Wikipedija shwiki https://sh.wikipedia.org/wiki/Glavna_stranica MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter Mediji Posebno Razgovor Korisnik Razgovor s korisnikom Wikipedija Razgovor o Wikipediji Datoteka Razgovor o datoteci MediaWiki Razgovor o MediaWikiju Šablon Razgovor o šablonu Pomoć Razgovor o pomoći Kategorija Razgovor o kategoriji Portal Razgovor o portalu Nacrt Razgovor o nacrtu TimedText TimedText talk Modul Razgovor o modulu Event Event talk Šablon:Istaknuti članak 10 1223 42682334 42662519 2026-08-31T23:41:51Z Edgar Allan Poe 29250 42682334 wikitext text/x-wiki <!--FORMAT: {{IČ|ime_članka|redni_broj_meseca_u_kome_je_početak|početak|kraj}}--> <!--Januar--> {{IČ|Dora (festival)|1|1|15}} {{IČ|Jakov Kranjčević|1|16|31}} <!--Februar--> {{IČ|The Oregon Trail (1985)|2|1|15}} {{IČ|Shōnan-tō|2|16|28}} <!--Mart--> {{IČ|L'Île mystérieuse|3|1|15}} {{IČ|Tradicionalna misa|3|16|31}} <!--April--> {{IČ|Kaze no Tani no Naushika|4|1|15}} {{IČ|Vargtimmen|4|16|30}} <!--Maj--> {{IČ|Ningen Shikkaku|5|1|15}} {{IČ|EHF Euro 2026.|5|16|31}} <!--Jun--> {{IČ|Mary Wollstonecraft Shelley|6|1|15}} {{IČ|Patuljasti troprsti ljenjivac|6|16|30}} <!--Juli--> {{IČ|Mirotvorac (film)|7|1|15}} {{IČ|Panama|7|16|31}} <!--August--> {{IČ|Zabel Jesajan|8|1|15}} {{IČ|Straume|8|16|31}} <!--Septembar--> {{IČ|Arvydas Sabonis|9|1|15}} {{IČ|Harpija (ptica)|9|16|30}} <!--Oktobar--> {{IČ|Pavle Pavlović|10|1|15}} {{IČ|Koraljivor|10|16|31}} <!--Novembar--> {{IČ|Ori and the Blind Forest|11|1|15}} {{IČ|Sevasti Qiriazi|11|16|30}} <!--Decembar--> {{IČ|Age of Mythology|12|1|15}} {{IČ|Osamu Dazai|12|16|31}} <noinclude>[[Kategorija:Šabloni glavne stranice]]</noinclude> b71xcn7wo8yulahkc11qqol4r52z73t Wikipedija:Istaknuti članci 4 1774 42682327 42662510 2026-08-31T23:30:43Z Edgar Allan Poe 29250 /* Biografije */ 42682327 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Wikipedija:Istaknuti_članci/styles.css" /> __NOTOC__ <div class="featured-page"> <div class="featured-hero"> <div class="featured-hero-main"> <div class="featured-hero-symbol">[[Datoteka:Cscr-featured.png|60px|alt=Zvijezda označava istaknute članke na Wikipediji|link=|Simbol istaknutih članaka]]</div> <div class="featured-hero-copy"> <div class="featured-shortcut">{{Prečac|WP:IČ}}</div> <div class="featured-page-title">Istaknuti članci</div> <div class="featured-description">Najkvalitetniji sadržaj Wikipedije na srpskohrvatskom jeziku</div> </div> </div> <div class="featured-meta"><span>[[:Kategorija:Istaknuti članci|'''{{Broj istaknutih članaka}}''' {{plural:{{Broj istaknutih članaka}}|istaknuti članak|istaknuta članka|istaknutih članaka}}]]</span>•<span>Aktualni: '''[[{{Aktualni istaknuti članak}}]]'''</span></div> <div class="featured-actions"> <div class="featured-action">[[Šablon:Istaknuti članak|Aktualni]]</div> <div class="featured-action">[[Wikipedija:Istaknuti članci/Kandidati|Kandidati]]</div> <div class="featured-action">[[Wikipedija:Istaknuti članci/Kriteriji|Kriteriji]]</div> <div class="featured-action">[[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva|Arhiva]]</div> </div> </div> <div class="featured-jump"> <div class="featured-jump-title">Pregled po područjima</div> <div class="featured-jump-links">[[#Geografija|Geografija]]<span>•</span>[[#Biologija|Biologija]]<span>•</span>[[#Historija|Historija]]<span>•</span>[[#Biografije|Biografije]]<span>•</span>[[#Društvo|Društvo]]<span>•</span>[[#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]<span>•</span>[[#Filozofija i religija|Filozofija i religija]]<span>•</span>[[#Sport|Sport]]<span>•</span>[[#Nauka i tehnika|Nauka i tehnika]]</div> </div> <div class="featured-grid featured-grid-pair"> <div class="featured-section"><div class="featured-section-heading"> <div class="featured-section-icon">[[Datoteka:P geography.svg|52px|link=|alt=]]</div> <div class="featured-section-title"> == Geografija == </div> </div><div class="featured-gallery featured-gallery-quad">[[Datoteka:France_cities.png|96px|border|alt=|link=Francuska]][[Datoteka:Coat of arms of Benin.svg|92px|alt=|link=Benin]][[Datoteka:NoviBG Nov30 2005.jpg|96px|border|alt=Novi Beograd|link=Novi Beograd]][[Datoteka:Lion-persepolis.JPG|92px|border|alt=|link=Persepolis]]</div> <div class="featured-list"> '''Države:''' [[Egipat]] • [[Uzbekistan]] • [[Francuska]] • [[Venezuela]] • [[Kambodža]] • [[Honduras]] • [[Benin]] • [[Češka]] • [[Fidži]] • [[Wales]] • [[Iran]] • [[Kuba]] • [[Estonija]] • [[Surinam]] • [[Sjeverna Koreja]] • [[Singapur]] • [[Panama]] '''Gradovi:''' [[Ljubljana]] • [[Novi Beograd]] • [[Vancouver]] • [[Persepolis]] • [[Šibenik]] • [[Teheran]] • [[Moskva]] '''Seizmologija:''' [[Potresi u Iranu]] '''Ostalo:''' [[Goli otok]] • [[Potsdamer Platz]] • [[Pjongjanški metro]] • [[Zaljevsko područje San Francisca]] • [[Geografija Irana]] • [[Geografija Albanije]] • [[Mount Everest]] </div></div> <div class="featured-section"><div class="featured-section-heading"> <div class="featured-section-icon">[[Datoteka:P biology.png|52px|link=|alt=]]</div> <div class="featured-section-title"> == Biologija == </div> </div><div class="featured-gallery">[[Datoteka:Cicerbita_alpina_mg-k.jpg|96px|border|alt=|link=Obične golupke]][[Datoteka:Harbour seal breast feeding 1150144.jpg|96px|border|link=Fauna Škotske]]</div> <div class="featured-list"> '''Općenito:''' [[Permsko-trijasko izumiranje]] • [[Hipoteza o multiregionalnom porijeklu modernog čovjeka]] • [[Nova hipoteza o jedinstvenom porijeklu]] • [[Genetika čovjeka]] • [[Održivost]] • [[Abiogeneza]] '''Biljke:''' [[Rosulja]] • [[Glavočike]] '''Insekti:''' [[Obične golupke]] • [[Bogomoljke]] '''Vodozemci:''' [[Vodozemci]] '''Reptili:''' [[Krokodili]] • ''[[Edmontosaurus]]'' • [[Pterosauri]] • ''[[Pterodactylus]]'' • [[Dromeosauridi]] • ''[[Spinosaurus]]'' • [[Fiziologija dinosaura]] • ''[[Compsognathus]]'' • ''[[Gryposaurus]]'' • ''[[Scelidosaurus]]'' '''Ptice:''' [[Vatroglavi kraljić]] • [[Harpija (ptica)]] '''Sisavci:''' [[Rudolfijev kit]] • ''[[Homo floresiensis]]'' • [[Snježni leopard]] • [[Rakun]] • [[Divovska vidra]] • [[Patuljasti troprsti ljenjivac]] '''Ostalo:''' [[Meduze]] • [[Koraljni greben]] • [[Fauna Škotske]] • [[Fauna Australije]] • [[Koraljivor]] </div></div> </div> <div class="featured-section featured-section-wide"><div class="featured-section-heading"> <div class="featured-section-icon">[[Datoteka:P icon Colosseum.png|52px|link=|alt=]]</div> <div class="featured-section-title"> == Historija == </div> </div> <div class="featured-columns"> <div class="featured-column"><div class="featured-gallery">[[Datoteka:Minoan_Ash.png|96px|border|alt=|link=Minojska erupcija]] [[Datoteka:Kusatma_Zonaro.jpg|96px|border|link=Bizantsko-osmanski ratovi]]</div> <div class="featured-list"> '''Mjesno određena:''' [[Historija Sjedinjenih Američkih Država]] • [[Historija Kine]] '''Stari vijek:''' [[Minojska erupcija]] • [[Heladski period]] • [[Majanski kalendar]] '''Klasična antika:''' [[Bitka kod Kane]] • [[Ropstvo u staroj Grčkoj]] • [[Pelazgi]] • [[Žene u antičkom Rimu]] • [[Liturgija u staroj Grčkoj]] • [[Lelantski rat]] • [[Prostitucija u antičkom Rimu]] • [[Ropstvo u antičkom Rimu]] • [[Rimsko Carstvo]] • [[Termopilska bitka]] • [[Ahemenidsko Carstvo]] • ''[[Praefectus urbi]]'' '''Srednji vijek:''' [[Bizantsko-osmanski ratovi]] • [[Građanski rat u Vizantiji (1341–1347)]] • [[Srednji vijek]] • [[Kasni srednji vijek]] • [[Bitka kod Karbale]] • [[Pečenezi]] • ''[[Anali franačkog kraljevstva]]'' • [[Kraljevina Albanija (1272–1368)]] </div></div> <div class="featured-column"><div class="featured-gallery">[[Datoteka:Encyclopedie_frontispice_full.jpg|96px|border|link=Prosvetiteljstvo]][[Datoteka:Caspar_David_Friedrich_-_Wanderer_above_the_sea_of_fog.jpg|96px|border|link=Romantizam]]</div> <div class="featured-list"> '''Novi vijek:''' [[Francuski revolucionarni kalendar]] • [[Ku Klux Klan]] • [[Rat Canudosa]] • ''[[Code civil]]'' • [[Krimski rat]] • [[Prosvjetiteljstvo]] • [[Romantizam]] • [[Bitka kod Visa]] • [[Velika Kolumbija]] • [[Italijanska renesansa]] • [[Portugalska renesansa]] • [[Renesansa u Škotskoj]] • [[Reformacija]] • [[Poljska renesansa]] • ''[[Devedeset pet teza]]'' • [[Elizabetansko doba]] • [[Malački Sultanat]] • [[Tjesnačka naselja]] '''Savremeno doba (1900–danas):''' [[Uskršnji ustanak]] • [[Drugi svjetski rat]] • [[Atentat na Johna F. Kennedyja]] • [[Opsada Skadra (1912–1913)]] • [[Bitka za Moskvu]] • [[Bitka za Vukovar]] • [[Drugi čečenski rat]] • [[Katinjski masakr]] • [[Invazija Sovjetskog Saveza na Poljsku]] • [[Rat u Bosni i Hercegovini]] • [[Afgansko-sovjetski rat]] • [[Opsada Dubrovnika]] • [[Deportacija krimskih Tatara]] • [[Prisilno raseljavanje u Sovjetskom Savezu]] • [[Benešovi dekreti]] • [[Neoklasicizam]] • [[Invazija na Poljsku]] • [[Hladni rat]] • [[Bitka za Srbiju]] • [[Demokratska Kampućija]] • [[Grčki građanski rat]] • [[Bitka na Neretvi]] • [[Operacija Schwarz]] • [[Kambodžanski genocid]] • [[Fudbalski rat]] • [[Operacija Weiss]] • [[Francuska Zapadna Afrika]] • [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije]] • [[Napad četnika na Užičku Republiku]] • [[Vijetnamski rat]] • [[Bitka na Sutjesci]] • [[Povlačenje kolaboracionista s Nijemcima (1944–1945)]] • [[Holokaust u Litvaniji]] • [[Nezavisna Albanija]] • [[Estonski rat za nezavisnost]] • [[Raspjevana revolucija]] • [[Srpska okupacija Albanije]] • [[Estonska vlada u egzilu]] • [[Koncentracijski logor Stara Gradiška]] • [[Masakri nad Albancima u balkanskim ratovima]] • [[Komunistička partija Jugoslavije tokom Velike čistke]] • [[Sook Ching]] • ''[[Fin de siècle]]'' • [[Shōnan-tō]] '''Ostalo:''' [[1991.]] • [[2015.]] • [[1974.]] </div></div> </div></div> <div class="featured-section featured-section-wide"><div class="featured-section-heading"> <div class="featured-section-icon">[[Datoteka:P philosophy1.png|52px|link=|alt=]]</div> <div class="featured-section-title"> == Biografije == </div> </div> <div class="featured-columns"> <div class="featured-column"><div class="featured-gallery">[[Datoteka:Edgar Allan Poe 2.jpg|96px|border|alt=|link=Edgar Allan Poe]][[Datoteka:Piet Mondrian and Pétro van Doesburg.jpg|96px|border|alt=|link=Piet Mondrian]]</div> <div class="featured-list"> '''Filozofija i teologija:''' [[Kelsos]] • [[Markion]] • [[Ali]] • [[Hasan ibn Ali]] • [[Bertrand Russell]] • [[Kusam ibn Abas]] • [[Seneka]] • [[Posejdonije]] • [[Hrizip]] • [[Aldo Manucije]] • [[Zajn al-Abidin]] • [[Ludwig Wittgenstein]] '''Književnost:''' [[Victor Hugo]] • [[Lewis Carroll]] • [[Franz Kafka]] • [[André Malraux]] • [[William Faulkner]] • [[Hesiod]] • [[Albert Camus]] • [[Apolonije Rođanin]] • [[Jean Anouilh]] • [[Edgar Allan Poe]] • [[H. P. Lovecraft]] • [[Ian Fleming]] • [[Lukijan]] • [[Edogawa Ranpo]] • [[Filenida]] • [[Marcijan Kapela]] • [[Fabije Plancijad Fulgencije]] • [[Jean Cocteau]] • [[Osamu Dazai]] • [[Mary Wollstonecraft Shelley]] • [[Zabel Jesajan]] '''Muzika:''' [[Himzo Polovina]] • [[Britney Spears]] • [[Roy Orbison]] • [[Safri Duo]] • [[Talk Talk]] • [[Simge (pjevačica)]] • [[Dmitrij Šostakovič]] • [[Ling tosite sigure]] • [[Falco]] • [[Kraftwerk]] • [[Phil Ochs]] '''Film:''' [[Marlene Dietrich]] • [[Sunny Leone]] • [[Branko Lustig]] • [[Nebojša Glogovac]] • [[Pier Paolo Pasolini]] '''Likovna umjetnost:''' [[Vojin Bakić]] • [[Piet Mondrian]] • [[Salvador Dalí]] • [[Renato Guttuso]] • [[Antun Augustinčić]] </div></div> <div class="featured-column"><div class="featured-gallery">[[Datoteka:Albert Einstein Head cleaned.jpg|96px|border|link=Albert Einstein]][[Datoteka:Larry Bird Lipofsky.jpg|96px|border|link=Larry Bird]]</div> <div class="featured-list"> '''Nauka:''' [[Albert Einstein]] • [[Ernst Herzfeld]] • [[Husein Nasr]] '''Politika:''' [[Willy Brandt]] • [[Adolf Hitler]] • [[George H. W. Bush]] • [[Dimitrije Tucović]] • [[Ulysses S. Grant]] • [[John Brown (abolicionist)]] • [[Julije Cezar]] • [[Konstantin Veliki]] • [[Anvar Sadat]] • [[Edvard Beneš]] • [[Joseph Goebbels]] • [[Reinhard Heydrich]] • [[Hermann Göring]] • [[Mahmud Ahmadinežad]] • [[Rómulo Betancourt]] • [[Domaslava]] • [[Harry S. Truman]] • [[Alfred Rosenberg]] • [[Karl XII od Švedske]] • [[Mathieu Kérékou]] • [[Pavle Pavlović]] '''Sportaši:''' [[Novak Đoković]] • [[Bill Russell]] • [[Larry Bird]] • [[Kevin McHale (košarkaš)]] • [[Paul Keres]] • [[Dikembe Mutombo]] • [[Arvydas Sabonis]] '''Ostalo:''' [[Braća Kray]] • [[Jack Trbosjek]] • [[Pocahontas]] • [[Roland Freisler]] • [[Leopold i Loeb]] • [[Smrt Edgara Allana Poea]] • [[Vilim Horvaj]] • [[Nikola Kovačević – Čudnovski]] • [[Vlajko Begović]] • [[Jakov Kranjčević]] • [[Sevasti Qiriazi]] </div></div> </div></div> <div class="featured-section featured-section-wide"><div class="featured-section-heading"> <div class="featured-section-icon">[[Datoteka:P social sciences.png|52px|link=|alt=]]</div> <div class="featured-section-title"> == Društvo == </div> </div> <div class="featured-columns"> <div class="featured-column"><div class="featured-gallery">[[Datoteka:Iranrood Section.png|96px|border|link=Iranrud]][[Datoteka:Speyer (DerHexer) 2010-12-19 051.jpg|96px|border|link=Code civil]]</div> <div class="featured-list"> '''Ekonomija i gospodarstvo:''' [[Iranrud]] '''Jezik i pismo:''' [[Vulgarni latinski jezik]] • [[Srpskohrvatski jezik]] • [[Dorski dijalekt]] • [[Afrički romanski jezik]] • [[Albanski jezik]] • ''[[Jezik i nacionalizam]]'' '''Gastronomija:''' [[Ishrana u staroj Grčkoj]] '''Demografija:''' [[Demografija SFR Jugoslavije]] • [[Egzodus Jevreja iz arapskih država]] </div></div> <div class="featured-column"><div class="featured-gallery">[[Datoteka:Scottish independence referendum results.png|96px|border|link=Škotski referendum o nezavisnosti 2014.]][[Datoteka:Coat of arms of the United Kingdom (2022, both variants).svg|96px|link=Britanska monarhija]]</div> <div class="featured-list"> '''Politika:''' [[Parlament]] • ''[[God Save the King]]'' • [[Škotski referendum o nezavisnosti 2014.]] • [[Britanska monarhija]] • ''[[Save Our Children]]'' • [[Savez komunista Jugoslavije]] • [[Samoupravni socijalizam]] '''Pravo:''' ''[[Code civil]]'' • [[Brak]] • [[Rat]] '''Psihologija:''' [[Seksualna revolucija]] '''Ostalo:''' ''[[The Washington Post]]'' • [[Ljudski rad]] • [[LGBTQ historija Njemačke]] • [[Hominizacija]] • [[Kineski kalendar]] • [[Suicid]] • [[Lezbejka]] </div></div> </div></div> <div class="featured-section featured-section-wide"><div class="featured-section-heading"> <div class="featured-section-icon">[[Datoteka:p_art.png|52px|link=|alt=]]</div> <div class="featured-section-title"> == Umjetnost i kultura == </div> </div> <div class="featured-columns"> <div class="featured-column"> <div class="featured-list"> '''Likovna umjetnost:''' [[Otonska renesansa]] • [[Srednjovjekovna umjetnost]] • [[Zapadno slikarstvo]] • [[Vikinška umjetnost]] '''Književnost:''' [[Rimska književnost]] • [[Starogrčka književnost]] • [[Naučna fantastika]] • ''[[Decameron]]'' • ''[[Nineteen Eighty-Four]]'' • [[Sherlock Holmes]] • ''[[Ubiti pticu rugalicu]]'' • [[Grčka komedija]] • ''[[Katalog žena]]'' • ''[[Apokolocintoza]]'' • [[Nobelova nagrada za književnost]] • [[Narodna književnost]] • [[Srednjovjekovna latinska književnost]] • [[Rimska komedija]] • [[Grčki epski ciklus]] • [[Oksirinhijski papirusi]] • ''[[Antigone]]'' • ''[[And Then There Were None]]'' • [[Ono (lik)]] • [[Fedra (Seneka)|''Fedra'' (Seneka)]] • [[Vizantijska književnost]] • [[Albanska književnost]] • [[Teatar u starom Rimu]] • [[Novogrčka književnost]] • ''[[Ningen Shikkaku]]'' '''Strip''': ''[[Usagi Yojimbo]]'' • [[Joker (lik)]] • [[Penguin]] • [[Riddler]] • [[Mr. Freeze]] • [[Two-Face]] • [[Mad Hatter (DC Comics)]] • [[Batman]] • [[Calendar Man]] • [[Scarecrow]] • [[Professor Pyg]] • [[Bleach (manga)|''Bleach'' (manga)]] • [[Catwoman]] '''Anime:''' ''[[Sailor Moon]]'' • [[Aria (anime)|''Aria'']] • ''[[Cardcaptor Sakura]]'' • [[Leomon]] • ''[[The Rose of Versailles]]'' • ''[[Cobra (manga)|Cobra]]'' • ''[[Psycho-Pass: The Movie]]'' • ''[[Neon Genesis Evangelion]]'' • ''[[Psycho-Pass]]'' • ''[[InuYasha]]'' • ''[[Sen to Chihiro no Kamikakushi]]'' • "[[Perfect World]]" • [[Digimon Adventure (film)|''Digimon Adventure'' (film)]] • "[[Saint's Supper]]" • "[[The Gates of Judgment]]" • "[[The Scales of Justice 〈299/300〉]]" </div></div> <div class="featured-column"> <div class="featured-list"> '''Muzika:''' [[Album]] • [[Popularna muzika u SFR Jugoslaviji]] • [[Novi val]] • [[Synthpop]] • [[Eurosong 2002.]] • [[Eurosong]] • [[Eurosong 2022.]] • "[[Smells Like Teen Spirit]]" • [[Dora (festival)|''Dora'' (festival)]] '''TV serije:''' [[Queer as Folk (američka TV serija)|''Queer as Folk'' (američka TV serija)]] • [[Dynasty (TV serija)|''Dynasty'' (TV serija)]] • [[Battlestar Galactica (miniserija)|''Battlestar Galactica'' (miniserija)]] • [[It (miniserija)|''It'' (miniserija)]] • [[Šerlok Holms (TV serija)|''Šerlok Holms'' (TV serija)]] • [[The Man in the High Castle (TV serija)|''The Man in the High Castle'' (TV serija)]] • ''[[Bitange i princeze]]'' • "[[Epizoda 9 (Bitange i princeze, sezona 1)]]" '''Film:''' [[Stargate (film)|''Stargate'' (film)]] • ''[[Cliffhanger]]'' • [[Holivudska crna lista]] • ''[[Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2]]'' • ''[[Lea i Darija]]'' • [[Conan the Barbarian (film, 1982)|''Conan the Barbarian'' (1982)]] • ''[[Svećenikova djeca]]'' • ''[[Les Vampires]]'' • [[Sherlock Holmes (film, 2009)|''Sherlock Holmes'' (film, 2009)]] • ''[[Sherlock Holmes: A Game of Shadows]]'' • ''[[Blade Runner]]'' • ''[[Star Trek IV: The Voyage Home]]'' • [[Produkcijski kodeks MPAA]] • ''[[The Royal Tenenbaums]]'' • ''[[Fitna (film)|Fitna]]'' • ''[[Naked (film, 1993)|Naked]]'' • ''[[RoboCop]]'' • ''[[The Deer Hunter]]'' • ''[[Z (film)|Z]]'' • [[The Killing Fields (film)|''The Killing Fields'']] • [[It (film, 2017)|''It'' (2017)]] • ''[[Desjat negritjat]]'' • ''[[No Country for Old Men (film)|No Country for Old Men]]'' • [[Batman (film, 1989)|''Batman'' (1989)]] • ''[[Being There]]'' • ''[[Pulp Fiction]]'' • [[Murder on the Orient Express (film, 1974)|''Murder on the Orient Express'' (1974)]] • ''[[Mulholland Drive (film)|Mulholland Drive]]'' • ''[[Asteroid City]]'' • [[Smrt Djevojčice sa žigicama (film)|''Smrt Djevojčice sa žigicama'']] • ''[[Dog Day Afternoon]]'' • ''[[Stalker (film)|Stalker]]'' • [[The Zone of Interest (film)|''The Zone of Interest'']] • ''[[Groundhog Day]]'' • [[Crni talas]] • ''[[Kaze no Tani no Naushika]]'' • ''[[Vargtimmen]]'' • ''[[Mirotvorac (film)|Mirotvorac]]'' • ''[[Straume]]'' '''Arhitektura:''' [[Potsdamer Platz]] • [[Pjongjanški metro]] • [[Tvrđava Svetog Mihovila]] '''Videoigre:''' ''[[Civilization]]'' </div></div> </div></div> <div class="featured-grid featured-grid-pair"> <div class="featured-section"><div class="featured-section-heading"> <div class="featured-section-icon">[[Datoteka:P religion.png|26px|link=|alt=]][[Datoteka:P philosophy.png|26px|link=|alt=]]</div> <div class="featured-section-title"> == Filozofija i religija == </div> </div><div class="featured-gallery">[[Datoteka:Brooklyn Museum - The Exhortation to the Apostles (Recommandation aux apôtres) - James Tissot.jpg|96px|border|link=Historijski Isus]][[Datoteka:Cybele Getty Villa 57.AA.19.jpg|border|96px|link=Kibela]]</div> <div class="featured-list"> '''Filozofija:''' [[Antička filozofija]] • [[O strastima (Hrizip)|''O strastima'']] '''Religija:''' [[Historijski Isus]] • [[Kritika Biblije]] • [[Rano kršćanstvo]] • [[Ateizam]] • [[Hadis o dvanaest nasljednika]] • [[Imamet]] • [[Kult heroja]] • [[Islamizacija Albanije]] '''Mitologija:''' [[Kibela]] • [[Grčka mitologija]] • [[Rimska mitologija]] • [[Kupidon i Psiha]] • [[Kupidon]] </div></div> <div class="featured-section"><div class="featured-section-heading"> <div class="featured-section-icon">[[Datoteka:P sport.png|52px|link=|alt=]]</div> <div class="featured-section-title"> == Sport == </div> </div><div class="featured-gallery">[[Datoteka:PAN-TUN (32).jpg|96px|border|link=FIFA Svjetsko prvenstvo 2018.]][[Datoteka:Défilé médaillés français JO 2012 3.jpg|96px|border|link=Rukometna reprezentacija Francuske]]</div> <div class="featured-list"> '''Takmičenja:''' [[IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2015.]] • [[UEFA Euro]] • [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998.]] • [[UEFA Euro 2016.]] • [[IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2017.]] • [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2014.]] • [[EHF Euro 2016.]] • [[Afrički kup nacija 2010.]] • [[EHF Euro 2018.]] • [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2018.]] • [[IHF Svjetsko prvenstvo u rukometu]] • [[IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2019.]] • [[FIFA Svjetsko prvenstvo]] • [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1950.]] • [[IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2021.]] • [[UEFA Euro 2020.]] • [[EHF Euro 2020.]] • [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1938.]] • [[EHF Euro 2022.]] • [[IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2023.]] • [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2022.]] • [[FIBA Svjetsko prvenstvo u košarci]] • [[EHF Euro 2024.]] • [[Finale FIFA Svjetskog prvenstva 2018.]] • [[AFC Azijski kup 1984.]] • [[UEFA Euro 2024.]] • [[IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2025.]] • [[Rukomet na Ljetnim olimpijskim igrama 2020. – muškarci]] • [[EHF Euro 2026.]] '''Ekipe:''' [[Rukometna reprezentacija Francuske]] • [[Fudbalska reprezentacija Francuske]] • [[Fudbalska reprezentacija Hondurasa]] • [[Boston Celtics]] • [[Dream Team]] • [[Fudbalska reprezentacija Estonije]] • [[Fudbalska reprezentacija Turske]] </div></div> </div> <div class="featured-section featured-section-wide"><div class="featured-section-heading"> <div class="featured-section-icon">[[Datoteka:P physics.svg|52px|link=|alt=]]</div> <div class="featured-section-title"> == Nauka i tehnika == </div> </div> <div class="featured-columns"> <div class="featured-column"><div class="featured-gallery">[[Datoteka:The Earth seen from Apollo 17.jpg|88px|border|link=Hipoteza o rijetkoj Zemlji]][[Datoteka:1l7v_opm.png|88px|border|link=ABC proteini]]</div> <div class="featured-list"> '''Astronomija:''' [[Hipoteza o rijetkoj Zemlji]] • [[Život na Marsu]] • [[90377 Sedna]] • [[Pluton]] • [[Svemirski centar Imam Homeini]] • [[Komet Shoemaker-Levy 9]] • [[Historija opservacije Marsa]] • [[Neptun (planeta)]] • [[Astronomija (Manilije)|''Astronomija'' (Manilije)]] • [[Merkur]] '''Hemija:''' [[Itrij]] • [[ABC proteini]] • [[Lipidi]] • [[Botulinski toksin]] '''Medicina:''' [[Rak pluća]] • [[Žuta groznica]] • [[Epilepsija]] • [[Meningitis]] • [[Tradicionalna medicina]] • [[Gojaznost]] • [[Shizofrenija]] • [[Migrena]] • [[Kontrola rađanja]] • [[Spavanje]] • [[Magnetna rezonantna tomografija]] • [[Denga groznica]] • [[Bolest kretanja]] • [[Antraks]] • [[Srednjovjekovna medicina]] • [[Lumbago]] • [[Raynaudov fenomen]] </div></div> <div class="featured-column"><div class="featured-gallery">[[Datoteka:IPod family.png|96px|border|link=Apple Inc.]][[Datoteka:Dampfturbine_Montage01.jpg|96px|border|link=Elektroenergetika]]</div> <div class="featured-list"> '''Matematika:''' [[Euklidov algoritam]] '''Informatika:''' [[Malware]] • [[Apple Inc.]] • [[Spyware]] • [[Commodore International]] • [[Facebook]] • [[YouTube]] • [[Frutiger Aero]] • ''[[Age of Mythology]]'' • [[The Oregon Trail (1985)|''The Oregon Trail'' (1985)]] '''Fizika:''' [[Elektroenergetika]] '''Tehnika:''' [[SMS Viribus Unitis]] • [[Global Positioning System]] </div></div> </div></div> </div> [[Kategorija:Istaknuti članci| ]] 385i4b4yk419dal8uvb3xyemgibdwpe 42682328 42682327 2026-08-31T23:31:09Z Edgar Allan Poe 29250 /* Nauka i tehnika */ 42682328 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Wikipedija:Istaknuti_članci/styles.css" /> __NOTOC__ <div class="featured-page"> <div class="featured-hero"> <div class="featured-hero-main"> <div class="featured-hero-symbol">[[Datoteka:Cscr-featured.png|60px|alt=Zvijezda označava istaknute članke na Wikipediji|link=|Simbol istaknutih članaka]]</div> <div class="featured-hero-copy"> <div class="featured-shortcut">{{Prečac|WP:IČ}}</div> <div class="featured-page-title">Istaknuti članci</div> <div class="featured-description">Najkvalitetniji sadržaj Wikipedije na srpskohrvatskom jeziku</div> </div> </div> <div class="featured-meta"><span>[[:Kategorija:Istaknuti članci|'''{{Broj istaknutih članaka}}''' {{plural:{{Broj istaknutih članaka}}|istaknuti članak|istaknuta članka|istaknutih članaka}}]]</span>•<span>Aktualni: '''[[{{Aktualni istaknuti članak}}]]'''</span></div> <div class="featured-actions"> <div class="featured-action">[[Šablon:Istaknuti članak|Aktualni]]</div> <div class="featured-action">[[Wikipedija:Istaknuti članci/Kandidati|Kandidati]]</div> <div class="featured-action">[[Wikipedija:Istaknuti članci/Kriteriji|Kriteriji]]</div> <div class="featured-action">[[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva|Arhiva]]</div> </div> </div> <div class="featured-jump"> <div class="featured-jump-title">Pregled po područjima</div> <div class="featured-jump-links">[[#Geografija|Geografija]]<span>•</span>[[#Biologija|Biologija]]<span>•</span>[[#Historija|Historija]]<span>•</span>[[#Biografije|Biografije]]<span>•</span>[[#Društvo|Društvo]]<span>•</span>[[#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]<span>•</span>[[#Filozofija i religija|Filozofija i religija]]<span>•</span>[[#Sport|Sport]]<span>•</span>[[#Nauka i tehnika|Nauka i tehnika]]</div> </div> <div class="featured-grid featured-grid-pair"> <div class="featured-section"><div class="featured-section-heading"> <div class="featured-section-icon">[[Datoteka:P geography.svg|52px|link=|alt=]]</div> <div class="featured-section-title"> == Geografija == </div> </div><div class="featured-gallery featured-gallery-quad">[[Datoteka:France_cities.png|96px|border|alt=|link=Francuska]][[Datoteka:Coat of arms of Benin.svg|92px|alt=|link=Benin]][[Datoteka:NoviBG Nov30 2005.jpg|96px|border|alt=Novi Beograd|link=Novi Beograd]][[Datoteka:Lion-persepolis.JPG|92px|border|alt=|link=Persepolis]]</div> <div class="featured-list"> '''Države:''' [[Egipat]] • [[Uzbekistan]] • [[Francuska]] • [[Venezuela]] • [[Kambodža]] • [[Honduras]] • [[Benin]] • [[Češka]] • [[Fidži]] • [[Wales]] • [[Iran]] • [[Kuba]] • [[Estonija]] • [[Surinam]] • [[Sjeverna Koreja]] • [[Singapur]] • [[Panama]] '''Gradovi:''' [[Ljubljana]] • [[Novi Beograd]] • [[Vancouver]] • [[Persepolis]] • [[Šibenik]] • [[Teheran]] • [[Moskva]] '''Seizmologija:''' [[Potresi u Iranu]] '''Ostalo:''' [[Goli otok]] • [[Potsdamer Platz]] • [[Pjongjanški metro]] • [[Zaljevsko područje San Francisca]] • [[Geografija Irana]] • [[Geografija Albanije]] • [[Mount Everest]] </div></div> <div class="featured-section"><div class="featured-section-heading"> <div class="featured-section-icon">[[Datoteka:P biology.png|52px|link=|alt=]]</div> <div class="featured-section-title"> == Biologija == </div> </div><div class="featured-gallery">[[Datoteka:Cicerbita_alpina_mg-k.jpg|96px|border|alt=|link=Obične golupke]][[Datoteka:Harbour seal breast feeding 1150144.jpg|96px|border|link=Fauna Škotske]]</div> <div class="featured-list"> '''Općenito:''' [[Permsko-trijasko izumiranje]] • [[Hipoteza o multiregionalnom porijeklu modernog čovjeka]] • [[Nova hipoteza o jedinstvenom porijeklu]] • [[Genetika čovjeka]] • [[Održivost]] • [[Abiogeneza]] '''Biljke:''' [[Rosulja]] • [[Glavočike]] '''Insekti:''' [[Obične golupke]] • [[Bogomoljke]] '''Vodozemci:''' [[Vodozemci]] '''Reptili:''' [[Krokodili]] • ''[[Edmontosaurus]]'' • [[Pterosauri]] • ''[[Pterodactylus]]'' • [[Dromeosauridi]] • ''[[Spinosaurus]]'' • [[Fiziologija dinosaura]] • ''[[Compsognathus]]'' • ''[[Gryposaurus]]'' • ''[[Scelidosaurus]]'' '''Ptice:''' [[Vatroglavi kraljić]] • [[Harpija (ptica)]] '''Sisavci:''' [[Rudolfijev kit]] • ''[[Homo floresiensis]]'' • [[Snježni leopard]] • [[Rakun]] • [[Divovska vidra]] • [[Patuljasti troprsti ljenjivac]] '''Ostalo:''' [[Meduze]] • [[Koraljni greben]] • [[Fauna Škotske]] • [[Fauna Australije]] • [[Koraljivor]] </div></div> </div> <div class="featured-section featured-section-wide"><div class="featured-section-heading"> <div class="featured-section-icon">[[Datoteka:P icon Colosseum.png|52px|link=|alt=]]</div> <div class="featured-section-title"> == Historija == </div> </div> <div class="featured-columns"> <div class="featured-column"><div class="featured-gallery">[[Datoteka:Minoan_Ash.png|96px|border|alt=|link=Minojska erupcija]] [[Datoteka:Kusatma_Zonaro.jpg|96px|border|link=Bizantsko-osmanski ratovi]]</div> <div class="featured-list"> '''Mjesno određena:''' [[Historija Sjedinjenih Američkih Država]] • [[Historija Kine]] '''Stari vijek:''' [[Minojska erupcija]] • [[Heladski period]] • [[Majanski kalendar]] '''Klasična antika:''' [[Bitka kod Kane]] • [[Ropstvo u staroj Grčkoj]] • [[Pelazgi]] • [[Žene u antičkom Rimu]] • [[Liturgija u staroj Grčkoj]] • [[Lelantski rat]] • [[Prostitucija u antičkom Rimu]] • [[Ropstvo u antičkom Rimu]] • [[Rimsko Carstvo]] • [[Termopilska bitka]] • [[Ahemenidsko Carstvo]] • ''[[Praefectus urbi]]'' '''Srednji vijek:''' [[Bizantsko-osmanski ratovi]] • [[Građanski rat u Vizantiji (1341–1347)]] • [[Srednji vijek]] • [[Kasni srednji vijek]] • [[Bitka kod Karbale]] • [[Pečenezi]] • ''[[Anali franačkog kraljevstva]]'' • [[Kraljevina Albanija (1272–1368)]] </div></div> <div class="featured-column"><div class="featured-gallery">[[Datoteka:Encyclopedie_frontispice_full.jpg|96px|border|link=Prosvetiteljstvo]][[Datoteka:Caspar_David_Friedrich_-_Wanderer_above_the_sea_of_fog.jpg|96px|border|link=Romantizam]]</div> <div class="featured-list"> '''Novi vijek:''' [[Francuski revolucionarni kalendar]] • [[Ku Klux Klan]] • [[Rat Canudosa]] • ''[[Code civil]]'' • [[Krimski rat]] • [[Prosvjetiteljstvo]] • [[Romantizam]] • [[Bitka kod Visa]] • [[Velika Kolumbija]] • [[Italijanska renesansa]] • [[Portugalska renesansa]] • [[Renesansa u Škotskoj]] • [[Reformacija]] • [[Poljska renesansa]] • ''[[Devedeset pet teza]]'' • [[Elizabetansko doba]] • [[Malački Sultanat]] • [[Tjesnačka naselja]] '''Savremeno doba (1900–danas):''' [[Uskršnji ustanak]] • [[Drugi svjetski rat]] • [[Atentat na Johna F. Kennedyja]] • [[Opsada Skadra (1912–1913)]] • [[Bitka za Moskvu]] • [[Bitka za Vukovar]] • [[Drugi čečenski rat]] • [[Katinjski masakr]] • [[Invazija Sovjetskog Saveza na Poljsku]] • [[Rat u Bosni i Hercegovini]] • [[Afgansko-sovjetski rat]] • [[Opsada Dubrovnika]] • [[Deportacija krimskih Tatara]] • [[Prisilno raseljavanje u Sovjetskom Savezu]] • [[Benešovi dekreti]] • [[Neoklasicizam]] • [[Invazija na Poljsku]] • [[Hladni rat]] • [[Bitka za Srbiju]] • [[Demokratska Kampućija]] • [[Grčki građanski rat]] • [[Bitka na Neretvi]] • [[Operacija Schwarz]] • [[Kambodžanski genocid]] • [[Fudbalski rat]] • [[Operacija Weiss]] • [[Francuska Zapadna Afrika]] • [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije]] • [[Napad četnika na Užičku Republiku]] • [[Vijetnamski rat]] • [[Bitka na Sutjesci]] • [[Povlačenje kolaboracionista s Nijemcima (1944–1945)]] • [[Holokaust u Litvaniji]] • [[Nezavisna Albanija]] • [[Estonski rat za nezavisnost]] • [[Raspjevana revolucija]] • [[Srpska okupacija Albanije]] • [[Estonska vlada u egzilu]] • [[Koncentracijski logor Stara Gradiška]] • [[Masakri nad Albancima u balkanskim ratovima]] • [[Komunistička partija Jugoslavije tokom Velike čistke]] • [[Sook Ching]] • ''[[Fin de siècle]]'' • [[Shōnan-tō]] '''Ostalo:''' [[1991.]] • [[2015.]] • [[1974.]] </div></div> </div></div> <div class="featured-section featured-section-wide"><div class="featured-section-heading"> <div class="featured-section-icon">[[Datoteka:P philosophy1.png|52px|link=|alt=]]</div> <div class="featured-section-title"> == Biografije == </div> </div> <div class="featured-columns"> <div class="featured-column"><div class="featured-gallery">[[Datoteka:Edgar Allan Poe 2.jpg|96px|border|alt=|link=Edgar Allan Poe]][[Datoteka:Piet Mondrian and Pétro van Doesburg.jpg|96px|border|alt=|link=Piet Mondrian]]</div> <div class="featured-list"> '''Filozofija i teologija:''' [[Kelsos]] • [[Markion]] • [[Ali]] • [[Hasan ibn Ali]] • [[Bertrand Russell]] • [[Kusam ibn Abas]] • [[Seneka]] • [[Posejdonije]] • [[Hrizip]] • [[Aldo Manucije]] • [[Zajn al-Abidin]] • [[Ludwig Wittgenstein]] '''Književnost:''' [[Victor Hugo]] • [[Lewis Carroll]] • [[Franz Kafka]] • [[André Malraux]] • [[William Faulkner]] • [[Hesiod]] • [[Albert Camus]] • [[Apolonije Rođanin]] • [[Jean Anouilh]] • [[Edgar Allan Poe]] • [[H. P. Lovecraft]] • [[Ian Fleming]] • [[Lukijan]] • [[Edogawa Ranpo]] • [[Filenida]] • [[Marcijan Kapela]] • [[Fabije Plancijad Fulgencije]] • [[Jean Cocteau]] • [[Osamu Dazai]] • [[Mary Wollstonecraft Shelley]] • [[Zabel Jesajan]] '''Muzika:''' [[Himzo Polovina]] • [[Britney Spears]] • [[Roy Orbison]] • [[Safri Duo]] • [[Talk Talk]] • [[Simge (pjevačica)]] • [[Dmitrij Šostakovič]] • [[Ling tosite sigure]] • [[Falco]] • [[Kraftwerk]] • [[Phil Ochs]] '''Film:''' [[Marlene Dietrich]] • [[Sunny Leone]] • [[Branko Lustig]] • [[Nebojša Glogovac]] • [[Pier Paolo Pasolini]] '''Likovna umjetnost:''' [[Vojin Bakić]] • [[Piet Mondrian]] • [[Salvador Dalí]] • [[Renato Guttuso]] • [[Antun Augustinčić]] </div></div> <div class="featured-column"><div class="featured-gallery">[[Datoteka:Albert Einstein Head cleaned.jpg|96px|border|link=Albert Einstein]][[Datoteka:Larry Bird Lipofsky.jpg|96px|border|link=Larry Bird]]</div> <div class="featured-list"> '''Nauka:''' [[Albert Einstein]] • [[Ernst Herzfeld]] • [[Husein Nasr]] '''Politika:''' [[Willy Brandt]] • [[Adolf Hitler]] • [[George H. W. Bush]] • [[Dimitrije Tucović]] • [[Ulysses S. Grant]] • [[John Brown (abolicionist)]] • [[Julije Cezar]] • [[Konstantin Veliki]] • [[Anvar Sadat]] • [[Edvard Beneš]] • [[Joseph Goebbels]] • [[Reinhard Heydrich]] • [[Hermann Göring]] • [[Mahmud Ahmadinežad]] • [[Rómulo Betancourt]] • [[Domaslava]] • [[Harry S. Truman]] • [[Alfred Rosenberg]] • [[Karl XII od Švedske]] • [[Mathieu Kérékou]] • [[Pavle Pavlović]] '''Sportaši:''' [[Novak Đoković]] • [[Bill Russell]] • [[Larry Bird]] • [[Kevin McHale (košarkaš)]] • [[Paul Keres]] • [[Dikembe Mutombo]] • [[Arvydas Sabonis]] '''Ostalo:''' [[Braća Kray]] • [[Jack Trbosjek]] • [[Pocahontas]] • [[Roland Freisler]] • [[Leopold i Loeb]] • [[Smrt Edgara Allana Poea]] • [[Vilim Horvaj]] • [[Nikola Kovačević – Čudnovski]] • [[Vlajko Begović]] • [[Jakov Kranjčević]] • [[Sevasti Qiriazi]] </div></div> </div></div> <div class="featured-section featured-section-wide"><div class="featured-section-heading"> <div class="featured-section-icon">[[Datoteka:P social sciences.png|52px|link=|alt=]]</div> <div class="featured-section-title"> == Društvo == </div> </div> <div class="featured-columns"> <div class="featured-column"><div class="featured-gallery">[[Datoteka:Iranrood Section.png|96px|border|link=Iranrud]][[Datoteka:Speyer (DerHexer) 2010-12-19 051.jpg|96px|border|link=Code civil]]</div> <div class="featured-list"> '''Ekonomija i gospodarstvo:''' [[Iranrud]] '''Jezik i pismo:''' [[Vulgarni latinski jezik]] • [[Srpskohrvatski jezik]] • [[Dorski dijalekt]] • [[Afrički romanski jezik]] • [[Albanski jezik]] • ''[[Jezik i nacionalizam]]'' '''Gastronomija:''' [[Ishrana u staroj Grčkoj]] '''Demografija:''' [[Demografija SFR Jugoslavije]] • [[Egzodus Jevreja iz arapskih država]] </div></div> <div class="featured-column"><div class="featured-gallery">[[Datoteka:Scottish independence referendum results.png|96px|border|link=Škotski referendum o nezavisnosti 2014.]][[Datoteka:Coat of arms of the United Kingdom (2022, both variants).svg|96px|link=Britanska monarhija]]</div> <div class="featured-list"> '''Politika:''' [[Parlament]] • ''[[God Save the King]]'' • [[Škotski referendum o nezavisnosti 2014.]] • [[Britanska monarhija]] • ''[[Save Our Children]]'' • [[Savez komunista Jugoslavije]] • [[Samoupravni socijalizam]] '''Pravo:''' ''[[Code civil]]'' • [[Brak]] • [[Rat]] '''Psihologija:''' [[Seksualna revolucija]] '''Ostalo:''' ''[[The Washington Post]]'' • [[Ljudski rad]] • [[LGBTQ historija Njemačke]] • [[Hominizacija]] • [[Kineski kalendar]] • [[Suicid]] • [[Lezbejka]] </div></div> </div></div> <div class="featured-section featured-section-wide"><div class="featured-section-heading"> <div class="featured-section-icon">[[Datoteka:p_art.png|52px|link=|alt=]]</div> <div class="featured-section-title"> == Umjetnost i kultura == </div> </div> <div class="featured-columns"> <div class="featured-column"> <div class="featured-list"> '''Likovna umjetnost:''' [[Otonska renesansa]] • [[Srednjovjekovna umjetnost]] • [[Zapadno slikarstvo]] • [[Vikinška umjetnost]] '''Književnost:''' [[Rimska književnost]] • [[Starogrčka književnost]] • [[Naučna fantastika]] • ''[[Decameron]]'' • ''[[Nineteen Eighty-Four]]'' • [[Sherlock Holmes]] • ''[[Ubiti pticu rugalicu]]'' • [[Grčka komedija]] • ''[[Katalog žena]]'' • ''[[Apokolocintoza]]'' • [[Nobelova nagrada za književnost]] • [[Narodna književnost]] • [[Srednjovjekovna latinska književnost]] • [[Rimska komedija]] • [[Grčki epski ciklus]] • [[Oksirinhijski papirusi]] • ''[[Antigone]]'' • ''[[And Then There Were None]]'' • [[Ono (lik)]] • [[Fedra (Seneka)|''Fedra'' (Seneka)]] • [[Vizantijska književnost]] • [[Albanska književnost]] • [[Teatar u starom Rimu]] • [[Novogrčka književnost]] • ''[[Ningen Shikkaku]]'' '''Strip''': ''[[Usagi Yojimbo]]'' • [[Joker (lik)]] • [[Penguin]] • [[Riddler]] • [[Mr. Freeze]] • [[Two-Face]] • [[Mad Hatter (DC Comics)]] • [[Batman]] • [[Calendar Man]] • [[Scarecrow]] • [[Professor Pyg]] • [[Bleach (manga)|''Bleach'' (manga)]] • [[Catwoman]] '''Anime:''' ''[[Sailor Moon]]'' • [[Aria (anime)|''Aria'']] • ''[[Cardcaptor Sakura]]'' • [[Leomon]] • ''[[The Rose of Versailles]]'' • ''[[Cobra (manga)|Cobra]]'' • ''[[Psycho-Pass: The Movie]]'' • ''[[Neon Genesis Evangelion]]'' • ''[[Psycho-Pass]]'' • ''[[InuYasha]]'' • ''[[Sen to Chihiro no Kamikakushi]]'' • "[[Perfect World]]" • [[Digimon Adventure (film)|''Digimon Adventure'' (film)]] • "[[Saint's Supper]]" • "[[The Gates of Judgment]]" • "[[The Scales of Justice 〈299/300〉]]" </div></div> <div class="featured-column"> <div class="featured-list"> '''Muzika:''' [[Album]] • [[Popularna muzika u SFR Jugoslaviji]] • [[Novi val]] • [[Synthpop]] • [[Eurosong 2002.]] • [[Eurosong]] • [[Eurosong 2022.]] • "[[Smells Like Teen Spirit]]" • [[Dora (festival)|''Dora'' (festival)]] '''TV serije:''' [[Queer as Folk (američka TV serija)|''Queer as Folk'' (američka TV serija)]] • [[Dynasty (TV serija)|''Dynasty'' (TV serija)]] • [[Battlestar Galactica (miniserija)|''Battlestar Galactica'' (miniserija)]] • [[It (miniserija)|''It'' (miniserija)]] • [[Šerlok Holms (TV serija)|''Šerlok Holms'' (TV serija)]] • [[The Man in the High Castle (TV serija)|''The Man in the High Castle'' (TV serija)]] • ''[[Bitange i princeze]]'' • "[[Epizoda 9 (Bitange i princeze, sezona 1)]]" '''Film:''' [[Stargate (film)|''Stargate'' (film)]] • ''[[Cliffhanger]]'' • [[Holivudska crna lista]] • ''[[Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2]]'' • ''[[Lea i Darija]]'' • [[Conan the Barbarian (film, 1982)|''Conan the Barbarian'' (1982)]] • ''[[Svećenikova djeca]]'' • ''[[Les Vampires]]'' • [[Sherlock Holmes (film, 2009)|''Sherlock Holmes'' (film, 2009)]] • ''[[Sherlock Holmes: A Game of Shadows]]'' • ''[[Blade Runner]]'' • ''[[Star Trek IV: The Voyage Home]]'' • [[Produkcijski kodeks MPAA]] • ''[[The Royal Tenenbaums]]'' • ''[[Fitna (film)|Fitna]]'' • ''[[Naked (film, 1993)|Naked]]'' • ''[[RoboCop]]'' • ''[[The Deer Hunter]]'' • ''[[Z (film)|Z]]'' • [[The Killing Fields (film)|''The Killing Fields'']] • [[It (film, 2017)|''It'' (2017)]] • ''[[Desjat negritjat]]'' • ''[[No Country for Old Men (film)|No Country for Old Men]]'' • [[Batman (film, 1989)|''Batman'' (1989)]] • ''[[Being There]]'' • ''[[Pulp Fiction]]'' • [[Murder on the Orient Express (film, 1974)|''Murder on the Orient Express'' (1974)]] • ''[[Mulholland Drive (film)|Mulholland Drive]]'' • ''[[Asteroid City]]'' • [[Smrt Djevojčice sa žigicama (film)|''Smrt Djevojčice sa žigicama'']] • ''[[Dog Day Afternoon]]'' • ''[[Stalker (film)|Stalker]]'' • [[The Zone of Interest (film)|''The Zone of Interest'']] • ''[[Groundhog Day]]'' • [[Crni talas]] • ''[[Kaze no Tani no Naushika]]'' • ''[[Vargtimmen]]'' • ''[[Mirotvorac (film)|Mirotvorac]]'' • ''[[Straume]]'' '''Arhitektura:''' [[Potsdamer Platz]] • [[Pjongjanški metro]] • [[Tvrđava Svetog Mihovila]] '''Videoigre:''' ''[[Civilization]]'' </div></div> </div></div> <div class="featured-grid featured-grid-pair"> <div class="featured-section"><div class="featured-section-heading"> <div class="featured-section-icon">[[Datoteka:P religion.png|26px|link=|alt=]][[Datoteka:P philosophy.png|26px|link=|alt=]]</div> <div class="featured-section-title"> == Filozofija i religija == </div> </div><div class="featured-gallery">[[Datoteka:Brooklyn Museum - The Exhortation to the Apostles (Recommandation aux apôtres) - James Tissot.jpg|96px|border|link=Historijski Isus]][[Datoteka:Cybele Getty Villa 57.AA.19.jpg|border|96px|link=Kibela]]</div> <div class="featured-list"> '''Filozofija:''' [[Antička filozofija]] • [[O strastima (Hrizip)|''O strastima'']] '''Religija:''' [[Historijski Isus]] • [[Kritika Biblije]] • [[Rano kršćanstvo]] • [[Ateizam]] • [[Hadis o dvanaest nasljednika]] • [[Imamet]] • [[Kult heroja]] • [[Islamizacija Albanije]] '''Mitologija:''' [[Kibela]] • [[Grčka mitologija]] • [[Rimska mitologija]] • [[Kupidon i Psiha]] • [[Kupidon]] </div></div> <div class="featured-section"><div class="featured-section-heading"> <div class="featured-section-icon">[[Datoteka:P sport.png|52px|link=|alt=]]</div> <div class="featured-section-title"> == Sport == </div> </div><div class="featured-gallery">[[Datoteka:PAN-TUN (32).jpg|96px|border|link=FIFA Svjetsko prvenstvo 2018.]][[Datoteka:Défilé médaillés français JO 2012 3.jpg|96px|border|link=Rukometna reprezentacija Francuske]]</div> <div class="featured-list"> '''Takmičenja:''' [[IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2015.]] • [[UEFA Euro]] • [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998.]] • [[UEFA Euro 2016.]] • [[IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2017.]] • [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2014.]] • [[EHF Euro 2016.]] • [[Afrički kup nacija 2010.]] • [[EHF Euro 2018.]] • [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2018.]] • [[IHF Svjetsko prvenstvo u rukometu]] • [[IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2019.]] • [[FIFA Svjetsko prvenstvo]] • [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1950.]] • [[IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2021.]] • [[UEFA Euro 2020.]] • [[EHF Euro 2020.]] • [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1938.]] • [[EHF Euro 2022.]] • [[IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2023.]] • [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2022.]] • [[FIBA Svjetsko prvenstvo u košarci]] • [[EHF Euro 2024.]] • [[Finale FIFA Svjetskog prvenstva 2018.]] • [[AFC Azijski kup 1984.]] • [[UEFA Euro 2024.]] • [[IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2025.]] • [[Rukomet na Ljetnim olimpijskim igrama 2020. – muškarci]] • [[EHF Euro 2026.]] '''Ekipe:''' [[Rukometna reprezentacija Francuske]] • [[Fudbalska reprezentacija Francuske]] • [[Fudbalska reprezentacija Hondurasa]] • [[Boston Celtics]] • [[Dream Team]] • [[Fudbalska reprezentacija Estonije]] • [[Fudbalska reprezentacija Turske]] </div></div> </div> <div class="featured-section featured-section-wide"><div class="featured-section-heading"> <div class="featured-section-icon">[[Datoteka:P physics.svg|52px|link=|alt=]]</div> <div class="featured-section-title"> == Nauka i tehnika == </div> </div> <div class="featured-columns"> <div class="featured-column"><div class="featured-gallery">[[Datoteka:The Earth seen from Apollo 17.jpg|88px|border|link=Hipoteza o rijetkoj Zemlji]][[Datoteka:1l7v_opm.png|88px|border|link=ABC proteini]]</div> <div class="featured-list"> '''Astronomija:''' [[Hipoteza o rijetkoj Zemlji]] • [[Život na Marsu]] • [[90377 Sedna]] • [[Pluton]] • [[Svemirski centar Imam Homeini]] • [[Komet Shoemaker-Levy 9]] • [[Historija opservacije Marsa]] • [[Neptun (planeta)]] • [[Astronomija (Manilije)|''Astronomija'' (Manilije)]] • [[Merkur]] '''Hemija:''' [[Itrij]] • [[ABC proteini]] • [[Lipidi]] • [[Botulinski toksin]] '''Medicina:''' [[Rak pluća]] • [[Žuta groznica]] • [[Epilepsija]] • [[Meningitis]] • [[Tradicionalna medicina]] • [[Gojaznost]] • [[Shizofrenija]] • [[Migrena]] • [[Kontrola rađanja]] • [[Spavanje]] • [[Magnetna rezonantna tomografija]] • [[Denga groznica]] • [[Bolest kretanja]] • [[Antraks]] • [[Srednjovjekovna medicina]] • [[Lumbago]] • [[Raynaudov fenomen]] </div></div> <div class="featured-column"><div class="featured-gallery">[[Datoteka:IPod family.png|96px|border|link=Apple Inc.]][[Datoteka:Dampfturbine_Montage01.jpg|96px|border|link=Elektroenergetika]]</div> <div class="featured-list"> '''Matematika:''' [[Euklidov algoritam]] '''Informatika:''' [[Malware]] • [[Apple Inc.]] • [[Spyware]] • [[Commodore International]] • [[Facebook]] • [[YouTube]] • [[Frutiger Aero]] • ''[[Age of Mythology]]'' • [[The Oregon Trail (1985)|''The Oregon Trail'' (1985)]] • ''[[Ori and the Blind Forest]]'' '''Fizika:''' [[Elektroenergetika]] '''Tehnika:''' [[SMS Viribus Unitis]] • [[Global Positioning System]] </div></div> </div></div> </div> [[Kategorija:Istaknuti članci| ]] 7athop507g5yx1d3kg8i961o74tn1by Antička Grčka 0 1933 42682251 42502084 2026-08-31T16:19:53Z ~2026-47474-67 388300 /* Obrazovanje */ 42682251 wikitext text/x-wiki {{Historija Grčke}} '''Antička Grčka''' (često nazivana i kao '''stara''' ili '''drevna Grčka''') je naziv koji se koristi za opisivanje sveta u kojem se govorilo [[Grčki jezik|grčkim jezikom]] u antičkim vremenima.<ref name="Thomas1988">{{cite book|author=Carol G. Thomas|title=Paths from ancient Greece|url=http://books.google.com/books?id=NAwVAAAAIAAJ&pg=PA27|accessdate=12 June 2011|year=1988 |publisher=BRILL|isbn=978-90-04-08846-7|pages=27–50}}</ref> Taj naziv se ne odnosi samo na područje današnje [[Grčka|grčke države]], nego i na područja naseljena [[Antički Grci|Grcima]] u antičkim vremenima: [[Kipar]], [[Egejsko more|egejska]] obala [[Turska]] (tada poznata kao [[Jonija]]), [[Sicilija]] i južna [[Italija]] (poznata kao [[Velika Grčka]]), te razbacana naselja na obalama današnje [[Albanija|Albanije]], [[Bugarska|Bugarske]], [[Egipat|Egipta]], [[Francuska|Francuske]], [[Hrvatska|Hrvatske]], [[Libija|Libije]], [[Španija|Španije]] i [[Ukrajina|Ukrajine]]. Ne postoje određeni ili opšte prihvaćeni datumi početka i kraja razdoblja antičke Grčke. U uobičajenoj upotrebi to se razdoblje odnosi na cijelu grčku istoriju prije osnivanja [[Rimsko Carstvo|Rimskog Carstva]], međutim istoričari taj termin koriste preciznije. Tako neki autori u taj period uključuju i razdoblja [[Minojska civilizacija|minojske]] i [[Mikenska Grčka|mikenske civilizacije]] (od oko [[1600. pne.|1600.]] pre n.e. do oko [[1100. pne.|1100.]] godine pne.), dok drugi to osporavaju smatrajući da su te [[civilizacija|civilizacije]], iako s grčkog govornog područja, dosta različite od kasnijih grčkih kultura, pa bi se trebale odvojeno svrstavati. Prema tradiciji razdoblje antičke Grčke počinje prvim [[Olimpijske igre|Olimpijskim igrama]] [[776. pne.|776.]] pre n.e., ali većina današnjih istoričara proširuju taj termin do oko [[1000. pne.|1000.]] pre n.e. Tradicionalni datum kraja razdoblja antičke Grčke smatra se smrt [[Aleksandar Veliki|Aleksandra Velikog]] [[323. pne.|323.]] pre n.e., a razdoblje koje slijedi naziva se [[Helenistička Grčka|helenističkim]] dobom. Ovi su datumi dogovoreni među istoričrima dok neki autori smatraju civilizaciju antičke Grčke neprekinutim razdobljem koje je trajalo sve do dolaska [[Hrišćanstvo|Hrišćanstva]] u [[3. vek]]u poslije Hrista. Antičku Grčku neki istoričari smatraju temeljom kulture [[Zapadnoevropska kultura|zapadnoevropske civilizacije]]. Grčka kultura je izvršila snažan uticaj na Rimsko Carstvo, koje je prenijelo njen oblik po mnogim dijelovima [[Evropa|Evrope]]. Civilizacija antičke Grčke je neizmjerno uticala na jezik, politiku, obrazovanje, filozofiju, umjetnost i arhitekturu modernog svijeta, posebno tokom [[Renesansa|renesanse]] u zapadnoj Evropi i ponovo tokom procvata [[Klasicizam|neoklasicizma]] tokom [[18. vek|18.]] i [[19. vek]]a u Evropi i objema [[Amerike|Amerika]]ma.<ref>Bruce Thornton, ''Greek Ways: How the Greeks Created Western Civilization'', Encounter Books, 2002</ref><ref>Richard Tarnas, ''[http://books.google.com/books?id=0n2C299jeOMC&lpg=PA25&pg=PP1#v=onepage&f=false The Passion of the Western Mind]'' (New York: Ballantine Books, 1991).</ref><ref>Colin Hynson, ''[http://books.google.com/books?id=hmweq2TyxvsC&lpg=PT5&pg=PT5#v=onepage&f=false Ancient Greece]'' (Milwaukee: World Almanac Library, 2006), 4.</ref><ref>Carol G. Thomas, ''[http://books.google.com/books?id=NAwVAAAAIAAJ&lpg=PA1&pg=PA1#v=onepage&f=false Paths from Ancient Greece]'' (Leiden, Netherlands: E. J. Brill, 1988).</ref> == Grčko poreklo == [[Datoteka:Mycenae lion gate dsc06382.jpg|thumb|levo|200px|Lavlja vrata]] Veruje se da su se Grci, krećući se prema jugu, doselili na grčko poluostrvo u nekoliko talasa pred kraj [[30. vek pne.|tri hiljade godine pre nove ere]], a poslednja je bila [[navala Dorana]]. Razdoblje od [[16. vek pne.|1600]]. do oko [[11. vek pne.|1100]]. je doba [[Mikenska Grčka|mikenske Grčke]], a poznato je po vladavini [[Kralj Agamemnon|kralja Agamemnona]] i ratovima protiv [[Troja|Troje]] kao što je prikazano u [[Homer]]ovim epovima. Razdoblje od 1100. godine do [[8. vek]]a pre Hrista naziva se "[[Mračno doba Grčke|mračnim dobom]]" jer iz tog razdoblja nema nikakvih zapisa, a arheološki dokazi su oskudni. Istorija antičke Grčke se završava vladavinom [[Aleksandar Veliki|Aleksandra Velikog]] koji je umro [[323. pne.]] Slijedeći događaji čine doba [[Helenistička Grčka|helenističke Grčke]]. Pri korišćenju izvora iz istorije antičke Grčke potrebna je velika opreznost. Grčki istoričari i politički pisci čija su djela preživjela, a među kojima su posebno ugledni [[Herodot]], [[Sokrat]], [[Ksenofon]], [[Demosten]], [[Platon]], [[Aristotel]] bili su uglavnom Atinjani ili njeni simpatizeri, a svi su bili politički konzervativci. Stoga znamo daleko više o istoriji i politici Atine od bilo kojeg drugog grada i njegove istorije. Štaviše, ovi su se pisci usredsredili gotovo samo na cijelokupnu političku, vojnu i diplomatsku istoriju, a zanemarili su ekonomsku i socijalnu. Sva se istorija antičke Grčke mora boriti s tim pristrasnostima u svojim izvorima. == Uspon Grčke == Grčka je u 8. veku pre Hrista počela izlaziti iz mračnog doba koje je slijedilo nakon propasti mikenske civilizacije. Pismenost se izgubila i mikensko pismo je zaboravljeno, pa su Grci prilagodili [[Fenikija|feničansko]] [[pismo (znakovi)|pismo]] grčkome i od oko [[8. vek pne.|8. veka]] počinju se pojavljivati pisani zapisi. Grčka je bila podijeljena na mnogo malih samoupravljajućih zajednica čiji je oblik uzrokovan grčkom geografijom gdje su sva ostrva, doline i nizije odsječeni od susjeda morem ili planinskim lancem. Dok se Grčka ekonomski oporavljala, njeno se stanovništvo povećalo više nego što je bilo obradive zemlje. Zbog toga su Grci od oko [[750. pne.]] započeli širenje koje je potrajalo 250 godina naseljavajući kolonije u svim pravcima. Na istoku su prvo kolonizovali [[Egejsko more|egejsku]] obalu [[Mala Azija|Malu Aziju]], a onda [[Kipar]] i obale [[Trakija|Trakije]], [[Mramorno more]] i južna obala [[Crno more|Crnog mora]]. Grčka je kolonizovala sve do dalekog sjeveroistoka [[Ukrajina|Ukrajine]]. Na zapadu su naseljene obale [[Albanija|Albanije]], [[Hrvatska|Hrvatske]], [[Sicilija|Sicilije]] i južne [[Italija|Italije]], a onda i južna obala [[Francuska|Francuske]], [[Korzika]] pa čak i sjeveroistočna [[Španija]]. Grčke kolonije su također osnovane u [[Egipat|Egiptu]] i [[Libija|Libiji]]. Današnji gradovi [[Sirakuza]], [[Napulj]], [[Marselj]] i [[Istanbul]] u svom početak su bili grčke kolonije Syracusa, Neapolis, Massilia i Byzantium. Do [[6. vek pne.]] '''Helada''' (kako Grci zovu svoju zemlju) je postala kulturno i jezičko područje mnogo veće od geografskog područja Grčke. Grčki gradovi nisu politički nadzirali kolonije koje su osnivali, ali su često ostajali povezani s njima u religiji i trgovini. Grci su se i u otad�bini i u inostranstvu organizovalii u nezavisne zajednice, pa je grad (''polis'') bio osnovni oblik grčke vladavine. [[Datoteka:Athens Acropolis.jpg|left|thumb|360px|[[Akropolja, Atina|Akropolja]], u ruševinama, još je uvijek u centru moderne [[Atina|Atine]]. Ona je bila najveće arhitektonsko delo 5. veka u Grčkoj.]] == Socijalni i politički sukobi == Grčki su gradovi u početku bili monarhije, iako su mnogi gradovi bili jako mali pa naziv "kralj" za njihove vladare lako može zavarati zbog današnjeg značenja te riječi. U unutrašnjosti zemlje, uvijek blizu obradivih površina, mali sloj zemljoposjednika je imao moć. Oni su oblikovali ratničku [[Aristokratija|aristokratiju]] boreći se često u malim međugradskim ratovima oko zemlje. Međutim uspon trgovačkog sloja (koji se pojavio uvođenjem [[Kovani novac|kovanog novca]] oko [[680. pne.|680]].) započinje klasni sukob u većim gradovima. Od [[650. pne.|650]]. pa nadalje, aristokratije su zbačene i zamijenjene narodnim vođama nazvanim [[Tiranin|tiranima]] (''τγρρανοι''), riječ koja nije imala današnje značenje za okrutne diktatore. Do 6. veka pojavilo se nekoliko dominantnih gradova u grčkim poslovima. To su bili gradovi [[Atina]], [[Sparta]], [[Korint]] i [[Teba (Grčka)|Teba]]. Svaki od njih je stavio okolna seoska područja i manje gradove pod svoju upravu, a Atina i Korint su pak postali glavna pomorska i trgovačka sila. U Sparti se [[aristokratija]] održala na vlasti, a [[Likurg]]ov ustav (oko [[650. pne.|650]].) koji je dodatno učvrstio njenu snagu, dao je Sparti trajni militaristički režim pod dualnom monarhijom. Sparta je dominirala nad ostalim gradovima na [[Peloponez]]u, pa je stvorila savez s Korintom i Tebom. Suprotno, u Atini je monarhija zabranjena [[683. pne.|683]]., a [[Solon]]ove reforme uvele su poluustavni sastav aristokratske vladavine. Aristokrate je zamijenila tiranija [[Pizistrat]]a i njegovih sinova, koji su grad učinili velikom pomorskom i trgovačkom silom. Kad su Pizistratidi zbačeni, [[Klisten]] je utemeljio prvu svjetsku [[Atinska demokratija|demokratiju]] ([[500. pne.|500]].) čiju vlast je imalo vijeće svih muških građana. == Grčko-persijski ratovi == Glavni članak: [[Grčko-persijski ratovi]] U [[Jonija|Joniji]] (današnja egejska obala [[Turska|Turske]]) grčki gradovi, koji su uključivali velika središta poput [[Milet]]a i [[Halikarnas]]a, nisu mogli održati svoju nezavisnost i došli su pod vlast [[Persijsko Carstvo|Persijskog Carstva]] sredinom 6. veka. Grci su [[499. pne.|499]]. podigli [[Jonski ustanak]], pa su im Atina i neke Grčke oblasti pristigle u pomoć. Persijski Veliki vladar, [[Darije prvi]], ugušio je [[490. pne.|490]]. pobunu jonskih gradova, poslavši flotu da kazni Grke. Persijanci su se iskrcali na [[Atika|Atici]], ali ih je grčka vojska pod vodstvom atinskog vojskovođe [[Miltijad]]a porazila u [[Maratonska bitka|Maratonskoj bitci]]. Posmrtni grob atinskih poginulih boraca još se uvijek može vidjeti na Maratonskom polju. Deset godina kasnije Darijev naslednik [[Kserks prvi]] poslao je kopnom znatno veću silu. Spartanski kralj [[Leonida]] zaustavio ga je kod [[Termopile|Termopila]]. Leonida je poražen, a Kserks je nastavio napredovanje prema Atici gdje je osvojio i spalio Atinu. Atinjani su predhodno napustili grad sklonivši se na ostrvo Salamini i pod vodstvom [[Temistoklo|Temistokla]] su porazili persijsku mornaricu u [[bitka kod Salamine|bitci kod Salamine]]. Godinu dana kasnije Grci su pod vodstvom Spartanca [[Pauzanije|Pauzanija]] porazili persijsku vojsku kod [[bitka kod Plateje|Plateje]]. Atenska se mornarica tada okrenula goneći Persijance sa [[Egejsko more|Egejskog mora]] i [[478. pne.|478]]. Atinjani su zauzeli [[Vizantium]]. Dok su napredovali stvorili su [[Delski savez]] u kojem su bile sve ostrvske i neke kontinentalne države. Savez je nazvan po svetom ostrvu [[Del]]u na kojem se čuvala zajednička riznica. Spartanci, iako su odigrali važnu ulogu u ratu, povukli su se nakon toga u izolaciju dopuštajući Atinjanima da uspostave pomorsku i trgovačku silu kojoj nije bilo ravne. == Prevlast Atine == [[Datoteka:Perikles altes Museum.jpg|thumb|200px|Periklo]] Grčko-persijski ratovi su najavili vek atinske prevlasti u grčkim poslovima. Atina je bila neizazvan gospodar mora i takođe vodeća trgovačka sila, iako je Korint ostao njen ozbiljni protivnik. Vodeći državnik tog perioda bio je [[Periklo]] koji je iskoristio porez koji su plaćali članovi Delskog saveza za izgradnju [[Partenon]]a i ostalih velikih spomenika klasične Atine. Do sredine 5. veka Savez je preimenovan u [[Atinsko Carstvo]], simbolizujući prijenos zajedničke riznice s Dela na Partenon [[454. pne.|454]]. Bogatstvo Atine je privlačilo mnoge talentovane ljude iz svih dijelova Grčke, te je stvorilo bogati besposleni sloj koji su postali zaštitnici umjetnosti. Atinska država je podupirala i nauku i umjetnost, a naročito arhitekturu. Atina je postala centar grčke književnosti, filozofije (vidi [[grčka filozofija|grčku filozofiju]]) i umjetnosti (vidi [[grčko pozorište]]). Neka od najvećih imena zapadnoevropske kulturne i intelektualne istorije živjela su u Atini tokom toga perioda: dramatičari [[Eshil]], [[Aristofan]], [[Euripid]] i [[Sofoklo]], filozofi [[Aristotel]], [[Platon]] i [[Sokrat]], povjesničari [[Herodot]], [[Tukidid]] i [[Ksenofon]], pjesnici [[Simonid]] i kipar [[Fidija]]. Grad je postao, po Periklovim riječima, "škola Helade". Ostale grčke države u početku su prihvatile atinsko vodstvo u nastavku rata protiv Persijanaca, ali nakon pada konzervativnog političara [[Kimon]]a [[461. pne.|461]]., Atina je postala sve izraženije imperijalistička sila. Nakon grčke pobjede u [[bitka kod Eurimedonta|bitci kod Eurimedonta]] [[466. pne.|466]]., Persijanci više nisu bili prijetnja, pa su neke države, poput [[Naksos]]a, pokušali istupiti iz saveza, ali su bili prisiljeni da se pokore. Nove atinske vođe, [[Perikle]] i [[Efijalt]], pustili su da se odnosi između Atine i Sparte pogoršaju, pa je [[458. pne.|458]]. izbio rat. Nakon nekoliko godina beskrajnog rata potpisan je 30-godišnji mir između Delskog i [[Peloponeski savez|Peloponeskog saveza]] (Sparta i njeni saveznici). To se podudarilo sa pomorskom bitkom kod [[Bitka kod Salamine (na Kipru)|Salamine]] na [[Kipar|Kipru]], zadnjom bitkom između Grka i Persijanaca, a nakon koje je zaključen [[Kalijin mir]] ([[450. pne.|450]].) između Grka i Persijanaca. == Peloponeski rat == Glavni Članak [[Peloponeski rat]] [[Datoteka:Alcibiades.jpg|thumb|200ph|Alkibijad]] [[431. pne.|431]]. ponovo je izbio rat između Atine i Sparte i njenih saveznika. Povod ratu bio je spor između Korinta i jedne od njegovih kolonija, [[Korkira|Korkire]], u kojem je Atina posredovala. Pravi uzrok bilo je rastuće nezadovoljstvo Sparte i njenih saveznika zbog atinske prevlasti u grčkim poslovima. Rat je trajao 27 godina, dijelom zbog Atine koja je kao pomorska sila imala prevlast na moru i Sparte koja je kao najjača kopnena sila pobjeđivala na kopnu. Spartanska početna strategija bila je invazija [[Atika|Atike]], ali su se Atinjani sklonili iza svojih čvrstih zidina. Tokom opsade u gradu je izbila [[kuga]] koja je uzrokovala velike gubitke, a od koje je stradao i sam Perikle. U isto vrijeme atinska mornarica je iskrcala vojsku na Peloponez, te je pobjedila u bitkama kod [[bitka kod Naupakta|Naupakta]] ([[429. pne.|429]].) i [[bitka kod Pila|Pila]] ([[425. pne.|425]].). Takav način ratovanja nijednoj strani nije uspio donijeti odlučujuću pobjedu, pa je nakon nekoliko godina beskonačnog ratovanja umjereni atinski vođa [[Nikija]] zaključio [[Nikijin mir]] ([[421. pne.|421]].). Neprijateljstvo između Sparte i atinskog saveznika [[Arg]]a je ipak dovelo do nastavka borbe [[418. pne.|418]]. Sparta je porazila združene vojske Atine i njenih saveznika kod [[bitka kod Mantineje (418. pne.)|Mantineje]]. Nastavak borbe donijelo je radikalnu stranku, koju je vodio [[Alkibijad]], ponovo na vlasti u Atini. [[415. pne.|415]]. Alkibijad je uvjerio Atinsko vijeće da pokrene glavni pohod protiv [[Sirakuza|Sirakuze]], peloponeskog saveznika na [[Sicilija|Siciliji]]. Pohod je bio potpuni promašaj i ekspedicijska sila je izgubljena. Nikija je zarobljen, a Alkibijad je otišao u progonstvo. To je bila prekretnica u ratovanju. Sparta je tada sagradila mornaricu da izazove atensku pomorsku silu, te je pronašla odličnog vojskovođu [[Lisandar|Lisandra]] koji je iskoristio prvi strateški potez zauzevši [[Dardaneli|Helespont]], izvor atinskog uvoznog žita. Pod prijetnjom gladi, Atinjani su poslali svoju zadnju mornaricu da se suoči s Lisandrom koji ih je odlučno porazio kod [[bitka kod Egospotama|Egospotama]] ([[405. pne.|405]].). Gubitak vlastite mornarice zaprijetila je Atini propašću. Zato je [[404. pne.|404]]. Atina zatražila mir, a Sparta je to uslovljavala očekivano teškom pogodbom: Atina je izgubila vlastite zidine, mornaricu i sve prekomorske posjede. Uz spartansku pomoć antidemokratska stranka je zavladala u Atini. == Prevlast Sparte i Tebe == [[Datoteka:Griechenland 371-362.jpg|left|thumb|350px|[[371. pne.]]-[[362. pne.]]]] Kraj Peloponeskog rata učinio je Spartu gospodarom cijele Grčke, ali uski vidokrug spartanskih elitnih ratnika nije ih prilagodio toj ulozi. U nekoliko godina demokratska stranka je povratila vlast u Atini i ostalim gradovima. [[395. pne.|395]]. spartanske vođe su oduzele službu Lisandru, pa je Sparta izgubila pomorsku nadmoć. [[387. pne.|387]]. Sparta je sablaznila grčko mišljenje zaključivši sporazum s Persijom kojim su Persijanci okružili grčke gradove u Joniji i na Kipru, tako izvrgavajući sto godina grčkih pobjeda nad Persijom. Sparta je tada pokušala oslabiti moć njene bivše saveznice Tebe, što je dovelo do rata u kojem je Teba sklopila savezništvo sa starim neprijateljem, Atinom. Tebanski vojskovođe [[Epaminonda]] i [[Pelopida]] izvojevali su odlučujuću pobjedu u bitci kod [[bitka kod Leuktre|Leuktre]] ([[371. pne.|371]].). Posljedica te pobjede bio je kraj spartanske i uspostavljanje tebske nadmoći. Takođe je i Atina obnovila velik djeo svoje prijašnje snage. Prevlast Tebe bila je kratkog vijeka. Epaminondinom smrti kod [[bitka kod Mantineje (362. pne.)|Mantineje]] ([[362. pne.|362]].) grad je izgubio svog najvećeg vođu, a njegovi naslednici učinili su veliku grešku započevši neuspješni desetogodišnji rat s [[Fokida|Fokidom]]. [[346. pne.|346]]. Tebanci su pozvali [[Filip drugi Makedonski|Filipa drugog Makedonskog]] da im pomogne protiv Fokiđana, te su tako prvi put uvukli [[Makedonska dinastija|Makedonce]] u grčke poslove. == Uspon Makedonaca == [[Datoteka:Demosthenes.jpg|thumb|200px|Demosten - protivnik Filipu]] Kraljevstvo [[Makedonska dinastija|Makedonaca]] stvoreno je u 7. veku. Neki Grci su smatrali [[Makedonci|Makedonce]] [[varvari]]ma, ali bez obzira na njihovo etničko porijeklo, oni su od 5. veka govorili grčkim jezikom i bili dijelom grčke kulture. Makedonci su imali neznatnu ulogu u grčkoj politici prije početka 4. veka, te je Filip drugi, preduzimljiv čovjek koji se školovao u Tebi, htjeo imati veću ulogu. Naročito je htjeo biti prihvaćen za novog grčkog vođu u vraćanju slobode grčkim gradovima u Aziji koji su bili pod persijskom vlašću. Zauzevši grčke gradove [[Amfipol]], [[Methoni (Pierija)|Metonu]] i [[Potidea|Potideju]], stekao je upravu nad makedonskim rudnicima zlata i srebra. To mu je dalo izvore da ostvari svoje namjere. Filip je uspostavio makedonsku prevlast nad [[Tesalija (oblast)|Tesalijom]] ([[352. pne.|352]].) i [[Trakija|Trakijom]], a do [[348. pne.|348]]. je nadzirao sve sjevernije od [[Termopile|Termopila]]. Koristio je svoje veliko bogatstvo da potkupi grčke političare i stvori "makedonsku stranku" u svakom grčkom gradu. Njegova intervencija u ratu između Tebe i Fokide donijelo mu je prepoznatljivost grčkog vođe i dalo mu je mogućnost da postane vodeća sila u grčkim poslovima. Ali bez obzira što je njegovo iskreno divljenj bilo prema Atini, atinski je vođa [[Demosten]] u svojim slavnim govorima ([[filipike|filipikama]]) podsticao grčke gradove da se odupru njegovoj moći. [[339. pne.|339]]. Teba, Atina, Sparta i ostale grčke države stvorile su savezništvo da se odupru Filipu i da ga izbace iz grčkih gradova koje je zauzeo na sjeveru. Međutim Filip je napao prvi, napredujući po Grčkoj gdje je kod [[Heronea|Heroneje]] porazio združene grčke gradove [[338. pne.|338]]. Taj događaj tradicionalno označava kraj ere grčkih gradova-država kao samostalnih političkih jedinica iako su Atina i ostali gradovi preživjeli kao samostalne države sve do [[Rimska republika|rimskih]] vremena. Filip je pokušao pobjediti Atinu dodvoravanjem i darovima, ali nije uspeo. Organizovao je gradove u [[Korintski savez]] i proglasio da će voditi napad na Persiju kako bi oslobodio grčke gradove i osvetio persijske invazije u prethodnom veku. Prije nego što je to mogao učiniti ubijen je [[336. pne.|336]]. == Osvajanja Aleksandra Velikoga == Filipa je naslijedio 20-godišnji sin [[Aleksandar Veliki|Aleksandar]] koji je odmah nastavio sprovoditi očeve planove. Otputovao je u Korint gdje su ga okupljeni grčki gradovi priznali za vođu Grka. Nakon toga krenuo je na sjever da skupi vojsku. Vojska kojom je napao Persijsko Carstvo je uglavnom bila sastavljena od Makedonaca, ali su se također prijavili i mnogi zanesenjaci iz grčkih gradova. Dok je Aleksandar ratovao u Trakiji, čuo je da su se grčki gradovi pobunili. Pojurio je ponovo na jug, osvojio i razorio Tebu do temelja kao upozorenje svim grčkim gradovima ako bi se pokušali oduprijeti njegovoj snazi. [[334. pne.|334]]. Aleksandar je krenuo u Aziju gdje je porazio Persijance na rijeci [[bitka na Graniku|Granik]]. Time je stekao kontrolu nad jonskom obalom, te je napravio pobjedničku povorku kroz oslobođene grčke gradove. Nakon što je dogovorio poslove u [[Anatolija|Anatoliji]] nastavio je napredovanje južno kroz [[Kilikija|Kilikiju]] do [[Sirija|Sirije]] gdje je porazio [[Darije treći|Darija trećeg]] kod [[bitka kod Isa|Isa]] ([[333. pne.|333]].). Onda je nastavio kroz [[Fenikija|Fenikiju]] do [[Egipat|Egipta]] kojeg je osvojio bez ikakvog otpora. Egipćani su ga dočekali kao osloboditelja od persijskog ugnjetavanja. Darije je sada bio spreman da sklopi mir, gde bi se Aleksandar pobjednički vratio kući, ali Aleksandar je odlučio da osvoji Persiju i postavi sebe za vladara čitavog svijeta. Napredovao je sjeveroistočno kroz Siriju i [[Mesopotamija|Mesopotamiju]], te je opet porazio Darija kod [[bitka kod Gaugamele|Gaugamele]] ([[331. pne.|331]].). Darije je krenuo u bijeg, ali su ga ubili vlastiti vojnici. Aleksandar se proglasio gospodarom Persijskog Carstva, zauzevši [[Suza|Suzu]] i [[Perzepol]] bez otpora. U međuvremenu grčki gradovi su pokušavali obnoviti napore da se oslobode makedonske moći. Kod [[bitka kod Megalopola|Megalopola]] [[331. pne.|331]]., Aleksandrov regent [[Antipater]] porazio je Spartance koji su odbili da se pridruže Korintskom savezu i priznaju makedonsku prevlast. Aleksandar se žurio napredujući kroz današnji [[Avganistan]] i [[Pakistan]] do doline rijeke [[Ind]] i [[326. pne.|326]]. je dosšao do [[Punjab (regija)|Punjaba]]. Mogao je lako napredovati sve do [[Ganges]]a i [[Bengal]]a ali je njegova vojska odbila ići dalje uvjerena da su na kraju svijeta. Aleksandar se nerado vratio nazad. Umro je od groznice u [[Vavilon]]u [[323. pne.|323]]. Aleksandrovo Carstvo se raspalo ubrzo nakon njegove smrti, ali njegova osvajanja zauvijek su promijenila grčki svijet. Hiljadu Grka su putovale s njim ili za njim da se nasele u novim grčkim gradovima koje je osnovao dok je napredovao. Najvažniji grad bila je [[Aleksandrija]] u [[Egipat|Egiptu]]. Kraljevstva u kojima se govorilo grčkim jezikom osnovana su u Egiptu, Siriji, Iranu i Baktriji. Započelo je [[Helenistička Grčka|helenističko]] doba. == Politika i društvo == === Politička struktura === [[Datoteka:Herodotus Massimo Inv124478.jpg|mini|200px|Herodot, rimska kopija]] Antička Grčka se sastojala od nekoliko stotina manje-više nezavisnih (u zavisnosti od pojedinog perioda u kojem su se sklapali i rušili savezi, potpadalo pod vlast stranih ali i domaćih osvajača i sl.) gradova-država, ''polisa''. Ovakva struktura činila je Grčku veoma različitom od drugih zajednica tadašnjeg vremena koje bile ili plemenske zajednice ili kraljevstva čija se vladavina prostirala često velikim područjima. Uprkos velikim udaljenostima i geografskim preprekama čak i između relativnog bliskih gradova, stari Grci su osjećali da pripadaju jednom narodu; imali su zajedničku religiju, jednake kulturne osnove i govorili istim jezikom. S druge strane, oni su bili svjesni i svog plemenskog porijekla, [[Herodot]] je veoma dobro kategorisao grčke polise prema plemenima. Iako su postojali i takvi odnosi, čini se da oni nisu igrali značajniju ulogu u grčkoj politici. Nezavisnost polisa je bila odlučno branjena a ujedinjenje je bila tema koja se rijetko razmatrala. Čak i kada se nekoliko polisa udružilo u odbranu Grčke prilikom druge invazije Perzijanaca, veliki dio njih je ostao neutralan, a nakon Perzijskog poraza, ponovo su se vratili međusobnim sukobima<ref>Holland, T. Persian Fire, Abacus, {{ISBN|978-0-349-11717-1}}</ref>. Dakle, osnovne posebnosti političkog sistema antičke Grčke bila je fragmentiranost koja nije bila posebno uslovljena plemenskim porijeklom i fokus na urbana središta u tim, inače malim, gradovima-državama. Dodatne dokaze ovakve strukture čine i kolonije koje su, doduše, ostajale u "prisnom" odnosu sa gradovima iz kojih su kolonizatori otišli ali su ipak bile i potpuno nezavisni od njih. Naravno, manji polisi su mogli biti pod dominacijom svojim većih i moćnijih susjeda ali osvajanja ili direktna vladavina jednog polisa nad drugim je bila rijetka. Umjesto toga, polisi su se udruživali u saveze ili lige čije je članstvo bilo veoma promjenljivo po broju i trajanju. Tokom klasičnog perioda broj liga je postao manji a one same veće i to pod dominacijom jednog od tri najznačajnija grada; Atine, Tebe ili Sparte. === Vlada i zakon === U pocetku su mnogi grčki polisi bili mala kraljevstva na čijem čelu je bio gradski zvaničnik u ceremonijalnoj ulozi kralja - bazileusa, npr. ''archon basileus'' u Aitni<ref>Holland T. Persian Fire, p94 {{ISBN|978-0-349-11717-1}}</ref>. Već u arhajskom periodu većina su postali aristokratske oligarhije. Prelazak vlasti s jednog čovjeka na veću grupi bio je postepen i vjerovatno trajao nekoliko stotina godina (oko X-VII vijeka p. n. e.). Aristokratske grupe su se često sukobljavale oko pojedinačnih interesa i povremeno držale vlast. Tada su se pojavljivali i tirani koji su vladali po vlastitom nahođenju. Atina je "zapala" u tiraniju u drugoj polovini VI vijeka p. n. e. Kada je tiranija okončana Atinjani su osnovali prvu demokratiju na svijetu kao rješenje kojim su spriječili aristokratiju da ponovo osvoji vlast. Nakon Solonove reforme početkom V vijeka p. n. e., svi osim najsiromašnijih građana su se mogli obratiti skupštini ili kandidovati za službenu poziciju. Sa uspostavom demokratije, skupština je postala ''de jure'' mehanizam vlasti sa podjednakim pravima svih građana u vlasti. Ipak, stranci i robovi (imati u vidu da je antička Grčka i dalje bila robovlasnička)nisu imali politička prava. Po uzoru na Atinu, i ostali polisi su uspostavili svoje demokratije sa određenim posebnostima i izuzecima. Najočitiji primjer posebnosti i izuzetaka je bila Sparta kojom su vladali monarsi po nasljednom pravu. === Struktura društva === [[Datoteka:Sparta territory.jpg|mini|200px|Teritorija antičke Sparte]] Građani su bili samo oni slobodni ljudi rođeni u Grčkoj koji su posjedovali zemlju i kao takvi su uživali puna prava i zaštitu polisa i zakona kasnije je Perikle uveo izuzetke od uslova da se mora biti rođen u Grčkoj). U većini polisa, za razliku od antičkog Rima, društveni status nije značio i posebna prava. Pojedine porodice su kontrolirale religiozne funkcije ali im to uglavnom nije davalo veću moć u vlasti. U Atini je stanovništvo bilo podijeljeno u četiri klase, prema bogatstvu. Prelazak u višu klasu je bio moguć ako se imalo više novca. U Sparti su svi muškarci bili jednaki nakon što bi dobili potrebno obrazovanje. Spartanski kraljevi imali su ulogu i vojnih i religioznih vođa i dolazili su iz dvije različite porodice. Robovi nisu imali, status, moć ili politička prava ali su mogli zasnivati porodice i posjed. Robovi u Sparti se gotovo nikada nisu bunili jer su imali previše brojno i različito porijeklo i bili previše "raštrkani" da mi se mogli organizovati. Većina porodica, čak i one najsiromašnije, držala je robove kao sluge u domaćinstvima i radnu snagu. Ipak, vlasnici robova nisu imali pravo tući ili ubiti roba. Često su im obećavali slobodu kao poticaj za bolji rad. Za razliku od Rima, oslobođeni robovi nisu mogli postati građani. I polisi su, prema zakonu, posjedovali robove. Ti "javni" robovi su uživali nešto više sloboda od onih čiji su vlasnici bile porodice, živjeli su samostalno i obavljali različite specijalizovane poslove. U Atini, na primjer, javni robovi su bili obučeni da prepoznaju krivotvoreni novac ili su služili u hramovima. U Sparti su postojali posebni robovi - ''heloti''. Oni su bili ratni zarobljenici u vlasništvu države i dodijeljeni porodicama kod kojih su morali ostati, brinuti se o hrani i kućnim poslovima dok su se spartanske žene posvećivale odgoju djece a muškarci uvježbavanju ratnničkih vještina. Prema ovim robovima postupalo se grubo pa su ponekad pokušavali bizati bune. === Obrazovanje === Tokom većeg dijela antičke grčke [[historija|historije]], [[obrazovanje]] je bio privatno, osim u Sparti. Samo bogate porodice su mogle priuštiti nastavnike. Dječaci su učeni čitati, pisati i citirati dijelove [[književnost|književnih djela]]. Učili su i [[pjevanje]] i [[sviranje]] te trenirani kao atlete ili obučavani kao ratnici. Ovo obrazovanje nisu sticali radi kvalifikovanja za neki posao već da bi stekli pravo da budu punopravni građani. I djevojčice su učile čitati, pisati i jednostavan račun potreban za vođenje domaćinstva. Nakon djetinjstva gotovo nikada nisu dobijale dodatno obrazovanje. Sa sedam godina života dječaci su odlazili u školu, ili vojnu kasarnu aku su živjeli u Sparti. Nastava se sastojala od [[aritmetika|aritmetike]], [[muzika|muzičkog]] i [[sport]]skog programa. O dječacima iz bogatih porodica koji su išli u privatne škole brinuli su se ''pedagozi'' - ''paidagogos'', kućni robovi koju su bili odabrani posebno za to i bili pratioci tim dječacima. Nastava se održavala u kućama nastavnika u kojima su dječaci učeni navedenim predmetima. Od dvanaeste godine dječaci su vježbali [[hrvanje]], trčanje i [[bacanje diska]] i [[bacanje koplja]]. A Atini su stariji dječaci učeni i prefinjenijim disciplinama poput kulture, nauke, muzike i umjetnosti. Obrazovanje se završavalo sa 18 godina nakon čega je slijedila vojna obuka u trajanju od 1-2 godine<ref>Angus Konstam: "Historical Atlas of Ancient Greece", pp. 94-95. Thalamus publishing, UK, 2003, {{ISBN|1-904668-16-X}}</ref>. Veoma bitan dio obrazovanja za bogate dječake predstvaljalo je učenje pod okriljem mentora. Učenik je sticao znanja prateći političke govore svog mentora u ''agori'', pomažući mu u obavljanju javnih poslova, vježbajući sa njim u ''gimnaziji'' i prisustvujući ''simpozijumima''. Najbogatiji mladići su nastavljali svoje obrazovanje kod najučenijih Grka, naročito na [[Akademija|Akademiji]]. [[Datoteka:Gradski muzej Makarska - amfore.2.jpg|mini|180px|Amfore - antički sudovi za čuvanje i transport vina, ulja, žitarica i dr.]] === Ekonomija === Na vrhuncu svoje ekonomske moći, u V i IV stoljeći p. n. e. antička Grčka nije imala premca u tadašnjem svijetu. Prema nekim historičarima ekonomije, Grčka je imala jednu od najnaprednijih ekonomija prije pojave industrije. Navodno je prosječna dnevna plata grčkog radnika bila, u protivvrijednosti izraženoj u žitu, oko 12&nbsp;kg pšenice. To je bilo više od tri puta od onog što je dobijao npr. egipatski radnik u rimsko doba<ref>W. Schieder, "Real slave prices and the relative cost of slave labor in the Greco-Roman world", ''Ancient Society'', vol. 35, 2005.</ref>. == Kultura == === Filozofija === Filozofija u staroj Grčkoj zasnivala se na '''razumu''' i '''preispitivanju'''. Grčka filozofija ([[Sokrat]], [[Platon]], [[Aristotel]]) je imala mnogostruk uticaj na razvoj moderne filozofske misli i nauke općenito "u zapadnom svijetu". Postoji jasna neprekinuta veza grčkih uticaja na savremenu sekularnu nauku koja vodi od antičkih grčkih i helenističkih filozofa preko srednjovjekovne arapsko-islamske filozofije i nauka, evropske [[Renesansa|Renesanse]] i [[Prosvjetiteljstvo|Doba prosvjetiteljstva]]. Razum i preispitivanje kao temelje, sredstva i metode promišljanja svijeta i čovjeka nisu "izmislili" Grci. Mnogi teoretičari civilizacije već dugo se bave istraživanjima kojima pokušavaju odrediti razlike između grčke žudnje za znanjem i sličnih žudnji starijih civilizacija poput staroegipatske i babilonske. === Literatura === U društvu antičke Grčke [[literatura]] je zauzimala veoma značajno mjesto. Nije neopravdano smatrati da književna tradicija u kulturama zapadnih zemalja počinje sa [[Homer]]ovim epovima [[Ilijada]] i [[Odiseja]] u kojima je autor vješto opisao i živo predočio [[rat]] i mir, čast i sram, ljubav i mržnju. [[Eshil]], [[tragedija|tragičar]], je dao temelje u kategoriji [[drama|drame]] uvođenjem dijaloga i interakcije između likova. Eshilova trilogija ''Orestija'' smatra se njegovim najznačajnijim djelom. [[Sofokle|Sofoklu]] se daju zasluge za uvođenje ironije u spektar književnih tehnika, posebno u djelu ''Kralj Edip''. [[Euripid]] je koristio drame kako bi kritikovao društvene norme i običaje, njegova ''Medeja'' i nakon više od 2.000 godina ostaje aktuelna. [[Aristofan]], komediograf, oblikovao je [[komedija|komediju]] kao umjetničku formu i jednako je vrijedan svojoj suprotnosti - Eshilu. Najpoznatija djela su mu ''Lizistrat'' i ''Žabe''. [[Filozofija]] je našla svoje mjesto u književnosti u formi [[Platon]]ovih dijaloga, kojima je zapravo predstavio [[Sokrat]]ova pitanja i odgovore u pisanom obliku. Slijedeći u nizu je [[Aristotel]], koji je napisao na desetine radova na temu mnogih [[nauka|naučnih]] disciplina. Njegov poseban doprinos književnosti je ''Poetika'', u kojoj je objasnio svoje razumijevanje drame i time vjerovatno postavio temelje književnoj kritici. === Nauka i tehnologija === Matematičari antičke grčke su dali značajan doprinos razvoju [[matematika|matematike]], postavili osnove [[geometrija|geometrije]], matematičkog dokazivanja, teoriji brojeva, matematičkoj analizi, primijenjoj matematici i zamalo se približili integralnom računu. Otkrića '''Pitagore''', '''Euklida''' i '''Arhimeda''' i danas se izučavaju u škkolama. Grci su razvili i [[astronomija|astronomiju]] do veoma sofisticiranog nivoa, a smatrali su je dijelom matematike. Već u IV vijeku p. n. e. predstavili su prvi trodimenzionalni model kojim su objasnili prividno kretanje planeta. U III vijeku p. n. e. predložili su heliocentrični sistem<ref>Pedersen, ''Early Physics and Astronomy'', pp. 55-6</ref>. [[Eratosten]], je procijenio obim zemljine kugle sa velikom preciznošću<ref>Pedersen, ''Early Physics and Astronomy'', pp. 45-7</ref>. Antički Grci su i na polju [[medicina|medicine]] dali značajan doprinos. Posebno se isticao [[Hipokrat]] koji se smatra ocem medicine<ref>[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18392218 Useful known and unknown views of the father of modern medicine, Hippocrates and his teacher Democritus.], U.S. National Library of Medicine</ref><ref>[http://encarta.msn.com/encyclopedia_761576397/Hippocrates.html Hippocrates] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091029181928/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761576397/Hippocrates.html |date=2009-10-29 }}, Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2006. Microsoft Corporation.</ref><ref>{{Citation|last = Strong|first = W.F.|last2 = Cook|first2 = John A.|title = Reviving the Dead Greek Guys|journal = Global Media Journal, Indian Edition|date = July 2007|id = ISSN: 1550-7521|url = http://www.manipal.edu/gmj/issues/jul07/strong.php|access-date = 2014-08-23|archivedate = 2007-12-07|archiveurl = https://web.archive.org/web/20071207172813/http://www.manipal.edu/gmj/issues/jul07/strong.php|deadurl = yes}}</ref> zbog velikog doprinosa na tom polju i ustanovljenja škole medicine. Danas medicinsko osoblje polaže [[Hipokratova zakletva|Hipokratovu zakletvu]]. === Umjetnost i arhitektura === [[Datoteka:Doríforo-comparação.jpg|mini|250px|Doriforos, usporedba mramorne i bronzane verzije.]] [[Datoteka:Discobolo 4.jpg|mini|250px|Diskobolos, uočiti umjetnikov napor ka vjernosti prikaza ljudskog tijela.]] [[Datoteka:Artemis Temple Pan 2 touched.jpg|mini|250px|Ostaci Artemidinog hrama.]] [[Datoteka:Athen Erechtheum BW 2017-10-09 13-47-38.jpg|mini|250px|Ostaci Erehtejona]] [[Datoteka:Temple of apollo.JPG|mini|250px|Apolonov hram u Delfima]] [[Umjetnost]] antičke Grčke imala je ogroman uticaj na [[kultura|kulture]] mnogih zemalja, naročito na polju [[skulptura|skulpture]] i [[arhitektura|arhitekture]]. Umjetnost starog [[Rim]]a se temeljila na grčkoj; izrađeni su mnogi umjetnički objekti po uzoru na grčke, zahvaljujući takvim rimskim [[umjetničko djelo|umjetninama]], koji su često bili "samo" kopije, danas je poznat dio opusa grčkih umjetnika. Osvajanja Aleksandra Velikog na Istoku započela su viševjekovnu kulturnu razmjenu kojom su grčki uticaji doprli i do [[Japan]]a, preko [[Indija|Indije]] i [[Budizam|budizma]]. Grčki [[humanizam]] i [[estetika]] te visoki tehnički standardi u umjetnosti inspirirali su generacije evropskih umjetnika. Stvaralački duh grčke umjetnosti može se pratiti kroz nekoliko perioda: arhajski period, prijelazno doba, klasični period, period IV vijeka i helenizam. Grčka arhitektura skoro isključivo je vezana za izgradnju [[hram]]ova. Postojala su dva osnovna stila: dorski i jonski. Njihov uticaj na rimsku arhitekturu bio je veliki, a kasnije i na [[renesansa|renesansu]] i klasicizam. Najstariji hramovi bili se sa građeni su od drveta i [[ćerpič]]a, s vremenom je i [[kamen]] bio djelimično korišten. Kasnije su hramovi u potpunosti bili izgrađeni od [[mramor]]a. Od značajnijih građevina treba pomenuti atensku [[Akropola|Akropolu]] na kojoj se posebno ističu [[Partenon]], [[Erehteon]], hram boginje [[Nika|Nike]], i [[Propileji]]. Umjetnik [[Fidija]], autor kipa [[Zeus]]a u [[Olimpija|Olimpiji]], jednog od [[Sedam svjetskih čuda|svjetskih čuda]] starog svijeta, je na Partenonu uradio bogati ''friz'', i kipove ''Atena Parthenos'' i ''Atena Promahos''. U antičkoj grčkoj skulpturi treba uočiti razvijanje umjetničkih veština i estetskog izraza preko oblika ''kora'', odjevenih ženskih skulptura i nagih muških kipova - ''kurosa'' koji su ''ukočeni'', poput egipatskih likova. S vremenom grčki kipari idu ka drugačijim i složenijim kompozicijama i nastoje skladnije i vjernije prikazati oblike ljudskog tijela, tipičan primjer je '''Moskoforos''', sa arhajskih osmijehom. Jedan od najvećih umjetnika bio je kipar [[Miron]]. Pripisuje mu veliki broj kipova izrađenih u [[bronza|bronzi]]. Sa sigurnošću se njegovim djelom, između ostalog, može smatrati ''Diskobolos''. Originali ovih djela nisu sačuvani, ali postoje mnoge kopije. Fidijin savremenik bio je [[Poliklet]]. Bio je kipar i radio prvenstveno u bronzi. Prvi je postavio principe idealnih proporcija ljudskog tijela. Njegova poznata djela su: ''Doriforos'' (Nosač koplja), ''Diadumenos'' (Mladić koji veže vrpcu), ''Heraklo'' i ''Amazonka''. U IV vijeku p. n. e. u Grčkoj je djelovao veliki je broj značajnih kipara: [[Skopas]], [[Praksitel]], [[Leohares]], [[Lizip]] i drugi. Skopas se istakao kao veliki kipar i kao arhitekta. O njegovim djelima svjedoče replike, kopije i tekstovi antičke literature; ''Menada'', ''Heraklo'', ''Afrodita'', alegorijska grupa ''Eros'' (Ljubav), ''Pathos'' (Žudnja), ''Himeros'' (Čežnja) i dr. Sa Leoharesom, Brijaksisom i Timotijem radio je skulpure koje su ukrašavale [[Mauzolej u Halikarnasu]]. Učestvovao je i u obnovi [[Artemidin hram u Efesu|Artemidinog hrama]] u Efesu. I Mauzolej u Halikarnasu i Artemidin hram u Efesu ubrajali su se u svjetska čuda starog svijeta. Nažalost, starogrčko [[slikarstvo]] nije sačuvano. O njemu možemo suditi na osnovu pisanih izvora i slika na vazama a za uvid u nestale originale grčkog slikarstva mogu poslužiti njihove kopije pronađene u iskopinama [[Herkulanum]]a i [[Pompeji|Pompeja]]. == Religija starih Grka == Iako je obožavanje boga neba [[Zeus]]a počelo već u II milenijumu p. n. e., grčka [[religija]] u užem smislu riječi formirala se oko 750. godine p. n. e. i trajala oko hiljadu godina, šireći uticaj po mediteranskom svijetu, a i dalje. Grci su imali mnogo bogova kojima su pripisivali moć nad raznim prirodnim ili društvenim silama (npr. [[Posejdon]] morem, [[Demetra]] žetvom, [[Hera]] brakom). Na različitim mjestima poštovana su različita božanstva, ali su [[Homer]]ovi epovi doprinijeli da se stvori jedinstvena religija, u kojoj se za glavne bogove vjerovalo da žive na planini [[Olimp]] pod vlašću Zeusa. Grci su poštovali i razne bogove iz prirode: [[Pan (bog)|Pana]], [[Nimfe]], [[Najade]], [[Erinije]], [[Nereide]] i [[satir]]e, pored [[Furija]] i Suđaja. Klanjali se i herojima iz prošlosti, kao što su [[Heraklo]] i [[Asklepije]]. Od velike važnosti je bilo žrtvovanje životinja, obično u hramu na oltaru boga. Druge kultne aktivnosti obuhvatale su molitve, povorke, atletska takmičenja i proricanja, posebno kroz proročišta i ptice. Od velikih religijskih festivala izdvajaju se Dionizijske igre u Atini, svetkovina Zeusa na zapadnom Peloponezu koja je obuhvatala i [[Olimpijske igre]]. Smrt je smatrana dostojna prezira. Mrtvi su obitavali u [[Had]]ovom kraljevstvu, a samo su heroji uživali u [[Elizij]]u. Veliki griješnici trpjeli su muke u [[Tartar (pakao)|Tartaru]]. Mistične religije su se pojavile da zadovolje potrebu za ličnim vođstvom, spasenjem i besmrtnošću. Grčka religija postepeno je nestajala s širenjem hrišćanstva. === Starogrčka mitologija === Grčka [[mitologija]] predstavlja usmena i pismena predanja starih Grka o njihovim bogovima, herojima, prirodi i historiji. Za grčke mitove i legende danas se prvenstveno zna iz grčke [[književnost]]i, uključujući i klasična dela kao što su Homerova [[Ilijada]] i [[Odiseja]], [[Hesiod]]ovi "Poslovi i dani" i "Teogonija", [[Ovidije]]ve "Metarmofoze" i drame [[Eshil]]a, [[Sofokle|Sofokla]] i [[Euripid]]a. Mitovi se bave stvaranjem bogova i svijeta, borbom za prevlast među bogovima i pobjedu Zeusa, ljubavne veze i svađe među bogovima i posljedice njihovih pustolovina i moći na svijet smrtnika, uključujući njihovu povezanost sa prirodnim pojavama kao što su grmljavina ili godišnja doba i njihovu vezu sa kultnim mjestima i ritualima. U najveće grčke mitove i legende spadaju priče o [[Trojanski rat|Trojanskom ratu]], lutanjima [[Odisej]]a, [[Jason]]ovoj potrazi za zlatnim runom, Herakleovim podvizima, [[Tezej]]evim avanturama i [[Edip]]ovoj tragediji. === Proročišta === Proricanje je navodna vještina pronalaženja skrivenih značenja događaja i predskazivanja budućnosti. Proricanje se sreće u svim društvima, antičkim i modernim, mada im se metode razlikuju. U antičkoj Grčkoj i Rimu postojala su mnoga proročišta. Najslavnije je bilo [[Apolon]]ovo proročište u [[Delfi]]ma, gde je medijum preko 50 godina bila žena zvana [[Pitija]]. Nakon kupanja u Kastilijanom izvoru, ona je silazila u podzemnu prostoriju, sjedala na sveti tronožac i onda žvakala lišće lovora, koji je bio posvećen Apolonu. Ostala proročišta, uključujući ona u [[Klaros]]u (Apolonovo), Olimpiji (Zevsovo) i [[Epidaurus]]u (Asklepijevo) konsultovana su na najrazličitije načine; na primjer, najstarije od svih proročišta, Zevsovo u Dodoni, govorilo je šaputanjem lista svetog hrasta. U nekim hramovima molilac bi spavao u svetom gaju i dobijao odgovor u snu. == Reference == {{Reflist|2}} == Literatura == * {{Cite book|author=Charles Freeman|title=Egypt, Greece and Rome|url=https://archive.org/details/egyptgreecerome00free|publisher=Oxford University Press|year=1996}} * {{Cite book|author=Paul MacKendrick |title=The Greek Stones Speak: The Story of Archaeology in Greek Lands|url=https://archive.org/details/bwb_O8-CUN-055 |publisher=St. Martin's Press|year=1962}} * Thomas Wardle (1835). [http://books.google.com/books?id=AktXAAAAYAAJ The history of ancient Greece, its colonies and conquests from the earliest accounts till division of the Macedonian Empire in the East]. * Goodrich, S. G. (1849). [http://books.google.com/books?id=cxPPAAAAMAAJ A pictorial history of Greece]: Ancient and modern. New York: Huntington & Savage == Vanjske veze == {{Commons category|Ancient Greece}} *[http://www.civilization.ca/cmc/exhibitions/civil/greece/gr0000e.shtml The Canadian Museum of Civilization—Greece Secrets of the Past] *[http://www.ancientgreece.co.uk Ancient Greece] website from the [[British Museum]] *[http://eh.net/encyclopedia/article/engen.greece Economic history of ancient Greece] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060502201333/http://eh.net/encyclopedia/article/engen.greece |date=2006-05-02 }} *[http://www.fleur-de-coin.com/currency/drachma-history The Greek currency history] *[http://www.limenoscope.ntua.gr/index.cgi?lan=en Limenoscope] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511090038/http://www.limenoscope.ntua.gr/index.cgi?lan=en |date=2011-05-11 }}, an ancient Greek ports database *[http://www.whitman.edu/theatre/theatretour/home.htm The Ancient Theatre Archive], Greek and Roman theatre architecture *[http://people.hsc.edu/drjclassics/lectures/history/history.shtm Illustrated Greek History], Dr. Janice Siegel, Department of Classics, Hampden-Sydney College, Virginia [[Kategorija:Antička Grčka| ]] migavy8p9bzwi1xkwqi7cwnk38aepl0 Ujedinjeno Kraljevstvo 0 2280 42682256 42598789 2026-08-31T16:48:51Z ~2026-47474-67 388300 /* Administrativna podjela */ 42682256 wikitext text/x-wiki {{Razlikovati|[[Velika Britanija]]}} {{Preusmjerava|UK}} {{Okvir_zemlje_svijeta | ime = Ujedinjeno Kraljevstvo Velike Britanije i Sjeverne Irske | izvorno_ime = -{United Kingdom of Great Britain<br />and Northern Ireland}- | ime_genitiv = Ujedinjenog Kraljevstva | eng_ime = UnitedKingdom | zastava = Flag of the United Kingdom.svg | grb = Royal Coat of Arms of the United Kingdom.svg| lokacija = Europe-UK.svg| službeni_jezik = [[engleski jezik|engleski]], ''[[de fakto]]'' '''<sup>2)</sup>''' | glavni_grad = [[London]] | predstavnik_države_množina = Vladari | vođa_titula1 = [[Britanska monarhija|Kralj]] | vođa_ime1 = [[Charles III]]| vođa_titula2 = [[Britanski premijer|Premijer]] | vođa_ime2 = [[Keir Starmer]] | površina_poredak = 76 | površina = 244101 | vode = 1,3 | stanovništvo_poredak = 20 | stanovništvo = 64.716.000 | godina_popisa = 2015 | gustoća_stanovništva = 255 | neovisnost = Zakon o uniji <br /> [[1. 1.|1. siječnja]] [[1801]]. '''<sup>3)</sup>'''| valuta = [[britanska funta]] <br /> | stoti_dio_valute = 100 penija | vremenska_zona = <br /> [[UTC]] +1 ljeti | himna = [[God Save the King]]<br /> – neslužbena [[državna himna|himna]] | internetski_nastavak = .uk '''<sup>4)</sup>''' | pozivni_broj = 44 | komentar = '''<sup>1)</sup>''' kraljevska krilatica<br /> &nbsp;'''<sup>2)</sup>''' Službeno priznati regionalni jezici: [[Velški jezik|velški]], [[Škotski galski jezik|škotski galski]], [[Irski jezik|irski]], [[kornijski jezik|kornvolski]], [[Škotski jezik|škotski]] i [[Ulsterski škotski jezik|ulsterski škotski]] <br /> &nbsp;'''<sup>3)</sup>''' Država nastala kao ''Ujedinjeno Kraljevstvo Velike Britanije i Irske''. Ime promijenjeno u ''Ujedinjeno Kraljevstvo Velike Britanije i Sjeverne Irske'' 1927.<br /> &nbsp;'''<sup>4)</sup>''' Iako je prema ISO 3166-1 ".gb" | moto = Dieu et mon droit<br />([[Francuski jezik|francuski]], "Bog i moje pravo")'''<sup>1)</sup>''' }} '''Ujedinjeno Kraljevstvo Velike Britanije i Sjeverne Irske''' ([[Engleski jezik|engleski]]: ''United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland''), poznatije samo kao '''Ujedinjeno Kraljevstvo''' ('''UK'''), država je u zapadnoj [[Evropa|Europi]]. Ujedinjeno je Kraljevstvo nastalo nizom Zakona o uniji (''Act of Union''), koji su ujedinili [[Engleska|Englesku]], [[Škotska|Škotsku]] i [[Wales]] sa [[Sjeverna Irska|Sjevernom Irskom]], regijom na otoku Irskoj (Ostali su se dijelovi Irske izdvojili iz UK [[1922]].). Ujedinjeno Kraljevstvo je smješteno na sjeverozapadnoj obali kontinentalne Europe, okruženo [[Sjeverno more|Sjevernim morem]], [[La Manche|Engleskim kanalom]] i [[Atlantik|Atlantskim oceanom]]. Pod suverenitetom Ujedinjenog Kraljevstva, iako nisu njegov dio, su zavisni teritoriji - Kanalski otoci, otok Man te niz prekomorskih teritorija. Velika Britanija, ili kako se ponekad naziva Britanija, je zemljopisni naziv za područje koje obuhvaća Englesku, Wales i Škotsku. [[Britansko otočje]] je zemljopisni naziv skupine otoka, kojem pripadaju Velika Britanija, Irska, otoci [[otok Man|Man]], [[Wight]] i [[Orkneyski otoci|Orkney]], [[Hebridi]], otočje [[Shetland]], [[Kanalska ostrva|Kanalski otoci]] i drugi. == Historija == {{Glavni|Historija Ujedinjenog Kraljevstva}} === Praistorija i stari vek === Doseljavanje anatomskih [[kromanjonci|predaka današnjih ljudi]] dogodilo se u talasima počevši od pre 30.000 godina. Smatra se da je na kraju [[Preistorija Britanije|praistorijskog perioda]] stanovništvo uglavnom pripadalo kulturi koja je nazvana [[Ostrvska keltska kultura]] i koja je obuhvatala [[briti|britonsku Britaniju]] i [[Irski geli|gelsku Irsku]]. [[Rimsko osvajanje Britanije|Rimsko osvajanje]], koje je počelo 43. godine, potonja 400-godišnja vladavina nad [[britanija (provincija)|južnom Britanijom]] i invazije [[Germani|germanskih]] [[Anglosanksonci|anglosaksonskih]] doseljenika smanjili su britonsku teritoriju na oblast [[Vels]]a. === Srednji vek === Većina [[Anglosaksonska Engleska|oblasti naseljena Anglo-Saksoncima]] je ujedinjena u [[Kraljevstvo Engleska|Kraljevinu Englesku]] u 10. veku. U međuvremenu, [[Dál Riata|gelski narodi u severozapadnoj Britaniji]] (srodni onima iz severoistočne Irske i za koje se tradicionalno veruje da su odatle migrirali u 5. veku)<ref>{{cite book |author= Mackie, J.D. |authorlink= J.D. Mackie |title=A History of Scotland |url= https://archive.org/details/historyofscotlan00mack_0 |location =London |publisher=Penguin |year=1991 |isbn=978-0-14-013649-4 |pages=[https://archive.org/details/historyofscotlan00mack_0/page/18 18]–19}}</ref><ref>{{cite book |author= Campbell, Ewan |title= Saints and Sea-kings: The First Kingdom of the Scots |url= https://archive.org/details/saintsseakingsfi0000camp |publisher=Canongate |location=Edinburgh |year=1999 |isbn=0-86241-874-7 |pages=[https://archive.org/details/saintsseakingsfi0000camp/page/n9 8]–15}}</ref> su se ujedinili sa [[Pikti]]ma i osnovali [[Kraljevstvo Škotska|Kraljevstvo Škotsku]] u 9. veku.<ref>{{cite book |last= Haigh |first= Christopher |title= The Cambridge Historical Encyclopedia of Great Britain and Ireland |publisher=Cambridge University Press |year= 1990|isbn= 978-0-521-39552-6|page= 30}}</ref> [[Datoteka:Pembroke Castle 1.jpg|thumb|[[Dvorac Pembruk]] u Velsu iz 11. veka]] [[Normani]] iz Francuske su 1066. napali Englesku i nakon [[Normansko osvajanje Engleske|njenog osvajanja]], pokorili su i velike delove Velsa i Irske i bili su pozvani da se [[Davidovska revolucija|nasele u Škotskoj]], donevši u svaku državu [[feudalizam]] po ugledu na severnu Francusku i normansko-francusku kulturu.<ref>{{cite book |title=Feudalism |url=https://archive.org/details/feudalism0000gans_j4b5 |author=Ganshof, F.L. |page=[https://archive.org/details/feudalism0000gans_j4b5/page/165 165] |isbn= 978-0-8020-7158-3 |publisher=University of Toronto |year=1996}}</ref> [[Anglo-Normani|Normanske elite]] su imale veliki uticaj, ali su na kraju asimilovani u lokalne kulture.<ref>{{cite book |title= The debate on the Norman Conquest |url= https://archive.org/details/debateonnormanco0000marj |pages=[https://archive.org/details/debateonnormanco0000marj/page/115 115]–122 |author=Chibnall, Marjorie |year=1999 |publisher= Manchester University Press |isbn= 978-0-7190-4913-2}}</ref> Potonji [[dinastija Plantagenet|srednjovekovni engleski kraljevi]] su dovršili [[osvajanje Velsa]] i vršili [[Ratovi za škotsku nezavisnost|neuspešne pokušaje da pripoje Škotsku]]. Otada je Škotska održala svoju nezavisnost, mada je bila u [[Anglo-škotski ratovi|skoro stalnim sukobima sa Engleskom]]. Engleski monarsi su, zbog nasleđivanja [[Anžujsko carstvo|značajnih teritorija u Francuskoj]] i pretenzija na francuski presto, bili duboko uvučeni u ratove u Francuskoj, od kojih je najpoznatiji [[Stogodišnji rat]], dok su kraljevi Škota bili u [[stari savez|savezu sa Francuzima]] u ovom periodu. [[Datoteka:Bayeux Tapestry WillelmDux.jpg|thumb|left|[[Tapiserija iz Bajea]] prikazuje [[bitka kod Hejstingsa]] i događaje koje su doveli do nje.]] === Novi vek === Početak [[novi vek|novog veka]] su obeležili verski ratovi proistekli iz [[reformacija|reformacije]] i uvođenja [[protestantizam|protestantskih]] državnih crkava u svakoj državi. Vels je bio potpuno integrisan u Kraljevstvo Englesku,<ref name="BBC Tudors">{{cite web|title= British History in Depth&nbsp;– Wales under the Tudors |url=http://www.bbc.co.uk/history/british/tudors/wales_tudors_01.shtml|accessdate=21 September 2010 |publisher=BBC History |date=5 November 2009}}</ref> a Irska je bila obrazovana kao kraljevstvo u personalnoj uniji sa engleskom krunom.<ref>{{cite book |title= A history of the modern British Isles, 1529–1603: The two kingdoms |url= https://archive.org/details/historyofmodernb0000nich |pages=[https://archive.org/details/historyofmodernb0000nich/page/171 171]–172 |first=Mark |last=Nicholls |year=1999 |isbn= 978-0-631-19334-0 |publisher=Blackwell |location =Oxford}}</ref> U današnjoj Severnoj Irskoj, zemlja koja je pripadala nezavisnom katoličkom gelskom plemstvu je konfiskovana i [[naseljavanje Alstera|data protestantskim naseljenicima]] iz Engleske i Škotske.<ref>{{cite book |last=Canny |first=Nicholas P. |title= Making Ireland British, 1580–1650 |pages=189–200 |publisher= Oxford University Press |year=2003 |isbn=978-0-19-925905-2}}</ref> Kraljevstva Engleska i Škotska su 1603. ujedinjene u [[Unija Kruna|personalnu uniju]] kada je škotski kralj [[Džejms I Stjuart|Džejms VI Stjuart]] nasledio krune Engleske i Irske i premestio svoj dvor iz [[Edinburg]]a u London. Ipak, svaka država je ostala poseban politički entitet i zadržala je svoje zasebne političke, zakonske i verske ustanove.<ref name="D. Ross, 2002 p. 56">Ross, D. (2002). ''Chronology of Scottish History''. Glasgow: Geddes & Grosset. p. 56. {{ISBN|1-85534-380-0}}</ref><ref name="J. Hearn, 2002 p. 104">Hearn, J. (2002). ''Claiming Scotland: National Identity and Liberal Culture''. Edinburgh University Press. p. 104. {{ISBN|1-902930-16-9}}</ref> Sredinom 17. veka sva tri kraljevstva su bila uvučena u [[ratovi tri kraljevstva|niz isprepletanih ratova]] (među njima i [[Engleski građanski rat]]), koji su doveli do privremenog zbacivanja monarhije i osnivanja kratkotrajne [[unitarna republika|unitarne republike]] [[Komonvelt Engleska|Komonvelta Engleske, Škotske i Irske]].<ref>{{cite web|url= http://www.britannica.com/EBchecked/topic/187936/English-Civil-Wars |title=English Civil Wars |publisher=Encyclopaedia Britannica |date= |accessdate=28 April 2013}}</ref><ref>{{cite web|url= http://www.archontology.org/nations/scotland/01_laws.php |title=Scotland and the Commonwealth: 1651–1660 |publisher=Archontology.org |date=14 March 2010 |accessdate=20 April 2010}}</ref> Iako je monarhija bila obnovljena, njena obnova (uz [[Slavna revolucija|Slavnu revoluciju]] iz 1688) osigurale su da, za razliku od ostatke Evrope, [[apsolutna monarhija|kraljevski apsolutizam]] ne odnese prevagu i da katolici nikada ne naslede presto. [[Ustav Velike Britanije]] će se razviti na osnovu [[ustavna monarhija|ustavne monarhije]] i [[parlamentarni sistem|parlamentarnog sistema]].<ref>{{cite book |last=Lodge |first=Richard |year=2007 |origyear=1910 |url= http://books.google.com/?id=EBSpvBxGyqcC |title=The History of England&nbsp;– From the Restoration to the Death of William III (1660–1702) |publisher=Read Books |page=8 |isbn=978-1-4067-0897-4 }}</ref> Tokom ovog perioda, posebno u Engleskoj, razvoj [[Engleska mornarice|ratne mornarice]] (i zanimanje za [[Velika geografska otkrića]]) će dovesti do uspostavljanja i naseljavanja [[prva britanska imperija|prekomorskih kolonija]], naročito u [[Severna Amerika|Severnoj Americi]].<ref>{{cite web |url= http://www.royal-navy.org/lib/index.php?title=Tudor_Period_and_the_Birth_of_a_Regular_Navy_Part_Two |work= Royal Navy History |title= Tudor Period and the Birth of a Regular Navy |accessdate= 24 December 2010 |publisher= Institute of Naval History |archivedate= 2011-11-03 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20111103013901/http://www.royal-navy.org/lib/index.php?title=Tudor_Period_and_the_Birth_of_a_Regular_Navy_Part_Two |deadurl= yes }}</ref><ref>{{cite book |first=Nicholas |last=Canny |title=The Origins of Empire, The Oxford History of the British Empire Volume I |publisher= Oxford University Press |year=1998 |isbn= 0-19-924676-9 |url= http://books.google.com/?id=eQHSivGzEEMC |ref=refOHBEv1 }}</ref> === Kraljevstvo Velika Britanija === {{main|Kraljevstvo Velika Britanija}} [[Datoteka:Treaty of Union.jpg|thumb|[[Sporazum o uniji]] je doveo do stvaranja jednog ujedinjenog kraljevstva koje je obuhvatalo celu Veliku Britaniju.]] Ujedinjeno [[Kraljevstvo Velika Britanija]] je nastalo 1. maja 1707. nakon usvajanja [[Zakoni o uniji iz 1707.|Zakona o Uniji]] u parlamentima Engleske i Škotske čime je ratifikovan [[Sporazum o uniji]] iz 1706. U 18. veku razvila se institucija vlade za vreme [[Robert Volpol|Roberta Volpola]], ''[[de fakto]]'' prvog premijera (1721-1742). Nizom [[Jakobiti|Jakobitskih ustanaka]] je pokušano da se sa britanskog prestola zbaci protolonaslednička [[Hanover (dinastija)|Dinastija Hanover]] i da se vrati katolička [[dinastija Stjuart]]. [[Jakobiti]] su konačno poraženi u [[bitka kod Kalodena|bici kod Kalodena]], nakon čega je došlo do nasilnog umirivanja [[škotski gorštaci|škotskih gorštaka]]. Britanske kolonije u Severnoj Americi koje su se odvojile od Britanije u [[Američki rat za nezavisnost|Američkom ratu za nezavisnost]] su 1782. osnovale [[Sjedinjene Američke Države]]. Britanske imperijalne ambicije su se okrenule za drugim oblastima, naročito ka [[Indija|Indiji]].<ref name="Congress2002">{{Cite book|author=Library of Congress|title=The Impact of the American Revolution Abroad|url=http://books.google.com/books?id=BQDgr_XvsHoC&pg=PA73|year=2002|publisher=The Minerva Group, Inc.|isbn=978-0-89875-978-5|pages=73-}}</ref> Tokom 18. veka, Britanija je bila uključena u [[atlantska trgovina robljem|atlantsku trgovinu robljem]]. Procenjuje se da je Britanija prebacila oko 2 miliona robova iz Afrike u [[Zapadne Indije]] pre nego što je zabranila trgovinu robljem 1807. === Ujedinjeno Kraljevstvo Velike Britanije i Irske === {{main|Ujedinjeno Kraljevstvo Velike Britanije i Irske}} Termin „Ujedinjeno Kraljevstvo“ je postao zvaničan 1801. kada su parlamenti Velike Britanije i Irske usvojili [[Zakoni o uniji (1800)|Zakone o uniji]], ujedinivše dve države u [[Ujedinjeno Kraljevstvo Velike Britanije i Irske]]. Početkom 19. veka [[Industrijska revolucija]] je počela da preobražava zemlju. Ona je polako dovela do otklona političke moći od starih [[torijevci|torijevskih]] i [[vigovci|vigovskih]] zemljoposedničkih klasa ka novim industrijalcima. Savez trgovaca i industrijalaca sa vigovcima će dovesti do osnivanja nove [[Liberalna stranka (Ujedinjeno Kraljevstvo)|Liberalne stranke]], čije su ideologije bile [[slobodna trgovina]] i [[lese fer]]. Parlament je 1832. usvojio [[Zakon o velikim reformama]], kojim je počeo prenos političke moći sa aristokratije na srednju klasu. Na selu je ograđivanje zemljišta proterivalo sitne farmere. Varošice i gradovi su počeli da primaju novu urbanu radničku klasu. Malo običnih radnika je imalo pravo glasa i oni su osnovali svoje organizacije u vidu [[sindikat]]a. [[Datoteka:Battle of Waterloo 1815.PNG|thumb|left|[[Bitka kod Vaterloa]] je označila kraj [[Napoleonski ratovi|Napoleonskih ratova]] i početak [[Pax Britannica|Britanskog mira]].]] Nakon poraza Francuske u [[Francuski revolucionarni ratovi|Revolucionarnim]] i [[Napoleonski ratovi|Napoleonskim ratovima]] (1792–1815), Ujedinjeno Kraljevstvo je postala glavna pomorska i imperijalna sila 19. veka (sa Londonom kao najvešim gradom na svetu od oko 1830.).<ref>{{Cite book|last=Tellier|first=Luc-Normand|title=Urban World History: An Economic and Geographical Perspective|url=http://books.google.com/books?id=cXuCjDbxC1YC|date = 1. 1. 2009.|publisher=PUQ|isbn=978-2-7605-2209-1|pages=463-}}</ref> Bez rivala na moru, britanska dominacija će kasnije biti opisivana kao ''[[Pax Britannica]]''.<ref>{{Cite book|last=Sondhaus|first=Lawrence|title=Navies in Modern World History|url=http://books.google.com/books?id=Ka-1eQRnXMUC|year=2004|publisher=Reaktion Books|isbn=978-1-86189-202-7|pages=9}}</ref><ref>{{cite book| first=Andrew| last=Porter| title=The Nineteenth Century, The Oxford History of the British Empire Volume III| publisher=Oxford University Press| year=1998| isbn = 978-0-19-924678-6 |url= http://books.google.com/?id=oo3F2X8IDeEC|page=332}}</ref> Do [[Velika izložba|Velike izložbe]] 1851, Britanija je bila nazivana "radionicom sveta".<ref>{{cite web |url= http://www.bbc.co.uk/history/british/victorians/workshop_of_the_world_01.shtml |title=The Workshop of the World |publisher=BBC History |date= |accessdate = 28. 4. 2013.}}</ref> Britanska imperija je proširena tako da je obuhvatala [[Britanska Indija|Indiju]], velike delove [[Afrika|Afrike]] i mnoge druge teritorije širom sveta. Pored formalne kontrole koju je Velika Britanija imala nad svojim kolonijama, britanska dominacija većim delom svetske trgovine je značilo da je ona faktički kontrolisala privrede mnogih zemalja, poput [[Narodna Republika Kina|Kine]], [[Argentina|Argentine]] i [[Tajland|Sijama]].{{sfn|Porter|1998|pp=8}}<ref>{{Cite book |first=P.J. |last= Marshall |title=The Cambridge Illustrated History of the British Empire |publisher=Cambridge University Press |year=1996 | isbn = 978-0-521-00254-7 |url= http://books.google.com/?id=S2EXN8JTwAEC |ref=refMarshall |pages=156-57}}</ref> U unutrašnjoj politici, politički stavovi su favorizovali politike slobodne trgovine i lese fera i postepeno proširivanje biračkih prava. Tokom ovog veka, populacija se naglo povećala, što je pratila brza urbanizacija, što je izazvalo značajne društvene i političke teškoće.<ref>{{Cite book |url= http://books.google.com/?id=H5kcJqmXk2oC&pg=PA63 |title=Great Britain: a reference guide from the Renaissance to the present |page=63 |first=Richard S. |last=Tompson |year=2003 |isbn= 978-0-8160-4474-0 |location =New York |publisher=Facts on File }}</ref> Nakon 1875. industrijski monopol Ujedinjenog Kraljevstva su ugrožavali SAD i [[Nemačko Carstvo|Nemačka]]. Da bi potražila nova tržišta i izvore sirovina, [[Konzervativna stranka]] za vreme [[Bendžamin Dizraeli|Bendžamina Dizraelija]] je pokrenula period imperijalističkih ekspanzija u Egiptu, Južnoj Africi i drugim teritorijama. [[Kanada]], [[Australija]] i [[Novi Zeland]] su postali samoupravni dominioni.<ref>{{Cite book |title= World War I: People, Politics, and Power |series= America at War |page=21 |publisher=Britannica Educational Publishing |author=Hosch, William L. |year=2009 |isbn =978-1-61530-048-8 |location =New York}}</ref> [[Datoteka:Royal Irish Rifles ration party Somme July 1916.jpg|thumb|Britanska pešadija tokom [[bitka na Somi|bitke na Somi]]. Više od 885.000 britanskih vojnika je poginulo na bojištima Prvog svetskog rata.]] Društvene reforme i samuprava Irske su postali važno unutrašnje pitanje nakon 1900. [[Laburistička partija (Ujedinjeno Kraljevstvo)|Laburistička stranka]] je nastala 1900. iz saveza sindikata i malih socijalističkih grupa, dok su [[sufražetkinje]] izborile za žensko pravo glasa pre 1914. Ujedinjeno Kraljevstvo se borilo uz Francusku, Rusiju i (nakon 1917) SAD protiv Nemačke i njenih saveznica u [[Prvi svjetski rat|Prvom svetskom ratu]]. Britanski vojnici su se borili šriom Britanske imperije i u nekoliko oblasti Evrope, naročito na [[Zapadni front (Prvi svetski rat)|Zapadnom frontu]]. Velike žrtve rovoskog rata su izazvale gubitak većeg dela jedne generacije muškaraca, sa dugim društvenim posledicama u državi i velikim potresima društvenog poretka. === Ujedinjeno Kraljevstvo === Posle rata Ujedinjeno Kraljevstvo je dobilo mandat [[Društvo naroda|Društva naroda]] nad brojnim nemačkim i [[osmansko carstvo|otomanskim kolonijama]]. [[Britanska imperija]] je dostigla svoj najveći obim, zauzimavši petinu svetskog kopna i četvrtinu svetskog stanovništva.<ref>Turner, J. (1988). ''Britain and the First World War''. Abingdon: Routledge. p. 41. {{ISBN|0-04-445109-1}}.</ref> Međutim, Ujedinjno Kraljevstvo je imalo 2,5 miliona žrtava i izašla je iz rata sa ogromnim nacionalnim dugom.<ref name="Westwell&Cove">Westwell, I.; Cove, D. (eds) (2002). ''History of World War I, Volume 3''. London: Marshall Cavendish. pp. 698 and 705. {{ISBN|0-7614-7231-2}}.</ref> Uspon [[irski nacionalizam|irskog nacionalizma]] i sporovi u Irskoj oko uslova [[Irska samouprava|Irske samouprave]] su na kraju doveli do [[podela Irske|podele ostrva]] 1921,<ref>SR&O 1921, No. 533 of 3 May 1921.</ref> a [[Irska slobodna država]] je 1922. postala nezavisna sa statusom [[dominion (Zvezdane staze)|dominiona]]. [[Severna Irska]] je ostala deo Ujedinjenog Kraljevstva.<ref name="CAIN">{{cite web |url=http://cain.ulst.ac.uk/issues/politics/docs/ait1921.htm |title=The Anglo-Irish Treaty, 6&nbsp;December 1921 |publisher=CAIN |accessdate=15 May 2006 |archive-date=2012-05-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120514145108/http://cain.ulst.ac.uk/issues/politics/docs/ait1921.htm }}</ref> Niz štrajkova sredinom 1920ih je kulminirao sa [[Generalni štrajk u Ujedinjenom Kraljevstvu 1926.|generalnim štrajkom]] 1926. godine. Ujedinjeno Kraljevstvo se još uvek nije oporavilo od posledica rata kada se dogodila Velika depresija (1929–1932). Ovo je za posledicu imalo značajnu nezaposlenost i poteškoće u starim industrijskim oblastima, kao i političke i društvene nemire tokom 1930ih. Koalicina vlada je osnovana 1931.<ref>Rubinstein, W. D. (2004). ''Capitalism, Culture, and Decline in Britain, 1750–1990''. Abingdon: Routledge. p. 11. {{ISBN|0-415-03719-0}}.</ref> Ujedinjeno Kraljevstvo je ušlo u [[Drugi svetski rat]] objavom rata [[treći rajh|nacističkoj Nemačkoj]] 1939. nakon [[invazija na Poljsku (1939)|invazije Poljske]]. [[Vinston Čerčil]] je 1940. postao premijer i vođa koalicione vlade. Uprkos porzima svojih evropskih saveznika u prvoj godini rata, Ujedinjeno Kraljevstvo je nastavilo da se samo bori protiv Nemačke. [[Kraljevsko ratno vazduhoplovstvo|Kraljevsko vazduhoplovstvo]] je porazilo nemački [[Luftvafe]] u borbi za kontrolom nad nebom tokom [[bitka za Britaniju|bitke za Britaniju]]. Ujedinjeno Kraljevstvo je pretrpelo veliku štetu tokom [[Blic]]a. Ujedinjeno Kraljevstvo je na kraju teškom mukom odnelo pobede u [[Druga bitka za Atlantik|bici za Atlantik]], [[Severnoafrički pohod|Severnoafričkoj]] i [[Burmanska kampanja|Burmanskoj kampanji]]. Britanske snage su imale važnu ulogu u [[bitka za Normandiju|iskrcavanje u Normandiji]] 1944., zajedno sa američkim. Nakon nemačkog poraza, Ujedinjeno Kraljevstvo je bila jedna [[Saveznici u Drugom svetskom ratu|tri velike sile]] koje su planirale posleratni svet i jedno od prvobitnih potpisnika [[Deklaracija Organizacije ujedinjenih nacija|Deklaracije Ujedinjenih nacija]]. Ujedinjeno Kraljevstvo je postalo jedno od pet stalnih članica [[Savet bezbednosti Organizacije ujedinjenih nacija|Saveta bezbednosti]]. Međutim, rat je značajno oslabio državu i ona je finansijski zavisila od [[Maršalov plan|Maršalovog plana]] i pozajmica iz SAD.<ref>{{Cite news |url= http://www.nytimes.com/2006/12/28/business/worldbusiness/28iht-nazi.4042453.html |title=Britain to make its final payment on World War II loan from U.S. |work= The New York Times |date=28 December 2006 |accessdate=25 August 2011}}</ref> [[Datoteka:The British Empire.png|thumb|250px|left|Teritorije koje su nekada bile deo [[Britanska imperija|Britanske imperije]]. Trenutne [[Britanske prekomorske teritorije]] su podvučene crvenom bojom.]] U neposrednim posleratnim godinama, [[Laburistička partija (Ujedinjeno Kraljevstvo)|laburistička]] vlada je pokrenula radikalan program reformi, koje su imale značajan uticaj na britansko drušvo u sledećim decenijama.<ref>{{cite book |title=Ideas and policies under Labour, 1945–1951: Building a new Britain |first=Martin |last=Francis |year=1997 |isbn=978-0-7190-4833-3 |publisher=Manchester University Press|pages=225–233}}</ref> Najvažnija industrijska i javna preduzeća su [[nacionalizacija|nacionalizovana]], uspostavljena je [[država blagostanja]] i [[Nacionalna zdravstvena služba]], sveobuhvatni zdravstveni sistem koji je finasirala država.<ref>{{cite book |title= Aspects of British political history, 1914–1995 |url= https://archive.org/details/aspectsofbritish0000lees_r9x7 |first=Stephen J. |last=Lee |year=1996 |pages=[https://archive.org/details/aspectsofbritish0000lees_r9x7/page/173 173]–199 |isbn=978-0-415-13103-2 |publisher=Routledge |location=London; New York}}</ref> Uspon nacionalizama u kolonijama se poklopio sa sve slabijom ekonomskom moći Britanije, pa je politika [[dekolonizacija|dekolonizacije]] bila neizbežna. Nezavisnost je 1947. prvo data [[Indija|Indiji]] i [[Pakistan]]u.<ref>{{cite book |url= http://books.google.com/?id=7D66_9YOof4C&pg=PA118 |title=A companion to Europe since 1945 |first=Klaus |last=Larres |year=2009 |isbn=978-1-4051-0612-2 |location=Chichester |publisher=Wiley-Blackwell |page=118 }}</ref> U naredne tri decenije većina kolonija Britanske imperije je stekla nezavisnost. Mnoge kolonije su postale deo [[Komonvelt]]a. Iako je Ujedinjeno Kraljevstvo bila treća država na svetu koja je razvila svoj [[nuklearno oružje|nuklearni program]] (sa [[operacija Uragan|prvom probom atomske bombe]] 1952), nova posleratovska ograničenja britanske međunarodne uloge su bili pokazani u [[Suecka kriza|Sueckoj krizi]] 1956. Raširena upotreba engleskog jezika u svetu je obezbedila stalni međunarodni uticaj britanske književnosti i [[kultura Ujedinjenog Kraljevstva|kulture]]. Od 1960ih njena popularna kultura je takođe uticajna u svetu. Zbog nedostatka radne snage tokom 1950ih, vlada Ujedinjenog Kraljevstva je podsticala imigraciju iz zemalja Komonvelta. U sledećim decenijama Ujedinjeno Kraljevstvo je postalo multietničko društvo.<ref>{{cite book |url= http://books.google.com/?id=s3RQ4dsFEkoC&pg=PA84 |title=Contemporary British identity: English language, migrants, and public discourse |series= Studies in migration and diaspora |first=Christina |last= Julios|isbn=978-0-7546-7158-9 |year=2008 |publisher=Ashgate |location=Aldershot|page=84 }}</ref> Uprkos porastu životnog standarda krajem 1950ih i 1060ih, britanska privreda nije bila uspešna kao privrede njenih konkurenata, kao što su [[Zapadna Nemačka]] i [[Japan]]. Ujedinjeno Kraljevstvo je 1973. postalo član [[Evropska ekonomska zajednica|Evropske ekonomske zajednice]], a kad je EEZ postala [[Evropska unija]] 1992., Ujedinjeno Kraljevstvo je bilo jedno od 12 država osnivača. [[Datoteka:Tratado de Lisboa 13 12 2007 (081).jpg|thumb|250px|Nakon dva vetoa od Francuske 1961. i 1967., Ujedinjeno Kraljevstvo je postalo član EEZ 1973.]] Od kraja 1960ih u Severnoj Irskoj je izbilo međuetničko nasilje koje se obično naziva [[Nevolje]]. Smatra se da su Nevolje okončane [[Sporazum iz Belfasta|sporazumom iz Belfasta]] 1998.<ref>{{cite book |title= The Politics of Northern Ireland: Beyond the Belfast Agreement |url= https://archive.org/details/politicsofnorthe0000augh |first=Arthur |last=Aughey |isbn= 978-0-415-32788-6 |page=[https://archive.org/details/politicsofnorthe0000augh/page/7 7] |year=2005 |location =London |publisher=Routledge}}</ref><ref name = Hope>{{cite book |author=Holland, Jack |title= Hope against History: The Course of Conflict in Northern Ireland |url=https://archive.org/details/hopeagainsthisto00holl |publisher=Henry Holt |location =New York |year=1999 |page=[https://archive.org/details/hopeagainsthisto00holl/page/221 221] |isbn=978-0-8050-6087-4}}</ref><ref>Elliot, Marianne (2007). ''The Long Road to Peace in Northern Ireland: Peace Lectures from the Institute of Irish Studies at Liverpool University.'' University of Liverpool Institute of Irish Studies, Liverpool University Press. p. 2. {{ISBN|1-84631-065-2}}.</ref> Nakon perioda ekonoskog pada i industrijske krize tokom 1970ih, [[Konzervativna partija (Ujedinjeno Kraljevstvo)|konzervativna]] vlada [[Margaret Tačer]] iz 1980ih je pokrenula radikalnu politiku [[monetarizam|monetarizma]] i [[Deregulacija|deregulacije]] (naročito u finansijskom sektoru) i tržišt urada, privatizovala je državne kompanije i povukla subvencije ostalima.<ref>{{cite book |title= British politics since 1945 |url= https://archive.org/details/britishpoliticss0000dore |first= Peter |last=Dorey |year=1995 |isbn=978-0-631-19075-2 |location =Oxford |publisher=Blackwell |series= Making contemporary Britain|pages=[https://archive.org/details/britishpoliticss0000dore/page/164 164]–223}}</ref> Zbog ovoga su se pojavile visoka nezaposlenost i socijalni nemiri, ali je politika na kraju dovela do ekonomskog rata, naročito u uslužnom sektoru. Od 1984. privredi Ujedinjenog Kraljevstva je značajno pomogao priliv prihoda od nafte vađene iz Severnog mora.<ref>{{cite book |url=http://vig.pearsoned.co.uk/catalog/uploads/Griffiths_C01.pdf |title=Applied Economics |publisher=Financial Times Press |year=2007 |edition=11th |accessdate=26 December 2010 |author1=Griffiths, Alan |author2=Wall, Stuart |location=Harlow |isbn=978-0-273-70822-3 |page=6 |archive-date=2009-08-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090823124048/http://vig.pearsoned.co.uk/catalog/uploads/Griffiths_C01.pdf |deadurl=yes }}</ref> Krajem 20. veka izvršene su velike promene u upravljanju Ujedinjenim Kraljevstvom osnivanje [[Devolucija (država)|devoluisanih]] uprava za Škotsku, Vels i Severnu Irsku.<ref>{{Cite journal |url= http://publius.oxfordjournals.org/cgi/content/abstract/28/1/217 |title= Reforging the Union: Devolution and Constitutional Change in the United Kingdom |accessdate=4 February 2009 |journal=Publius: the Journal of Federalism |volume=28 |issue=1 |page=217 |last=Keating |first=Michael |date=1 January 1998}}</ref> [[Akt o ljudskim pravima iz 1998.|Aktom o ljudskim pravima iz 1998.]] prihvaćena je [[Evropska konvencija o ljudskim pravima]]. Ujedinjeno Kraljevstvo je još uvek važan diplomatski i vojni faktor u svetu, koje ima vodeđe uloge u Evropskoj uniji, Ujedinjenim nacijama i [[NATO|NATO paktu]]. Međutim, oko učešća Ujedinjenog Kraljestva u nedavnim vojnim operacijama, naročito u [[Rat u Avganistanu (od 2001)|Avganistanu]] i [[Invazija na Irak (2003)|Irak]] se još vode polemike.<ref>{{cite news |url= http://www.ft.com/cms/s/0/a6d31ca2-5e22-11e0-b1d8-00144feab49a.html#axzz1MN2vkt7a |author=Jackson, Mike |title=Military action alone will not save Libya |work=Financial Times |location=London |date=3 April 2011}}</ref> Ujedinjeno Kraljestvo trenutno pokušava da se oporavi od pada usled svetske ekonomske krize iz 2008. Trenutno je na vlasti koaliciona konzervativno-[[Liberalne demokrate|liberalna]] vlada koja je uvela mere štednje koje imaju za cilj da reše veliki budžetski deficit.<ref>{{cite news |url= http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-18023389 |title=United Kingdom country profile |publisher=BBC |date=24 January 2013 |accessdate=9 April 2013}}</ref> [[Nezavisnost Škotske]] se ponovo nalazi na dnevnom redu. U Škotskoj će se 18. septembra 2014. održati [[referendum o nezavisnosti Škotske 2014.|referendum o nezavisnosti]]. == Politika == Velika Britanija je po državnom uređenju [[parlamentarna monarhija]] i bez pisanog ustava. Ustavno se pravo temelji na više zakona, npr. [[Magna Charta Libertatum]] (1215.), Petition of Right (1628.), Habeas Corpus Amendment Act ( 1679.), [[Bill of Rights]] (1689.), Act of Settlement (1701.), [[Act of Union]] (1707.;sjedinjenje sa Škotskom), Representation of the People Act (1832., 1918., 1928., 1948.), Parliament Acts (1911., 1949.), [[Westminsterski statut]] (1931.; britanski dominioni [[Kanada]], [[Australija]], [[Novi Zeland]] i [[Južnoafrička Unija]] postaju ravnopravni s Velikom Britanijom) itd. Drugi dio ustavnog prava čine nepisane konvencije (''conventions'') i ustaljena praksa (''established practices''; npr. način djelovanja vlade). Za razliku od kontinentalnog prava, koji se zasniva na statutarnom pravu, u Velikoj Britaniji se drže običajnog prava (''common law'') koje se temelji na dosadašnjim sudskim odlukama. Biračko pravo imaju britanski i irski državljani te državljani iz svih ostalih zemalja članica [[Britanska zajednica naroda|Commonwealtha]] stariji od 18 godina, a koji imaju stalno boravište u Velikoj Britaniji. Pod određenim uvjetima mogu birati i britanski državljani sa stalnim boravkom u inozemstvu. [[Datoteka:King Charles III (July 2023).jpg|left|thumb|upright|[[Charles III od Ujedinjenog Kraljevstva|Charles III]].]] Od 2022. na prijestolju je kralj [[Charles III od Ujedinjenog Kraljevstva|Charles III]]. iz kuće Windsor. Nasljednik prijestolja mora biti član [[Crkva Engleske|Anglikanske crkve]] (''Church of England'') i ne smije biti u braku s katolikom. Kralj je simbol jedinstva Ujedinjenog Kraljevstva s razmjerno skromnom političkom moći jer je zadnjih stoljeća velik dio ovlasti prešao na parlament i druge državne organe, premda oni i dalje donose odluke u njegovo ime (npr. službeno ime vlade je ''His Majesty's Government''). Zajedno s parlamentom predstavlja zakonodavnu vlast, daje mandat za sastavljanje vlade, saziva i raspušta parlament te potvrđuje u njemu donesene zakone (Royal Assent) tako da oni stupaju na snagu njegovim potpisom. Premda on ima pravo odbiti zakon, to se nije dogodilo još od 18. stoljeća. Kralj, odnosno kraljica, ujedno je i vrhovni poglavar Anglikanske crkve i Britanske zajednice naroda (Commonwealth of Nations). Državno vijeće ([[Privy Council]]) bilo je prije nastanka vlade glavni nositelj izvršne vlasti, a danas ima samo formalnu ulogu, npr. savjetuje kralja u pripremanju njegovih proglasa. Čine ga svi članovi vlade, nadbiskupi [[Canterbury]]ja i [[York]]a, predsjednik Donjeg doma parlamenta i najviši britanski državni službenici te državnici iz članica Commonwealtha. Njegov Sudački odbor (''Judicial Committee'') najviši je prizivni sud za britanske zavisne teritorije, [[Kanalska ostrva|Kanalske otoke]], otok [[Man]] i za neke nezavisne članice Commonwealtha. Dvodomni parlament sastavljen je od Gornjeg i Donjeg doma. Gornji dom (''House of Lords'' ili kraće ''the Lords'') čini oko 1280 plemića koje imenuje monarh. Postoje duhovni plemići (''Lords Spiritual'') i svjetovni plemići (''Lords Temporal''). Duhovni plemići su nadbiskupi Canterburyja i Yorka te 24 biskupa Anglikanske crkve koji su članovi parlamenta do umirovljenja. Svjetovni plemići se dijele na tri skupine: nasljedni plemići (''hereditary peers'') koji su titulu baštinili od predaka, imenovani plemići (''life peers'') koji su dobili doživotnu plemićku titulu i prizivni plemići (''Lords od Appeal'') koji su dobili titulu kako bi mogli prisustvovati raspravama o pritužbama u Gornjem domu. Na zasjedanjima prosječno prisustvuje oko 400 članova. [[Datoteka:Palace of Westminster, London - Feb 2007.jpg|thumb|350px|Zgrada britanskog parlamenta na obali rijeke [[Temza|Temze]]]] Donji dom (''House of Commons'' ili kraće ''the Commons'') ima 659 članova, po jedoga iz svake izborne jedinice (constituency), koje biraju na pet godina na općim izborima (''general election'') po većinskom sustavu (''first-past-the-post system''). [[Engleska]] ima 529 zastupnika, [[Škotska]] 72, [[Wales]] 40, a [[Sjeverna Irska]] 18 zastupnika. Nakon parlamentarnih izbora održanih 4. jula 2024. najviše zastupničkih mjesta ima [[Laburistička stranka (Ujedinjeno Kraljevstvo)|Laburistička stranka]], eng. Labour Party (411), zatim [[Konzervativna stranka (Ujedinjeno Kraljevstvo)|Konzervativna stranka]], eng. Conservative Party (121) i [[Liberalni demokrati (UK)|Liberalni demokrati]], eng. Liberal Democrats (72). Sljedeći opći izbori bi se trbali održati 2029. godine. Nominalni nositelj izvršne vlasti je kralj, a u stvarnosti je to vlada (''the Cabinet''), koja ovisi o većinskoj podršci u Donjem domu. Kralj daje mandat za sastavljanje vlade onome tko ima većinu u Donjem domu. Kralj također imenuje i ministre, ali na prijedlog predsjednika vlade. Jedan od najvažnijih političara [[20. vijek|20. stoljeća]] je [[Winston Churchill]]. == Administrativna podjela == == Geografija == === Prirodno-geografska obilježja === [[Datoteka:uk topo en.jpg|thumb|Topografija Velike Britanije]] U prošlosti dok se život [[Evropa|Europe]] odvijao uz [[Sredozemno more|Sredozemlje]] geografski položaj Ujedinjenog Kraljevstva je bio periferan. U doba velikih geografskih otkrića, a posebno nakon otkrića [[Amerika|Amerike]] položaj na [[Atlantik|Atlanskom oceanu]] postaje jako važan jer je otok Velika Britanija služio kao odskočna daska na putovanju iz Europe u Ameriku. Otočni položaj je imao i pozitivne (širenje zaraznih bolesti, obrana od napadača) i negativne (izoliranost) strane. [[Datoteka:BenNevis2005.jpg|thumb|Visok 1,344 metra, [[Ben Nevis]] je najviši vrh Velike Britanije]] UK se nalazi uz najprometniji dio svjetskog mora - [[La Manche|Engleski kanal]] (franc. [[La Manche]]) što u današnje doba predstavlja izuzetno povoljan prometno-geografski položaj. S druge strane Kanala nalazi se najrazvijeniji dio Europe čiji pozitivni utjecaji povoljno djeluju na gospodarski i društveni razvoj. Povoljan prometno- geografski položaj od UK je stvorio svjetsku velesilu, a danas ga održava u samom vrhu. === Reljefna obilježja === Britansko i Irsko otočje vrlo je starog [[Paleozoik|paleozojskog]] i [[Mezozoik|mezozojsko]] postanka. Uzvišenja su snižena i zaobljena, a [[stijena|stijene]] su izrazito bogata [[ruda]]ma što je posebno pozitivno utjecalo za vrijeme [[Industrijska revolucija|Prve industrijske revolucije]]. U reljefu Velike Britanije ističu se visočja (highlands), pobrđa (uplands) i nizine (lowlands). '''Visočja''' su planinski prostori čije visine prelaze 1000 metara, a nalaze se u sjevernom dijelu [[Škotska|Škotske]] (najviši vrh [[Ben Nevis]], 1343 m) i nešto malo u sjevernom [[Wales]]u. Planine su ogoljele te su vrlo slabi uvijeti za proizvodnju hrane zbog čega su i vrlo rijetko naseljene. Visočja se koriste za ispašu ovaca. '''Pobrđe''' se sastoji od [[Južno škotsko pobrđe|Južnog škotskog pobrđa]] i [[Penini|Penina]] u [[Engleska|Engleskoj]]. Pobrđa su stara gromadna gorja, blago valovita i prekrivena travama, a ne prelaze visinu od 1000 metara. Penini su nastali kaledonskom orogenezom te su bogati rudama, a pogotovo [[ugljen]]om što je krajem [[18. vijek|18. stoljeća]] i početkom [[19. vijek|19. stoljeća]] bio temelj Prve industrijske revolucije. '''Nizine'''- na sjeveru se nalazi [[Središnja škotska nizina]], a na jugu otoka [[Engleska nizina]]. Središnja škotska nizina je najgušće naseljeni dio Škotske gdje se nalazi većina škotskog stanovništva. Na plodnom tlu su povoljni uvijeti za razvoj poljoprivrede, a razvoj industrije su olakšala bogata nalazišta ugljena. Na jugu Velike Britanije nalazi se Engleska nizina- gdje je najveća koncentracija stanovništva i industrije. Na dodiru Penina i Engleske nizine smjestio se [[Birmingham]]- najjače industrijsko središte Kraljevstva. U južnom dijelu nizine nalazi se [[London]]- političko i gospodarsko središte UK. '''Sjeverna Irska''' pretežito je brdovita s brojnim plodnim nizinama. Najveća koncentracija stanovništva je u dugo podijeljenom obalnom gradu [[Belfast]]u. Nizine se koriste za poljoprivrednu proizvodnju, a brdski pašnjaci za ispašu stoke. === Prirodna osnova === Na današnji izgled Britanskog otočja uvelike je utjecalo ledeno doba, kad se ledeni pokrov protezao sa sjevera Europe i na Britansko otočje, na jug sve do današnjeg toka rijeke Thames. Po završetku ledenog doba izdiže se razina mora, pa Velika Britanija i irska postaju otoci. Potapanjem dolina i dijelova ravnica nastaju veliki zaljevi. Na zapadnoj obali Škotske nastali su fjordovi, te klifovi. == Gospodarstvo == Velika Britanija je bila jedna od pobjednica u [[Drugi svjetski rat|Drugome svjetskom ratu]], ali nakon njega se našla u teškom gospodarskom stanju. Probleme je rješavala nacionalizacijom cijelih gospodarskih grana, npr. [[rudnik]]a [[ugljen]]a, [[željeznica]], elektroindustrije, luka, i financijskom pomoći [[Sjedinjene Američke Države|SAD]]-a u okviru [[Marshallov plan|Marshallova plana]] i postupnim osamostaljivanjem nekadašnjih kolonija. [[Privreda|Gospodarstvo]] se već sredinom 50-ih oporavilo i počeo je nagli porast životnog standarda velikog dijela stanovništva. Velika Britanija se [[1957]]. nije htjela uključiti u [[Evropska ekonomska zajednica|Europsku ekonomsku zajednicu]], a kasnije se zbog francuskog protivljenja mogla pridružiti tek [[1973]].. [[Datoteka:London Thames Sunset panorama - Feb 2008.jpg|thumb|350px|[[London]] je najveći financijski centar na svijetu]] Veliku Britaniju su od 1951. do 1997. vodile poglavito konzervativne vlade (osim 1964.-70. i 1976.-79.), a država se uspješno razvila iz nekadašnje klasične industrijske u suvremenu postindustrijsku državu s uslužnim djelatnostima kao najvažnijom gospodarskom granom, suvremenom i na svjetskom tržištu konkurentnom [[industrija|industrijom]] te produktivnom [[poljoprivreda|poljoprivredom]]. Gotovo potpuna liberalizacija gospodarstva dosegla je vrhunac u razdoblju tačerizma (po predsjednici vlade [[Margaret Thatcher]], 1979.-90.) kada je položaj Velike Britanije u svjetskom gospodarstvu znatno ojačao, no unatoč tome na početku 90-ih Britanija je ponovno upala u recesiju. Ponovnom privatizacijom svega što su laburističke vlade nacionalizirale produktivnost se, doduše,jako povećala, smanjili su se proračunski izdaci, ali su se ujedno povećale socijalne razlike između bogatih i siromašnih, nezaposlenost (1986.: 3, 1 mil.; 11,1%) kao i regionalne razlike, osobito između sjevernih i južnih dijelova države. Razlog povećanju razlika je gospodarska propast klasičnih industrijskih područja i nekih rubnih dijelova zbog zatvaranja ugljenokopa i nerantabilne industrije te gomilanje gospodarske moći u kvartarnim djelatnostima na širem području [[London]]a. Nakon 1993. britansko gospodarstvo doživljava ponovni procvat za koji se karakteristične niska inflacija (2001.: 1,6%) i mala nezaposlenost (2001.: 2,1 mil.), rast proračunskog deficita i jednakomjeran rast [[Bruto domaći proizvod|BDP]]-a. Laburistička vlada [[Tony Blair|Tonyja Blaira]] započela je nekoliko važnih reformi kao što su nova radna mjesta za nezaposlene ili uvođenje zajamčene plaće, a također je najavila i tješnje povezivanje Velike Britanije s [[Evropska unija|Europskom unijom]]. Prema većini ispitivanja javnog mnijenja, golema većina [[Britanci|Britanaca]] se i dalje protivi uvođenju [[euro|eura]]. Velika Britanija imala važnu ulogu u međunarodnom dugoročnom investiranju. Investiranje u prekooceanske zemlje se snažno razvilo i postalo okosnica međunarodnog privrednog poretka u drugoj polovici 20. stoljeća. Godine [[1854]]. su ukupne britanske investicije u inozemstvo iznosile 210 milijuna funti, a do izbijanja Prvog svjetskog rata [[1914]]. taj iznos je povećan na 3 700 milijuna funti. Investiranje u inozemstvu tih 60 godina je zapravo predstavljalo kumulativan proces tokom kojeg se dividende ponovno vraćaju u inozemstvo kao nove [[investicije]]. Financijske operacije u inozemstvu su donosile matičnoj zemlji značajan [[dohodak]] tako da je priljev bio veći od odljeva i Velika Britanija je uravnotežila svoju [[trgovačku bilancu]] koja je bila u neprekidnom deficitu. === Poljoprivreda === Velika Britanija ima 5,33 mil. ha njiva i trajnih nasada (21,8% površine), 5,44 mil. ha travnjaka ( 22,3%) i 3,88 mil. ha pašnjaka (15,9%) Izvanredno produktivna domaća poljoprivreda gotovo u cijelosti zadovoljava domaće potrebe za [[pšenica|pšenicom]], [[krumpir]]om, [[meso]]m i [[mlijeko]]m. Prosječna veličina imanja je 72,4 ha, što je najviše u [[Evropska unija|EU]]-u, a prevladavaju miješana, poljodjelsko-stočarska imanja. Glavna su poljodjelska područja u istočnom, nižem i sušnijem dijelu države. Od žitarica najviše uzgajaju [[pšenica|pšenicu]] (16,53 mil. t, 11. na svijetu), [[ječam]] (6,68 mil. t, 8. na svijetu; većinom za stočnu hranu) i [[zob]]. [[Šećerna repa|Šećernu repu]] uzgajaju prije svega u istočnim dijelovima (1,37 mil. t šećera),a krumpir (6,96 mil. t, 10. na svijetu) po cijeloj zemlji. Na istoku u jugoistoku zemlje raširen je uzgoj [[povrće|povrća]] (kupus, zelenje, luk, rajčica, salata, paprika i dr.), osobito u [[Kent]] i široj okolici Londona. [[Stočarstvo]] je najvažnija poljoprivredna grana, prije svega mesno i mliječno [[govedarstvo]] (11.13 mil. grla). U 90-im pogodila ga je bolest kravljeg ludila ([[Krojcfeld-Jakobova bolest|Creutzfeldt-Jakobova bolest]]) koja se konzumiranjem zaraženog mesa može prenijeti i na čovjeka. Na vrhuncu bolesti, 1993. otkriveno je 37.000 zaraženih grla. U istočnim dijelovima, osim govedarstva, rašireno je peradarstvo (157 mil. komada) i svinjogojstvo (6,5 mil. komada), dok na brežuljkastim područjima i na prostranim pašnjacima prevladava ekstenzivno ovčarstvo (42,3 mil. komada, 6. na svijetu). Najvažnija voćarska područja su u [[Kent]]u (jabuke, trešnje) i u zapadnoj [[Engleska|Engleskoj]] između [[Birmingham]]a i [[Bristol]]a (kruške). === Ribarstvo === Premda je Velika Britanija uz [[Danska|Dansku]] i [[Španija|Španjolsku]] treća najvažnija ribarska zemlja u [[Evropska unija|EU]]-u, [[ribarstvo]] već više godina opada zbog širenja teritorijalnih voda nekih država na 200 morskih milja (između ostalog ribarski rat s [[Island]]om 1975.), otvaranja britanskih teritorijalnih voda drugim članicama [[Evropska unija|EU]]-a i određivanja godišnjih kvota u okviru zajedničke ribarske politike [[Evropska unija|EU]]-a. Glavne su ribarske luke [[Aberdeen]], Mallaig, [[Lerwick]] i [[Peterhead]] u Škotskoj, [[Milford Haven]] u Walesu te [[Fleetwood]], [[Grimsby]], [[Lowestoft]] i [[North Shields]] u Engleskoj. Osobit procvat posljednjih godina doživljava [[marikultura]], prije svega uzgoj lososa i pastrva na više od 800 ribogojilišta diljem Sjeverne Irske i Škotske. === Šumarstvo === Velika Britanija ima 2,8 mil ha šuma, a pod šumama je 11,5% površine. U vlasništvu države je 37% šuma, a u privatnom 63%. Godišnja sječa iznosi 10,7 mil kubičnih metara drveta. Prevladavaju umjetni nasadi brzorastućih četinjača, a gospodarskim se interesima daje prednost pred ekološkim. U 2001. godini posađeno je 27.000 ha novih šuma. === Rudarstvo i energetika === Industrijska revolucija u Velikoj Britaniji temeljila se na bogatim nalazištima kamenog ugljena, prije svega na istočnom i južnom podnožju [[Penini|Penina]], u južnom Walesu i Škotskoj, koja su iskorištavali još od 13. stoljeća. Ugljenarstvo je doživjelo vrhunac 1913. kada je više od 1 milijun [[rudar]]a iskopalo 300 mil. t ugljena, no potom je zbog sve većih troškova proizvodnje i sve manje potražnje količina iskopanog ugljena počela opadati. Premda je laburistička vlada 1947. podržavila sve ugljenokope, proizvodnja se od 1950. do 1979. smanjila za 40%, a broj rudnika je pao s 901 na 241 zato što je udio [[ugljen]]a u proizvodnji primarne [[energija|energije]] opao s 90% (1950.) na 37% (1980.). U vrijeme [[Margaret Thatcher]] do 1992. ostalo je još samo 50 [[rudnik]]a, od toga četiri u Walesu te samo jedan u Škotskoj. Broj zaposlenih u [[rudarstvo|rudarstvu]] smanjio se sa 230.000 (1987.) na 58.000 (1992.), što je imalo katastrofalne posljedice za bivša rudarska mjesta. Godine 2000. su u 47 rudnika (13.500 rudara) iskopali 30,8 mil. t kamenog ugljena. [[Datoteka:Oil platform in the North SeaPros.jpg|thumb|Nafta iz [[Sjeverno more|Sjevernog mora]] zadovoljava većinu britanskih potreba.]] Istodobno s opadanjem važnosti ugljenarstva Velika Britanija je od 1970-ih postala jedan od najvećih svjetskih proizvođača [[nafta|nafte]] (125,5 mil. t; 11. na svijetu) i [[zemni gas|zemnog plina]] koje dobivaju iz bogatih nalazišta u [[Sjeverno more|Sjevernom moru]]. U plitkom moru ispred istočne britanske obale kod [[Norfolk]]a i [[Linkoln|Lincolna]] te istočno od [[Shetland|Shetlandskih otoka]] su bogata nalazišta zemnog plina, odakle podmorskim plinovodima napajaju britansku plinovodnu mrežu koja je 4. po duljini na svijetu. Naftu su počeli eksploatirati već 1975. i već 1980. pokrili sve domaće potrebe za njom. Glavna naftna nalazišta nalaze se oko 200&nbsp;km od sjeveroistočne britanske obale i oko 150&nbsp;km istočno od [[Shetland|Shetlandskih otoka]]. Na kopno se transportiraju podmorskim naftovodima, a na istočnoj obali [[Shetland|Shetlandskih otoka]] i na [[Orkneyski otoci|Orkneyjskim otocima]] nastali su veliki naftni terminali. Britanske elektrane imaju ukupnu instaliranu snagu od 73.262 MW. Najviše energije dobivaju iz [[termoelektrana]] na domaći ugljen (33,4%) i zemni plin (37,0%), a ostatak u [[nuklearna elektrana|nuklernim elektranama]] (22,1%) i [[hidroelektrana]]ma (0,9%). Britanija ima 13 nuklearnih elektrana s 35 reaktora ukupne snage 12.928 MW, a među njima je i NE Calder Hall, koja je najstarija NE na svijetu. Otvorena je 1956., a ima snagu 60 MW. === Industrija === [[Datoteka:GSK HQ.jpg|thumb|right|Sjedište britanskoga farmaceutskog diva [[GlaxoSmithKline]] u londonskoj četvrti Brentford.]] Velika Britanija bila je kolijevka [[industrijska revolucija|industrijske revolucije]] u 18. stoljeću, a danas je šesta industrijska velesila na svijetu i treće najveće gospodarstvo u [[Evropa|Europi]] poslije [[Njemačka|Njemačke]] i [[Francuska|Francuske]]. Nakon 1980., zbog uslužnih djelatnosti bitno se smanjio udio [[industrija|industrije]] u [[Bruto domaći proizvod|BDP]]-u (1960.: 36,5%, a 1999.: 21,1%) i značenje klasičnih industrijskih grana, a afirmirale su se nove industrije koje nisu radnointenzivne kao što su elektronička, elektrotehnička i farmaceutska. Kao posljedica toga težište industrijskog razvoja preselilo se s nekadašnjih rudarsko-industrijskih područja prema jugu, a posebno na šire područje [[London]]a. Vlada je sredstvima iz proračuna i Europskog fonda za regionalni razvoj doduše uspješno potaknula nova središta industrije visokih tehnologija u Škotskoj (npr. [[Dundee]] i [[Edinburgh]]) i u Walesu, no industrijski procvat šireg područja Londona još je više produbio razlike između sjevernih i južnih dijelova zemlje. Godine 1995. u Velikoj Britaniji je djelovalo 156 310 industrijskih poduzeća, a od njih je 110 350 zapošljavalo manje od 10 radnika, a više od 1000 zaposlenih imalo je 475 poduzeća. Po broju zaposlenih najvažnije su prehrambena i duhanska industrije( 556.000 zaposlenih), elektrotehničha i elektronička (513.000), industrija papira i grafička industrija (430.000), industrija prometnih sredstava (414.000), strojogradnja (388.000), kemijska industrija (270.000), industrija gume i plastičnih masa (229.000), te tekstilna industrija i industrija obuće (212.000). Razvoj britanske industrije počeo je tekstilnom industrijom, koja je prerađivala [[pamuk]] iz kolonija te domaću [[vuna|vunu]] i [[lan]]. Glavno je središte još i danas [[Lancashire]] s [[Manchester]]om i uvoznom lukom [[Liverpool]]om. Prerdba vune koncentrirana je u [[Yorkshire]]u ([[Lids|Leeds]], [[Huddersfield]], [[Bradford]]), prerdba lana u Sjevernoj Irskoj ([[Belfast]]) i na istočno obali Škotske ([[Dundee]], [[Arbroath]], [[Montrouz|Montrose]]) ,a najjače britanske odjevne kompanije su [[Reebok]] te [[Umbro]]. Središta industrije obuće su [[London]], [[Lids|Leeds]] i [[Manchester]]. U istočnom i južnom podnožju [[Penini|Penina]] još su se u srednjem vijeku na podlozi vodene energije, ugljena i željezne rude razvile topionice, koje su se kasnije razvile u jaku crnu [[metalurgija|metalurgiju]] s glavnim središtima u [[Midlands]]u ([[Sheffield]]), južnom Walesu i srednjoj Škotskoj ([[Glasgow]]). Prijelazom na uvezenu rudu željezare i čeličane nastale su u lukama južnog Walesa ([[Port Talbot]], [[Llanwern]]), na ušću rijeke Tees i u Glasgowu. Unatoč zatvaranju brojnih željezara, Velika Britanija ostaje jedan od najvećih svjetskih proizvođača željeza (11,04 mil. t; 12. na svijetu) i čelika (15,25 mil. t; 16. na svijetu). Na toj podlozi još je u 18. st. nastala strojogradnja i metalna industrija. Danas su osobito jake i izvozno orijentirane industrja strojeva za razne industrijske grane i rudarastvo, željezničkih vozila, poljoprivrednih strojeva i automobilska industrija. Glavna središta strojogradnje su [[Sheffield]], [[Manchester]], [[Lids|Leeds]], [[Nottingham]], [[Birmingham]], [[Glasgow]]. Automobilska industrija (1,79 mil. osbnih automobila te 186 000 kamiona i autobusa; 8. na svijetu) ima središta u [[Coventry]]ju,[[Nottingham]]u, [[Birmingham]]u, [[Wolverhampton]]u i dr. Najveći britanski proizvođači automobila su [[Rolls-Royce]], [[MINI]], [[Jaguar]], [[Land Rover]], [[Bentley]] i [[Aston Martin]]. U prošlosti je Britanija bila vodeća u svijetu u [[brodogradnja|brodogradnji]], no ta je grana zbog konkurencije s Dalekog istoka zafnjih desetljeća gotovo posve propala. Danas je još jaka proizvodnja ratnih brodova. Drukčiji je razvoj nakon 1945. doživjela avionska industrija. U 50-im i 60-im godinama Britanija je bila najveći izvoznik aviona na svijetu, a danas zapošljava 121.000 ljudi. Djelomično se proizvodi za civilno zrakoplovstvo (British Aerospace u okviru konzorcija [[Airbus]], avionski motori [[Rolls-Royce]]), a djelomično za potrebe vojske. U obojenoj metalurgiji najvažnija je proizvodnja [[aluminijum|aluminija]] (238.000 t), a smještena je na obalama Walesa (Newport, Fishguard) i u [[Bruntisland]]u u Škotskoj. Izvanredno brz razvoj 90-ih godina doživjela je elektrotehnička i elektronička industrija koja djelomično ima tradiciju, a dijelom se razvila kao industrija visokih tehnologija (računala, telekomunikacijske naprave). Najveći je rast doživjela u južnoj Engleskoj, gdje je na temelju velikih istraživačkih kapaciteta i dobre prometne povezanosti sa svijetom nastala masa malih poduzeća koja su uspješna zbog izrazite specijalizacije. Njihova najveća gustoća je u okolici [[Cambridge]]a i [[Oxford]]a. Jako se promijenila i kemijska industrija. Osim jake bazne industrije, koja se nekoć temeljila na kamenom ugljenu i kamenoj soli, razvile su se još industrija plastičnih masa te umjetnih i sintetičkih vlakana, djelomice na starim industrijskim područjima u Coventryju, Bradfordu, Birminghamu i Glasgowu, dijelom u lučkim gradovima ([[Middlesbrough]], [[Kingston upon Hull]], [[Liverpool]]), te farmaceutska ([[GlaxoSmithKline]]; 2. najveća farmaceutska kompanija na svijetu) te kozmetička industrija. Domaću naftu prerađuju domaće [[rafinerija nafte|rafinerije]] u lučkim gradovima ([[Fawley]] kod [[Southampton]]a, [[Shall Haven]] na ušću [[Temza|Temze]], [[Immingham]] na ušću rijeke [[Humber]], [[Middlesbrough]] i [[Milford Haven]] u Walesu). Prehrambena industrija od svih industrijskih grana ima najviše zaposlenih i rasprostranjena je po cijeloj Velikoj Britaniji, a većinom na poljoprivrednim područjima Engleske i u velikim gradovima, u blizini potrošača. Svjetski su poznate pivovare, a Britanija je šesti najveći proizvođač piva na svijetu. Proizvodnja alkoholnih pića, ponajprije škotskog [[viski]]ja i džina, te duhanska industrija ([[British American Tobacco]]) su također iznimno jake. Velika Britanija se ubraja među svjetske velesile u grafičkoj industriji i izdavaštvu, jer zbog proširenosti [[engleski jezik|engleskog jezika]] ima golemo tržište. Od drugih industrijskih grana svjetski su važne proizvodnja i preradba nuklearnog goriva i radioaktivnih izotopa (npr. [[Harwell]], [[Amersham]] i [[Aldermaston]] kod Londona ,keramička industrija u Pottery Districtu i [[Stoke-on-Trent]]u i staklarska industrija na nekadašnjima ugljenarskim područjima. === Uslužne djelatnosti === [[Datoteka:Canary Wharf 200810.jpg|thumb|[[Canary Wharf]], drugo poslovno središte [[London]]a]] Od uslužnih djelatnosti najvažnije gospodarske grane su [[turizam]] i financijske usluge, a uslužne djelatnosti čine 73% [[Bruto domaći proizvod|BDP]]-a. Turizam je jedan od važnih motora britanskog gospodarstva, a Velika Britanija je šesta najposjećenija zemlja na svijetu. Godine 2004. Veliku Britaniju je posjetilo 27 milijuna turista, najviše iz [[Sjedinjene Američke Države|SAD]]-a, [[Francuska|Francuske]], [[Njemačka|Njemačke]], [[Irska|Irske]] i [[Nizozemska|Nizozemske]]. U toj djelatnosti je zaposleno oko 1,5 milijuna ljudi, a ostvaruje oko 4% [[Bruto domaći proizvod|BDP]]-a. [[London]] je s 15,6 milijuna posjetitelja u 2006. godini daleko najposjećeniji grad na svijetu ispred [[Bangkok]]a i [[Pariz]]a. [[Edinburgh]] je poslije Londona drugi najposjećeniji britanski grad. Još je važniji domaći turizam jer više od tri četvrtine Britanaca provodi odmor u domovini, najviše u ljetovalištima na obalama Engleske ( otok [[Wight]], [[Brighton]], [[Hejstings|Hastings]], [[Blackpool]], [[Bournemouth]]) i na rjeđe naseljenim područjima u gdje su najposjećeniji [[nacionalni park]]ovi ([[Lake District]], [[Peak District]], [[Northumberland]], [[Dartmoor]]). [[Datoteka:Edinburgh Financial District.jpg|thumb|right|Poslovna četvrt u [[Edinburgh]]u]] U financijskom sektoru najzastupljeniji su [[bankarstvo]] i osiguranje. Godine 2005. Velika Britanija je izvezla financijskih usluga u vrijednosti od 21 milijarde £. London je najveće financijsko središte na svijetu, a u londonskom [[City (London)|Cityju]] se nalaze Londonska burza (London Stock Exchange) i Lloyd's of London, najveća svjetska osiguravateljska kuća. London je važan centar međunarodnog poslovanja i trgovine te je, uz [[New York]] i [[Tokijo|Tokio]], jedan od triju «komandnih središta» [[globalna ekonomija|globalne ekonomije]]. Grad s više od 500 banaka ima najveću koncentraciju banaka i bankarskih podružnica na svijetu. U posljednjih deset godina na mjestu bivših pristaništa za brodove na [[Canary Wharf]]u nastalo je još jedno poslovno središte, a ondje svoja sjedišta imaju bankarski divovi kao što su [[Barclays]] i [[HSBC]], najveća banka na svijetu. Mnoge tvrtke koje zapravo nisu iz Velike Britanije odlučile su zbog povoljnog poslovnog okružja premjestiti svoja europska ili čak svjetska sjedišta u London, a dobar primjer je poznata američka financijska kompanija [[Citigroup]]. [[Edinburgh]] također ima dugu tradiciju u financijskom sektoru, a danas je jedanaesti najveći financijski centar u [[Evropa|Europi]]. U gradu svoja sjedišta imaju mnoge velike banke, kao što su [[Royal Bank of Scotland]] (treća najveća banka na svijetu) i [[Standard Life Insurance]]. Još neki gradovi imaju jak financijski sektor, npr. [[Lids|Leeds]] i [[Manchester]]. === Problemi nejednakog razvoja === Do 19. veka. Britanija je bilo podjednako razvijeno, a stanovništvo se bavilo većinom poljoprivredom. Nakon ind. rev. snažnije se gospodarski i demografski razvijaju dijelovi Kraljevstva koji imaju nalazišra ugljena i željeza dok dijelovi koji to nemaju zaostaju. [[1930-e|1930-ih]] godina dolazi do [[Svjetska gospodarska kriza|svjetske gospodarske krize]] te prvotno gospodarski razvijeni dijelovi postaju problemska područja. Teritorij Kraljevstva se dijeli na prosperitetne i manje prosperitetne regije. Prosperitetne regije su: Jugozapad, Jugoistok, [[Istočna Anglia|Istočna Anglija]], [[Istočni Midlands]] i [[Zapadni Midlands]]. Manje prosperitetne regije su: [[Wales]], Sjeverozapad, [[Yorkshire]] i [[Humberside]], Sjever, [[Škotska]] i [[Sjeverna Irska]]. U manje prosperitetnim regijama stalna je emigracija, iznadprosječna nezaposlenost ne niži nacionalni dohodak. Britanska vlada trudi se poticajnim mjerama poput smanjenih poreza i povoljnijih kredita potaknuti razvoj tih regija. Također grade se i infrastruktura poput prometnica i energetskih postrojenja u tim regijama. Također se odvija supstitucija neprofitabilnih industrijskih postojenja profitabilnijima. Napravljen je i plan decentralizacije kako bi se suzbio daljnji rast Londona. == Stanovništvo == Stanovništvo Velike Britanije najbrže je raslo u vrijeme [[industrijska revolucija|industrijske revolucije]], kada su bile velike migracije iz sela u gradove. Godine 1801. Britanija je imala 11,9 mil. stanovnika da bi 1901. imala 38,2 mil. stanovnika. Između 1880. i 1914. porast se donekle usporio zbog masovnog iseljavanja, prije svega u britanske dominione [[Australija|Australiju]], [[Kanada|Kanadu]], [[Novi Zeland]], [[Južnoafrička Unija|Južnoafričku Uniju]] i [[Sjedinjene Američke Države|SAD]]. Pretpostavlja se da se između 1805. i 1930. iselilo oko 20 milijuna ljudi. O intenzitetu iseljavanja govori i činjenica da danas na [[severna Amerika|sjevernoameričkom kontinentu]] živi više ljudi britanskog podrijetla nego u samoj Velikoj Britaniji, a u [[Australija|Australiji]] i [[Novi Zeland|Novom Zelandu]], unatoč snažnom useljavanju iz drugih dijelova svijeta, ogromnu većinu stanovništva još uvijek čine potomci britanskih doseljenika. Nakon [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]] povećalo se doseljavanje nebjelačkog stanovništva iz britanskih kolonija, što je, doduše, 1971. zakonom ograničeno. U zemlji je 1971. živjelo 1,5 miliona nebijelaca, no do danas je taj broj narastao na 4,6 miliona, odnosno na 7,9% stanovništva. Velika većina nebijelaca živi u velikim gradskim [[aglomeracija]]ma ([[London]], [[Manchester]], [[Lids|Leeds]], [[Liverpool]], [[Birmingham]]). Posljednjih godina porast stanovništva sve je sporiji jer se natalitet neko vrijeme smanjuje. No, prema podacima britanskog Ureda za nacionalnu statistiku, Velika Britanija u zadnje dvije godine proživljava [[baby boom]]. Stopa [[natalitet]]a je u velikom porastu sa 791.000 beba rođenih u 2008., što je 33.000 više nego u 2007. Prvi put u posljednjih 10 godina glavni razlog demografskog rasta nije useljavanje, koje naglo opada zbog [[recesija|recesije]], već porast broja poroda. Polovica poroda pripisuje se majkama rođenim izvan Velike Britanije, koje imaju osjetno veću stopu [[fertilitet]]a (2,5 djece) nego majke rođene u Britaniji (1,6 djece). Istovremeno, zbog snažnog iseljavanja pretpostavlja se da izvan Velike Britanije živi oko 5,5 milijuna [[Britanci|Britanaca]], najviše u Australiji, Španjolskoj, SAD-u, Kanadi i Novom Zelandu.[[Datoteka:British expats countrymap.svg|thumb|left|300px|Britanski državljani u inozemstvu]] Prema popisu stanovništva iz 2001., najbrojniju skupinu stanovništva čine [[europeidi|bijelci]] (92,1%), ljudi podrijetlom iz [[Južna Azija|južne Azije]] (4%), [[negroidi|crnci]] (2%), ljudi miješane rase (1,2%), zatim [[Kinezi]] (0,4%) te ostali (0,4%). Među bijelcima najbrojniji su [[Britanci]] (85.67%), zatim ostali bijelci (5,27%; većinom [[Irci]], [[Nemci|Nijemci]], [[Italijani|Talijani]], [[Poljaci]] i [[Francuzi]]). Prema procjenama iz 2010. godine, Velika Britanija ima oko 62,1 miliona stanovnika. Velika većina stanovništva govori [[engleski jezik|engleski]] (97,3%), a od keltskih jezika najrašireniji je [[velški jezik|velški]] (oko 560.000), jer ga u srednjem i središnjem dijelu Walesa govori polovica stanovništva, a od 1967. uz engleski je službeni jezik u Walesu. Škotski (gelski) govori oko 80.000 stanovnika na Vanjskim Hebridima, otoku Skye te u [[Škotsko visočje|Škotskom visočju]], a samo neki stanovnici Sjeverne Irske govore irski jezik. === Naseljenost === Raspored stanovništva vrlo je neravnomjeran, jer je najveća gustoća na području između Londona, Liverpoola i Leedsa, dok su rubna područja, npr. [[Cornwall]], Wales, sjeverna Škotska, rijetko naseljena. U [[Engleska|Engleskoj]] su prvi gradovi nastali još u rimsko doba, a drugdje pretežno u normanskom razdoblju kao trgovačka središta uz utvrđene zamke. Ratvojem prekomorske trgovine u 17. i 18. veku razvile su se ponajprije luke na zapadnoj i južnoj obali, a za vrijeme [[industrijska revolucija|industrijske revolucije]] nastali su današnji veliki industrijski gradovi, koji su s prevladavajućom niskom gradnjom prerasli u velike gradske aglomeracije. Nakon [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]] počeli su se graditi novi gradovi (''new towns'') na rubu velikih gradova, a osobito kako bi se rasteretio [[London]]. Razvojem [[cestovni promet|cestovnog prometa]] u zadnjim je desetljećima prouzročio [[suburbanizacija|suburbanizaciju]], odnosno odlazak stanovništva iz gradskih središta u okolicu, čime se ubrzalo propadanje gradskih središta. Tome procesu je donekle stala na kraj konzervativna vlada [[Margaret Thatcher]] u 80-im godinama. U 80-im i 90-im bila je jaka migracija iz sjvernih dijelova te iz klasičnih industrijskih područja prema prosperitetnom jugoistoku zemlje. Udio gradskog stanovništva je visokih 89%, što Britaniju svrstava među najurbaniziranije države na svijetu. Većina stanovništva izvan velikih gradova živi u regionalnim središtima i manjim gradovima, koji su opskrbna središta pokrajina (eng. ''counties''). U Niskoj Engleskoj prevladavaju zbijena sela i sela uz cestu, a u brdskim područjima zaseoci i izolirana imanja. === Gradovi === * [[London]] - 7,56 mil.; metropolitansko područje Greater London - 14 mil <ref>"KS01 Usual resident population: Census 2001, Key Statistics for urban areas". Office for National Statistics. http://www.statistics.gov.uk/statbase/ssdataset.asp?vlnk=8271&More=Y. Retrieved 2008-06-06.</ref>. * [[Birmingham]] - 1,01 mil.; aglomeracija [[West Midlands]] - 2,6 mil. * [[Lids|Leeds]] - 726.000; aglomeracija [[West Yorkshire]] - 3,1 mil. * [[Glasgow]] - 668.000; aglomeracija [[Central Clydeside]] - 1,6 mil. * [[Sheffield]] - 530.000; aglomeracija [[South Yorkshire]] - 1,3 mil. * [[Bradford]] - 486.000 * [[Liverpool]] - 478.000; aglomeracija [[Merseyside]] - 1,4 mil. * [[Edinburgh]] - 471.000 * [[Manchester]] - 439.000; aglomeracija Greater Manchester - 2,6 mil. * [[Bristol]] - 406.000 * [[Cardiff]] - 327.000 * [[Vejkfild|Wakefield]] - 320.000 * [[Dudley]] - 312.000 * [[Wigan]] - 312.000 * [[Coventry]] - 302.000 * [[Kingston upon Hull]] - 301.000 * [[Leicester]] - 296.000 * [[Stokport|Stockport]] - 291.000 * [[Sunderland]] - 290.000 * [[Doncaster]] - 287.000 * [[Belfast]] - 284.000 * [[Nottingham]] - 283.000 * [[Newcastle upon Tyne]] - 271.000; aglomeracija [[Tyne and Wear]] - 1,1 mil. * [[Stoke on Trent]] - 259.000 * [[Wolverhampton]] - 251.000 * [[Plymouth]] - 243.000 * [[Southampton]] 234.000 === Religija === [[Datoteka:Westminster abbey west.jpg|thumb|U [[Westminsterska opatija|Westminsterskoj opatiji]] se krune britanski vladari]] Vjerski su opredijeljene dvije trećine stanovništva. Najbrojnije su tradicionalne kršćanske religije. Od njih je najveća i najvažnija [[Crkva Engleske|Anglikanska crkva]] ( Church of England), koja ima 25,6 miliona sljedbenika, odnosno 43,4% stanovništva, a koja se od [[Katolička crkva|Katoličke crkve]] odcijepila 1534. i ima položaj državne crkve u [[Engleska|Engleskoj]] te je zastupljena u Gornjem domu britanskog parlamenta. Vrhovni joj je poglavar britanski vladar. U [[Škotska|Škotskoj]] sličan položaj ima [[Škotska crkva]] (Church of Scotland; neslužbeno the Kirk) koja ima oko 800.000 članova. Ona se 1560. odcijepila od Anglikanske crkve, a umjesto biskupa vode ju izabrani odbori (prezbiterijanci). Za razliku od Anglikanske crkve, britanski monarh nije poglavar Škotske crkve, već je običan član. Prilikom stupanja na prijestolje obvezan je dati zakletvu da će «braniti sigurnost» crkve. Uz te dvije crkve koje neposredno podupire država postoje i brojne druge protestantske zajednice, npr. [[baptisti]], [[metodisti]] i dr. Oko 10% stanovništva čine [[Katolička crkva|katolici]], ponajprije u Škotskoj, sjevernoj Engleskoj, Walesu te osobito u Sjevernoj Irskoj. U [[Sjeverna Irska|Sjevernoj Irskoj]] ima oko 62% [[protestantizam|protestanata]] (potomci engleskih i škotskih doseljenika iz 17. veka) i oko 38% katolika, a potonji su politički i socijalno u podređenom položaju, što je znalo dovoditi do jakih napetosti ne samo u Sjevernoj Irskoj, već i u ostatku Velike Britanije ( npr. bombaški napadi [[IRA]]-e). [[Datoteka:ELM and LMC Angled View 1.jpg|thumb|[[Džamija]] u istočnom [[London]]u, jedna od najvećih u Velikoj Britaniji.]] Prema popisu stanovništva iz 2001., u Velikoj Britaniji je živjelo 1,578.563 [[Islam|muslimana]], a činili su 3% stanovništva. Najviše ih je podrijetlom iz [[Pakistan]]a, [[Bangladeš]]a, [[Somalija|Somalije]] i [[Indija|Indije]]. Prema istraživanju iz 2008., ukupan broj muslimana u Velikoj Britaniji narastao je na 2,422.000. Više od milijun ljudi su sljedbenici različitih indijskih religija, a najviše su zastupljeni [[hinduizam|hinduisti]] (560.000) i [[Sikhi]] (340.000), a ima i oko 150.000 [[budizam|budista]]. U nekim su gradovima jake i židovske zajednice, a prema podacima iz 2001. u Velikoj Britaniji živi oko 270.000 [[Jevreji|Jevreja]] <ref>"Census 2001 - Profiles". Office for National Statistics. http://www.statistics.gov.uk/census2001/profiles/uk.asp {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070717035415/http://www.statistics.gov.uk/census2001/profiles/uk.asp |date=2007-07-17 }}. Retrieved 2007-12-02.</ref>. == Promet == [[Datoteka:Autoroute M25.jpg|left|thumb|[[M25 (Engleska)|Autoput M25]], koji kruži oko Londona, često je zagušen]]. U Velikoj Britaniji ima 392.000&nbsp;km potpuno asfaltiranih cesta. Od toga ima 46 903&nbsp;km cesta od regionalne i državne važnosti te 3 497&nbsp;km [[autoput|autocesta]]. Cestovna mreža je iznimno razvijena u gusto naseljenim područjima u srednjoj u južnoj Engleskoj, osobito na širem području Londona, gdje je izrazito radijalna. Zagušenost cesta je ozbiljan prometni problem, a prema britanskom ministarstvu prometa taj problem bi do 2025. državu mogao stajati 22 milijarde £ ako se ne riješi. Problem je toliko izražen da britanska vlada smatra kako bi mogao ozbiljno naštetiti gospodarstvu, ako ga se ne riješi tarifama i razvojem [[javni prijevoz|javnog prijevoza]]. [[Datoteka:Bb-forthrailbridge.jpg|thumb|Željeznički most Forth u [[Škotska|Škotskoj]].]] Što se tiče željezničkog prometa, ima 16 116&nbsp;km željezničkih pruga, od čega je 5176&nbsp;km elektrificirano. Razmak među tračnicama je 1435&nbsp;mm. Željezničke pruge, postaje i infrastruktura u vlasništvu su poduzeća National Rail. Putnički promet obavlja 25 prijevoznih poduzeća, a teretni pet poduzeća koja National Railu plaćaju za upotrebu mreže. Privatno britansko-francusko društvo izgradilo je 1987.-94. 50,5&nbsp;km dugačak tunel Sangatte-[[Folkestone]] (Channel Tunnel) ispod [[La Manche|Engleskog kanala]]. Kroz njega voze i vlakovi za prijevoz automobila te brzi vlakovi [[Eurostar]] između [[London]]a, [[Pariz]]a i [[Bruxelles]]a. London ima najveću i najstariju [[Londonski metro|podzemnu željeznicu]] na svijetu. Počela je s radom 1863., ima 394&nbsp;km pruga i svaki dan preveze 2,7 milijuna putnika. Osim u Londonu, podzemne željeznice postoje u [[Glasgow]]u i aglomeraciji [[Tyne and Wear]]. U Velikoj Britaniji ima 57 aerodroma s redovitim zračnim prometom. Najveći su međunarodni aerodromi [[Heathrow]] kod Londona (63 mil. putnika; najprometniji aerodrom na svijetu), London [[Gatwick]] (31,1 mil. putnika), Manchester (19,1 mil), Birmingham (7,7 mil.), Glasgow (7,2 mil.). Najveći je zračni prijevoznik [[British Airways]], koji se ubraja među najveće na svijetu. == Kultura == Engleska kultura seže od rimskih vremena, kad su [[Rimsko Carstvo|Rimljani]] osvajali svijet. Neki od poznatijih [[književnost|književnika]], [[fizika|fizičara]], [[matematika|matematičara]], [[biologija|biologa]] od doba [[predromantizam|predromantizma]] pa do [[modernizam|modernizma]] i danas, su: === Književnici === * [[Charles Dickens]] ([[1812]].-[[1870]].) * [[George Bernard Shaw]] ([[1856]].-[[1950]].) * [[Daniel Defoe]] ([[1660]].-[[1731]].) * [[Gilbert Keith Chesterton]] ([[1874]].-[[1936]].) * [[Geoffrey Chaucer]] ([[1340]].-[[1400]].) * [[Jonathan Swift]] ([[1667]].-[[1745]].) * [[Walter Scott|Sir Walter Scott]] ([[1771]].-[[1832]].) * [[George Gordon Byron]] ([[1788]].-[[1824]].) * [[Arthur Conan Doyle|Sir Arthur Conan Doyle]] ([[1859]].-[[1930]].) * [[Virginia Woolf]] ([[1882]].-[[1941]].) * [[Jane Austen]] ([[1775]].-[[1817]].) * [[William Shakespeare]] ([[1564]].-[[1616]].) * [[Agatha Christie]] ([[1890]].-[[1976]].) * [[J. K. Rowling]] ([[1965]].) * [[Rudyard Kipling]] ([[1865]].-[[1936]].) * [[John Ronald Reuel Tolkien]] ([[1892]].-[[1973]].) * [[Francis Bacon]] ([[1561]].-[[1626]].) * [[Joseph Conrad]] ([[1857]].-[[1924]].) * [[Alfred Hitchcock]] ([[1899]].-[[1980]].) * [[George Orwell]] ([[1903]].-[[1950]].) * [[Douglas Adams]] ([[1952]].-[[2001]].) * [[Lewis Carroll]] ([[1832]].-[[1898]].) * [[Emily Brontë]] ([[1818]].-[[1848]].) * [[Anne Brontë]] ([[1820]].-[[1949]].) * [[Charlotte Brontë]] ([[1816]].-[[1855]].) * [[William Makepeace Thackeray]] ([[1811]].-[[1863]].) * [[Graham Greene]] ([[1904]].-[[1991]].) * [[Zoë Heller]] ([[1965]].) * [[Agatha Christie]] ([[1890]].-[[1976]].) === Fizičari === * Sir [[Isaac Newton]] * [[James Clark Maxwell]] * [[James Prescott Joule]] * [[Michael Faraday]] * Sir [[Joseph John Thomson]] === Biolozi === * Sir [[Alexander Fleming]] * Sir [[Charles Darwin]] === Kemičari === * Sir [[Ernest Rutherford]] * Sir [[Humphry Davy]] * [[Henry Cavendish]] === Izumitelji === * [[Alexander Graham Bell]] * [[James Watt]] * [[George Stephenson]] === Skladatelji === * [[Benjamin Britten]] * [[Henry Purcell]] * [[Edward Elgar]] * [[Gustav Holst]] * [[Ralph Vaughan Williams]] == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{Commonscat|United Kingdom}} {{Europa}} {{Države EU}} [[Kategorija:Ujedinjeno Kraljevstvo| ]] [[Kategorija:Države u Evropi]] [[Kategorija:Kraljevine]] 7eg5mqfjthxgjjx9veo9iz1xz69mfae Josif Staljin 0 2716 42682313 42670086 2026-08-31T22:13:47Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682313 wikitext text/x-wiki {{redirect|Staljin}} {{Politički vođa | ime = Josif Staljin<br /><small>Ио́сиф Виссарио́нович<br />Джугашвили „Сталин”</small><br />იოსებ ბესარიონის ძე სტალინი | datum rođenja = [[18. 12.]] [[1878]]. | mjesto rođenja = [[Gori]], [[Ruska Imperija|Rusija]]<br /><small>(danas [[Gruzija]])</small> | datum smrti = [[5. 3.]] [[1953]]. | mjesto smrti = [[Moskva]], [[Sovjetski Savez|SSSR]]<br /><small>(danas [[Rusija]])</small> | malaslika = | opis male slike = | slika = JStalin Secretary general CCCP 1942.jpg | veličina = | opis slike = | podpredsjednik = | podpremijer = | zamjenik = | stranka = [[Komunistička partija SSSR-a|KP SSSR]] | potpis = | supruga = 1. [[Jekaterina Svanidze]]<br />2. [[Nadežda Allilujeva]] | položaj = [[Komunistička partija Sovjetskog Saveza|Generalni sekretar KP Sovjetskog Saveza]] | čin2 = [[Premijer Sovjetskog Saveza|Predsjedavajući Vijeća ministara<br>Sovjetskog Saveza]] | zanimanje = | fusnote = {{sup|a}} Nakon Staljinove smrti, [[Georgij Maljenkov]] je privremeno bio čelnik Partije jer je u tom trenutku bio njezin najviši živući dužnosnik; Staljinov službeni nasljednik, [[Nikita Hruščov]], preuzeo je čelnu poziciju [[14. 9.]] [[1953.]] godine. | nasljednik = [[Georgij Maljenkov]] {{small|(''[[de facto]]'')}}{{sup|a}} | prethodnik = [[Vjačeslav Molotov]]<br>{{small|(kao Odgovorni sekretar)}} | nasljednik2 = [[Georgij Maljenkov]] | prethodnik2 = [[Vjačeslav Molotov]] | predsjednik = | mandat_start = [[3. 4.]] [[1922]]. | mandat_kraj = [[16. 10.]] [[1952]]. | mandat_start2 = [[6. 5.]] [[1941]]. | mandat_kraj2 = [[5. 3.]] [[1953]]. | vjera = [[ateizam]] }} '''Josif Visarionovič Staljin''' (pravo prezime '''Džugašvili''', {{lang-ka|იოსებ ბესარიონის ძე სტალინი}}, {{lang-ru|Ио́сиф Виссарио́нович Джугашвили „Сталин”}}) ([[Gori]], 18. decembra 1878. – [[Moskva]], 5. marta 1953.), sovjetski političar i državnik. S titulom [[Vođe Sovjetskog Saveza|generalnog sekretara]] komunističke partije vladao [[SSSR|Sovjetskim Savezom]] oko 25 godina. Tokom tog razdoblja ovaj beskrupulozni, ali efikasni organizator, vodeći se vlastitim konceptom stvaranja [[Socijalizam u jednoj zemlji|socijalizma u jednoj zemlji]] i provodeći [[Industrijalizacija|industrijalizaciju]] i [[Kolektivizacija|kolektivizaciju]], pretvara poljoprivrednu državu u industrijsku supersilu. Ova državna transformacija se provodi zajedno s zatvaranjem milijuna ljudi u [[gulag]]e, a na svom samom početku je proizvela i katastrofalnu [[glad]] poznatu pod imenom [[Holodomor]] ({{oddo|1932|1933}}) od koje će preminuti oko 4,000.000 ljudi. Potom će u događaju poznatom pod imenom [[Velika čistka]] ({{oddo|1936|1939}}) strijeljati veliki broj svojih bivših i potencijalnih budućih političkih protivnika i stotine hiljada drugih osoba čime ''[[de facto]]'' preuzima svu vlast u državi. Ubrzo potom [[1939]]. godine sudjeluje u potpisivanju [[Pakt Ribbentrop-Molotov|pakta Ribbentrop-Molotov]] s [[Treći Rajh|Trećim Rajhom]] čime odgađa ulazak SSSR-a [[Drugi svjetski rat|u rat]] i istovremeno vraća državu na [[Evropa|evropske]] granice iz doba [[Rusko Carstvo|Ruskog Carstva]]. Nakon [[Operacija Barbarossa|napada Trećeg Rajha na SSSR]] [[1941]]. godine Staljin predvodi svoju državu do pobjede [[1945]]. godine koju dočekuje na vrhuncu moći, ali istovremeno i kao iscrpljena osoba drastično pogoršanog zdravstvenog stanja. U poratnom razdoblju SSSR postaje jedna od dvije priznate [[Supersila|supersile]] s [[Varšavski pakt|komunističkim tampon državama]] između sebe i [[NATO|kapitalističkog svijeta]]. Tokom poratne obnove dolazi do početka [[Hladni rat|Hladnog rata]] i izbijanja [[Korejski rat|Korejskog rata]] kojem se on na početku nije niti protivio, a niti ga podržavao. Staljin umire [[5. 3.]] [[1953]]. kada izbija do tada prikrivena borba za njegovog nasljednika iz koje će kao pobjednik izlazi [[Nikita Hruščov]] koji [[1956]]. godine osuđuje svog prethodnika. Više od 70 godina nakon smrti Staljin ostaje vrlo kontroverzna osoba. Dio [[Rusi|Rusa]] uopće nema definiran stav o njemu, drugi dio ga smatra velikim menadžerom i modernizatorom što se od [[2008]]. godine uči u ruskim [[škola]]ma<ref name="Telegraph1562012">[[#Telegraph1562012|Ruvinsky (15.6.2012.)]]</ref> ili ako ništa drugo [[Veliki domovinski rat|pobjednikom u ratu]],<ref name="RT2252013">[[#RT2252013|RT (22.5.2013.)]]</ref> a treći i po broju najmanji dio stanovništva smatra ga masovnim ubojicom.<ref name="Telegraph1562012"/> == Djetinjstvo i mladost == {{Dvostruka slika|right|Stalin 1894.jpg|140|Stalin 1902.jpg|153|<center>Staljin sa 16 (lijevo) i 23 godine (desno)}} Staljin se rodio [[21. 12.]] [[1878]]. godine u [[Gruzija|gruzijskom]] gradu [[Gori]]. Njegov otac Visarion Ivanovič je bio [[stolar]], dok mu je majka [[Jekatarina Geladze]] bila domaćica koja je povremeno obavljala kućne poslove kod bogatijih gruzijskih porodica. Uz pomoć jedne od tih porodica on će naučiti [[ruski jezik]], a potom možda i dobiti pomoć pri upisu u školu za pravoslavne svećenike. Kako je do upisa u školu došlo u skladu s majčinim željama odnosno protiv onih Visariona Ivanoviča, on će izazvati incident u [[Gori]]ju nakon čega od strane policije biva izbačen iz grada. Kako je tokom početnog školovanja primjećen potencijal Staljin dobiva stipendiju za školovanje sjemeništu u Goriju gdje će se upisati tokom jeseni [[1894]]. u doba kada je ono već desecima godina bilo poznato kao centar okupljanja i stvaranja gruzijskih revolucionara<ref>[[#DaviesHarris2005|Davies; Harris (2005.)]], str. 29.-32.</ref>. Tokom školovanja će upoznati pisca i revolucionara [[Lado Kechoveli|Lada Kechovelija]]<ref>[[#Montefiore2008fr|Montefiore (2008.)]], str. 117-118.</ref>{{#tag:ref|Ime na ruskom: Ладо Кецховели; ime na gruzijskom: ლადო კეცხოველი.|group=n}} kojeg će potom sam Staljin nazivati svojim učiteljem. Ubrzo će se obojica učlaniti u markističku organizaciju (Kechoveli [[1897]]., Staljin [[1898]].<ref>[[#DaviesHarris2005|Davies; Harris (2005.)]], str. 35.</ref>), a potom [[1899]]. godine Staljin biva izbačen iz sjemeništa. Razlozi za izbacivanje su ostali nejasni pošto je s jedne strane [[Bogoslovija|sjemenište]] kao razlog za izbacivanje [[29. 5.]] [[1899]]. spomenulo nepojavljivanje na ispitima<ref>[[#DaviesHarris2005|Davies; Harris (2005.)]], str. 36.</ref>, dok će Staljin spominjati svoju marksističku aktivnost što nije mogla biti istina s obzirom da je istovremeno dobio potvrdu o uspješno završenoj 5. godini školovanja<ref>[[#DaviesHarris2005|Davies; Harris (2005.)]], str. 37.</ref>. Postoji i verzija po kojoj je izbačen zbog nemogućnosti plaćanja školarine<ref>[[#Montefiore2007|Montefiore (2007.)]], str. 61.</ref>. Bez obzira na stvarne razlog izbacivanja, iste [[1899]]. Staljin je uz pomoć tamo stečenog znanja i vlastite sposobnosti postao lokalno poznati [[pjesnik]] zahvaljući poeziji koju je napisao [[1895]]. godine<ref name="Guardian1952007">[[#Guardian1952007|Montefiore (19.5.2007.)]]</ref>, uvjereni [[lamarkizam|lamarkist]] što kasnije dovodi do njegove podrške [[Trofim Lisenko|Trofimu Lisenku]]<ref>[[#Medvedev2003|Z. i R. Medvedev (2003.)]], str. 183.</ref>, te uvjereni [[Marksizam|marksist]]. == Revolucionar (1900. – 1917.) == [[Datoteka:Stalin's Mug Shot.jpg|mini|lijevo|275px|Slike Staljina u policijskom dosjeu [[1911]]. godine]] Dolazak budućeg sovjetskog predsjednika [[Mihail Kalinjin|Mihaila Kalinjina]] na [[Kavkaz]]a dovodi [[1900]]. godine do radikaliziranja tamošnjih marksista koji se organiziranjem [[štrajk]]ova počinju boriti za popularnost na Kavkazu. Staljin će u tom cilju [[1901]]. dobiti zadatak da pokrene lokalnu marksističku organizaciju u mjestu [[Batumi]] gdje godinu dana kasnije izbija veliki [[štrajk]] nakon čega on biva uhapšen i protjeran u [[Sibir]]. Dok se nalazio u Sibiru unutar ruskih marksista su nastale frakcije Lenjinovih boljševika i Martovljevih [[Menjševici|menjševika]] s tim da će prevlast u cjelokupnom [[Rusko Carstvo|Ruskom Carstvu]] imati prvi, a u [[Gruzija|Gruziji]] koja je ruska pokrajina ovi drugi. Staljin koji se vraća u Gruziju [[1904]]. godine dava svoju lojalnost [[boljševici]]ma čime postaje jedan od njihovih najvažnijih članova partije na tom području. Tokom [[1904]]. godine on organizira uspješni štrajk u gradu [[Baku]]u, a iduće godine izlazi njegovo prvo političko djelo „Kratko o neslaganju u partiji”. On istovremeno na području Gruzije koja je kao i cijelo [[Rusko Carstvo]] potreseno [[Prva ruska revolucija|Prvom ruskom revolucijom]] vodi boljševičku paravojnu organizaciju koja se bavi napadom na policiju i [[pljačka]]ma. Veliki dio tamo opljačkanog novca Staljin je slao [[Lenjin]]u što dovodi do porasta njegovog značaja u boljševičkoj frakciji i potom organizacije velike pljačke banke u [[Tbilisi]]ju [[1907]]. tokom koje je ubijeno 40 ljudi<ref name="Guardian1952007"/> i ukradeno oko 3,400.000 [[USD]] u današnjem novcu. [[Lenjin]] će o tadašnjem Staljinu reći da je on baš čovjek kakav mu je potreban<ref name="Guardian1952007"/>, a to će i dokazati pozivajući Staljina na okupljanja najvažnijih ruskih marksista [[1904]]., [[1905]]. i [[1907]]. godine. Nakon službenog raspada markističke [[Ruska socijal-demokratska radnička partija|Ruske socijal-demokratske radničke partije]] [[1912]]. na boljševike i menjševike i potom hapšenja velikog broja prvih, Staljin biva postavljen u [[centralni komitet]] boljševičke partije i za glavnog urednika časopisa ''[[Pravda (ruske novine)|Pravda]]'' koji se izdaje u [[Petrograd]]u. Naredne [[1913]]. godine Staljin će na zahtjev Lenjina napisati političko djelo „Marksizam i nacionalno pitanje” koje će potencijalno biti vezano s kasnijim njegovim postavljanjem za ministra. Tokom svoje revolucionarne karijere Staljin biva više puta uhapšen od strane ruske policije i gotovo uvijek uspijeva vrlo brzo pobjeći iz [[Sibir]]a natrag u [[Gruzija|Gruziju]] ili [[Petrograd]]. Nakon vremenski posljednjeg hapšenja [[1913]]. on se prema svemu sudeći miri sa sudbinom i ne uspijeva ili ne želi pobjeći, tako da u [[Sibir]]u zasniva porodicu<ref name="BBC2732001">[[#BBC2732001|BBC (27.3.2001.)]]</ref>. == Komesar za nacionalnosti (1917. – 1923.) == U pripremi [[Oktobarska revolucija|Oktobarske revolucije]] i njenom samom organiziranju, Staljin će odigrati manju ulogu prije svega kao urednik ''[[Pravda (ruske novine)|Pravde]]'', časopisa boljševičke partije. Nakon uspjeha revolucije, glavne teze njegovog djela „Marksizam i nacionalno pitanje” postaju sastavni dio prvog sovjetskog [[ustav]]a, a on sam biva postavljen na položaj [[Narodni komesarijat za nacionalnosti|narodnog komesara za nacionalnosti]]. Tokom [[Ruski građanski rat|Ruskog građanskog rata]] i potom [[Poljsko-sovjetski rat|onog s Poljskom]], Staljin obnavlja prijateljstvo s [[Kliment Vorošilov|Vorošilovom]] odnosno neprijateljstvo s Trockim, te u vojsci stvara grupu iz [[Volgograd|Caricina]] koja će ga kasnije podržavati u političkom osvajanju vlasti. Njegova politička pozicija tokom četri godine obavljanja ministarskih i vojnih dužnosti bila je [[Populizam|populistička]] za današnje standarde. Kao i većina boljševika protivio se korištenju carskih oficira pri zapovjedanju vojnim trupama što je [[Trocki]] podržavao, a potom se usprotivio i upotrebi vojske protiv nezadovoljnih radnika što je Trocki zahtijevao. U pogledu nacionalnog pitanja Staljin nije izbjegavao niti sukob s Lenjinom protivljeći se davanju samostalnosti [[nacija]]ma unutar bivšeg [[Rusko Carstvo|Ruskog Carstva]]. Po njegovom često javno kazanom mišljenju, nacije dotadašnje ruske države su se dijelile u tri skupine. U prvoj su [[Poljaci]] i [[Finci]] koji su bili u nekoj vrsti unije s Ruskim Carstvom pa imaju pravo na nezavisnost. Članovi druge skupine su bili prije svega [[Ukrajinci]] i [[Bjelorusi]], ali i drugi kao npr. [[Tatari]] koji su činili temelje ruske države, pa stoga nisu imali pravo na nezavisnost. Zadnju skupinu su činili [[Centralna Azija|centralnoazijski]] narodi i oni s [[Kavkaz]]a koji su po njemu bili previše zaostali da bi imali vlastitu državu<ref>[[#Uljanov1931|Uljanov (1931.)]], str. 624.</ref>. Iako se po pitanju ovih zadnjih našao u sukobu s [[Lenjin]]om, njegovo razmišljanje bilo je podržano od većine prije svega ruskih boljševika. Do vrhunca tih razlika u razmišljanju između [[Lenjin]]a kao vođe revolucije i Staljina kao komesara za nacionalnosti doći će [[1922]]. tokom rasprave o budućnosti države i dvije gruzijske krize ([[Invazija Crvene armije na Gruziju|1921.]] i 1922.) do kojih dolazi uz njegov blagoslov. Dok se Lenjin zalagao za stvaranje federacije Ujedinjenih Sovjetskih Republika Evrope i Azije, Staljin se zalagao za direktnu [[aneksija|aneksiju]] Sovjetske Ukrajine, Sovjetske Bjelorusije i drugih u [[Sovjetska Rusija|Sovjetsku Rusiju]] čime je ponovno zastupao popularno stajalište među ruskim boljševicima. Tokom ove rasprave doći će do stvaranja [[SSSR|Saveza Sovjetskih Socijalističkih Republika]] kao neke vrste kompromisa između Lenjinovog i Staljinovog gledišta<ref>[[#DaviesHarris2005|Davies; Harris (2005.)]], str. 53.</ref>. Neupitno dokazane Staljinove organizacijske sposobnosti kao i istovremena suprotna stajališta u odnosu na Lenjinove konačno dovode do ukidanja njegovog ministarstva odnosno postavljanja Staljina na položaj generalnog sekretara komunističke partije koja je u to doba bila potpuno neorganizirana. Na tom položaju on će naslijediti svog prijatelja i saveznika [[Vjačeslav Molotov|Vjačeslava Molotova]]. == Borba za vlast (1922. – 1930.) == {{Quote box|width=30%|align=right|quote=''Ja sam bio nepoznat, bez talenta za teoretiziranje i generalno drugorazredni političar. Trocki je bio veliki govornik i javno znani Lenjinov prijatelj. Kako da ga ja porazim? Trocki je pogriješio jer je sve htio rješavati glasovanjem Centralnog komiteta. U kontrastu s tim obični članovi partije mene su podržali radi uspjeha u organizaciji partije.''|source=Staljin (1937.)<ref>[[#DaviesHarris2005|Davies; Harris (2005.)]], str. 78.</ref>}} [[Lenjin]] će doživjeti svoj prvi [[srčani udar]] nešto više od mjesec dana nakon što je Staljina postavio na položaj generalnog sekretara partije, zbog čega je on postao i ''[[de facto]]'' predsjednik [[Centralni komitet|Centralnog komiteta]] Komunističke partije [[SSSR]]-a<ref>[[#Medvedev2003|Z. i R. Medvedev (2003.)]], str. 250.</ref>. Osim te dvije partijske pozicije Staljin je [[1922]]. ujedno bio i predsjednik ustavotvorne komisije, ali to ga je sve u javnosti stavljalo na tek četvrto mjesto tadašnje službene hijerarhije. [[Lav Trocki|Lava Trockija]] tada su svi smatrali [[Lenjin]]ovim nasljednikom jer je imao svoju političku bazu u vojsci kao ministar rata, a osim toga bio je istovremeno prvi zamjenik premijera (Lenjina). Nakon njega je po svojim političkim funkcijama dolazio [[Lev Kamenev]] koji je tada bio zamjenik premijera i ''de facto'' predsjednik [[politbiro]]a, a treći u tadašnjoj službenoj političkoj hijerarhiji bio je [[Grigorij Zinovjev]], predsjednik [[Kominterna|Kominterne]]. [[Datoteka:Lenin and stalin crop.jpg|mini|lijevo|200px|[[Lenjin]] i Staljin [[1922]].]] Iako je Staljin službeno bio tek na četvrtom mjestu, članovi partije znali su da će se borba za vlast voditi između arogantnog Trockog i ambicioznog Staljina<ref name="BukharinSmirnov1988.440443">[[#BukharinSmirnov1988|Bukharin; Smirnov (1988.)]], str. 440.-443.</ref>. U doba postavljanja na položaj generalnog sekretara partija je bila u totalnoj anarhiji ili kako je to Zinovjev rekao: „Rad Partije je blokiran zbog borbe za vlast članova partije”<ref>[[#Zinovjev241922|Zinovjev (2.4.1922.)]]</ref>. Dotadašnji pokušaj da [[Moskva]] određuje pozicije svih članova partije Staljin je zamijenio postavljanjem podobnih osoba samo na važnije pozicije, dok je na nižim razinama dopustio da lokalna partija sama izabere svoje sekretare koji izborom dobivaju praktički diktatorske ovlasti na na toj razini pošto ih potom nije bilo moguće smijeniti. Zbog takve svoje politike, ''de facto'' partijske [[diktatura|diktature]] na svim razinama i Sultan-Galijeve afere, Staljin se cijelu [[1923]]. brani od kritika svojih partijskih protivnika koji zahtijevaju realnu unutarstranačku demokraciju gdje članovi mogu smijeniti partijske dužnosnike i zamijeniti ih drugima. Tek kada je Lenjin umro [[1924]]. Staljin odgovara otvoreno, napadački na napade frakcije Trockog koji želi demokraciju riječima: „[[Demokracija]] zahtjeva određeni nivo kulture od članova partije i organizacije u cijelosti, mi je danas ne možemo dopustiti”<ref>[[#DaviesHarris2005|Davies; Harris (2005.)]], str. 75.</ref>. Tokom borbe za vlast [[1924]]. dužnosnici partije su trebali izabrati između na jednoj strani vizije Trockog o unutarstranačkoj demokraciji i svjetskoj revoluciji, te na drugoj strani vizije Staljina o koji im garantira dotadašnje partijske položaje i stvaranje [[Socijalizam|socijalizma]] u jednog državi. Vizija Trockog je bila jednostavno neprihvatljiva partijskim dužnosnicima kojima je prioritet bio očuvanje dobivenih položaja. [[Datoteka:Lev Trotsky.jpg|mini|175px|[[Lav Trocki]], Staljinov najpoznatiji protivnik u borbi za vlast]] Jedino što je moglo [[1924]]. zaustaviti taj pohod na vlast bio je [[Lenjinov testament]] u kojem je on osudio sve svoje potencijalne nasljednike<ref name="BukharinSmirnov1988.440443"/>. Po tom testamentu Staljin ima preveliku moć u svojim rukama i pitanje je da li će ju znati ispravno koristiti<ref name="BukharinSmirnov1988.440443"/>, dok je Trocki koji vodi borbu protiv [[Centralni komitet|centralnog komiteta]] možda najsposobniji čovjek, ali problem je u njegovoj aroganciji i pretjeranom bavljenju administrativnim poslom<ref name="BukharinSmirnov1988.440443"/>. Po Lenjinovim riječima to su dva lidera između kojih će se voditi borba za vlast. U doba kada su te riječi kao i druge u kojima je detaljnije osudio Staljina postale poznate partiji Staljin je već bio pobijedio [[Trocki|Trockog]] u borbi za vlast, tako da on početkom [[1925]]. biva smijenjen s pozicije ministra rata. Ta politička pobjeda koja dolazi uz pomoć [[Grigorij Zinovjev|Zinovjeva]] i [[Lev Kamenev|Kameneva]] koji su također bili osuđeni u Lenjinovom testamentu<ref name="BukharinSmirnov1988.440443"/> dovodi istovremeno do raspada ovog političkog saveza odnosno krajem [[1925]]. stvaranja ujedinjene opozicije Trocki-Kamenev-Zinovjev protiv Staljina. Ovaj savez tada više nije imao nikakve šanse jer je po podacima ureda za informiranje napisanog u decembru [[1926]]. održano više od 100 okupljanja ovog saveza samo u [[Moskva|Moskvi]], [[Lenjingrad]]u i [[Odesa|Odesi]], dok je on na svim drugim mjestima praktički ignoriran. Te [[1926]]. godine svakom realističnom sovjetskom političaru postalo je jasno da bi njegovo protivljenje onome što je Trocki još [[1923]]. godine nazvao režimom partijskih sekretara ravno političkom samoubojstvu<ref>[[#DaviesHarris2005|Davies; Harris (2005.)]], str. 76.</ref> što na kraju dovodi do nestanka stvarne opozicije Staljinu. Posljednji samostalni visokorangirani sovjetski komunist koji je još ostao na svojoj dužnosti [[1927]]. bio je [[Nikolaj Buharin]] kojeg u svom testamentu Lenjin naziva ljubimcem partije i osobom koju se vrlo teško može smatrati [[Marksizam|marksistom]]<ref name="BukharinSmirnov1988.440443"/>. Njegova neupitna podrška među [[Komunizam|komunistima]] nepopularnoj [[Nova ekonomska politika|Novoj ekonomskoj politici]]<ref name="Perišić5122013">[[#Perišić5122013|Perišić (5.12.2013.)]]</ref>, protivljenje industrijalizaciji i kolektivizaciji označilo je njegov politički poraz i smjenu do koje dolazi u aprilu [[1929]]. godine. Nakon što je porazivši jednog po jednog svoje političke protivnike osvojio vlast u partiji, Staljin još uvijek u svojim rukama nije u pravnom smislu imao vlast u državi pošto ni premijer [[Aleksej Rikov]] niti [[Predsjednik Sovjetskog Saveza|predsjednik]] SSSR-a [[Mihail Kalinjin]] nisu bili pod njegovom kontrolom. Do tog posljednjeg političkog obračuna u borbi za vlast dolazi [[1930]]. godine kada [[Aleksej Rikov]] na [[19. 12.]] biva smijenjen s pozicije premijera i zamijenjen s [[Vjačeslav Molotov|Vjačeslavom Molotovom]]. Po završetku ove borbe Staljin će svojim poraženim protivnicima dopustiti da otiđu u izgnanstvo, ali tu ponudu će prihvatiti samo [[Trocki]]{{#tag:ref|[[Lev Kamenev|Kamenev]] će nakon smjene krajem [[1926]]. godine biti poslan u [[Kraljevina Italija|Italiju]] kao ambasador<ref>[[#RTLKamenev|Russiapedia: L. Kamenev ({{CURRENTYEAR}}.)]]</ref>, a [[Nikolaj Buharin|Buharin]] će nakon što prizna „svoje pogreške” biti [[1935]]. poslan u [[Zapadna Evropa|Zapadnu Evropu]]<ref>[[#RTNBukharin|Russiapedia: N. Bukharin ({{CURRENTYEAR}}.)]]</ref>.|group=n}}. == Prvi među jednakima (1930. – 1935.) == === Holodomor === {{glavni|Holodomor}} {{Quote box|width=30%|align=right|citat=''Kažu nam druže Terehov da si odličan govornik, ali izgleda i da odlično pišeš priče. Izmisliti takvu priču o gladi u Ukrajini?! Mislio si da ćeš nas uplašiti, ali to neće uspjeti. Zar ne bi bilo bolje da napustiš poziciju sekretara i učlaniš se u [[Unija sovjetskih pisaca|udruženje sovjetskih pisaca]]: ti ćeš izmišljati priče, a budale će ih čitati.''|izvor=Staljin (17. 6. 1932.), govor članu ukrajinske<br />delegacije prilikom prijave [[Holodomor]]a u politbiro}} Po izvršenoj smjeni premijera Staljin 1930. godine ''[[de facto]]'' postaje prvi među jednakima u sovjetskom politibirou. To jačanje njegove osobne moći dolazi istovremeno s početkom prisilne [[Kolektivizacija|kolektivizacije]] koja se provodi već 1929. godine. Zadovoljstvo početnim rezultatima na području donje [[Volga|Volge]]<ref>[[#Conquest1986|Conquest (1986.)]], str. 85.-116.</ref> će rezultirati agresivnijim pristupom, a kada [[žetva]] [[1930]]. ispuni sva državna očekivanja zaključak Staljina koji uvijek posebno kontrolira proizvodnju žita će biti da je taj rezultat postignut zbog kolektivizacije, a ne povoljnih vremenskih uvjeta. Upozorenja ministra poljoprivrede [[Jakov Jakovljev|Jakovljeva]] iz [[1931]]. da je navedeni ishod postignut iscrpljivanjem zemlje i ignoriranjem pravila [[plodored]]a će biti ignorirana od Staljina i [[politbiro]]a<ref name="DaviesHarris2005.132">[[#DaviesHarris2005|Davies; Harris (2005.)]], str. 132.</ref>, a praktički istovremeno će [[30. 7.]] [[1931]]. godine biti donesena i katastrofalna odluka da se [[domaće životinje]] prisilno stave u [[kolhoz]]<ref name="DaviesHarris2005.136">[[#DaviesHarris2005|Davies; Harris (2005.)]], str. 136.</ref>. Iscrpljenost poljoprivredne zemlje, nedostatak mehanizacije, masovno umiranje teglećih životinja u kolhozima (broj [[Domaći konj|konja]] je smanjen sa 35,000.000 [[1. 7.]] [[1929]]. na 16,000.000 [[1. 7.]] [[1934]].<ref>[[#DaviesHarris2005|Davies; Harris (2005.)]], str. 124.</ref>) i loši vremenski uvjeti dovode do drastičnog smanjenja proizvodnje [[Žitarice|žita]], a kao odgovor Staljin šalje [[Policija|policiju]] i [[NKVD|tajnu službu]] da oduzimaju žito seljacima što će rezultirati masovnom glađu. Na zahtjeve [[Ukrajinska Sovjetska Socijalistička Republika|ukrajinskog rukovodstva]] koje [[17. 6.]] [[1932]]. godine dolazi tražiti pomoć Staljin odgovora da je glad napad na vlast [[Komunistička partija|komunističke partije]] i da su oni za to sami krivi, ali u privatnoj poruci ministru [[Lazar Kaganovič|Kaganoviću]] koji je pored ostalog bio zadužen za oduzimanje žita seljacima priznaje postojanje „apsurdne gladi” u Ukrajini<ref>[[#Montefiore2004|Montefiore (2004.)]], str. 84.</ref>. Tokom ljeta [[1932]]. godine, suočeni s prije svega izgladnjelim seoskim stanovništvom, donesen je drakonski zakon kojim se krađa žita osuđuje [[Smrtna kazna|smrtnom kaznom]], a kada ubrzo potom jedan čuvar ubija maloljetnog izgladnjelog lopova dolazi do svađe u politbirou. Ministar obrane [[Kliment Vorošilov]] je ubojicu osudio na 10 godina robije samo da bi nakon svađe Staljin poništio odluku i ubojicu ne samo oslobodio nego i unaprijedio<ref>[[#Montefiore2004|Montefiore (2004.)]], str. 91.</ref>. Tek nakon što te brutalne mjere nisu stvorile [[Žitarice|žito]] kojeg nije bilo i nakon što su milijuni umrli od gladi, politbiro predvođen Staljinom napokon počinje popuštati. Prva od mjera postaje smanjenje državnih zahtjeva za žitom tako da je prvobitni državni zahtjev usmjeren prema [[Seljak|seljacima]] smanjen više puta sa 25,800.000 na 19,600.000 [[tona]] žita, a potom će [[1933]]. kada postaje prekasno za veliki broj žrtava biti dano 1,600.000 tona pomoći glađu pogođenim krajevima<ref name="DaviesHarris2005.132"/>. Iako ne postoje točne brojke pretpostavlja se da će od na ovaj način izazvane gladi umrijeti oko 3,900.000 ljudi, dok će cjelokupni demografski gubitak iznositi oko 10,000.000 ljudi<ref>[[#LB1412010|LB (14.1.2010.)]]</ref>. Ti milijuni umrlih postaju neupitna odgovornost Staljina koji kada je postala očita katastrofa priznaje da je ministar poljoprivrede Jakovljev bio u pravu pa se na njegov prijedlog već [[26. 3.]] [[1932]]. poništava kolektivizacija seljačkih životinja<ref name="DaviesHarris2005.136"/>, a krajem [[1932]]. biti će vraćen u upotrebu plodored. U svom februarskom govoru [[1933]]. Staljin događaje iz prošle godine po pitanju seoskih životinja opisuje kao nesporazum sa [[Seljak|seljacima]] i najavljuje kako je državni cilj da svaki seljak ima svoju [[Krava|kravu]]<ref>[[#DaviesHarris2005|Davies; Harris (2005.)]], str. 137.</ref>. Ta kao i ona „greška” o obrađivanju poljoprivrednog zemljišta će na kraju koštati 3,900.000 života, a naposljetku će u Velikoj čistki oduzeti i život ministra poljoprivrede iz jednostavnog razloga što je bio u pravu odnosno Staljin u krivu. === Industrijalizacija === {{Quote box|width=30%|align=right|citat=''Mi smo 50 ili 100 godina iza razvijenih država. Moramo to nadoknaditi kroz 10 godina ili će nas oni uništiti.''|izvor=Staljin (4. 2. 1931.)<ref>[[#Stalin1976|Stalin (1976.)]], str. 530.</ref>}} {{Quote box|width=30%|align=right|citat=''Ganut sam ljubavlju naroda prema vladaru. Ništa nije bilo pripremljeno... Narod treba cara kojeg će obožavati, za kojega će živjeti i raditi.''|izvor=Staljin (1935.), nakon iznenadnog posjeta [[Moskovski metro|Moskovskom metrou]]}} Polovicom [[1920-ih]] [[SSSR]] se našao na ekonomskoj prekretnici. [[Nova ekonomska politika]] koja stupa na snagu [[1921]]. uspijeva stabilizirati sovjetsku ekonomiju, ali istovremeno dovodi do drastičnog povećanja klasnih razlika na selu i stvaranja kulaka što je bilo neprihvatljivo komunističkoj vladi. Drugi razlog tadašnjeg političkog nezadovoljstva ekonomijom su činile neispunjene stope ekonomskog rasta koje nisu bile dovoljne da se u dogledno vrijeme dostignu kapitalističke države. Politički vrh SSSR-a tada biva podijeljen po pitanju kako dalje. [[Nikolaj Buharin|Buharinova]] skupina je htjela nastaviti s dosadašnjom politikom, [[GOSPLAN]] je želio da se ulaže u laku industriju s nadom da će jeftina ulaganja u nju podići sovjetsku ekonomiju, a skupina oko [[Lav Trocki|Trockog]] je zahtijevala ubrzanu industrijalizaciju. [[Nova ekonomska politika]], iako omiljena od zapadnih akademika, bila je jednostavno osuđena na propast pošto je njena budućnost ovisila o političkoj odluci po pitanju toga koliko je brzo potrebno izgraditi sovjetsku industriju<ref>[[#Davies1998|Davies (1998.)]], str. 37.</ref> pa je stoga njeno ukidanje dočekano sa zadovoljstvom i olakšanjem<ref name="Perišić5122013"/>. [[Datoteka:Bucharin.bra.jpg|mini|lijevo|175px|[[Nikolaj Buharin]], tvorac [[Nova ekonomska politika|Nove ekonomske politike]] i žestoki protivnik industrijalizacije]] Na kraju će [[Staljin]] kao politički pobjednik u borbi za vlast nametnuti Trockijev plan ubrzane industrijalizacije s početnim idejnim projektom [[Jevgenij Preobraženskij|Jevgenija Preobraženskog]] koji se temeljio u prvoj fazi na prodaji poljoprivrednih dobara oduzetih seljacima za početnu [[Industrijalizacija|industrijalizaciju]]. Sam daljnji ekonomski projekt ubrzane industrijalizacije će imati svoje temelje u djelu [[Grigorij Feldman|Grigorija Feldman]] iz [[1928]]. po kojem dobiva naziv Feldmanov ekonomski model. Po ovom ekonomskom modelu kratkoročno žrtvovanje lake industrije to jest životnih uvjeta stanovništva na uštrb teške industrije će dugoročno gledano dovesti do stvaranja industrijaliziranog društva i poboljšanja životnih uvjeta<ref>[[#Nafziger2006|Nafziger (2006.)]], str. 68.-69.</ref>. U doba kada se prvi petogodišnji plan već nalazio u fazi realizacije, Staljin [[1929]]. naređuje da se u njega uključi i kolektivizacija što zbog povoljnih vremenskih uvjeta [[1930]]. prolazi bez problema, ali će potom dovesti do [[Holodomor]]a i javno izraženog nezadovoljstva ranije spomenutog Preobraženskog. Iako je osnovni navedeni razlog za industrijalizaciju bila prijetnja napadom kapitalističkih država na [[SSSR]], tokom ove po pitanju industrije uspješne petoljetke investicije u vojnu proizvodnju će činiti samo 2,6% ukupne proizvodnje u [[1930]]. godini<ref name="Boobbyer2000.62">[[#Boobbyer2000|Boobbyer (2000.)]], str. 62.</ref>, a [[1932]]. će narasti na 10,8%<ref>[[#HarrisonDavies1997|Harrison; Davies (1997.)]], str. 369.</ref> ili 11%<ref name="Boobbyer2000.62"/> zavisno od izvora podataka. Kako je osnovni cilj prvog petogodišnjeg plana bilo stvaranje industrijskih temelja on biva ostvaren pošto je proizvodnja električne energije povećana za 270%, [[cement]]a, [[Nafta|nafte]] i [[Lijevano željezo|lijevanog željeza]] za gotovo 100%, a [[čelik]]a za gotovo 50%. Tokom drugog petogodišnjeg plana će se nastaviti taj proces ubrzane industrijalizacije kao i u trećem tokom kojeg [[SSSR]] prelazi na vojnu ekonomiju tako da više od 70% svih industrijskih investicija ulazi u vojnu industriju, kao i 32,6% državnog [[budžet]]a<ref>[[#Dunn1995|Dunn (1995.)]], str. 20.</ref>. Bez obzira na te industrijske uspjehe, Staljinova politika ubrzane industrijalizacije se u prvoj polovici [[1930-ih]] našla u krizi zbog poljoprivrednih problema, industrijskih nesreća i pada životnog standarda. Kako bi izbjegao potencijalne partijske kritike, Staljin kao prvi među jednakima u ovom razdoblju odbija sazivati sastanke Centralnog komiteta [[Komunistička partija Sovjetskog Saveza|Komunističke partije SSSR-a]] koji po partijskom statusu ima teoretsku mogućnost da ga smijeni<ref>[[#Boobbyer2000|Boobbyer (2000.)]], str. 80.</ref>. To pitanje nezadovoljstva dijela partije ovom politikom će u drugoj polovici [[1930-ih]] postati jedan od razloga za pokretanje [[Velika čistka|velike čistke]] u kojoj će među ostalima nastradati i veliki broj ekonomista koji su joj se protivili. {| class="floatright" style="text-align:right; font-size:90%; border: 1px solid" |- bgcolor="#dddddd" ! align="left" |Proizvodnja ![[1928]]. ![[1937]]. !{{porast}} Rast |- bgcolor="#eeeeee" | align="left" |[[Čelik]], mln. t. |4,3 |17,7 |412% |- bgcolor="#eeeeee" | align="left" |[[Ugljen]], mln. t. |35,5 |128 |361% |- bgcolor="#eeeeee" | align="left" |[[Nafta]], mln. t. |11,6 |28,5 |246% |- bgcolor="#eeeeee" | align="left" |[[Električna energija|El. energija]], mlrd. kWh |5,0 |36,2 |724% |- bgcolor="#eeeeee" | align="left" |[[Papir]], hilj. t. |284 |832 |293% |- bgcolor="#eeeeee" | align="left" |[[Cement]], mln. t. |1,8 |5,5 |306% |- bgcolor="#eeeeee" | align="left" |Obojeni [[metal]]i, mln. t. |3,4 |13 |382% |- bgcolor="#eeeeee" | align="left" |[[Lijevano željezo]], mln. t. |3,3 |14,5 |439% |- bgcolor="#eeeeee" | align="left" |[[Automobil]]i, hilj. kom. |0,8 |200 |25000% |- bgcolor="#eeeeee" | align="left" |[[Koža (materijal)|Kožna]] [[obuća]], mln. pari |58,0 |183 |316% |- bgcolor="#eeeeee" | align="left" |[[Šećer]], hilj. t. |1283 |2421 |189% |- bgcolor="#eeeeee" |colspan="4" align="left"|<small>'''Izvor''': Centralni statistički zavod SSSR-a</small><ref>[[#CSU1968|CSU (1968.)]]</ref> |} Po završetku [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]] SSSR počinje sa svojom ubrzanom obnovom kojom bez obzira na glad koja [[1947]]. zahvaća cijelu [[Evropa|Evropu]] vraća ekonomiju na predratno stanje, a [[1950]]. proizvodnja teške industrije je izjednačena s onom [[1940]]. godine. Također, proizvodnja lake industrije je 8% veća<ref>Vidi:<br />• [[#Davies1998|Davies (1998.)]], str. 64. i 66.<br />• [[#Allen2003|Allen (2003.)]], str. 189.</ref>. Kako je Staljin izgradio ekonomski model na strogo centraliziranoj i komandnoj ekonomiji, njen ekonomski uspjeh je ovisio o sposobnosti upravljača tj. donošenju ispravnih odluka. Pogrešne ekonomske odluke njegovih nasljednika ubrzo dovodi do početka postepenog urušavanja sovjetske ekonomije i povećanja smrtnosti stanovništva. Nakon što je svojim investicijama u [[zdravstvo]] Staljin povećao [[život]]ni vijek stanovnika za 22 godine u razdoblju od [[1926]]. do [[1958]]., smanjenje tih ulaganja od strane njegovih nasljednika dovodi [[1965]]. do iz zapadne perspektive neobjašnjivog pada životnog vijeka sovjetskih stanovnika koji će trajati do [[Raspad SSSR|propasti SSSR-a]]<ref>[[#ShkolnikovMeslé1996|Shkolnikov; Meslé (1996.)]]</ref>. Slične pogrešne odluke njegovih nasljednika stvaraju situaciju da SSSR kao dotadašnji izvoznik [[pšenica|pšenice]] od [[1963]]. postaje uvoznik, a kompletnu ekonomsku situaciju SSSR-a nakon [[1968]]. godine [[Mihail Gorbačov]] će opisati riječima: "Osim prodaje [[Votka|votke]] i viših cijena [[Nafta|nafte]] sovjetska ekonomija nije rasla u zadnjih 20 godina"<ref>[[#Roberts29102002|Roberts (29.10.2002.)]], str. 259.-260.</ref>, tako da Staljinov plan o stvaranju pravog [[Komunizam|komunističkog sistema]] gdje stanovnici imaju radno vrijeme od 6 ili samo 5 sati<ref>[[#Stalin1972|Stalin (1972.)]], str. 71.</ref> nikada neće biti ostvaren. Staljinov model modernizacije putem gradnje teške industrije će tokom [[Hladni rat|Hladnog rata]] postati interesantan primjer drugim nerazvijenim državama koje teže svom ubrzanom razvoju. Prva država koja će ga potpuno samostalno primjeniti biva [[Jawaharlal Nehru|Nehruova]] demokratska [[Indija]] [[1956]]. godine. Indijski ekonomski model se kao i Staljinov tada temeljio na gradnji teške industrije i infrastrukture putem uvoza strojeva koji će graditi strojeve, ali za razliku od tog modela nije dopuštao smanjivanje proizvodnje lake industrije. Kako niti drugi niti treći indijski petogodišnji plan nisu ispunili očekivanja po pitanju rasta, Indija [[1969]]. godine odustaje od ovog ekonomskog modela<ref name="Nafziger2006.6970">[[#Nafziger2006|Nafziger (2006.)]], str. 69.-70.</ref>. Za razliku od Indije komunistička [[Kina]] će do početka [[1960-ih]] uz pomoć sovjetskih savjetnika<ref name="Nafziger2006.6970"/> odnosno potom samostalno slijepo kopirati Staljinov tip modernizacije. Kao što su u [[SSSR]]-u polovicom [[1960-ih]] postali jasni nedostaci ovog modela zbog malene osobne potrošnje tako je to postalo jasno u Kini tokom [[1970-ih]] nakon čega [[Deng Xiaoping]] pokreće masovne ekonomske reforme koje će dovesti do stvaranja najbrže rastuće ekonomije u svijetu<ref>[[#Nafziger2006|Nafziger (2006.)]], str. 72.</ref>. == Diktator (1936. – 1941.) == === Partijske čistke === {{glavni|Velika čistka}} {{Quote box|width=30%|align=right|citat=''Moje najveće zadovoljstvo je izabrati žrtvu, pripremiti detaljni plan, pokrenuti nezaustavljivu [[Osveta|osvetu]] i onda otići u krevet. Za mene nema ničeg slađeg na cijelom svijetu.''|izvor=Staljin<ref>[[#Spectator952007|Mirsky (9.5.2007.)]]</ref>}} [[Datoteka:Sergei Kirov and Joseph Stalin, 1934.jpg|mini|275px|Staljin i [[Sergej Kirov]] ([[Soči]], [[1934]].) čije će ubojstvo postati službeni razlog za pokretanje [[Velika čistka|Velike čistke]]]] Kao odgovor na ubojstvo [[Sergej Kirov|Sergeja Kirova]] ([[1. 12.]] [[1934]].), sovjetski centralni komitet istog dana donosi novi zakon o kaznenom postupku kako bi se država zaštitila od [[terorist]]a i terorističkih grupa<ref>[[#Boobbyer2000|Boobbyer (2000.)]], str. 65.</ref>. Osim neobičnih istraživačkih tehnika (sprečavanje spavanja, samica do 20 dana, smanjivanje količine hrane u zatvoru) koje će sigurnosne službe koristiti po javnom memorandumu iz [[1947]].<ref>[[#Boobbyer2000|Boobbyer (2000.)]], str. 57.</ref> po odluci centralnog komiteta od [[10. 1.]] [[1939]]., od [[1937]]. godine mučenje je bila zakonski prihvatljiva metoda dobivanja priznanja<ref>[[#Boobbyer2000|Boobbyer (2000.)]], str. 66.</ref>. Iako su već [[1935]]. godine bili na snazi prvi od tih zakona koji će se koristiti u Velikoj čistki, tada još ništa nije bilo definitivno odlučeno. Te odlučujuće godine vodstvo [[SSSR]]-a je moralo odlučiti između usporavanja industrijalizacije radi velikog broja nesreća prouzročenih neškolovanim radnicima ([[1934]]. godine se dogodilo 62.000 problema na željezničkim prugama) i drugih mjera. Tu tadašnju neodlučnost je najbolje prikazao [[Lazar Kaganovič]] u svom govoru kojim kritizira suce zbog malog broja osuda za prometne i industrijske nesreće, ali istovremeno ih upozorava da paze kako ne bi pokrenuli masovno kažnjavanje<ref>[[#RosenbergSiegelbaum1993|Rosenberg; Siegelbaum (1993.)]], str. 232.</ref>. Na kraju teško ali ipak uspješno, Staljin će u prvoj polovici [[1936]]. godine ostalim članovima politibiroa uspjeti nametnuti nastavak industrijalizacije i [[Velika čistka|Veliku čistku]], iako ta odluka ipak ne prolazi bez otpora u državnom vrhu. Nakon prvog moskovskog suđenja direktor [[NKVD]]-a [[Genrih Jagoda]] službeno zahtjeva prestanak čistke nakon čega je odmah smjenjen [[26. 9.]] [[1936]]. i zamjenjen [[Nikolaj Ježov|Nikolajom Ježovom]], a nakon drugog moskovskog suđenja u doba zasjedanja plenuma centralnog komiteta koji odlučuje o pokretanju masovne čistke kojoj se žestoko protivi [[Grigorij Ordžonikidze]], ministar teške industrije i član politbiroa vrši samoubojstvo [[18. 2.]] [[1937]]. godine. Devet dana nakon Ordžonikidzeove smrti, plenum kojim i službeno počinje masovna čistka će završiti s radom. Jedna od posljednjih točaka plenuma bilo je glasovanje o sudbini [[Nikolaj Buharin|Buharina]] i bivšeg premijera [[Aleksej Rikov|Alekseja Rikova]]. Po sačuvanim podacima [[Nikita Hruščov]] je glasovao za suđenje bez smrtne kazne, [[Nikolaj Ježov]], [[Semjon Buđoni]] i [[Pavel Postišev]] su glasovali za [[smrtna kazna|smrtnu kaznu]], dok su [[Vjačeslav Molotov]] i [[Kliment Vorošilov]] glasovali „kako Staljin kaže” pa će optuženi na kraju biti osuđeni i pogubljeni. Tokom cjelokupnog razdoblja Velike čistke biti će pogubljen veliki broj ranije politički poraženih Staljinovih neprijatelja što će biti bezbroj puta ponavljano u knjigama i filmovima, dok će istovremeno biti ignorirana činjenica da tadašnji politbiro djeluje zajedno tokom cijele čistke. Od devet članova politibiroa (Staljin, [[Andrej Andrejev|Andrejev]], [[Lazar Kaganovič|Kaganovič]], [[Mihail Kalinjin|Kalinjin]], [[Stanislav Kosior|Kosior]], [[Valerijan Kujbišev|Kujbišev]], [[Vjačeslav Molotov|Molotov]], [[Grigorij Ordžonikidze|Ordžonikidze]] i [[Kliment Vorošilov|Vorošilov]]) koji donosi protuterorističke zakone [[1. 12.]] [[1934]]., samo će Kosior koji je ujedno bio prvi sekretar komunističke partije Ukrajine biti smijenjen, uhapšen i potom strijeljan. {{Dvostruka slika|left|1936 genrich grigorijewitsch jagoda.jpg|170|Ezhov NI.jpg|162|<center>[[Genrih Jagoda]], ministar unutrašnjih poslova i šef [[NKVD]]-a, nakon neslaganja s provođenjem [[Velika čistka|Velike čistke]] biva smijenjen, zatvoren i pogubljen|<center>[[Nikolaj Ježov]], ministar unutrašnjih poslova SSSR-a koji će kao nasljednik Jagode provoditi [[Velika čistka|Veliku čistku]] između [[26. 9.]] [[1936]]. i [[25. 11.]] [[1938]].}} Najvažnije političke žrtve Staljinove Velike čistke će na kraju biti bivši Lenjinov zamjenik i premijer [[Aleksej Rikov]], oba bivša generalna sekretara kominterne [[Grigorij Zinovjev]] i [[Nikolaj Buharin]], bivši zamjenik premijera [[Lev Kamenjev]], bivši ukrajinski premijer [[Kristijan Rakovskij]], dotadašnji premijer Uzbečke SSR [[Fajzula Hojajev]], dotadašnji prvi sekretar komunističke partije Bjelorusije [[Vasilij Šarangovič]], direktori [[NKVD]]-a [[Genrih Jagoda]] i [[Nikolaj Ježov]], te veliki broj bivših ministara. Osim bivših visokih političara koji će biti uhapšeni i smaknuti po lažnim optužbama, godine [[1937]]. na red dolazi vojni vrh [[Crvena armija|Crvene armije]]. Prvi na udaru ove čistke se našao Staljinov stari protivnik maršal [[Mihail Tuhačevski]] i njemu vjerni oficiri koji će biti osuđeni i strijeljani [[11. 6.|11.]] i [[12. 6.]] [[1937]]. godine, nakon čega počinje puno šira čistka unutar oficirskih redova čiji finalni rezultat biva da je 36.671 oficir<ref name="Beevor1998.23">[[#Beevor1998|Beevor (1998.)]], str. 23.</ref> smijenjen, uhapšen ili pogubljen<ref name="Glantz11102001.22">[[#Glantz11102001|Glantz (11.10.2001.)]], str. 22.</ref>. Među njima će se osim Tuhačevskog naći još dva od pet sovjetskih [[maršal]]a. Prvi od njih biva [[Aleksandar Jegorov]] kojeg Staljin javno osuđuje [[22. 1.]] [[1938]]. riječima „Mi znamo da postoji pet maršala SSSR-a i da među njima Jegorov najmanje zaslužuje svoj položaj, a ja čak niti ne spominjem Tuhačevskog...”<ref>[[#Pečenkin1612004|Pečenkin (16.1.2004.)]]</ref> biva ubrzo smijenjen, uhapšen i kasnije strijeljani, dok maršal [[Vasilij Bljuher]] biva uhapšen nakon [[Bitka za Hasansko jezero|Bitke za Hasansko jezero]] (završava [[11. 8.]] [[1939]].) i nakon što je već ranije njegov načelnik [[NKVD]]-a [[Genrih Ljuškov]] prebjegao u [[Japan]] s kolekcijom tajnih sovjetskih dokumenata. Tadašnji premijer [[Vjačeslav Molotov]], koji će ujedno potpisati na desetke hiljada smrtnih kazni u razdoblju od [[1936]]. do [[1939]]. godine, pred kraj života će čistku vojnih oficira opravdavati riječima: „1937. godina je bila potrebna... Malo je vjerojatno da su oni bili špijuni, ali su održavali kontakte sa stranim službama. Osnovna stvar je bila da se njima u trenutku odluke nije moglo vjerovati. Staljin je po mom mišljenju bio u pravu. Neka se nevine glave kotrljaju, ali onda u doba rata neće biti neodlučnosti. Da, greške su se događale, ali recimo [[Konstantin Rokosovski]] i [[Kiril Meretskov]] su bili oslobođeni”<ref>[[#Boobbyer2000|Boobbyer (2000.)]], str. 75.-76.</ref>. Zajedno s čistkom bivših i tadašnjih visokorangiranih političkih i vojnih dužnosnika, tadašnji partijski vrh je poslao svojim regionalnim organizacijama zadatak da pohapse kao narodne neprijatelje točno određeni broj osoba. Tog zadatka će se regionalne organizacije prihvatiti s oduševljenjem i zahtjevati direktno od Staljina i direktora [[NKVD]] da se kvote za hapšenje povećaju zbog velikog broja „neprijatelja”. Konkretan primjer takvog zahtjeva je onaj kojim [[Irkutsk]] [[25. 8.]] [[1938]]. godine zahtijeva da im se poveća kvota kako bi uhapsili dodatnih 5000 ljudi{{#tag:ref|Zahtjev partijskog rukovodstva Irkustska Staljinu i Ježovu [[25. 8.]] [[1938]]. godine.|group=n}}. Te entuzijastički provodene čistke na lokalnom nivou će [[1938]]. proizvesti dovoljnu zabrinutost u [[Moskva|Moskvi]] da se zajedničkim dekretom centralnog komiteta [[Komunistička partija Sovjetskog Saveza|komunističke partije SSSR]] i sovjetske vlade [[17. 11.]] [[1938]]. naredi zaustavljanje [[Velika čistka|Velike čistke]] što će pored ostalog dovesti do oslobađanja između 150.000 i 200.000 zatvorenika tokom [[1939]]. i [[1940]]. godine<ref>[[#RIA24112010|RIA (24.11.2010.)]]</ref>. {| class="floatright" style="text-align:center; font-size:90%; border: 1px solid" |- bgcolor="#dddddd" !Godina !Zatvorenici<br />u gulagu |- bgcolor="#eeeeee" |[[1934]]. | align="right" | 510 307 |- bgcolor="#eeeeee" |[[1935]]. | align="right" | 965 742 |- bgcolor="#eeeeee" |[[1936]]. | align="right" | 1 296 494 |- bgcolor="#eeeeee" |[[1937]]. | align="right" | 1 196 369 |- bgcolor="#eeeeee" |[[1938]]. | align="right" | 1 881 570 |- bgcolor="#eeeeee" |[[1939]]. | align="right" | 1 672 438 |- bgcolor="#eeeeee" |[[1940]]. | align="right" | 1 659 992 |- bgcolor="#eeeeee" |[[1941]]. | align="right" | 1 929 729 |- bgcolor="#eeeeee" |[[1942]]. | align="right" | 1 777 043 |- bgcolor="#eeeeee" |[[1943]]. | align="right" | 1 484 182 |- bgcolor="#eeeeee" |[[1944]]. | align="right" | 1 179 819 |- bgcolor="#eeeeee" |[[1945]]. | align="right" | 1 460 677 |- bgcolor="#eeeeee" |[[1946]]. | align="right" | 1 703 095 |- bgcolor="#eeeeee" |[[1947]]. | align="right" | 1 721 543 |- bgcolor="#eeeeee" |[[1948]]. | align="right" | 2 199 535 |- bgcolor="#eeeeee" |[[1949]]. | align="right" | 2 356 685 |- bgcolor="#eeeeee" |[[1950]]. | align="right" | 2 561 351 |- bgcolor="#eeeeee" |[[1951]]. | align="right" | 2 528 146 |- bgcolor="#eeeeee" |[[1952]]. | align="right" | 2 504 514 |- bgcolor="#eeeeee" |[[1953]]. | align="right" | 2 468 524 |- bgcolor="#eeeeee" |colspan="2" align="left"|<small>'''Napomena''': Zajedno<br />su prikazani politički<br />i obični zatvorenici</small> |} Po pitanju konkretnog broja žrtava [[Velika čistka|Velike čistke]] među službenim sovjetskim dokumentima postoje samo malene razlike. [[Nikita Hruščov|Hruščovljeva]] komisija pod predsjedanjem Pjotra Pospelova će [[9. 2.]] [[1956]]. godine izaći sa zaključkom kako je [[1937]]. i [[1938]]. osuđeno 1,548.366 ljudi radi protusovjetske djelatnosti, s tim da je njih 681.692 osuđeno na smrt. Sa zaključcima ove komisije će se složiti historičar Viktor Zemskov, ali on navodi kako se i nakon službenog završetka Velike čistke dalje provode hapšenja ljudi zbog protusovjetske djelatnosti pa kao primjer pokazuje da će između [[1941]]. i [[1946]]. po toj optužbi biti uhapšeno 599.909 ljudi od čega će njih 45.045 biti pogubljeno<ref>[[#Zemskov1995|Zemskov (1995.)]]</ref>. S druge strane, navedene brojeve o uhapšenima i pogubljenima doživotno je osporavao [[Roman Rudenko]] koji je [[1953]]. osudio [[Lavrentij Berija|Lavrentija Beriju]] na smrt i potom vršio dužnost glavnog tužitelja [[SSSR]]-a. On se nije slagao s tim brojevima s obzirom da je po podacima tužiteljstva u cjelokupnom razdoblju od [[1921]]. do [[1. 2.]] [[1954]]. zbog protusovjetske djelatnosti osuđeno 3,777.380 ljudi, od čega njih 642.980 na smrt<ref>[[#Krasnov2005|Krasnov (2005.)]]</ref>. Međutim, njegove brojeve će kasnije uspješno osporiti akademska zajednica. Bez obzira na točan broj žrtava i motive pokretanja čistke, oko njenog finalnog rezultata se svi slažu – Staljin je zahvaljujući njoj postao apsolutni [[Vođe Sovjetskog Saveza|vladar SSSR-a]] tako da će još nacistička delegacija [[1939]]. tokom potpisivanja [[Pakt Ribbentrop-Molotov|Pakta Ribbentrop-Molotov]] evidentirati da se samo [[Vjačeslav Molotov|Molotov]] odnosi prema Staljinu kao sebi ravnom, dok svi ostali kao podređeni prema nadređenom. === Broj ubijenih === {{glavni|Gulag}} [[Datoteka:Canal Mer Blanche.jpg|mini|lijevo|250px|[[Prisilni rad]] na izgradnji [[Bjelomorsko-baltički kanal|Bjelomorsko-baltičkog kanala]] [[1932]].]] Prije [[Raspad SSSR|propasti Sovjetskog Saveza]] odnosno u doba [[Hladni rat|Hladnog rata]], zapadni historičari su broj osoba umrlih nasilnom smrću tokom vladavine Staljina procjenjivali između 3,000.000 i 60,000.000<ref>Vidi:<br />• [[#White2011|White (2011.)]]<br />• [[#Solženjicin1974|Solženjicin (1974.)]]</ref>, ali prava istina će biti otkrivena otvaranjem sovjetskih državnih arhiva tokom [[1990-ih]] odnosno početkom [[21. vijek]]a. Po službenim sovjetskim podacima, između [[1921]]. kada još uvijek vlada [[Lenjin]] i [[1953]]. godine kada umire Staljin, biti će izvršena [[smrtna kazna]] nad 799.455 osoba<ref>[[#Guardian1292002|Milne (12.9.2002.)]]</ref>, njih dodatnih 1,700.000 će preminuti u [[Gulag|gulazima]], a još 390.000 kulaka će umrijeti tokom nasilnih preseljenja. U skladu s tim se po službenim sovjetskim podacima procjenjuje da je ubijeno oko 3,000.000 ljudi{{#tag:ref|Popis političkih presuda je sljedeći: 4,060.306 osuđenih od toga 799.455 na smrtnu kaznu, 2,634.397 na zatvorsku kaznu i/ili gulag, 413.512 na preseljavanje, 215.942 na nešto drugo. Popis običnih kriminalnih presuda iznosi 14,269.753 i one su bile podijeljene na 34.228 smrtnih kazni, 2,066.637 zatvorskih kazni u trajanju maksimalno od 1 godine, 4,362.973 presuda na kazne od 2 do 5 godina zatvora, 1,611.293 kazni zatvora između 6 i 10 godina, te 286.795 kazni zatvora visine iznad 10 godina. Ostale presude nisu završile [[zatvor|zatvorskim kaznama]]<ref>[[#Wheatcroft1999|Wheatcroft (1999.)]], str. 338.</ref>.|group=n}}. Osim tih presuda koje je [[država]] službeno registrirala tokom [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]], SSSR će počiniti ono što se danas smatra [[Ratni zločin|ratnim zločinima]] koji nisu ušli u službenu evidenciju. Na [[Zapadni svijet|Zapadu]] je najpoznatiji od tih zločina [[Katinjski masakr]] u kojemu je bilo pogubljeno oko 22.000 [[Poljaci|poljskih]] zarobljenika, a sličnu sudbinu doživjelo je i 158.000 sovjetskih vojnika koji su strijeljani tokom rata zbog [[dezerter]]stva<ref>[[#WashingtonPost542006|Nagorski (5.4.2006.)]]</ref>. Na taj službeno potvrđen broj žrtava zapadni historičari kao npr. Simon Sebag Montefiore i Robert Gellately dodaju osobe koje su u istražnom [[zatvor]]u umrli tokom ispitivanja i [[Mučenje|mučenja]] pa stoga nisu u evidenciji osuđenih<ref>[[#Gellately2007|Gellately (2007.)]], str. 256.</ref>. Nakon što su historičarima postali dostupni sovjetski arhivi, procjena broja ubijenih tokom Staljinove vladavine je tako smanjena na onu između 4,000.000 i 10,000.000<ref>Vidi:<br />• [[#GettyRitterspornZemskov1993|Getty; Rittersporn; Zemskov (1993.)]]<br />• [[#Wheatcroft1996|Wheatcroft (1996.)]], str. 1321.-1322.<br />• [[#Wheatcroft1990|Wheatcroft (1990.)]], str. 355.-366.</ref> u što nisu uračunate žrtve [[Holodomor]]a. Neki historičari među Staljinove žrtve računaju i onih između 6,000.000 i 8,000.000 umrlih od gladi tokom [[Holodomor]]a na cijelom području SSSR-a, iako je to u akademskoj zajednici kontroverzno pitanje pošto ne postoji slaganje da li je tu bilo riječi o namjerno izazvanoj smrtonosnoj gladi<ref>[[#Ellman2005|Ellman (2005.)]], str. 823.-824.</ref> ili neočekivanoj posljedici [[Kolektivizacija|kolektivizacije]]<ref>Vidi:<br />• [[#DaviesWheatcroft2004|Davies; Wheatcroft (2004.)]]<br />• [[#Andreev1993|Andreev; Darskiĭ; Kharʹkova (1993.)]]</ref>. Ako se broju ubijenih po raznim presudama i umrlih u gulagu dodaju oni umrli u [[Holodomor]]u onda se dolazi do minimalnog broja od 10,000.000 smrtno nastradalih osoba tokom Staljinove vladavine<ref>[[#Rosefielde1997|Rosefielde (1997.)]], str. 321.-322.</ref>, dok mnogi historičari kao realan ili minimalan broj navode 20,000.000 žrtava<ref>Vidi:<br />• [[#Jakovlev2002|Jakovlev (2002.)]], str. 234.<br />• [[#Montefiore2004|Montefiore (2004.)]], str. 649.<br />• [[#Brent2008|Brent (2008.)]], str. 3.</ref>. [[Robert Conquest]], bivši [[UK|britanski]] propagandni agent i na [[Zapadni svijet|Zapadu]] uvaženi historičar koji je napisao proslavljene knjige o [[Velika čistka|Velikoj čistki]] i [[Holodomor]]u, tokom godina svoje će procjene Staljinovih žrtava smanjivati s početnih 30,000.000 na 20,000.000, te na kraju minimalno 15,000.000<ref>[[#Conquest2008|Conquest (2008.)]], Uvod</ref>. == Generalisimus == {{glavni|Istočni front (Drugi svjetski rat)|Pakt Ribbentrop-Molotov}} {{Quote box|width=30%|align=right|citat=''[[Velika Britanija]] je usmjerila [[Treći Rajh]] na SSSR. Vrlo dobro, ali zašto [[SSSR]] ne bi za promjenu usmjerio Treći Rajh na Veliku Britaniju?''|izvor=Staljin (10. 3. 1939.), govor na 18. kongresu<br />komunističke partije Sovjetskog Saveza}} [[Datoteka:Bundesarchiv Bild 183-H27337, Moskau, Stalin und Ribbentrop im Kreml.jpg|mini|175px|Susret Staljina i [[Joachim von Ribbentrop|Ribbentropa]] [[1939]]. tokom potpisivanja [[Pakt Ribbentrop-Molotov|Sovjetsko-njemačkog pakta o nenapadanju]]]] Dolaskom [[Adolf Hitler|Hitlera]] na vlast praktički odmah dolazi do zahlađenja u odnosima [[Nacistička Njemačka|Njemačke]] i [[SSSR]]-a zabrinutog nacističkom agresivnošću i ideološkim programom izloženim u knjizi ''[[Mein Kampf]]''. Nakon što [[Francuska]] i [[Velika Britanija]] odbijaju zajedno sa [[SSSR]]-om braniti [[Čehoslovačka|Čehoslovačku]] [[1938]]. godine i potpisuju [[Münchenski sporazum]], ona će na proljeće [[1939]]. biti okupirana od Trećeg Rajha. Staljin u isto vrijeme drži govor u kojemu prvi put spominje mogućnost dogovora s Trećim Rajhom kako bi se izbjegao potencijalni međusobni rat. Taj govor drži u doba kada je ideja o ratu Trećeg Rajha i SSSR-a do obostranog uništenja bila popularna među elitom u zapadnim državama<ref>Vidi:<br />• [[#Berry2003|Berry (2003.)]]<br />• [[#BBCerbpa|BBC: Appeasement ({{CURRENTYEAR}}.)]]</ref><ref name="Jones2003">[[#Jones2003|Jones (2003.)]]</ref>, tako da npr. budući američki predsjednik [[Harry S. Truman|Harry Truman]] [[24. 6.]] [[1941]]. kaže kako u ratu između Nijemaca i Sovjeta treba pomagati stranu koja gubi kako bi se dovelo od njihovog obostranog uništenja<ref>[[#Times271951|Times (2.7.1951.)]]</ref>. [[Datoteka:Matsuoka signs the Soviet–Japanese Neutrality Pact-1.jpg|mini|lijevo|250px|Potpisivanje [[Sovjetsko-japanski pakt o nenapadanju|Sovjetsko-japanskog pakta]] o nenapadanju [[1941]].]] [[Datoteka:Tehran Conference, 1943.jpg|mini|lijevo|250px|Staljin, [[Franklin D. Roosevelt|Roosevelt]] i [[Winston Churchill|Churchill]] na [[Teheran]]skoj [[Teheranska konferencija|konferenciji]] [[1943]].]] Predratna Staljinova politika se temeljila na dva stajališta koja se bez obzira na sve promjene neće mijenjati. Prvi od njih je bio odugovlačenje ulaska u rat do [[1943]]. kada će po završetku trećeg petogodišnjeg plana [[Sovjetski Savez|SSSR]] imati dovoljno snage za rat s Trećim Rajhom<ref>[[#DaviesHarris2005|Davies; Harris (2005.)]], str. 147.</ref>, a drugi se ticao širenja sigurnosne zone oko Sovjetskog Saveza pokušajem stvaranja obrambenog saveza s [[Francuska|Francuskom]], [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Velikom Britanijom]], [[Poljska|Poljskom]] i [[Rumunija|Rumunijom]]<ref name="DaviesHarris2005.146">[[#DaviesHarris2005|Davies; Harris (2005.)]], str. 146.</ref>. Kako zapadne sile odbijaju prijedlog SSSR-a za obranu Čehoslovačke [[1938]]., a potom i [[Poljska|Poljske]] godinu kasnije<ref name="DaviesHarris2005.146"/>, SSSR potpisuje [[Pakt Ribbentrop-Molotov]] s Trećim Rajhom kojim ostaje izvan ratnih zbivanja s nadom da će rat Trećeg Rajha i anglo-francuskog saveza što duže trajati. Značaj ovog pakta žestoko kritiziranog na zapadu<ref name="Jones2003"/> osim podjele [[Rumunija|Rumunije]], [[Estonija|Estonije]], [[Letonija|Letonije]], [[Litvanija|Litvanije]], [[Finska|Finske]] i Poljske (koja je ranije bila agresor na [[Čehoslovačka|Čehoslovačku]]) na interesne sfere čime se SSSR vraća na evropske granice iz doba [[Rusko Carstvo|Ruskog Carstva]] predstavlja i promašaj anglo-američkih pokušaja da izazovu rat Trećeg Rajha i SSSR-a<ref name="Jones2003"/>. Prvih dana nakon [[Operacija Barbarossa|napada Trećeg Rajha]] [[22. 6.]] [[1941]]. Staljin u dogovoru s članovima vlade potpisuje na desetke dekreta kojima se pored ostalog osnivaju glavni štab s miješanim vojnim i političkim osobama, savjet za evakuaciju ljudi i materijala iz ratne zone, kao i ured za ratnu propagandu<ref>[[#Roberts2006|Roberts (2006.)]], str. 90.</ref>. Do stvarne vojne krize dolazi [[28. 6.]] [[1941]]. kada Nijemci osvajaju [[Minsk]], a sovjetska vojna komanda gubi potpunu kontrolu nad jedinicama na liniji fronte<ref>[[#Montefiore2004|Montefiore (2004.)]], str. 375.</ref> nakon čega se Staljin povlači i odbija kontakte s ostalim sovjetskim liderima. Dva dana kasnije on prima delegaciju [[politbiro]]a i vraća se na dužnost nakon što je od njih ''[[de facto]]'' ponovno izabran da vodi državu<ref>[[#Montefiore2004|Montefiore (2004.)]], str. 377.</ref>. Reakcija [[Crvena armija|Crvene armije]] u prvim danima rata je bila provođenje u djelo na zahtjev ministra obrane unapred pripremljenog vojnog plana za obranu domovine čiju su osnovu činili protunapadi i izbacivanje napadača s državnog teritorija<ref>[[#Glantz11102001|Glantz (11.10.2001.)]], str. 21.</ref> iako za to nije bilo niti logističkih niti organizacijskih mogućnosti, između ostalog i zbog [[Velika čistka|Staljinovih čistki]] ({{oddo|1936|1939}}) u kojima je 36.671 oficir<ref name="Beevor1998.23"/> smijenjen, uhapšen ili pogubljen<ref name="Glantz11102001.22"/>. Tokom rata Staljin koji je po historičaru [[Geoffrey Roberts|G. Robertsu]]<ref>[[#Roberts2006|Roberts (2006.)]], str. 159.-162.</ref> i maršalu Žukovu<ref>[[#Zhukov1973|Zhukov (1973.)]], str. 90.</ref> slušao savjete svojih oficira na proljeće [[1942]]. će savete glavnog štaba odbiti i podržati prijedlog frontovskog zapovjednika maršala Timošenka s katastrofalnim posljedicama u [[Druga bitka za Harkov|Drugoj bitki za Harkov]]. [[Crvena armija]] će u njoj od [[12. 5.|12.]] do [[28. 5.]] [[1942]]. imati oko 277.000 ubijenih ili zarobljenih vojnika, a biti će uništeno i 1250 [[tenk]]ova<ref>[[#Glantz1998|Glantz (1998.)]], str. 218.</ref>. Dugo nakon ove katastrofe Staljin i tamošnji politički komesar [[Nikita Hruščov|Hruščov]] će svatko u svojoj verziji događaja optuživati onog drugog za poraz, dok su za to u stvarnosti bili odgovorni oboje zajedno s maršalom [[Semjon Timošenko|Timošenkom]]<ref>[[#Glantz11102001|Glantz (11.10.2001.)]], str. 42.</ref>. Vremenski posljednja kontroverzna Staljinova odluka je bila ona da se opozove plan napada na [[Berlin]] s ciljom da grad bude zauzet [[16. 2.]] [[1945]]. Tu kontroverznu odluku donesenu u doba [[Konferencija u Jalti|Jaltske konferencije]] Staljin ne donosi sam nego dogovoru s podijeljenim glavnim štabom tako da će nju javno kritizirati maršali [[Ivan Konjev|Konjev]] i [[Konstantin Rokosovski|Rokosovski]], dok će ju podržavati [[Georgij Žukov|Žukov]]<ref>[[#Glantz11102001|Glantz (11.10.2001.)]], str. 91.</ref>. Tokom [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]] na [[Veliki domovinski rat|istočnom frontu]], bez obzira na organičenu uključenost u konkretne vojne operacije, Staljin se našao u svom elementu. Dokumenti iz ruskih arhiva dokazuju da je on bio vrhovni organizator sovjetskih ratnih napora koji nadgleda vojnu strategiju, ratnu proizvodnju, propagandu i praktički sve drugo<ref>[[#Pechatnov2008|Pechatnov (2008.)]], str. 180.</ref> od veličine bajoneta pa do naslova u časopisu ''Pravda'' i tamošnjih autora tekstova<ref>[[#Montefiore2004|Montefiore (2004.)]], str. 367.</ref>. Njegovo rukovođenje ekonomijom i ratom će biti hvaljeno već prvo od samog Hitlera<ref>[[#CameronStevens2000|Cameron; Stevens (2000.)]], str. 587.</ref>, a potom od Žukova nakon Staljinove smrti<ref name="Roberts2006.1.15">[[#Roberts2006|Roberts (2006.)]], str. 1.-15.</ref>, zatim Averella Harrimana kao specijalnog savjetnika američkog predsjednika [[Franklin D. Roosevelt|Roosvelta]]<ref name="Roberts2006.1.15"/>, te mnogih drugih zapadnih lidera tog doba koji su bili šokirani otkrićem svih detalja kojima se Staljin bavio tokom upravljanja ratom<ref name="Roberts2006.1.15"/>. Rezultat takvih njegovih ratnih napora bivaju [[Ljudski rad|radni dani]] bez odmora koji traju po 14 i 15 sati što dovodi do drastičnog pogoršavanja [[Zdravlje|zdravstvenog stanja]] Staljina koji tada ima 66 godina. == Zadnje godine == {{glavni|Hladni rat|Rezolucija Informbiroa}} {{Quote box|width=30%|align=right|citat=''Veza koja nas je spajala više ne postoji i mi moramo naći novi temelj za naše bliske odnose u budućnosti. To neće uvijek biti lako, ali [[Isus]] je rekao traži pa ćeš i naći.''|izvor=Staljin ([[Septembar|sep.]] 1945.), govor delegaciji [[Senat SAD|američkog senata]]<ref>[[#USDS1945|US Department of State (1945.)]], str. 882.-883.</ref>}} Kraj rata Staljin dočekuje kao zdravstveno slomljena osoba koja po riječima kćerke Svjetlane oko dana njemačke kapitulacije preživljava prvi lagani [[srčani udar]]. Potpuno svjestan svog zdravstvenog stanja on napušta dotadašnji direktni sistem upravljanja državom i prelazi na onaj gdje daje državne smjernice i presuđuje u raspravama, dok sve ostalo potpada pod direktnu kontrolu drugih članova politbiroa i ministara. Prvo od pitanja koje se pojavilo još u ratu biva što učiniti stanovništvom teritorija koje je bilo pod nacističkom kontrolom. Tokom [[1944]]. godine Staljin će prihvatiti radikalni prijedlog [[Lavrentij Berija|Berije]] o masivnim preseljenjima stanovništva baziranim na etničkom modelu što dovodi do preseljenja [[Tatari|Tatara]], [[Grci|Grka]], [[Kurdi|Kurda]] i drugih iz perifernih područja [[SSSR]]-a u njegovu unutrašnjost<ref>[[#DaviesHarris2005|Davies; Harris (2005.)]], str. 150.</ref>. [[Datoteka:Potsdam conference 1945-8.jpg|mini|lijevo|250px|[[Clement Attlee|Attlee]], [[Harry S. Truman|Truman]] i Staljin na [[Potsdamska konferencija|Potsdamskoj konferenciji]] [[1945]].]] Drugo unutrašnjopolitičko pitanje biva ono poratne rekonstrukcije koje će istovremeno biti vezano s vanjskom politikom. Staljinov osnovni početni cilj biva dobivanje pomoći za obnovu u ratu porušenih dijelova SSSR-a od strane [[SAD]]-a, miran suživot dvije supersile i stvaranje prijateljskih [[kapitalizam|kapitalističkih]] ili [[komunizam|komunističkih]] režima u susjedstvu<ref>[[#DaviesHarris2005|Davies; Harris (2005.)]], str. 153.</ref>. Te [[1945]]. i naredne [[1946]]. godine [[Čehoslovačka]]<ref>[[#Holy1996|Holy (1996.)]], str. 18.</ref> i [[Mađarska]]<ref>[[#Andorka1999|Andorka (1999.)]], str. 8.</ref>, koje se u skladu s [[Konferencija u Jalti|dogovorom na Jalti]] nalaze u sovjetskoj zoni utjecaja, imaju više manje slobodne izbore na kojima komunisti nisu uspjeli osvojiti vlast. Međutim, sve se mijenja nakon [[Winston Churchill|Churchilovog]] govora o [[Željezna zavjesa|željeznoj zavjesi]] i početku [[Hladni rat|Hladnog rata]] kada sve države [[Istočna Evropa|Istočne Evrope]] dobivaju [[Jednopartijski sistem|jednopartijske sisteme]]. [[Datoteka:Molotov.jpg|mini|175px|[[Vjačeslav Molotov]], vjerni Staljinov prijatelj još od [[1912]].]] Dok se tako suprotno Staljinovim željama i očekivanjima počela kretati internacionalna situacija, u [[Kremlj]]u je počela smrtonosna borba za vlast koja će trajati duže od sedam godina. Manje od mjesec dana nakon sastanka s američkom delegacijom početkom oktobra [[1945]]. Staljin doživljava teži [[srčani udar]] nakon kojeg [[Molotov]] preuzima vlast, a u [[Zapadni svijet|zapadnim državama]] u medijima izlaze vijesti o njegovoj smrti<ref>Vidi:<br />• [[#VictoriaAdvocate631953|Victoria Advocate (6.3.1953.)]], str. 5.<br />• [[#Advertiser25101945|Advertiser (25.10.1945.)]]</ref>. Nakon djelomičnog oporavka Staljin se vraća na vlast čime počinje Molotovljev spori pad s najviših dužnosti i uspon [[Andrej Ždanov|Ždanova]] što biva potvrđeno u februaru [[1946]]. kada on preuzima kontrolu partije. Ždanovljeva smrt zbog ljekarske greške [[1948]]. godine koja postaje jedna od izvora kasnije [[Ljekarska afera|ljekarske afere]] dovodi do početka nove borbe za nasljednika Staljina. Na početku najbolje pozicije u toj borbi zauzimaju [[Georgij Maljenkov]] u partiji i tehnokrat [[Nikolaj Voznesneskij]] kao budući premijer<ref name="Medvedev2003.46">[[#Medvedev2003|Z. i R. Medvedev (2003.)]], str. 46.</ref> protiv koga će se urotiti Berija i ranije spomenuti Maljenkov, što dovodi do njegovog hapšenja i pogubljenja. Sljedeći planirani nasljednik za mjesto premijera postaje također tehnokrat [[Vjačeslav Mališev]] koji biva postavljen na mjesto Staljinova zamjenika u vladi, ali bez podrške partije on neće [[1953]]. godine biti u stanju preuzeti vlast, a prije kraja te godine biti će na smrt ozračen tokom testiranja hidrogenske bombe<ref name="Medvedev2003.46"/>. Tokom svog ovog vremena Molotov ostaje na položaju prvog zamjenika predsjednika vlade iako gubi položaj ministra vanjskih poslova. Postaje potpuno ignoriran u partiji, a žena mu biva uhapšena. Osim političke borbe za vlast posljednje Staljinove godine obilježavaju takozvana ždanovščina u sklopu koje se naređuje umjetnicima da stvaraju djela skladu s zahtjevima partije. Poznatiji tadašnji sovjetski umjetnici koji su se našli pod kritikom ždanovščine bivaju pored ostalog pisci [[Ana Akhmatova]] i [[Mihail Zoščenko]], kompozitori [[Dmitrij Šostakovič]], [[Sergej Prokofjev]] i [[Aram Hačaturjan]], tj. sva tri tadašnja kompozitorska velikana<ref>[[#LAWeekly1182008|Haskins (11.8.2008.)]]</ref> jer navodno njihova djela glorificiraju [[buržuj]]ski način razmišljanja i [[individualizam]]. Rezultat ove državne politike koja će trajati do [[1954]]. godine biva nanošenje katastrofalne štete sovjetskoj kulturi poratnog razdoblja. Na naučnom području državna politika postaje rusifikacija raznih naučnih otkrića s kraja [[19. vijek|19.]] i početka [[20. vijek]]a. Po tada izdanim sovjetskim medijima prvi [[avion]] nisu izgradila [[braća Wright]] nego [[Aleksandar Možajkij]], [[električna energija|elektičnu energiju]] su otkrili [[Pavel Jabločkov]] i [[Aleksandar Nikolajevič Lodigin|Aleksandar Lodigin]], a [[radio]] je izumio [[Aleksandar Popov]]. [[Datoteka:Mao, Bulganin, Stalin, Ulbricht Tsedenbal.jpeg|mini|lijevo|250px|[[Mao Cedung]] i Staljin u [[Moskva|Moskvi]] [[1949]].]] Svoje posljednje godine života Staljin provodi zabrinut za budućnost komunističkog sistema kakvog je izgradio što je [[1950]]. na svoj direktni način rekao na sastanku politibiroa riječima „Kada ja otiđem kapitalisti će Vas utopiti kao slijepe mačiće”<ref>Vidi:<br />• [[#Swedin2010|Swedin (2010.)]], str. 79.<br />• [[#NSNS1993|New Statesman (1993.)]], str. 17.<br />• [[#RosefieldeQuinnMills2007|Rosefielde; Quinn Mills (2007.)]], str. 329.</ref>. [[Datoteka:Josip Broz Tito uniform portrait.jpg|mini|175px|[[Josip Broz Tito]], jugoslavenski lider čije odbijanje Staljinovih direktiva dovodi do raskida odnosa između [[SFRJ|Jugoslavije]] i [[SSSR]]-a]] Njegov potpuno nepotreban sukob s [[Tito]]m kojeg je sam stvorio [[1948]]. kratko kasnije postaje argument za ideju stvaranja neutralnih država od [[Jadransko more|Jadrana]] do [[Baltičko more|Baltika]] koje bi se nalazile između [[NATO]]-a i [[Varšavski pakt|Varšavskog pakta]] kao garanti mira ili preciznije prva linija obrane komunističkih država. Taj prijedlog čiji završni pokušaj u [[Evropa|Evropi]] čini takozvana [[Staljinova nota]] iz [[1952]]. biva odbačen od strane zapadnih demokracija kao što je [[1947]]. godine bio propao i pokušaj dogovora s [[Čang Kaj-Šek]]om<ref>[[#DaviesHarris2005|Davies; Harris (2005.)]], str. 155.</ref> nakon čega je Staljin dao podršku [[Mao Cedung]]u za osvajanje vlasti. Kako se Staljinu zdravlje pogoršavalo, njegovi su odmori trajali sve duže i duže pa preostali članovi politbiroa počinju od [[1950]]. djelovati kao kolektivno predsjedništvo. Nakon povratka s odmora dugog šest mjeseci Staljin se vraća u [[Moskva|Moskvu]] koju više nikada neće napustiti od [[22. 12.]] [[1951]]. godine. Na proljeće sljedeće godine, tokom redovnog zdravstveno pregleda, kremljski doktor Vinogradov šokiran zdravstvenim stanjem pacijenta postavlja dijagnozu [[hipertenzija|hipertenzije]] i [[ateroskleroza|ateroskleroze]] s povremenim poremećajima moždanih funkcija. U skladu s dijagnozom Vinogradov proglašava Staljina nesposobnim za vršenje državnih dužnosti, nakon čega će on šest mjeseci kasnije biti uhapšen, a Staljinov medicinski dosje uništen. Završni čin Staljinove vladavine postaje 19. kongres komunističke partije ([[5. 10.]] [[1952]].) na kojem njegov izvještaj čitaju [[Georgij Maljenkov|Maljenkov]] i [[Nikita Hruščov|Hruščov]] dok Staljin u svom govoru direktno kritizira Molotova i Mikojana, a indirektno i Maljenkova<ref>[[#Medvedev2003|Z. i R. Medvedev (2003.)]], str. 41. {{izdvojeni citat|I can so clearly remember Malenkov's face when the shouting began in the hall. It was the face of a man who had just managed to evade an immediate and tangible threat to his life...|[[Konstantin Simonov]]}}</ref>. Tokom kongresa on odustaje od mjesta generalnog sekretara, a osniva prošireni prezidijum komunističke partije od 36 članova gdje su njegove stare kolege (Molotov, Maljenkov, [[Anastas Mikojan|Mikojan]], [[Lazar Kaganovič|Kaganovič]]...) u manjini. Njegova odluka o smjeni stare generacije nije bila potez ludosti nego racionalna odluka o uništenju očekivanih nasljednika ili kako je to [[Lavrentij Berija|Berija]] komentirao: „Nitko od nas neće biti Staljinov nasljednik, on želi nekog iz mlađe generacije”. Glavni cilj [[Ljekarska afera|ljekarske afere]] na kojoj Staljin radi posljednjih mjeseci prvo bivaju prije svega [[Jevreji|jevrejski]] doktori, a potom početkom [[1953]]. godine sovjetski mediji počinju javno kritizirati sigurnosnu službu tj. Beriju pa [[SAD]] donosi zaključak da je on vrlo vjerojatni cilj nove čistke<ref>[[#Klejn2007|Klejn (2007.)]]</ref>. Još [[1952]]. godine Berijin prijatelj [[Sergej Štemenko]] biva smijenjen s položaja šefa glavnog štaba [[Crvena armija|Crvene armije]], a sljedeće godine biva pripremljen njegov nalog za hapšenje. Sličnu sudbinu doživljavaju njegova ljubavnica i saveznici u [[Gruzija|Gruziji]] koji bivaju uhapšeni u mingrelijanskoj aferi koja je pokrenuta još [[1951]]. godine<ref>[[#Montefiore2004|Montefiore (2004.)]], str. 632.-640.</ref>. == Smrt i nasljednici == {{glavni|Destaljinizacija}} {{Quote box|width=30%|align=right|citat=''Znam da će nakon moje smrti gomila smeća biti bačena na moj grob, ali vjetar historije će to prije ili kasnije odnijeti bez ikakve milosti.''|izvor=Staljin [[Vjačeslav Molotov|Molotovu]] 1943.<ref>[[#ChuevMolotov1993|Chuev; Molotov (1993.)]], str. 140.</ref>}} Staljin je [[1. 3.]] [[1953.]] doživio katastrofalni [[moždani udar]] u 18:30 po svjedočanstvu njegovih čuvara. Sljedećih nekoliko sati, iako u Staljinovoj sobi nije bilo pokreta na što su ukazivali ugrađeni senzori<ref>[[#Medvedev2003|Z. i R. Medvedev (2003.)]], str. 10.</ref>, čuvari neće reagirati. Do promjene dolazi oko 22:00 kada ulaze u sobu i otkrivaju onesposobljenog Staljina, obavještavaju svog zapovjednika, Beriju, Maljenkova i Hruščova. Iako će doktori tek sljedećeg dana u 07:00 pregledati pacijenta i zaključiti da je riječ o moždanom udaru sa smrtonosnim posljedicama, već ranije počinje dogovaranje oko podjele vlasti. {{Dvostruka slika|left|Bundesarchiv Bild 183-29921-0001, Bulganin, Nikolai Alexandrowitsch (cropped).jpg|150|Bundesarchiv Bild 183-B0628-0015-035, Nikita S. Chruschtschow.jpg|160|<center>[[Nikolaj Bulganin]], Hruščovljev saveznik [[1953]]. koji će mu 4 god. kasnije otkazati podršku|<center>[[Nikita Hruščov]] stupa na vlast [[1953]]., osuđuje Staljina i pokreće [[Destaljinizacija|destaljinizaciju]]}} U tom prvom dogovoru politički blokovi koje čine [[Nikita Hruščov]] (najstariji aktivni član [[politbiro]]a) i [[Nikolaj Bulganin]] (zamjenik premijera), zapovjednik Staljinove garde [[Semjon Ignjatev]]<ref>[[#Montefiore2004|Montefiore (2004.)]], str. 640.</ref> (koji je i ministar državne sigurnosti) i [[Mihail Suslov]] (ideolog), [[Georgij Maljenkov]] (predstavnik partije) i [[Lavrentij Berija]] (šef [[NKVD]]-a), postižu dogovor po kojemu Berijina frakcija dobiva unutrašnju sigurnost i položaj premijera (Maljenkov), Hruščovljeva dobiva ministarstvo obrane, dok Suslovljeva zadržava ideologiju. Već toga dana po naređenju Mihaila Suslova dolazi da zabrane izlaženja tekstova koji govore o [[Ljekarska afera|ljekarskoj aferi]] čime se ''[[de facto]]'' završava ta u to doba pripremana nova čistka<ref>[[#Medvedev2003|Z. i R. Medvedev (2003.)]], str. 21.</ref>. Staljin će od posljedica tog moždanog udara umrijeti [[5. 3.]] [[1953]]. godine, a u toku sljedećih mjeseci savez Bulganina i Hruščova nadjačava uz pomoć vojske onaj Maljenkova i Berije tako da prvi postaje [[Premijer Sovjetskog Saveza|premijer SSSR-a]] odnosno drugi generalni sekretar komunističke partije. U svom govoru održanom [[25. 2.]] [[1956]]. godine [[Nikita Hruščov]] počinje proces [[Destaljinizacija|destaljinizacije]] osudom Staljina prije svega zbog [[Kult ličnosti|kulta ličnosti]] i [[Velika čistka|Velike čistke]]. Ovaj govor je važniji iz legitimističkih nego nekih drugih gledišta pošto se njegove optužbe ne slažu s činjenicama<ref>Vidi:<br />• [[#Getty1985|Getty (1985.)]], str. 217.<br />• [[#Thurston1996|Thurston (1996.)]], str. 22. i 118.<br />• [[#Holmstroma2662012|Holmstroma (26.6.2012.)]], str. 119.</ref><ref name="Roberts2006.3.4">[[#Roberts2006|Roberts (2006.)]], str. 3.-4.</ref>. Navedena Hruščovljeva osuda Staljina dovodi do zahlađenja odnosa s [[NR Kina|Kinom]]<ref>[[#PeoplesDaily1471964|People's Daily (14.7.1964.)]]</ref> i do pokušaja njegove neuspješne smjene [[1957]]. godine od strane Maljenkova i Molotova. Tokom tog pokušaja biti će pored ostalog održana i žestoka verbalna rasprava o pojedinačnoj odgovornosti članova Staljinovog rukovodstva po pitanju [[Holodomor]]a i [[Velika čistka|Velike čistke]] što je jedini znani slučaj njihovog suočavanja s tim zločinima. Nikita Hruščov nije bio monumentalna ličnost nego običan, čak malo priprost čovjek koji je dobro došao za opuštanje atmosfere u [[SSSR]]-u nakon Staljinove vladavine, ali čije prijetnje ratom drugim državama ili neobične ekonomske odluke poput sađenja [[kukuruz]]a u polarnom krugu nisu dobro sjele drugim članovima partije, a njemu samom su dale nadimak Ivan-Budalica na prijestolju<ref>[[#Ruskivjesnik23112013|Šenkman (23. 11. 2013.)]]</ref>. Već [[1960]]. i [[1961]]. godine Hruščov biva prisiljen prihvatiti smjenu sedam članova politbiroa, a tri godine kasnije će i on sam biti smijenjen. [[Mihail Suslov]], odabrani ideološki nasljednik Staljina kojeg još [[1947]]. u doba [[Andrej Ždanov|Ždanovljeva]] života [[CIA]] u evidenciji navodi kao najvažnijeg sovjetskog političara bez članstva u [[politbiro]]u<ref>[[#Medvedev2003|Z. i R. Medvedev (2003.)]], str. 53.-54.</ref>, drži govor kojim [[1964]]. osuđuje [[Nikita Hruščov|Nikitu Hruščova]] što dovodi do njegove smijene, a [[1969]]. godine će izvršiti i djelomičnu rehabilitaciju Staljina u [[SSSR]]-u koja ostaje na snazi gotovo do prestanka postojanja države. Politička pobjeda Suslova u neku ruku je predstavljala i pobjedu Staljina pošto vlast u državi preuzimaju on, Brežnjev i [[Aleksej Kosigin]] tj. osobe koje su [[5. 3.]] [[1953]]. godine od strane [[Nikita Hruščov|Hruščova]], [[Georgij Maljenkov|Maljenkova]] i [[Lavrentij Berija|Beriju]] bile izbačene iz [[politbiro]]a. == Staljinizam ili marksizam == {{glavni|Staljinizam}} [[Datoteka:Karl Marx 001.jpg|mini|175px|[[Karl Marx]], osnivač [[Marksizam|marksizma]]]] Tokom svoje vladavine počevši još [[1920-ih]], Staljin stvara ideologiju [[Staljinizam|staljinizma]] koja govori o stvaranju socijalističkog društva u jednoj državi dok se istovremeno službeno pridržava ideologije [[Marksizam|marksizma]] i [[Marksizam-lenjinizam|lenjinizma]] koje pozivaju na svjetsku revoluciju. Zbog te osnovne razlike [[Akademik|akademici]] su podijeljeni u dvije škole zavisno od pitanja je li staljinizam drastično različit od marksizma ili je njegov prirodni nasljednik. Wolfgang Leonhard kao zagovornik prve skupine smatra da su ideje stvaranja socijalizma u jednoj država i miran suživot s kapitalističkim državama dokaz velike [[Šizma|šizme]] staljinizma i marksizma<ref>[[#Leonhard1974|Leonhard (1974.)]], str. 99.-125.</ref>. Takvu interpretaciju podržava i Robert C. Tucker koji kaže da je staljinistička ideja socijalizma u jednoj državi temeljno različita od marksističke ideje svjetske [[Revolucija|revolucije]]<ref>[[#Tucker1974|Tucker (1974.)]], str. 118., 156., 174.-175. i 245.-248.</ref>. Po završetku [[Hladni rat|Hladnog rata]] njima će se pridružiti i Terry Martin, ali on kao razlog navodi odbijanje [[Marksizam|marksističke teorije]] da su [[Nacija|nacije]] moderne tvorevine što biva zamijenjeno postavljanjem [[Rusi|ruskog naroda]] u centar i prijateljstvom među narodima<ref>[[#Martin2001|Martin (2001.)]], str. 442.</ref>. Na suprotnoj strani u ovoj akademskoj raspravi nalazi se Evan Mawdsley sa stavom da su osnovne ideje Marxa, [[Lenjin]]a i Staljina identične: antikapitalizam, [[Radnička klasa|radništvo]], okrutna [[klasna borba]] i da se teorija socijalizma u jednoj državi ne razlikuje od kasnog [[Marksizam-lenjinizam|lenjinizma]]<ref>[[#Mawdsley1998|Mawdsley (1998.)]], str. 5.-10.</ref>. Erik van Ree će cijelu situaciju po pitanju staljinizma pokušat objasniti činjenicom da se Staljin od početka nalazio u ideološkoj klopci jer se morao službeno predstavljati kao ideološki nasljednik [[marksizam|marksizma]] i [[Marksizam-lenjinizam|lenjinizma]]. To je značilo da se ne može pozivati na njemačke nacionalne boljševike koji su mu bili inspiracija jer ih je [[Lenjin]] osudio, a niti na [[Jakobinci|jakobinski revolucionarni nacionalizam]] jer je [[Karl Marx]] proglasio nacije modernim tvorevinama. U ideološkom smislu Staljin se mogao pozivati na [[Friedrich Engels|Friedricha Engelsa]] pošto se ideja socijalizma u jednoj državi djelomično poklapa s njegovim djelom o historijskim i nehistorijskim narodima, ali ono je bilo zabranjeno u [[SSSR]]-u jer su u njemu osuđeni [[Slaveni]] i [[Rusi]]. Rezultat svega toga postaje činjenica da Staljin nikada nije govorio ili zapisivao izvore iz kojih dolazi njegova ideja socijalizma u jednoj državi koja čini osnovnu razliku između staljinizma i marksizma<ref>[[#DaviesHarris2005|Davies; Harris (2005.)]], str. 179.</ref>. == Pjesnik i čitatelj == {{NPOV}} {{Quote box|width=30%|align=right|citat=''Ako želiš poznavati ljude oko sebe otkrij što čitaju.''|izvor=Staljin<ref name="Montefiore2004.86">[[#Montefiore2004|Montefiore (2004.)]], str. 86.</ref>}} {{Dvostruka slika|left|Prince Ilia Chavchavadze, 1880.jpg|150|Joseph Stalin and Maxim Gorky, 1931.jpg|173|<center>[[Ilija Čavčadze]], [[Gruzija|gruz.]] knez koji [[1895]]. izdaje Staljinovu poeziju|<center>Staljin i književnik [[Maksim Gorki]] kraj [[Moskovski Kremlj|Moskovskog Kremlja]] [[1931]].}} Tokom svojih tinejdžerskih godina Staljin se osim [[Škola|školovanjem]], čitanjem djela [[Johann Wolfgang von Goethe|Goethea]] i [[William Shakespeare|Shakespearea]] bavio i pisanjem [[poezija|poezije]]<ref>[[#Huffington1832012|Lundberg (18.3.2012.)]]</ref>. Već sa 17 godina imati će smjelosti pristupiti knezu [[Ilija Čavčadze|Iliji Čavčadzeu]], pokretaču [[Gruzija|gruzijske]] kulturne i nacionalne obnove koji će kasnije biti kanoniziran, kako bi mu uručio na pregled svoju [[Poezija|poeziju]]. Čavčadze će biti oduševljen tom poezijom i samim Staljinom kojeg naziva „mladim čovjekom s vatrenim očima” pa objavljuje njegovu poeziju koja će ući u gruzijsku tradiciju<ref name="Guardian1952007"/>. Iako će se Staljin tokom [[Revolucija|revolucionarne]] i vladajuće karijere odreći svoje [[Poezija|poezije]], ona se učila u gruzijskim školama do [[1970-ih]] samo ne pod njegovim autorskim imenom već kao poezija nepoznatog pjesnika<ref name="Guardian1952007"/>. Kao punoljetna osoba koja je odustala od [[Poezija|poezije]] Staljin se vratio svojoj prvoj ljubavi tj. čitanju knjiga. <!--Tokom [[1920-ih]] godina Staljin će po podacima [[Kremlj]]a čitati ili barem prolistati oko 500 [[knjiga]] godišnje, dok će se u kasnijem razdoblju taj broj nešto smanjiti, ali će i dalje ostati ogroman<ref>[[#Medvedev2003|Z. i R. Medvedev (2003.)]], str. 90.</ref>.--> U njegovoj osobnoj kolekciji će se na kraju naći 20.000 [[knjiga]] kojima se redovito služio<ref name="Montefiore2004.86"/>. Pošto je bio čitao gotovo sve, od knjige ''Isusov život'' pa do djela [[Oscar Wilde|Oscara Wildea]] i [[Ernest Hemingway|Hemingwayja]]<ref name="Montefiore2004.86"/>, to ga je učinilo najnačitanijim liderom [[Rusija|Rusije]] od [[Katarina Velika|Katarine Velike]] do [[Vladimir Putin|Vladimira Putina]]<ref name="Montefiore2004.86"/>. Po riječima [[Vjačeslav Molotov|Molotova]]<ref name="Montefiore2004.86"/>, Staljin je posebno dobro znao [[Antika|antiku]] i [[Mitologija|mitologiju]], a sve ostale osobe iz ovog doba kažu<ref name="Montefiore2004.86"/> da je u razgovorima s sugovornicima citirao gotovo sve od [[Biblija|Biblije]] do ''[[Osudy dobrého vojáka Švejka za světové války|Dobrog vojnika Švejka]]''. Gruzijski filozof [[Šalva Nutsubidze]] s kojim je često raspravljao će dugo nakon početka destaljinizacije izjaviti<ref name="Montefiore2004.86"/> da su njegovi komentari o djelima bili uvijek precizni i dobri<ref name="Montefiore2004.86"/>. Svojim gostima Staljin je znao čitati prije svega gruzijski ep ''Vitez u panterovoj koži'' i ''[[The Last of the Mohicans|Posljednjeg Mohikanca]]''<ref name="Montefiore2004.86"/>. Bez obzira na sve preferirao je pisce [[19. vijek]]a u odnosu na one [[20. vijek|20.]] tako da su po njegovom mišljenju [[Aleksandar Sergejevič Puškin|Puškin]] i [[Petar Iljič Čajkovski|Čajkovski]] uvijek bili bolji<ref name="Montefiore2004.86"/> od [[Dmitrij Šostakovič|Šoštakovića]] i [[Ana Ahmatova|Ahmatove]]. Neobičan izuzetak od tog mišljenja je bio [[Fjodor Mihajlovič Dostojevski|Dostojevski]] kojeg istovremeno obožava i zabranjuje jer „kvari” mlade<ref name="Montefiore2004.86"/>. Od suvremenih sovjetskih pisaca Staljin je razumio da su [[Osip Mandeljštam|Mandeljštam]], [[Boris Pasternak|Pasternak]] i [[Mihail Bulgakov|Bulgakov]] umjetnički geniji<ref name="Montefiore2004.87">[[#Montefiore2004|Montefiore (2004.)]], str. 87.</ref>, ali to neće spriječiti da prvi od njih na kraju umre na putu prema [[gulag]]u zbog kritiziranja Staljina. S druge strane, kada su potonjeg napali zbog „antikomunističkog djela” ''Bjeg'' naredio je da prestanu sve kritike<ref name="Montefiore2004.87"/>, a slično je učinio kada u teatru biva izfučkano djelo Petar Veliki Aleskeja Tosltoja [[1934]]. godine. U konkretnom slučaju on će javno pokazati svu svoju moć rekavši da je djelo dobro, ali da glavni lik nije dovoljno herojski prikazan nakon čega fućkanje odmah prestaje. Bez obzira na svoje lične ukuse ili možda baš zbog njih, Staljin će u umjetničkim djelima svoga doba preferirati [[realizam]], pa u skladu s tim nameće državnu politiku [[Socijalistički realizam|socijalističkog realizma]]<ref>[[#Montefiore2004|Montefiore (2004.)]], str. 85.-87.</ref>. == Porodica == {{Quote box|width=30%|align=right|citat=''Bio je loš sin, otac i muž. Posvetio je cijeli svoj život politici i borbi a ne obitelji, tako da su udaljeni ljudi rodbinski nepovezani s njim uvijek bili važniji od njegove porodice.''|izvor=kćerka Svjetlana o Staljinu<ref>[[#Medvedev2003|Z. i R. Medvedev (2003.)]], str. 297.</ref>}} U doba Staljinovog stupanja na političke dužnosti [[1918]]. godine, njegov otac je već godinama bio mrtav, a njegova majka koja je do tada gotovo cijeli život služila bogataše sada dobiva dvije sluškinje da se brinu o njoj. Iako će Staljin [[1921]]. narediti komunističkoj partiji [[Gruzija|Gruzije]] da se brine o njegovoj majci, on će je samo jednom posjetiti i to [[1936]]. godine. Tokom 16 godina vremena ({{oddo|1922|1937}}) svojoj majci je napisao samo 18 sačuvanih pisama. Za svako od tih kratkih pisama Staljin će potrošiti sate i sate pišući ih tako da je po svjedočanstvu usvojenog sina Artima on jednom frustrirano rekao: „Kakav sam ja [[Gruzijci|Gruzijac]] kada mi za napisati pismo majci na [[Gruzijski jezik|gruzijskom jeziku]] trebaju dva sata. Ja moram dobro razmisli prije svake napisane riječi!”<ref>[[#Medvedev2003|Z. i R. Medvedev (2003.)]], str. 299.-300.</ref>. Dok je Staljinova žena bila živa ona je redovno kontaktirala njegovu majku, ali nakon njene smrti ta veza se prekinula. Brigu o Staljinovoj majci će na kraju preuzeti [[Lavrentij Berija]] koji će se njome poslužiti kao odskočnom daskom za političku karijeru. {{Dvostruka slika|right|Kato Svanidze Portrait.jpg|144|Могила жены Сталина на Новодевичьем кладбище.JPG|151|<center>[[Ekaterina Svanidze|Ekaterina]] ({{oddo|1885|1907}}),<br />Staljinova prva žena|<center>[[Nadežda Alilujeva|Nadežda]] ({{oddo|1901|1932}}),<br />Staljinova druga žena}} Staljinov najstariji sin Jakov se rodio [[1907]]., ali kako mu je majka umrla krajem iste godine dok se Staljin bavio [[revolucija|revolucionarnim]] aktivnostima, odrastati će u porodici [[ujak]]a tako da tek [[1921]]. godine upoznaje oca i počinje kod njega živjeti. Tokom pohađanja [[univerzitet]]a devetnaestogodišnji Jakov će se zaljubiti i zaručiti protivno očevim željama što nakon žestoke rasprave dovodi do Jakovljevog pokušaja [[Samoubojstvo|samoubojstva]] i Staljinovog dizanja ruku od uplitanja u život sina<ref>[[#HronoDJJ|Hrono: Jakov J. Dž. ({{CURRENTYEAR}}.)]]</ref>. Nakon izbijanja rata otac će urediti da mu sinovi obavezno završe na [[front]]u<ref>[[#Montefiore2004|Montefiore (2004.)]], str. 372.</ref> gdje već [[1941]]. godine biva zarobljen od Nijemaca i korišten pored ostalog putem [[fotomontaža]] kao njihovo [[propaganda|propagandno oružje]] protiv [[SSSR]]-a. U skladu s tadašnjim zakonom, Staljin naređuje da njegova žena bude uhapšena<ref>[[#Independent1722013|Paterson (17.2.2013.)]]</ref>, a na slobodu će biti puštena tek na proljeće [[1943]]. kada je osudila Jakovljevu „izdaju”<ref>[[#HronoJIM|Hrono: Judif I. M. ({{CURRENTYEAR}}.)]]</ref>. Nakon što će Staljin odbiti da u zamjenu za sina pusti [[Friedrich Paulus|feldmaršala Paulusa]], Jakov će biti pogubljen. Staljinova druga žena biti će Gruzijka [[Nadežda Alilujeva]] koja je bila 23 godine mlađa od njega. Tokom 13 godina braka par će imati dvoje djece, ali Nadeždina psihička nestabilnost koju neki dijagnoziraju kao [[bipolarni afektivni poremećaj]] odnosno drugi kao [[klinička depresija|kliničku depresiju]]<ref name="Telegraph29112011">[[#Telegraph29112011|Daily Telegraph (29. 11. 2011.)]]</ref> dovesti će [[1932]]. do tragedije kada ona nakon svađe sa Staljinom na partijskom okupljanju vrši [[samoubojstvo]]. Po Svjetlaninom svjedočenju napisanom 35 godina kasnije, Nadežda je ostavila oproštajnu poruku u kojem je dala svoju podršku [[Nikolaj Buharin|Buharinu]] u borbi za vlast protiv muža. U prvo vrijeme Staljina slomljenog tugom zbog ženine smrti će čuvati da ne izvrši samoubojstvo, ali vremenom će ta tuga biti pretvorena u bijes i zlobu usmjerenu prema protivnicima<ref>[[#Allilueva1967|Allilueva (1967.)]]</ref>. {{Dvostruka slika|left|Ekaterina Dzhugashvili.jpg|160|Joseph Stalin with daughter Svetlana, 1935.jpg|216|<center>Staljinova majka Ekaterina [[1892]].|<center>Staljin s kćerkom Svjetlanom [[1935]].}} Tokom braka Nadežde i Staljina biti će rođeno dvoje djece. Prvi od njih je bio sin Vasilij koji će kasnije tokom suđenja o svom [[Djetinjstvo|djetinjstvu]] reći: „U ranom djetinjstvu sam ostao bez majke, a kako otac nije imao vremena da se brine za mene odgojen sam od strane njegovih tjelohranitelja koji nisu bili moralni ljudi... Rano sam počeo piti i pušiti”<ref name="Zenkovič2992011.4">[[#Zenkovič2992011|Zenkovič (29.9.2011.)]], str. 4.</ref>. Po Staljinovom historičaru Montefioru, Vasilij je postao [[playboy]] i [[Alkoholizam|alkoholičar]] koji će kratko učestvovati u [[Drugi svjetski rat|ratu]]. Nakon što u zračnoj borbi sruši nekoliko aviona on biva povučen s [[front]]a kako bi snimao filmove. Bez obzira na to Staljin će ga promovirati do čina [[general-potpukovnik]]a, a kratko prije smrti će ga poslati i na neuspješno odvikavanje od alkohola nakon što je bio prouzročio nesreću u pijanom stanju. Vasilijeva sudbina biva finalno određena kada je manje od 60 dana nakon očeve smrti uhapšen ([[28. 4.]] [[1953]].<ref name="Zenkovič2992011.4"/>) i potom osuđen na osam godina robije. Najmlađe Staljinovo dijete je bila kćer Svjetlana koja postaje očeva mezimica. Nakon majčine smrti odrasti će pod pažnjom dadilje i [[tjelohranitelj]]a. Tokom cjelokupnog djetinjstva ona će uživati status malene carice<ref name="Telegraph29112011"/> što će kasnije dovesti do stvaranja nestabilne ličnosti. Kada joj nije dopušteno da se uda za sina od [[Lavrentij Berija|Lavretnija Berije]]<ref name="Telegraph29112011"/> ona će početi nagovarati oca protiv njega<ref>[[#Independent671994|Higgins (6.7.1994.)]]</ref>. Tokom kasnijeg života prvo će pobjeći na [[Zapadni svijet|Zapad]] i osuditi [[SSSR|sovjetski režim]], zatim se [[1984]]. godine vratila u SSSR i osudila [[SAD|američki režim]]<ref name="Telegraph29112011"/>, a potom ponovno prebjegla u SAD. Posljednje Staljinovo službeno dijete bio je usvojeni sin Artim koji će o svom djetinjstvu u [[Kremlj]]u uvijek lijepo pričati. Za razliku od Vasilija on će vlastitim zaslugama postati više puta ranjavani heroj SSSR i godinama nakon Staljinove smrti će biti postavljen za zapovjednika zračne obrane [[Dnjepropetrovsk]]a gdje se gradilo sovjetsko [[nuklearno oružje]]<ref>[[#Guardian2412008|Hearst (24.1.2008.)]]</ref>. Osim njih Staljin će imati i vanbračnog sina tokom svog života u [[sibir]]skom izgnanstvu<ref name="BBC2732001"/> kojeg nakon [[1917]]. godine nikada neće sresti. <!-- == Staljin danas == {{Dvostruka slika|right|May Day in London.jpg|170|Bottes Staline Memento Park.jpg|193|<center>[[CPGB-ML|Komunistička partija Velike Britanije (CPGB-ML)]] na maršu u [[London]]u [[2008]]. s plakatima Staljina|<center>Ostaci spomenika Staljinu u [[Park Memento|Parku Memento]] ([[Budimpešta]], [[Mađarska]]), uništenog [[1989]]. godine}} Više od 60 godina nakon Staljinove smrti on ostaje iznimno kontroverzna osoba i kod običnih stanovnika i kod intelektualaca. U [[Zapadna Evropa|Zapadnoj Evropi]] i [[SAD]]-u, Staljin je u trenutku smrti smatran dobroćudnim diktatorom, državnikom i osobom koja je vodila svoj narod u pobjedničkom obrambenom ratu nad Hitlerom<ref name="Roberts2006.3.4"/>. Taj prikaz tadašnje slike Staljina u zapadnim medijima vrlo dobro prikazuje posmrtnica ''[[New York Times]]a'' gdje ga se u uvodu naziva pripadnikom grupe revolucionara koja stvara prvu [[Marksizam|marksističku državu]] i potom [[diktator]]om koji je provodio industrijalizaciju i gradnju socijalizma<ref>[[#NYT631953|New York Times (6.3.1953.)]]</ref>. Kasnije za tamošnje stanovništvo izloženo [[Hladni rat|hladnoratovskoj]] [[propaganda|propagandi]] demonizacije Staljina<ref name="Jones2003"/><ref>[[#JuragaBooker2002|Juraga; Booker (2002.)]], str. 2.</ref> i onoj vrlo sličnoj izjednačavanja [[Komunizam|komunizma]] s [[Nacizam|nacizmom]] pod imenom [[totalitarizam|totalitarizma]]<ref>Vidi:<br />• [[#Defty2004|Defty (2004.)]], odl. 2.-5.<br />• [[#Siegel1998|Siegel (1998.)]], str. 200. {{izdvojeni citat|Concepts of totalitarianism became most widespread at the height of the Cold War. Since the late 1940s, especially since the Korean War, they were condensed into a far-reaching, even hegemonic, ideology, by which the political elites of the Western world tried to explain and even to justify the Cold War constellation.}}• [[#Guilhot2005|Guilhot (2005.)]], str. 33. {{izdvojeni citat|The opposition between the West and Soviet totalitarianism was often presented as an opposition both moral and epistemological between truth and falsehood. The democratic, social, and economic credentials of the Soviet Union were typically seen as "lies" and as the product of a deliberate and multiform propaganda...In this context, the concept of totalitarianism was itself an asset. As it made possible the conversion of prewar anti-fascism into postwar anti-communism.}}• [[#Caute2009|Caute (2009.)]], str. 95.-99.<br />• [[#Reisch2005|Reisch (2005.)]], str. 153.-154.</ref> on postaje amoralni [[Psihopatija|psihopat]] s [[Paranoja|paranoidnim]] i [[gangster]]skim mentalitetom<ref name="IBTimes532013">[[#IBTimes532013|Ghosh (5.3.2013.)]]</ref> koji je pobio nepoznate desetke milijuna ljudi. Pojedini zapadni autori u pretjerivanju odlaze tako daleko da mu pripisuju smrt do čak 60 milijuna ljudi<ref name="IBTimes532013"/>. [[Savjet Evrope]] će [[2006]]. godine donijeti [[Rezolucija Vijeća Europe 1481/2006|rezoluciju o potrebi osude zločina totalitarnih komunističkih režima]], nakon čega će dvije godine kasnije [[23. 8.]] biti proglašen Evropskim danom sjećanja na žrtve staljinizma i nacizma. Na području bivšeg [[SSSR]]-a situacija je mnogo kompleksnija pošto se gleda njegov cjelokupni efekt na razvoj tamošnjeg društva. S jedne strane se našla [[Ukrajina]] u kojoj je bio [[Holodomor]] gdje je stanovništvo podijeljeno s 36% ispitanih koji Staljina smatraju velikim liderom i 34% koji se tome protive<ref>[[#UBO2572011|UBO (25.7.2011.)]]</ref>, a s druge strane tu je njegova rodna [[Gruzija]] gdje je obožavan kao gruzijski sin koji je vladao carstvom i na kojeg danas pozitivno gleda 45% tamošnjeg stanovništva, dok samo 20% ima negativno mišljenje o njemu<ref>[[#PRI532013|McCarthy (5.3.2013.)]]</ref>. U [[Armenija|Armeniji]] 38% stanovnika misli da trebaju danas lidera kao što je Staljin, ali istovremeno njih 72% ne bi živjelo u državi kojom on upravlja<ref>[[#CivilNet342013|CivilNet (3.4.2013.)]]</ref>. Slična situacija je i u [[Rusija|Rusiji]] gdje se popularnost Staljina kreće oko 50%<ref name="RT2252013"/><ref>Vidi:<br />• [[#Reuters2572007|Reuters (25.7.2007.)]]<br />• [[#Independent1452008|Walker (14.5.2008.)]]</ref> --> == Povezano == * [[Staljinizam]] == Napomene == <references group=n/> == Izvori == === Reference === {{izvori|5}} === Literatura === ;Monografije {{div col|cols=3}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Allen2003|last=Allen|first=Robert Carson|title=Farm to Factory: A Reinterpretation of the Soviet Industrial Revolution|series=Princeton Economic History of the Western World|publisher=Princeton University Press|location=Princeton, New Jersey; Oxford|date=2003.|isbn=9780691006963|oclc=51020332}} * {{ru icon}} {{Cite book|ref=Allilueva1967|last=Allilueva|first=Svetlana|title=Dvadcat' pisem k drugu|publisher=Harper & Row|location=New York|url=http://lib.ru/MEMUARY/ALLILUEWA/letters.txt|date=1967.|oclc=2805954}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Andorka1999|last=Andorka|first=Rudolf|title=A Society Transformed: Hungary in Time-space Perspective|publisher=Central European University Press|location=Budapest|date=1999.|isbn=9789639116498|oclc=41086724}} * {{ru icon}} {{Cite book|ref=Andreev1993|last=Andreev|first=Evgeniĭ Mikhaĭlovich|editor=Darskiĭ, Leonid Evseevich; Kharʹkova, Tatʹi︠a︡na Leonidovna|title=Naselenie Sovetskogo Soi︠u︡za: 1922-1991|publisher=Nauka|location=Moskva|date=1993.|isbn=9785020134799|oclc=29588348}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Beevor1998|last=Beevor|first=Antony|title=Stalingrad|url=https://archive.org/details/stalingrad0000beev|publisher=Viking Press|location=New York|date=1998.|isbn=9780670870950|oclc=38930619}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Boobbyer2000|last=Boobbyer|first=Philip|title=The Stalin Era|url=https://archive.org/details/stalinera0000boob|series=Routledge sources in history|publisher=Routledge|location=London; New York|date=2000.|isbn=9780415182973|oclc=43903629}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Brent2008|last=Brent|first=Jonathan|title=Inside the Stalin Archives: Discovering the New Russia|format=[[PDF]]|publisher=Atlas; Turnaround|location=New York; London|url=http://atlasandco.com/images/uploads/samples/pdf/InsideStalinArchives-web.pdf|date=2008.|isbn=9780977743339|oclc=227016357|access-date=2013-09-18|archive-date=2009-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090224230330/http://atlasandco.com/images/uploads/samples/pdf/InsideStalinArchives-web.pdf}} * {{ru icon}} {{Cite book|ref=BukharinSmirnov1988|last=Bukharin|first=Nikolaj|coauthors=Smirnov, Georgij Lukič|title=Lenin V.I. Izbrannye proizvedenii︠a︡ v 4 tomakh|volume=IV|edition=2. izdanje|publisher=Institut marksizma-leninizma; Izdvo politicheskoĭ literatury|location=Moskva|url=http://stalin.edusite.ru/p3aa1.html|date=1988.|isbn=9785250006347|oclc=702696609|access-date=2013-12-30|archive-date=2012-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20120203200718/http://stalin.edusite.ru/p3aa1.html}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=CameronStevens2000|last=Cameron|first=Norman|editor=Stevens, R. H.; Trevor-Roper, H. R.|title=Hitler's Table Talk, 1941-1944: His Private Conversations|edition=3. izdanje|publisher=Enigma Books|location=New York City|url=http://www.archive.org/stream/HitlersTableTalk#page/n591/mode/2up|date=2000.|isbn=9781929631056|oclc=44848323}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Caute2009|last=Caute|first=David|title=Politics and the Novel During the Cold War|url=https://archive.org/details/politicsnoveldur0000caut_g9p1|publisher=Transaction Publishers|location=New Brunswick, New Jersey|date=2009.|isbn=9781412811613|oclc=629804606}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=ChuevMolotov1993|last=Chuev|first=Feliks Ivanovich|coauthors=Molotov, Vyacheslav Mikhaylovich|editor=Resis, Albert|title=Molotov Remembers: Inside Kremlin Politics, Conversations with Felix Chuev|url=https://archive.org/details/molotovremembers0000chue|publisher=University of Michigan; Ivan R. Dee|location=Chicago|date=1993.|isbn=9781566630276|oclc=28148163}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Conquest1986|last=Conquest|first=Robert|title=The Harvest of Sorrow: Soviet Collectivization and the Terror-famine|url=https://archive.org/details/harvestofsorrows0000conq_b1n3|publisher=Oxford University Press|location=New York|date=1986.|isbn=9780195040548|oclc=13270411}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Conquest2008|last=Conquest|first=Robert|title=The Great Terror: A Reassessment|edition=40th Anniversary ed.|publisher=Oxford University Press|location=Oxford; New York|orig-date=1968.|date=2008.|isbn=9780195316995|oclc=187417785}} * {{ru icon}} {{Cite book|ref=CSU1968|author=CSU|title=SSSR v cifrah v 1967 godu: kratkij statističeskij sbornik|publisher=Centralʹnoe statističeskoe upravlenie SSSR|location=Moskva|date=1968.|oclc=758314901}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Davies1998|last=Davies|first=Robert William|title=Soviet Economic Development from Lenin to Khrushchev|url=https://archive.org/details/sovieteconomicde0000davi|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge; New York|date=1998.|isbn=9780521622608|oclc=37300721}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=DaviesWheatcroft2004|last=Davies|first=Robert William|coauthors=Wheatcroft, Stephen G.|title=The Years of Hunger: Soviet Agriculture, 1931-1933|publisher=Palgrave Macmillan|location=New York; Basingstoke|date=2004.|isbn=9780333311073|oclc=52251306}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=DaviesHarris2005|last=Davies|first=Sarah|coauthors=Harris, James R.|title=Stalin: A New History|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge, UK; New York|date=2005.|isbn=9780521851046|oclc=60320249}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Defty2004|last=Defty|first=Andrew|title=Britain, America and Anti-Communist Propaganda 1945–53: The Information Research Department|series=Studies in intelligence series|publisher=Routledge|location=London; New York|date=2004.|isbn=9780714654430|oclc=54960114}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Dunn1995|last=Dunn|first=Walter Scott|title=The Soviet Economy and the Red Army, 1930-1945|publisher=Praeger; Greenwood Publishing Group|location=Westport, Connecticut|date=1995.|isbn=9780275948931|oclc=32090263}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Gellately2007|last=Gellately|first=Robert|title=Lenin, Stalin, and Hitler: The Age of Social Catastrophe|url=https://archive.org/details/leninstalinhitle0000gell|publisher=Alfred A. Knopf|location=New York|date=2007.|isbn=9781400040056|oclc=82287392}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Getty1985|last=Getty|first=John Archibald|title=Origins of the Great Purges: The Soviet Communist Party Reconsidered, 1933-1938|url=https://archive.org/details/originsofgreatpu0000gett|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge; New York|date=1985.|isbn=9780521259217|oclc=10878460}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Glantz1998|last=Glantz|first=David M.|title=Kharkov 1942: Anatomy of a Military Disaster|url=https://archive.org/details/kharkov1942anato0000davi|publisher=Sarpedon|location=Rockville Centre, New York|date=1998.|isbn=9781885119544|oclc=39696614}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Glantz11102001|last=Glantz|first=David M.|title=The Soviet-German War 1941-1945: Myths and Realities: A Survey Essay|publisher=Clemson University|location=Clemson, South Carolina|url=http://sti.clemson.edu/index.php?option=com_docman&task=doc_details&Itemid=310&gid=189|date=11. 10. 2001.}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Guilhot2005|last=Guilhot|first=Nicolas|title=The Democracy Makers: Human Rights and International Order|url=https://archive.org/details/democracymakersh0000guil|publisher=Columbia University Press|location=New York|date=2005.|isbn=9780231131247|oclc=56922440}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Holy1996|last=Holy|first=Ladislav|title=The Little Czech and the Great Czech Nation: National Identity and the Post-Communist Social Transformation of Society|series=Cambridge studies in social and cultural anthropology|volume=CIII|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge; New York|date=1996.|isbn=9780521554695|oclc=33949160}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Jakovlev2002|last=Jakovlev|first=Aleksandr Nikolaevič|editor=Austin, Anthony; Hollander, Paul|title=A Century of Violence in Soviet Russia|url=https://archive.org/details/centuryofviolenc0000iako|publisher=Yale University Press|location=New Haven, Connecticut|date=2002.|isbn=9780300087604|oclc=186582780}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=JuragaBooker2002|last=Juraga|first=Dubravka|coauthors=Booker, M. Keith|title=Socialist Cultures East and West: A Post-Cold War Reassessment|publisher=Praeger|location=Westport, Connecticut|date=2002.|isbn=9780275974909|oclc=48620228}} * {{ru icon}} {{Cite book|ref=Krasnov2005|last=Krasnov|first=P.|title=Mif o massovyh repressijah|url=http://pobeda1945-art.ru/gal5/books/biblio_14/Main.htm|date=2005.|access-date=2013-10-08|archive-date=2018-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022070434/http://pobeda1945-art.ru/gal5/books/biblio_14/Main.htm}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Leonhard1974|last=Leonhard|first=Wolfgang|title=Three Faces of Marxism: The Political Concepts of Soviet Ideology, Maoism, and Humanist Marxism|url=https://archive.org/details/threefacesofmarx00leon|publisher=Holt, Rinehart & Winston|location=New York|date=1974.|isbn=9780030886201|oclc=491163608}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Martin2001|last=Martin|first=Terry|title=The Affirmative Action Empire: Nations and Nationalism in the Soviet Union, 1923-1939|url=https://archive.org/details/affirmativeactio0000mart|series=Wilder House series in politics, history, and culture|publisher=Cornell University Press|location=Ithaca; London|date=2001.|isbn=9780801438134|oclc=47075297}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Mawdsley1998|last=Mawdsley|first=Evan|title=The Stalin Years: The Soviet Union, 1929-1953|url=https://archive.org/details/stalinyearssovie0000mawd|publisher=Manchester University Press|location=Manchester|date=1998.|isbn=9780719045998|oclc=60197220}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Medvedev2003|last=Medvedev|first=Zhores Aleksandrovich|coauthors=Medvedev, Roy Aleksandrovich|editor=Dahrendorf, Ellen|title=The Unknown Stalin|publisher=I. B. Tauris|location=London|date=2003.|isbn=9781860647680|oclc=61175381}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Montefiore2004|last=Montefiore|first=Simon Sebag|title=Stalin: The Court of the Red Tsar|url=https://archive.org/details/stalincourtofred00mont|publisher=Alfred A. Knopf|location=New York|date=2004.|isbn=9781400042302|oclc=53926883}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Montefiore2007|last=Montefiore|first=Simon Sebag|title=Young Stalin|url=https://archive.org/details/youngstalin0000seba_d6r2|publisher=Alfred A. Knopf|location=New York|date=2007.|isbn=9781400044658|oclc=148857728}} ** {{fr icon}} {{Cite book|ref=Montefiore2008fr|last=Montefiore|first=Simon Sebag|title=Le Jeune Staline|url=https://archive.org/details/lejeunestaline0000seba_i8d3|publisher=Calmann-Lévy|location=Pariz|date=2008|isbn=9782253128298|oclc=}} (izdanje na francuskom) * {{en icon}} {{Cite book|ref=Nafziger2006|last=Nafziger|first=E. Wayne|title=Economic Development|edition=4. izdanje|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|orig-date=1984.|date=2006.|isbn=9780521829663|oclc=845946661}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Reisch2005|last=Reisch|first=George A.|title=How the Cold War Transformed Philosophy of Science: To the Icy Slopes of Logic|url=https://archive.org/details/howcoldwartransf0000reis|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge; New York|date=2005.|isbn=9780521546898|oclc=55886401}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Roberts2006|last=Roberts|first=Geoffrey|title=Stalin's Wars: From World War to Cold War, 1939-1953|url=https://archive.org/details/stalinswarsfromw0000robe|publisher=Yale University Press|location=New Haven, Connecticut; London|date=2006.|isbn=9780300112047|oclc=70673207}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=RosefieldeQuinnMills2007|last=Rosefielde|first=Steven|coauthors=Quinn Mills, Daniel|title=Masters of Illusion: American Leadership in the Media Age|url=https://archive.org/details/mastersofillusio0000rose|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge; New York|date=2007.|isbn=9780521857444|oclc=64098445}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=RosenbergSiegelbaum1993|last=Rosenberg|first=William G.|coauthors=Siegelbaum, Lewis H.|title=Social Dimensions of Soviet Industrialization|series=Indiana-Michigan series in Russian and East European studies|publisher=Indiana University Press|location=Bloomington|date=1993.|isbn=9780253349934|oclc=25965905}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=ShkolnikovMeslé1996|last=Shkolnikov|first=Vladimir M.|coauthors=Meslé, France|editor=DaVanzo, Julie; Farnsworth, Gwendolyn|chapter=The Russian Epidemiological Crisis as Mirrored by Mortality Trends|title=Russia's Demographic Crisis|publisher=RAND|location=Santa Monica, California|page=str. 113.-162.|url=http://www.rand.org/pubs/conf_proceedings/CF124/cf124.chap4.html|date=1996.|isbn=9780833024466|oclc=35452952}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Siegel1998|last=Siegel|first=Achim|title=The Totalitarian Paradigm After the End of Communism: Towards a Theoretical Reassessment|series=Poznań studies in the philosophy of the sciences and the humanisties|volume=LXV|publisher=Rodopi|location=Amsterdam; Atlanta, Georgia|date=1998.|isbn=9789042005525|oclc=40267222}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Solženjicin1974|last=Solženjicin|first=Aleksandar Isaevič|authorlink=Aleksandar Solženjicin|editor=Whitney, Thomas Porter|title=The Gulag Archipelago, 1918-1956: An Experiment in Literary Investigation|publisher=Harper & Row|location=New York|date=1974.|isbn=9780060139148|oclc=802879}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Stalin1972|last=Stalin|first=Joseph Vissarionovich|title=Economic Problems of Socialism in the U.S.S.R.|publisher=Foreign Languages Press|location=Peking|url=http://www.marx2mao.com/Stalin/EPS52.html#c7|date=1972.|oclc=1030035}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Stalin1976|last=Stalin|first=Joseph Vissarionovich|chapter=The Tasks of Economic Executives|title=Problems of Leninism|publisher=Foreign Languages Press|location=Peking|url=http://marx2mao.com/Stalin/TEE31.html|date=1976.|oclc=3106310}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Swedin2010|last=Swedin|first=Eric Gottfrid|title=When Angels Wept: A What-If History of the Cuban Missile Crisis|publisher=Potomac Books|location=Washington, D.C.|date=2010.|isbn=9781597975179|oclc=861823117}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Thurston1996|last=Thurston|first=Robert W.|title=Life and Terror in Stalin's Russia, 1934-1941|url=https://archive.org/details/lifeterrorinstal00thur|publisher=Yale University Press|location=New Haven|date=1996.|isbn=9780300064018|oclc=33132601}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Tucker1974|last=Tucker|first=Robert Charles|title=Stalin As Revolutionary, 1879-1929: A Study in History and Personality|publisher=Chatto & Windus|location=London|date=1974.|isbn=9780701120542|oclc=16250284}} * {{ru icon}} {{Cite book|ref=Uljanov1931|last=Uljanov|first=Vladimir Iljič|authorlink=Vladimir Lenjin|title=Sochineniia|edition=3. izdanje|publisher=Gos. sotsial'no-ekonomicheskoe|location=Moskva|date=1931.|oclc=822638443}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=USDS1945|author=United States Department of State|editor=Franklin, William M.|chapter=Union of Soviet Socialist Republics|title=Foreign relations of the United States: diplomatic papers, 1945. Europe|series=FRUS: diplomatic papers|volume=V|publisher=U.S. Government Printing Office|location=Washington, D.C.|page=809.-1173.|url=http://digicoll.library.wisc.edu/cgi-bin/FRUS/FRUS-idx?type=goto&id=FRUS.FRUS1945v05&isize=M&submit=Go+to+page&page=882|orig-date=1945.|date=1968.|oclc=716192123}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Zhukov1973|last=Zhukov|first=Georgii Konstantinovich|title=The Memoirs of Marshal Zhukov|edition=2. izdanje|publisher=Delacorte Press|location=New York|date=1973.|isbn=9780224619240|oclc=301464274}} {{div col end}} ;Periodika {{div col|cols=3}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Ellman2005|last=Ellman|first=Michael J.|title=The Role of Leadership Perceptions and of Intent in the Soviet Famine of 1931 – 1934|format=[[PDF]]|series=Europe-Asia Studies|volume=LVII. 6|publisher=Routledge; Institute of Central and East European Studies, University of Glasgow|location=Glasgow|page=str. 823.-841.|url=http://www.paulbogdanor.com/left/soviet/famine/ellman.pdf|date=2005.|issn=0966-8136|doi=10.1080/09668130500199392|oclc=4892813385|access-date=2013-09-18|archive-date=2009-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090227181110/http://www.paulbogdanor.com/left/soviet/famine/ellman.pdf}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=GettyRitterspornZemskov1993|last=Getty|first=John Archibald|coauthors=Rittersporn, Gábor Tamás; Zemskov, Viktor Nikolaevič|title=Victims of the Soviet Penal System in the Pre-War Years: A First Approach on the Basis of Archival Evidence|series=The American Historical Review|volume=XCVIII. 4|publisher=Oxford University Press; American Historical Association|location=Washington, D.C.|page=str. 1017.-1049.|date=1993.|issn=0002-8762|doi=10.2307/2166597|oclc=4891868071}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=HarrisonDavies1997|last=Harrison|first=Mark|coauthors=Davies, Robert William|title=The Soviet Military-Economic Effort during the Second Five-Year Plan (1933—1937)|format=[[PDF]]|series=Europe-Asia Studies|volume=IL. 3|publisher=Routledge; Institute of Central and East European Studies, University of Glasgow|location=Glasgow|page=str. 369.-406.|url=http://wrap.warwick.ac.uk/220/1/WRAP_Harrison_7470248-161008-eas97a_postprint.pdf|date=1997.|issn=0966-8136|doi=10.1080/09668139708412447}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Holmstroma2662012|last=Holmstroma|first=Sven-Eric|title=Khrushchev Lied|series=Journal of the Research Group on Socialism and Democracy|volume=XXVI. 2|publisher=Taylor & Francis|location=London|page=str. 119.-124.|date=26. 6. 2012.|issn=0885-4300|doi=10.1080/08854300.2012.686278}} * {{ru icon}} {{Cite book|ref=Klejn2007|last=Klejn|first=Boris|title=«Delo vračej»: vzgli︠a︡d s Zapada|series=Lekhaim|volume=CLXXXII|publisher=Čabad Lubavitč|location=Moskva|url=http://www.lechaim.ru/ARHIV/182/kleyn.htm|date=2007.|issn=0869-5792}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Pechatnov2008|last=Pechatnov|first=Vladimir Olegovich|title=Stalin’s Wars: From World War to Cold War, 1939–1953 (review)|series=Journal of Cold War Studies|volume=X. 2|publisher=MIT Press Journals|location=Cambridge, Massachusetts|page=str. 179.-181.|url=http://muse.jhu.edu/journals/cws/summary/v010/10.3.pechatnov.html|date=2008.|issn=1531-3298|oclc=5183609518}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Roberts29102002|last=Roberts|first=Paul Craig|title=My Time with Soviet Economics|format=[[PDF]]|series=The Independent Review|volume=VII. 2|publisher=The Independent Institute|page=str. 259.-264.|location=Oakland, California|url=http://www.independent.org/pdf/tir/tir_07_2_roberts.pdf|date=29. 10. 2002.|issn=1086-1653}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Rosefielde1997|last=Rosefielde|first=Steven|title=Documented Homicides and Excess Deaths: New Insights into the Scale of Killing in the USSR during the 1930s|format=[[PDF]]|series=Communist and Post-Communist Studies|volume=XXX. 3|publisher=Elsevier|location=Amsterdam|page=str. 321.-333.|url=http://www.paulbogdanor.com/left/soviet/rosefielde.pdf|date=1997.|issn=0967-067X|doi=10.1016/S0967-067X(97)00011-1|oclc=4932948532|access-date=2013-09-18|archive-date=2011-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20111113035745/http://www.paulbogdanor.com/left/soviet/rosefielde.pdf}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Wheatcroft1990|last=Wheatcroft|first=Stephen G.|title=More Light on the Scale of Repression and Excess Mortality in the Soviet Union in the 1930s|format=[[PDF]]|series=Soviet Studies|volume=XLII. 2|publisher=Routledge; Institute of Central and East European Studies, University of Glasgow|location=Glasgow|page=str. 355.-367.|url=http://sovietinfo.tripod.com/WCR-Scale_Repression.pdf|date=1990.|issn=0038-5859|doi=10.1080/09668139008411872|oclc=4892801936|access-date=2013-09-18|archive-date=2019-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20190716025801/http://sovietinfo.tripod.com/WCR-Scale_Repression.pdf|url-status=dead}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Wheatcroft1996|last=Wheatcroft|first=Stephen G.|title=The Scale and Nature of German and Soviet Repression and Mass Killings, 1930–45|format=[[PDF]]|series=Europe-Asia Studies|volume=XLVIII. 8|publisher=Routledge; Institute of Central and East European Studies, University of Glasgow|location=Glasgow|page=str. 1319.-1353.|url=http://sovietinfo.tripod.com/WCR-German_Soviet.pdf|date=1996.|issn=0966-8136|doi=10.1080/09668139608412415|oclc=4637995005|access-date=2013-09-18|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717103830/http://sovietinfo.tripod.com/WCR-German_Soviet.pdf}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Wheatcroft1999|last=Wheatcroft|first=Stephen G.|title=Victims of Stalinism and the Soviet Secret Police: The Comparability and Reliability of the Archival Data-Not the Last Word|format=[[PDF]]|series=Europe-Asia Studies|volume=LI. 2|publisher=Routledge; Institute of Central and East European Studies, University of Glasgow|location=Glasgow|page=str. 315.-345.|url=http://www.melgrosh.unimelb.edu.au/documents/2228_R.pdf|date=1999.|issn=0966-8136|doi=10.1080/09668139999056|oclc=4892811902|access-date=2014-01-28|archive-date=2014-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20140127185446/http://www.melgrosh.unimelb.edu.au/documents/2228_R.pdf}} * {{ru icon}} {{Cite book|ref=Zemskov1995|last=Zemskov|first=Viktor Nikolaevič|title=K voprosu o masshtabah repressij v SSSR|series=Sot︠s︡iologicheskie issledovanii︠a︡|volume=IX|publisher=Nauka|location=Moskva|url=http://scepsis.net/library/id_957.html|date=1995.|issn=0132-1625}} {{div col end}} ;Mediji i eseji {{div col|cols=3}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Berry2003|last=Berry|first=Stephen|title=A Bigger Danger Than The Germans|publisher=Libertarian Alliance (LA)|location=London|url=http://www.la-articles.org.uk/win.htm|date=2003.}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=RTNBukharin|last=Dmitriev|first=Oleg|title=Nikolay Bukharin|series=Russiapedia|publisher=[[Russia Today]]|location=Moscow|url=http://russiapedia.rt.com/prominent-russians/politics-and-society/nikolay-bukharin/|date={{CURRENTYEAR}}.}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=IBTimes532013|last=Ghosh|first=Palash R.|title=How Many People Did Joseph Stalin Kill?|publisher=International Business Times|location=New York City|url=http://www.ibtimes.com/how-many-people-did-joseph-stalin-kill-1111789|date=5. 3. 2013.}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=LAWeekly1182008|last=Haskins|first=Ann|title=Media City Ballet Pays Tribute to Aram Khachaturian|publisher=LA Weekly|location=Los Angeles|url=http://www.laweekly.com/2008-08-14/stage/terpsichorean-titan/|date=11. 8. 2008.}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Guardian2412008|last=Hearst|first=David|title=Major General Artyom Sergeyev|publisher=[[The Guardian]]|location=London|url=http://www.theguardian.com/world/2008/jan/24/russia.obituaries|date=24. 1. 2008.|issn=0261-3077}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Independent671994|last=Higgins|first=Andrew|title=A son emerges from the shadows: Sergo Beria comes out of 41 years of anonymity and tells Andrew Higgins in Kiev about his father, Stalin's dreaded henchman|publisher=[[The Independent]]|location=London|url=http://www.independent.co.uk/news/world/a-son-emerges-from-the-shadows-sergo-beria-comes-out-of-41-years-of-anonymity-and-tells-andrew-higgins-in-kiev-about-his-father-stalins-dreaded-henchman-1411967.html|date=6. 7. 1994.|issn=0951-9467}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Jones2003|last=Jones|first=Mark|title=Stalin, appeasement, and the Second World War|publisher=Columbia University|location=New York|url=http://www.columbia.edu/~lnp3/mark_jones/appeasement.htm|date=2003.}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Huffington1832012|last=Lundberg|first=John|title=Poems by Some of History's Most Powerful|publisher=[[The Huffington Post]]|location=New York City|url=http://www.huffingtonpost.com/john-lundberg/stalin-poetry_b_1354335.html|date=18. 3. 2012.}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=PRI532013|last=McCarthy|first=Bridgid|title=Why Stalin Remains Popular in Parts of Former Soviet Union|publisher=Public Radio International|location=Minneapolis|url=http://www.pri.org/stories/2013-03-05/why-stalin-remains-popular-parts-former-soviet-union|date=5. 3. 2013.}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Guardian1292002|last=Milne|first=Seumas|title=The battle for history|publisher=[[The Guardian]]|location=London|url=http://www.theguardian.com/education/2002/sep/12/highereducation.historyandhistoryofart?view=mobile|date=12. 9. 2002.|issn=0261-3077}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Spectator952007|last=Mirsky|first=Jonathan|title=A monster in the making|publisher=The Spectator|location=London|url=http://www.spectator.co.uk/books/29924/a-monster-in-the-making/|date=9. 5. 2007.}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Guardian1952007|last=Montefiore|first=Simon Sebag|title=Before the terror|publisher=[[The Guardian]]|location=London|url=http://www.theguardian.com/books/2007/may/19/featuresreviews.guardianreview32|date=19. 5. 2007.|issn=0261-3077}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=WashingtonPost542006|last=Nagorski|first=Andrew|title=Recording a Hidden History|publisher=[[The Washington Post]]|location=Washington, D.C.|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/04/04/AR2006040401908.html|date=5. 4. 2006.|issn=0190-8286}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Independent1722013|last=Paterson|first=Tony|title=Joseph Stalin’s hated son surrendered to the Nazis, archives reveal|publisher=[[The Independent]]|location=London|url=http://www.independent.co.uk/news/world/europe/joseph-stalins-hated-son-surrendered-to-the-nazis-archives-reveal-8498745.html|date=17. 2. 2013.|issn=0951-9467}} * {{ru icon}} {{Cite book|ref=Pečenkin1612004|last=Pečenkin|first=Aleksandr|title=Donos na maršala|publisher=Nezavisimaja Gazeta|location=Moskva|url=http://nvo.ng.ru/history/2004-01-16/5_donos.html|date=16. 1. 2004.}} * {{sh icon}} {{Cite book|ref=Perišić5122013|last=Perišić|first=Vuk|title=Dugi marš u budućnost|publisher=Financijsko-poslovni mjesečnik Banka|location=Zagreb|url=http://www.banka.hr/komentari-i-analize/dugi-mars-u-buducnost|date=5. 12. 2013.|access-date=2013-12-06|archive-date=2013-12-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20131214004200/http://www.banka.hr/komentari-i-analize/dugi-mars-u-buducnost}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Telegraph1562012|last=Ruvinsky|first=Vladimir|title=Josef Stalin: revered and reviled in modern Russia|publisher=The Daily Telegraph|location=London|url=http://www.telegraph.co.uk/sponsored/rbth/features/9335008/josef-stalin-revered-reviled.html|date=15. 6. 2012.|issn=0307-1235}} * {{sh icon}} {{Cite book|ref=Ruskivjesnik23112013|last=Šenkman|first=Jan|title=Nikita Hruščov iliti Ivan-Budalica na prijestolju|publisher=Ruski vjesnik|location=Moskva|url=http://ruskivjesnik.com/politics/2013/11/23/nikita_hruscov_iliti_ivan-budalica_na_prijestolju_23683.html|date=23. 11. 2013.}}{{Dead link|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Independent1452008|last=Walker|first=Shaun|title=The Big Question: Why is Stalin still popular in Russia, despite the brutality of his regime?|publisher=[[The Independent]]|location=London|url=http://www.independent.co.uk/news/world/europe/the-big-question-why-is-stalin-still-popular-in-russia-despite-the-brutality-of-his-regime-827654.html|date=14. 5. 2008.|issn=0951-9467}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=White2011|last=White|first=Matthew|chapter=Stalin|title=Source List and Detailed Death Tolls for the Primary Megadeaths of the Twentieth Century|publisher=Necrometrics|location=USA|url=http://necrometrics.com/20c5m.htm#Stalin|date=2011.}} * {{ru icon}} {{Cite book|ref=Zenkovič2992011|last=Zenkovič|first=Natalʹi͡a Aleksandrovna|chapter=Sekretnyĭ uznik|title=Taĭny ushedshego veka|publisher=Rudocs|location=Moskva|url=http://rudocs.exdat.com/docs/index-49779.html?page=4|date=29. 9. 2011.}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Zinovjev241922|last=Zinovjev|first=Grigorij|authorlink=Grigorij Zinovjev|editor=Baggins, Brian|title=On Certain Members of the Former Workers' Opposition|publisher=Pravda|location=Moskva|url=http://www.marxists.org/history/ussr/government/party-congress/11th/02.htm|date=2. 4. 1922.}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Advertiser25101945|author=Advertiser|title=Embassy Denies Rumors That Stalin Dead|publisher=The Advertiser|location=Adelaide|url=http://trove.nla.gov.au/ndp/del/article/48674159|date=25. 10. 1945.}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=BBC2732001|author=BBC|title=Stalin grandson found in Siberia|publisher=[[British Broadcasting Corporation]]|location=London|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1245986.stm|date=27. 3. 2001.}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=BBCerbpa|author=BBC|title=An evaluation of the reasons for the British policy of appeasement, 1936-1938|publisher=[[British Broadcasting Corporation]]|location=London|url=http://www.bbc.co.uk/bitesize/higher/history/roadwar/appease/revision/2/|date={{CURRENTYEAR}}.}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=CivilNet342013|author=CivilNet|title=Democrats who love Stalin|publisher=CivilNet|location=Yerevan|url=http://civilnet.am/2013/04/03/democrats-who-love-stalin/|date=3. 4. 2013.}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Telegraph29112011|author=Daily Telegraph|title=Lana Peters|publisher=The Daily Telegraph|location=London|url=http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/politics-obituaries/8922681/Lana-Peters.html|date=29. 11. 2011.|issn=0307-1235}} * {{ru icon}} {{Cite book|ref=HronoDJJ|author=Hrono|editor=Sergeev, Artem|title=Džugašvili Jakov Josifovič|publisher=Hrono|location=Moskva|url=http://hrono.ru/biograf/bio_d/dzugashvili_jak.php|date={{CURRENTYEAR}}.}} * {{ru icon}} {{Cite book|ref=HronoJIM|author=Hrono|title=Judif Isaakovna Melcer|publisher=Hrono|location=Moskva|url=http://hrono.ru/biograf/bio_m/melcer.php|date={{CURRENTYEAR}}.}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=NSNS1993|author=New Statesman|title=New Statesman, New Society, Volume 6, Issues 251-267|publisher=Statesman & Nation Publishing Company|location=London|date=1993.}} * {{uk icon}} {{Cite book|ref=LB1412010|author=LB|title=Nalivajchenko nazval kolichestvo zhertv golodomora v Ukraine|publisher=Leviy Bereg|location=Kiev|url=http://lb.ua/news/2010/01/14/19793_nalivaychenko_nazval_kolichestvo_zh.html|date=14. 1. 2010.}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=NYT631953|author=NYT|title=Stalin Rose From Czarist Oppression to Transform Russia Into Mighty Socialist State|publisher=[[The New York Times]]|location=New York City|url=http://www.nytimes.com/learning/general/onthisday/bday/1221.html|date=6. 3. 1953.|issn=0362-4331}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=PeoplesDaily1471964|author=People's Daily; Red Flag|editor=Martens, Rolf|title=Comment on the Open Letter of the Central Committee of the CPSU (IX)|publisher=Foreign Languages Press|location=Beijing|url=http://www.marxists.org/reference/archive/mao/works/1964/phnycom.htm|orig-date=14. 7. 1964.|date=1997.|oclc=14701439}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Reuters2572007|author=Reuters|title=Russian youth: Stalin good, migrants must go: poll|publisher=[[Reuters]]|location=Moscow|url=http://www.reuters.com/article/2007/07/25/us-russia-youth-idUSL2559010520070725|date=25. 7. 2007.}} * {{ru icon}} {{Cite book|ref=RIA24112010|author=RIA|title=Jeksperty MGU nashli fakticheskie oshibki v uchebnike Barsenkova i Vdovina|publisher=RIA Novosti|location=Moskva|url=http://ria.ru/society/20101124/300515272.html#13812256847943|date=24. 11. 2010.}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=RT2252013|author=RT|title=Russians name Brezhnev best 20th-century leader, Gorbachev worst|publisher=[[Russia Today]]|location=Moscow|url=http://rt.com/politics/brezhnev-stalin-gorbachev-soviet-638/|date=22. 5. 2013.}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=RTLKamenev|author=RT|title=Lev Kamenev|series=Russiapedia|publisher=[[Russia Today]]|location=Moscow|url=http://russiapedia.rt.com/prominent-russians/politics-and-society/lev-kamenev/|date={{CURRENTYEAR}}.}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=Times271951|author=Times|title=National Affairs: Anniversary Remembrance|publisher=[[The Times]]|location=London|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,815031,00.html|date=2. 7. 1951.|issn=0140-0460|access-date=2014-01-28|archive-date=2014-01-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140117205946/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,815031,00.html}} * {{en icon}} {{Cite book|ref=UBO2572011|author=UBO|title=Stalin remains popular with many Ukrainians|publisher=Ukraine Business Online|location=Kyiv|url=http://www.ukrainebusiness.com.ua/news/3084.html|date=25. 7. 2011.}}{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{en icon}} {{Cite book|ref=VictoriaAdvocate631953|author=Victoria Advocate|title=Stalin's Death Listed 5 Times Since 1926|publisher=The Victoria Advocate|location=Victoria, Texas|url=http://news.google.com/newspapers?nid=861&dat=19530306&id=HQNkAAAAIBAJ&sjid=YIEMAAAAIBAJ&pg=2200,4228133|date=6. 3. 1953.}} {{div col end}} == Vanjske veze == * [http://www.sovetika.ru Sovetika.ru - sajt o sovjetskoj eri] {{ru icon}} * [http://www.marxists.org/archive/trotsky/works/1936-rev/index.htm Lav Trocki: Izdana revolucija] {{en icon}} * [http://www.fordham.edu/halsall/mod/1946stalin.html Modern History Sourcebook: Staljinov odgovor Churchillu 1946.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140915163343/http://www.fordham.edu/halsall/mod/1946stalin.html |date=2014-09-15 }} {{en icon}} * [http://www.fordham.edu/halsall/mod/1956khrushchev-secret1.html Modern History Sourcebook: Nikita Hruščov: Tajni govor - o kultu ličnosti, 1956.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141008074629/http://www.fordham.edu/halsall/mod/1956khrushchev-secret1.html |date=2014-10-08 }} {{en icon}} * [http://assets.cambridge.org/0521826284/sample/0521826284WS.pdf Paul R. Gregory: Politička ekonomija staljinizma - dokazi iz sovjetskih tajnih arhiva] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090105220445/http://assets.cambridge.org/0521826284/sample/0521826284WS.pdf |date=2009-01-05 }} {{en icon}} * [https://web.archive.org/web/20040830200053/http://geocities.com/deweytextsonline/isr.htm John Dewey: Utisci Sovjetske Rusije] {{en icon}} * [http://www.historyguide.org/europe/cult.html Staljin i kult ličnosti] {{en icon}} * [http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/RUSstalin.htm Spartacus Educational: Staljinova biografija] {{en icon}} * [http://eserver.org/clogic/2005/furr.html Grover Furr: Staljin i borba za demokratsku reformu - prvi dio] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081012213641/http://eserver.org/clogic/2005/furr.html |date=2008-10-12 }} i [http://eserver.org/clogic/2005/furr2.html drugi dio] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090222145647/http://eserver.org/clogic/2005/furr2.html |date=2009-02-22 }} {{en icon}} * [http://images.library.pitt.edu/cgi-bin/i/image/image-idx?c=stalinka Stalinka: digitalna knjižnica o Staljinu i staljinizmu] {{en icon}} * [http://www.polit.ru/research/2006/01/16/demography.html Demografske katastrofe 20. vijeka] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071224205339/http://www.polit.ru/research/2006/01/16/demography.html |date=2007-12-24 }}, poglavlje iz Višenevskijevog djela „Demografska modernizacija Rusije od 1900. do 2000.” {{ru icon}} * [http://alsos.wlu.edu/qsearch.aspx?browse=people/Stalin,+Joseph Staljinova bibliografija] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060828131524/http://alsos.wlu.edu/qsearch.aspx?browse=people%2FStalin%2C+Joseph |date=2006-08-28 }} {{en icon}} ;Ostali projekti {{WProjekti |commons = Иосиф Виссарионович Сталин |commonssh = Josif Staljin |commonscat = Joseph Stalin |commonscatsh = Josif Staljin }} {{S-start}} {{S-off}} {{S-bef|before=Nitko}} {{S-ttl|title=[[Narodni komesarijat za nacionalnosti|Narodni komesar za nacionalnosti]] [[Ruska SFSR|RSFSR]]|years=[[1917]]. – [[1923]].}} {{S-aft|after=Nitko}} {{S-break}} {{S-bef|before=[[Vjačeslav Molotov]]}} {{S-ttl|title=[[Premijer Sovjetskog Saveza|Predsjednik]] [[Skupština ministara (Soviet Union)|Skupštine ministara SSSR-a]]<br /><small>(Komesar narodne skupštine do 1946.)</small>|years=[[1941]]. – [[1953]].}} {{S-aft|after=[[Georgij Maljenkov]]}} {{S-break}} {{S-bef|before=[[Semjon Timošenko]]}} {{S-ttl|title=[[Ministarstvo obrane Sovjetskog Saveza|Ministar obrane SSSR-a]]<br /><small>(Narodni komesar do 1946.)</small>|years=[[1941]]. – [[1947]].}} {{S-aft|after=[[Nikolaj Bulganin]]}} {{S-break}} {{S-bef|before=Nitko}} {{S-ttl|title=Predsjednik [[Državni komitet obrane|Državnog komiteta obrane]]|years=[[1941]]. – [[1945]].}} {{S-aft|after=Nitko}} {{S-break}} {{S-ppo}} {{S-break}} {{S-bef|before=Nitko}} {{S-ttl|title=[[Vođe Sovjetskog Saveza|Generalni sekretar SSSR-a]]|years=[[1922]]. – [[1953]].}} {{S-aft|after=[[Nikita Hruščov]]}} {{S-break}} {{S-mil}} {{S-bef|before=Nitko}} {{S-ttl|title=[[Generalissimus Sovjetskog Saveza|Generalissimo SSSR-a]]|years=[[1945]]. – [[1953]].}} {{S-aft|after=Nitko}} {{s-break}} {{s-hon}} {{s-bef | before = [[Adolf Hitler]]}} {{s-ttl | title = [[Time Person of the Year|Osoba godine časopisa ''Time'']] | years = [[1939]].}} {{s-aft | after = [[Winston Churchill]]}} {{s-break}} {{s-bef | before = [[Franklin D. Roosevelt]]}} {{s-ttl | title = [[Time Person of the Year|Osoba godine časopisa ''Time'']] | years = [[1942]].}} {{s-aft | after = [[George Marshall]]}} {{S-end}} {{Vođe Sovjetskog Saveza}} {{Komunizam}} {{Osobe Hladnoga rata}} {{Maršali Sovjetskog Saveza}} {{Lifetime|1878|1953|Staljin}} [[Kategorija:Ruski političari]] [[Kategorija:Gruzijski političari]] [[Kategorija:Sovjetski političari]] [[Kategorija:Sovjetski komunisti]] [[Kategorija:Ruski ateisti]] [[Kategorija:Sovjetski komandanti u Drugom svjetskom ratu]] [[Kategorija:Sovjetski političari u Drugom svjetskom ratu]] [[Kategorija:Biografije, Korejski rat]] hrdvt2onj0xxk7hk07m00omnw6myp2t Kanal 0 4330 42682349 42563641 2026-09-01T01:52:59Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682349 wikitext text/x-wiki {{otheruses}} [[Datoteka:'Canal à Zaandam' by Claude Monet, 1871.JPG|thumb|250px|''Canal à Zaandam'', [[Claude Monet]] (1871).]] [[Datoteka:Canal Danube-Tisa-Danube in Serbia.jpg|mini|250px|desno|Kanal Dunav—Tisa—Dunav]] '''Kanal''' je tekuće vodeno telo nastalo veštačkim putem, tj. čovekovim delovanjem (prokopavanjem ili miniranjem tla) radi prenosa (snabdevanja) vodom, ili radi [[vodni saobraćaj|vodenog transporta]] dobara. U govoru oba tipa se nazivaju jednostavno kanalima, i u većini slučajeva, projektovani objekti imaju seriju [[brana]] i [[Brodska prevodnica|brodskih prevodnica]] koje kreiraju segmente niske brzine protoka vode. Te oblasti uravnoteženih nivoa vode se često jednostavno nazivaju ''nivoima''. Brodska navigacija kanalima nadopunjuje rečni saobraćaj i kanali dele deo vode sa rekama i njihovim drenažnim bazenima. Nizijski kanali sa njihovim branama i prevodnicama povećavaju i produžavaju plovne segmente koji su dovoljno duboki. Za razliku od toga, kanalima koji prelaze preko [[Vododelnica|vododelnice]], preko [[Greben (oblik reljefa)|grebena]] (koliko god da je skroman), generalno je neophodan spoljašnji izvor vode iznad najviše [[apsolutna visina|kote]]. Mnogi kanali su izgrađeni na elevacijama nad dolinama i drugim vodnim putevima koji prelaze daleko ispod. Gradovima je neophodno puno čiste vode i mnogi kanali sa izvorom vode na višem nivou mogu da isporuče vodu do destinacije sa nedovoljnom količinom vode. [[Rimsko carstvo|Rimski]] akvadukti su bili takvi kanali za vodosnabdevanje. [[Datoteka:Alter Strom.jpg|mini|250p|Alter Strom, u morskom turističkom naselju [[Warnemünde|Varneminde]], Nemačka.]] [[Datoteka:IMG RoyalCanalnrKinnegad5706w.jpg|mini|250px|[[Kraljevski kanal]] u Irskoj.]] [[Datoteka:Basingstoke Canal - Lock.JPG|mini|250px|left|Mali brodski kanali kao što je [[Bejzingstouk kanal]] podsticali su industrijsku revoluciju u većem delu Evrope i Sjedinjenih Država.]] [[Datoteka:Wenecja, kanał wodny (Aw58TF).jpg|mini|250px|Kanal u Veneciji]] Vrste kanala prema poreklu: * Kanal u nameni kanalisanja reke - Ovakav kanal obično prati stari rečni tok. Kanalisanje reke je uređenje njenog korita zbog različitih potreba (npr. Stari i Novi [[Begej]]); * Nov kanal - Ovakav kanal izgrađuje se na mestima gde je potrebno dovesti ili odvesti vodu, a postojeća vodna mreža to ne omogućava (npr. [[Panamski kanal]]). Vrste kanala prema nameni: * Kanal u nameni navodnjavanja/odvodnjavanja; * Kanal u nameni nove saobraćajne veze (npr. [[Suecki kanal]]); * Kanal u nameni oblikovanja prostora - čest slučaj u gradskim parkovima i parkovima dvoraca; * Kanal mešovite namene (npr. [[Kanal Dunav—Tisa—Dunav]]); * Kanal-laboratorija, za ispitivanje i merenje parametara plovila. == Vrste veštačkih vodenih puteva == Navigacioni kanali su serija kanala koji se prostiru približno paralelno sa dolinom i [[Rečno korito|rečnim koritom]] neprovedene reke. Navigacioni kanali se uvek nalaze u [[sliv]]u reke. Brod koristi mirne delove same reke, kao i poboljšanja, prelazeći iste promene u visini. ''Pravi kanal'' je kanal koji proseca kroz [[Vododelnica|vododelnicu]], praveći plovni kanal kojim se spajaju dva različita sliva. Komercijalno najznačajniji kanali prve polovine 19. veka su bili malo od svega, koristeći reke u dugim delovima, i kanali koji presecaju vododelnice omogućavajući povezivanje rečnih slivova. Ovo važi za mnoge kanale koji su još u upotrebi. == Historija == [[Datoteka:Canal de la Peyrade, Sète, Hérault 01.jpg|mini|250p|levo|Kanal de la Perad, [[Set (grad)|Set]], [[Ero (departman)|Ero]], Francuska]] Trasnportni kapacitet [[tovarna životinja|tovarnih životinja]] i teretnih kola je ograničen. [[Mula]] može da nosi najviše osminu tone<ref name="WorksOfMan"/> [{{convert|250|lb|kg|0}}] tereta tokom putovanja koje traje danima i nedeljama,<ref name="WorksOfMan"/> mada znatno više na kraća rastojanja u odgovarajuće odmore.<ref name="WorksOfMan"/> Da bi se koristila teretna kola potrebni su putevi. Transport preko vode je znatno efikasniji i jeftiniji za velike terete. On se koristio od najranijih dana zabeležene istorije. === Antički kanali === [[Datoteka:Xu Yang - Junks on the canal.jpg|mini|250p|Veliki kineski kanal kod grada [[Sudžou]]]] Najstariji poznati kanali su bili [[Navodnjavanje|irigacioni]] kanali, koji su bili izraženi [[Mesopotamija|Mesopotamiji]] oko 4000 p. n. e, u oblasti koja je danas obuhvaćena [[Irak]]om i [[Sirija|Sirijom]]. [[Civilizacija doline Inda]], [[antička Indija]], (oko 2600. p. n. e.) je imala sofistikovani sisteme za irigaciju i čivanje vode, uključujući [[Veštačko jezero|rezervoare]] izgrađene kod [[Girnar]]a oko 3000. p. n. e.<ref>{{harvnb|Rodda|2004|p=161.}}</ref> U [[Egipat|Egiptu]], kanali datiraju od vremena [[Pepi I|Pepija I Merira]] (koji je vladao u periodu 2332–2283. p. n. e.). Pod njegovim nadzorom je izgrađen kanal kojim se zaobilazi [[Cataracts of the Nile|plitki segment]] Nila u blizini [[Asuan]]a.<ref>{{harvnb|Hadfield|1986|p=16.}}</ref> U [[Istorija Kine#Antička Kina|antičkoj Kini]], veliki kanali za rečni transport su uspostavljeni još u vreme [[Period zaraćenih država|perioda zaraćenih država]] (481–221. p. n. e.), pri čemu je najduži kanal tog perioda Hong Gou (Kanal divljih guski), koji je prema drevnom istoričaru [[Sima Đen|Simi Đenu]] povezivao stare države Song, Džang , Džen, Caj, Cao, i Vej.<ref>{{harvnb|Needham|1971|p=269.}}</ref> Daleko najduži kanal je bio [[Veliki kineski kanal|Veliki kanal Kine]], koji je i danas najduži kanal na svetu, i najduži postojeći kanal.<ref name="Langmead">{{Cite book|last=Langmead|first=Donald|title=Encyclopedia of Architectural and Engineering Feats|date=6 December 2001 |url=https://books.google.com/books?id=T5J6GKvGbmMC&pg=PA37 |accessdate = 15. 2. 2013 |publisher=ABC-CLIO |isbn=978-1-57607-112-0|quote=the world's largest artificial waterway and oldest canal still in existence|pages=37}}</ref> On je 1794&nbsp;{{translit|km}} dugačak i izgrađen je radi prevoza [[Emperor Yang of Sui|cara Jang Guanga]] između Džuoda ([[Peking]]) i Juhanga ([[Hangdžou]]). Projekat je započet 605. godine i završen je 609. Znatan deo rada se sastojao od kombinovanja starijih kanala, najstariji deo kanala je postojao bar od 486. p. n. e. Ovaj kanal je čak i u najužim urbanim delovima retko uži od 30 m. [[Tehnologija stare Grčke|Grčki inženjeri]] su prvi koristili [[Brodska prevodnica|brodske prevodnice]], kojima su regulisali protok vode u [[Kanal faraona|antičkom Sueckom kanalu]] još u 3. veku p. n. e.<ref>Moore, Frank Gardner. : "Three Canal Projects, Roman and Byzantine", . {{cite journal|author= |title= |journal=[[American Journal of Archaeology]] |date=1986|volume=54|issue=2|pages=97–111}} (99–101)</ref><ref name="Froriep 1986, 46">Froriep, Siegfried : "Ein Wasserweg in Bithynien. Bemühungen der Römer, Byzantiner und Osmanen", ''Antike Welt'', 2nd Special Edition. str. 39–50 (46)</ref><ref>Schörner, Hadwiga (2000): ". {{cite journal|author= |title=Künstliche Schiffahrtskanäle in der Antike. Der sogenannte antike Suez-Kanal |journal=Skyllis |date=2000|volume=3|issue=1|pages=28–43}} (33–35)</ref> {{quote|„Bilo je malo iskustva u prenosu velikih tereta kolima, jer su teretni konji nosili samo osminu tone. Na mekom putu konj bi možda mogao da povuče 5/8 tone. Međutim, ako bi tereti bili prenošeni baržom na plovnom putu, onda bi i do 30 tona mogao da povlači isti konj. —Istoričar tehnologije [[Ronald W. Clark|Ronald V. Klark]] opisuje transportnu realnost pre industrijske revolucije i doba kanala ..“<ref name="WorksOfMan">''"Works of Man"'', [[Ronald W. Clark]], {{ISBN|978-0-670-80483-2}} (1985) 352 pages, Viking Penguin, Inc, NYC, NY, quotation pp. 87: "There was little experience moving bulk loads by carts, while a packhorse would [sic, meaning 'could' or 'can only'] carry only an eighth of a ton. On a soft road a horse might be able to draw 5/8ths of a ton. But if the load were carried by a barge on a waterway, then up to 30 tons could be drawn by the same horse."</ref>}} === Srednji vek === [[Datoteka:Thal Canal.JPG|mini|250p|Tal kanal, [[Pandžab (Pakistan)]]]] U [[Srednji vek|srednjem veku]], vodeni transport je bio nekoliko puta jeftiniji i brži od kopnenog transporta. Putevi izvan urbanih oblasti nisu bili popločani, često su bili preuski za kola, krivudali su kroz šume, te močvarne i blatnjave oblasti. Kopneni transport prevozom sa [[Radna životinja|životinjskom vučom]] je korišten oko naseljenih oblasti, dok su u spoljašnjim oblastima relativno neprohodni putevi zahtevali karavane tovarnih životinja, obično [[mula]] za prenos tereta. Dok su mule mogle da nose osminu tone,<ref name="WorksOfMan"/> bili su potrebni vodiči i jedan vodič ne bi mogao da pazi na više od pet mula.<ref name="WorksOfMan"/> Vodiče je trebalo kompenzovati u vidu plata, prenoćišta i hrane. Stoga je kopneni transport tereta bio veoma skup. U to doba, kao i danas, veći tereti, posebno rasuta roba i [[sirovina|sirovine]], mogli su se transportovati brodom daleko ekonomičnije nego kopnenim prevozom; u vreme industrijske revolucije pre železnice, vodeni transport je bio zlatni standard brzog transporta. Prvi veštački kanal u Zapadnoj Evropi je bio [[Fossa Carolina|Karlsgraben]] koji je izgrađen na kraju 8. veka pod ličnim nadzorom [[Karlo Veliki|Karla Velikog]]. U Britaniji, ''[[Glastonbury Canal (medieval)|Glastonberski kanal]] '' se smatra prvim post-rimskim kanalom. On je izgrađen sredinom 10. veka da se poveže [[Bru (reka)|reka Bru]] kod Nortovera<ref>specifically from ({{Coord|51.1384|N|2.7358|W|display=inline|region:GB-SOM_type:landmark|format=dms|name=Start point at River Brue}}), Start point at River Brue</ref> sa [[Glastonbury Abbey|Glastonberskom opatijom]], rastojanje od oko 1,75&nbsp;{{translit|km}}.<ref>Details text and data with cites from [[Glastonbury Canal (medieval)]].</ref> Smatra se da je njegova inicijalna svrha bila transport građevinskog kamena za opatiju, dok je kasnije korišten za prenos proizvoda, uključujući žitarice, vino i ribu, sa imanja u okolini opatije. Ostao je u upotrebi do bar 14. veka, a možda i do sredine 16. veka.<ref name="Gathercole">{{harvnb|Gathercole|2003|pp=19–20}}</ref> Trajniji i sa većim ekonomskim uticajem su bili kanali kao što je [[Naviglio Grande|Naviljo Grande]] koji je izgrađen između 1127 i 1257 da poveže [[Milano]] sa [[Tičino (reka)|rekom Tičino]]. Naviljo Grande je najvažniji od [[Lombardija|lombardskih]] kanala<ref>{{harvnb|Calvert|1963|p=.}}</ref> i najstariji je funkcionalni kanal u Evropi. Kasnije su kanali izgrađeni u [[Holandija|Holandiji]] i [[Flandrija|Flandriji]] radi isušivanja [[polder]]a i omogućavanja transporta robe i ljudi. Izgradnja kanala je bila obnovljena u to doba zbog komercijalne ekspanzije u 12. veku. Rečna navigacija je progresivno poboljšana primenom jednokapijskih, ili [[Bujična brodska predvodnica|bujičnih prevodnica]]. Za provođenje brodova kroz njih su korištene velike količine vode što je dovodilo do konflikta sa vlasnicima [[vodenica]]. Da bi se to korigovalo uvedene su [[Brodska prevodnica|bazenske]] ili komorne prevodnice, u 10. veku u Kini i u Evropi 1373. godine u [[Vresvijk]]u, Holandija.<ref>{{Citation | title = The International Canal Monuments List | url = http://www.icomos.org/studies/canals.pdf | accessdate = 8. 10. 2008 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20130810162849/http://www.icomos.org/studies/canals.pdf | archivedate = 10. 08. 2013 | url-status = dead }}</ref> Još jedan važan napredak je bila ''mitre kapija'' prevodnice, za koju se pretpostavlja da ju je uveo Bertola da Navate Italiji u 16. veku. Ona je omogućila veći raspon kapije, a isto tako je eliminisano težinsko ograničenje Giljotinskih kapija. Da bi se izbegla ograničenja uzrokovana rečnim dolinama, prvi kanali koji prelaze preko [[vododelnica]] su razvijeni sa [[Veliki kanal (Koina)|Velikim kineskim kanalom]] tokom perioda 581–617 p. n. e, dok je u Evropi prvi kanal sa jednom kapijom bio [[Stecknitz Canal|Šteknicov kanal]] u Nemačkoj iz 1398. godine === Rani moderni period === [[Datoteka:SL Negombo asv2020-01 img02 Dutch canal.jpg|mini|250p|Holandski kanal u [[Negombo|Negombu]], [[Šri Lanka]]]] Prvi kanal koji je koristio rezervoarske prevodnice je bio [[Briare Canal|Brijarski kanal]] kojim su povezane [[Loara]] i [[Sena]] (1642), čemu je sledio ambiciozni [[Kanal di Midi]] (1683) koji povezuje Atlantik sa Mediteranom. On sadrži stepenište sa 8 prevodnica kod [[Bezje (Ero)|Bezjea]], tunel dug 157 m i tri velika akvadukta. Izgradnja kanala je postojano napredovala u Nemačkoj u 17. i 18. veku, tako da su tri velike reke, [[Laba]], [[Odra]] i [[Vezer (reka u Nemačkoj)|Vezer]] bile povezane kanalima. U post-rimskoj Britaniji, prvi kanal [[Rani novi vek|ranog modernog perioda]] je bio [[Ekseterski kanal]], koji je geometarski premeren 1563, i otvoren 1566.<ref name="exMems" >{{cite web | author=David Cornforth | url=http://www.exetermemories.co.uk/em/quay.php | publisher=www.exetermemories.co.uk | title=Exeter Canal and Quayside - a short history |date= 2012 | accessdate = 14. 9. 2013 }}</ref><ref name="ExGovPDF">Exeter history by www.exeter.gov.uk, .pdf file [http://www.exeter.gov.uk/CHttpHandler.ashx?id=7972&p=0 Exeter Ship Canal, The First Four Hundred Years] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150919105030/http://www.exeter.gov.uk/CHttpHandler.ashx?id=7972&p=0 |date=2015-09-19 }}, accessdate = 13. 9. 2013</ref> Najstariji kanal, tehnički [[vodenični jaz]] izgrađen za industrijske svrhe u Severnoj Americi je [[Mother Brook|Mater Bruk]], takođe poznat kao vodenički potok, između dva [[Boston]]ska naselja [[Dedam (Masačusets)|Dedama]] i [[Hyde Park, Boston|Hajd parka]] kojim se povezuju više vode [[Čarls (reka)|reke Čarls]] i ušće [[Neponset (reka)|Neponset reke]] i more. Ovaj kanal je konstruisan 1639. godine da bi se obezbedila voda za mlinove. U Rusiji, [[Volgo–baltički kanal]] je nacionalni sistem kanala kojim se povezuje [[Baltičko more]] i [[Kaspijsko jezero|Kaspijsko more]] preko reka [[Neva|Neve]] i [[Volga|Volge]]. On je bio otvoren 1718. godine. === Industrijska revolucija === [[Datoteka:1975 map of canal system in Lowell, Massachusetts.png|mini|250p|Sistem kanala [[Louel (Masačusets)|louelske]] elektrane]] Moderni sistem kanala je uglavnom bio produkt 18. veka i ranog 19. veka. Nastao je zbog [[Industrijska revolucija|Industrijske revolucije]] (koja je počela u Britaniji tokom sredine 18. veka). Nastala je potreba za ekonomičnim i pouzdanim načinom transporta dobara i roba u velikim količinama. Do ranog 18. veka, rečna navigacija kao što je [[Aire and Calder Navigation|Er i Kolder navigacija]] su postajale veoma sofistikovane, sa brodskim prevodnicama i sve dužim prosecima (neki sa intermedijernim kapijama) da bi se izbegli vrtložni i problematični segmenti reke. Konačno, iskustvo u građenju dugačkih proseka sa višestrukim nivoima sa njihovim sopstvenim prevodnicama je dovelo ideje o izgradnji „čistih“ kanala, vodenih puteva dizajniranih na bazi toga gde roba treba da ide, a ne gde je reka. Zahtev za prvi čisti kanal u [[Kraljevstvo Velika Britanija|Velikoj Britaniji]] je debatovan između „Sanki“ i „Bridžvoter“ pristalica.<ref name = burton-canals-3>Burton, (1995). Chapter 3: ''Building the Canals''</ref> Prvi pravi kanal u sadašnjem Ujedinjenom Kraljevstvu je bio [[Njuri kanal]] u [[Severna Irsaka|Severnoj Irskoj]] koji je konstruisao [[Thomas Steers|Tomas Stirs]] 1741. godine. [[Sankey Canal|Sanki bruk navigacija]], koji povezuje [[Sent Helens (Engleska)|Sent Helens]] sa rekom [[Merzi]], se često tvrdi da je bio prvi moderni „čisto veštački“ kanal. Originalno su postajali planovi da se Sanki potok učini plovnim, međutim napravljen je potpuno novi veštački kanal, koji je efektivno kanal duž doline Sanki potoka.<ref name = burton-canals-3/><ref name = rolt-inland>Rolt, ''Inland Waterways''</ref> Međutim, pristalice „Bridžvotera“ napominju da je zadnjih četvt milje kanala zapravo produbljeni potok, i da je Bridžvoter kanal, koji je u manjoj meri povezan sa rekom, inspirisao dalju izgradnju kanala.<ref name = burton-canals-3/><ref name = rolt-inland/> Sredinom osamnaestog veka [[Franc Egerton, Treći vojvoda Bridžvotera|Treći vojvoda Bridžvotera]], koji je posedovao brojne [[Eksploatacija uglja|rudnike uglja]] u severnoj Englesko, je želeo pouzdan način transporta uglja do brzo industrijalizirajućeg grada [[Mančester]]a. On je uposlio inženjera [[James Brindley|Džejmsa Brindlija]] da izgradi kanal za tu svrhu. Brindlijev dizajn je obuhvatao akvadukt kojim kanal prelaz preko reke [[River Irwell|Irvel]]. To je bilo inženjersko čudo koje je odmah privuklo turiste.<ref name = burton-canals-3/><ref name = rolt-inland/> Konstrukciju kanala je u potpunosti finansirao vojvoda i kanal je nazvan [[Bridžvoterov kanal]]. Otvoren je 1761. godine i bio je prvi veliki Britanski kanal.<ref name="N/A 1978 990">{{Cite book|title=Reader's Digest Library of Modern Knowledge|url=https://archive.org/details/readersdigestlib0000unse|publisher=London: Readers Digest|year=1978|pages=[https://archive.org/details/readersdigestlib0000unse/page/n990 990]}}</ref> Novi kanali su se pokazali veoma uspešnim. Brodove na kanalu su vukli konji idući vučnim putem duž kanala. Ovaj sistem konjske vuče se pokazao veoma ekonomičnim i postao je standard širom Britanske kanalske mreže. Komercijalni konjima vučeni kanalski brodovi su se mogli videti na Britanskim kanalima do kasnih 1950-tih, mada su do tog vremena brodovi na dizelski pogon koji su vukli drugi brod bez pogona postali standard. Kanalski brodovi su mogli da nose do trideset tona uz vuču samo jednog konja<ref name="N/A 1978 990"/> - što je više desetostruke količine tereta po konju u poređenju sa konjskim kolima. Zbog tog ogromnog povećanja ponude, Bridžvoterski kanal je umanjio cenu uglja u Mančesteru za skoro dve trećine za samo godinu dana nakon svog otvaranja. Bridžvoter je isto tako bio ogroman finansijski uspeh, i za samo nekoliko godina su otplaćena sredstva uložena u njegovu izgradnju. Taj uspeh je dokazao održivost kanalskog transporta, i uskoro su industrijalisti iz mnogih drugih delova zemlje želeli kanale. Nakon Bridžvoterskog kanala, rane kanale je izgrađivala grupa privatnika sa intersom u poboljšanje komunikacija. U [[Stafordšir]]u poznati grnčar [[Džosaja Vedžvud]] je video priliku da doveze gomilane količine gline do vrata svoje fabrike i da transportuje svoju krhke završene proizvode do tržišta u Mančesteru, [[Birmingem]]i i dalje, putem vode uz minimizovanje lomljenja. Za samo nekoliko godina od otvaranja Bridžvoterskog kanala, nastala je jedna embrionalna nacionalna mreža kanala, sa izgradnjom kanala kao što su [[Oksfordski kanal]] i [[Trent & Merzi kanal]].<ref name="CanalAge">{{Cite book|last= Hadfield|first= Charles |title= The Canal Age|url= https://archive.org/details/canalage0000hadf_z1r3|edition= Second|year=1981|publisher= David & Charles|isbn=978-0-7153-8079-6|pages=}}</ref> Novi sistem kanala je bio uzrok i posledica brze industrijalizacije [[Midlands]]a i severa. Period između 1770-tih i 1830-tih se često naziva „zlatnim dobom“ Britanskih kanala. Za svaki kanal je bio neophodan Ukaz parlamenta kojim se ovlašćivala izgradnja, i pošto su ljudi videli visoke prihode ostvarene kanalskim dažbinama, investitori zainteresovani ostvarivanjem profita od dividendi su predstavljali predloge kanala jednako često kao i ljudi čiji biznis bi profitirao od jeftinijeg transporta sirovih materijala i gotovih proizvoda. U daljem razvoju, često su se pojavljivale spekulacije, gde bi ljudi pokušali da kupe akcije u novoosnovanoj kompaniji, samo da ih prodaju za neposrednu dobit, nezavisno od toga da li je kanal ikad profitabilan, ili čak izgrađen. Tokom tog perioda „[[Kanalska manija|kanalske manije]]“, ogromne sume su investirane u izgradnju kanala, i mada mnogi planovi nisu izrodili plodom, sistem kanala je brzo proširen do skoro 4.000 milja (preko 6.400&nbsp;km) dužine.<ref name="N/A 1978 990"/> Mnoge rivalske kanalske kompanije su formirane i kompeticija je bila besomučna. Možda je najbolji primer [[Gas Street Basin|Vuster bar]] u Birmingemu, mesto gde su [[Vuster i Birmingem kanal]] i glavna linija [[BCN Main Line|Birmingemskog kanala]] bile na razmaku od samo sedam stopa. Mnogo godina je spor oko naplate uzrokovao da su dobra koja su putovala kroz Birmingem morala da se pretovaraju sa brodova u jednom kanalu na brodove u drugom kanalu.<ref name="WestMidlands">{{Cite book|last= Hadfield|first= Charles |title= The Canals of the West Midlands|url= https://archive.org/details/canalsofeastmidl0000char_c6z5|edition= |year=1966|publisher= David & Charles|isbn=978-0-7153-4660-0|pages=}}</ref> == Reference == {{reflist|30em}} == Literatura == {{refbegin|}} * {{Cite book |last= Hadfield|first= Charles |title= The Canals of the West Midlands|url= https://archive.org/details/canalsofeastmidl0000char_c6z5|edition= |year=1966|publisher= David & Charles|isbn=978-0-7153-4660-0|pages=}} * {{Cite book |last= Hadfield|first= Charles |title= The Canal Age|url= https://archive.org/details/canalage0000hadf_z1r3|edition= Second|year=1981|publisher= David & Charles|isbn=978-0-7153-8079-6|pages=}} * {{Cite book|title=Reader's Digest Library of Modern Knowledge|url= https://archive.org/details/readersdigestlib0000unse|publisher=London: Readers Digest|year=1978|pages=[https://archive.org/details/readersdigestlib0000unse/page/n990 990]}} * {{Cite book |last=Langmead|first=Donald|title=Encyclopedia of Architectural and Engineering Feats|date=6 December 2001 |url=https://books.google.com/books?id=T5J6GKvGbmMC&pg=PA37 |accessdate = 15. 2. 2013 |publisher=ABC-CLIO |isbn=978-1-57607-112-0|quote=the world's largest artificial waterway and oldest canal still in existence|pages=37}} * {{Cite book|last=Burton|first=Anthony| title = The Great Days of the Canals |url= https://archive.org/details/greatdaysofcanal0000burt_p9t5| publisher = Tiger Books | location = Twickenham |year=1995| origyear = 1989 |isbn=978-1-85501-695-8|pages=}} * {{Citation |last=Calvert|first=Roger| title = Inland Waterways of Europe | publisher=George Allen and Unwin |year=1963| postscript = }} * {{Citation | first = David | last = Edwards-May | title = European Waterways - map and concise directory, 3rd edition | publisher = Euromapping |year=2008| postscript = }} * {{Cite book|last=Hadfield|first=Charles| authorlink = Charles Hadfield (historian) | title = World Canals: Inland Navigation Past and Present | publisher = David and Charles |year=1986|isbn=978-0-7153-8555-5}} * {{Citation |last=Needham|first=J| title = Science and Civilisation in China | publisher = C.U.P. Cambridge |year=1971| postscript = }} * {{Citation | first = J. C. |last=Rodda| title = The Basis of Civilization - Water Science? | publisher = International Association of Hydrological Sciences |year=2004| postscript = }} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Canals}} {{EB1911 poster|Canal}} * -{[http://www.waterscape.com/ British Waterways' leisure website - Britain's official guide to canals, rivers and lakes]}- * -{[http://www.towpathtreks.co.uk/ Leeds Liverpool Canal Photographic Guide]}- * -{[http://www.nycanals.com/ Information and Boater's Guide to the New York State Canal System]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080724103315/http://www.nycanals.com/ |date=2008-07-24 }}}- * -{[https://web.archive.org/web/20110719194715/http://academic.emporia.edu/aberjame/wetland/canal/canals.htm "Canals and Navigable Rivers" by James S. Aber, Emporia State University]}- * -{[http://www.canals.org/ National Canal Museum (USA)]}- * -{[http://www.canalmuseum.org.uk/ London Canal Museum (UK)]}- * -{[http://www.world-city-photos.org/Amsterdam/photos/Canals_and_Bridges/ Canals in Amsterdam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080914101104/http://www.world-city-photos.org/Amsterdam/photos/Canals_and_Bridges/ |date=2008-09-14 }}}- * -{[http://www.canaldumidi.com Canal du Midi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922170409/http://www.canaldumidi.com/Canal-des-Deux-Mers.php |date=2008-09-22 }}}- * -{[http://www.canaldumidi.com/Canal-des-Deux-Mers.php Canal des Deux Mers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922170409/http://www.canaldumidi.com/Canal-des-Deux-Mers.php |date=2008-09-22 }}}- * -{[https://web.archive.org/web/20070717234045/http://www.usbr.gov/pmts/hydraulics_lab/water/bubbler/index.htm Canal flow measurement using a sensor].}- {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Voda]] [[Kategorija:Hidrologija]] [[Kategorija:Kanali| ]] [[Kategorija:Saobraćajna infrastruktura]] [[Kategorija:Vodeni saobraćaj]] [[Kategorija:Hidrotehnika]] 2lukf96512k0hrojf9zeor0nv0andth 1929. 0 4363 42682297 42562072 2026-08-31T20:18:22Z Alekol 2231 /* Rođenja */ 42682297 wikitext text/x-wiki {{godina nav}} {{godina u drugim kalendarima|1929}} Godina '''1929''' ('''[[Rimski brojevi|MCMXXIX]]''') bila je [[redovna godina koja počinje u utorak]]. __NOTOC__ <center> {| style="border:1px solid silver;background-color:white;padding:5px;" align=center class=radius | '''1929''': <br /> [[1929#Januar/Siječanj|1]] • [[1929#Februar/Veljača|2]] • [[1929#Mart/Ožujak|3]] • [[1929#April/Travanj|4]] • [[1929#Maj/Svibanj|5]] • [[1929#Jun/Juni/Lipanj|6]] • [[1929#Jul/Juli/Srpanj|7]] • [[1929#Avgust/August/Kolovoz|8]] • [[1929#Septembar/Rujan|9]] • [[1929#Oktobar/Listopad|10]] • [[1929#Novembar/Studeni|11]] • [[1929#Decembar/Prosinac|12]] <br /> [[1929#Rođenja|Rođenja]] • [[1929#Smrti|Smrti]] |}</center> == Događaji == === Januar/Siječanj === * januar - mart - Ekstremno hladna zima u našim krajevima i Evropi<ref>[http://www.crometeo.hr/forum/viewtopic.php?f=5&t=4000&sid=c4693d4f6d11007e113a58ac80731d8a Zima stoljeća 1929 u tekstu i slici], crometeo.hr/forum</ref>, snega bilo i u aprilu. * [[1. 1.]] - Stupa na snagu novo uređenje finansijske službe Kraljevine SHS (prema zakonu od 8. 10. 1928.), određeno 14 direkcija sa odgovarajućim oblastima<ref>[http://www.digitalna.nb.rs/wb/NBS/novine/politika/1929/01/01?pageIndex=00001 "Politika, 1. januar, str 1]. digitalna.nb.rs (sa nevelikom mapom)</ref>. * [[2. 1.]] - Usvojena ostavka predsednika vlade KSHS [[Anton Korošec|Antona Korošeca]], kralj Aleksandar se naredna tri dana (formalno) konsultuje sa liderima stranaka. * [[6. 1.]] - '''[[Šestojanuarska diktatura]]'''. Proglas "Mome dragom narodu...": zbog "nemogućnosti" parlamentarnog sporazuma, u ime narodnog jedinstva i državne celine, Kralj [[Aleksandar I Karađorđević]] ukida [[Vidovdanski ustav]], raspušta Skupštinu i zavodi lični režim. Postavljena vlada generala [[Petar Živković|Petra Živkovića]]. Proglašen niz zakona - zabranjene stranke sa "verskim ili plemenskim" obeležjem, cenzura štampe, komesari umesto oblasnih skupština i odbora itd. U svim opštinama, pa tako i u gradu Beogradu izabrane opštinske organe smenjuju od strane kralja postavljeni predsednici opština. * 6. 1. - [[Majka Tereza]] stiže u [[Kalkuta|Kalkutu]]. * 6. 1. - [[Heinrich Himmler]] postavljen za ''[[Reichsführer-SS]]'' (do [[1945]]), ''[[Schutzstaffel]]'' u ovo vreme ima svega 280 pripadnika. [[Datoteka:Aj 10 03 01 zivkovic s.jpg|mini|150px|left|[[Petar Živković]], premijer KJ 1929-32]] * [[8. 1.]] - U KSHS osnovan Državni sud za zaštitu države. * [[10. 1.]] - Prva pojava lika [[Tintin]], u stripu "Tintin u zemlji Sovjeta". * [[14. 1.]] - Suočen sa pobunom, kralj [[Kraljevina Afganistan|Afganistana]] [[Amanullah Khan]] abdicira i beži u Britansku Indiju; na tri dana ga nasleđuje brat [[Inayatullah Khan]], zatim dolazi pobunjenik [[Habibullāh Kalakāni]] (do oktobra). * [[17. 1.]] - U stripu se prvi put javlja lik [[Popaj]]. * 19/[[20. 1.]] - [[Ante Pavelić]] pobegao u Austriju. * [[20. 1.]] - Policija obustavila delovanje svih političkih stranaka i organizacija sa hrvatskim imenom u nazivu. * 20. 1. - U "Pravdi" objavljen stari Lenjinov članak "Kako organizovati nadmetanje", poziva na oslobađanje kreativne energije radnika i seljaka - poticaj za pojavu udarnih brigada i udarnika u SSSR<ref>{{ru}} [http://izhig.ru/badges/pervye-znachki-udarniki-i-otlichniki.php Первые значки ударники и отличники]. izhig.ru (pristup. 19.11.2015.)</ref>. * [[24. 1.]] - Rezolucija Biroa CK [[SKOJ]]-a - "ostaje jedino" put nelegalnog oružanog ustanka radnika i seljaka protiv diktature (→ [[Oružani otpor diktaturi u Kraljevini Jugoslaviji]]). * [[29. 1.]] - [[Erich Maria Remarque|Remarqueov]] roman "[[Na zapadu ništa novo]]" objavljen u obliku knjige. * 29. 1. - Konzervativni španski političar José Sánchez Guerra pokušao da pokrene pobunu protiv [[Miguel Primo de Rivera|Primo de Riverine]] diktature u Valensiji. * kraj januara - Zabranjene političke stranke u KSHS. * [[30. 1.]] - U Nemačkoj prikazan film ''[[Die Büchse der Pandora (film)|Die Büchse der Pandora]]'' sa [[Louise Brooks]]. === Februar/Veljača === [[Datoteka:Vatican City Map 1929.jpg|mini|180px|left|Mapa Vatikana]] * [[1. 2.]] - Prikazana ''[[The Broadway Melody]]'', prvi potpuno zvučni mjuzikl, finansijski uspeh i dobitnik oskara za najbolji film. * [[3. 2.]] - Na kongresu u Beču osnovana [[Organizacija Ukrajinskih Nacionalista]], prvi lider Jevhen Konovalec. * [[4. 2.]] - U [[Gospić]]u je -36 stupnjeva i 285&nbsp;cm snijega. * [[7. 2.]] - Odbor američke Federalne rezerve objavio svoje pismo bankama gde upozorava da je "prevelika količina kredita u zemlji apsorbovana u spekulativnim zajmovima". * [[9. 2.]] - [[Litvinovljev protokol]] - [[SSSR]], [[Druga poljska republika|Poljska]], [[Kraljevina Rumunija|Rumunija]], [[Letonija]] i [[Estonija]] potpisali u Moskvi pakt o nenapadanju (u skladu sa [[Kellogg-Briandov pakt|Kellogg-Briandovim paktom]]). * [[10. 2.]] - Najviša dnevna temperatura u Beogradu -18,5&nbsp;°C, sledećeg jutra pada do -25,5&nbsp;°C (od 1. do 23. 2. samo jedan dan nije bio leden). * [[11. 2.]] - {{flagicon|Vatikan}} [[Lateranski ugovori]] daju nezavisnost [[Vatikan]]u od Italije, čime je rešeno [[Rimsko pitanje]] koje je trajalo od [[1848]]. odn. [[1870]]. [[Datoteka:Kralj Aleksandar Karađorđević, TIME, 11.02.1929..jpg|mini|150px|Aleksandar na ''Time''-u]] * 11. 2. - Kralj Aleksandar na naslovnoj strani magazina ''Time'', sa legendom "''Alexander the Absolute...''"<ref>{{Cite web |title=''Time Magazine Cover: King Alexander |url=http://www.time.com/time/covers/0,16641,19290211,00.html |access-date=2010-08-06 |archive-date=2010-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101027214738/http://www.time.com/time/covers/0,16641,19290211,00.html |dead-url=yes }}</ref>. * 11. 2. - Umro [[Johann II. (Lihtenštajn)|Johann II.]], preko 70 godina knez [[Lihtenštajn]]a, nasleđuje ga brat [[Franz I. (Lihtenštajn)|Franz I.]] (do [[1938]]). * [[12. 2.]] - [[Lav Trocki]] proteran iz [[SSSR]] - odlazi u Tursku. * [[14. 2.]] - [[Masakr na Valentinovo]] u Čikagu - ubijeno sedam gangstera iz bande [[Bugs Moran]]a, [[Al Kapone|Kaponeovih]] rivala. * februar - Rukovodstvo [[KPJ]] poziva radnike i seljake na borbu za rušenje režima. Na inicijativu [[Kominterna|Kominterne]], [[KPJ]] pozvala na [[Oružani otpor diktaturi u Kraljevini Jugoslaviji|oružani otpor diktaturi]], što su vlasti iskoristile da nanesu teške gubitke partiji (→ [[Sedam sekretara SKOJ-a]]). Do kraja godine CK KPJ prestao delovati kao jedinstveno rukovodstvo, članovi u emigraciji. * februar - Voz [[Orient Express]] je bio zaglavljen pet dana u snegu kod Čerkezkoja u turskoj Trakiji - inspiracija za "[[Ubojstvo u Orient Expressu]]". === Mart/Ožujak === [[Datoteka:President Hoover portrait.jpg|mini|150px|[[Herbert Hoover]]]] * [[3. 3.]] - Meksički general [[José Gonzalo Escobar]] diže pobunu protiv vlade, ima početnih uspeha na severu zemlje ali je poražen do kraja aprila. * [[4. 3.]] - [[Herbert Hoover]] naslijedio je [[Calvin Coolidge|Calvina Coolidge-a]] na mjestu američkog predsjednika i postao 31. predsjednik [[SAD]]-a (do 1933). * 4. 3. - [[Plutarco Elías Calles]] osniva u Meksiku Nacionalnu revolucionarnu partiju, kasnije [[Institucionalno revolucionarna partija]] (PRI), koja na vlasti ostaje bez prekida do 2000. * [[17. 3.]] - U Ženevi potpisan grčko-jugoslovenski sporazum o Solunskoj zoni. * [[18. 3.]] - Radio Beograd emituje probnu emisiju - izveštaji o vodostanju, zbog naglog otapanja snega i poplava. * [[20. 3.]] - Sovjetski Politbiro odobrio sugestiju za upotrebu [[Uralsko-sibirski metod|Uralsko-sibirskog metoda]] sakupljanja žita - anticipacija [[raskulačivanje|raskulačivanja]], pojačan nemir i represija na selu. * [[22. 3.]] - U Zagrebu ubijen Toni Schlegel, direktor Jugoštampe, koji je bio naklonjen kralju. * [[24. 3.]] - Počeo sa emitovanjem [[Radio Beograd]] AD. * 24. 3. - Jednostranački izbori u Italiji, [[Nacionalna fašistička partija]] dobila podršku 98,4% birača. [[Vladimir Gortan]] i drugovi učestvovali u oružanoj akciji ometanja izbora u Istri. * [[26. 3.]] - Velika sahrana maršala [[Ferdinand Foch|Focha]] u Parizu. * [[28. 3.]] - Japanski vojnici se povukli iz kineske provincije [[Shandong]] u svoju bazu u [[Qingdao]], čime je okončan prošlogodišnji [[Jinanski incident]]. * [[29. 3.]] - Bitka kod Sabille je glavni okršaj [[Ikhwanska pobuna|Ikhwanske pobune]] u Arabiji i pobeda [[Ibn Saud]]ove vojske nad verskom milicijom. * [[31. 3.]] - Pakt prijateljstva, mirenja i sudskog raspravljanja između Kraljevine SHS i [[Grčka|Grčke]]. * 31. 3. - Novi Zakon o vrhovnoj državnoj upravi u KSHS: ukinuta četiri ministarstva (vera, agrarne reforme, narodnog zdravlja, pošta i telegrafa). === April/Travanj === * [[1. 4.]] - [[Josephine Baker]], "Crna zvezda", stigla u Beograd. * 1. 4. - Radio Beograd emitovao prvi kamerno-muzički koncert posvećen Mocartu (početak muzikologije na RB). * [[7. 4.]] - Prvi direktan prenos fudbalske utakmice u Jugoslaviji, "[[FK Beogradski Sport Klub|BSK]]" - "[[FK Jugoslavija|Jugoslavija]]" 7:1. Utakmica igrana po blatu i snegu, koji je padao i u drugim krajevima zemlje, čak i u Splitu. * [[8. 4.]] - U SSSR doneti zakoni o religijskim udruženjima - aktivnosti crkve ograničene na crkvene zgrade, zakoni su osnova za progon u narednoj deceniji. * [[9. 4.]] - Josephine Baker u Zagrebu, na sutrašnjoj predstavi izgredi nekih klerikalnih studenata. * [[14. 4.]] - Održana prva [[Velika nagrada Monaka]], pobednik je [[William Grover-Williams]] u vozilu [[Bugatti Type 35]]B. * april - Uhapšen [[Dragoljub Jovanović]], levi [[zemljoradnička stranka (Jugoslavija)|Zemljoradnik]]. * [[16. 4.]] - Osnovana Privilegovana agrarna banka (prvi zbor akcionara 15. 8. u Beogradu, [[Zgrada Agrarne banke|zgrada banke]] završena 1934). [[Datoteka:Ante Pavelić and Gustav Perčec with the Macedonian National Committee in fron of Union Palace Hotel in Sofia, 20 April 1929.png|mini|250px|[[Ante Pavelić|Pavelić]] i [[Gustav Perčec|Perčec]] u Sofiji]] * april - Na plenumu Centralnog komiteta i Centralne kontrolne komisije u SSSR poražena "[[Nikolaj Buharin|Buharinova]] grupa", koji je smenjen sa položaja; Buharin je zajedno sa [[Aleksej Rikov|Rikovom]] i [[Mihail Tomski|Tomskim]] činio "[[Desna opozicija u SKP(b)|Desnu opoziciju]]". * [[19. 4.]] - [[Ante Pavelić]] i [[Gustav Perčec]] stigli u Sofiju, pozdravljeni od pristalica [[VMRO]], sutradan usvojena [[Sofijska deklaracija]] o saradnji u borbi za nezavisnost Hrvatske i Makedonije (→ [[:File:Macedonia Newspaper with the Sofia Declaration 22 April 1929.png|naslovnica "Makedonije"]]). * 19. 4. - Prvi radio-prenos iz Opere Narodnog pozorišta u Beogradu ("Knez Igor" A. Borodina). * [[24. 4.]] - Dignuta optužnica protiv Pavelića i Perčeca<ref>"Politika", 25. 4. [http://digital.nb.rs/scc/direct.php?sign=P-2484-1929 1929]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, str 2</ref>. * [[25. 4.]] - [[Đuro Đaković]], organizacioni sekretar CK KPJ, i [[Nikola Hećimović]], skojevac i sekretar Crvene pomoći, ubijeni na jugoslovensko-austrijskoj granici (bili su uhapšeni u velikoj raciji u Zagrebu 20. 4.). * [[30. 4.]] - Vojvoda [[Stepa Stepanović]] sahranjen u Čačku. === Maj/Svibanj === * [[1. 5.]] - Zemljotres u planinama Kopet Dag odnosi 3.800 života u severoistočnoj Persiji i sovjetskoj Turkmeniji. * 1. 5. - Komunisti drže prvomajske demonstracije u Berlinu, uprkos zabrani - dolazi do višednevnih nereda sa mrtvima. * [[3. 5.]] - Prikazan ''[[The Cocoanuts]]'', prvi dugometražni film [[Braća Marx|Braće Marx]]. * [[4. 5.]] - Kratkometražni film ''[[Unaccustomed As We Are]]'' je prvi zvučni [[Stanlio i Olio|Stanlija i Olija]]. * [[8. 5.]] - Blizu Čikaga pronađena tela trojice gangstera ([[Albert Anselmi]], [[John Scalise]], Joseph Giunta), navodno ih je prethodne večeri [[Al Capone]] pretukao bejzbol palicom i dao ubiti na lažnoj proslavi. * 13 - 16. 5. - [[Konferencija u Atlantic Cityju]]: okupljanje vođa organizovanog kriminala u SAD vodi osnivanju Nacionalnog sindikata kriminala (''[[National Crime Syndicate]]''). * [[15. 5.]] - Požar na klinici u [[Cleveland, Ohio]] odnosi 123 života. * [[16. 5.]] - [[1. dodjela Oscara]]: najbolji film je ''[[Wings (film)|Wings]]'', prvi i poslednji [[nemi film]] dobitnik. * [[20. 5.]] - [[30. 1.]] 1930. - [[Expo 1929|Međunarodna izložba u Barseloni]]. Nemački paviljon [[Ludwig Mies van der Rohe|Mies van der Rohea]] je značajan za modernu arhitekturu. [[Datoteka:Pabellón Yugoslavia.jpg|mini|250px|Jugoslovenski paviljon na [[Expo 1929|Barselonskoj izložbi]] ([[Dragiša Brašovan|Brašovan]])]] * [[25. 5.]] - Premijera [[Branislav Nušić|Nušićeve]] "Gospođe ministarke" u beogradskom Narodnom pozorištu (naslovna uloga [[Žanka Stokić]]). * 25. 5. - Islandski liberali i konzervativci se udružili u [[Stranka nezavisnosti (Island)|Stranku nezavisnosti]]. * [[28. 5.]] - Prikazan ''[[On with the Show]]'', prvi potpuno kolor i zvučni dugometražni film. * [[30. 5.]] - Izbori u Ujedinjenom kraljevstvu, prozvani "[[Flapper]]" izbori, jer su prvi put mogle glasati žene mlađe od 30 (i starije od 21). Najviše mandata za laburiste (287, novih 136), ali bez apsolutne većine. * ? maj - Uhapšen [[Svetozar Pribićević]], interniran u [[Brus]]. === Jun/Juni/Lipanj === * [[3. 6.]] - Ugovorom iz Lime rešen spor [[Peru]]a i [[Čile]]a iz vremena [[Pacifički rat|Pacifičkog rata]]: Čile zadržava oblast [[Arica|Arike]] a [[Tacna|Taknu]] vraća Peruu. * [[6. 6.]] - Premijera filma ''[[Un Chien Andalou]]'' u Parizu. * [[7. 6.]] - Presuda za [[atentat u Narodnoj skupštini]] [[1928]]: [[Puniša Račić]] osuđen na zbirnih 60 godina robije, tj. zakonski maksimum od 20 godina (sud nije našao predumišljaj); [[Dragutin Jovanović Lune]] i [[Toma Popović]] oslobođeni krivice. * 7. 6. - Italijanski parlament ratifikovao Lateranski ugovor. * [[8. 6.]] - [[Ramsay MacDonald]] formirao drugu, manjinsku, laburističku vladu UK, s podrškom liberala (do [[1931]], zatim na čelu Nacionalne, koalicione, vlade do [[1935]]); u kabinetu je i prva žena, [[Margaret Bondfield]]. * [[19. 6.]] - Zakon o uređenju unutrašnje državne uprave i Uredba o radnom vremenu u trgovačkim i zanatskim radnjama u KSHS. * 19. 6. - Nikolaj Buharin izbačen iz Prezidijuma Izvršnog komiteta Kominterne. * [[21. 6.]] - Američkim posredovanjem postignut sporazum između meksičke vlade i katoličke crkve, što je početak kraja [[Kristeroski rat|Kristeroskog rata]] - antiklerikalni zakoni ostaju ali se neće primenjivati (ipak, vlada nastavlja progon katolika), zvona se oglasila 27. juna, prvi put posle tri godine. * [[22. 6.]] - [[A. E. Douglass]] istražuje ruševine u Arizoni i ustanovljuje [[dendrohronologija|dendrohronologiju]]. * [[24. 6.]] - [[Clärenore Stinnes]] i [[Carl-Axel Söderström]] završili u Berlinu dvogodišnje putovanje oko sveta automobilom. * [[27. 6.]] - U Njujorku održana prva demonstracija [[Televizija u boji|televizije u boji]]. * [[28. 6.]] - Na [[Bled]]u rođen [[Andrej Karađorđević]], treći kraljević (kršten [[15. 8.]]). * 28. 6. - Deseta godišnjica [[Versajski sporazum|Versajskog sporazuma]] u [[Vajmarska Republika|Nemačkoj]] obeležena danom žalosti i proklamacijom vlade koja ga osuđuje. === Jul/Juli/Srpanj === * [[3. 7.]] - Kriza portugalske vlade: nakon ministra pravde, ostavku dao i njegov prijatelj [[António de Oliveira Salazar]], po verskim pitanjima - predsednik Carmona lično traži od Salazara da povuče ostavku, premijer puk. de Freitas odstupa, a Salazar će dobiti dodatna ovlašćenja. * [[9. 7.]] - Sastanak Adolfa Hitlera i [[Alfred Hugenberg|Alfreda Hugenberga]], nacionalističkog političara i medijskog magnata - radiće protiv vlade i Youngovog plana, nacisti dobijaju veliki publicitet. * [[10. 7.]] - Kineske vlasti zauzele [[Kinesko-istočna železnica|Kinesko-istočnu železnicu]], hapse i proteruju sovjetske zvaničnike, iz čega proističe [[Kinesko-sovjetski konflikt (1929)|Kinesko-sovjetski konflikt]]. * [[11. 7.]] - Tajni dekret Saveta narodnih komesara SSSR o stvaranju popravno-radnih logora - osnova sistema [[gulag]]a. [[Datoteka:Überseemuseum Bremen 2009 270.JPG|mini|220px|''[[SS Bremen (1929)|SS Bremen]]'', maketa]] * [[16. 7.|16]] - [[22. 7.]] - Prvo putovanje naprednog putničkog broda ''[[SS Bremen (1929)|SS Bremen]]'', odmah osvaja [[Plava vrpca|Plavu vrpcu]]. * [[17. 7.]] - Ante Pavelić i Gustav Perčec u odsustvu osuđeni na smrt zbog izdaje. * [[20. 7.]] - U selu Stari Lec ([[opština Plandište]]) otkriveno telo beogradske milionerke Irme Molnar<ref>"Politika", 23. jul 1929, kao i narednih dana; o ovome je izvestio i magazin ''Time'': [http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,737622,00.html YUGOSLAVIA: Richest Woman] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101027202017/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,737622,00.html |date=2010-10-27 }}</ref> * [[23. 7.]] - U [[Konak kneginje Ljubice|Konaku kneginje Ljubice]] otvoren Muzej savremene umetnosti, inicijativom kneza [[Pavle Karađorđević|Pavla]]<ref>[http://www.digitalna.nb.rs/wb/NBS/Novine_i_casopisi/Politika_1904-1941/1929/7/23?pageIndex=00007 Politika, 23. 7. 1929, str. 7]{{Dead link|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. digitalna.nb.rs (pristup. 8. 9. 2015.)</ref>. * [[24. 7.]] - Na snagu stupio [[Briand-Kelloggov pakt]] kojim su potpisnice obećale da neće koristiti rat za rešavanje sporova. * 24. 7. - U Grčkoj donesen zakon [[idionimon]] protiv "pobunjeničkih" ideja (komunisti, anarhisti, sindikalne mobilizacije). * [[25. 7.]] - Papa [[Pio XI.]] u velikoj procesiji izlazi na trg Svetog Petra - prvi put da Papa napušta [[Vatikan]] od [[1870]]. * [[27. 7.]] - [[Ženevska konvencija (1929)|Ženevska konvencija]] o tretmanu zarobljenika. Crveni polumesec priznat kao znak pored crvenog krsta. * 27. 7. - Tokom pokušaja hapšenja u Samoboru ubijeni [[Janko Mišić]] i [[Mijo Oreški]], dvojica od [[Sedam sekretara SKOJ-a]], kao i Slavko Oreški. * [[30. 7.]] - [[Pavle Marganović]], jedan od Sedam sekretara SKOJ-a ubijen u zagrebačkoj policiji. === Avgust/August/Kolovoz === [[Datoteka:Badge (AM 1996.71.304).jpg|100px|mini|[[Nirnberška partijska značka]]]] * 1 - 4. 8. - Četvrti partijski sabor [[NSDAP]] u Nirnbergu, poslednji pre dolaska na vlast 1933 - [[Nirnberška partijska značka]], ustanovljena 1936, biće oznaka partijske "stare garde". * [[5. 8.]] - [[Manuel Gonçalves Cerejeira]] je novi [[Lisabonski patrijarhat|patrijarh Lisabona]] - Salazarov prijatelj i podrška, ostaje čak do 1971. * 5/[[6. 8.]] - Eksplozija ispred žandarmerijske kasarne u Zagrebu, materijalna šteta, sumnja se na komuniste<ref>[http://www.digitalna.nb.rs/wb/NBS/novine/politika/1929/08/07?pageIndex=00003 Politika, 7. avgust 1929, str. 3]. digitalna.nb.rs (pristup. 28. 5. 2017.)</ref>. * 5 - [[6. 8.]] - Rudarski [[Štrajk u Lupeniju (1929)|štrajk u Lupeniju]], u [[Kraljevina Rumunjska|Rumunjskoj]] - u intervenciji vojske poginulo dvadesetak štrajkača. [[Datoteka:Споменик Арчибалду Рајсу (само биста крупније).jpg|mini|140px|Detalj spomenika [[Archibald Reiss|Archibaldu Reissu]] (1931)]] * [[8. 8.]] - [[Archibald Reiss]] umro u Beogradu. * [[8. 8.|8]] - [[29. 8.]] - Nemački vazdušni brod ''[[LZ 127 Graf Zeppelin]]'' obleteo severnu hemisferu iz [[Lakehurst, New Jersey]]. * [[11. 8.]] - Šesnaesti Cionistički kongres u Cirihu, Palestinska cionistička egzekutiva restrukturirana u [[Jevrejska agencija|Jevrejsku agenciju]]. * kolovoz - Funkcioneri [[HSS]] [[Juraj Krnjević]] (gen. sekretar) i [[August Košutić]] (potpredsednik) otišli u emigraciju. * [[16. 8.]] - Sukobom na [[Zid plača|Zidu plača]] počinju [[Neredi u Palestini (1929)|neredi u Palestini]] - u nedelji 23 - 29. 8. gine 133 Jevreja i 116 Arapa. * [[20. 8.]] - [[BBC]] eksperimentalno emituje TV sliku ([[John Logie Baird|Bairdov]] sistem sa 30 linija). * 23-[[24. 8.]] - [[Hebronski masakr (1929)|Hebronski masakr]]: ubijeno 65-68 Jevreja u tom palestinskom gradu, ostali proterani (vratiće se tek [[1967]]). * [[29. 8.]] - U [[Safed]]u ubijeno 18-20 Jevreja. * 29. 8. - Prikazan mjuzikl ''[[Gold Diggers of Broadway]]''. * [[31. 8.]] - Na Prvoj Haškoj konferenciji finalizovan [[Youngov plan]] - smanjene nemačke ratne reparacije (112 milijardi maraka u periodu od 59 godina), prevaziđen već 1932. [[Okupacija Rajnlanda]] će biti okončana 1930, pet godina pre roka. === Septembar/Rujan === [[Datoteka:Kip Grgura Ninskog, Split.jpg|mini|210px|[[Grgur Ninski (Meštrović)|Grgur Ninski]]]] * [[3. 9.]] - ''[[Dow Jones Industrial Average]]'' dostiže 381.17 - vrhunac koji će biti prevaziđen tek novembra [[1954]]. * [[5. 9.]] - Francuski ino. ministar [[Aristide Briand]] pred [[Društvo naroda|Društvom naroda]] predlaže Evropsku federaciju. * [[7. 9.]] - U Finskoj potonuo parobrod ''[[SS Kuru]]'', 136 mrtvih. * septembar - Kreće ubrzana [[Kolektivizacija u SSSR]]. * [[17. 9.]] - Predsjednik [[Litva|Litve]] [[Antanas Smetona]] uklanja premijera Voldemarasa i zavodi diktaturu (do sovjetske okupacije [[1940]]). * [[18. 9.]] - Gubici na njujorškoj berzi nakon upozorenja poslovnog teoretičara [[Roger Babson|Rogera Babsona]] da "dolazi krah". * [[20. 9.]] - Bankrotstvo i hapšenje britanskog investitora [[Clarence Hatry|Clarencea Hatryja]] vode krahu Londonske berze i nestabilnosti u SAD. * [[27. 9.]] - Objavljen [[Ernest Hemingway|Hemingwayev]] roman "[[A Farewell to Arms|Zbogom oružje]]". * [[29. 9.]] - Knez Pavle Karađorđević otkrio u Splitu [[Grgur Ninski (Meštrović)|spomenik Grguru Ninskom]], prvobitno postavljen u Peristilu Dioklecijanove palače. * [[30. 9.]] - [[Fritz von Opel]] leteo u Frankfurtu prvim raketnim avionom, [[Opel RAK.1]]. * jesen - [[Sovjetski revolucionarni kalendar]]: u SSSR se uvodi neprekidni proizvodni tjedan, "neprerivka" (različite verzije se koriste do 1940). === Oktobar/Listopad === [[Datoteka:Banovine Jugoslavia.png|mini|250px|[[Banovine Kraljevine Jugoslavije]] (1931)]] * [[3. 10.]] - Kralj Aleksandar promenio ime ''Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca'' u '''[[Kraljevina Jugoslavija]]'''; zemlja podeljena u [[Banovine Kraljevine Jugoslavije|9 banovina]] plus Uprava Grada Beograda, umesto 33 oblasti (granice banovina su menjane 1931, npr. Vukovar i Vinkovci su iz Drinske prebačeni u Savsku banovinu<ref>[http://www.cro-eu.com/forum/index.php?topic=613.0;wap2 Kraljevina Jugoslavija – podjela na banovine 1931. godine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191227202801/http://www.cro-eu.com/forum/index.php%3Ftopic%3D613.0;wap2 |date=2019-12-27 }}. cro-eu.com/forum (pristup. 27.12.2019)</ref>)<ref>[http://www.digitalna.nb.rs/wb/NBS/novine/politika/1929/10/04#page/0/mode/1up Politika, 4. oktobar 1929]. digitalna.nb.rs (pristup. 28. 5. 2017.)</ref>. * [[6. 10.]] - Ruski general [[Pjotr Wrangel]] sahranjen u Beogradu, odakle je prenesen iz Brisela. * [[12. 10.]] - Potpisana [[Varšavska konvencija]] o međunarodnom vazdušnom prevozu ljudi i robe. * [[13. 10.]] - [[Mohammed Nadir Shah]] zauzima [[Kabul]] (vlada do [[1933]]), Habibullāh Kalakāni je zarobljen i ubrzo pogubljen. * [[15. 10.]] - Prikazan SF film [[Fritz Lang|Fritza Langa]] ''[[Frau im Mond]]''. * 15. 10. - Ekonomista [[Irving Fisher]] izjavljuje da su akcije dostigle "ono što izgleda kao trajno visok plato" i da će još znatno porasti - ali veći gubici počinju već sutradan. * [[oktobar]] - Kralj Aleksandar razmišlja o ukidanju [[ćirilica|ćirilice]]<ref>[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,752216,00.html YUGOSLAVIA: Dangerous Decree] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101027213737/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,752216,00.html |date=2010-10-27 }}, ''Time'', 21. oct. 1929.</ref>. * oktobar - Pobuna [[Oromo]]a u nekim delovima [[Etiopsko Carstvo|Etiopije]], Ras Tafari ([[Haile Selassie]]) zahteva od [[Gugsa Welle]]a da uguši pobunu, ali ovaj ne samo što odbija, nego u januaru diže i svoju pobunu - u zemlji je i dalje spor između Ras Tafarija i carice [[Zauditu od Etiopije|Zauditu]]. * [[16. 10.]] - U talijanskoj [[Pula|Puli]], [[Vladimir Gortan]] osuđen na smrt (izvršeno sutradan), ostala četvorica optuženih na po 30 godina robije. * 16. 10. - [[Dirižabl]] "[[LZ 127 Graf Zeppelin|Graf Cepelin]]" preleteo preko Beograda i današnje Srbije tokom putovanja oko sveta. * [[18. 10.]] - U slučaju ''Edwards v Canada (AG)'' presuđeno da su žene "osobe" i da mogu biti imenovane u Senat Kanade. [[Datoteka:1930-67B.png|mini|280px|Njujorška berza]] * [[24. 10.]] - "Crni četvrtak" označava početak [[Krah Njujorške berze (1929)|kraha Njujorške berze]]: početni gubitak od 11% umanjen na oko 2% intervencijom vodećih bankara. * [[28. 10.]] - "Crni ponedeljak": Dow Jones pao 13%. * [[29. 10.]] - "Crni utorak" donosi rekordni promet akcija na Dow Jones i pad od 12%. Ovo se smatra početkom '''[[Velika ekonomska kriza|Velike depresije]]''' (berza je, doduše, u naredna dva dana porasla 12 odn. 6% jer su brokeri kupovali bagatelne akcije). * [[31. 10.]] - Glavni grad [[Belgijski Kongo|Belgijskog Konga]] premešten iz [[Boma|Bome]] u Léopoldville ([[Kinshasa]]). === Novembar/Studeni === * [[7. 11.]] - U skromnim prostorijama otvoren njujorški [[Museum of Modern Art|Muzej moderne umetnosti]] (MoMA). * 7. 11. - Dvanaesta godišnjica [[Oktobarska revolucija|Oktobarske revolucije]], Staljin opisuje 1929. kao godinu [[Veliki prelom (SSSR)|Velikog preloma]] (forsirana kolektivizacija i industrijalizacija) * [[13. 11.]] - Dow Jones dostigao prvo dno na 198.69 poena, 48% manje nego početkom septembra - sledi oporavak do aprila. * [[15. 11.]] - Prikazan britanski film ''[[Atlantic (film)|Atlantic]]'', istovremeno je snimljena i nemačka verzija, prvi zvučni film u toj zemlji. * novembar - [[Vladimir Zvorikin]] patentirao u SAD poboljšani TV prijemnik sa [[Katodna cijev|katodnom cijevi]]. * [[17. 11.]] - [[Nikolaj Buharin]], poslednja pretnja [[Staljin]]ovoj vlasti, isključen iz Politbiroa. * [[18. 11.]] - Zemljotres na Grand Bancsu pored [[Newfoundland]]a, osetio se do Njujorka i Montreala, prekinuto 12 podmorskih kablova, cunami u tri talasa visine do 4 metra. * [[20. 11.]] - [[Salvador Dalí]] imao prvu samostalnu izložbu u Parizu. * [[28. 11.]] - Istraživač [[Richard E. Byrd]], pilot [[Bernt Balchen]] i još dvojica su prvi preleteli [[Južni pol]]. * [[30. 11.]] - [[Srpski nadrealisti|Nadrealisti]] u Beogradu osnivaju svoj pokret, planira se pokretanje publikacije<ref name="onrnus">[http://nadrealizam.rs/rs/o-nadrealizmu/o-nadrealizmu-razvoj-nadrealizma-u-srbiji O nadrealizmu: Razvoj nadrealizma u Srbiji]{{Dead link|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. nadrealizam.rs (prist. 5.2.2017)</ref>. === Decembar/Prosinac === * [[5. 12.]] - [[Datoteka:Flag of the Tajik Autonomous Soviet Socialist Republic (1929–1931).svg|25px]] [[Nacionalno razgraničenje u SSSR]]: Tadžička ASSR, deo [[Uzbečka Sovjetska Socijalistička Republika|Uzbečke SSR]], postaje zasebna [[Tadžička Sovjetska Socijalistička Republika]], proširena za severni deo, sa [[Hudžand]]om. * [[10. 12.]] - Uhapšen [[Josip Predavec]], potpredsednik [[HSS]], zbog navodne prevare u vezi stečaja Seljačke zadružne banke. * [[12. 12.]] - U beogradskom Malom mokrom lugu (zapravo na Konjarniku) osvećen budistički hram<ref>[http://www.digitalna.nb.rs/wb/NBS/novine/politika/1929/12/13?pageIndex=00007 Politika, 13. decembar 1929, str 7]. digitalna.nb.rs (pristup. 28. 5. 2017.)</ref>. * [[13. 12.]] - Počelo suđenje trovačicama, "tvorcima anđela", iz mađarskog sela [[Nagyrév]]. * 13. 12. - Donesena odluka o promeni većeg broja naziva ulica u Beogradu<ref>[http://www.digitalna.nb.rs/wb/NBS/novine/politika/1929/12/14?pageIndex=00009 Politika, 14. decembar 1929, str. 9]. digitalna.nb.rs (pristup. 28. 5. 2017.)</ref>. * [[17. 12.]] - Kraljev rođendan zvanično proslavljen u celoj zemlji (konfiskovani izveštaji o podmetnutoj bombi na pruzi Beograd-Zagreb i napadu na projugoslovenskog sveštenika Ritiga<ref>[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,929162,00.html YUGOSLAVIA: Zhivoi Kraji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120106203633/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,929162,00.html |date=2012-01-06 }}, ''Time'', 30. dec. 1929</ref>). * [[21. 12.]] - Raskošna proslava njegovog pedesetog rođendana se smatra početkom [[Staljinov kult ličnosti|Staljinovog kulta ličnosti]] (Caricin/Staljingrad i Donjeck/Staljino su još ranije nazvani po njemu). * [[22. 12.]] - Uhapšen [[Vlatko Maček]], predsednik HSS, pod optužbom da je finansirao neke članove navodne terorističke organizacije, koja je trebalo da deluje u vreme Kraljevog rođendana (16-17. decembar - bomba pod voz kojim su putovale deputacije u Beograd, bomba u katedrali i "moguće" u 'Esplanadi' tokom svečanog bala). * 22. 12. - [[Nemački referendum (1929)|Nemački referendum]] protiv Youngovog plana nije uspeo, ali su [[nacisti]] tokom kampanje stekli publicitet i kredibilitet među mejnstrim desničarima. * 22. 12. - Otvorena pruga Kragujevac-Kraljevo. * 22. 12. - Habarovskim protokolom okončan [[Kinesko-sovjetski konflikt (1929)|Kinesko-sovjetski konflikt]] - status kvo ante. * [[27. 12.]] - [[Raskulačivanje]] (dekulakizacija): Staljin najavio likvidaciju [[kulak]]a kao klase. * [[28. 12.]] - "Crna subota" na [[Samoa|Samoi]] - novozelandski kolonijalni policajci ubili 11 nenaoružanih demonstranata - začetak pokreta Mau za nezavisnost. * 28. 12. - Francuski parlament izglasao sredstva za gradnju "[[Maginotova linija|Maginotove linije]]", nazvane po ministru rata [[André Maginot|Maginotu]]. * [[29. 12.]] - Sveindijski kongres u Lahoreu pod predsedavanjem [[Jawaharlal Nehru|Jawaharlala Nehrua]] zahteva potpunu nezavisnost [[Britanska Indija|Britanske Indije]]. * 29. 12. - U [[Nizozemska istočna Indija|Nizozemskoj Ostindiji]] uhapšen [[Sukarno]] i ostali lideri Indonežanske nacionalne partije, u pritvoru i zatvoru ostaje dve godine. * [[31. 12.]] - [[Katastrofa u kinu Glen]]: u požaru u škotskom bioskopu stradalo 69 djece. === Kroz godinu === [[Datoteka:TrgRepublike1934.jpg|mini|220px|Pozorišni trg u Beogradu]] * ? U Beogradu podignuta zgrada pošte Beograd 2, najveća na Balkanu (desetak godina kasnije, uslovi rada u njoj su teški i tvrdi se da je Beograđani ne vole)<ref>[https://digitalna.nb.rs/wb/NBS/novine/vreme/1939/12/17#page/12/mode/1up ''Beograd 2'', Vreme, 17. dec. 1939, str. 13]. digitalna.nb.rs</ref>. * U KSHS/KJ je potrošeno 153.000 tona železa, od čega je 72% uvezeno; od 42.000 tona domaće proizvodnje, 47% potiče iz Zenice.<ref>[https://digitalna.nb.rs/wb/NBS/novine/politika/1936/03/17?pageIndex=00007 "Politika", 17. mart 1936]</ref> * Domaći nemi filmovi: "[[Kroz buru i oganj]]" i "[[Rudareva sreća]]". * [[Fibus Lavin]] otkrio [[Dezoksiriboza|dezoksiribozu]]. * Karl Lohmann otkrio [[adenozin trifosfat]]. == Rođenja == {{glavni članak|:Kategorija:Rođeni 1929.}} === Januar/Siječanj &ndash; Februar/Veljača === * [[3. 1.]] - [[Sergio Leone]], filmski režiser († [[1989]]) * 3. 1. - [[Gordon Moore]], suosnivač korporacije ''Intel'' († [[2023]]) * [[6. 1.]] - [[Babrak Karmal]], predsednik Afganistana († [[1996]]) * [[7. 1.]] - [[Miroslav Pečujlić]], profesor Pravnog fakulteta, rektor BU († [[2006]]) * [[14. 1.]] - [[Aleksandar Petrović (režiser)|Aleksandar Petrović]], režiser († [[1994]]) * 14. 1. - [[Lazar Trifunović]], istoričar umetnosti, kritičar († [[1983]]) * [[15. 1.]] - [[Martin Luther King, Jr.]], lider pokreta za ljudska prava, nobelovac za mir († [[1968]]) * [[16. 1.]] - [[Mirjana Dančuo]], operna pjevačica, sopran * [[20. 1.]] - [[Stjepan Jimmy Stanić]], pjevač, glazbenik († [[2026]]) * [[24. 1.]] - [[Ivan Ivanji]], književnik, prevodilac († [[2024]]) * [[27. 1.]] - [[Mohamed Al-Fayed]], poslovni magnat († [[2023]]) * [[29. 1.]] - [[Sima Ćirković]], srpski istoričar († [[2009]]) * [[31. 1.]] - [[Rudolf Mössbauer]], fizičar, nobelovac († [[2011]]) * 31. 1. - [[Jean Simmons]], glumica († [[2010]]) * [[5. 2.]] - [[Fred Sinowatz]], kancelar Austrije († [[2008]]) * [[10. 2.]] - [[Jerry Goldsmith]], američki kompozitor filmske muzike († [[2004]]) * [[13. 2.]] - [[Omar Torrijos]], vojni lider Paname († [[1981]]) * [[14. 2.]] - [[Mihajlo Viktorović]], glumac († [[1998]]) * [[15. 2.]] - [[Graham Hill]], vozač F1 († [[1975]]) * [[17. 2.]] - [[Patricia Routledge]], glumica († [[2025]]) * 17. 2. - [[Božidar Ferjančić]], istoričar, akademik († [[1998]]) * [[22. 2.]] - [[James Hong]], glumac * [[23. 2.]] - [[Patrijarh moskovski Aleksije II]] († [[2008]]) * [[28. 2.]] - [[Frank Gehry]], arhitekta († [[2025]]) === Mart/Ožujak &ndash; April/Travanj === * [[1. 3.]] - [[Georgi Markov]], bugarski disident († [[1978]]) * [[4. 3.]] - [[Sava Mrmak]], TV reditelj († [[2002]]) * [[13. 3.]] - [[Boris Buzančić]], glumac, gradonačelnik Zagreba († [[2014]]) * [[18. 3.]] - [[Christa Wolf]], njemačka književnica († [[2011]]) * [[21. 3.]] - [[Gallieno Ferri]], crtač stripova († [[2016]]) * [[23. 3.]] - [[Roger Bannister]], atletičar († [[2018]]) * [[27. 3.]] - [[Slavko Leovac]], klasični filolog, akademik († [[2000]]) * [[28. 3.]] - [[Predrag Laković]], glumac († [[1997]]) * 28. 3. - [[Dragan Laković]], glumac († [[1990]]) * [[1. 4.]] - [[Milan Kundera]], književnik († [[2023]]) * [[2. 4.]] - [[Hans Koschnick]], nemački političar, EU administrator Mostara († [[2016]]) * [[5. 4.]] - [[Zorka Manojlović]], glumica († [[2013]]) * [[8. 4.]] - [[Jacques Brel]], šansonjer († [[1978]]) * [[10. 4.]] - [[Max von Sydow]], glumac († [[2020]]) * [[14. 4.]] - [[Chadli Bendjedid]], predsednik Alžira († [[2012]]) * [[17. 4.]] - [[Nikola Milošević]], srpski filozof i akademik († [[2007]]) * 17. 4. - [[James Last]], kompozitor i lider orkestra († [[2015]]) === Maj/Svibanj &ndash; Jun/Lipanj === * [[1. 5.]] - [[Ralf Dahrendorf]], sociolog, filozof, politikolog († [[2009]]) * [[2. 5.]] - [[Édouard Balladur]], premijer Francuske * [[4. 5.]] - [[Audrey Hepburn]], glumica († [[1993]]) * [[11. 5.]] - [[Margaret Kerry]], glumica, model za Zvončicu * [[12. 5.]] - [[Sam Nujoma]], prvi predsednik Namibije († [[2025]]) * [[17. 5.]] - [[Branko Zebec]], nogometaš i trener († [[1988]]) * [[24. 5.]] - [[Slobodan V. Ribnikar]], jedan od osnivača Nuklearnog centra "Vinča", akademik († [[2008]]) * [[25. 5.]] - [[Svetozar Kurepa]], matematičar († [[2010]]) * [[29. 5.]] - [[Peter Higgs]], fizičar, nobelovac († [[2024]]) * [[31. 5.]] - [[Ljuba Tadić]], glumac († [[2005]]) * [[2. 6.]] - [[Marko Todorović]], glumac († [[2000]]) * [[4. 6.]] - [[Karolos Papuljas]], predsednik Grčke († [[2021]]) * [[12. 6.]] - [[Brigid Brophy]], britanska spisateljica, aktivistkinja († [[1995]]) * 12. 6. - [[Anne Frank]], žrtva holokausta († [[1945]]) * [[16. 6.]] - [[Sabah IV Ahmad Al-Jaber Al-Sabah]], emir Kuvajta († [[2020]]) * [[17. 6.]] - [[Tigran Petrosjan]], sovjetski šahist († [[1984]]) * 17. 6. - [[Tomislav Crnković]], nogometaš († [[2009]]) * [[18. 6.]] - [[Jürgen Habermas]], sociolog, filozof († [[2026]]) * [[23. 6.]] - [[Miron Flašar]], klasični filolog († [[1997]]) * 23. 6. - [[Stevan Šalajić]], glumac († [[2002]]) * [[25. 6.]] - [[Emil Glad]], glumac († [[2009]]) * [[28. 6.]] - [[Andrej Karađorđević]], kraljević († [[1990]]) * [[29. 6.]] - [[Oriana Fallaci]], novinarka († [[2006]]) * [[30. 6.]] - [[Vlastimir Đuza Stojiljković]], glumac, pevač († [[2015]]) === Jul/Srpanj &ndash; Avgust/Kolovoz === * [[2. 7.]] - [[Imelda Marcos]], prva dama Filipina * [[5. 7.]] - [[Jovan Rašković]], psihijatar i političar († [[1992]]) * [[9. 7.]] - [[Hasan II (Maroko)|Hasan II]], kralj Maroka († [[1999]]) * [[15. 7.]] - [[Abdulah Jesenković]], suosnivač preduzeća "Svjetlost" († [[1994]]) * [[17. 7.]] - [[Rudi Alvađ]], bh. glumac († [[1988]]) * [[19. 7.]] - [[Ilija Ladin]], pjesnik († [[2001]]) * 19. 7. - [[Gaston Glock]], osnivač firme Glock († [[2023]]) * [[28. 7.]] - [[Jacqueline Kennedy Onassis]], prva dama SAD († [[1994]]) * [[29. 7.]] - [[Jean Baudrillard]], filozof († [[2007]]) * [[1. 8.]] - [[Hafizullah Amin]], predsednik Afganistana († [[1979]]) * [[2. 8.]] - [[Dušan Vuisić]], glumac († [[1977]]) * [[3. 8.]] - [[Muhamed Filipović]], bosanskohercegovački historičar, pisac i filozof († [[2020]]) * [[14. 8.]] - [[Nikša Stipčević]], istoričar književnosti, akademik SANU († [[2011]]) * [[20. 8.]] - [[Miodrag Radovanović]] - Mrgud, glumac († [[2019]]) * [[27. 8.]] - [[Jaser Arafat]], palestinski lider, nobelovac za mir († [[2004]]) === Septembar/Rujan &ndash; Oktobar/Listopad === * [[3. 9.]] - [[Irene Papas]], glumica († [[2022]]) * [[5. 9.]] - [[Bob Newhart]], glumac, komičar († [[2024]]) * [[13. 9.]] - [[Zlatko Ugljen]], arhitekt * [[18. 9.]] - [[Petar Džadžić]], književnik i književni kritičar († [[1996]]) * [[24. 9.]] - [[Vitomir Lukić]], književnik († [[1991]]) * [[25. 9.]] - [[Barbara Walters]], novinarka († [[2022]]) * [[28. 9.]] - [[Nikolaj Riškov]], premijer SSSR († [[2024]]) * [[15. 10.]] - [[Milorad Pavić]], književnik († [[2009]]) * [[18. 10.]] - [[Violeta Chamorro]], predsednica Nikaragve († [[2025]]) * [[20. 10.]] - [[Sibina Mijatović]], glumica († [[1970]]) * [[21. 10.]] - [[Ursula K. Le Guin]], SF spisateljica († [[2018]]) * [[22. 10.]] - [[Lav Jašin]], sovjetski golman († [[1990]]) * [[29. 10.]] - [[Jevgenij Primakov]], premijer Rusije († [[2015]]) * [[31. 10.]] - [[Bud Spencer]], glumac († [[2016]]) === Novembar/Studeni &ndash; Decembar/Prosinac === * [[4. 11.]] - [[Mira Banjac]], glumica * [[5. 11.]] - [[Bora Todorović]], glumac († [[2014]]) * 5. 11. - [[Lennart Johansson]], predsednik UEFA († [[2019]]) * [[9. 11.]] - [[Imre Kertész]], književnik, nobelovac († [[2016]]) * [[12. 11.]] - [[Grace Kelly]], glumica, kneginja Monaka († [[1982]]) * 12. 11. - [[Michael Ende]], pisac fantazije († [[1995]]) * [[17. 11.]] - [[Ranko Žeravica]], košarkaš, trener († [[2015]]) * [[20. 11.]] - [[Aleksandar Popović (pisac)|Aleksandar Popović]], dramski pisac i reditelj († [[1996]]) * [[28. 11.]] - [[Berry Gordy]], muzički producent, osnivač ''Motown''-a * [[29. 11.]] - [[Renata Ulmanski]], glumica * [[30. 11.]] - [[Dick Clark]], TV voditelj († [[2012]]) * [[9. 12.]] - [[John Cassavetes]], glumac, režiser († [[1989]]) * [[13. 12.]] - [[Christopher Plummer]], glumac († [[2021]]) * [[20. 12.]] - [[Milan Panić]], biznismen, premijer SRJ * [[24. 12.]] - [[Mary Higgins Clark]], američka književnica († [[2020]]) === Kroz godinu === * [[Ivo Latin]], gradonačelnik Zagreba, predsjednik Predsjedništva SR Hrvatske († [[2002]]) * [[Aleksandar Ravlić]], novinar i fotograf († [[2005]]) * [[Boško Krunić]], društveno-politički radnik SAPV, SFRJ († [[2017]]) == Smrti == {{glavni članak|:Kategorija:Umrli 1929.}} === Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak === * [[5. 1.]] - [[Nikolaj Nikolajevič Romanov (1856–1929)|Nikolaj Nikolajevič Romanov]], ruski veliki vojvoda i general (* [[1856]]) * [[13. 1.]] - [[Wyatt Earp]], kockar, šerif, revolveraš... (* [[1848]]) * [[30. 1.]] - [[La Goulue]], pariska plesačica (* [[1866]]) * [[1. 2.]] - [[Rudolf Valdec]], hrvatski kipar (* [[1872]]) * [[6. 2.]] - [[Maria Christina von Österreich (1858–1929)|Maria Christina]], španska kraljica (* [[1858]]) * [[11. 2.]] - [[Johann II. (Lihtenštajn)|Johann II.]], knez Lihtenštajna (* [[1840]]) * [[12. 2.]] - [[Lillie Langtry]], glumica i pevačica (* [[1853]]) * febr. - [[Samson Černov]], fotograf, snimatelj, slikar (* [[1887]]) * [[23. 2.]] - [[Mercédès Jellinek]], po kojoj je nazvan "Mercedes" (* [[1889]]) * [[27. 2.]] - [[Briton Hadden]], suosnivač ''Time''-a (* [[1898]]) * [[5. 3.]] - [[David Dunbar Buick]], osnivač kompanije ''Buick'' (* [[1854]]) * [[20. 3.]] - [[Ferdinand Foch]], maršal Francuske, ''Généralissime'' iz I sv. rata (* [[1851]]) === April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj === * [[4. 4.]] - [[Karl Benz]], pionir automobila (* [[1844]]) * [[20. 4.]] - [[Leonid Solarević]], general (* [[1854]]) * [[25. 4.]] - [[Đuro Đaković]], organizacioni sekretar CK KPJ (* [[1886]]) * 25. 4. - [[Nikola Hećimović]], član SKOJ, sekretar Crvene pomoći (* [[1900]]) * [[27. 4.]] - [[Stepa Stepanović]], srpski vojskovođa (* [[1856]]) * [[2. 5.]] - [[Haralambos Cerulis]], grčki general (* [[1879]]) * [[18. 5.]] - [[P. J. Kennedy]], deda Džona i Roberta Kenedija (* [[1858]]) * [[19. 5.]] - [[Dragomir Krančević]], srpski violinista (* [[1847]]) * [[26. 5.]] - [[Milenko Materni]], srpski pedijatar (* [[1875]]) * [[24. 6.]] - [[Nikola Mihanović]], argentinski preduzetnik (* [[1846]]) * [[28. 6.]] - [[Edward Carpenter]], engleski pisac, socijalista i [[gej]] aktivista (* [[1844]]) === Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan === * [[2. 7.]] - [[Gladys Brockwell]], glumica (* [[1893]]) * [[15. 7.]] - [[Hugo von Hofmannsthal]], književnik (* [[1874]]) * [[27. 7.]] - [[Janko Mišić]], organizacioni sekretar CK SKOJ (* [[1900]]) * 27. 7. - [[Mijo Oreški]], politički sekretar CK SKOJ (* [[1905]]) * [[30. 7.]] - [[Paja Marganović]], sekretar CK SKOJ (* [[1904]]) * 30. 7. - [[Miroslav Milisavljević]], general (* [[1868]]) * [[3. 8.]] - [[Emile Berliner]], pronalazač gramofona (* [[1851]]) * 3. 8. - [[Thorstein Veblen]], ekonomista, sociolog (* [[1857]]) * [[8. 8.]] - [[Archibald Reiss]], forenzičar, kriminolog, prijatelj Srba (* [[1875]]) * [[15. 8.]] - [[Luka Ćelović]] - Trebinjac, veletrgovac, finansijer, dobrotvor (* [[1854]]) * [[19. 8.]] - [[Sergej Djagiljev]], ruski baletski impresario (* [[1872]]) * [[26. 8.]] - [[Vladimir Nešić]], funkcioner Crvenog krsta, član KPJ (* [[1896]]) * [[27. 8.]] - [[Herman Potočnik]], pionir kosmonautike (* [[1892]]) * [[30. 8.]] - [[Ivo Vojnović]], književnik (* [[1857]]) * [[2. 9.]] - [[Paul Leni]], filmski režiser (* [[1885]]) * [[3. 9.]] - [[Hinko Hinković]], odvjetnik, političar, publicist (* [[1854]]) * [[7. 9.]] - [[Vladimir Matijević]], srpski trgovac, dobrotvor (* [[1854]]) * [[23. 9.]] - [[Richard Adolf Zsigmondy]], hemičar, nobelovac (* [[1865]]) * [[27. 9.]] - [[Bracan Bracanović]], funkcioner KPJ (* [[1893]]) === Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac === * [[1. 10.]] - [[Antoine Bourdelle]], skulptor (* [[1861]]) * [[3. 10.]] - [[Gustav Stresemann]], nemački političar, nobelovac za mir (* [[1878]]) * 3. 10. - [[Jeanne Eagels]], glumica (* [[1890]]) * [[17. 10.]] - [[Vladimir Gortan]], istarski antifašist (* [[1904]]) * [[21. 10.]] - [[Vasil Radoslavov]], bivši premijer Bugarske (* [[1854]]) * [[28. 10.]] - [[Bernhard von Bülow]], bivši nemački kancelar (* [[1849]]) * [[3. 11.]] - [[Svetozar Pisarević]], operski pevač, bas (* [[1885]]) * [[5. 11.]] - [[Veljko Milićević]], književnik (* [[1886]]) * [[6. 11.]] - [[Maksimilijan Badenski]], bivši nemački kancelar (* [[1867]]) * [[15. 11.]] - [[Andra Stevanović]], arhitekta, profesor (* [[1859]]) * [[17. 11.]] - [[Herman Hollerith]], statističar, otac mašinske obrade podataka (* [[1860]].) * [[24. 11.]] - [[Georges Clemenceau]], bivši premijer Francuske (* [[1841]]) * [[25. 11.]] - [[Matija Pavić]], monsinjor, povjesničar (* [[1859]]) * [[10. 12.]] - [[Harry Crosby]], pesnik, izdavač, bonvivan (* [[1898]]) * [[17. 12.]] - [[Šandor Aleksander]], hrvatski plemić, industrijalac, političar, filantrop (* [[1866]]) * [[20. 12.]] - [[Émile Loubet]], bivši predsednik Francuske (* [[1838]]) * [[28. 12.]] - [[Ilarion Trojicki]], episkop RPC, sveštenomučenik (* [[1886]]) * [[29. 12.]] - [[Wilhelm Maybach]], projektant i proizvođač automobila (* [[1846]]) === Kroz godinu === * [[Milan Antonović]], arhitekta (* 1850) * [[Benjamin Finci]], član KPJ (* 1888) * [[Sakib Korkut]], muftija, političar, novinar (* 1884) == Dani sećanja == == Nobelove nagrade == * [[Nobelova nagrada za fiziku|'''Fizika''']]: [[Louis de Broglie]] (otkriće [[Valno-čestična dualnost|talasne prirode elektrona]]) * [[Nobelova nagrada za kemiju|'''Kemija''']]: [[Arthur Harden]] i [[Hans von Euler-Chelpin]] (ispitivanje fermentacije šećera i fermentativnih enzima, → [[zimaza]]) * [[Nobelova nagrada za fiziologiju ili medicinu|'''Fiziologija i medicina''']]: [[Christiaan Eijkman]] ("otkriće [[Vitamin B1|antineuritičkog vitamina]]") i [[Frederick Gowland Hopkins]] ("otkriće vitamina koji stimuliraju rast", npr. A i D) * [[Nobelova nagrada za književnost|'''Književnost''']]: [[Thomas Mann]] (pre svega za njegov veliki roman "[[Buddenbrooks|Budenbrokovi]]", koji dobija sve veće priznanje kao jedno od klasičnih dela savremene književnosti) * [[Nobelova nagrada za mir|'''Mir''']]: [[Frank Billings Kellogg]] ([[Briand-Kelloggov pakt]] za odricanje od rata) == Literatura/Reference == {{reference}} == Vanjske veze == * [http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,846339,00.html YUGOSLAVIA: General v. Girls]{{Dead link|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''Time'' magazin, 25. mart 1929. (zabranjene kratke suknje, svilene čarape i šminka za devojke) * [http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,751856,00.html YUGOSLAVIA: Beets for Baker] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101027190021/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,751856,00.html |date=2010-10-27 }}, ''Time'' magazin, 22. 4. 1929. (protest protiv Džozefine Bejker u Zagrebu) * [http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,732378,00.html YUGOSLAVIA: Breathless Conductors] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101027220145/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,732378,00.html |date=2010-10-27 }}, ''Time'' magazin, 13. maj 1929. (zabranjeni rakija i beli luk tramvajskim kondukterima - "uspeh za diktaturu"!) ---- ''Vidi takođe'': [[Godišnji kalendar]] - [[Dnevni kalendar]]<br /> {{commonscat|1929}} [[Kategorija:1920-e]] [[Kategorija:20. vijek|29]] [[Kategorija:Godine]] o8vafdoho1hlecwzni9fg495eeixqfx Šablon:Aktualni događaj 10 7507 42682380 42682120 2026-09-01T11:40:00Z Aca 108187 tip 42682380 wikitext text/x-wiki {{ambox | slika = [[Datoteka:Codex icon newspaper color-progressive.svg|40px|link=|alt=|Aktualni događaj]] | tekst = '''Ovaj članak je o [[Wikipedija:Događaji|aktualnom {{#ifeq:{{{tip|}}}|sport|sportskom}} događaju]].'''<br />Moguće su česte i brze izmjene na članku, ovisno o tome kojom brzinom provjerene informacije stižu do javnosti.<br>{{small|Šablon je potrebno ukloniti kada događaj prestane biti aktualan.}}{{nobots}} | stil = border-color: var(--border-color-option-blue, #6485d1) !important; }}<includeonly>[[Kategorija:Aktualni događaji|{{PAGENAME}}]]</includeonly><noinclude> [[Kategorija:Šabloni za održavanje Wikipedije]] </noinclude> pxxdevycumresadnxdu400ghzu1g09q 42682381 42682380 2026-09-01T11:40:14Z Aca 108187 42682381 wikitext text/x-wiki {{ambox | slika = [[Datoteka:Codex icon newspaper color-progressive.svg|40px|link=|alt=|Aktualni događaj]] | tekst = '''Ovaj članak je o [[Wikipedija:Događaji|aktualnom {{#ifeq:{{{tip|}}}|sport|sportskom}} događaju]].'''<br />Moguće su česte i brze izmjene na članku, ovisno o tome kojom brzinom provjerene informacije stižu do javnosti.<br>{{small|Šablon je potrebno ukloniti kada događaj prestane biti aktualan.}}{{nobots}} | stil = border-color: var(--border-color-option-blue, #6485d1) !important; }}<includeonly>[[Kategorija:Aktualni događaji|{{PAGENAME}}]]</includeonly><noinclude> {{dokumentacija}} [[Kategorija:Šabloni za održavanje Wikipedije]] </noinclude> b775tq4tyy754k622mjfde5761vz9sk Ženeva 0 8122 42682250 42346246 2026-08-31T16:15:31Z ~2026-47474-67 388300 /* Ekonomija */ 42682250 wikitext text/x-wiki {{Naselje (HR) | ime =Ženeva | ime_genitiv =Ženeve | izvorno_ime =<small>Geneva</small> | translit_jezik1 = | slika_panorama =Views of Geneva.jpg | veličina_slike =280px | opis_slike =Kolaž atrakcija grada | slika_zastava = | slika_zastava_veličina = | slika_pečat = | slika_pečat_veličina = | slika_grb =Wappen Genf matt.svg | slika_grb_veličina =60 px | slika_amblem_prazno = | slika_amblem_prazno_veličina = | slika_amblem_prazno_opis = | nadimak = | geslo = | širina-stupnjevi =46 | širina-minute =12 | širina-oznaka =N | dužina-stupnjevi =06 | dužina-minute =09 | dužina-oznaka =E | lokacija_ime =[[Popis država|Država]] | lokacija_info ={{flag|Švicarska}} | lokacija1_ime =[[Kantoni Švicarske|kanton]] | lokacija1_info =[[Geneva (kanton)|Geneva]] | lokacija2_ime = | lokacija2_info = | lokacija3_ime = | lokacija3_info = | utemeljenje_ime = | utemeljenje_datum = | utemeljenje1_ime = | utemeljenje1_datum = | utemeljenje2_ime = | utemeljenje2_datum = | utemeljenje3_ime = | utemeljenje3_datum = | osnivač = | nazvan_po = | dijelovi = | vrsta_dijelova = | d1-d50 | vrsta_vlasti = | vlast_bilješke = | titula_vođe =[[gradonačelnik]] | ime_vođe = Rémy Pagani | stranka_vođe = | titula_vođe1 = | ime_vođe1 = | titula_vođe2 = | ime_vođe2 = | titula_vođe3 = | ime_vođe3 = | titula_vođe4 = | ime_vođe4 = | površina_bilješke = | površina_ukupna =15.9 [[km²]] | površina_kopna = | površina_vode = | postotak_vode = | površina_uža = | površina_šira = | površina_prazno1_ime = | površina_prazno1 = | površina_prazno2_ime = | površina_prazno2 = | visina = 375 m | visina_izvor = | visina_max = | visina_min = | stanovništvo_godina =2012. | stanovništvo_bilješke = | stanovništvo =192 385 | stanovništvo_gustoća = | stanovništvo_uže = | stanovništvo_uže_gustoća = | stanovništvo_šire = | stanovništvo_šire_gustoća = | stanovništvo_prazno1_ime = | stanovništvo_prazno1 = | stanovništvo_gustoća_prazno1 = | stanovništvo_prazno2_ime = | stanovništvo_prazno2 = | stanovništvo_gustoća_prazno2 = | vremenska_zona =[[UTC+1]] | utc_pomak =+2 | vremenska_zona_DST = | utc_pomak_DST = | poštanski_broj =1200 | pozivni_broj = | gradovi_prijatelji = | države_gradova_prijatelja = | web_stranica =[http://www.ville-geneve.ch/ www.ville-geneve] | slika_lokacijska_karta_država =Švicarska | slika_lokacijska_karta_opis =<center>Ženeva na karti Švicarske | bilješke = }} [[Datoteka:Karte_Gemeinde_Genève-fr_2007.png|thumb|280px|right|Karta grada Ženeve]] '''Ženeva''' ([[francuski]]: ''Genève'', [[njemački]]: ''Genf'', [[talijanski]]: ''Ginevra'', [[romanš]]: ''Genevra'') je drugi grad po veličini u [[Švicarska|Švicarskoj]], i [[glavni grad]] [[Švicarska|švicarskog]] [[Kantoni Švicarske|kantona]] - [[Geneva (kanton)|Geneva]]. == Geografija == Leži na mjestu gdje se [[Ženevsko jezero]] ([[francuski]]: Lac Léman) ulijeva u rijeku [[Rhone]]. Ženeva ima 192 385 stanovnika ([[2012]].), a sa predgrađima, koji se prostiru čak i u [[Francuska|Francusku]], 1 240 000 stanovnika (2012). Današnji visoki međunarodni ugled grada dobijen je kroz postojanu ulogu u svjetskoj politici kao sjedište brojnih internacionalnih organizacija, uključujući evropsko sjedište [[Ujedinjene nacije|Ujedinjenih nacija]]. == Historija == [[Datoteka:Rue de la Croix-d'Or, facing West, Geneva - Switzerland - 2005 - 01.jpg|thumb|left|250px|Rue de la Croix-d'Or, jedna od glavnih ulica Ženeve, dio ''les Rues Basses'']] ''Ženeva'' je bilo ime jednog od [[Kelti|keltskog]] naselja. Ime ''Genava'' (ili ''Genua'') na latinskom se prvi put spominje u spisima [[Julije Cezar]]a u ''[[De Bello Gallico]]'', njegovim komentarima o [[Galski ratovi|Galskim ratovima]]. Njeno ime je vjerovatno identično s imenom ligurijskog grada ''Genua'' (današnja [[Đenova]]), koje znači "koljeno"; tj. "ugao", upućujući na geografsku poziciju grada. Nakon rimljanskog osvajanja, grad je postao ''Provincia Romana''. U [[9. vijek]]u je Ženeva postala glavnim gradom [[Burgundija|Burgundije]]. Iako su Ženevom vladali Burgundijci, Franci i carevi Svetog rimljanskog carstva, njom su praktično vladali njeni biskupi, sve do [[Reformacija|Reformacije]], kada je grad postao [[republika]]. Zbog djelovanja reformatora kao [[Jean Calvin]], Ženeva je ponekad zvana ''protestantskim Rimom''. U [[16. vijek]]u je Ženeva bila centar [[Kalvinizam|kalvinizma]]; Katedrala sv. Pierra, danas znana kao Stari grad, je bila crkva Jeana Calvina. U vremenu kada je Engleskom vladala kraljica Mary I, koja je protjerivala protestante, veliki broj protestantskih učenjaka je našlo utočište u Ženevi. Među njima je bio i William Whittingham koji je nadgledao prijevod '''Ženevske Biblije''' u saradnji sa Milesom Coverdaleom, Christopherom Goodmanom, Anthonyjem Gilbyem, Thomasom Sampsonom i Williamom Coleom. Jedan od glavnih događaja u Ženevinoj historiji je ''Eskalada''. Za građane Ženeve ''Eskalada'' je simbol njihove nezavisnosti. Eskalada je (znači: "mjerenje zidova") označila konačni pokušaj u seriji napada u 16. vijeku od strane [[Savoja|Savoje]], koji je želio pripojiti Ženevu. Posljednji napad se desio na noć između [[11. decembar|11.]] i [[12. decembar|12. decembra]] [[1602]]. i slavi se godišnje u Starom gradu mnogobrojnim demonstracijama i konjskim paradama, topovima i vojnicima u uniformama tog vremena. Ženeva, ili službeno ''Kanton i republika Ženeva'' je postala švicarski kanton [[1815]]. == Obrazovanje == Ženeva je sjedište jednog od najstarijih [[univerzitet]]a na svijetu. Ženevski univerzitet osnovan je [[1559]]., u sklopu kojeg djeluje i jedna od najprestižnijih diplomskih škola za internacionalne odnose, Diplomski institut internacionalnih studija. == Internacionalne organizacije == Ženeva je sjedište mnogim međunarodnim organizacijama, uključujući evropsko sjedište [[UN|Ujedinjenih nacija]] i nekoliko drugih organizacija Ujedinjenih nacija, kao što su [[WHO|Svjetska organizacija zdravlja]] (WHO), Internacionalna organizacija rada, Visoki komesarijat UN-a za izbjeglice, Visoki komesarijat UN-a za ljudska prava, Internacionalna unija telekomunikacija, Svjetska organizacija meteorologa, [[WTO|Svjetska trgovinska organizacija]] (WTO). Ženeva je takođe sjedište Evropske organizacije za nuklearno istraživanje (CERN), Internacionalne organizacije za standardizaciju, Svjetskog saveza crkava, World Wide Web Virtual Libraryja, Svjetskog ekonomskog foruma, Internacionalnog komiteta Crvenog krsta i Internacionalnog AIDS društva. Ženeva je bila sjedište i [[Liga naroda|Lige naroda]] od [[1919]]. do njene propasti [[1946]]. Liga se najprije nalazila u Palais Wilson, a potom u Palais des Nations, gdje se danas nalaze Ujedinjene nacije. == Ekonomija == Mnoge multinacionalne kompanije kao Procter & Gamble, Serono, Firmenich i Givaudan imaju glavna evropska sjedišta upravo u Ženevi. [[Datoteka:Gare_Cornavin.JPG|thumb|right|250px|Kolodvor (Gare Cornavin à Genève )]] == Vanjske veze == * [http://www.ville-geneve.ch/ Službena stranica grada Ženeve] {{fr icon}} * [http://www.geneva-tourism.ch Turizam u Ženevi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121122123259/http://www.geneva-tourism.ch/ |date=2012-11-22 }} {{fr icon}} * [http://www.tdg.ch/tghome/english_corner/last_news.html ''Tribune de Genève'' (Dnevne novosti iz grada)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051217101644/http://www.tdg.ch/tghome/english_corner/last_news.html |date=2005-12-17 }} {{en icon}} * [http://www.geneva.ch/GenevaHistory.htm Kratka historija Ženeve] {{en icon}} * [http://www.geneva.info/ Informacije o Ženevi] {{en icon}} * [http://www.tpg.ch Ženevski javni transport] {{Glavni gradovi švicarskih kantona}} [[Kategorija:Glavni gradovi švicarskih kantona]] [[Kategorija:Gradovi u Švicarskoj]] iukvv8o0kgkfhjwp7tnrh7qikelbotz Bosansko Grahovo 0 12942 42682262 42513766 2026-08-31T17:52:50Z ~2026-47245-73 388397 42682262 wikitext text/x-wiki {{Naselje | ime = Bosansko Grahovo | ime_genitiv =Bosanskog Grahova | izvorno_ime = | translit_jezik1 = | slika_panorama = Bosansko_Grahovo_2015.jpg | veličina_slike = 250px | opis_slike = | slika_zastava = | slika_zastava_veličina = | slika_pečat = | slika_pečat_veličina = | slika_grb = Coat_of_arms_of_Bosansko_Grahovo.png | slika_grb_veličina = | slika_amblem_prazno = | slika_amblem_prazno_veličina = | slika_amblem_prazno_opis = | slika_karta = | veličina_karte = | opis_karte = | slika_karta1 = | veličina_karte1 = | opis_karte1 = | slika_lokacijska_karta_država = Bosna i Hercegovina | slika_lokacijska_karta_opis = | nadimak = | geslo = | širina-stupnjevi =44 | širina-minute =10 | širina-oznaka =N | dužina-stupnjevi =16 | dužina-minute =21 | dužina-oznaka =E | lokacija_ime = [[Spisak država|Država]] | lokacija_info = {{flag|Bosna i Hercegovina}} | lokacija1_ime = [[Administrativna podjela Bosne i Hercegovine|Entitet]] | lokacija1_info = [[Federacija Bosne i Hercegovine]] | lokacija2_ime = [[Kantoni Federacije Bosne i Hercegovine|Kanton]] | lokacija2_info = [[Kanton 10|Hercegbosanski]] | lokacija3_ime = [[Opštine Bosne i Hercegovine|Opština]] | lokacija3_info = [[Opština Bosansko Grahovo|Bosansko Grahovo]] | utemeljenje_ime = | utemeljenje_datum = | utemeljenje1_ime = | utemeljenje1_datum = | utemeljenje2_ime = | utemeljenje2_datum = | utemeljenje3_ime = | utemeljenje3_datum = | osnivač = | nazvan_po = | dijelovi = | vrsta_dijelova = | d1-d50 | vrsta_vlasti = | vlast_bilješke = | titula_vođe = gradonačelnik | ime_vođe = Uroš Đuran | stranka_vođe = [[Savez nezavisnih socijaldemokrata (Republika Srpska, Bosna i Hercegovina)|SNSD]] | titula_vođe1 = | ime_vođe1 = | titula_vođe2 = | ime_vođe2 = | titula_vođe3 = | ime_vođe3 = | titula_vođe4 = | ime_vođe4 = | površina_bilješke = | površina_ukupna = 780 [[kvadratni kilometar|km²]] | površina_kopna = | površina_vode = | postotak_vode = | površina_uža = | površina_šira = | površina_prazno1_ime = | površina_prazno1 = | površina_prazno2_ime = | površina_prazno2 = | visina = 827 | visina_izvor = | visina_max = | visina_min = | stanovništvo_godina = 2022 | stanovništvo_bilješke = | stanovništvo = 2.449 (općina) | stanovništvo_gustoća= | stanovništvo_uže = 651 (naseljeno mjesto) | stanovništvo_uže_gustoća = | stanovništvo_šire = | stanovništvo_šire_gustoća = | stanovništvo_prazno1_ime = | stanovništvo_prazno1 = | stanovništvo_gustoća_prazno1 = | stanovništvo_prazno2_ime = | stanovništvo_prazno2 = | stanovništvo_gustoća_prazno2 = | vremenska_zona = | utc_pomak = | vremenska_zona_DST = | utc_pomak_DST = | poštanski_broj = | pozivni_broj = | gradovi_prijatelji = | web_stranica =[https://www.bosanskograhovo.ba/ Zvanična stranica naselja] | bilješke = }} '''Bosansko Grahovo''' je grad i srediste istoimene opštine u jugozapadnom dijelu [[Bosna i Hercegovina|Bosne i Hercegovine]]. Administrativno pripada [[Kanton 10|Zapadnobosanskom kantonu]] [[Federacija Bosne i Hercegovine|Federacije BiH]]. == Geografija == Bosansko Grahovo se nalazi na tromeđi [[Bosna i Hercegovina|Bosne]], [[Lika|Like]] i [[Dalmacija|Dalmacije]], na obodu Grahovskog i [[Livanjsko polje|Livanjskog polja]] omeđenog planinama [[Dinara|Dinarom]], [[Šator (planina)|Šatorom]], Uilicom i Jadovnikom. Na planini [[Šator]] na nadmorskoj visini 1488m smješteno je [[Šatorsko jezero]] dužine 337 m , i širine 127 m iz reda glečerskih jezera a zatim Pečenačko u Grahovskom polju , te dva vještačka jezera u Borovači i Preodcu . Na području sela Resanovci nalazi se speleološko područje sa nekoliko pećina. Najpoznatija je [[Pećina Lednica|Lednica]]. Iako po geografskom položaju blizu Jadranskog mora, ima kontinentalnu klimu sa dugim i jakim zimama i kratkim i toplim ljetima , sa velikim brojem sunčanih dana u toku godine. == Stanovništvo == Po [[Popis stanovništva u Jugoslaviji 1991.|popisu stanovništva iz 1991]]. godine, općina Bosansko Grahovo imala je 8.311 stanovnika, raspoređenih u 35 naselja. == Naseljena mjesta == [[Bastasi (Bosansko Grahovo)|Bastasi]], Bosansko Grahovo, Crnac, [[Crni Lug (Bosansko Grahovo)|Crni Lug]], [[Donje Peulje]], [[Donji Kazanci]], [[Donji Tiškovac]], Duler, [[Gornje Peulje]], [[Gornji Kazanci]], [[Grkovci]], Isjek, Jaruga, [[Kesići]], Korita, Luka, Maleševci, [[Malo Tičevo]], Marinkovci, Mračaj, Mramorje, Nuglašica, [[Obljaj]], Pečenci, [[Peći (Bosansko Grahovo)|Peći]], [[Preodac]], [[Pržine (Bosansko Grahovo)|Pržine]], Radlovići, [[Resanovci]], Stožišta, Ugarci, [[Uništa (Bosansko Grahovo)|Uništa]], Varoš, [[Veliko Tičevo]], [[Vidovići (Bosansko Grahovo)|Vidovići]], Zaseok i Zebe. == Uprava == {{sekcija}} == Historija == === Praistorijsko doba === Na području današnjeg Bosanskog Grahova pretpostavlja se da je bilo života još u praistoriji. Najvjerojatnije oko 4.300 godine p.n.e, u toku srednjeg [[neolit]]a, datiraju ostaci jednog ili više naselja sojeničarskog tipa pronađenih na lokalitetu "Soline kuće". Iz vremena oko 2.300 godine p.n.e, koje pripada ranom [[bronzanom dobu]] nađeni su kulturni slojevi na Gradini i Gradinici, kao i grobovi u blizini sela Luke. U antičko doba ova su područja naseljavala [[Iliri|ilirska plemena]]. Područje grahovskog polja, zajedno sa glamočkim i dijelom livanjskog, pripadalo je brojnom plemenu [[Dicioni]] koje je prema rimskim izvorima imalo 239 dekurija (40 000 stanovnika). Bilo je podijeljeno na nekoliko peregrinskih opština koje će kasnije postati rimski municipiji. === Rimsko doba === Rimljani ovo područje konačno osvajaju 9. godine n.e. Na Grahovskom i Glamočkom polju bila je njihova teritorijalna jedinica, municipij Salvium i kroz nju je prolazio rimski put (Klaudijev) koji je sagrađen 47/48 godine. Put je vodio iz pravca [[Salona|Salone]] prema sjeveru, pravcem na kojem su osim Salvije ležali i Resanovci, Donji Unac, Petrovac, Hum Kokoruš (Sarnade), a odatle dalje lijevom obalom [[Sana (Jemen)|Sane]] na [[Prijedor]] (Ad Pretorivm?) i Boćim kod Dubice za [[Sisak]].<ref>Ivo Bojanovski, ''Dolabelin sistem cesta u Rimskoj provinciji Dalmaciji'', Sarajevo 1974.</ref> Uz put su se nalazila fortifikacijska utvrđenja (Kesići, Vidovići, Peći) sa zadatkom obezbjeđenja. Iz tog vremena datiraju i rimski nadgrobni spomenici sa natpisima pronađeni u Grkovcima tokom 1970-ih, u Mramorskom groblju, a u samom Grahovu na Arežina brijegu mogao se nalaziti veći centar Diciona jer su tu pronađeni ostaci i zgrada i groblja.<ref>Salmedin Mesihović, ''Antiqvi Homines Bosnae'', Filozofski fakultet Sarajevo, 2011.</ref> Pretpostavlja se da se na području Bosanskog Grahova rimsko naselje, poznato pod imenom "Stridon" (rodno mjesto Svetog Jeronima). Ono bi moglo biti na lokalitetu Pločevice (širi areal Rust), dimenzija 800x300 metara, gdje je nađeno obilje građevinskog materijala iz rimskog perioda (opeka, keramika). Tu se vjerovatno nakon teškog uspona iz doline Butižnice razvila manja aglomeracija funkcionalno vezana za put, što bi mogli potvrditi i nalazi troske iz kovačnica koje su radile za potrebe putnika. Na južnom kraju naselja bilo je vrelo Begovac koje je takođe zadovoljavalo život stanovnika. U ovom su naselju 1973 otkopane dvije zgrade, naslonjene jedna na drugu, debljine zidova 0,5 metara. Građevine je otkopao poznati novinar TV Beograd Milan Kovačević.<ref>[[Ivo Bojanovski]], ''Bosna i Hercegovina u antičko doba'', Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine, 1988.</ref> === Dolazak Slovena === Kraj [[Rimsko Carstvo|Rimskog carstva]] je početak [[Velika seoba naroda|velike seobe naroda]]. Doseljavanje Slovena na prostore Grahova teče kao i u ostalim krajevima ovog dijela Bosne. O tome svjedoči novčić pronađen u jednom grobu u okolini grada. === Srednjovjekovna Bosna === U vremenu koje je uslijedilo na području Bosanskog Grahova istoričari bilježe prvu pojavu [[Crkva bosanska|bosanskih hrišćana]] (pripadnika Crkve bosanske, "heretika", u istoriografiji poznatih kao bogumili). Iz vremena 12. vijeka datiraju stećci "dobrih Bošnjana", koji se i danas mogu pronaći u selu Pržina i njegovoj okolini. Iz perioda [[Bosanska Kraljevina|Bosanskog kraljevstva]] datiraju i tragovi starog rudnika boksita u Bastasima, koji je vjerojatno otvoren za vrijeme kralja [[Tvrtko I Kotromanić|Tvrtka I Kotromanića]]. Prema narodnim predanjima tu su radili saksonski rudari, porijeklom iz današnje [[Nemačka|Njemačke]]. === Osmanlijsko doba === Bosansko Grahovo kao mjesto u Bosni potpada [[1463]]. pod [[otomansko Carstvo|osmansku vlast]]. Dolaskom Osmanlija naselje i dalje ostaje beznačajna tačka na rubu carstva, u kojem uglavnom živi pravoslavno i stanovništvo. Zbog blizine granice, na njegovom području se od 17. vijeka vodio endemski rat između turskih i [[mletačka Republika|mletačkih]] snaga. Od značaja za Bosansko Grahovo i [[Grahovsko polje]] s njegovim mahom pravoslavnim stanovništvom, bili su agrarni ustanci iz druge polovine 19. vijeka, koji su podsticaj dobili kako od ukidanja feudalizma u susjednoj [[Hrvatska|Hrvatskoj]], tako i u stvaranju nezavisne [[Srbija|srpske]] države. === Austrougarsko doba === [[1878]]. Bosanko Grahovo je ušlo, kao malo naseljeno mjesto sa tipičnim bosankim planinskim karakterom, u sastav [[Austro-Ugarska|Austro-Ugarske]], gdje ostaje do kraja [[Prvi svjetski rat|Prvog svjetskog rata]] [[1918]]. U selu Obljaj smještenom istočno od Bosanskog Grahova rođen je u to vrijeme i [[Gavrilo Princip]], poznat kao atentator na [[Franjo Ferdinand|Franza Ferdinanda]]. === Dvadeseti vijek === Godine [[1918]]. Bosansko Grahovo je ušlo u sastav [[Kraljevina Jugoslavija|Kraljevine SHS]], a za vrijeme [[drugi svjetski rat|drugog svjetskog rata]] u aprilu [[1941]]. postaje dio [[Nezavisna Država Hrvatska|NDH]]. Na tom području vrlo brzo izbija ustanak lokalnog [[Srbi|srpskog]] stanovništva, a ustanici se dijele na dvije frakcije - rojalističke [[Četnici|četnike]] i komunističke [[narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|partizane]]. Zbog strateške važnosti će se na tom području voditi borbe sve do samog kraja rata [[1945]]. Poslije drugog svjetskog rata korišten je prirodni potencijal ovog područja. Šumsko bogatstvo je omogućilo otvaranje preduzeća za uzgoj i eksploataciju drveta i drvno - prerađivačkog kombinata. U livanjskom polju koje pripada Bosanskom Grahovu je nalazište treseta čija je eksploatacija bila u punom zamahu. U gradu je, u okviru travničkog Borca bila i fabrika gornjih dijelova obuće. Uz nalazišta gline radila je savrenena ciglana. Sarajevski Unis je bio otvorio fabriku kugličnih uređaja. Sve je to zajedno omogućavalo veliku zaposlenost ovog kraja. U tom periodu otvorena je gimnazija i škola učenika u privredi, a grad je imao i jedan od najljepših domova kulture tog vremena.Dom Gavrila Principa,sagrađen 1984. godine. Za vrijeme [[raspada SFRJ]], Bosansko Grahovo je bilo jedno od prvih mjesta u BiH gdje se [[1990]]. otvoreno manifestirao srpski nacionalizam, pa je tamo formirana [[Srpska demokratska stranka (BiH)|Srpska demokratska stranka]], koja je pobijedila na izborima. Početkom [[rat u Bosni i Hercegovini|rata u BiH]] Bosansko Grahovo ulazi u sastav [[Republika Srpska|Republike Srpske]]. Krajem jula 1995. Hrvatska vojska je protiv snaga bosanskih Srba preduzela ofanzivu poznatu kao [[Operacija Ljeto '95]], pri kojoj je Bosansko Grahovo zauzeto, dok su civili protjerani. Ta ofanziva bila je dio priprema za [[Operacija Oluja|Operaciju Oluja]]. Grad je razrušen i spaljen. Ofanziva je za posljedicu imala egzodus lokalnog srpskog stanovništva. Dejtonskim mirovnim sporazum je Bosansko Grahovo pripalo Federaciji BiH. Nekoliko godina nakon rata se dio srpskih starosjedioca vratio, ali je ekonomska situacija u području i dalje teška,jer uticaj livna i hrvatskog naroda unazađuje napredak malobrojnog srpskog stanovnistva,pustosi šume i ono malo prirodnih resursa što je ostalo.Drzavne ustanove poput policije,sumarije,državne granične službe su prepune hrvata i muslimana a za građane i starosjedioce Grahova nema posla niti mjesta u istima,samo i isključivo zato što su Srbi. == Značajne osobe == * [[Milenko Bajić]], fudbaler; * [[Miloš Bajić (slikar)|Miloš Bajić]], slikar; * [[Simo Bajić]], seljak, vođa ustanka 1941. u području Bosanskog Grahova * [[Jelena Bilbija Lapčević]], književnica, prevodilac, glumica, novinarka i spikerka; * [[Miloš Bilbija]], makedonski arheolog; * [[Vojislav Bilbija]], sveštenik; * [[Boško Bursać]], fudbaler; * [[Dragan Bursać]], fudbaler; * [[Radmila Đukelić]], pjesnikinja; * [[Milan Galić]], fudbaler; * [[Milan Gligić]], pjevač harmonikaš, poznat po opevavanju četnika iz Drugog svetskog rata; * [[Dobrota Lošić]], novinar, jedan od osnivača Televizije Sarajevo; * [[Milorad Mirčić]], političar; * [[Milan Nenadić (književnik)|Milan Nenadić]], književnik; * [[Gavrilo Princip]]{{efn|[[Gavrilo Princip]], rođen u [[Obljaj]]u.}}, atentator; * [[Dragoslav Prpa]], atletičar; * [[Đuro Pucar]]{{efn|[[Đuro Pucar]] (1899-1979), rođen u selu Kesići. Bio je bliski Titov saborac, dugo godina vodeća politička ličnost Bosne i Hercegovine u periodu poslije Drugog svjetskog rata. Jedno vrijeme je Novi Travnik po njemu nosio ime Pucarevo.}}, učesnik Narodnooslobodilačke borbe; * [[Dragan Raca]], košarkaš; * [[Goran Skakić]], fudbaler; * [[Miloš Tica]], učesnik Narodnooslobodilačke borbe i narodni heroj Jugoslavije; * [[Milovan Vidak]], slikar; * [[Veselin Zrilić]], fudbaler; == Spomenici i znamenitosti == * Rodna kuća Gavrila Principa * [[Šatorsko jezero]] * [[Pećina Lednica]] * [[Momčilova kula]] == Obrazovanje == {{sekcija}} == Kultura == {{sekcija}} == Sport == Sport je slabo razvijen u ovim krajevima. U naselju postoji fudbalski klub „Grahovo”. == Napomene == {{notelist}} == Reference == {{reflist}} {{Commonscat|Bosansko Grahovo}} == Vanjske veze == * [http://www.bosanskograhovo.ba Službena stranica opštinske uprave] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210211000809/http://www.bosanskograhovo.ba/ba/ |date=2021-02-11 }} * [http://www.bih-x.com/regije_i_gradovi/bosanskograhovo.htm Opce informacije o Bos. Grahovu i okolici] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060627111844/http://www.bih-x.com/regije_i_gradovi/bosanskograhovo.htm |date=2006-06-27 }} {{Administrativna podjela BiH}} [[Kategorija:Naseljena mjesta u Federaciji Bosne i Hercegovine]] [[Kategorija:Općine Bosne i Hercegovine]] [[Kategorija:Zapadnobosanski kanton]] [[Kategorija:Bosansko Grahovo]] cequ28rqqv1xhz7pblrmcaa1sx6cu62 Šablon:Tačnost 10 18920 42682277 42682110 2026-08-31T18:57:12Z Aca 108187 42682277 wikitext text/x-wiki {{ambox | vrsta = sitnica | slika = [[File:System-search.svg|40px|alt=|link=|Tačnost]] | tekst = '''Ovaj članak možda sadrži netačne informacije.'''<br/>Molimo vas da pomognete Wikipediji da ispravi te informacije i postavi one točne, ukoliko je to moguće. Za više detalja, pogledajte [[{{TALKPAGENAME}}|stranicu za razgovor]]. | stil = border-color: var(--border-color-option-orange, #d46926) !important; }}<includeonly>[[Kategorija:Članci kojima je osporena tačnost|{{PAGENAME}}]]</includeonly><noinclude> {{tl-sort}} [[Kategorija:Šabloni za održavanje Wikipedije]] </noinclude> kfrb8n3tl7tn3vm4bxv8q110hxhb8vh 1963. 0 23314 42682375 42600022 2026-09-01T10:58:20Z Alekol 2231 /* Avgust/August/Kolovoz */ 42682375 wikitext text/x-wiki {{godina nav}} {{Godina u drugim kalendarima|1963}} __NOTOC__ Godina '''1963''' ('''[[Rimski brojevi|MCMLXIII]]''') bila je [[redovna godina koja počinje u utorak]]. Federativna Narodna Republika Jugoslavija je proměnila ime u [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija]]. <center> {| style="border:1px solid silver;background-color:white;padding:5px;" align=center class=radius | '''1963''': <br /> [[1963#Januar/Siječanj|1]] • [[1963#Februar/Veljača|2]] • [[1963#Mart/Ožujak|3]] • [[1963#April/Travanj|4]] • [[1963#Maj/Svibanj|5]] • [[1963#Jun/Juni/Lipanj|6]] • [[1963#Jul/Juli/Srpanj|7]] • [[1963#Avgust/August/Kolovoz|8]] • [[1963#Septembar/Rujan|9]] • [[1963#Oktobar/Listopad|10]] • [[1963#Novembar/Studeni|11]] • [[1963#Decembar/Prosinac|12]] <br /> [[1963#Rođenja|Rođenja]] • [[1963#Smrti|Smrti]] |}</center> == Događaji == === Januar/Siječanj === * [[1. 1.]] - Japan: premijera serijskog crtanog filma ''[[Astro Boy]]'', prvog zasnovanog na [[manga|mangi]]. * [[2. 1.]] - [[Vijetnamski rat]]: [[Bitka kod Ap Baca]] je prva veća pobeda malobrojnijeg [[Viet Cong]]a u [[Južni Vijetnam|Južnom Vijetnamu]], [[MAAG|američki savetnici]] su izgubili pet helikoptera. * [[3. 1.]] - [[Walter Bruch]] dobio patent za [[PAL]] sistem kolor televizije. * [[6. 1.]] - Ustavni referendum u [[Druga Brazilska Republika|Brazilu]]: sa 80% odbačen parlamentarizam, tj. amandman kojim bi mnoga predsednička ovlašćenja bila predata Kongresu. Levičarski predsednik [[João Goulart]] može započeti Bazne reforme, ali je sledeće godine oboren u [[Vojni udar u Brazilu 1964.|vojnom udaru]]. * [[8. 1.]] - [[Mona Lisa]] izložena u SAD (Washington DC i New York, do marta). * [[13. 1.]] - Državni udar u [[Togo]]u, prvi u novim afričkim zemljama: predsednik [[Sylvanus Olympio]] je ubijen pred vratima američke ambasade. Nasleđuje ga [[Nicolas Grunitzky]] (do 1967), među liderima puča je [[Gnassingbé Eyadéma]] (preds. 1967-2005). * ca. 13. 1. - [[Narodna Republika Albanija|Albanske]] novine optužuju Tita i Hruščova da spremaju invaziju emigranata. * [[14. 1.]] - Francuski predsednik [[Charles de Gaulle|de Gaulle]] izjavio da se protivi ulasku V. Britanije u [[Evropska ekonomska zajednica|EEZ]] (potvrđeno na glasanju 29. 1. - prvi veto). Jedan od razloga je anglo-američki [[Sporazum iz Nassaua]], po kojem SAD šalje rakete [[UGM-27 Polaris|Polaris]] Britaniji. * [[17. 1.]] - [[Kongoanska kriza]]: okončana secesija [[Država Katanga|Katange]], [[Moïse Tshombe]] predao [[Kolwezi]] i odlazi u prvo izgnanstvo (do 1964). * [[18. 1.]] - Kongres [[Partija socijalističkog jedinstva Njemačke|istočnonemačke partije]]: napad kineskog delegata na "Titovu grupu" izazvao bučno negodovanje. (NYT) * 18. 1. - Britanska [[Kolonija Aden]] priključena novoosnovanoj [[Južnoarapska Federacija|Južnoarapskoj Federaciji]], pod britanskom protekcijom. Istočni deo [[Protektorat Aden|Protektorata Aden]] je označen kao [[Južnoarapski Protektorat]] (dve teritorije postaju [[Južni Jemen]] 1967). * 18. 1. - Lider britanskih [[Laburistička partija (Ujedinjeno Kraljevstvo)|laburista]] [[Hugh Gaitskell]] umro nakon kratke bolesti, i posete SSSR, što izaziva teorije zavere. Naslediće ga [[Harold Wilson]] (prem. 1964-70. i 1974-76). [[Datoteka:GHCN GISS HR2SST 1200km Anom1203 1963 1963 1949 1978.gif|mini|300px|Temperaturna anomalija u zimu 1962/63.]] * [[19. 1.]] - ''[[The Beatles]]'' izvode na televiziji svoj novi singl (drugi u UK) ''[[Please Please Me (pjesma)|Please Please Me]]'' i privlače pažnju zavejane nacije. * [[20. 1.]] - ''[[Konfrontasi]]'': [[Indonezija]] objavljuje da će sprečiti formiranje [[Malezija|Malezije]], tj. ujedinjenje [[Malajska federacija|Malaje]] i Singapura sa teritorijama na [[Borneo|Borneu]], [[Sabah]]om i [[Saravak]]om (do 1966). * [[22. 1.]] - [[Charles de Gaulle|De Gaulle]] i [[Konrad Adenauer|Adenauer]] potpisali [[Elizejski ugovor]] - pečat na pomirenje Francuske i Nemačke. * [[23. 1.]] - VII Kongres Narodne omladine Jugoslavije u Beogradu - ubuduće [[Savez socijalističke omladine Jugoslavije|Savez omladine Jugoslavije]]. Tito kritikuje kampanju protiv zanatlija.<ref name="300-8-3-9650">[http://hdl.handle.net/10891/osa:0fd8887e-2f34-478a-b534-8d2d55a82982 "New Yugoslav Law on Artisans"], 4 March 1963. HU OSA 300-8-3-9650</ref>, takođe krivi spoljne "elemente dezintegracije" za neke probleme.<ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:e1dcff15-d52c-4f99-a8bc-06b4bef60c9b "Tito Speech Analyzed"], 24 January 1963. HU OSA 300-8-3-9664</ref> * 23. 1. - Dvostruki agent [[Kim Philby]] je nestao u Bejrutu - otišao je u SSSR. * 23. 1. - Napadom gerile [[Afrička partija za nezavisnost Gvineje i Zelenortskih ostrva|PAIGC]] u Portugalskoj Gvineji počinje [[Rat za nezavisnost Gvineje Bisau]] (do 1974). * [[26. 1.]] - Nacionalni referendum u [[Pahlavi (dinastija)|Iranu]] podržava [[Bela revolucija|Belu revoluciju]], niz radikalnih reformi koje je istakao šah [[Mohamed Reza Pahlavi]]. Najnezadovoljniji su zemljoposednici i šiitsko sveštenstvo. * [[29. 1.]] - Titove izjave u Varšavi protumačene kao približavanje sovjetskom bloku. (NYT) * [[30. 1.]] - Američki State Department kritikuje kanadskog premijera [[John Diefenbaker|Diefenbakera]] koji je nejasan po pitanju prihvatanja nuklearnog oružja - kanadski ambasador povučen iz SAD a državni sekretar [[Dean Rusk]] se izvinjava. * Zima 1962/63. je oštra, u Britaniji je poznata kao ''Big Freeze of 1963''. Najniže dnevne temperature u FNRJ: u Zagrebu 16. 1. je -15,4 st., u Sarajevu 24. 1. je -21,8 st., u Beogradu istog dana -21 (ledeni dani od 12. 1. do 9. 2. bez prekida).<ref>[http://www.hidmet.gov.rs/latin/meteorologija/klimatologija_godisnjaci.php Republički hidrometeorološki zavod - Klimatologija, godišnjaci]. hidmet.gov.rs</ref> Na Igmanu, mjesto Mrazište, zabilježeno je -43,5 stepeni 25. januara. ** Sneg: 27. januara 55&nbsp;cm u Požegi i Kruševcu, čak 124 centimetra u Leskovcu.<ref>[http://www.meteologos.rs/prica-o-velikim-snegovima-u-srbiji/ Priča o velikim snegovima u Srbiji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230211210128/http://www.meteologos.rs/prica-o-velikim-snegovima-u-srbiji/ |date=2023-02-11 }}. meteologos.rs 25. фебруара 2016.</ref> === Februar/Veljača === * [[1. 2.]] - U ekvadorskom mestu Biblián se srušila kapela samostanske škole, stradalo je preko 100 đaka. * 1. 2. - Civilni i vojni avion se sudarili iznad [[Ankara|Ankare]], stradalo je 17 ljudi u avionima i 87 na zemlji. * [[2. 2.]] - Smenjen direktor [[GRU]] [[Ivan Serov]], povod je slučaj [[Oleg Penkovski|Olega Penkovskog]]. * 2. 2. - Operacija Coldstore u koloniji Singapur: uhapšeno je 113 navodnih komunističkih simpatizera, [[Lee Kuan Yew]]ova Narodna akcija sigurno pobeđuje na izborima u septembru. [[Datoteka:JAT Caravelle Haafke.jpg|mini|JAT-ova "Karavela" (foto 1973)]] * [[5. 2.]] - [[Predmet Van Gend en Loos]]: [[pravo Evropske unije|pravo Evropske zajednice]] ima [[izravni učinak]]. * 5. 2. - Kanadskom premijeru Diefenbakeru izglasano nepoverenje, izbori u aprilu. * [[8. 2.]] (14. ramazan) - Vojni udar u [[Irak]]u, izveden od partije [[Baas]], prvi od dva ove godine - zbačen i ubijen premijer gen. [[Abd al-Karim Qasim]], slede krvave čistke osumnjičenih komunista. * 8. 2. - Američkim građanima zabranjene putne, finansijske i trgovačke transakcije sa [[Kuba|Kubom]]. * [[10. 2.]] - Članak u "[[Pravda (novine)|Pravdi]]" brani jugoslovenski socijalizam od kineskih napada, tako da sugeriše da je Tito promenio stav o posebnom putu u socijalizam.<ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:46654231-b7be-43bc-931f-83b6e54d14be "Tito Will Have to Make His Position Clear"], 11 February 1963. HU OSA 300-8-3-9659</ref> * ca. 11. 2. - [[Kinesko-sovjetski raskol]]: kineski [[Ženmin žibao]] poručuje Sovjetima da se ideološki raskid može izgladiti samo osudom jugoslovenskog "revizionizma". (NYT) * [[15. 2.]] - Na surčinski aerodrom je sletela "[[Sud Aviation Caravelle|Karavela]]", prvi [[JAT]]-ov mlaznjak. * [[19. 2.]] - U SAD izdata knjiga ''The Feminine Mystique'' spisateljice [[Betty Friedan]], što se smatra pokretačem "[[Drugi talas feminizma|drugog talasa]]" američkog [[Feminizam|feminizma]]. * 15 - 20. 2. - Sastanak [[Savet za uzajamnu ekonomsku pomoć|SEV]] u Moskvi: razgovara se o specijalizaciji i nadnacionalnom planiranju, [[Socijalistička Republika Rumunija|Rumunija]] odbija poljoprivrednu ulogu. Koncept napušten na julskom sastanku.<ref>''Romania: The Unfinished Revolution'' Autor: Stephen D. Roper, 40</ref> * [[20. 2.]] - Odlukom Skupštine Srbije, osnovan [[Istorijski muzej Srbije]]. * 20. 2. - Prikazan ''[[How the West Was Won]]'', jedan od dva igrana filma u tehnici [[Cinerama]]. * [[21. 2.]] - [[Kraljevina Libija|Libijski]] grad [[Mardž]] razoren u zemljotresu, preko 300 mrtvih. [[Datoteka:Carl Sandburg's Presidential Medal of Freedom.jpg|mini|120px|[[Predsednička medalja slobode]]]] * [[22. 2.]] - U SAD ustanovljena [[Predsednička medalja slobode]], prvo tamošnje odlikovanje na ogrlici, odn. sa lentom i zvezdom. * [[23. 2.]] - Vojska sa tenkovima nacionalizuje banke u [[Burma|Burmi]], vojni lider [[Ne Win]] je istog meseca odredio nacionalizaciju velikih industrijskih postrojenja. * [[25. 2.]] - [[Građanski rat u Severnom Jemenu]]: [[Marib]] zauzet u Ramazanskoj ofanzivi Egipćana i republikanaca protiv rojalista. === Mart/Ožujak === * [[1. 3.]] - Početak djelovanja [[Eurocontrol]]a, organizacije za kontrolu zračnog prometa - u početku ga slijede samo Z. Njemačka i zemlje [[Benelux]]a. * [[2. 3.]] - Kinesko-pakistanski sporazum o granici u regionu Kašmiru (između današnjih [[Shaksgam]]a i [[Gilgit-Baltistan]]a): Kina dobija više nego što daje. * [[4. 3.]] - Delegacija Francuske KP u poseti Beogradu, prva od raskida 1948. * 4. 3. - Presude za pokušaj atentata na [[De Gol]]a prošlog avgusta: šest smrtnih kazni, tri u odsustvu. Sve izmenjene, osim za [[Jean Bastien-Thiry]]ja, koji je streljan već 11. marta. * 4. 3. - [[Kuvajt]] je nakon dve godine nezavisnosti primljen u UN - SSSR je odustao od veta. * [[5. 3.]] - [[Patsy Cline]], superzvezda [[country]] muzike, poginula u avionskoj nesreći sa još dvojicom izvođača i menadžerom. * [[7. 3.]] - Otvorena Zgrada Pan Am u Njujorku (od 1981 MetLife), komercijalna zgrada sa najvećom kvadraturom do tada (263.985 kvm). * 7. 3. - [[Fronta za oslobođenje Québeca]] izvela prvu akciju (djeluju do 1970). * [[8. 3.]] - [[Državni udar u Siriji (1963)|Državni udar u Siriji]]: ogranak partije [[Baas]] dolazi na vlast vojnim udarom u savezu sa naseristima. * [[9. 3.]] - [[Mohammed Daoud Khan]], kraljev rođak i premijer [[Kraljevina Afganistan|Afganistana]] prinuđen na ostavku posle skoro deceniju na čelu (vraća se kao predsednik 1973-78). Ovo omogućuje deblokadu granice sa Pakistanom. * [[17. 3.]] - Erupcija vulkana [[Agung]] na [[Bali]]ju, najmanje 1.100-1.500 mrtvih u okolnim selima i još oko 400 u kasnijim događajima. [[Datoteka:Beatles Trenter 1963.jpg|mini|240px|''[[The Beatles]]'']] * [[21. 3.]] - [[János Kádár|Kadar]] objavio u [[Narodna Republika Mađarska|Mađarskoj]] amnestiju za [[Mađarska revolucija 1956|pobunjenike iz 1956]]. * 21. 3. - Zatvor na [[Alcatraz]]u zatvoren zbog visokih troškova. * 21. 3. - [[Afera Profumo]]: laburistički član britanskog parlamenta pomenuo glasine da je sekretar rata John Profumo u vezi sa Christine Keeler, koja je spavala sa sovjetskim pomorskim atašeom - Profumo sutradan poriče svoju vezu. * [[22. 3.]] - Prvi album ''[[The Beatles]]''-a: ''[[Please Please Me]]''. * [[23. 3.]] - [[Eurosong 1963|Pesma Evrovizije]]: pobedila danska numera, a [[Vice Vukov]] je 11. * [[28. 3.]] - Prikazan [[Alfred Hitchcock|Hitchcockov]] film "[[The Birds|Ptice]]". * [[31. 3.]] - [[Gvatemala|Gvatemalski]] ministar odbrane puk. [[Enrique Peralta Azurdia]] zbacio preds. gen. [[Miguel Ydígoras Fuentes]]a (do 1966), kako bi se sprečila aktivnost bivšeg predsednika [[Juan José Arévalo]]a, koji se pre neki dan vratio u zemlju. * [[mart]] - U Jugoslaviji olakšan poreski teret zanatlija (veliko uvećanje iz maja [[1962]] oteralo mnoge iz posla)<ref name="300-8-3-9650" /><ref name="Col">''Collier's Year Book'' za 1963. (Microsoft Encarta 2004)</ref>. * mart - ''[[Iron Man]]'' se prvi put pojavio u stripu. * mart - Direktor [[Mossad]]a [[Isser Harel]] prinuđen na ostavku zbog [[Operacija Damokle|Operacije Damokle]], napada na nemačke naučnike koji učestvuju u egipatskom raketnom programu. === April/Travanj === * [[1. 4.]] - U SAD kreće dugogodišnja [[sapunica]] ''[[General Hospital]]'' - preko 14.300 epizoda do polovine 2019, što nije kraj. * [[2. 4.]] - Pobuna u argentinskoj mornarici, vrhunac sukoba između anti[[peronizam|peronističkih]] i tolerantnijih elemenata oružanih snaga - vojska i avijacija ugušili pobunu za tri dana. * [[6. 4.]] - Sporazum o prodaji [[UGM-27 Polaris|Polarisa]]: SAD će dati Britaniji elemente podmorničkog raketnog sistema. * 6. 4. - U razgovoru sa predstavnicima zanatlija, Tito priznaje da su porezi preveliki i da su "levičarska brzina i devijacije" krivi za "česte progone i frontalne napade" - prošle godine je zatvoreno nekoliko hiljada radnji. SIV 19. aprila smanjuje porez zanatlijama za 20%,<ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:65758794-ffd1-4376-b6c4-d71f1c3852a9 "Yugoslav Encouragement for Artisans"], 23 April 1963. HU OSA 300-8-3-9633</ref> ali radnje se sporo obnavljaju zbog "lokalnih birokrata".<ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:23517023-cc42-491a-a51d-b3e1db84635b "Yugoslav Artisans Doubt Government Promises"], 20 June 1963. HU OSA 300-8-3-9726</ref> [[Datoteka:Emblem_of_SFR_Yugoslavia.svg|thumb|120px|Amblem [[SFRJ]] - šest baklji]] * [[7. 4.]] - Skupština [[FNRJ]] donosi [[Ustav SFRJ 1963|Ustav]], nazvan još i "Povelja samoupravljanja. ** [[FNR Jugoslavija]] promijenila ime u [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija]]. ** Savezna skupština ima pet veća: Savezno veće je veće delegata građana u opštinama i republikama; Privredno, Prosvetno-kulturno, Socijalno-zdravstveno i Organizaciono-političko veće su sastavljeni od delegata radnih ljudi u radnim zajednicama; ** samoupravljanje kao neotuđivo pravo; ** razdvojene funkcije Predsednika Republike (Tito, bez ograničenja mandata) i predsednika [[SIV]]-a; uvedeni Ustavni sud, potpredsednik Republike ([[Aleksandar Ranković]], mala ovlašćenja) i Savet federacije. ** Donesen je i novi izborni zakon - komplikovan, navodno po uzoru na "anglo-saksonsku samoupravu".<ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:f4af878c-77f1-41b3-8236-b568fedccea9 "New Yugoslav Electoral System"], 29 May 1963. HU OSA 300-8-3-9616</ref> ** Narednih dana doneti i ustavi socijalističkih republika i statuti pokrajina (Kosovo i Metohija se ranije nazivalo autonomna oblast). * [[8. 4.]] - [[35. dodjela Oscara]]: najbolji film "[[Lorens od Arabije (film)|Lorens od Arabije]]", ukupno sedam nagrada od 10 nominacija. * 8. 4. - Izbori u Kanadi: pobeđuju liberali [[Lester B. Pearson|Lestera B. Pearsona]] (premijer do 1968). On će dozvoliti raspoređivanje američkog nuklearnog oružja u Kanadi. * [[10. 4.]] - Potonuće nuklearne podmornice ''[[USS Thresher (SSN-593)|USS Thresher]]'' sa 129 članova posade. * 10. 4. - U Dallasu je neko pucao na desničarskog bivšeg gen. [[Edwin Walker|Edwina Walkera]] - izgleda da je to bio [[Lee Harvey Oswald]]. [[Datoteka:Ioannes XXIII, by De Agostini, 1958–1963.jpg|mini|100px|[[Ivan XXIII.]]]] * [[11. 4.]] - ''[[Pacem in terris]]'' je posljednja enciklika pape [[Ivan XXIII.|Ivana XXIII.]], prva upućena "svim ljudima dobre volje" a ne samo katolicima. * [[12. 4.]] - Birminghamska kampanja za ljudska prava: [[Martin Luther King, Jr.]] i još neki uhapšeni u [[Birmingham, Alabama|Birmingemu]], Alabama, zbog "neovlašćenog paradiranja". King 16. 4. piše Pismo iz Birminghamskog zatvora, opravdanje strategije nenasilnog otpora i kršenja nepravednih zakona. * 12. 4. - Prva akcija [[Konfrontasi]]ja: indonežanska grupa zauzela policijsku stanicu u mestu Tebedu. * [[14. 4.]] - Osnovan Zavod za mentalno zdravlje u Palmotićevoj u Beogradu, prva socijalno-psihijatrijska ustanova na Balkanu. * april - Zatvoren beogradski dvonedeljnik "Danas", navodno zbog nedostatka sredstava<ref name="yugoslavs-curb-2-more-">[https://www.nytimes.com/1964/06/14/archives/yugoslavs-curb-2-more-writer-closing-of-literary-review.html YUGOSLAVS CURB 2 MORE WRITER; Closing of Literary Review FourthIncident in Year]. JUNE 14, 1964 nytimes.com</ref> (poslednji broj u stvari izašao 27. februara<ref>[http://www.digitalna.nb.rs/wb/NBS/novine/danas/1963/02/27#page/0/mode/1up Danas, 27. feb. 1963]. digitalna.nb.rs</ref>). * april - Demontirane su sve američke rakete [[PGM-19 Jupiter]], koje su bile postavljene u Turskoj i Italiji (→ [[Kubanska raketna kriza]]). [[Datoteka:Flag of Iraq (1963–1991); Flag of Syria (1963–1972).svg|mini|100px|Zastava Iraka]] [[Datoteka:Flag of Syria (1963–1972).svg|mini|100px|Zastava Sirije]] * [[17. 4.]] - Lideri Egipta, Sirije i Iraka dogovaraju federaciju - ali u Siriji se već krajem meseca sprovodi čistka naserista. * [[18. 4.]] - Predsednik Tito prisustvuje premijeri predstave "[[Dantonova smrt]]" u [[Jugoslovensko dramsko pozorište|Jugoslovenskom dramskom]]. * ca. 18. 4. - Rekonstrukcija savezne vlade, zamenjeno devet ministara (?) - [[Vojin Lukić]] umesto [[Svetislav Stefanović Ćeća|Svetislava Stefanovića]] na čelu unutrašnjih poslova (do 1965). * ca. 19. 4. - Titovo pismo Kennedyju, uverava ga da Jugoslavija namerava ostati samostalna i nesvrstana. (NYT) * [[26. 4.]] - Nakon što je pokušana otmica dvoje dece predsednika [[Haiti]]ja [[François Duvalier]]a, ubijeno najmanje 73 njegovih oponenata, među njima i nekoliko visokih oficira sa porodicama. * [[27. 4.]] - [[Fidel Castro]] stigao u posetu Moskvi. * [[28. 4.]] - Izbori u Italiji: [[Kršćanska demokracija (Italija)|demokršćani]] ([[Aldo Moro]]) 38,3%, [[Italijanska komunistička partija|komunisti]] ([[Palmiro Togliatti]]) 25,3%. === Maj/Svibanj === [[Datoteka:Papua in Indonesia.png|mini|200px|Papua u Indoneziji]] * [[1. 5.]] - Bivša holandska [[Zapadna Nova Gvineja]], tj. Privremena izvršna uprava UN, je prenesena u suverenitet [[Indonezija|Indonezije]] pod nazivom Zapadni Irijan. * 2 - 3. 5. - Birminghamska kampanja, Dečija krusada: đaci marširaju, uhapšeno ih je preko 600. Sutradan su upotrebljeni snažni šmrkovi i psi - slike su obišle svet. * [[3. 5.]] - Pan Amov avion sleteo u Beograd.<ref name="Vucetic2018">{{cite book|author=Radina Vucetic|title=Coca-Cola Socialism: Americanization of Yugoslav Culture in the Sixties|url=https://books.google.com/books?id=e9iZDwAAQBAJ&pg=PA259|date=1 July 2018|publisher=Central European University Press|isbn=978-963-386-200-1|pages=259–}}</ref> * [[8. 5.]] - U Britaniji završena senzacionalna parnica za razvod između vojvode i vojvotkinje od Argylla, sa tvrdnjama o njenim mnogim ljubavnicima i predstavljenim polaroid-fotografijama seksualnih aktivnosti. * maj - Parafiran sporazum sa [[Socijalistička Republika Rumunija|Rumunijom]] o gradnji [[Hidroelektrana Đerdap|HE Đerdap]]<ref name="Col"/>. * [[4. 5.]] - Američki državni sekretar [[Dean Rusk]] navratio u Beograd<ref name="Col"/>. Tito izražava želju da poboljša odnose sa SAD. (NYT) * 4. 5. - U potonuću broda na Nilu stradalo 185 hadžija. * [[8. 5.]] - U gradu [[Huế]], [[Južni Vijetnam]], ubijeno devet budista koji su protestovali zbog zabrane isticanja [[budistička zastava|budističke zastave]] na [[Buda|Budin]] rođendan. To je početak [[Budistička kriza|Budističke krize]] u zemlji sa budističkom većinom, ali katoličkim predsednikom [[Ngo Dinh Diem]]om. * 8. 5. - Generalni sekretar [[U Thant]] u Beogradu. [[Datoteka:Zgrade Generalštaba izdaleka 2012.jpg|230px|mini|Zgrade Generalštaba i Saveznog sekretarijata za narodnu odbranu]] * [[10. 5.]] - Raskol u [[SPC]], nakon što američki vladika Dionisije Milivojević odbija raščinjenje od strane arhijerejskog Sabora SPC (pod uticajem komunističkih vlasti) - nastaje "[[Slobodna Srpska pravoslavna crkva]]". * [[11. 5.]] - Podmetnute bombe u objekte u kojima su boravili [[Martin Luther King, Jr.]] i drugi lideri crnačkog protesta u Birminghamu, Alabama, u čemu je učestvovala policija - dolazi do nereda. * [[12. 5.]] - Osnovana Škola za dizajn u Beogradu. * [[14. 5.]] - Pobuna [[Tuareg]]a u [[Mali]]ju - poraženi sledeće godine.<ref>[https://uca.edu/politicalscience/dadm-project/sub-saharan-africa-region/malitauregs-1960-present/ 25. Mali/Tauregs (1960-present)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190826123222/https://uca.edu/politicalscience/dadm-project/sub-saharan-africa-region/malitauregs-1960-present/ |date=2019-08-26 }}. uca.edu</ref> * [[15. 5.]] - U službu ulazi [[R-21]], prva sovjetska raketa koja se ispaljuje sa podmornice. * [[18. 5.]] - [[Sukarno]] je proglašen za doživotnog predsednika Indonezije (smenjen 1967). * 18. 5. - Peti plenum CK SKJ: Tito napada "kineske dogmate" i njihovu "ratnohuškačku politiku"<ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:0a09f83f-8ebc-47fe-a8b8-17cf0c700a8a "Tito Speech Analysis"], 20 May 1963. HU OSA 300-8-3-9624</ref><ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:cfb08a2a-b872-4e5b-bd2b-890b037024f1 "Fifth Plenum of the Yugoslav Central Committee"], 3 July 1963. HU OSA 300-8-3-9720</ref> * ca. 18. 5. - Jugoslavija će dati šest miliona dolara vojne pomoći Indiji, "za odbranu od komunističke Kine". (NYT) [[Datoteka:Tigran Petrossian Statue, Aparan.jpg|mini|100px|[[Tigran Petrosjan|Petrosjanova]] statua]] * [[20. 5.]] - [[Tigran Petrosjan]] je novi šahovski prvak nakon pobede nad [[Mihail Botvinik|Botvinikom]] (do 1969). * [[22. 5.]] - Grčki političar [[Grigoris Lambrakis]] fatalno ranjen od strane krajnjih desničara u Solunu. Njegova sahrana 28. maja u Atini pretvara se u masovne demonstracije. (→ roman i film ''[[Z (film)|Z]]''). * [[23. 5.]] - Predizborni miting u Kosovskoj Mitrovici, Petar Stambolić i [[Fadil Hoxha]] napadaju albanski režim [[Enver Hoxha|Envera Hoxhe]] i [[Mehmet Shehu|Mehmeta Shehua]] * [[25. 5.]] - U [[Adis Abeba|Adis Abebi]] osnovana [[Organizacija afričkog jedinstva]] (od 2002. [[Afrička unija]], Dan Afrike je 25. maj). * [[26. 5.]] - Na konferenciji u Teheranu, Afganistan i Pakistan dogovorili obnovu diplomatskih odnosa, prekinutih 1960. (→ [[Paštunistan]]). * [[27. 5.]] - [[Bob Dylan]] izdao uticajni album ''[[The Freewheelin' Bob Dylan]]''. * 27 - 28. 5. - U čehoslovačkom zamku [[Liblice]] održana Konferencija "[[Franz Kafka]]", o piscu kojeg na istoku smatraju dekadentnim: znak demokratizacije i anticipacija Praškog proleća. * [[28. 5.]] - Jedan od najjačih ciklona ubio najmanje 11.000 ljudi u Istočnom Pakistanu (Bangladešu), u okolini [[Chittagong]]a. === Jun/Juni/Lipanj === * maj - jun - Savezni, republički i lokalni izbori u SFRJ: zborovi birača su utvrdili kandidate, opštinske skupštine su među njima izabrale poslanike za veća radnih zajednica; republička i Savezno veće su izabrani neposredno; republičke i pokrajinske skupštine biraju poslanike za Veće naroda Savezne skupštine<ref name="Jugo4181-219">Bajec, Dolničar, 1981, str. 219</ref>. * 31. 5. - [[2. 6.]] - [[Datoteka:Wrestling pictogram.svg|25px]] Na svetskom šampionatu u [[rvanje|rvanju]] u Sofiji, zlatnje medalje uzeli [[Borivoje Vukov]] i [[Stevan Horvat]] a srebrnu [[Branislav Simić]]. * [[3. 6.]] - Umro [[papa Ivan XXIII]]. * 3. 6. - Južnovijetnamska vojska izliva hemikalije na glavu budistima koji se mole u Hueu - SAD privatno upozoravaju [[Ngo Dinh Diem|Diemovu]] vladu. * 3. 6. - Northwest Airlines Flight 293: vojni čarter pao u more pored Aljaske, stradale 103 osobe. * [[5. 6.]] - Savezni sekretarijat industrije objavio uslove za učešće stranaca u gradnji kapitalnih projekata u SFRJ.<ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:d06a7c22-6a94-40c1-ab32-ba3da499f625 "Foreign Participation in Yugoslav Capital Projects"], 11 September 1963. HU OSA 300-8-3-9701</ref> * 5. 6. - Pokret 15. hordad: [[Neredi u Iranu (1963)|neredi u Iranu]] sa stotinama mrtvih i ranjenih, dan nakon hapšenja [[Ruholah Homeini|Homeinija]] koji je osudio šaha i [[Bela revolucija|njegove reforme]]. * 5. 6. - [[Afera Profumo]]: britanski državni sekretar za rat John Profumo podneo ostavku, priznavši da je lagao Parlament. * [[7. 6.]] (15-Muharram-1383) - U senegalskom gradu [[Touba]] otvorena [[Velika džamija u Toubi|najveća džamija]] u supsaharskoj Africi, sedište [[Muridiyya|muridijskog]] bratstva. [[Datoteka:Thich Quang Duc 2.jpg|mini|120px|Spomenik [[Thích Quảng Đức]]u]] * [[11. 6.]] - Budistički monah [[Thích Quảng Đức]] se spalio u [[Saigon]]u, protestujući zbog represije nad budistima. * 11. 6. - Guverner [[George Wallace]] stoji na vratima Univerziteta Alabama, kako bi sprečio ulazak crnih studenata - uklonio se nakon što je Nacionalna garda Alabame federalizovana kako bi sprovela predsedničko naređenje. * 11. 6. - U obraćanju naciji, preds. Kenedi predlaže Zakon o građanskim pravima (donesen 1964). * [[12. 6.]] - U državi Misisipi ubijen [[Medgar Evers]], crni aktivista za ljudska prava. [[Datoteka:1963 Cleopatra trailer screenshot (24).jpg|mini|250px|"[[Kleopatra (film, 1963)|Kleopatra]]"]] * 12. 6. - Premijera filma "[[Kleopatra (film, 1963)|Kleopatra]]" - do tada najskuplji film, komercijalni neuspeh uprkos najvećoj gledanosti. * [[15. 6.]] - [[Kinesko-sovjetski raskol]]: Maovo pismo od 25 tačaka osporava sovjetsku liniju i njihovo prvenstvo. [[Datoteka:Soko Mostar Galeb 0537 JAF LEB 15.06.63 edited-3.jpg|mini|left|150px|[[Soko G-2 Galeb]] u Parizu]] * jun - Na pariskoj avioizložbi predstavljen [[Soko G-2 Galeb]]. [[Datoteka:Valentina Tereshkova (January 1963).jpg|mini|100px|[[Valentina Tereškova]]]] * [[16. 6.]] - [[Valentina Tereškova]] je prva žena u svemiru, na trodnevnom putovanju u Vostoku 6. U orbiti se od 14-og nalazi i [[Valerij Bikovski]] koji će postavlja rekord sa pet dana. * 16. 6. - Izbori za Savezno i republička veća u SFRJ. Glasači potvrđuju 120 kandidata za Savezno veće koje su izabrale opštinske skupštine.<ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:0ffce1d2-7fa2-48b3-963b-14f0daadaa43 "Yugoslav Elections Analysis"], 19 June 1963. HU OSA 300-8-3-9727</ref> * [[17. 6.]] - Odobreno prvo izdanje [[ASCII]] koda. * 17. 6. - [[Kraljevina Grčka|Grčki]] premijer [[Konstantinos Karamanlis]] napušta položaj posle osam godina, usled sukoba s dvorom. * [[19. 6.]] - Sovjetski [[Mars 1]] je prva letelica pored Marsa, ali zbog kvara antene nema nikakvih podataka. [[Datoteka:Paulus VI, by Catholic News Service, 1969.jpg|mini|120px|Papa [[Pavao VI.]] (1963-78)]] * [[21. 6.]] - Milanski nadbiskup Giovanni Montini je novi papa [[Pavao VI.]] (do [[1978]]). * 21. 6. - [[Albanija|Albanski]] Radio Tirana javlja da je u [[Kukës]]u osuđena "grupa agenata SAD i Jugoslavije", od toga trojica na smrt, optužena da je pomagala "američkim agentima ubačenim padobranom u Albaniju da organizuju ustanak"<ref name="Col"/>. * 21. 6. - Prekid pregovora o pristupanju [[Brunej]]a Maleziji.<ref>Brunei: From the Age of Commerce to the 21st Century By Marie-Sybille de Vienne, 120</ref> * [[22. 6.]] - Zapadna Nemačka i Jugoslavija započinju prve zvanične razgovore nakon šest godina. * 24 - [[25. 6.]] - Na ekonomskoj konferenciji CK istočnonemačke Partije socijalističkog jedinstva usvojene smernice Novog ekonomskog sistema planiranja i uprave, zamena za petogodišnje planove (Državni savet usvaja 15. jula). [[Datoteka:JFK speech lch bin ein berliner 1.jpg|mini|200px|left|Kenedi u Berlinu]] * [[26. 6.]] - Kenedi u podeljenom [[Berlin]]u: ''[[Ich bin ein Berliner]]!''. * 26. 6. - [[Levi Eškol]] je novi premijer Izraela (do 1969), nakon što je [[David Ben-Gurion]] odstupio iz ličnih razloga. * [[27. 6.]] - Jugoslavija protestuje NR Kini zbog izjava [[Liu Shaoqi|Liu Shao-chi]]ja i Choe Yong Kena. (NYT) * [[28. 6.]] - Peti plenum Savezne konfe­rencije [[SSRN]] Jugoslavije: jedan broj vodećih funkcionera oslobođen dužnosti usled prezauzetosti, među kojima i Tito, novi predsednik SSRNJ [[Lazar Koliševski]], generalni sekretar [[Milentije Popović]]. * [[29. 6.]] - [[Edvard Kardelj]] je novi predsednik Savezne skupštine; sutradan prva sednica, izbor članova [[Savet federacije SFRJ|Saveta federacije]]. * [[30. 6.]] - Na zajedničkoj sednici svih veća Savezne skupštine [[Josip Broz Tito]] izabran za predsednika republike, a za potpredsednika [[Aleksandar Ranković]], koji je time viđen kao Titov naslednik<ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:8deb2ff6-e8e9-4bfe-8ca9-3b3f43dd2107 "Yugoslav Succession?"], 3 July 1963. HU OSA 300-8-3-9721</ref> (do pada 1966). U nastavku na sednici Saveznog veća [[Petar Stambolić]] izabran za predsednika Saveznog izvršnog veća (do [[1967]]). ** U inostranstvu se misli da prejudiciranje Rankovića kao Titovog naslednika i "diktatura srpske [[UDBA|Udbe]]" može staviti nacionalni problem u prvi plan<ref name="Griffith2013">{{cite book|author=William E. Griffith|title=Communism in Europe: Continuity, Change, and the Sino-Soviet Dispute|url=http://books.google.com/books?id=99VsBQAAQBAJ&pg=PA71|date=22 October 2013|publisher=Elsevier|isbn=978-1-4831-3743-8|pages=71–}}</ref>. * 30. 6. - Masakr u Ciaculliju: u eksploziji auto-bombe u predgrađu Palerma poginulo sedam policajaca i vojnika - vrhunac Prvog mafijaškog rata. === Jul/Juli/Srpanj === [[Datoteka:Petar Stambolic.jpg|mini|120px|[[Petar Stambolić]]]] * [[2. 7.]] - Svetski rekorder u skakanju motkom [[Brian Sternberg]] polomio vrat na treningu i ostao kvadriplegičar. * [[3. 7.]] - [[Svetozar Gligorić]] pobedio svetskog šampiona [[Tigran Petrosjan|Tigrana Petrosjana]] na turniru u Los Angelesu. * 3. 7. - Pobuna u Ar-Rashidu: neuspešni komunistički pokušaj da obore iračku baasističku vladu. * [[5. 7.]] - U Moskvi počinju sovjetsko-kineski razgovori: NR Kina se protivi miroljubivoj koegzistenciji, kampanji protiv Staljinovog kulta ličnosti itd. * [[6. 7.]] - Jugoslavija optužuje Albaniju za subverzivne aktivnosti. * 6. 7. - Prvi sastanak parlamentarne [[Antimafijaška komisija|antimafijaške komisije]] u Italiji. * [[7. 7.]] - Predsednički izbori u Argentini: izabran centrista [[Arturo Umberto Illia]] (do 1966). * jul? - Konsituisane republičke i pokrajinske skupštine u SFRJ, predsednici: [[Rato Dugonjić]] (Bosna i Hercegovina), [[Andrija Mugoša]] (Crna Gora), [[Ivan Krajačić]] (Hrvatska), Vidoe Smilevski (Makedonija), Ivan Maček (Slovenija), [[Du­šan Petrović Šane|Du­šan Petrović]] (Srbija), [[Stanoje Aksić]] (Kosovo) i [[Radovan Vlajković]] (Vojvodina)<ref name="Jugo4181-219" />. * [[7. 7.]] - Teroristička [[skupina Tolić - Oblak]] prešla talijansku granicu - ubrzo uhvaćeni. * [[8. 7.]] - [[Miroslav Cerar]] osvojio zlatnu medalju na Evropskom prvenstvu u Beogradu. * [[11. 7.]] - Vojni udar u [[Ekvador]]u: preds. [[Carlos Julio Arosemena Monroy|Monroy]] zbačen dan nakon što je na prijemu pijan vređao američkog ambasadora, adm. [[Ramón Castro Jijón|Jijón]] je v.d. predsednika do 1966. * [[12. 7.]] - Lansiran prvi američki izviđački satelit iz programa [[KH-7 Gambit]], s rezolucijom manjom od metra. * 12. 7. - Počinjeno prvo od [[Moors ubistva|Moors ubistava]]: petoro dece do 1965. * [[14. 7.]] - Pronađen i ubijen zaverenik Clément Barbot, nekadašnji šef ''[[Tonton Macoute]]'' - pošto je preds. [[François Duvalier|Duvalieru]] ranije bilo rečeno da se Barbot pretvorio u crnog psa, ovaj je naredio ubijanje svih takvih pasa. * [[jul]] - U Atini održana prva svetska konferencija o miru putem zakona - program za jačanje međunarodnog prava i sudske mašinerije (od komunističkih zemalja prisutna samo Jugoslavija). * jul - Sarajevski okružni tužilac zabranio distribuciju filma "[[Grad (film)|Grad]]"<ref name="yugoslavs-curb-2-more-" />. * [[18. 7.]] - Sirijski naseristi, na čelu s puk. Jassemom Alwanom, pokušali vojni udar protiv Baasove vlade, u borbama stradaju stotine ljudi - kraj naserističkog uticaja u zemlji, 27 oficira će biti pogubljeno. * [[19. 7.]] - Test pilot Joseph A. Walker dostigao visinu od 105,9&nbsp;km na raketnom avionu [[North American X-15]] (u avgustu još jedan rekord, ali nezvanični, od 107,96&nbsp;km). * [[20. 7.]] - [[Kinesko-sovjetski raskol]]: dvonedeljni razgovori sovjetske i kineske KP u Moskvi okončani bez uspeha. * 20. 7. - U Moskvi potpisan sporazum po kome SSSR šalje u SFRJ raznu opremu, npr. dve termocentrale od 100 MW i opremu za željezaru u Zenici.<ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:601300c3-be8e-4057-94ea-87211b154737 "Soviet Economic Aid to Yugoslavia"], 22 July 1963. HU OSA 300-8-3-6946</ref> [[Datoteka:Old Railway station Skopje Earthquake 1963 Macedonia.JPG|mini|250px|[[Zemljotres u Skoplju 1963.|Zemljotres u Skoplju]]: sat na staroj železničkoj stanici]] * [[26. 7.]] - [[Skoplje]], glavni grad [[Republika Makedonija|Makedonije]], pre 6 sati ujutru zadesio '''[[Zemljotres u Skoplju 1963.|razoran zemljotres]]''', preko 1000 mrtvih, uništene tri četvrtine grada. Pomoć iz celog sveta. * 26. 7. - Lansiran je [[Syncom]] 2, koji 3. avgusta postaje prvi [[Geostacionarna orbita|geostacionarni]] satelit. * [[28. 7.]] - [[George F. Kennan]] napušta položaj ambasadora u SFRJ, nezadovoljan razvojem odnosa (npr. Kongres opozvao status SFRJ kao najpovlašćenije nacije, o čemu govori početkom novembra). * [[30. 7.]] - U Moskvi izvešteno da je [[Kim Philby]] dobio azil. * [[28. 7.]] - [[3. 8.]] - 10. [[Filmski festival u Puli]], [[Velika zlatna arena za najbolji film|Velika zlatna arena]] za film "[[Licem u lice]]"<ref>[http://arhiv.pulafilmfestival.hr/10-pulski-filmski-festival/index.html 10. Pulski filmski festival] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180723003627/http://arhiv.pulafilmfestival.hr/10-pulski-filmski-festival/index.html |date=2018-07-23 }}. arhiv.pulafilmfestival.hr</ref>. * [[31. 7.]] - Manilski sporazum [[Malajska federacija|Malaje]], Filipina i Indonezije: poslednje dve bi pristale na Maleziju, ako bi se sproveli referendumi na Bornejskim teritorijama. * [[leto]] - [[Robert Rauschenberg]] nagrađen prvom nagradom na Međunarodnoj izložbi grafičkih umetnosti u Jugoslaviji<ref name="Col"/>. === Avgust/August/Kolovoz === * [[1. 8.]] - Opština [[Selfkant]], holandska od 1949, vraćena je Nemačkoj za 280 miliona maraka. * [[4. 8.]] - Oko 500 haićanskih pobunjenika ušlo iz Dominikanske republike, cilj im je da zbace [[François Duvalier]]a. * [[5. 8.]] - Ministri SSSR, SAD i UK potpisali u Moskvi [[Ugovor o delimičnoj zabrani nuklearnih proba]] (dozvoljene samo podzemne probe) - stupio na snagu 10. 10., otvoren je i za druge zemlje. Kina zbog ovog sporazuma naziva SSSR "nakazama" i "čudovištima". * [[7. 8.]] - Kennedyjevi dobijaju sina Patricka, ali prerano rođeno dete umire dva dana kasnije. * [[8. 8.]] - "[[Velika pljačka vlaka]]" u Engleskoj - procenjeno da je uzeto 2,6 miliona funti (45,4 miliona u funtama iz 2019). * 8. 8. - Osnovan [[Afrički nacionalni savez Zimbabvea]] (ZANU): otcepili su se od Afričkog narodnog saveza Zimbabvea (ZAPU) [[Joshua Nkomo|Joshue Nkomoa]], biće bliži maoizmu, za razliku od prosovjetskog ZAPU-a. * [[9. 8.]] - Lee Harvey Oswald uhapšen u New Orleansu: delio je letke Komiteta ferplej za Kubu i potukao sa se trojicom Kubanaca - pušten je sutradan. * [[15. 8.]] - Posle trodnevne pobune sindikata i vojske, nazvane ''Trois Glorieuses'', zbačen predsednik [[Republika Kongo|Republike Kongo]] [[Fulbert Youlou]]. Nasleđuje ga [[Alphonse Massamba-Débat]] (do 1968), zemlja skreće ulevo. * [[20. 8.]] - Sovjetski lider [[Nikita Hruščov]] stigao u posetu Jugoslaviji ([[Beograd]], [[Skoplje]], [[Crna Gora]], [[Dalmacija]], [[Brioni]]), Zagreb 1. 9.). * [[21. 8.]] - [[Budistička kriza u Južnom Vijetnamu]]: vojska izvršila raciju i vandalizovala više budističkih pagoda u zemlji, uz veliki broj ubijenih, po naređenju [[Ngô Đình Nhu]]a, mlađeg brata predsednika Diema (katolika). * 21. 8. - Avion [[Tupoljev Tu-124]] sleteo na Nevu u Lenjingradu, svih 52 putnika i č. p. preživeli. * 21. 8. - Nemica [[Ellen Rometsch]], osumnjičena kolgerla, špijunka i predsednikova ljubavnica, proterana iz SAD. [[Datoteka:USMC-09611.jpg|mini|250px|[[Marš za slobodu na Washington]]]] * [[24. 8.]] - State Department šalje "telegram 243" (''Cable 243'') američkoj ambasadi u Sajgonu: ili će predsednik Diem smeniti svog brata, ili će SAD "istražiti mogućnost alternativnog vođstva u Južnom Vijetnamu". * 24. 8. - Odigrane prve utakmice [[Bundesliga|Bundeslige]]. * 24. 8. - Levičarski gerilci iz FALN oteli igrača Real Madrida [[Alfredo Di Stéfano|Alfreda Di Stéfana]] iz hotela u Karakasu - pušten je dva dana kasnije. * [[28. 8.]] - [[Martin Luther King]] predvodi [[Marš za slobodu na Washington]] u kojem sudjeluje 250 000 ljudi i drži svoj poznati govor (''[[I Have a Dream]]'') ispred Lincolnovog Memorijala. * [[30. 8.]] - Na Radio izložbi u Berlinu, [[Philips]] predstavio prvu [[audio kaseta|audio kasetu]], ''Compact Cassette'', namenjenu [[diktafon]]ima. * 30. 8. - Proradio "[[Crveni telefon]]" između Moskve i Washingtona - zapravo [[teleprinter]]. * [[avgust]]-[[septembar]] - Jugoslovenski pukovnik Branko Pavlović je v.d. komandanta [[UNYOM]]-a, Osmatračke misije UN u [[Jemen]]u, u kome je građanski rat. * [[31. 8.]] - Premijer [[Lee Kuan Yew]] proglašava de fakto nezavisnost [[Singapur]]a - ovoga dana je trebala biti proglašena Malezija, što je odloženo do 16. septembra radi UN misije ispitivanja volje stanovnika Saravaka i Sabaha, koji su danas takođe objavili de fakto nezavisnost.<ref>[http://eresources.nlb.gov.sg/history/events/41ed30f7-74db-4134-846e-eb031c57f9c5 Lee Kuan Yew declares de facto independence for Singapore - Singapore History]. eresources.nlb.gov.sg</ref> === Septembar/Rujan === [[Datoteka:Zvezda stadion.jpg|mini|200px|[[Stadion Crvena zvezda]]]] * [[1. 9.]] - Odigrana prva utakmicaa na [[Stadion Crvena zvezda|Stadionu Crvena zvezda]]: Crvena zvezda - Rijeka 2:1 (neformalni naziv "Marakana", od 2014. Stadion Rajko Mitić). * [[4. 9.]] - Swissair Flight 306: avion pao ubrzo po poletanju iz Züricha, stradalo svih 80 p. i č. p., uključujući 43 meštanina malog sela [[Humlikon]]. * [[7. 9.]] - Zapadna Nemačka će platiti Jugoslaviji odštetu za žrtve medicinskih eksperimenata. (NYT) * [[10. 9.]] - Mafijaški bos na Siciliji [[Bernardo Provenzano]] optužen za ubistvo - biće uhapšen tek [[2006]]. * [[12. 9.]] - 52. konferencija [[Interparlamentarna unija|Interparlamentarne unije]] u Beogradu. * 12. 9. - Potpisan [[Ankarski sporazum]] o odnosima [[EEZ]] i Turske - kretanje prema carinskoj uniji s krajnjim ciljem članstva. * 12. 9. - Pobuna narednika u [[Brazilija|Braziliji]], jer im je uskraćeno učešće u politici. [[Datoteka:Aerial view of the Glen Canyon Dam, 1965, US Bureau of Reclamation.jpg|200px|mini|lijevo|Brana Kanjona Glen 1965.]] * [[13. 9.]] - Završeno je nalivanje betona na Brani Kanjona Glen na [[Colorado (rijeka)|rijeci Colorado]] u Arizoni, visine 220 m; ostali radovi završeni do 1966, jezeru Powell ispred brane je potrebno do 1980. da se napuni, tada do 30 kubnih kilometara. * [[15. 9.]] - Podmetnuta bomba u baptističku crkvu u [[Birmingham, Alabama|Birminghamu, Alabama]], poginule četiri devojčice na nedeljnoj školi. * 15. 9. - Pošto je odobren prvi ustav [[Alžir]]a, kojim je uspostavljen jednopartijski sistem, predsednik ministarskog veća [[Ahmed Ben Bella]] postaje prvi predsednik zemlje (zbačen 1965). * septembar - Na sajmu u Frankfurtu predstavljen [[Porsche 911]]. * septembar? - [[Stana Tomašević]] postaje ambasador u Norveškoj - prva žena ambasador iz SFRJ<ref>[http://foto.mij.rs/site/gallery/5601/photo/42 Prijem Stane Tomašević, ambasadorke SFRJ u Norveškoj]{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. foto.mij.rs</ref>. * septembar - Nemačke novine pišu da je u Jugoslaviji dozvoljeno izdavanje sedam katoličkih tjednika, tiraže 150.000.<ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:88686738-bf66-4acc-a1df-ba5caf0746ae "Tito and the Catholic Church"], 18 September 1963. HU OSA 300-8-3-9700</ref> * septembar - Pojavio se strip ''[[X-Men]]''. * [[16. 9.]] - {{flag|Malezija}} je osnovana ujedinjenjem nezavisne [[Malajska Federacija|Malajske Federacije]] i britanskih krunskih kolonija [[Singapur]], [[Saravak]] i Severni Borneo/[[Sabah]] (Singapur isključen 1965). * [[18. 9.]] - ''[[Konfrontasi]]'': rulja u Džakarti zapalila britansku ambasadu. [[Datoteka:Zgrada Tehničkog fakulteta, Beograd 09.jpg|mini|200px|[[Spomenici Nikoli Tesli|Spomenik Nikoli Tesli]] u Beogradu]] * [[18. 9.]] - [[25. 10.]] - [[Tito]]va američka turneja: [[Brazil]], [[Čile]], [[Bolivija]], [[Peru]], [[Meksiko]], [[SAD]]. Neki zvaničnici u Brazilu i Čileu se protivili njegovoj poseti, emigranti u SAD demonstriraju, dojava o bombi nakratko odložila polazak broda [[SS Rotterdam]] [[25. 10.]]<ref name="Col"/><ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:474e563a-faf5-42bd-8750-7105e5f0a3d9 "Tito in Latin America"], 17 October 1963. HU OSA 300-8-3-9694</ref>. * [[20. 9.]] - Predsednik Kennedy u Generalnoj skupštini UN predlaže zajedničku američko-sovjetsku misiju na Mesec. * 20. 9. - [[Jozef Lenárt]] je novi čehoslovački premijer (do 1968); prethodnik [[Viliam Široký]] je prinuđen na ostavku nakon rehabilitacije osuđenih u procesima 1950-tih. Praški nadbiskup [[Josef Beran]] je oslobođen u oktobru. * [[25. 9.]] - Vojni udar u [[Dominikanska Republika|Dominikanskoj Republici]]: izabrani predsednik [[Juan Bosch]] zbačen posle svega sedam meseci na čelu. * [[29. 9.]] - Otvoren drugi period [[Drugi vatikanski koncil|Drugog vatikanskog koncila]] (do 4. 12.). * septembar/oktobar - [[Valachijeva saslušanja]] u Senatu SAD: [[Joseph Valachi]] daje mnoge informacije o mafiji. === Oktobar/Listopad === * [[1. 10.]] - Izašao prvi broj lista "[[Politika ekspres]]" (izlazio do [[2004]]). * 1. 10. - [[Pješčani rat]]: marokanske snage ulaze u Alžir i zauzimaju dve oaze (→ [[Veliki Maroko]]). * 1. 10. - [[Nigerija]] postaje republika na treću godišnjicu nezavisnosti, generalni guverner [[Nnamdi Azikiwe]] postaje predsednik (do puča 1966). * [[2. 10.]] - Usvojen izveštaj McNamara–Taylorove misije u J. Vijetnamu: preporučuje se povlačenje 1.000 Amerikanaca do kraja godine i glavnine tokom 1965, ne podržava se obaranje Diema. * [[3. 10.]] - Predsednik [[Honduras]]a [[Ramón Villeda Morales]] zbačen u krvavom vojnom udaru deset dana pre izbora, za koje se očekivalo da će ih dobiti drugi liberal. Gen. [[Oswaldo López Arellano]] vlada 1963-71. i 1972-75. * 3 - 9. 10. - Uragan Flora je jedan od najsmrtonosnijih u Karibima sa preko 7.000 mrtvih, uglavnom na Kubi i [[Hispaniola|Hispanioli]]. * [[4. 10.]] - U SAD ažuriran plan OPLAN 380-63, koji je predviđao invaziju Kube za 1964. * 4. 10. - Sporazumom u Bagdadu, Irak priznao granice i nezavisnost [[Kuvajt]]a. * 4 - 16. 10. - [[Jacqueline Kennedy Onassis|Jacqueline Kennedy]], u depresiji zbog smrti deteta, boravi u Grčkoj, na jahti [[Aristotel Onazis|Aristotela Onazisa]]. * [[5. 10.]] - Preds. Kennedy doneo odluku da uskrati pomoć južnovijetnamskoj vladi. * [[7. 10.]] - Poleteo prvi [[Learjet]]ov avion, [[Learjet 23]]. * [[9. 10.]] - Klizište izaziva prelivanje preko [[Brana Vajont|brane Vajont]] u severnoj Italiji i pogibiju preko 2.000 ljudi. * 9. 10. - Nakon hapšenja prošlog jula, počinje [[Rivonijski proces]] grupi u kojoj se nalazi i [[Nelson Mandela]] - osuđeni sledećeg juna. * [[10. 10.]] - U Londonu prikazan [[James Bond|Bondov]] film "[[Iz Rusije s ljubavlju]]". * 10. 10. - Nakon razgovora sa šefom FBI [[J. Edgar Hoover]]om, državni tužilac [[Robert F. Kennedy]] odobrio prisluškivanje [[Martin Luther King, Jr.]]a. * [[12. 10.]] - [[Arturo Umberto Illia]] je novi predsednik Argentine, vlada liberalno (oboren vojnim udarom 1966). * [[13. 10.]] - [[The Beatles]] sviraju ''[[She Loves You]]'' u ITV-jevoj emisiji ''Sunday Night at the London Palladium'' - nacionalna [[Beatlemanija]]. [[Datoteka:Spomen park Bubanj.JPG|mini|200px|"Tri pesnice", [[Spomen park Bubanj]]]] * [[14. 10.]] - Otkriven spomenik "Tri pesnice" u niškom [[Spomen park Bubanj|Spomen parku Bubanj]]. * 14. 10. - Faktički počinje [[Adenska kriza]]: Radfanski ustanak protiv Britanaca u [[Južnoarapska Federacija|Južnoarapskoj Federaciji]] (do 1967). * [[15. 10.]] - Vojni vladar Južne Koreje [[Park Chung-hee]] dobija na predsedničkim izborima, pobedio je bivšeg predsednika [[Yun Posun]]a sa 46,6 prema 45,1% * [[16. 10.]] - Nakon povlačenja [[Konrad Adenauer|Konrada Adenauera]], novi [[Zapadna Njemačka|zapadnonemački]] kancelar je ministar ekonomike [[Ludwig Erhard]] (do 1966). * 16. 10. - [[Lee Harvey Oswald]] se zaposlio u zgradi Teksaškog skladišta udžbenika. * [[17. 10.]] - Susret Tita i predsednika Kenedija u Vašingtonu. * [[18. 10.]] - Britanski premijer [[Harold Macmillan]] dao ostavku, nasleđuje ga Sir [[Alec Douglas-Home]] (do 1964). * 18. 10. - Francuska mačka [[Félicette]] na suborbitalnom letu. * [[20. 10.]] - Izgradnjom deonice [[Osipaonica]]-Beograd završen [[Autoput Bratstva i jedinstva]]. [[Datoteka:Šumarice.JPG|mini|220px|Spomenik streljanim đacima i profesorima u [[Spomen-park Kragujevački oktobar|Spomen-parku Kragujevački oktobar]]]] * [[21. 10.]] - Blizu Lublina ubijen Józef Franczak, poslednji "ukleti vojnik" antikomunističkog otpora u [[Narodna Republika Poljska|Poljskoj]]. * [[22. 10.]] - Tito drži govor na XVIII zasedanju Generalne skupštine UN. * 22. 10. - U Indiji predstavljena [[brana Bhakra]], betonska gravitaciona, visine 226 m. * [[23. 10.]] - Povodom 100-godišnjice engleske [[Fudbalska asocijacija|Fudbalske asocijacije]] odigran meč Engleska - Ostatak Sveta (2:1); iz Jugoslavije je učestvovao golman [[Milutin Šoškić]]. * [[24. 10.]] - Američki ambasador u UN [[Adlai Stevenson II|Adlai Stevenson]] drži govor u Dalasu, nakon kojeg je udaren plakatom po glavi. * [[26. 10.]] - Sa nove američke nuklearne podmornice ''USS Andrew Jackson'' je lansirana raketa Polaris na daljinu od 3.700&nbsp;km - sa podmornice se može pogoditi bilo koja tačka na kopnu. * [[28. 10.]] - Počinje kontroverzno trogodišnje rušenje nadzemnog dijela njujorškog kolodvora Pennsylvania, nekada najvećeg na svijetu. * 28. 10. - [[Državni udar u Dahomeju 1963.|Vojni udar u Dahomeju]] (dan. [[Benin]]u): načelnik štaba [[Christophe Soglo]] zbacio [[Hubert Maga|Huberta Magu]] kako bi sprečio građanski rat u zemlji kojom besne protesti. * [[30. 10.]] - Osnovan [[Lamborghini]]. * 30. 10. - Maroko i Alžir dogovorili primirje za 2. novembar. Pre neki dan, u Alžir je stigla kubanska vojna jedinica. === Novembar/Studeni === * [[1. 11.]] - Stupila na snagu instrukcija saveznog sekretarijata rada: SFRJ je prva socijalistička zemlja koja zvanično dopušta radnicima da traže posao na Zapadu - pre svega nekvalifikovanim, uz određene uslove<ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:272521a0-d246-4470-a792-7d374a9fbc6b "Yugoslavia Permitting Workers to Seen Employment in West"], 18 November 1963. HU OSA 300-8-3-9686</ref>. * 1. 11. - SFRJ prekida trgovinu sa Južnom Afrikom. Istog dana, tamo su obešena trojica pripadnika [[Afrički nacionalni kongres|ANK]]. [[Datoteka:Arecibo Observatory Black and White.jpg|mini|150px|[[Opservatorija Arecibo]]]] * 1. 11. - Otvorena [[opservatorija Arecibo]], [[radio teleskop]] prečnika 305 m na Portoriku (radi do 2020). * 1. 11. - Zvanični početak rada [[opservatorija Arecibo|opservatorije Arecibo]] na Portoriku. * [[2. 11.]] - Vojnim udarom zbačen južnovijetnamski predsednik [[Ngo Dinh Diem]] - kasnije istog dana se predao s bratom, obojica su ubijeni. * [[3. 11.]] - Izbori u Grčkoj: Unija centra [[Jorgos Papandreu (stariji)|Jorgosa Papandreua]] nadmašila Nacionalnu radikalnu uniju ranijeg premijera [[Konstantinos Karamanlis|Konstantinosa Karamanlisa]] sa 138:132 - Papandreu je premijer u dva navrata 1963-65 a Karamanlis napušta zemlju do 1974. * [[7. 11.]] - [[Senat SAD]], protivno želji administracije, zabranio svaku ekonomsku ili vojnu stranu pomoć Jugoslaviji, osim ako [[predsednik SAD|predsednik]] ne oceni da je ona vitalna za interese SAD (ne odnosi se na višak poljoprivrednih proizvoda)<ref name="Col"/>. * 7. 11. - "Čudo u Lengedeu": 11 nemačkih rudara je izvučeno nakon 14 dana iz potopljenog rudnika putem ''Dahlbusch'' bombe (29 je ipak stradalo, od čega 10 u međuvremenu). * 7. 11. - Prikazana komedija ''[[It's a Mad, Mad, Mad, Mad World]]''. * [[9. 11.]] - Eksplozija u japanskom rudniku Miike, poginulo 458 ljudi, uglavnom od trovanja ugljen-monoksidom; istog dana u Jokohami poginula 161 osoba u sudaru tri voza. * [[10. 11.]] - [[Malcolm X]] drži govor u Detroitu, ''Message to the Grass Roots'': belci su zajednički neprijatelj, nema revolucije bez nasilja, kritika Marša na Vašington. * 10 - 22. 11. - U Džakarti se održavaju Igre novih dolazećih snaga ([[GANEFO]]), jer je Indonezija bila privremeno isključena iz [[MOK]]. * 10 - 14. 11. - [[Eparhija za Ameriku i Kanadu]] prekida odnose sa SPC dok traje komunistički režim. * novembar? - Otvoren rudnik uranijuma Kalna u Srbiji. * 13 - 18. 11. - Vojni udar u Iraku: naseristički oficiri oborili baasističku vladu, preds. [[Abdul Salam Arif]] preuzima stvarnu vlast (do 1966, a [[Baas]] se vraća na vlast 1968-2003). * [[14. 11.]] - U bujicama i klizištima na severu Haitija stradalo oko 500 ljudi. * [[15. 11.]] - Podmorski vulkan dao [[Island]]u novo ostrvo: [[Surtsey]]. * [[18. 11.]] - U SAD klijentima ponuđeni telefoni sa dugmićima i tonskim biranjem. [[Datoteka:President and Mrs. Kennedy arrive at Dallas. President Kennedy, Mrs. Kennedy, others. Dallas, TX, Love Field. - NARA - 194273.jpg|thumb|230px|Predsednik [[John F. Kennedy]] i supruga stižu u Dallas]] * [[19. 11.]] - [[Norodom Sihanouk]] prekida odnose Kambodže i SAD, jer Amerikanci podržavaju gerilu [[Khmer Serei]]. * [[22. 11.]] - [[Atentat na Johna F. Kennedyja]]: U [[Dallas]]u, [[Texas]], ubijen predsjednik SAD [[John F. Kennedy]]. * 22. 11. - Satelitom [[Relay (satelit)|Relay]] 1 emitovana je prva TV slika iz SAD u Japan: umesto snimljene Kennedyjeve poruke, puštena je vest o atentatu. * [[23. 11.]] - [[BBC]] emitira prvu epizodu ''[[Doctor Who]]a'', najdugovječnije science fiction televizijske serije svih vremena. * [[24. 11.]] - [[Jack Ruby]] ubio [[Lee Harvey Oswald]]-a. * [[25. 11.]] - Pogreb predsednika Kenedija (SFRJ predstavljaju preds. SIV [[Petar Stambolić]] i sekr. i. p. [[Koča Popović]]). * [[27. 11.]] - Prvi govor preds. Johnsona pred Kongresom, nazvan ''Let Us Continue'': nastaviće sa Kennedyjevim programima, uključujući zakon o ljudskim pravima i smanjenje poreza. * [[29. 11.]] - Trans-Canada Air Lines Flight 831: u padu aviona ubrzo po poletanju iz Montreala stradalo svih 118 p. i č. p.. [[Datoteka:Josip Broz Tito i Georgi Georgiju Dež, potpisivanje sporazuma o izgradnji sistema Đerdap.jpg|mini|250px|Tito i [[Gheorghe Gheorghiu-Dej|Dež]] potpisuju sporazum o Đerdapu]] [[Datoteka:Nagy-Kazán-szoros Dubova közelében. Fortepan 75280.jpg|mini|200px|[[Đerdap]] - Veliki kazan]] * [[30. 11.]] - Predsednici Jugoslavije i Rumunije potpisali sporazum o gradnji HE Đerdap. * 30. 11. - [[Kipar]]ski predsednik [[Makarios III|Makarios]] predlaže 13 amandmana za efikasnije funkcionisanje vlasti, ali čime bi se smanjio uticaj turske manjine. * 30. 11. - Izbori u Australiji: liberali [[Robert Menzies|Roberta Menziesa]] povećali većinu. [[Aboridžini Australije|Aboridžini]] su prvi put mogli glasati jednakopravno. === Decembar/Prosinac === * [[1. 12.]] - [[Nagaland]] je 16. indijska država - izdvojena iz [[Assam]]a za [[Naga (narod)|Naga]] plemena. * [[2. 12.]] - Umro čogjal (kralj) [[Sikkim]]a Tashi Namgyal, nasleđuje ga Palden Thondup Namgyal, poznat po braku sa Amerikankom Hope Cooke (poslednji kralj, vlada do 1975). * [[3. 12.]] - [[Warrenova komisija]] započinje istraživanje atentata na Kenedija. * 3. 12. - U Jugoslaviji otvorena fabrika plastike koju su gradili Amerikanci (NYT). * 3. 12. - "Politika" piše da SSSR nudi milijardu dolara pomoći Brazilu.<ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:e280c810-3902-45b3-800c-7d5770383e53 "Yugoslav Report on Russian Billion-Dollar Aid to Brazil"], 6 December 1963. HU OSA 300-8-3-9679</ref> * [[4. 12.]] - Završen drugi period [[Drugi vatikanski koncil|Drugog vatikanskog koncila]]: usvojen je ''[[Sacrosanctum Concilium]]'', prijedlog reforme katoličke liturgije. [[Datoteka:Aldo Moro 1963.jpg|mini|120px|[[Aldo Moro]]]] * [[5. 12.]] - [[Aldo Moro]] prvi put postaje premijer Italije (1963-68. i 1974-76), na čelu koalicione vlade. * [[7. 12.]] - Tony Verna sa CBS upotrebio ''[[instant replay]]'' tokom utakmice amer. fudbala - [[Marshall McLuhan]] je to nazvao "postkonvergentnim trenutkom u istoriji medija televizije". * [[8. 12.]] - Kidnapovan Frank Sinatra, Jr., pušten dva dana kasnije nakon što je otac platio otkup. * 8. 12. - Umro premijer [[Tajland]]a gen. [[Sarit Thanarat]], nasleđuje ga gen. [[Thanom Kittikachorn]] (do 1973) - nastavlja se proamerička i antikomunistička politika. * 8. 12. - Pan Am Flight 214: avion pogođen munjom tokom holding paterna kod Filadelfije, pada nakon eksplozije goriva - 81 žrtva. * [[10. 12.]] - [[Datoteka:Zanzibar-dec-1963-jan-1964.svg|25px]] Sultanat [[Zanzibar]] se osamostalio od [[UK]] - crnci izvode [[Zanzibarska revolucija|revoluciju]] već u januaru, u savezu sa Tanganjikom će nastati Tanzanija. * 10. 12. - Proglašeno vanredno stanje u britanskoj [[Kolonija Aden|Koloniji Aden]], nakon što je na adenskom aerodromu bačena bomba na britanske oficire ([[Adenska kriza|borbe]] će trajati do [[1967]]). [[Datoteka:Jomo Kenyatta.jpg|mini|100px|[[Jomo Kenyatta]]]] * [[12. 12.]] - {{flag|Kenija}} nezavisna od [[UK]], premijer je [[Jomo Kenyatta]] (predsednik od 1964. do smrti 1978). * [[14. 12.]] - Šest zemalja osniva [[Srednjoamerički obrambeni savjet]] protiv ljevičarskih gerila. Istog dana, [[Thomas C. Mann]] je imenovan za državnog podsekretara za Latinsku Ameriku * [[17. 12.]] - Zabranjena distribucija [[Alojz Majetić|Majetićevog]] romana "Čangi", kao "pornografskog"<ref name="yugoslavs-curb-2-more-" />. * 17. 12. - [[Park Chung-hee]] preuzima predsednički položaj [[Južna Koreja|Južne Koreje]] (ubijen 1979) - Treća republika i autoritarna Četvrta do 1972, odn. '81; nastavak ekonomskog [[Čudo na reci Han|Čuda na reci Han]]. * [[18. 12.]] - Studenti iz Gane protestuju u Moskvi zbog ubistva kolege. * [[20. 12.]] - U Frankfurtu počinje prvi [[Aušvički procesi|Aušvički proces]]. * [[21. 12.]] - Počinju krvavi neredi na [[Kipar|Kipru]] između Grka i Turaka, što Turci zovu [[Krvavi Božić (1963)|Krvavi Božić]] a Grci Turska pobuna - 538 poginulih s obe strane za par dana. * [[22. 12.]] - Grčki kruzer ''Lakonia'' potonuo nakon požara na Atlantiku - stradalo je 128 od 1022 ljudi. * [[25. 12.]] - Gene Keyes u Champaign, Illinois prvi je u SAD javno zapalio poziv za regrutaciju, u znak protesta zbog Vijetnamskog rata. * 25. 12. - Ulica Džona Kenedija u Beogradu dobija to ime. (NYT) * [[26. 12.]] - "I Want to Hold Your Hand" i "I Saw Her Standing There" izdate u SAD, čime [[Beatlemanija]] kreće i tamo. * [[27. 12.]] - Iz [[kašmir]]skog hrama [[Hazratbal]] nestala muslimanska relikvija, Muhamedova dlaka - dolazi do nereda, dok se nije ponovo pojavila 4. januara. * [[29. 12.]] - [[Grčka]] je vlada poslala trupe na [[Cipar]] kako bi prekinula građanski rat koji je tamo izbio. * [[31. 12.]] - Raspuštena britanska [[Federacija Rodezije i Nyasalanda]] (današnje [[Zambija]], [[Zimbabve]] i [[Malavi]]). * decembar - Partijska rukovodstva Srbije i Crne Gore objavili sporazume o ekonomskoj saradnji i pruzi Beograd-Bar<ref>Sabrina Ramet, Tri Jugoslavije...</ref>. === Kroz godinu === * Proizvodnja u SFRJ porasla za 15%, kao i izvoz, zemlju je posetilo milion i po turista (+40%, postoji i cifra od 2,5 miliona<ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:ac24a12e-d074-4cd9-9761-404df7f5a419 "Citizens of Yugoslavia Encouraged to Use Tourism as Means for Making Private Profit"], 25 May 1964. HU OSA 300-8-3-9731</ref>)<ref>[https://www.nytimes.com/1964/01/10/archives/yugoslavs-show-production-gains-15-rise-reported-despite-earthquake.html YUGOSLAVS SHOW PRODUCTION GAINS; 15% Rise Reported Despite Earthquake in Skoplje]. nytimes.com JAN. 10, 1964</ref>. Požnjeveno 4,52 miliona tona pšenice, kao i rekordne 1959. U SFRJ je za pet godina udvostručen broj traktora, kombajna je 13 puta više, đubriva tri puta, poboljšano je i seme.<ref>[https://www.nytimes.com/1964/08/05/archives/yugoslavia-fears-a-catastrophic-wheat-harvest.html Yugoslavia Fears a ‘Catastrophic’ Wheat Harvest]. AUG. 5, 1964 nytimes.com</ref> * "Šrafciger industrija": Jugoslavija ima oko 200 licenci za industrijske proizvode, najviše u metalopreradi i mašinogradnji, skoro sve iz Zapadne Evrope - posredništvo za zapadnu robu na istoku.<ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:9863afde-ca18-4a72-92f9-f1ab47ab6ce3 "Yugoslavia Exporting Western-Type Cars to Soviet Bloc"], 5 December 1963. HU OSA 300-8-3-9680</ref> * Harvey Ball izmislio [[Smiley]]-a. * U Engleskoj izmišljena dekorativna [[lava lampa]]. * Propala žetva [[pšenica|pšenice]] u SSSR, moraju uvoziti sa zapada (9,7 miliona tona prema prošlogodišnjih 242 hiljade<ref>[http://www.indexmundi.com/agriculture/?country=su&commodity=wheat&graph=imports U.S.S.R. Wheat Imports by Year]. indexmundi.com</ref>). * Prvi put dodeljena Njegoševa nagrada ([[Mihailo Lalić]] za roman "Lelejska gora"). * U Jugoslaviji se snima strana koprodukcija "[[Dugi brodovi (film)|Dugi brodovi]]". * ''[[Trente Glorieuses]]'': Francuska je pretekla Veliku Britaniju po GDP.<ref>[http://en.classora.com/reports/t24369/general/ranking-of-the-worlds-richest-countries-by-gdp?edition=1963&fields= Ranking of the World's Richest Countries by GDP (1963)]{{Dead link|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. en.classora.com</ref> * Objekt [[3C 48]] je identificiran kao prvi [[kvazar]]. (?) * Osnovana [[Europa Nostra]], evropska federacija za kulturnu baštinu. <gallery> Mostar 1963 (Kantarevac) - rally, parade - panoramio.jpg|Kantarevac, Mostar Poplava u Čakovcu, ožujak 1963.jpg|Poplava u Čakovcu, ožujak 1963. Avgusta 1963 je spremstvu Josipa Broza - Tita Velenje obiskal voditelj Svojetske zveze Nikita Hruščov.jpg|Tito i Hruščov u Velenju Nikita Hruščov na obisku v Kopru 1963.jpg|Tito i Hruščov u Kopru Predsednik Jugoslavije Tito in sovjetski premier Hruščov v Kopru 1963.jpg|Tito i Hruščov u Kopru Tito, Hruscov i Crvenkovski vo satorska naselba Park.jpg|Tito i Hruščov u Skoplju Tito i Hrushchov.jpg|Tito i Hruščov u Skoplju Tito so delegacija na plostad.jpg|Tito u Skoplju Tito so delegacija vo Skopje.jpg|Tito u Skoplju Tito vo Skopje.jpg|Tito u Skoplju Tito, Hruscov i Crvenkovski vo satorska naselba Park.jpg|U Skoplju Tito, Khrushchev and Krste Crvenkovski at the "Marshal Tito" Square.jpg|U Skoplju </gallery> == 1963. u temama == Rukovodstvo [[SFRJ]]: ** Predsednik Republike: [[Josip Broz Tito]] ** Predsednik Saveznog izvršnog veća: Josip Broz Tito, od [[29. 6.]] [[Petar Stambolić]] ** Predsednik Savezne skupštine: Petar Stambolić pa [[Edvard Kardelj]] * [[Spisak država po datumu državnosti|Nove države]] ([[Malezija]] je nastala ujedinjenjem [[Malajska Federacija|Malajske Federacije]] sa [[Saravak]]om, britanskim Severnim [[Borneo]]m tj. [[Sabah]]om i [[Singapur]]om; [[Zanzibar]] je bio samostalan nekoliko meseci): {| | [[Datoteka:Flag of Malaysia.svg|thumb|120px|[[Malezija]]]] | [[Datoteka:Flag of Kenya.svg|thumb|120px|[[Kenija]]]] | [[Datoteka:Zanzibar-dec-1963-jan-1964.svg|thumb|120px|[[Zanzibar]]]] |} * [[Televizija]]. TV serije: "Promaja", "Muzej voštanih figura" (1962-63), "Detelina sa tri lista", "Šest svečanih pozivnica" (1963-64), "Na slovo, na slovo" (1963-64, starija verzija) (TV Beograd); "Na licu mjesta" (TV Zagreb). * Neki [[Popis jugoslavenskih filmova|domaći filmovi]]: "[[Licem u lice]]", "[[Nevesinjska puška (film)|Nevesinjska puška]]", "[[Desant na Drvar (film)|Desant na Drvar]]" (→ [[:Kategorija:Filmovi 1963.]]). == Rođenja == {{glavni članak|:Kategorija:Rođeni 1963.}} === Januar/Siječanj === * [[1. 1.]] - [[Dražen Ladić]], hrvatski nogometaš * 1. 1. - [[Srđan Dragojević]], srpski režiser * [[3. 1.]] - [[Mladen Kvesić]], hrvatski pjevač * [[4. 1.]] - [[Till Lindemann]], pevač ''Rammstein''-a * [[11. 1.]] - [[Mia Begović]], glumica * [[14. 1.]] - [[Steven Soderbergh]], filmski režiser, scenarista... * [[16. 1.]] - [[James May]], TV novinar, voditelj * 16. 1. - [[Dodë Gjergji]], biskup prizrenski * [[21. 1.]] - [[Hakeem Olajuwon]], košarkaš * 21. 1. - [[Detlef Schrempf]], košarkaš * [[26. 1.]] - [[José Mourinho]], fudbaler, trener === Februar/Veljača === * [[2. 2.]] - [[Haris Burina]], glumac († [[2024]]) * [[4. 2.]] - [[Pirmin Zurbriggen]], skijaš *[[5.2.]] [[Franko Marušić]], kirurg * [[8. 2.]] - [[Marijan Ban]], hrvatski pjevač * [[14. 2.]] - [[Enrico Colantoni]], glumac * [[15. 2.]] - [[Dubravka Stojanović]], istoričarka * [[17. 2.]] - [[Michael Jordan]], američki košarkaš * 17. 2. - [[Florence Hartmann]], francuska novinarka i spisateljica * [[19. 2.]] - [[Seal]], kantautor * [[19. 2.]] - [[Tomaž Pandur]], slovenski teatarski režiser († [[2016]]) * [[20. 2.]] - [[Charles Barkley]], američki košarkaš * [[21. 2.]] - [[William Baldwin]], glumac * [[26. 2.]] - [[Milko Đurovski]], fudbaler === Mart/Ožujak === * [[17. 3.]] - [[Emir Šišić]], pilot JNA * [[18. 3.]] - [[Vanessa Williams]], američka glumica i pjevačica * [[20. 3.]] - [[Miroslav Lajčák]], slovački diplomata, visoki predstavnik za BiH * [[21. 3.]] - [[Ronald Koeman]], fudbaler, trener * [[25. 3.]] - [[Anja Šovagović-Despot]], glumica * [[27. 3.]] - [[Quentin Tarantino]], američki glumac i režiser === April/Travanj === * [[5. 4.]] - [[Amila Sulejmanović]], pjevačica * [[6. 4.]] - [[Rafael Correa]], predsednik Ekvadora * [[8. 4.]] - [[Julian Lennon]], muzičar, Johnov sin * [[12. 4.]] - [[Renato Baretić]], novinar i književnik († [[2025]]) * [[13. 4.]] - [[Gari Kasparov]], ruski šahist, svjetski šahovski prvak 1985. - 2000. * [[16. 4.]] - [[Dejan Ristanović]], pionir računarske štampe u SFRJ († [[2025]]) * [[18. 4.]] - [[Eric McCormack]], glumac * 18. 4. - [[Conan O'Brien]], TV voditelj, komičar * [[21. 4.]] - [[John Cameron Mitchell]], američki glumac, reditelj i scenarista * 21. 4. - [[Roy Dupuis]], glumac * [[26. 4.]] - [[Jet Li]], glumac, stručnjak borilačkih veština * [[27. 4.]] - [[Russell T. Davies]], britanski scenarista i producent === Maj/Svibanj === * [[1. 5.]] - [[Neven Ljubičić]], hrvatski političar * [[9. 5.]] - [[Sanja Doležal]], hrvatska pjevačica i tv-voditeljica * [[11. 5.]] - [[Natasha Richardson]], britanska glumica († [[2009]]) * [[22. 5.]] - [[Maja Gojković]], srpska političarka * [[24. 5.]] - [[Shauna Grant]], glumica († [[1984]]) * [[25. 5.]] - [[Mike Myers]], kanadski glumac i komičar * [[31. 5.]] - [[Viktor Orbán]], premijer Mađarske === Jun/Juni/Lipanj === * [[3. 6.]] - [[Anica Dobra]], srpska glumica * [[6. 6.]] - [[Eric Cantor]], američki političar * [[9. 6.]] - [[Johnny Depp]], američki filmski glumac * 9. 6. - [[Tatjana Šimić]], glumica, model * [[10. 6.]] - [[Marc Girardelli]], austrijsko-luksemburški alpski skijaš * [[13. 6.]] - [[Damir Agičić]], suvremeni hrvatski povjesničar * [[14. 6.]] - [[Rambo Amadeus]], crnogorski rock-pjevač i tekstopisac * 14. 6. - [[Rialda Kadrić]], glumica († [[2021]]) * [[15. 6.]] - [[Helen Hunt]], glumica * [[18. 6.]] - [[Rumen Radev]], predsednik Bugarske * [[24. 6.]] - [[Predrag Radosavljević]] Preki, fudbaler * [[25. 6.]] - [[George Michael]], britanski pop-rock glazbenik i pjevač († [[2016]]) * 25. 6. - [[John Benjamin Hickey]], američki glumac * [[26. 6.]] - [[Mihail Hodorkovski]], ruski oligarh * 26. 6. - [[Goran Raičević]], atletičar († [[1999]]) * [[29. 6.]] - [[Teodosije Šibalić]], episkop raško-prizrenski * [[30. 6.]] - [[Vladimir Vermezović]], fudbaler === Jul/Juli/Srpanj === * [[15. 7.]] - [[Brigitte Nielsen]], glumica, model * [[16. 7.]] - [[Phoebe Cates]], glumica * 16. 7. - [[Srečko Katanec]], fudbaler, trener * [[17. 7.]] - [[Matti Nykänen]], finski skakač u skijaškim skokovima, olimpijski pobjednik († [[2019]]) * [[18. 7.]] - [[Marc Girardelli]], skijaš * [[22. 7.]] - [[Emily Saliers]], američka muzičarka (''[[Indigo Girls]]'') * 22. 7. - [[Emilio Butragueño]], fudbaler * [[23. 7.]] - [[Slobodan Živojinović]] - Boba, teniser * [[24. 7.]] - [[Karl Malone]], američki košarkaš * [[27. 7.]] - [[Goran Maksimović]], strelac * [[30. 7.]] - [[Lisa Kudrow]], američka glumica === Avgust/August/Kolovoz === * [[1. 8.]] - [[Coolio]], rep-muzičar († [[2022]]) * [[3. 8.]] - [[James Hetfield]], pevač ''Metallica''-e * [[6. 8.]] - [[Kevin Mitnick]], haker, savetnik za kompjutersku bezbednost * [[9. 8.]] - [[Whitney Houston]], američka pop pjevačica († [[2012]]) * [[10. 8.]] - [[Andrew Sullivan]], engleski politički komentator i pisac * [[14. 8.]] - [[Emmanuelle Béart]], glumica * [[21. 8.]] - [[Ante Jelavić]], član Predsjedništva BiH * [[22. 8.]] - [[Tori Amos]], muzičarka === Septembar/Rujan === * [[6. 9.]] - [[Husnija Kamberović]], bosanskohercegovački pisac i historičar * 6. 9. - [[Geert Wilders]], holandski političar * [[14. 9.]] - [[Robert Herjavec]], kanadski biznismen * [[16. 9.]] - [[Richard Marx]], muzičar * [[19. 9.]] - [[David Seaman]], golman * 19. 9. - [[Jarvis Cocker]], frontmen ''Pulp''-a * [[26. 9.]] - [[Vesna Stanojević]], srpsko-engleska glumica * [[27. 9.]] - [[Daniela Trbović]], hrvatska tv-voditeljica * [[29. 9.]] - [[Les Claypool]], pevač i basista ''Primus''-a === Oktobar/Listopad === * [[6. 10.]] - [[Elisabeth Shue]], glumica * [[9. 10.]] - [[Dragana Jugović del Monaco]], operska pevačica * [[10. 10.]] - [[Dragan Bjelogrlić]], glumac, scenarista, producent * 10. 10. - [[Daniel Pearl]], novinar († [[2002]]) * [[16. 10.]] - [[Danko Cvjetičanin]], hrvatski košarkaš * [[22. 10.]] - [[Goran Svilanović]], srpski političar, diplomata * [[25. 10.]] - [[Amir Brka]], bosanski pisac * [[28. 10.]] - [[Eros Ramazzotti]], talijanski pjevač * [[31. 10.]] - [[Dunga]], brazilski fudbaler * 31. 10. - [[Dermot Mulroney]], glumac * 31. 10. - [[Rob Schneider]], glumac, komičar * 31. 10. - [[Johnny Marr]], rok-muzičar === Novembar/Studeni === * [[2. 11.]] - [[Borut Pahor]], premijer, predsednik Slovenije * 2. 11. - [[Dragoljub Brnović]], fudbaler * [[3. 11.]] - [[Vojislav Žanetić]], scenarista, stručnjak za advertajzing * [[5. 11.]] - [[Jean-Pierre Papin]], fudbaler, trener * 5. 11. - [[Tatum O'Neal]], glumica * [[6. 11.]] - [[Branka Pujić]], glumica * [[10. 11.]] - [[Mike Powell]], atletičar * [[13. 11.]] - [[Vinny Testaverde]], igrač američkog fudbala * [[18. 11.]] - [[Peter Schmeichel]], danski golman * [[19. 11.]] - [[Terry Farrell (glumica)]] * [[21. 11.]] - [[Nicollette Sheridan]], glumica * [[22. 11.]] - [[Miloslav Samardžić]], književnik, izdavač === Decembar/Studeni === * [[4. 12.]] - [[Sergej Bupka]], skakač motkom * [[15. 12.]] - [[Slobodan Janković]] Boban, srpski košarkaš. († [[2006]]) * 15. 12. - [[Olivera Viktorović]], glumica * [[18. 12.]] - [[Brad Pitt]], američki glumac * [[19. 12.]] - [[Jennifer Beals]], glumica * [[26. 12.]] - [[Lars Ulrich]], bubnjar ''Metallica''-e === Kroz godinu === * 1962-63 - [[Ismail Hanija]], lider Hamasa († [[2024]]) * [[Robert Valdec]], hrvatski novinar († [[2025]]) * Dragan Štavljanin, novinar i urednik Radija Slobodna Evropa († [[2025]]) * [[Savina Geršak]], glumica * [[Aleksandar Zograf]], crtač stripa == Smrti == {{glavni članak|:Kategorija:Umrli 1963.}} === Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak === * [[12. 1.]] - [[Spasoje Tešić]], general KJ (* [[1879]]) * [[27. 1.]] - [[Marko Rašica]], slikar (* [[1883]]) * [[28. 1.]] - [[Jean Piccard]], hemičar, inženjer, balonista (* [[1884]]) * [[2. 2.]] - [[Maksimilijan Vanka]], hrvatski slikar i kipar (* [[1889]].) * [[6. 2.]] - [[Abd-el-Krim]], marokanski vojskovođa, pravnik i novinar (*[[1882]].) * [[9. 2.]] - [[Abd al-Karim Qasim]], premijer Iraka (* [[1914]]) * [[11. 2.]] - [[Sylvia Plath]], književnica (* [[1932]]) * [[17. 2.]] - [[Mate Balota]], hrvatski književnik i ekonomist (* [[1898.]]) * [[28. 2.]] - [[Rajendra Prasad]], prvi predsednik Indije (* [[1884]]) * [[1. 3.]] - [[Felice Casorati (slikar)|Felice Casorati]], slikar (* [[1883]]) * [[5. 3.]] - [[Patsy Cline]], country pevačica (* [[1932]]) * [[16. 3.]] - [[Elisabeth Petznek]], kćerka austrougarskog prestolonaslednika Rudolfa (* [[1883]]) * [[21. 3.]] - [[Josip Pavičić]], hrvatski književnik (* [[1895]].) * [[30. 3.]] - [[August Cilić]], glumac, komičar (* [[1891]]) === April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj === * [[5. 4.]] - [[Božidar Maslarić]], borac, političar, narodni heroj (* [[1895]]) * [[6. 4.]] - [[Otto Struve]], astronom (* [[1897]]) * [[13. 4.]] - [[Vjera Bojničić]], slikarica (* [[1883]]) * 13. 4. - [[Stjepan Zimmermann]], filozof (* [[1884]]) * [[17. 4.]] - [[Viktor Car Emin]], hrvatski književnik (* [[1870]].) * [[23. 4.]] - [[Ivo Horvat]], hrvatski botaničar (* [[1897]].) * [[6. 5.]] - [[Theodore von Kármán]], fizičar, inženjer (* [[1881]]) * [[16. 5.]] - [[Oleg Penkovski]], špijun (* [[1919]]) * [[25. 5.]] - [[Mehdi Frashëri]], bivši premijer Albanije (* [[1872]]) * [[3. 6.]] - [[Ivan XXIII.]], papa (* [[1881]].) * 3. 6. - [[Nâzım Hikmet]], pesnik (* [[1902]]) * [[10. 6]] - [[Anita King]], glumica, egzibicioni vozač (* [[1884]]) * [[11. 6.]] - [[Thích Quảng Đức]], budistički monah, demonstrant (* 1897) * [[12. 6.]] - [[Medgar Evers]], aktivista za ljudska prava (* [[1925]]) * [[16. 6.]] - [[Savo Burić]], general-potpukovnik JNA, narodni heroj (* [[1915]]) * [[18. 6.]] - [[Pedro Armendáriz]], glumac (* [[1912]]) === Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan === * [[5. 7.]] - [[Hristifor Crnilović]], slikar, kolekcionar, pedagog (* [[1886]]) * [[14. 7.]] - [[Sivananda Saraswati]], promicatelj joge i vedante (* [[1887]]) * [[7. 8.]] - [[Aleksandar Binički]], operni pjevač (* [[1885]]) * [[9. 8.]] - [[Patrick Bouvier Kennedy]], sin JFK (* 1963) * 9. 8. - [[Ernest Bošnjak]], pionir filma u Somboru (* [[1876]]) * [[10. 8.]] - [[Estes Kefauver]], američki političar, istražitelj organizovanog kriminala (* [[1903]]) * [[27. 8.]] - [[W. E. B. Du Bois]], aktivista za ljudska prava (* [[1868]]) * [[28. 8.]] - [[Prvoslav Karamatijević]] Pivo, slikar, učesnik NOB (* [[1912]]) * [[30. 8.]] - [[Guy Burgess]], špijun (* [[1911]]) * [[31. 8.]] - [[Georges Braque]], francuski slikar (* [[1882]].) * [[4. 9.]] - [[Robert Schuman]], jedan od osnivača EZ, Saveta Evrope i NATO (* [[1886]]) * [[15. 9.]] - [[Slavko Kolar]], hrvatski književnik i filmski scenarist (* [[1891]].) * [[25. 9.]] - [[Kurt Zeitzler]], nemački general (* [[1895]]) === Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac === * [[6. 10.]] - [[Branko Lazarević]], književnik, diplomata (* [[1883]]) * [[7. 10.]] - [[Bogomir Aćimović Dalma]], slikar, vajar (* [[1899]]) * 7. 10. - [[Gustaf Gründgens]], švedski glumac i režiser (* [[1899]]) * [[11. 10.]] - [[Edith Piaf]], francuska pjevačica (* [[1915]].) * 11. 10. - [[Jean Cocteau]], francuski umetnik (* [[1889]]) * [[22. 10.]] - [[Milan Petrović (lekar)]] (* [[1886]]) * [[24. 10.]] - [[Beverly Wills]], glumica (* [[1933]]) * [[29. 10.]] - [[Adolphe Menjou]], glumac (* [[1890]]) * [[1. 11.]] - [[Lê Quang Tung]], komandant južnovijetnamskih specijalnih snaga (* 1923) * [[2. 11.]] - [[Ngo Dinh Diem]], predsednik Južnog Vijetnama (* [[1901]]) * 2. 11. - [[Ngô Đình Nhu]], brat i savetnik predsednika Diema (* [[1910]]) * [[3. 11.]] - [[Bora Kostić (šahista)|Bora Kostić]], srpski šahista-velemajstor (* [[1887]]) * [[22. 11.]] - [[John F. Kennedy]], predsjednik SAD (* [[1917]].) * 22. 11. - [[J. D. Tippit]], dalaski policajac (* [[1924]]) * 22. 11. - [[Aldous Huxley]], engleski književnik (* [[1894]].) * 22. 11. - [[Clive Staples Lewis]], sjevernoirski pisac (* [[1898]]) * [[24. 11.]] - [[Lee Harvey Oswald]], američki atentator (* [[1939]]) * [[25. 11.]] - [[Milivoje S. Lozanić]], hemičar (* [[1878]]) * [[10. 12.]] - [[Arsenije Bradvarević]], mitropolit budimski (* [[1883]]) * [[12. 12.]] - [[Theodor Heuss]], prvi predsednik SR Nemačke (* [[1884]]) * [[25. 12.]] - [[Josip Gostić]], operni pjevač (* [[1900]].) * 25. 12. - [[Tristan Tzara]], pjesnik, esejist (* [[1896]]) * [[28. 12.]] - [[Paul Hindemith]], njemački skladatelj (* [[1895]].) === Kroz godinu === * [[Marica Barić]], sportski padobranac (* [[1942]]) * [[Nikola Miličević]], astronom, franjevac (* 1887) * [[Ivan Zemljak]], arhitekt (* 1893) == Nobelova nagrada za 1963. godinu == * [[Nobelova nagrada za fiziku|'''Fizika''']]: [[Eugene Wigner]] (doprinos teoriji atomskog jezgra i elementarnih čestica, naročito putem otkrića i primene principa fundamentalne simetrije), [[Maria Goeppert-Mayer]] i [[J. Hans D. Jensen]] (otkrića u vezi strukture nuklearnog omotača) * [[Nobelova nagrada za kemiju|'''Kemija''']]: [[Karl Ziegler]] i [[Giulio Natta]] (otkrića na polju hemije i tehnologije visokih polimera, → [[Ziegler–Natta katalizator]]) * [[Nobelova nagrada za fiziologiju ili medicinu|'''Fiziologija i medicina''']]: [[John Carew Eccles]], [[Alan Lloyd Hodgkin]] i [[Andrew Huxley]] (otkrića u vezi jonskih mehanizama uključenih u ekscitaciju i inhibiciju u perifernim i centralnim delovima membrane nervne ćelije, → [[sinapsa]], [[akcioni potencijal]]) * [[Nobelova nagrada za književnost|'''Književnost''']]: [[Jorgos Seferis]] (eminentno lirsko pisanje, inspirisano dubokim osećanjem za helenski svet kulture) * [[Nobelova nagrada za mir|'''Mir''']]: [[Crveni križ|Međunarodni odbor Crvenog križa i Liga društava Crvenog križa]] == Reference == {{reference|2}} ; Literatura * [http://catalog.osaarchivum.org/catalog?utf8=%E2%9C%93&f%5Bdigital_collection%5D%5B%5D=RFE%2FRL+Background+Reports&f%5Bsubject_geo_facet%5D%5B%5D=Yugoslavia&page=7&range%5Bdate_created_facet%5D%5Bbegin%5D=1964&range%5Bdate_created_facet%5D%5Bend%5D=1964&search_field=dummy_range&range%5Bdate_created_facet%5D%5Bbegin%5D=1963&range%5Bdate_created_facet%5D%5Bend%5D=1963&commit=Apply Osa Archivum Catalog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220331032846/https://catalog.osaarchivum.org/catalog?utf8=%E2%9C%93&f%5Bdigital_collection%5D%5B%5D=RFE%2FRL+Background+Reports&f%5Bsubject_geo_facet%5D%5B%5D=Yugoslavia&page=7&range%5Bdate_created_facet%5D%5Bbegin%5D=1964&range%5Bdate_created_facet%5D%5Bend%5D=1964&search_field=dummy_range&range%5Bdate_created_facet%5D%5Bbegin%5D=1963&range%5Bdate_created_facet%5D%5Bend%5D=1963&commit=Apply |date=2022-03-31 }}. HU OSA; Records of Radio Free Europe/Radio Liberty Research Institute: Publications Department: Background Reports; Open Society Archives at Central European University, Budapest. * Milan Bajec, Ivan Dolničar (1981). Jugoslavija 1941-1981, Beograd: Eksport pres. == Vanjske veze == * [http://hdl.handle.net/10891/osa:d76e0b43-05b3-4743-83ba-e4e8d590dcf5 "A Study of Yugoslav Workers' Councils, Theory and Practice (Part III)"], 18 March 1963. HU OSA 300-8-3-9644 {{commonscat|1963}} [[Kategorija:1963.]] lr027ubja2i7vm02k8e0ulzdeugl2gh 1943. 0 23727 42682374 42655995 2026-09-01T10:43:43Z Alekol 2231 /* Septembar/Rujan */ 42682374 wikitext text/x-wiki {{Godina}} {{Godina u drugim kalendarima|1943}} Godina '''1943''' ('''[[Rimski brojevi|MCMXLIII]]''') bila je [[redovna godina koja počinje u petak]] po gregorijanskom kalendaru (link pokazuje kalendar). __NOTOC__ <center> {| style="border:1px solid silver;background-color:white;padding:5px;" align=center class=radius | '''1943''': <br /> [[1943#Januar/Siječanj|1]] • [[1943#Februar/Veljača|2]] • [[1943#Mart/Ožujak|3]] • [[1943#April/Travanj|4]] • [[1943#Maj/Svibanj|5]] • [[1943#Jun/Juni/Lipanj|6]] • [[1943#Jul/Juli/Srpanj|7]] • [[1943#Avgust/August/Kolovoz|8]] • [[1943#Septembar/Rujan|9]] • [[1943#Oktobar/Listopad|10]] • [[1943#Novembar/Studeni|11]] • [[1943#Decembar/Prosinac|12]] <br /> [[1943#Rođenja|Rođenja]] • [[1943#Smrti|Smrti]] |}</center> == Događaji == === Januar/Siječanj === * 1 - 2. 1. - [[Narodnooslobodilačka borba Albanije]] – [[Bitka kod Gjorma]]: Italijani poraženi od albanskih gerilaca nedaleko od Valone, na šta odgovaraju represalijama. * [[januar]] - [[Pokolj u bjelopoljskom srezu 1943.|Zločini nad muslimanima]] u okolini Bijelog Polja. * januar - [[Napad NOVJ na Teslić 1943.|Borbe za Teslić]] kao i [[Napadi NOVJ na Okučane januara 1943.|za Okučane]]. * [[3. 1.]] - Odred "Zejnel Ajdini" napao italijansku kolonu u Crnoljevskoj klisuri, poginulo 20 italijanskih vojnika. * [[5. 1.]] - Sa američke lake krstarice ''USS Helena'' oboren japanski bombarder - prva žrtva [[blizinski upaljač|blizinskog upaljača]]. * [[8. 1.]] - Uništen je [[Pohorski bataljon]], 69 boraca, od čega 10 žena. * [[10. 1.]] - [[Staljingradska bitka]]: pošto su Nemci ignorisali ultimatum za predaju od pre dva dana, Sovjeti započinju završni napad (Operacija Koljco). * [[11. 1.]] - Premijera ''[[Chetniks! The Fighting Guerrillas]]'' u SAD. * 11. 1. - SAD i UK se odriču privilegija ekstrateritorijalnosti u Kini. * [[12. 1.|12]] - [[30. 1.]] - Sovjetska [[Operacija Iskra]] otvara koridor prema [[Opsada Lenjingrada|opsadnutom Lenjingradu]] (18. 1., nakon 515 dana opsade) i omogućuje bolje snabdevanje, za šta je [[Georgij Žukov]] unapređen u [[maršal Sovjetskog Saveza|maršala]] i odlikovan [[orden Suvorova|ordenom Suvorova]]. * [[14.1.|14]] - [[24. 1.]] - [[Konferencija u Kazablanci]], Ruzvelt, Čerčil i predstavnici Slobodnih Francuza razmatraju evropsku strategiju; od Sila osovine će se tražiti [[bezuslovna predaja]]. * 14. 1. - [[7. 2.]] - Operacija Ke: Japanci se povlače sa [[Guadalcanal]]a. [[Datoteka:Crusade Pentagon Conference cropped.jpg|mini|200px|left|[[Pentagon]]]] * [[15. 1.]] - Poslije samo 16 mjeseci gradnje, posvećen [[Pentagon]], najveća uredska zgrada na svetu, sjedište Departmana rata. * januar - [[Heinrich Himmler]] dobio [[Korherrov izveštaj]]: broj Jevreja u Evropi od 1937. je pao za 4 miliona. * [[16. 1.]] - [[Bitka za Velikije Luki]] nedaleko od Lenjingrada okončana predajom nemačkog garnizona. * [[17. 1.]] - RAF bombardovao Berlin prvi put posle 14 meseci. * [[18. 1.]] - [[Paul Bader|Baderov]] proglas protiv pobunjenika na čelu s Dražom Mihajlovićem.<ref>[http://ubsm.bg.ac.rs/ID/2017/max/2017-0051.jpg "Srpski narod", 23. jan. 1944]</ref> * [[19. 1.]] - [[Eqrem Libohova]] novi premijer italijanske Albanije, pošto je [[Mustafa Kruja]] smenjen zbog nereda u zemlji. [[Datoteka:Operacija Weiss I.jpg|mini|220px|[[Operacija Weiss I]]]] * [[20. 1.]] - '''[[Operacija Weiss I]]''': početak ofanzive na "[[Bihaćka republika|Bihaćku republiku]]", prvom fazom obuhvaćeni Lika, Kordun, Banija, zapadna Bosna. Tzv. Četvrta neprijateljska ofanziva će kulminacija [[Bitka na Neretvi|Bitkom na Neretvi]] u martu. * [[22. 1.]] - Okončana teška [[Bitka za Buna–Gonu]]: australsko-američke snage zauzele i poslednje japansko uporište na Papui (jugoistočna četvrtina ostrva). * [[23. 1.]] - [[Severnoafrička kampanja]]: Britanci zauzeli [[Tripoli]]. * 23. 1. - Sovjeti zauzeli Gumrak i poslednji nemački aerodrom u Staljingradu. * [[26. 1.]] - [[Bitka kod Nikolajevke]]: u okviru Staljingradske bitke, italijanski Alpinski korpus uspeo da se izvuče iz obruča uz velike gubitke. * [[27. 1.]] - Tito odlučio da Glavna operativna grupa (4 divizije) krene prema Hercegovini, a da ostali brane odstupnicu. * 27. 1. - Prvi čisto američki vazdušni napad na Nemačku - 50 bombardera na [[Wilhelmshaven]]. * [[30. 1.]] - [[Karl Dönitz]] je novi komandant nemačke mornarice, nakon što je [[Erich Raeder]] dao ostavku usled Hitlerovog gneva zbog neuspeha površinskih brodova i pretnje da će ih izrezati. * 30. 1. - Britanski bombarderi [[De Havilland Mosquito]] napali Berlin kako bi poremetili obeležavanje 10-godišnjice nacističke vlasti. * 30. 1. - Gen. [[Friedrich Paulus]] unapređen u feldmaršala. * 30. 1. - [[Višijevska Francuska|Višijevski]] režim osnovao ''[[Milice française]]'' za borbu protiv pokreta otpora. * [[31. 1.]] - Paulus je u sovjetskom zarobljeništvu. === Februar/Veljača === [[Datoteka:Bundesarchiv Bild 183-E0406-0022-011, Russland, deutscher Kriegsgefangener.jpg|mini|250px|[[Staljingradska bitka]]: zarobljeni Nemac]] * [[februar]] - [[Pokolj muslimana Pljevalja, Čajniča i Foče]]. * [[1. 2.]] - [[Vittorio Ambrosio]] komandant talijanskih oružanih snaga umjesto [[Ugo Cavallero|Uga Cavallera]]. * [[2. 2.]] - [[Datoteka:SU Medal For the Defence of Stalingrad ribbon.svg|35px|Medalja "Za odbranu "Staljingrada"]] [[Staljingradska bitka]] okončana predajom preostalih nemačkih snaga. Od 250.000 nemačkih vojnika koji su započeli pohod, samo 6.000 će se vratiti kući. * 2. 2. - [[Šarl de Gol]] dodelio [[Croix de guerre|Ratni krst]] [[Draža Mihajlović|Draži Mihajloviću]]. * [[3. 2.]] - U Labradorskom moru torpedovan američki transporter ''SS Dorchester'', stradalo 675 od 904 ljudi, među kojima i "[[Četiri kapelana]]". * [[4. 2.]] - Nemci se povukli iz Libije u Tunis. * [[5. 2.]] - Mussolini smenjuje većinu ministara, uključujući [[Galeazzo Ciano|Galeazza Ciana]]. * [[8. 2.]] - Izjava Vrhovnog štaba NOV i POJ te AVNOJ-a o ciljevima borbe - oslobođenje zemlje ali i "neprikosnovenost privatne svojine" i "puna mogućnost samoinicijative u industriji, trgovini i poljoprivredi". * [[9. 2.]] - [[Gvadalkanalska kampanja]] protiv Japanaca okončana važnom američkom pobedom - Amerikanci povratili ostrvo dva dana nakon što su se Japanci povukli. * 9. 2. - Torpedovan japanski brod ''Tatsuta Maru'', stradao 1.421 vojnik, putnik i član posade. [[Datoteka:Eastern Front 1942-11 to 1943-03.png|mini|270px|Istočni front nov. 42 - mart 43.]] * [[10. 2.]] - [[Operacija Polarna zvezda]]: neuspešna sovjetska ofanziva kod Lenjingrada traje do aprila i uglavnom je praćena stabilizacijom fronta. * 10. 2. - [[Bitka za Timor]] okončana posle skoro godinu dana povlačenjem poslednjih Australaca. * [[11. 2.]] - [[Sovjetski projekt atomske bombe]]: doneta odluka o početku praktičnih radova, na čelu projekta [[Igor Kurčatov]]. * [[12. 2.]] - Gandi započinje svoj najduži post, od 21 dana. * [[14. 2.|14]] - [[17. 2.]] - [[Bitka kod Sidi Bou Zida]] (Operacija Prolećni povetarac): Nemci razbili Amerikance u Tunisu. * [[15. 2.]] - Na putu Požarevac-Petrovac partizani ubli komandanta nemačkog 734. pešadijskog puka i još trojicu Nemaca - sutradan u Beogradu streljano 400 talaca. * [[16. 2.]] - Crvena armija privremeno oslobodila [[Harkov]]. * 16. 2. - Predsednik Roosevelt objavljuje da je odbrana [[Saudi Arabija|Saudi Arabije]] vitalna za odbranu SAD i proširuje [[Zakon o zajmu i najmu]] na nju. * 16 - 17. 2. - [[Domenikonski masakr]]: u italijanskoj odmazdi ubijeno 175 grčkih civila u Tesaliji. * 16/[[17. 2.]] - Partizani [[Napad NOVJ na Prozor februara 1943.|oslobodili Prozor]]. * [[18. 2.]] - [[Gebelsov govor u Sportpalastu]]: [[Joseph Goebbels]] objavljuje [[totalni rat]] saveznicima. * 18. 2. - Hapšenje "[[Bela ruža|Bele ruže]]", mirnog pokreta otpora u Nemačkoj - biće pogubljeni već kroz nekoliko dana, među njima [[Hans Scholl|Hans]] i [[Sophie Scholl]]. [[Datoteka:Tunisia1942-1943.svg|mini|250px|[[Tuniska kampanja]]]] * [[19.2.|19]] - [[25. 2.]] - [[Bitka u Kaserinskom prolazu]] - ubedljiva osovinska pobeda nad američkim snagama u zapadnom Tunisu. * 19 - 26. 2. - Neuspešni partizanski [[Bitka za Konjic 1943.|napadi na Konjic]]. * 19. 2. - [[15. 3.]] - [[Treća bitka za Harkov]] - uspešna nemačka kontraofanziva. [[Datoteka:Paricutin 30 612.jpg|mini|[[Parícutin]]: rađanje jednog vulkana]] * [[20. 2.]] - Na njivi jednog [[meksiko|meksikanskog]] seljaka se pojavila pukotina, iz koje će nastati vulkan [[Parícutin]]. * [[24. 2.]] - [[Alojzije Stepinac|Stepinčevo]] pismo [[Ante Pavelić|Paveliću]] u kome osuđuje [[logor Jasenovac]], povodom ubistva sedmorice slovenskih svećenika u logoru. * [[25. 2.]] - [[Operacija Weiss]] II (zapadna i jugozapadna Bosna). * [[26. 2.]] - [[Svetozar Vukmanović Tempo]] stigao u [[Skoplje]] - Tito ga poslao da organizuje [[Narodnooslobodilačka borba u Makedoniji|ustanak u Makedoniji]]. * [[28. 2.]] - [[Operacija Gunnerside]] - Šest [[Norveška|norveških]] specijalaca izvelo uspješnu sabotažu tvornice [[teška voda|teške vode]], dio njemačkog programa atomske bombe. * 28. 2. - [[Dolomitska izjava]] - prevlast [[KP Slovenije]] u [[Osvobodilna fronta|Osvobodilnoj fronti]]. * 28. 2. - [[Draža Mihailović]] drži govor na zboru kod [[Kolašin]]a, u prisustvu šefa britanske vojne misije: napada britansku vladu, kaže da su mu Italijani jedini izvor pomoći i da su mu glavni neprijatelji "partizani, ustaše, muslimani i Hrvati" - Čerčil će zbog ovoga protestovati kod jugoslovenske vlade. === Mart/Ožujak === [[Datoteka:Prenos ranjenika preko Neretve 1943.jpg|mini|250px|Partizani na Neretvi]] * 1 - 2. 3. - Korjukivski masakr: SS-ovci uništili ukrajinsko selo [[Korjukivka]] sa 6.700 stanovnika iz odmazde za partizanski napad. * [[2.3.|2]] - [[4. 3.]] - [[Bitka u Bizmarkovom moru]] - uništen japanski konvoj za Novu Gvineju, stradalo 2.900 Japanaca. * [[3. 3.]] - Na gomili u londonskoj stanici [[Bethnal Green]] stradalo 173 ljudi, uglavnom žena i dece. * 3. 3. - Nemačka podmornica greškom potopila brod ''Doggerbank'', jedan preživeo od 365 ljudi na brodu. * [[4. 3.]] - [[15. dodjela Oscara]]: najbolji film je ''[[Mrs. Miniver (film)|Mrs. Miniver]]'', ukupno šest nagrada. * 4 - 6. 3. - [[Grčki pokret otpora]]: u bici kod Fardykambosa je zarobljeno nekoliko stotina italijanskih vojnika, ovog proleća se stvaraju slobodne teritorije. * [[5. 3.]] - Počinje takozvana [[Rurska bitka]], petomesečno savezničko bombardovanje [[Rur]]a. * 5. 3. - Štrajk u FIAT-ovoj torinskoj fabrici Mirafiori, obustave rada se šire severom Italije<ref>[https://www.jacobinmag.com/2018/03/italy-fascism-fiat-strike-pci The Strike Against Fear]. jacobinmag.com</ref>. * 5. 3. - Generalni štrajk u [[Atina|Atini]] sprečava mobilizaciju grčkih radnika. * [[6. 3.]] - Bitka kod Medeninea, Operacija Capri, poslednja je [[Erwin Rommel|Romelova]] bitka u Africi: neuspelo ometanje očekivane savezničke ofanzive na [[Maretska linija|Maretsku liniju]] u južnom Tunisu. * [[7. 3.]] - '''[[Bitka na Neretvi]]''' (Operacija Weiss III): partizanske snage počele prelaz preko [[Neretva|Neretve]] kod sela Jablanice. * [[9. 3.|9]] - [[12. 3.]] - Masakr u Changjiao: Japanci ubili preko 30.000 kineskih civila. * [[10. 3.]] - [[Martovski pregovori]] u [[Gornji Vakuf|G. Vakufu]] između partizanskih i nemačkih predstavnika o razmeni zarobljenika; partizani nude primirje, "NOVJ smatra četnike kao glavnog neprijatelja" (delegati u Zagrebu 20-25.3.). * [[11. 3.]] - Preko 7.300 Jevreja iz Skoplja, Štipa i Bitolja (područja pod bugarskom okupacijom) zatočeno da bi kasnije tokom meseca bili poslani u Treblinku. * [[12. 3.]] - Crvena armija oslobodila [[Vjazma|Vjazmu]] (→ "Zvezdana bajka o Vjazmi" [[Mira Alečković|Mire Alečković]]). * 12 - 14. 3. - Prve grupe beogradskih mladića odlaze na četvoromesečni obavezni rad.<ref>[http://ubsm.bg.ac.rs/ID/2017/mid/2017-0149.jpg "Srpski narod", 6. mart 1943]</ref><ref>[http://ubsm.bg.ac.rs/ID/2017/mid/2017-0166.jpg "Srpski narod", 13. mart 1943]</ref><ref>[http://ubsm.bg.ac.rs/ID/1316/mid/1316-0220.jpg "Kolo", 20. mart 1943]</ref> (u Bor<ref>[http://ubsm.bg.ac.rs/ID/1316/mid/1316-0266.jpg "Kolo", 3. april 1943] i [http://ubsm.bg.ac.rs/ID/1316/mid/1316-0546.jpg 10. jul, str. 10] i [http://ubsm.bg.ac.rs/ID/1316/mid/1316-0547.jpg str. 11]</ref> i Gornjačku klisuru<ref>[http://ubsm.bg.ac.rs/ID/1316/mid/1316-0380.jpg "Kolo", 15. maj 1943]</ref>). * [[13. 3.]] - Pokušaj atentata na Hitlera, u organizaciji gen. [[Henning von Tresckow|von Tresckowa]], putem eksplozivne boce likera nije uspeo. * [[15. 3.]] - [[Treća bitka za Harkov]] se okončava nemačkim uspehom: Sovjeti opet izgubili [[Harkov]] a [[Bjelgorod]] 18-og - poslednji veći nemački uspeh na Istočnom frontu. * [[16.3.|16]] - [[19. 3.]] - Vrhunac [[Druga bitka za Atlantik|Bitke za Atlantik]]: dva konvoja sa 90 teretnih i 16 eskortnih brodova pod napadom "Vučjeg čopora" od 38 nemačkih podmornica - potopljena 22 broda uz gubitak jedne podmornice. * [[17. 3.]] - [[Kraljevina Bugarska|Bugarski]] parlament glasao protiv deportacije bugarskih Jevreja (iz predratne Bugarske, iz okupirane Makedonije i Trakije su deportovani istog meseca). * [[20. 3.]] - Prvi od 19 konvoja solunskih Jevreja kreće za Aušvic i druge logore - 50.000 ljudi do avgusta. * [[22. 3.]] - [[Masakr u Hatinu|Hatinjski masakr]]: u Belorusiji spaljeno selo i ubijeno 156 od 160 stanovnika iz odmazde za četiri nemačka oficira. * [[23. 3.]] - Izbori za Folketing u okupiranoj Danskoj: najviše glasova za socijaldemokrate, samo 2,1% za naciste. * [[27. 3.]] - Eskortni nosač aviona ''HMS Dasher'' eksplodirao usled nepažnje u [[Firth of Clyde]], stradalo 379 od of 528 članova posade. * [[28. 3.]] - U napuljskoj luci eksplodirao brod sa municijom ''Caterina Costa'', velika materijalna šteta i možda 600 mrtvih. * 28. 3. - [[Bitka na Maretskoj liniji]]: saveznički proboj u južnom Tunisu. * mart - maj - [[Ofanziva NOVJ u Lici 1943.]]. === April/Travanj === [[Datoteka:Bundesarchiv Bild 146-1978-070-04A, Amin al Husseini bei bosnischen SS-Freiwilligen.jpg|mini|250px|[[Muhamed Amin al-Huseini|Muftija]] i [[Handžar-divizija]] (nov. 1943)]] * [[1. 4.|1]] - [[11. 4.]] - Veliki muftija jerusalimski [[Muhamed Amin al-Huseini]] u poseti NDH (Zagreb, Banja Luka, Sarajevo)<ref>[https://handzar.jimdo.com/drugi-svjetski-rat/slike/muftija-u-posjeti-sarajevo/ Muftija u posjeti - Sarajevo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190515170339/https://handzar.jimdo.com/drugi-svjetski-rat/slike/muftija-u-posjeti-sarajevo/ |date=2019-05-15 }}. handzar.jimdo.com</ref> radi podrške regrutacije muslimana za [[Handžar-divizija|Handžar-diviziju]]. * [[4. 4.]] - Amerikanci bombarduju [[Renault]]ove fabrike u [[Boulogne-Billancourt]]u. * [[5. 4.]] - [[Poon Lim]] spasen pored Brazila nakon 133 dana na splavu. * [[6. 4.]] - Objavljen "[[Mali princ]]". [[Antoine de Saint-Exupéry]] se kasnije tokom meseca priključuje vazduhoplovstvu [[Slobodna Francuska|Slobodnih Francuza]]. * [[12. 4.]] - [[Martin Bormann]] imenovan za Vođinog ličnog sekretara, čime je ozvaničena njegova kontrola nad domaćim poslovima u Nemačkoj. * [[13. 4.]] - Nemci objavili pronalazak [[Katinjski masakr|masovnih grobnica]] u Katinjskoj šumi kod [[Smolensk]]a. * [[16. 4.]] - [[Bitka kod Šušnjara]]: slavonski partizani porazili ustaško-domobranske snage na Papuku. * 16 - 17. 4. - Sastanak Hitler–[[Miklós Horthy|Horthy]] u Salzburgu: Horthy odbija izručenje mađarskih Jevreja. * [[17. 4.]] - Kod sela Rudišta, [[Zvornik]], spustila se prva od tri grupe britanskih diverzanata, naših iseljenika iz Kanade. * [[18. 4.]] - Operacija Vengeance: iznad [[Otok Bougainville|Bougainvilla]] oboren avion sa komandantom japanske mornarice [[Isoroku Yamamoto]]om (u Japanu objavljeno 21. 5.). [[Datoteka:Boro i ramiz.jpg|mini|150px|[[Boro Vukmirović|Boro]] i [[Ramiz Sadiku|Ramiz]]]] * [[19. 4.]] - Tri dana nakon slučajnog unosa, i prvog "tripa", [[Albert Hofmann]] prvi put namerno uzeo [[LSD]] - danas poznato kao ''Bicycle Day''. * [[19. 4.]] - [[16. 5.]] - [[Ustanak u Varšavskom getu]]. * [[20. 4.]] - U Landovici kod [[Prizren]]a streljani [[Boro Vukmirović]] i [[Ramiz Sadiku]]. * [[23. 4.]] - Završena Bitka za Longstop Hill, saveznici zauzeli poslednju prirodnu prepreku na putu prema gradu Tunisu. * [[26. 4.]] - Moskva prekida odnose sa poljskom vladom u egzilu, nakon što su ovi zatražili ispitivanje Katinja. * 26. 4. - Uskršnji neredi u [[Uppsala|Uppsali]], konfrontacija švedskih nacista, antifašista i policije. * [[27. 4.]] - [[1. 5.]] - [[Bitka za Brdo 609]] u severozapadnom Tunisu: prva jasna američka pobeda u Severnoj Africi i "sazrevanje američke vojske". * [[28. 4.]] - Japanski transporter ''Kamakura Maru'' potopljen nedaleko od Filipina, stradalo 2.035 od 2.500 ljudi na brodu. * [[30. 4.]] - [[Operacija Mincemeat]]: telo navodnog britanskog oficira sa ratnim planovima ispušteno blizu španske obale - Španci ga pronalaze sutradan a Nemci dobijaju informacije 8. maja. === Maj/Svibanj === [[Datoteka:Stroop Report - Warsaw Ghetto Uprising 06b.jpg|mini|250px|[[Ustanak u Varšavskom getu]]]] * [[1. 5.]] - Nemački bombarder potopio britanski brod ''SS Erinpura'' kod Bengazija, stradalo preko 800 ljudi, uključujući 140 palestinskih Jevreja iz britanske vojske. * [[3. 5.]] - Američki general [[Frank Maxwell Andrews]], komandant Evropskog teatra, poginuo u avionskom udesu na Islandu (po njemu je nazvana baza Andrews). * [[6. 5.]] - Okončana sedmodnevna bitka konvoja ONS 5 sa "[[vučji čopor|vučjim čoporom]]", prelomnu u [[Druga bitka za Atlantik|Bici za Atlantik]]: potopljeno 12 brodova po cenu 6 podmornica. Nemci su ovog "Crnog maja" izgubili 43 podmornice, četvrtinu ukupnog broja. * [[7. 5.]] - Saveznici zauzeli [[Tunis (grad)|Tunis]] i [[Bizerta|Bizertu]]. * 7. 5. - Objavljen [[Ayn Rand]]in roman ''[[The Fountainhead]]''. * [[9. 5.]] - Sveslovenski sastanak u Moskvi, poziv na formiranje "narodnooslobodilačkih armija". * [[12. 5.]] - Potvrda uspeha Operacije Mincemeat: Britanci presreli nemačku poruku u kojoj se najavljuje saveznička invazija na Balkanu (Grčkoj). Nemci već ovog meseca pojačavaju svoje položaje na Sardiniji i u Grčkoj, na račun Sicilije. * 12 - 25. 5. - Washingtonska konferencija (Trident): podržano iskrcavanje u Siciliji, a u Normandiji odloženo za godinu dana. [[Datoteka:Gromalia prisoner of war camp.jpg|mini|200px|Zarobljeni u Tunisu]] * [[13. 5.]] - Kraj [[Severnoafrička kampanja|Severnoafričke kampanje]]: nemački [[Afrički korpus]] i italijanske snage se predale saveznicima u Tunisu - preko 230.000 ljudi, zbog čega se ovakav ishod naziva i "Tunisgrad" (~ Staljingrad). * [[14. 5.]] - Nemci razoružali 2.000 [[Pavle Đurišić|Đurišićevih]] četnika u [[Kolašin]]u, Italijani protestuju. * 14. 5. - Francuzi smenili tuniskog bega [[Muhammad VII al-Munsif|Muhammada VII al-Munsifa]] i poslali ga na Madagaskar, nasleđuje ga [[Muhammad VIII al-Amin]] (poslednji beg, do 1956). * [[15. 5.]] - Počinje '''[[Operacija Schwarz]]''' ([[Bitka na Sutjesci]], "[[Peta neprijateljska ofanziva]]") - svi protiv partizana, Nemci i protiv četnika. * 15. 5. - U probi [[šišmiš-bomba|šišmiš-bombe]] kod [[Carlsbad, New Mexico]] izgorela skoro cela baza. * [[16. 5.]] - Ugušen [[ustanak u Varšavskom getu]]. * [[16.5.|16]]-[[17. 5.]] - [[Operacija Chastise]] - britanska avijacija srušila dve i oštetila jednu branu u nemačkom [[Rur]]u upotrebom namenski izrađenih odskakajućih bombi, što izaziva poplave i pogibiju velikog broja civila i zarobljenika. * 19-22. 5. - Prepiska Hitler-Musolini, ovaj drugi prekinuo snabdevanje četnika (prema dogovoru od februara)<ref>Sabrina Ramet, Tri Jugoslavije</ref>. [[Datoteka:WWII, Europw, Germany, "German POWs - German yells for help after his submarine is sunk in the Atlantic by U.S. Coast... - NARA - 195468.jpg|mini|220px|Bitka na Atlantiku: "Crni maj" za nemačke podmornice]] [[Datoteka:Medal, campaign (AM 55229-1).jpg|80px|left|mini|[[Atlantska zvezda]]]] * [[20. 5.]] - Crni maj: opozvan napad nemačkih podmornica na atlantski konvoj SC 130, koji prolazi bez gubitaka, dok su Nemci ovog meseca izgubili 43 podmornice, 34 u Atlantiku - za koje je [[Druga bitka za Atlantik|bitka praktično izgubljena]]. * [[21. 5.]] - Partizani nakratko zauzeli [[Manđelos]] kod Sr. Mitrovice, ustaše se vratile i opustošile mesto. * [[22. 5.]] - U [[Moskva|Moskvi]] objavljeno raspuštanje [[Kominterna|Kominterne]] (efektivno od 10. 6.). * 22 - 24. 5. - [[Operacija Farrier]] ("Potkivač") ili Prepad na [[Mljet]]: britanski komandosi se iskrcali na otok, ali nisu mogli naći Nijemce<ref>[http://codenames.info/operation/farrier/ Operation Farrier]. codenames.info</ref>. * [[23. 5.]] - RAF bacio 2.000 tona bombi na [[Dortmund]]. * [[24. 5.]] - [[Josef Mengele]] postao glavni lekar u [[Aušvic]]u. * [[28. 5.]] - Vrhovnom štabu se pridružila britanska misija ([[William Deakin|Dikin]] i Stjuart, operacija ''Typical''). * 28. 5. - "Ibarski telegram" - Britanci zahtevaju od Draže Mihailovića da povuče snage na istok od Ibra, on odbija, zahtev povučen. * 29-30. 5. - Bombardovanje [[Wuppertal]]a stvara vatrenu oluju i 3.500 žrtava. * [[30. 5.]] - [[Aleutska kampanja]]: [[Bitka za Attu]] završena nakon 19 dana: većina japanskih vojnika poginula u brutalnim borbama na [[Aleutska ostrva|aleutskom]] ostrvu [[Attu]]. === Jun/Juni/Lipanj === {{multiple image | footer = [[Bitka na Sutjesci]] | image1 = Tito and Ivan Ribar in 1943.jpg | caption1 = [[Ivan Ribar]] i [[Tito]] | width1 = 160 | image2 = Sava Kovačević.jpg | caption2 = [[Sava Kovačević]] | width2 = 180 }} * [[1. 6.]] - BOAC Flight 777: iznad Biskajskog zaliva oboren putnički avion, poginuo glumac [[Leslie Howard]]. * 1. i 3. 6. - Sukobi partizana sa [[Srpska državna straža|SDS]] u [[Razbojna|Razbojni]] kod Kruševca i između [[Dučina|Dučine]] i [[Rogača (Sopot)|Rogače]] kod Sopota.<ref>[https://www.znaci.org/00001/53_30.pdf Hronologija NOR, jun 1943], PDF, str. 16. znaci.net</ref> (sahrana stražara na beogradskom Novom groblju 6. 6.<ref>[http://ubsm.bg.ac.rs/ID/1316/mid/1316-0473.jpg "Kolo", 12. jun 1943]</ref>). * [[3. 6.]] - Osnovan [[Francuski komitet nacionalnog oslobođenja]], privremena vlada [[Slobodna Francuska|Slobodne Francuske]], na čelu generali [[Henri Giraud]] i [[Charles de Gaulle]] (od novembra samo de Gaulle). * [[4. 6.]] - [[Revolucija iz '43 (Argentina)|Revolucija iz '43]]. označava kraj [[Neslavno desetljeće|Neslavnog desetljeća]] u Argentini, među učesnicima je i [[Juan Perón]] koji u novembru postaje ministar rada (predsednik 1946-55 i 1973-74). * 4. 6. - Nakon nekoliko incidenata, počinju [[Zoot Suit Riots]] u Los Angelesu: vojna lica napadaju mlade Meksikance koji nose ''[[zoot suit]]s'', napravljene od mnogo tekstila. * [[8. 6.]] - Japanski bojni brod ''Mutsu'' uništen slučajnom eksplozijom u Hirošimskom zalivu, 1121 poginuli. * [[9. 6.]] - [[Tito]] ranjen tokom Bitke na Sutjesci, poginuo kap. [[Bil Stjuart]]. [[Datoteka:Druga proleterska divizija na Sutjesci.jpg|mini|240px|[[Druga proleterska divizija]] na Sutjesci]] * [[10. 6.]] - Prva proleterska udarna divizija kod Balinovca samoinicijativno razbila delove nemačke 369. legionarske divizije i stvorila uslove za proboj Glavne operativne grupe, koji je uporno branjen na Ljubinom grobu i Košuru. Treća divizija ostala u obruču. * 10. 6. - Masakr u Distomou: SS-ovci ubili 214 ljudi u grčkom selu. * [[11. 6.]] - Operacija Corkscrew: nakon 19 dana bombardovanja, Britanci zauzimaju ostrvo [[Pantelleria]] bez otpora. Dva dana kasnije i [[Linosa|Linosu]] i [[Lampione]]. * [[13. 6.]] - Glavnina Treće udarne divizije, uz velike gubitke, se probila kod Tjentišta; poginuo [[Savo Kovačević]] i još 10 narodnih heroja, Nemci ubili većinu zaostalih ranjenika. [[Datoteka:Nazor u partizanima.jpg|mini|220px|[[Vladimir Nazor]], predsjednik [[ZAVNOH]]-a]] * 13. 6. - U [[Otočac|Otočcu]] osnovano [[Zemaljsko antifašističko vijeće narodnog oslobođenja Hrvatske]] (ZAVNOH), predsjednik je [[Vladimir Nazor]]. * [[14. 6.]] - [[Direktiva Pointblank]] usmerava savezničko bombardovanje prvenstveno na avio-industriju (→ [[Kombinovana bombarderska ofanziva]]). * [[15. 6.]] - Završena [[Bitka na Sutjesci]] (tj. operacija "Švarc") - partizanska glavnina se probila iz nemačkog obruča na planinu Jahorinu. * [[17. 6.]] - Napad Rasinskog partizanskog odreda na dva kamiona nemačkih vojnika blizu Kruševca - osam poginulih i sedam ranjenih Nemaca, za šta je naređeno streljanje 575 talaca, streljanja su vršena 29. juna u Jajincima i na Bagdali kod Kruševca<ref>Radanović, Milan (29/08/2015). [http://pescanik.net/viktimizacija-zlocinaca/ Viktimizacija zločinaca]. pescanik.net</ref> ([[Slobodište]]). * [[20. 6.]] - Smotra srednjoškolske omladine u Beogradu.<ref>[http://ubsm.bg.ac.rs/ID/1316/mid/1316-0500.jpg "Kolo", 26. jun 1943]</ref> * 20 - 22. 6. - Rasni neredi u Detroitu, 34 mrtvih * 20. 6. - Amerikanci započinju kampanju za [[otoci New Georgia|otoke New Georgia]], dio [[Solomonski Otoci|Solomonskih Otoka]] (do oktobra), dio [[Operacija Cartwheel|operacije Cartwheel]], usmjerene prema [[Rabaul]]u. * [[21. 6.]] - U Lyonu uhapšen [[Jean Moulin]] i još nekoliko lidera francuskog pokreta otpora. [[Datoteka:Слободиште 15.JPG|mini|220px|[[Slobodište]], Kruševac]] * [[21. 6.]] - [[11. 6.]] - [[Operacija Animals]]: kampanja sabotaža u Grčkoj kako bi se skrenula pažnja sa Sicilije (→ [[Operacija Barclay]]). * [[22. 6.]] - Druga godišnjica napada na SSSR: neradni dan u Beogradu, dva minuta ćutanja i zaustavljenog saobraćaja, pomen u Sabornoj crkvi palim borcima protiv komunizma<ref>[http://ubsm.bg.ac.rs/ID/1316/mid/1316-0514.jpg "Kolo", 26. jun 1943]</ref> (→ [[Propaganda Nedićeve vlade]]). * [[26. 6.]] - Partizani [[Napad NOVJ na Vlasenicu 1943.|razbili posadu NDH u Vlasenici]]. * 26. 6. - [[Miloš Trifunović (političar)|Miloš Trifunović]] je novi predsednik izbegličke vlade, nakon [[Slobodan Jovanović|Slobodana Jovanovića]] (do avgusta). * [[29. 6.]] - Papina enciklika ''[[Mystici corporis Christi]]'': crkva je "mistično tijelo Kristovo". * [[30. 6.]]? - Kod Kladnja spuštena prva saveznička pošiljka sanitetskog materijala za NOV i POJ. === Jul/Juli/Srpanj === * [[1. 7.]] - Rumunski ministar ino. poslova [[Mihai Antonescu]] u poseti Mussoliniju, predlaže povlačenje Italije, Rumunije, Mađarske i Finske iz Osovine. * [[4. 7.]] - U avionskoj nesreći kod Gibraltara gine gen. [[Władysław Sikorski]], čelnik poljske izbegličke vlade. {{multiple image | footer = [[Kurska bitka]] | image1 = Bundesarchiv Bild 101III-Zschaeckel-206-35, Schlacht um Kursk, Panzer VI (Tiger I).jpg | caption1 = | width1 = 160 | image2 = Soviet troops and T-34 tanks counterattacking Kursk Voronezh Front July 1943.jpg | caption2 = | width2 = 180 }} * [[5. 7.]] - '''[[Kurska bitka]]''' počinje nemačkim Poduhvatom ''Zitadelle'' protiv [[Kursk]]e izbočine. * 5. 7. - NOVJ privremeno [[Napad NOVJ na Zvornik 1943.|zauzima Zvornik]]. * [[7. 7.]] - Na Bahamima ubijen bogati preduzetnik [[Harry Oakes]]. * [[10. 7.]] - Operacija Husky - '''[[Saveznička invazija Sicilije]]'''. * 10. 7. - [[Narodnooslobodilačka borba Albanije]]: osnovana Nacionalna oslobodilačka vojska Albanije. * [[11. 7.]] - Vrhunac [[Volinjski pokolj|Volinjskog pokolja]] etničkih Poljaka od strane nacionalističke [[Ukrajinska ustanička armija|Ukrajinske ustaničke armije]]. * [[12. 7.]] - Operacija Kutuzov, prva od dve sovjetske protivofanzive kod Kurska, sa severne strane. Istog dana [[Bitka kod Prohorovke]] - nerešeno. [[Datoteka:The British Army in Sicily 1943 NA4940.jpg|mini|250px|[[Saveznička invazija Sicilije]]: Britanci pozdravljeni u jednom gradiću]] * [[15. 7.]] - "Slobodni dom", glasilo HSS na slobodnoj teritoriji. * [[16. 7.]] - U luci Alžir eksplodirao teretnjak ''Bjørkhaug'' koji je tovario nemačke mine - stotine poginulih. * [[17. 7.]] - Hitler prekida operaciju Citadela i šalje deo snaga u Italiju. * [[19. 7.]] - Partizanska [[Zaseda kod Lepenice 1943.|zaseda kod Lepenice]] nedaleko od Sarajeva, teški gubici [[7. SS dobrovoljačka gorska divizija Prinz Eugen|7. SS divizije]]. * 19. 7. - Saveznici prvi put bombarduju [[Rim]]. * 19. 7. - Mussolini se sastao s Hitlerom kod Feltrea (tj. [[Belluno|Belluna]]) - ne usuđuje se pomenuti izlazak iz rata. * [[21. 7.]] - Izdate poternice na 100.000 rajhsmaraka za Titom i Dražom Mihailovićem. * [[22. 7.]] - [[George S. Patton|Pattonova]] Sedma armija ušla u [[Palermo]]. * 22. 7. - Potopljen japanski nosač hidroaviona ''Nisshin'', stradalo preko 1.000 članova posade i prevoženih vojnika. * [[24. 7.]] - Počinje [[Operacija Gomorrah]] (do novembra) - razorno bombardovanje [[Hamburg]]a. Britanci prvi put koriste sistem ''Window'', aluminijumske trake za ometanje radara. [[Datoteka:Hamburg, Royal Air Force Bomber Command, 1942-1945 C3677.jpg|mini|200px|Bombardovanje Hamburga]] * [[25. 7.]] - Pošto je Veliko fašističko veće sinoć glasalo za njegovu smenu, [[Benito Mussolini]] je smenjen od kralja i uhapšen. Novi predsednik vlade je gen. [[Pietro Badoglio]]. * 27/[[28. 7.]] - Preko 30.000 ljudi stradalo od vatrene oluje u Hamburgu. * 28. 7. - Japanci neopaženo napustili aleutsko ostrvo [[Kiska]] (saveznici stižu 15. 8.). * [[31. 7.]] - Vojvoda od Aoste, "[[Tomislav II]]", odrekao se hrvatskog prijestolja. * srpanj - Pokušaj atentata na pročelnika Glavnog stožera domobranstva, generala [[Ivan Prpić (general)|Ivana Prpića]], smatra se u organizaciji [[Ivo Herenčić|Ive Herenčića]]. === Avgust/August/Kolovoz === * [[1. 8.]] - [[Operacija Tidal Wave]]: Amerikanci bombarduju rafinerije nafte u rumunskom [[Ploiești]]-u - gube 53 aviona i 660 članova posade, a šteta je manja od željene (→ [[Naftna kampanja Drugog svetskog rata]]). * 1. 8. - [[Datoteka:Flag of the State of Burma (1943-45).svg|25px]] Japanci proglasili [[Država Burma|Državu Burma]]. * 1 - 2. 8. - Rasni neredi u njujorškom [[Harlem]]u. * [[3. 8.]] - [[Sporazum iz Mukje]] između dva albanska pokreta otpora, ali ga ubrzo odbacuje CK KP Albanije. * 2. 8. - Torpedni čamac PT-109 budućeg američkog predsednika [[John F. Kennedy|Kenedija]] potopljen naletanjem u Solomonskim ostrvima. * 2. 8. - Pobuna u logoru [[Treblinka]], oko 70 je uspelo pobeći. * 3. i 10. 8. - Gen. [[George S. Patton]] u dva navrata ošamario vojnike koji su patili od vrste [[PTSP]] (objavljeno u novembru). * 3 - 23. 8. - Operacija Polkovodec Rumjancev, tj. [[Bjelgorodsko-Harkovska ofanziva]]. * [[5. 8.]] - Operacija Kutuzov: Sovjeti povratili [[Orel]]. * [[7. 8.]] - Crvena armija počinje [[Smolenska operacija (1943)|Smolensku operaciju]] (do oktobra). * [[9. 8.]] - Talijanski fašistički okupatori zapalili 6 bračkih mjesta, a [[Selca]] su gorila 3 dana. * [[10. 8.]] - [[Božidar Purić]] novi predsednik izbegličke vlade * 10/[[11. 8.]] - Partizanski [[Napad na aerodrom Rajlovac 1943.|napad na aerodrom Rajlovac]] kod Sarajeva. * [[13. 8.]] - Nakon nekoliko upozorenja, nastavlja se bombardovanje Italije. Prvi put gađana meta u Austriji, kao i Berlin prvi put od maja. * [[15. 8.]] - Ukazom Vrhovnog štaba NOV i POJ uspostavljena prva odlikovanja u [[NOVJ]]: ordeni [[Orden narodnog heroja|narodnog heroja]], [[Orden partizanske zvijezde|partizanske zvijezde]], [[Orden narodnog oslobođenja|narodnog oslobođenja]], [[Orden za hrabrost|za hrabrost]] te [[Orden bratstva i jedinstva|bratstva i jedinstva]], kao i [[Medalja za hrabrost (SFRJ)|Medalja za hrabrost]]. * 16. 8. - Veliki narodni zbor u Kruševcu u organizaciji Nedićeve vlade, protiv Draže Mihailovića i Londona.<ref>"Srpski narod", 21. avgust 1943, [http://ubsm.bg.ac.rs/ID/2017/mid/2017-0520.jpg str. 1], [http://ubsm.bg.ac.rs/ID/2017/mid/2017-0521.jpg str. 2] i [http://ubsm.bg.ac.rs/ID/2017/mid/2017-0522.jpg str. 3]</ref>. Slični skupovi, za "mir i red" i "protiv prolivanja srpske krvi" se zatim organizuju i u drugim mestima. [[Datoteka:Allied-soldiers-sight-Italys-mainland-1943-352039874629.jpg|mini|250px|Saveznički vojnici posmatraju italijansko kopno iz [[Messina|Messine]]]] * [[17. 8.]] - Spajanjem američke i britanske armije u [[Mesina|Mesini]] (Paton i Montgomeri), završeno osvajanje [[Sicilija|Sicilije]]. * 17. 8. - Bombarderska [[Schweinfurtsko–Regensburška misija]] protiv fabrike kuglagera odn. aviona Messerschmitt – veliki gubici aviona, šteta na zemlji ubrzo nadoknađena. * 17/[[18. 8.]] - [[Operacija Crossbow]] protiv nemačkih dalekometnih oružja počinje Operacijom Hydra, bombardovanjem istraživačkog centra u [[Peenemünde]]u - razvoj rakete [[V-2]] je usporen za 6-8 nedelja. * [[19. 8.]] - Kvebečki sporazum SAD i UK o saradnji u razvoju nuklearne energije i oružja. * [[23. 8.]] - [[Kurska bitka]] okončana ozbiljnim strateškim porazom Vermahta; Crvena armija oslobodila [[Harkov]]. Sledi četvoromesečna [[Dnjeparska bitka]] za oslobođenje istočne obale te reke. * [[24. 8.]] - [[Hermann Neubacher]] imenovan za [[Joachim von Ribbentrop|Ribbentropovog]] specijalnog predstavnika za jugoistočnu Evropu. On će formulisati plan koji predlaže, između ostalog, priključenje Crne Gore Srbiji, ali u Berlinu prihvaćeno samo otvaranje Beogradskog univerziteta. * 24/[[25. 8.]] - Partizani [[Napad NOVJ na Bugojno 1943.|zauzeli Bugojno]]. * 25. 8. - Nemačko protivbrodsko oružje [[Henschel Hs 293]] je prva vođena raketa upotrebljena u borbi. * 27/28. 8. - Na tajnom sastanku u Milanu, [[Altiero Spinelli]] i saradnici osnovali [[Evropski federalistički pokret]]. * [[28. 8.]] - [[Kraljevina Bugarska|Bugarski]] car [[Boris III]] (49) umro ubrzo nakon sastanka sa Hitlerom, na kome je odbio i ulazak u rat sa SSSR i deportaciju Jevreja - nasleđuje ga 6-godišnji [[Simeon II]]. * [[29. 8.]] - Nemci raspustili vladu okupirane [[Danska|Danske]] jer se ne može nositi sa talasom štrajkova, uvedeno ratno stanje i preduzeta Operacija Safari razoružanja danskih oružanih snaga - mornarica potopila 32 broda a Nemci uzeli 14. * 29. 8. - Zbor povodom dvogodišnjice [[Milan Nedić|Nedićeve]] vlade u Kragujevcu: vodi se politika "štednje srpske krvi".<ref>[http://ubsm.bg.ac.rs/ID/1316/mid/1316-0682.jpg "Kolo", 4. sept. 1943]</ref> * avgust? - Gen. [[Hans-Gustav Felber]] postao vojni komandant Jugoistoka i Vojni zapovednik Srbije. === Septembar/Rujan === * [[1. 9.]] - Avion [[Grumman F6F]] Hellcat u prvoj borbenoj akciji. * [[3. 9.]] - [[Saveznička invazija Italije]] počinje operacijom Baytown - [[Bernard Montgomery|Montgomeryjeve]] snage se iskrcavaju kod [[Reggio Calabria|Reggia]] uz slab otpor. Istog dana je potpisano Primirje iz Cassibilea, objavljeno pet dana kasnije. {{multiple image | footer = | image1 = Odlazak Splićana u partizane 1943.jpg | caption1 = [[Bitka za Split 1943.|Bitka za Split]] | width1 = 160 | image2 = Bundesarchiv Bild 101I-049-1553-31, Jugoslawien, Split, Flaggenwechsel.jpg | caption2 = [[Operacija Achse]] u Splitu | width2 = 180 }} * [[8. 9.]] - '''[[Kapitulacija Italije]]''' objavljena u 19:30. Partizani privremeno [[Bitka za Split 1943.|oslobađaju Split]] i tamošnje ogromno skladište. Partizani narednih dana razoružavaju veći deo italijanske vojske u Jugoslaviji, dolazi do narodnog ustanka od Dalmacije do Istre. * 8. 9. - Savezničko bombardovanje nemačkog i italijanskog štaba u [[Frascati]]ju u 12:10, stradalo 485 civila. * 8. 9. - Nemačka [[Operacija Achse]], posedanja italijanske vojne zone. Istog dana saveznici započinju [[Dodekaneska kampanja|Dodekanesku kampanju]], koja se u novembru završava nemačkom pobedom. * 8. 9. - Crvena armija povratila Staljino/[[Donjeck]]. * 8. 9. - [[Patrijarh moskovski Sergije]] izabran na osnovu sporazuma [[RPC]] sa Staljinom: crkva dobija ustupke u zamenu za lojalnost, nalazi se pod kontrolom tajne službe. * 8. 9. - Nemci na Istočnom frontu započinju gradnju [[Linija Panther–Wotan|Linije Panther–Wotan]] ili "Istočnog zida". [[Datoteka:Invasionofitaly1943.jpg|mini|200px|[[Saveznička invazija Italije]]]] * [[9. 9.]] - [[Operacija Avalanche]] kod [[Salerno|Salerna]] je glavna saveznička invazija Italije, istog dana i [[Operacija Slapstick]], iskrcavanje kod [[Taranto|Taranta]]. * 9. 9. - Nemci potopili, vođenom bombom [[Fritz X]], italijanski [[Bojni brod Roma (1940)|bojni brod Roma]] u [[Prolaz Bonifacio|prolazu Bonifacio]], zvanično je stradalo 1.253 ljudi, odn. 1.393, uključujući komandanta mornarice Carla Bergaminija. Italijani i Nemci se sukobljavaju i na moru kod Bastije i na Rodosu kojeg Nemci zauzimaju 11-og. * 9. 9. - [[Ajaccio]] na Korzici je prvi oslobođeni francuski grad - na ostrvu je izbio ustanak protiv nemačke okupacije, koja zamenjuje italijansku. * [[9. 9.]] - [[10. 10.]] - Jugoslovenski partizani razoružavaju 10. italijansku diviziju, dve divizije im se pridružuju. * [[10. 9.]] - Nijemci uspostavili [[Operativna zona Jadransko primorje|Operativnu zonu Jadransko primorje]] (OZJP) sa sjedištem u Trstu, kao i [[Operativna zona Alpenvorland|Operativnu zonu Alpenvorland]] u Bolcanu. Šef policije u OZJP je zločinac [[Odilo Globocnik]]. * 10. 9. - Ante Pavelić daje izjave o razrješenju [[Rimski ugovori između Italije i NDH|Rimskih ugovora]] i o ništetnosi označenja kralja. * 10. 9. - "Čajanka gospođe Solf": putem agenta-provokatora otkriven [[Solfov kružok]] protivnika nacizma, što dogodine vodi i rasturanju vojne obaveštajne službe [[Abwehr]]. * [[12. 9.]] - [[Operacija Eiche]] - Nemci spektakularno oslobađaju [[Benito Mussolini|Mussolinija]] iz pritvora na [[Gran Sasso|Gran Sassu]]. * [[14. 9.]] - [[Datoteka:Flag of Albania (1943-1944).svg|25px]] U [[Kraljevina Albanija (1943—1944)|Albaniji]], sada pod nemačkom okupacijom, proglašena vlada - [[Ibrahim Biçakçiu]] (iz Elbasana), [[Bedri Pejani]] (Peć) i [[Xhafer Deva]] (Mitrovica). * 14 - 16. 9. - [[Viannoski masakri]]: u nemačkim represalijama ubijeno preko 500 ljudi na Kritu. * 14. 9. - 4. 10. - [[Bitka kod Drashovice]], blizu Valone, između albanskog otpora i Nemaca. * [[septembar]] - Sukob potpukovnika [[Vojislav Lukačević|Vojislava Lukačevića]] sa Nemcima u Sandžaku. * [[16. 9.]] - Osnovana [[Druga prizrenska liga]]. * 16. 9. - Oslobođena crnomorska luka [[Novorosijsk]]. * [[17. 9.]] - Britansko-američka vojna misija na oslobođenoj teritoriji u Bosanskoj krajini ([[Ficroj Maklin]]). * 17. 9. - Pobuna u "[[Handžar divizija|Handžar diviziji]]" na obuci u francuskom mestu [[Villefranche-de-Rouergue]] (brzo ugušena). * [[18. 9.]] - [[Marija Bursać]] fatalno ranjena na [[Prkosi]]ma (umire 23. 9., prva žena narodni heroj Jugoslavije). * 18. 9. - Milan Nedić primljen kod Hitlera i Ribentropa.<ref>[http://ubsm.bg.ac.rs/ID/1316/mid/1316-0730.jpg "Kolo", 25. sept. 1943]</ref> * 18. 9. - Dovršeno nemačko povlačenje sa Sardinije na Korziku, koju takođe napuštaju do 4. oktobra. * [[19. 9.]] - [[Bitka za Turjak]]: slovenački partizani zauzimaju zamak od domaćih antikomunista. * 19 - 23. 9. - [[Druga bitka za Atlantik|Bitka za Atlantik]]: nemačka jesenja ofanziva postiže početni uspeh akustičkim torpedom ''Zaunkönig'' - potopili su po tri trgovačka i ratna broda u konvojima ONS 18/ON 202, ali saveznici ubrzo nalaze kontramere. * [[19. 9.]] - [[27. 10.]] - [[Srem u Narodnooslobodilačkoj borbi#Nemačka ofanziva u Sremu 1943.|Nemačko-domobransko-kozačke operacije]] protiv NOV i PO Vojvodine u Sremu. * [[20. 9.]] - [[ZAVNOH]] donosi Odluku o priključenju Istre, Rijeke, Zadra i ostalih okupiranih krajeva Hrvatskoj. Istog dana i Vlada NDH jednostrano priključuje Splita, Kotora, Zadra, Rijeke i hrvatskog dijela Istre. * [[21. 9.|21]] - [[26. 9.]] - [[Kefalonijski masakr]]: Nemci ubili preko 5.000 italijanskih zarobljenika iz divizije Acqui koja je pružila otpor razoružavanju (1.315 je poginulo u borbi i još 3.000 se utopilo u potopljenim brodovima nakon predaje, tema romana i filma "Mandolina kapetana Corellija"). * [[22. 9.]] - [[Leon Rupnik]] imenovan za predsjednika uprave u [[Ljubljanska pokrajina|Ljubljanskoj pokrajini]], dva dana kasnije objavljen osnutak [[Slovensko domobranstvo|Slovenskog domobranstva]]. * 22. 9. - Ubijen generalni komesar Belorusije [[Wilhelm Kube]]. * 22. 9. - Operacija Suorce: nemački bojni brod ''Tirpitz'' teško oštećen mini-podmornicom u Norveškoj. * 22. 9. - Na severoistočnoj Papui počinje Kampanja na poluostrvu Huon (do marta). [[Datoteka:Italian Social Republic 1943 Map.png|mini|220px|"[[Italijanska Socijalna Republika]]"]] * [[23. 9.]] - Proglašena "[[Italijanska Socijalna Republika]]" (naziv od 25. 11.), marionetska tvorevina na čelu sa Musolinijem. * [[25. 9.]] - [[Operacija Istra]] ("Romelova ofenziva"): Nijemci razbijaju glavne partizanske jedinice u Istri, zatim prelaze u Gorski kotar (→ "[[Šesta neprijateljska ofanziva]]"). * [[25. 9.]] - Crvena armija oslobodila [[Smolensk]]. Ovom operacijom je definitivno otklonjena pretnja Moskvi. * [[26. 9.]] - Operacija Jaywick: komandosi potopili sedam brodova u japanskoj luci Singapur - ne znajući o čemu se radi, Japanci odgovaraju represalijama (Incident Duplog Desetog). * 27-[[30. 9.]] - [[Četiri napuljska dana]] - građani [[Napulj]]a se oslobodili nemačke okupacije, dan pre dolaska Amerikanaca. * [[29. 9.]] - [[Prva tuzlanska operacija NOVJ]], [[Tuzla|grad]] privremeno oslobođen. * 29. 9. - Oslobođen [[Kremenčuk]] na obali Dnjepra. === Oktobar/Listopad === [[Datoteka:Šesta neprijateljska ofanziva.jpg|mini|250px|[[Šesta neprijateljska ofanziva]], do januara]] * [[1. 10.]] - Britanci zauzimaju [[Foggia|Foggiu]], u čijoj okolini će se nalaziti veliki broj vojnih aerodroma, ''[[Foggia Airfield Complex]]''. * [[2. 10.]] - Oslobođena [[Tuzla]] (do 11. 11.). * 2. 10. - Planirana deportacija 8.000 [[Danska|danskih]] Židova nije uspjela jer su pripadnici danskog pokreta otpora većinu zemljaka odveli na sigurno u [[Švedska|Švedsku]]. * [[3. 10.]] - Operacija Devon: britanski komandosi zauzimaju [[Termoli]] i izdržavaju trodnevne nemačke napade. * 3. 10. - Japanci u današnjoj Indoneziji osnovali vojne snage [[Pembela Tanah Air]] ("Branitelji domovine") protiv moguće savezničke invazije. * [[4. 10.]] - [[Bitka za Kos]] (Operacija Polarni medved): Nemci zauzimaju ostrvo od Italijana i Britanaca. * 4. 10. - Bombardovanje [[Frankfurt]]a, pogođeno sklonište dečije bolnice - 529 stradalih, od čega 90 dece. * 4. i 6. 10. - [[Posenski govori]]: [[Heinrich Himmler]] se obraća SS oficirima odn. partijskim zvaničnicima i objašnjava rasnu politiku i Konačno rešenje. * oktobar - U Nedićevoj Srbiji doneta Uredba o suzbijanju nepismenosti - organizovaće se analfabetski tečajevi.<ref>[http://ubsm.bg.ac.rs/ID/2017/mid/2017-0620.jpg "Srpski narod", 9. okt. 1943]</ref> * [[5. 10.]] - [[Ofanziva JVuO u istočnoj Bosni 1943.|Ofanziva JVuO u istočnoj Bosni]]: četnici zauzimaju [[Višegrad]], zatim i [[Rogatica|Rogaticu]] 13. oktobra. * [[7. 10.]] - Nemačke tempirane bombe ubile preko 100 ljudi u Centralnoj pošti u Napulju. * 10 - [[11. 10.]] - Diverzija NOVJ [[Napad NOVJ na Zenicu 1943.|napadom na Zenicu]]. * [[12. 10.]] - Sastavljen izvršni odbor HSS na slobodnoj teritoriji (lokalni i srednji funkcioneri stranke). * 12. 10. - Neutralni Portugal stavio Britancima na raspolaganje baze na Azorima, u skladu sa ugovorom o savezu iz [[1373]]!. * [[13. 10.]] - Prva borba, od Sovjeta organizovane, [[Divizija Košćuško|Divizije Košćuško]], nukleusa posleratne poljske armije (dan poljske armije do [[1989]]). * 13. 10. - Italija objavila rat Nemačkoj. * 14 - 17. 10. - [[Operacija Arnim]]: nemačka ofanziva na Frušku Goru. Prve borbe [[1. kozačka divizija (Nemačka)|1. kozačke divizije]], koja će se istaći borbenošću i ratnim zločinima. * [[14. 10.]] - Pobuna logoraša u [[Logor Sobibor|Sobiboru]], oko 50 ih uspeva pobeći - ostali su ubijeni a logor je zatvoren. * 14. 10. - Drugi američki napad na fabriku [[kuglager]]a u [[Schweinfurt]]u: izgubili su 77 bombardera i preko 600 ljudi. * 14. 10. - Japanci proglasili [[Druga Filipinska Republika|Filipinsku Republiku]]. * oktobar - U belgijskom mandatu [[Ruanda-Urundi]] počinje glad Ruzagayura od koje do kraja sledeće godine strada 36 - 50 hiljada ljudi. [[Datoteka:Eastern Front 1943-08 to 1944-12 de.png|mini|250px|[[Istočni front]]: sovjetski dobici od Kurska do kraja godine (žuto)]] * [[15. 10.]] - U SSSR formirana [[Divizija Tudor Vladimirescu]] od rumunskih zarobljenika. * [[16. 10.]] - Rimska racija: nemačka policija hapsi 1.259 Jevreja (252 pušteno) koji završavaju u Aušvicu. * [[17. 10.]] - Završena [[Burmanska železnica]], kojom Japanci povezuju Bangkok i Rangun - 415 kilometara za godinu dana, po cenu preko 100.000 života civila i savezničkih zarobljenika. * 18/[[19. 10.]] - Nemački brod teretnjak ''MS Sinfra'' potopljen kod Krita, stradalo oko 2.000 ljudi, uglavnom italijanskih zarobljenika. Od 500 spašenih Italijana polovina streljana zbog napada na stražare. * [[19. 10.]] - Otkriven antibiotik [[streptomicin]]. * [[20. 10.]] - Savezničko bombardovanje [[Niš]]a<ref>[http://ubsm.bg.ac.rs/ID/1316/mid/1316-0814.jpg "Kolo", 30. okt. 1943]</ref> (poginulo 250 civila). * [[21. 10.]] - [[Napad NOVJ na Sanski Most 1943.|Oslobođen Sanski Most]]. * 21. 10. - Partizanska opsada Ostroga: gen. [[Blažo Đukanović]] streljan nakon predaje, [[Bajo Stanišić]] poginuo. * 21. 10. - 12. 11. - [[Operacija Provala oblaka]] u Istri, Gorskom kotaru, Primorju i Sloveniji - još jedan udarac partizanskim jedinicama. * 21. 10. - Japanci u Singapuru uspostavili "privremenu vladu Slobodne Indije" (''[[Azad Hind]]''), na čelu sa [[Subhas Chandra Bose]]om - on 29. 12. podiže indijsku zastavu u [[Port Blair]]u na Andamanskim ostrvima, ali stvarnu vlast imaju Japanci, koji zlostavljaju indijske nacionaliste. * 22/[[23. 10.]] - Razorno bombadovanje [[Kassel]]a, manja vatrena oluja. Iste noći pomorska Bitka kod Sept-Îles, poslednja nemačka pomorska pobeda. * [[23. 10.]] - Crvena armija zauzima [[Melitopolj]] nakon uličnih borbi, dva dana kasnije pada i [[Dnjepropetrovsk]]. * [[27. 10.]] - [[12. 11.]] - [[Bitka za Treasury Islands]] u Solomonima: korak bliže Rabaulu i Bougainvilleu. * oktobar - novembar - NOVJ neuspešno [[Borbe za Travnik 1943.|napada Travnik]]. === Novembar/Studeni === * [[1. 11.]] - Završena treća [[Moskovska konferencija]], inostranih ministara - o ubrzanju kraja rata, obnova Austrije u predratnim granicama, o nemačkim ratnim zločinima... * 1. 11. - Američkim iskrcavanjem počinje [[Bougainvilleska kampanja]], traje do kraja rata. * [[3. 11.]] - Britansko bombardovanje Podgorice - uništeno 10 nemačkih aviona, oko 150 mrtvih i ranjenih civila. * 3 - 4. 11. - [[Operacija Erntefest]] ("Žetveni festival"): streljanje 43.000 jevrejskih robovskih radnika u Majdaneku i sublogorima - time se privodi kraju [[operacija Reinhard]], istrebljenje poljskih Jevreja. * [[5. 11.]] - Osnovan [[Tanjug]] - Telegrafska agencija nove Jugoslavije. * 5 - 6. 11. - U Tokiju održana [[Konferencija Velike Istočne Azije]] (→ [[panazijanizam]], [[Sfera koprosperiteta Velike Istočne Azije]]). * [[6. 11.]] - Prestaju streljanja u [[Jajinci]]ma kod Beograda, do aprila ekshumacije i spaljivanje leševa. [[Datoteka:Kiev Kreschatik after liberation November 1943.jpg|mini|250px|Crvenoarmejci u Kijevu]] * 6. 11. - [[Bitka za Kijev (1943)|Bitka za Kijev]]: oslobođen [[Kijev]], probijena nemačka linija na [[Dnjepar|Dnjepru]]. * 6 - [[14. 11.]] - [[Napad NOVJ na Viroviticu novembra 1943.]]. * 7. 11. - U [[tuzla|Tuzli]] izašao prvi broj "Fronta slobode", organa Narodnooslobodilačkog pokreta (NOP) istočne Bosne. * [[8. 11.]] - NOVJ [[Napad NOVJ na Koprivnicu 1943.|oslobodila Koprivnicu]]. * 8. 11. - Libanska skupština izglasala okončanje [[Francuski mandat u Siriji i Libanu|francuskog mandata]], na šta ovi odgovaraju hapšenjem predsednika i skoro čitave vlade 11-og. * [[9. 11.]] - U SAD potpisan sporazum o Administraciji Ujedinjenih nacija za pomoć i obnovu ([[UNRRA]]), među 44 potpisnice i Jugoslavija, koja će biti 4. dobitnik pomoći (iza Kine, Poljske i Italije). * [[10. 11.]] - Radi lakšeg upravljanja okupiranom teritorijom, [[njemačka|njemačke]] vlasti u [[drugi svjetski rat|Drugom svjetskom ratu]] uspostavile kvislinšku "Narodnu upravu" u [[Crna Gora|Crnoj Gori]], na čelu sa [[Ljubomir Vuksanović|Ljubom Vuksanovićem]] - zalaže se za savez sa Srbijom. * [[12. 11.]] - [[Bitka za Leros]]: Nijemci se iskrcavaju na dodekaneški otok i do 16-og savladavaju britanske i talijanske branitelje - rješenje [[Dodekaneška kampanje|Dodekaneške kampanje]]. * [[13. 11.]] - Bitka za Kijev: nemački protivnapad, 20-og povratili Žitomir. * [[14. 11.]] - [[Veronski kongres (1943)|Veronski kongres]] italijanske fašističke partije: sedma tačka manifesta proglašava Jevreje za strance i neprijatelje, krajem meseca izdato naređenje za hapšenje. * 14. 11. - [[Bombardovanje Bugarske u Drugom svetskom ratu]]: Sofija je prvi put na meti od Aprilskog rata 1941. * [[16. 11.]] - Osnovano [[Crnogorska antifašistička skupština narodnog oslobođenja|ZAVNO Crne Gore i Boke]]. * [[18. 11.]] - Počinje vazdušna Bitka za Berlin: 440 aviona britanskog Kraljevskog zrakoplovstva je bombardiralo [[Berlin]] (traje do sledećeg marta, smatra se neuspehom za RAF). * [[20. 11.]] - Osnovano [[Zemaljsko antifašističko vijeće narodnog oslobođenja Sandžaka]]. [[Datoteka:Marine in action at Tarawa.JPEG|mini|200px|[[Bitka za Tarawu]]]] * [[20.11.|20]] - [[23. 11.]] - [[Bitka za Tarawu]] u [[Gilbertovi otoci|Gilbertovim otocima]], skupa američka pobjeda u prvoj ofenzivi u središnjem Pacifiku. * [[22. 11.]] - {{flag|Liban}} je nezavisan: pod pritiskom UK, francuski komesar oslobodio uhapšene libanske političare - kraj mandata koji je nad tom državom imala Francuska od 1. jula 1920. * [[22.11.|22]] - [[26. 11.]] - [[Konferencija u Kairu]] (''Sextant'') - učestvuje [[Chiang Kai-shek]], raspravlja se o Japanu i Aziji - od Japana će se zahtevati bezuslovna predaja i sve teritorije zauzete od 1914. * [[24. 11.]] - Eskortni nosač ''USS Liscome Bay'' torpedovan u Gilbertovim ostrvima - u eksploziji municije i potonuću gine 644 od 916 ljudi. * 23 - [[25. 11.]] - [[Napad NOVJ na Glinu 1943.]]. * [[25. 11.]] - Prvo zasjedanje [[ZAVNOBiH]] u [[Mrkonjić Grad]]u ([[Dan državnosti Bosne i Hercegovine]]). * 25. 11. - Bitka kod rta St. George je poslednja pomorska u Kampanji Solomonskih ostrva, što se smatra i krajem [[Tokyo Express]]a, upotrebe japanskih vojnih brodova za transport. * [[26. 11.]] - Britanski transporter ''HMT Rohna'' pogođen nemačkom vođenom bombom - u eksploziji i potonuću stradalo 1.138 ljudi, uglavnom američkih vojnika. * 26. 11. - Tosya–Ladički zemljotres u severnoj Turskoj, 2.824 mrtvih. * 26. 11. - Crvena armija oslobodila [[Gomelj]], poslednje nemačko uporište iza Dnjepra. [[Datoteka:Tehran Conference, 1943.jpg|mini|250px|[[Teheranska konferencija]]]] * [[28. 11.]] - [[1. 12.]] - [[Teheranska konferencija]] (''Eureka''): treba pomoći jugoslovenskim partizanima, invazija Francuske zakazana za maj 1944. * [[29. 11.]] - Savezničko bombardovanje Sarajeva, oko 300 poginulih i ranjenih civila. * [[29.11.|29]] - [[30. 11.]] - [[Datoteka:Yugoslav Partisans flag 1945.svg|30px]] '''[[Drugo zasjedanje AVNOJ-a]]'''; donesena deklaracija sa konstitutivnim elementima, AVNOJ proglašen za vrhovnu vlast, osnovana partizanska vlada [[Nacionalni komitet oslobođenja Jugoslavije]] (objavljeno preko [[Radio Slobodna Jugoslavija|radija Slobodna Jugoslavija]] 4. 12.). * 30. 11. - Prvi put bombardovano Sarajevo. * novembar - [[Pavle Đurišić]] se vratio u Crnu Goru, da bi se borio protiv partizana. * novembar - decembar - Neki četnički komandanti sklapaju [[Ugovori o saradnji četnika i Vermahta|ugovore o saradnji sa Vermahtom]] protiv partizana (Draža Mihailović 3. 12. demantuje berlinske izveštaje o sporazumu s njim). [[Datoteka:Josip Vidmar govori na II. zasedanju AVNOJ v Jajcu.jpg|mini|280px|[[Drugo zasjedanje AVNOJ-a]]]] === Decembar/Prosinac === * decembar - Britanska vlada zvanično uskraćuje pomoć četnicima, zbog saradnje sa okupatorom (američka vlada nastavlja pomoć). * [[2. 12.]] - Blizu Pljevalja osnovana italijanska partizanska [[divizija Garibaldi]]. * 2. 12. - Pismo od CK KPJ za CK KP Albanije: postavljati pitanje prisajedinjenja Kosova Albaniji značilo bi "liti vodu na mlin raznih reakcionara, pa i samog okupatora". * 2. 12. - Nemci bombardovili luku u [[Bari]]ju, potopljeno 28 teretnih brodova, uključujući i jedan američki sa [[iperit]]nim bombama. * [[4.12.|4]] - [[16. 12.]] - [[Operacija Kugelblitz]], deo [[Šesta neprijateljska ofanziva|Šeste neprijateljske ofanzive]], u istočnoj Bosni i Sandžaku. ** Iza ''Kugelblitz''-a slede operacije ''[[Operacija Schneesturm|Schneesturm]]'' ([[Sandžak]]) i ''[[Operacija Herbstgewitter|Herbstgewitter]] II'' ([[Korčula]]) - partizani pretrpeli velike gubitke, ali očuvali koheziju; → [[Zimske operacije 1943/1944 u centralnom delu Jugoslavije|Zimske operacije]]. [[Datoteka:Spomenik prijepoljskoj bici.jpg|mini|220px|[[Zimske operacije u Jugoslaviji 1943/1944|Zimske operacije]]: Spomenik Prijepoljskoj bici]] * [[4. 12.]] - Razbijena 2. proleterska divizija u [[Prijepolje|Prijepolju]] kod [[Partizanska bolnica u Prijepolju|partizanske bolnice]], stradale stotine boraca. * 4. 12. - Počinje nemačka [[operacija Ziethen]] u južnoj Bosni, NOVJ izgubila [[Livno]]. * 4 - 26. 12. - Kampanja na reci Moro, saveznička ofanziva na jadranskoj strani Italije - pat pozicija. * [[5. 12.]] - Saveznici bombardirali [[Split]] i [[Kaštel-Sućurac]]. U Kaštel-Sućurcu u crkvi je tim bombardiranjem ubijeno više od sto ljudi. * 5. 12. - Kralj Petar naziva novu Titovu vladu terorističkom i nereprezentativnom<ref>[https://www.nytimes.com/1943/12/06/archives/king-peter-assails-titos-new-regime-he-calls-partisans-opposition.html KING PETER ASSAILS TITO'S NEW REGIME]. nytimes.com DEC. 6, 1943</ref>. * 8 - 17. 12. - Bitka kod San Pietra je saveznička pobeda u Italiji, italijanska vojska se prvi put borila uz saveznike. * [[9. 12.]] - [[Bitka za Kočevje]]: partizani ušli u grad, ali Nemci i domobrani se sklonili u zamak gde im tri dana kasnije stiže pomoć. * 9. 12. - Državni sekretar SAD [[Cordel Hull]] izjavljuje da će pomoć u Jugoslaviji dobiti svi koji se bore protiv Nemaca, dakle i partizani. * [[10. 12.]] - Britanski premijer Čerčil primio u Kairu kralja Petra II i predsednika izbegličke vlade - saopštio im da treba otpustiti Dražu Mihailovića. * [[11. 12.]] - Avioni [[P-51 Mustang]]-B na prvoj eskortnoj misiji nad Nemačkom - proširenje pratnje će znatno smanjiti gubitke bombardera.<ref>[https://medium.com/war-is-boring/arrogant-u-s-generals-made-the-p-51-mustang-a-necessity-fd6063ff4893 Arrogant U.S. Generals Made the P-51 Mustang a Necessity]. medium.com - War is Boring Dec 1, 2016</ref> * [[12. 12.]] - Čehoslovački predsednik u egzilu [[Edvard Beneš]] u Moskvi potpisao ugovor o prijateljstvu sa SSSR. * [[13. 12.]] - [[Masakr u Kalavriti]]: u nemačkim represalijama u grčkoj Ahaji streljano oko 700 civila. * decembar - Bugarski [[Otadžbinski front (Bugarska)|Otadžbinski front]] za samostalnu ujedinjenu Makedoniju. * decembar - Britanci montirali prototip računala ''[[Colossus (računalo)|Colossus]]'' za dešifriranje njemačkih komunikacija (od veljače radi u [[Bletchley Park]]u). * [[20. 12.]] - [[Prosinačke žrtve (1943.)|Prosinačke žrtve]]: u zagrebačkoj Dubravi obješeno 16 antifašista. * 20. 12. - [[Bolivija|Bolivijski]] predsednik gen. [[Enrique Peñaranda]] zbačen od majora [[Gualberto Villarroel|Gualberta Villarroela]] koji sprovodi reforme (do pobune 1946). * 20 - 28. 12. - [[Bitka za Ortonu]]: saveznici zauzimaju [[Ortona, Chieti|grad]] na Jadranu, prozvan "Italijanski Staljingrad" zbog brutalnosti okršaja. * 20/[[21. 12.]] - Četnički [[pokolj u Vraniću]] kod Beograda, praćen [[Pokolj u Boleču|zločinom u Boleču]]. * [[22. 12.]] - Tri dana nakon što se nasukala na [[Silba|Silbi]], nemačku laku krstaricu ''[[SMS Niobe]]'' dokrajčili britanski torpedni čamci. * [[24. 12.]] - Crvena armija započinje [[Dnjeparsko-karpatska ofanziva|Dnjeparsko-karpatsku ofanzivu]] (do aprila), poznatu i kao Oslobođenje Desnoobalne Ukrajine. * 24. 12. - Američki general [[Dwight D. Eisenhower]] je vrhovni saveznički komandant u Evropi. * [[26. 12.]] - [[Bitka kod Severnog rta]]: potopljen je nemački bojni brod ''Scharnhorst'' sa 1.932 ljudi. * [[28. 12.]] - [[Prisilno raseljavanje u Sovjetskom Savezu]]: ukinuta je [[Kalmička ASSR]], počinje [[Deportacija Kalmika 1943.|deportacija Kalmika]] zbog grehova [[Kalmički konjički korpus|Kalmičkog konjičkog korpusa]]. * [[31. 12.]] - Predsednik SAD Ruzvelt uručio "Liberatore" jugoslovenskim avijatičarima iz 15. armijskog vazduhoplovnog korpusa SAD. * [[31. 12.]] - [[2. 2.]] [[1944]] - [[Bujanska konferencija]] NOO Kosova za priključenje Albaniji (KPJ se protivi otvaranju pitanja granica). * [[31. 12.]] - NOVJ počinje neuspešnu [[Prva banjalučka operacija|Prvu banjalučku operaciju]]. * 31. 12. - Crvena armija povratila [[Žitomir (Ukrajina)|Žitomir]]. === Kroz godinu === * Izbeglička jugoslovenska vlada prešla u [[London]]a u [[Kairo]]. * [[Bengalska glad 1943]] - nekoliko miliona ljudi umire u [[Bengal]]u (Britanska Indija). * U SAD počinje [[Projekt Venona]], kontraobaveštajni program dekripcije poruka sovjetskih tajnih službi (do 1980). * [[Jacques-Yves Cousteau]] i Emile Gagnan izmislili [[Aqua-lung]]. * Objavljena [[Le Corbusier]]ova "[[Atenska povelja]]", značajan utjecaj na posleratni urbanizam. == 1943. u temama == Rukovodstvo zemlje (vlada u izbeglištvu; "Demokratska Federativna Jugoslavija" od zasedanja AVNOJ-a): ** Šef države: Kralj [[Petar II Karađorđević]] (u izbeglištvu, međunarodno priznat). ** Predsednik Vlade: [[Slobodan Jovanović]] do [[26. 6.]], [[Miloš Trifunović]] do [[10. 8.]], [[Božidar Purić]], (u izbeglištvu); u zemlji, na oslobođenim teritorijama, [[Josip Broz Tito]] (generalni sekretar [[KPJ]], maršal i predsednik [[NKOJ]] od [[29. 11.]]); drugde kvislinške vlasti i okupaciona uprava. ** Predsednik privremene Narodne skupštine (nakon zasedanja AVNOJ-a): [[Ivan Ribar]]. * [[Spisak država po datumu državnosti|Nove države]]: {| | [[Datoteka:Flag of Lebanon.svg|thumb|120px|[[Liban]]]] |} == Rođenja == {{glavni članak|:Kategorija:Rođeni 1943.}} === Januar/Siječanj === * [[1. 1.]] - [[Inge Appelt]], hrvatska glumica * 1. 1. - [[Vladimir Šeks]], hrvatski političar * [[6. 1.]] - [[Terry Venables]], fudbaler, trener († [[2023]]) * [[12. 1.]] - [[Imra Agotić]], general HV († [[2012]]) * [[19. 1.]] - [[Janis Joplin]], američka pjevačica († [[1970]].) * [[24. 1.]] - [[Sharon Tate]], glumica, model († [[1969]]) * [[25. 1.]] - [[Hrvoje Barbir Barba]], hrvatski književnik * [[26. 1.]] - [[Bernard Tapie]], francuski biznismen, glumac, političar († [[2021]]) * [[27. 1.]] - [[Jovan Maljoković]], srpski džez muzičar * [[28. 1.]] - [[Miodrag Andrić]] (Ljuba Moljac), glumac, komičar († [[1989]]) * [[31. 1.]] - [[Špela Rozin]], glumica === Februar/Veljača === * [[5. 2.]] - [[Nolan Bushnell]], osnivač ''Atari, Inc.'' * 5. 2. - [[Michael Mann]], filmski režiser * [[9. 2.]] - [[Joseph Stiglitz]], ekonomista, nobelovac * 9. 2. - [[Joe Pesci]], američki glumac * 9. 2. - [[Milivoje Glišić]], novinar i urednik NIN-a, diplomata († [[2017]]) * [[10. 2.]] - [[Ante Paradžik]], hrvatski političar († [[1991]]) * [[11. 2.]] - [[Albin Vidović]], hrvatski rukometaš * [[18. 2.]] - [[Borislav Paravac]], član Predsjedništva BiH († [[2026]]) * [[20. 2.]] - [[Mike Leigh]], britanski režiser * [[21. 2.]] - [[David Geffen]], američki muzički i filmski producent * [[22. 2.]] - [[Horst Köhler]], njemački predsjednik († [[2025]]) * 22. 2. - [[Eduard Limonov]], ruski pisac i političar († [[2020]]) * 22. 2. - [[Dragoš Kalajić]], slikar, književnik, publicista († [[2005]]) * 22. 2. - [[Neda Ritz]], hrvatska TV voditeljica * [[25. 2.]] - [[George Harrison]], britanski glazbenik, basist i vokalist grupe [[The Beatles]] († [[2001.]]) * [[26. 2.]] - [[Miladin Ševarlić]], dramski pisac === Mart/Ožujak === * [[5. 3.]] - [[Josip Genda]], hrvatski glumac († [[2006]].) * [[7. 3.]] - [[Peter Carey]], australski književnik * [[8. 3.]] - [[Lynn Redgrave]], engleska glumica († [[2010]].) * [[9. 3.]] - [[Bobby Fischer]], američki šahista († [[2008]]) * [[11. 3.]] - [[Adam Puslojić]], književnik i prevodilac * [[12. 3.]] - [[Ratko Mladić]], general VRS, optužen za ratne zločine * [[14. 3.]] - [[Kole Angelovski]], glumac i reditelj * [[15. 3.]] - [[David Cronenberg]], filmski režiser * [[22. 3.]] - [[Bruno Ganz]], švicarski glumac († [[2019]].) * [[26. 3.]] - [[Bob Woodward]], novinar * [[29. 3.]] - [[Eric Idle]], britanski glumac i komičar * 29. 3. - [[John Major]], premijer UK * 29. 3. - [[Vangelis]], grčki muzičar, kompozitor († [[2022]]) * [[31. 3.]] - [[Christopher Walken]], glumac === April/Travanj === * [[3. 4.]] - [[Ranko Munitić]], teoretičar filma, kritičar († [[2009]]) * [[13. 4.]] - [[Ivan Balić Cobra]], fotograf († [[2025]]) * [[14. 4.]] - [[Ivan Nemet]], šahovski velemajstor († [[2007]]) * [[16. 4.]] - [[Drago Meštrović]], glumac († [[2010]]) * [[18. 4.]] - [[Ivan Lovrenović]], književnik * [[19. 4.]] - [[Marija Ancila Bubalo]], hrvatska i bosanskohercegovačka pjesnikinja († [[2006]].) * [[20. 4.]] - [[Vlatko Dulić]], hrvatski glumac * [[21. 4.]] - [[Ratko Buljan]], hrvatski glumac († [[1989]].) * [[22. 4.]] - [[Louise Glück]], pesnikinja, nobelovka († [[2023]]) * [[23. 4.]] - [[Hervé Villechaize]], glumac († [[1993]]) * [[28. 4.]] - [[Milan Blanuša]], slikar († [[2025]]) * 28. 4. - [[Beba Lončar]], srpska glumica * [[30. 4.]] - [[Frederick Chiluba]], predsednik Zambije († [[2011]]) === Maj/Svibanj === * [[2. 5.]] - [[Mustafa Nadarević]], bosanskohercegovački glumac († [[2020]]) * [[5. 5.]] - [[Michael Palin]], britanski humorist i TV ličnost * [[26. 5.]] - [[Ismet Bekrić]], bosanskohercegovački književnik * [[31. 5.]] - [[Joe Namath]], igrač američkog fudbala === Jun/Juni/Lipanj === * [[13. 6.]] - [[Malcolm McDowell]], glumac * [[15. 6.]] - [[Johnny Hallyday]], francuski roker († [[2017]]) * [[17. 6.]] - [[Newt Gingrich]], američki političar * 17. 6. - [[Barry Manilow]], kantautor, producent * [[18. 6.]] - [[Raffaella Carrà]], pjevačica, plesačica († [[2021]]) * [[23. 6.]] - [[Ljerka Draženović]], glumica († [[2013]]) * 23. 6. - [[Vint Cerf]], pionir interneta * [[28. 6.]] - [[Zvonimir Vujin]], bokser === Jul/Juli/Srpanj === * [[1. 7.]] - [[Jeff Wayne]], muzičar * [[3. 7.]] - [[Kurtwood Smith]], glumac * [[7. 7.]] - [[Toto Cutugno]], talijanski pjevač († [[2023]]) * [[10. 7.]] - [[Arthur Ashe]], teniser († [[1993]]) * [[12. 7.]] - [[Christine McVie]], članica ''Fleetwood Mac'' († [[2022]]) * [[14. 7.]] - [[Hrvoje Hitrec]], hrvatski književnik * [[23. 7.]] - [[Džafer Mahmutović]], bosanskohercegovački pisac i historičar * [[26. 7.]] - [[Mick Jagger]], britanski glazbenik === Avgust/August/Kolovoz === * [[2. 8.]] - [[Max Wright]], glumac * [[8. 8.]] - [[Esma Redžepova]], pevačica († [[2016]]) * [[11. 8.]] - [[Pervez Musharraf]], pakistanski general, predsednik († [[2023]]) * [[12. 8.]] - [[Milan Nenadić (rvač)|Milan Nenadić]], rvač, olimpijac († [[2024]]) * [[17. 8.]] - [[Robert De Niro]], američki filmski glumac i redatelj * [[19. 8.]] - [[Luko Paljetak]], hrvatski književnik i akademik († [[2024]]) * [[20. 8.]] - [[Dragan Nikolić]], srpski i jugoslovenski glumac († [[2016]]) * [[27. 8.]] - [[Tuesday Weld]], glumica * [[28. 8.]] - [[David Soul]], glumac, pevač († [[2024]]) * [[31. 8.]] - [[Leonid Ivašov]], ruski general * 31. 8. - [[Arif Pašalić]], general ARBiH († [[1998]]) === Septembar/Rujan === * [[2. 9.]] - [[Đorđe Novković]], kompozitor († [[2007]]) * [[6. 9.]] - [[Roger Waters]], muzičar ''Pink Floyd'' * [[20. 9.]] - [[Sani Abacha]], nigerijski general i šef države († [[1998]]) * [[22. 9.]] - [[Toni Basil]], muzičarka, koreografkinja * [[23. 9.]] - [[Julio Iglesias]], španski pjevač * [[28. 9.]] - [[J. T. Walsh]], glumac († [[1998]]) * [[29. 9.]] - [[Mohammad Khatami]], predsednik Irana * 29. 9. - [[Lech Wałęsa]], lider "Solidarnosti", nobelovac za mir, predsednik Poljske === Oktobar/Listopad === * [[1. 10.]] - [[Jean-Jacques Annaud]], filmski režiser * [[5. 10.]] - [[Dragiša Pavlović]] Buca, društveno-politički radnik († [[1996]]) * [[7. 10.]] - [[Oliver North]], američki oficir poznat po aferi ''Irangate'' * [[8. 10.]] - [[Chevy Chase]], glumac i komičar * [[10. 10.]] - [[Milan Babić (pevač)|Milan Babić]], pevač († [[2009]]) * [[20. 10.]] - [[Dunja Vejzović]], hrvatska operna pjevačica * [[22. 10.]] - [[Jan de Bont]], producent, redatelj i snimatelj filmova * 22. 10. - [[Catherine Deneuve]], francuska filmska glumica * [[29. 10.]] - [[Dušan Ivković]], košarkaš i trener († [[2021]]) * [[30. 10.]] - [[Mirko Klarin]], publicista i novinar († [[2022]]) === Novembar/Studeni === * [[1. 11.]] - [[Jacques Attali]], ekonomista, predsednik EBRD * 1. 11. - [[Ljiljana Sedlar]], glumica († [[2023]]) * [[5. 11.]] - [[Sam Shepard]], glumac, pisac, režiser († [[2017]]) * [[7. 11.]] - [[Boris Gromov]], ruski general i političar * [[10. 11.]] - [[Novica Savić]], dramski pisac († [[2004]]) * [[13. 11.]] - [[Katarina Karađorđević]] rođ. Batis, princeza Srbije * [[17. 11.]] - [[Lauren Hutton]], glumica, model * [[21. 11.]] - [[Manojlo Milovanović]], general VRS († [[2019]]) * [[22. 11.]] - [[Billie Jean King]], teniserka * [[23. 11.]] - [[Denis Sassou Nguesso]], predsednik Republike Kongo * 23. 11. - [[Petar Skansi]], košarkaš, trener († [[2022]]) * [[30. 11.]] - [[Snežana Nikšić]], glumica († [[2022]]) * 30. 11. - [[Terrence Malick]], režiser, scenarista, producent === Decembar/Studeni === * [[8. 12.]] - [[Jim Morrison]], pjevač, legendarni vođa "Doorsa" († [[1971]].) * [[11. 12.]] - [[Alain de Benoist]], francuski akademik i publicista * 11. 12. - [[John Kerry]], državni sekretar SAD * [[18. 12.]] - [[Keith Richards]], gitarista ''The Rolling Stones''-a * [[20. 12.]] - [[Dejan Penčić-Poljanski]], pozorišni reditelj, teatrolog * [[21. 12.]] - [[Jack Nance]], glumac († [[1996]]) * [[23. 12.]] - [[Harry Shearer]], glumac, komičar * [[24. 12.]] - [[Tarja Halonen]], predsednica Finske * [[25. 12.]] - [[Zafir Hadžimanov]], muzičar, glumac, pesnik († [[2021]]) * [[31. 12.]] - [[Ben Kingsley]], britanski glumac * 31. 12. - [[John Denver]], kantautor, muzičar († [[1997]]) === Kroz godinu === * [[Duško Lokin]], hrvatski pjevač * [[Rrahman Morina]], društveno-politički radnik SAP Kosovo († [[1990]]) * [[Mica Trofrtaljka]], pevačica († [[2020]]) == Smrti == {{glavni članak|:Kategorija:Umrli 1943.}} === Januar/Siječanj === * [[1. 1.]] - [[Lojze Grozde]], slovenski pjesnik, katolički aktivist, blaženik (* [[1923]]) * [[5. 1.]] - [[George Washington Carver]], botaničar, pronalazač (* ca. 1860-64) * [[7. 1.]] - [[Nikola Tesla]], srpsko-američki znanstvenik i izumitelj (* [[1856]].) * [[9. 1.]] - [[Jelisaveta Andrejević Aneta]], narodni heroj (* [[1923]]) * 9. 1. - [[R. G. Collingwood]], filozof istorije, arheolog (* [[1889]]) * [[12. 1.]] - [[Simeon Roksandić]], vajar (* [[1874]]) * [[15. 1.]] - [[Eric Knight]], književnik (* [[1897]]) * 15. 1. - [[Stanko Opsenica]], narodni heroj (* [[1907]]) * januar - [[Janko Lisjak Puška]], narodni heroj (* [[1914]]) * [[17. 1.]] - [[Mirko Tomić]], narodni heroj (* [[1904]]) * [[22. 1.]] - [[Milanka Kljajić]], narodni heroj (* 1924) * [[24. 1.]] - [[Glyndwr Michael]], telo upotrebljeno u tajnoj operaciji (* [[1909]]) * [[26. 1.]] - [[Nikolaj Vavilov]], botaničar, genetičar (* [[1887]]) === Februar/Veljača === * [[3. 2.]] - [[Ilija Trifunović-Birčanin]], četnički vojvoda (* [[1887]]) * [[5. 2.]] - [[W. S. Van Dyke]], filmski režiser (* [[1889]]) * [[8. 2.]] - [[Persida Milenković]], zadužbinarka (* 1857) * [[9. 2.]] - [[Svetozar Marković Toza]], narodni heroj (* [[1913]]) * [[14. 2.]] - [[David Hilbert]], nemački matematičar (* [[1862]]) * februar - [[Lepa Radić]], narodni heroj (* [[1925]]) * [[15. 2.]] - [[Stanislav Sremčević]], narodni heroj (* 1910) * [[22. 2.]] - Članovi pokreta otpora Bela ruža: ** [[Christoph Probst]] (* [[1919]]) ** [[Hans Scholl]] (* [[1918]]) ** [[Sophie Scholl]] ( [[1921]]) * [[26. 2.]] - [[Theodor Eicke]], komandant SS divizije Totenkopf (* [[1892]]) === Mart/Ožujak === * [[1. 3.]] - [[Alexandre Yersin]], lekar, bakteriolog (* [[1863]]) * [[12. 3.]] - [[Gustav Vigeland]], norveški vajar (* [[1869]]) * [[18. 3.]] - [[Smilja Pokrajac]], narodni heroj (* [[1920]]) * [[19. 3.]] - [[Ivan Mečar]], narodni heroj (* [[1909]]) * 19. 3. - [[Stjepan Bubanić]], narodni heroj (* [[1913]]) * 19. 3. - [[Frank Nitti]], gangster (* [[1886]]) * [[25. 3.]] - [[Hans von Tschammer und Osten]], Sportski vođa Rajha (* [[1887]]) * [[26. 3.]] - [[Nikolaj Jokanović]], episkop zahumsko-hercegovački (* [[1874]]) * [[28. 3.]] - [[Sergej Rahmanjinov]], ruski skladatelj (* [[1873]].) * 28. 3. - [[Pero Ćetković]], kapetan prve klase NOVJ, narodni heroj (* [[1907]]) * [[29. 3.]] - [[Ermenegildo Pellegrinetti]], bivši papski nuncio u Jugoslaviji (* [[1876]]) * [[31. 3.]] - [[Franjo Fancev]], hrvatski književnik i povjesničar (* [[1882]].) * 31. 3. - [[Pavel Miljukov]], ruski istoričar i političar (* [[1859]]) === April/Travanj === * [[1. 4.]] - [[Vahida Maglajlić]], narodni heroj (* [[1907]]) * [[3. 4.]] - [[Conrad Veidt]], glumac (* [[1893]]) * [[7. 4.]] - [[Jovan Dučić]], pjesnik, diplomata (* [[1871]]) * 7. 4. - [[Alexandre Millerand]], bivši predsednik Francuske (* [[1859]]) * [[9. 4.]] - [[Aleksa Dejović]], narodni heroj (* [[1920]]) * [[10. 4.]] - [[Boro Vukmirović]], narodni heroj (* [[1912]]) * 10. 4. - [[Ramiz Sadiku]], narodni heroj (* [[1915]]) * april - [[Danica Materić]], narodni heroj (* [[1921]]) * [[18. 4.]] - [[Isoroku Jamamoto]], japanski admiral (* [[1884]]) * [[21. 4.]] - [[Adolf Muk]], bivši član Politbiroa CK KPJ (* [[1893]]) * [[24. 4.]] - [[Kenneth Whiting]], američki pionir podmornica i nosača aviona (* [[1881]]) === Maj/Svibanj === * [[1. 5.]] - [[Rade Drainac]], srpski književnik (* [[1899]]) * 1. 5. - [[Milinko Kušić]], narodni heroj (* [[1912]]) * {{circa}} [[8. 5.]] - [[Miroslav Šalom Freiberger]], zagrebački nadrabin (* [[1903]]) * {{circa}} 8. 5. - [[Ivana Hirschmann]], popularizatorka gimnastike (* [[1866]]) * [[14. 5.]] - [[Jelena Ćetković]], narodni heroj (* [[1916]]) * 14. 5. - [[Drinka Pavlović]], narodni heroj (* [[1918]]) * [[17. 5.]] - [[Johanna Elberskirchen]], aktivistkinja za prava radnika, žena i gej osoba (* [[1864]]) * [[23. 5.]] - [[Darinka Radović]], narodni heroj (* [[1896]]) * [[25. 5.]] - [[Đurđelina Dinić|Đuka Dinić]], učesnica NOB, narodni heroj (* [[1914]]) * 25. 5. - [[Milutin Ivković]], fudbaler, lekar, saradnik NOP (* [[1906]]) * [[26. 5.]] - [[Edsel Ford]], predsednik kompanije Ford (* [[1893]]) * [[29. 5.]] - [[Muhamed Mehmedbašić]], pripadnik Mlade Bosne (* [[1886]]) === Jun/Juni/Lipanj === * [[1. 6.]] - [[Leslie Howard]], glumac (* [[1893]]) * [[7. 6.]] - [[Leontina Kraus]], učiteljica, streljana u Jajincima (* [[1881]]) * [[8. 6.]] - [[Mihailo Petrović Alas]], srpski matematičar, akademik (* [[1868]]) * 8. 6. - [[Boško Vrebalov]], narodni heroj (* [[1912]]) * [[12. 6.]] - [[Nurija Pozderac]], predratni političar, učesnik NOB (* [[1892]]) * [[13. 6.]] - [[Sava Kovačević]], narodni heroj (* [[1905]]) * 13. 6. - [[Momčilo Moma Stanojlović]], narodni heroj (* [[1916]]) * 13. 6. - [[Kosta Racin]], makedonski pesnik i revolucionar (* [[1908]]) * 13. 6. - [[Paulina Sudarski]], slikarka (* [[1914]]) * [[14. 6.]] - [[Veselin Masleša]], publicista, novinar i prevodilac, narodni heroj (* [[1906]]) * jun - [[Spasoje Stejić]], atentator na kralja Aleksandra, učesnik NOB (* [[1904]]) * [[20. 6.]] - [[Olga Dedijer]], učesnica NOB (* [[1914]]) * [[26. 6.]] - [[Karl Landsteiner]], austrijski liječnik, nobelovac (* [[1868]].) * 26. 6. - [[Ante Bilobrk]], narodni heroj Jugoslavije (* [[1919]].) === Jul/Juli/Srpanj === * [[4. 7.]] - [[Władysław Sikorski]], poljski general, premijer u izgnanstvu (* [[1881]]) * [[5. 7.]] - [[Filip Kljajić]] Fića, narodni heroj (* [[1913]]) * [[7. 7.]] - [[Harry Oakes]], ubijeni vlasnik rudnika zlata (* [[1874]]) * [[8. 7.]] - [[Jean Moulin]], član francuskog otpora (* [[1899]]) * [[13. 7.]] - [[Ivan Goran Kovačić]], hrvatski književnik (* [[1913]].) * 13. 7. - [[Sima Milošević]], lekar, profesor, član izvršnog odbora AVNOJ (* [[1913]]) * [[14. 7.]] - [[Luz Long]], nemački atletičar (* [[1913]]) * jul - [[Božidar Ćosović-Javorski]], četnički vojvoda * [[21. 7.]] - [[Veljko Ramadanović]], osnivač specijalnog školstva u Srbiji (* [[1874]]) * [[23. 7.]] - [[Đorđe Jovanović (pisac)|Đorđe Jovanović]], književni kritičar, pisac i revolucionar (* [[1909]]) === Avgust/August/Kolovoz === * [[6. 8.]] - [[Vladislav Skarić]], historičar (* [[1869]]) * [[18. 8.]] - [[Hans Jeschonnek]], načelnik generalštaba ''Luftwaffe'' (* [[1899]]) * [[21. 8.]] - [[Henrik Pontoppidan]], danski književnik, nobelovac (* [[1857]]) * [[24. 8.]] - [[Simone Weil]], francuska filozofkinja, mističarka (* [[1909]]) * [[28. 8.]] - [[Boris III (Bugarska)|Boris III]], car Bugarske (* [[1894]]) === Septembar/Rujan === * [[6. 9.]] - [[Miloš Savković]], književnik (* [[1899]]) * [[8. 9.]] - [[Julius Fučík]], član češkog otpora (* [[1903]]) * septembar - [[Ljubo Novaković]], brigadni general, četnički vođa (* [[1883]]) * [[17. 9.]] - [[Ferid Džanić]], pobunjenik u SS diviziji Handžar (* 1918) * [[23. 9.]] - [[Marija Bursać]], narodni heroj (* [[1920]]) * 23. 9. - [[Elinor Glyn]], spisateljica (* [[1864]]) * [[24. 9.]] - [[Rafael Kalinić]], hrvatski katolički svećenik, franjevac, mučenik (* [[1910]].) * [[28. 9.]] ili [[28. 11.]]? - [[Boško Buha]], narodni heroj (* [[1926]]) === Oktobar/Listopad === * [[3. 10.]] - [[Jurica Ribar]], slikar, učesnik NOB (* [[1918]]) * [[7. 10.]] - [[Radclyffe Hall]], engleska spisateljica * [[9. 10.]] - [[Pieter Zeeman]], holandski fizičar, nobelovac (* [[1865]]) * listopad - [[Vlado Singer]], pripadnik ustaškog pokreta (* [[1908]]) * [[19. 10.]] - [[Camille Claudel]], vajarka, grafičarka (* [[1864]]) * [[21. 10.]] - [[Blažo Đukanović]], kraljevski general, bivši ban, vođa crnogorskih četnika (* [[1883]]) * 21. 10. - [[Bajo Stanišić]], pukovnik JVuO (* [[1890]]) * [[30. 10.]] - [[Max Reinhardt]], pozorišni i filmski režiser (* [[1873]]) * oktobar? - [[Branko Radojević]], član britanske vojne misije (* ) === Novembar/Studeni === * [[6. 11.]] - [[Paul Prosper Henrys]], francuski general na Solunskom frontu (* [[1862]]) * [[7. 11.]] - [[Velimir Škorpik]], prvi zapovjednik Mornarice NOVJ, narodni heroj (* [[1919]]) * novembar - [[Muhamed Hadžiefendić]], komandant Muslimanske legije (* [[1898]]) * [[26. 11.]] - [[Edward O'Hare]], američki pilot (* [[1914]]) * [[27. 11.]] - [[Ivo Lola Ribar]], predsednik USAOJ, član Vrhovnog štaba NOV i POJ, narodni heroj (* [[1916]]) === Decembar/Studeni === * [[5. 12.]] - [[Slobodan Šiljak]], sveštenik, četnik, svetac (* 1881) * [[10. 12.]] - [[Milivoj Jambrišak]], član Predsjedništva ZAVNOH, narodni heroj (* [[1878]]) * [[12. 12.]] - [[Ivan Rein]], hrvatski slikar (* [[1905]]) * [[14. 12.]] - [[John Harvey Kellogg]], lekar, izmislio "pahuljice" za doručak (* [[1852]]) * [[20. 12.]] - [[Bogdan Ogrizović]], učesnik NOB (* [[1911]]) * [[22. 12.]] - [[Beatrix Potter]], književnica za decu, ilustratorka, mikologinja (* [[1866]]) === Kroz godinu === * [[Lea Deutsch]], hrvatska dječja glumica židovskog podrijetla (* [[1927]]) * [[Slavko Brill]], kipar (* [[1900]]) * [[Vukašin Marković]], učesnik Oktobarske revolucije * [[Vukašin Mandrapa]], Starac Vukašin, žrtva ustaša, svetac SPC * [[Miloš Parenta]], bivši rektor Karlovačke bogoslovije (* 1867) == Nobelova nagrada za 1943. godinu == * [[Nobelova nagrada za fiziku|'''Fizika''']]: [[Otto Stern]] (doprinos razvoju metoda molekularne zrake i otkriće magnetskog momenta protona) * [[Nobelova nagrada za kemiju|'''Kemija''']]: [[George de Hevesy]] (rad na upotrebi izotopa kao markera u proučavanju hemijskih procesa) * [[Nobelova nagrada za fiziologiju ili medicinu|'''Fiziologija i medicina''']]: [[Henrik Dam]] (otkriće [[Vitamin K|vitamina K]]) i [[Edward Adelbert Doisy]] (otkriće hemijske prirode vitamina K) * [[Nobelova nagrada za književnost|'''Književnost''']]: nije dodijeljena * [[Nobelova nagrada za mir|'''Mir''']]: nije dodijeljena == Povezano == * [[Kronologija Drugog svjetskog rata u Jugoslaviji]]. * [[Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji]] * [[Spisak antipartizanskih operacija u NDH]] * [[Spisak nemačkih operacija protiv četnika u Drugom svetskom ratu]] * [[Hronologija ustaških zločina 1943.]] * [[Hronologija četničkih zločina 1943. godine]] == Vanjske veze == * * [https://www.znaci.org/00001/53.htm Hronologija narodnooslobodilačkog rata 1941-1945], događaji 1943, partizanska perspektiva: [https://www.znaci.org/00001/53_25.pdf januar], [https://www.znaci.org/00001/53_26.pdf februar], [https://www.znaci.org/00001/53_27.pdf mart], [https://www.znaci.org/00001/53_28.pdf april], [https://www.znaci.org/00001/53_29.pdf maj], [https://www.znaci.org/00001/53_30.pdf jun], [https://www.znaci.org/00001/53_31.pdf jul], [https://www.znaci.org/00001/53_32.pdf avgust], [https://www.znaci.org/00001/53_33.pdf septembar], [https://www.znaci.org/00001/53_34.pdf oktobar], [https://www.znaci.org/00001/53_35.pdf novembar], [https://www.znaci.org/00001/53_36.pdf decembar] (ima dosta slovnih grešaka). == Reference == {{reference}} {{commonscat|1943}} [[Kategorija:1940-e]] [[Kategorija:20. vijek|43]] [[Kategorija:Godine]] 86hq9sd3zdax3vao21r54hvczqofanf 1948. 0 23751 42682296 42647371 2026-08-31T20:14:59Z Alekol 2231 /* Rođenja */ 42682296 wikitext text/x-wiki {{Godina}} {{Godina u drugim kalendarima|1948}} __NOTOC__ Godina '''1948''' ('''[[Rimski brojevi|MCMXLVIII]]''') bila je [[prijestupna godina koja počinje u četvrtak]]. Godina raskida [[Josip Broz Tito|Tita]] i [[Josif Staljin|Staljina]] (v. [[Informbiro]]). == Događaji == === Januar/Siječanj === * [[1. 1.]] - U Železniku kod Beograda puštena u rad [[Ivo Lola Ribar (preduzeće)|Fabrika teških alatnih mašina "Ivo Lola Ribar"]], koju su gradili omladinci (ugašena krajem 2001). * 1. 1. - Na snazi je Opšti sporazum o carinama i trgovini ([[GATT]], naslediće ga [[Svetska trgovinska organizacija]] 1995). * 1. 1. - Stupio na snagu republikanski [[Ustav Italije]]. * 1. 1. - Na snazi je [[carinska unija]] [[Benelux|Beneluks]] ([[Belgija]], [[Holandija]], [[Luksemburg]], podignuto u ekonomsku uniju 1960). * 1. 1. - Zakon o transportu je na snazi u Ujedinjenom Kraljevstvu: nacionalizovani su železnička mreža, kanali, u početku i drumski prevoz. * 1. 1. - Ukinute vize između Jugoslavije i Bugarske. * [[2. 1.]] - [[FNRJ]] zahteva od SAD oslobađanje predratnih fondova od 60-70 miliona dolara - državni sekretar [[George Marshall|Marshall]] odbacuje to 14-og, dok se ne reše sporna pitanja, uključujući avione oboreni prošle godine. * 2 - 7. 1. - [[Kineski građanski rat]], komunistička Zimska ofanziva na severoistoku: odneli su pobedu u Gongzhutunskoj kampanji u Shandongu. * [[3. 1.]] - Bivši rumunski kralj [[Mihai I, kralj Rumunjske|Mihai I]] napušta zemlju četiri dana nakon abdikacije - u martu u Londonu izjavljuje da je odluka bila pod prisilom. * [[4. 1.]] - {{flag|Burma|1948}} se osamostaljuje od [[Ujedinjeno Kraljevstvo|UK]] kao nezavisna republika, van Komonvelta. * 4. 1. - U Bagdadu počinje Ustanak Al-Wathbah ("Skok"), krvavi neredi protiv obnove Anglo-iračkog ugovora iz 1930. * [[5. 1.]] - [[Haganah|Haganina]] bomba uništila hotel Semiramis u Jerusalimu, 24-26 mrtvih. * 5. 1. - ''[[Kinsey Reports]]'': objavljeno "Seksualno ponašanje muškarca". * 5. 1. - Staljin je posetio predstavu opere "Veliko prijateljstvo": ne sviđa mu se, [[Andrej Ždanov]] sada pokreće napad i na muziku. * [[6. 1.]] - Počinje "Ministarsko suđenje", 11. od 12 naknadnih Nirnberških procesa pred američkim sudom (presude u aprilu 1949). * 6. 1. - Prikazan film "[[The Treasure of the Sierra Madre (film)|Blago Sijera Madre]]". * [[7. 1.]] - Demarš britanske i američke vlade da FNRJ i Bugarska ne priznaju vladu koju su u Grčkoj proglasili komunisti ([[Markos Vafijadis]]). * 7. 1. - Mantellov NLO incident: pilot ratnog aviona pao u poteri za [[NLO]] iznad Kentakija - ovaj i još dva slučaja ove godine vode promeni percepcije fenomena. * [[8. 1.]] - [[Milovan Đilas|Đilasova]] delegacija odlazi za Moskvu (sa [[Koča Popović|Kočom Popovićem]] i [[Mijalko Todorović|Mijalkom Todorovićem]]) - u vezi odnosa sa Albanijom, naoružanja i opreme za Jugoslovensku armiju. Početkom ove godine, veliki broj sovjetskih "specijalista" stiže u [[NR Albanija|Albaniju]] a Tito šalje dve divizije u zemlju, protivno sovjetskim protestima, radi navodne grčke pretnje<ref name="Hodos1987-9">{{cite book|author=George H. Hodos|title=Show Trials: Stalinist Purges in Eastern Europe, 1948-1954|url=https://books.google.com/books?id=kXj3SpPlyX0C&pg=PA8|year=1987|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-92783-7|pages=9–}}</ref>. * [[13. 1.]] - [[Mahatma Gandhi]] počeo post za mir između verskih zajednica (do 18-og). * 13. 1. - [[Solomon Mihoels]], lider sovjetskog [[Jevrejski antifašistički komitet|Jevrejskog antifašističkog komiteta]], ubijen u Minsku - organizacija će biti rasturena u novembru. * [[14. 1.]] - [[Arapsko-izraelski rat 1948.|Rat u Palestini]], Bitka od 3. ševata: odbijen arapski napad na skup naselja [[Gush Etzion]] južno od Jerusalima, izgubili su 100-200 ljudi. Dva dana kasnije uništen jevrejski Konvoj 35-orice koji su pokušali snabdeti kibuce. * [[15. 1.]] - [[Grčki građanski rat]]: završena bitka za [[Konica (Grčka)|Konicu]] u Epiru, koju su komunisti želeli zauzeti za sedište privremene vlade. * 15. 1. - Anglo-irački ugovor, revizija onog iz 1930: Britanci bi povukli trupe, ali bi nadgledali iračko vojno planiranje i iračke spoljne poslove - nacionalisti pokreću proteste Al-Wathbah, "Skok", takođe sa socijalnom komponentom, stradalo je 300-400 ljudi. * [[16. 1.]] - U Bukureštu potpisan ugovor o prijateljstvu [[Socijalistička Republika Rumunija|Rumunije]] i [[Narodna Republika Bugarska|Bugarske]]. [[Georgi Dimitrov]] na povratku govori o potrebi federacije balkanskih i podunavskih zemalja (pominje čak i Grčku, NY Times 18. 1.). * 16. 1. - Britanska nota optužuje FNRJ da krši mirovni ugovor i Hašku konvenciju povodom [[Slobodni Teritorij Trsta|Trsta]]; i SAD su u ovo vreme poslale notu protiv pokušaja mešanja u angloameričku zonu. * [[17. 1.]] - Renvilleski sporazum: primirje između nacionalističkih [[Indonezija|Indonežana]] i holandske vojske, uz posredovanje UN. [[Datoteka:Mahatma Gandhi, ca 1948.jpg|mini|† [[Mahatma Gandhi]]]] * [[20. 1.]] (26?) - Devalvacija [[Francuski franak|francuskog franka]] sa 119 na 214 za dolar. * [[21. 1.]] - Svečani ispraćaj posmrtnih ostataka američkih avijatičara iz Beograda. * [[22. 1.]] - Britanski ino. ministar [[Ernest Bevin]] predlaže stvaranje Zapadne Unije ([[Ujedinjeno Kraljevstvo|UK]], [[Francuska]], zemlje Beneluksa), u otpor [[Sovjetski Savez|SSSR]]-u. (vidi [[#Mart/Ožujak]]). * [[24. 1.]] - U Budimpešti potpisan ugovor između [[Narodna Republika Mađarska|Mađarske]] i Rumunije. * ca. 25. 1. - Drugi kongres [[Antifašistički front žena|AFŽ]]. * [[26. 1.]] - Pljačkaš opljačkao banku u Tokiju nakon što je otrovao 12 prisutnih - slikar Sadamichi Hirasawa je osuđen na smrt ali umro je u zatvoru 1987. zbog sumnji u krivicu. * 26. 1. - Poljsko-sovjetski trgovački ugovor, vredan preko milijardu dolara. * [[27. 1.]] - Smith–Mundtov zakon reguliše obraćanje vlade SAD stranoj publici. * [[28. 1.]] - Moskovska "[[Pravda (novine)|Pravda]]" daje saopštenje kojim dezavuiše izjavu [[Georgi Dimitrov|G. Dimitrova]] o balkanskoj federaciji. * 28. 1. - Japanski brod ''Joo Maru'' naleteo na minu u unutrašnjem moru, stradala i nestala 183 lica. * [[30. 1.]] - [[Mahatma Gandhi]] ubijen od ekstremnog hinduiste, kremacija sutra. * 30. 1. - Italijanska oblast [[Južni Tirol]] dobija autonomiju (proširena 1972). * [[30. 1.]] - [[8. 2.]] - [[Zimska Olimpijada 1948|Zimske olimpijske igre]] u Sen Moricu, Švajcarska. * [[31. 1.]] - U [[The New Yorker]]u objavljena [[J. D. Salinger]]ova priča "Savršen dan za banana ribe". === Februar/Veljača === * [[1. 2.]] - [[Malajska Unija]] je zamenjena [[Federacija Malaja|Federacijom Malajom]], sa devet britanskih protektorata i dve kolonije (nezavisna 1957, [[Malezija]] formirana 1963). * [[4. 2.]] - [[Datoteka:Flag of Ceylon (1948–1951).svg|25px]] [[Šri Lanka|Cejlon]] postaje nezavisan statusom [[dominion]]a [[Ujedinjeno Kraljevstvo|UK]] (republika Šri Lanka proglašena [[1972]]). * 4. 2. - Ugovor između SSSR i Rumunije. Protokol o granici daje [[Zmijsko ostrvo]] u Crnom moru Sovjetskom Savezu. * [[8. 2.]] - [[Edvard Kardelj|Kardelj]] i [[Vladimir Bakarić|Bakarić]] stigli u Moskvu (Đilas je još uvek tu, Tito se izgovorio bolešću) - razgovor sa bugarskom delegacijom, Sovjeti kritikuju bugarsko-jugoslovenski ugovor i izjavu Dimitrova o (širokoj) federaciji. * 8. 2. - Izbori u [[Kostarika|Kostarici]]: pobeđuje antikomunistički opozicioni kandidat, ali Kongres poništava rezultate zbog nepravilnosti (ali ne i parlamentarne izbore koji favorizuju vladajuću koaliciju). * [[10. 2.]] - Na trojnom sastanku u [[Moskovski Kremlj|Kremlju]], [[Josif Staljin|Staljin]] naređuje manju verziju [[balkanska federacija|Balkanske federacije]], sa Jugoslavijom i Bugarskom. * 10. 2. - [[Ždanovizam]]: sovjetski Politbiro izdaje rezoluciju "O Muradelijevoj operi ''Veliko prijateljstvo''": osuđuje se "formalizam" u muzici, tj. "lažna originalnost" koja ide nauštrb klasične ruske opere, osuđena su šestorica kompozitora, među kojima [[Dmitrij Šostakovič|Šostakovič]], [[Sergej Prokofjev|Prokofjev]] i [[Aram Hačaturjan|Hačaturjan]]. * 10. 2. - [[Četvrta Francuska Republika|Francuska]] je poslije skoro dvije godine otvorila granicu sa [[Francova diktatura|Španjolskom]]. * 11/[[12. 2.]] - Na zahtev [[Vjačeslav Molotov|Molotova]], Kardelj potpisuje tekst ugovora o uzajamnom konsultovanju o spoljnopolitičkim pitanjima. * [[12. 2.]] - Francuski ''[[Le Figaro]]'' izveštava da su u [[Socijalistička Republika Rumunjska|Rumuniji]] iz izloga uklonjene [[Josip Broz Tito|Titove]] slike. * 12. 2. - Gandijev pepeo je razvejan na reci Gang, pred milionskom masom. * februar - [[Rumunska komunistička partija]] se spaja sa socijaldemokratskom u Rumunsku radničku partiju (od 1965. ponovo RKP). Ministar pravde [[Lucrețiu Pătrășcanu]] je osuđen na kongresu, uhapšen je u aprilu, pogubljen 1954. [[Datoteka:Beogradsko dramsko pozorište (1).jpg|mini|200px|[[Beogradsko dramsko pozorište]]]] * [[16. 2.]] - Otkriven [[Uran (planeta)|Uranov]] satelit [[Miranda (mjesec)|Miranda]]. * [[17. 2.]] - U Beogradu kreću "[[Književne novine]]", list za književnost i društvena pitanja. * 17. 2. - [[Rómulo Gallegos]] preuzima položaj predsednika [[Venezuela|Venezuele]], prvi demokratski izabran u istoriji (oboren već u novembru). Ministar razvoja [[Juan Pablo Pérez Alfonzo]] je ove godine postigao "fifti-fifti" formulu podele prihoda od nafte sa stranim kompanijama, što će narednih godina biti uzor i drugim zemljama<ref>[https://www.e-education.psu.edu/egee120/node/256 Fifty-Fifty: The New Deal in Oil] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160419143716/https://www.e-education.psu.edu/egee120/node/256 |date=2016-04-19 }}. e-education.psu.edu</ref>. * 17. 2. - Alwazirski puč u [[Mutaveklijsko Kraljevstvo Jemen|Jemenu]], sukob klanova: ubijen je imam Yahya Muhammad Hamid ed-Din. Nakon sukoba sa oko 5.000 mrtvih, [[Ahmad bin Yahya]] uspeva zbaciti pučiste i postati imam (do 1962). * [[18. 2.]] - Irski šef vlade [[Éamon de Valera]] gubi vlast nakon 16 godina - novi "tiš'h" je [[John A. Costello]] na čelu koalicine vlade (do 1951. i 1954-57, de Valera se vraća 1951-54. i 1957-59. i kao predsednik Irske 1959-73). * 18. 2. - Ugovor o saradnji između SSSR i Mađarske. * [[19. 2.]] - U Nirnbergu okončano [[Talačko suđenje]]: osmorica nemačkih generala osuđena za uzimanja talaca i streljanja civila na Balkanu, od sedam godina do doživotne kazne, pušteni su početkom '50-tih (zaključeno da partizani, tj. gerilci, nisu zakoniti borci, pa i da odmazda nad civilima može biti uslovno opravdana). * [[20. 2.]] - Nekomunistički ministri [[Čehoslovačka|čehoslovačke]] vlade daju ostavke zbog postupaka ministra unut. poslova Noseka - očekuju da ih predsednik Beneš neće prihvatiti, dok se komunisti mobilizuju za uzimanje vlasti. * 20. 2. - Prva predstava [[Beogradsko dramsko pozorište|Beogradskog dramskog pozorišta]], "Mladost otaca" Borisa Gorbatova. * [[21. 2.]] - U SAD osnovano trkačko udruženje [[NASCAR]]. * [[22. 2.]] - Eksplozije u ulici Ben Yehuda, izazvane od Arapa i britanskih dezertera, ubijaju preko 50 ljudi - jevrejske grupe krive Britance i ubijaju njihove vojnike, uključujući 28 u vozu u Rehovotu 29-og. * [[23. 2.]] - [[6. 3.]] i [[20. 4.]] - [[2. 6.]] - [[Londonska konferencija šest sila]]: zapadni saveznici i zemlje Beneluksa bez prisustva Sovjeta odlučuju o stvaranju (zapadne) Nemačke. * 23. 2. - [[Tomo Jančiković]], lider HSS, osuđen na 10 godina zbog "suradnje s neprijateljem"; još 11 osuđeno zbog "zavere za trovanje zvaničnika". (NYT) [[Datoteka:Order 25 February.jpg|mini|200px|Čehoslovački Orden 25. februara]] * [[25. 2.]] - [[Čehoslovački puč 1948.|Čehoslovački puč]]: pod pritiskom mase, predsednik [[Edvard Beneš]] prihvata ostavke ministara u [[Čehoslovačka|Čehoslovačkoj]]; upražnjena mesta popunjena ljudima naklonjenim komunistima koji time preuzimaju svu vlast (ove događaje će zvati "Pobednički februar", ''Vítězný únor''). Šok na Zapadu, ubrzan rad na formiranju alijanse. * [[28. 2.]] - [[Neredi u Accri 1948.|Neredi u Accri]], u britanskoj [[Zlatna Obala (britanska kolonija)|Zlatnoj Obali]], nakon što su ubijena trojica veterana na čelu protesta za obećane penzije - prelomna tačka prema nezavisnosti [[Gana|Gane]] 1957. === Mart/Ožujak === * 29. 2. - 1. 3. - Masakr Prvog saperskog bataljona na grčkom zatvorskom ostrvu [[Makronisos]]: zvanično 21 žrtva, svedoci tvrde 350. * [[1. 3.]] - Sednica proširenog Politbiroa u [[Josip Broz Tito|Titovoj]] vili u Užičkoj - obaveštava Centralni komitet o strahu da bi Bugari bili trojanski konj u novoj federaciji i apatiji Sovjeta prema industrijalizaciji Jugoslavije (privredni ugovori sa SSSR neravnopravni). * 1. 3. - Stupa na snagu neka ekonomska reforma u FNRJ, "kampanja za niže cene hrane i industrijske robe", seljaci izneli manje robe na pijacu (New York Times, 2. 3.). * 1. 3. - [[Varnava Nastić]], administrator mitropolije dabro-bosanske, osuđen na 11 godina teškog rada pod optužbom za antidržavnu zaveru (pušten 1951). * 1. 3. - U Frankfurtu osnovana Banka nemačkih zemalja (''Bank deutscher Länder'', od 1957. nasleđuje ''[[Deutsche Bundesbank]]''), u početku deluje u [[Bizona|Bizoni]], ubrzo se priključuje i francuska zona. * mart, početkom - Komandant Arapske oslobodilačke armije [[Fawzi al-Qawuqji]] dolazi u Palestinu (među njegovim ljudima ima i Bošnjaka). * [[3. 3.]] - Komunistički "Radio Slobodna Grčka" objavljuje da će deca mlađa od 15 biti evakuisana iz zemlje - procenjuje se da će otići 28 - 32.000 dece. * [[4. 3.]] - [[Ekonomski i socijalni savjet Ujedinjenih naroda|ECOSOC]] UN glasa da nije nadležan za jugoslovensku tužbu protiv SAD zbog zamrzavanja fondova (i opet 9. 3.). * [[7. 3.]] - [[Dodekanez]]i su i zvanično uključeni u [[Kraljevina Grčka|Grčku]]. * [[8. 3.]] - Presuda američkog Vrhovnog suda u slučaju ''McCollum v. Board of Education'' - podučavanje [[veronauka|veronauke]] u državnim školama je protivno [[Ustav SAD|Ustavu SAD]]. * [[10. 3.]] - Čehoslovački ministar inostranih poslova [[Jan Masaryk]] pronađen mrtav ispod svog prozora. Nasleđuje ga komunista [[Vladimír Clementis]] (smenjen 1950, streljan 1952). * 10. 3. - Naknadna Nürnberška suđenja, Suđenje RuSHA-i, raznim SS-ovskim rasnim programima, osuđeno 13 od 14 optuženih. * [[12. 3.]] - [[24. 4.]] - [[Kostarikanski građanski rat]]: izbija nakon što je parlament poništio pobedu opozicionog kandidata na februarskim predsedničkim izborima, za 44 dana gine nekih 2.000 ljudi. * [[13. 3.]] - [[Kineski građanski rat]]: komunisti su zauzeli uporište [[Siping]] u provinciji [[Jilin]]g na severoistoku, dva dana kasnije objavljuju završetak Zimske ofanzive u ovom delu zemlje. Nacionalisti su izgubili 156.000 ljudi i 17 gradova. * [[14. 3.]] - Eksplozija ugljene prašine u jami Labin, stradalo 88 rudara (vlasti tvrde da se radilo o diverziji, NYT 24. 3.). * [[15. 3.]] - [[Popis stanovništva 1948. u FNRJ|Popis stanovništva u FNRJ]]: 15.772.098 stanovnika. * mart - Osmi plenum [[Komunistička partija Albanije|albanske vladajuće partije]] je poslednja pobeda [[Koçi Xoxe]]a: [[Enver Hoxha]] prinuđen na samokritiku, nekoliko njegovih pristalica isključeno iz CK, načelnik generalštaba [[Mehmet Shehu]] smenjen, usvojen Xoxeov predlog za integraciju ekonomije i vojske sa jugoslovenskom<ref name="Hodos1987-9" /> * mart - [[Plan Dalet]]: u očekivanju kraja britanskog mandata u Palestini, date su smernice za stavljanje pod kontrolu teritorija za jevrejsku državu - kontroverzno je da li to znači planirano etničko čišćenje Arapa. [[Datoteka:Badge of the Western Union Defence Organisation.svg|mini|100px|Bedž Zapadne unije]] * [[17. 3.]] - Potpisan [[Briselski ugovor]]: [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Velika Britanija]], [[Francuska]] i zemlje Beneluksa ([[Holandija]], [[Belgija]] i [[Luksemburg]]) sklopile odbrambeni pakt protiv komunizma, Zapadnu uniju (prekursor [[NATO]]-a 1949. i [[Zapadnoevropska unija|Zapadnoevropske unije]] 1954.). Na njeno čelo u oktobru će biti postavljen feldmaršal [[Bernard Montgomery]]. * 17. 3. - U Kaliforniji osnovani ''[[Hells Angels]]'' ("Anđeli pakla"). * [[18. 3.]] - Ugovor o prijateljstvu i pomoći između SSSR i Bugarske. * [[18. 3.|18]]-[[19. 3.]] - [[Sovjetski Savez|SSSR]] povlači vojne i civilne savetnike iz Jugoslavije. * [[19. 3.]] - Predsednik [[Harry S. Truman|Hari Truman]] posmrtno odlikovao [[Dragoljub Mihailović|Dražu Mihailovića]] [[Legija za zasluge|Legijom za zasluge]] I stepena (odluka tajna do 1966, odlikovanje uručeno kćerki 2005). * [[20. 3.]] - Tripartitna deklaracija: nakon što je SSSR za pet meseci odbio 12 nominacija za guvernera, SAD, V. Britanija i Francuska predlažu da se [[Slobodna Teritorija Trsta]] vrati pod italijanski suverenitet (u kontekstu italijanske predizborne kampanje). * 20. 3. - Posljednji sastanak cjelokupnog [[Savezničko kontrolno vijeće|Savezničkog kontrolnog vijeća]] za Njemačku: maršal [[Vasilij Sokolovski]] ga napušta tvrdeći da zapadne sile krše [[Potsdamska konferencija|Potsdamski sporazum]]. * 20. 3. - [[20. dodjela Oscara]]: najbolji film je ''[[Gentleman's Agreement]]'', ukupno tri nagrade. * [[24. 3.]] - Potpisana Havanska povelja, tj. Finalni akt Konferencije UN o trgovini i zapošljavanju, čime bi bila osnovana Međunarodna trgovinska organizacija (nije zaživela jer su SAD odbile ratifikaciju 1950, ostaje GATT do 1995, zatim WTO). * ca. 26. 3. - [[Bela kuća]]: završen je Trumanov balkon, na drugom spratu južne strane. * [[27. 3.]] - Pismo upozorenja [[Josip Broz Tito|Titu]] od [[Josif Staljin|Staljina]] i [[Vjačeslav Molotov|Molotova]], kritikuje se položaj [[Komunistička partija Jugoslavije|KPJ]] u društvu ("utopljenost" u Narodni front) i njena politika ("nedemokratičnost" u partiji itd.), optužuju se Đilas, Ranković, Kidrič i Tempo (još uvek ne Tito i Kardelj) - početak formalnog rascepa. * 27. 3. - Yehiamski konvoj: Arapi su presreli i uništili konvoj koji je nosio pomoć jednom kibucu u Galileji, gine 47 članova Hagane. * 27. 3. - [[Kanat Kalat]] u [[Beludžistan]]u je poslednja kneževska država koja pristupa [[Pakistan]]u. Već u julu dolazi do pobune na čelu sa pripadnicima kalatske vladarske porodice, koja je ugušena 1950, ali [[Balučistanski konflikt]] traje i danas. * [[28. 3.]] - Izbori u Rumuniji, zvanično sa ogromnom većinom pobeđuje Demokratski narodni front (komunisti i dr.). * [[29. 3.]] - Osnovano [[Zagrebačko Kazalište Mladih]]. === April/Travanj === * [[1. 4.]] - Počela gradnja auto-puta Beograd-Zagreb, prve deonice [[Autoput Bratstvo i jedinstvo|autoputa Bratstva i jedinstva]]. * 1. 4. - [[Farski otoci]] dobivaju autonomiju u Danskoj. * 1. 4. - U Ujedinjenom Kraljevstvu je na snazi nacionalizacija proizvodnje i prenosa električne energije (opozvano 1989. kada je propisana privatizacija). * [[3. 4.]] - Prva predstava [[Jugoslovensko dramsko pozorište|Jugoslovenskog dramskog pozorišta]], Cankarev "Kralj Betajnove". * 3. 4. - Predsjednik [[Sjedinjene Američke Države|SAD]] [[Harry S. Truman|Harry Truman]] potpisao Zakon o inostranoj pomoći, poznatiji kao "[[Marshallov plan]]" ekonomske pomoći poslijeratnoj [[Evropa|Evropi]] - biće potrošeno oko 12,7 milijardi dolara u 17 zemalja. * 3. 4. - Komunisti pokreću ustanak na [[Južna Koreja|južnokorejskom]] ostrvu Ćeđu, koji će biti brutalno ugušen do maja sledeće godine - stradalo je između 14 i 30 hiljada ljudi. Povod za pobunu su izbori koji se 10. maja vrše samo na jugu, čime se učvršćuje podela. * 4 - 15. 4. - Bitka za Mishmar HaEmek, kibuc na putu Haifa-Dženin: Arapi su ga napali artiljerijom, ali Jevreji su se odbranili i u kontraofanzivi uništili osam arapskih sela u okolini. * [[5. 4.]] - Gatowska aerokatastrofa: sudar britanskog putničkog aviona i sovjetskog lovca iznad Berlina vodi diplomatskoj krizi. * [[5. 4.|5]] - [[20. 4.]] - Jevrejska Haganah u [[Operacija Nahšon|Operaciji Nahšon]] nakratko deblokira [[Jeruzalem|Jerusalim]] (deo [[Građanski rat u mandatnoj Palestini|Građanskog rata u mandatnoj Palestini]]). * [[6. 4.]] - Potpisan sovjetsko-finski sporazum o prijateljstvu i saradnji - Finska neće biti satelit SSSR ali izbegava sve što bi štetilo interesima suseda. (→ [[Finlandizacija]]). * 6. 4. - Protestne note SAD i UK zbog jugoslovenskog otvaranja vatre na tršćanskoj granici prošlog meseca. [[Datoteka:WHO.svg|mini|130px|[[WHO]]]] * [[7. 4.]] - Osnovana [[WHO|Svetska zdravstvena organizacija]] (WHO). * [[9. 4.]] - ''[[Bogotazo]]'': u Bogoti ubijen liberalni kolumbijski političar [[Jorge Eliécer Gaitán]], što izaziva neverovatno krvave i razorne nemire - uništeno je preko 100 zgrada, ubijeno je između 600 i 3.000 ljudi. Počinje desetogodišnji period sukoba u zemlji zvani ''[[La Violencia]]'', koji će od 1964. usloviti [[Kolumbijski građanski rat|Kolumbijski unutrašnji oružani konflikt]]. * 9. 4. - [[Masakr u Deir Jasinu]] - jevrejske paravojske ubile 107 seljana u selu kod Jerusalima. * [[10. 4.]] - Završeno Suđenje Einsatzgrupama u Nirnbergu: 14 od 24 optuženih je osuđeno na smrt, četiri kazne su i izvršene, svi su oslobođeni do 1958. * 10. 4. - NY Times javlja da će jedna britanska firma graditi dve visoke peći u Zenici. * 10. 4. - U italijanskoj luci Bari potopljen brod ''Lino'' koji je prevozio oružje iz Jugoslavije za Siriju - izvršitelji su jevrejski operativci<ref>[http://www.palyam.org/English/Sabotage/sbLino.php Sinking The Arms Vessel Lino]. palyam.org</ref> (tada se nagađalo da je oružje moglo biti upućeno komunistima). [[Datoteka:Spomen obelezje pocetka gradnje N Beograda.jpg|mini|200px|Spomen-obeležje početka gradnje Novog Beograda]] * [[11. 4.]] - Počela izgradnja [[Novi Beograd|Novog Beograda]] (gradnja [[Palata Federacije|Palate Federacije]] je počela prošle godine). * [[12. 4.]] - Grčki rat: komunisti zauzimaju Kalavritu na severu Peloponeza - vladine trupe se vraćaju sutradan, komunisti su izgubili većinu zaplenjenog oružja. * [[13. 4.]] - Pismo CK KPJ Staljinu i Molotovu, koje odbacuje optužbe od 27. 3.: vlada SSSR dobija netačne informacije (pomenuti Žujović i Hebrang), neslaganje sa stvaranjem sovjetske obaveštajne mreže u Jugoslaviji ("ma kako neko od nas volio... SSSR, on ne smije ni u kom slučaju manje voljeti svoju zemlju..."). * 13. 4. - Masakr medicinskog konvoja za bolnicu Hadassah - ubijeno 79 Jevreja na jerusalimskoj gori Skopus, uglavnom lekara i medicinskih sestara. * 13. 4. - Novi ustav [[Socijalistička Republika Rumunija|Rumunije]], kao narodne republike (menjan 1952. i 1965. i, nakon pada komunizma, 1991). * [[14. 4.]] - [[14. 5.]] - Operacija Sandstone: tri američke nuklearne probe na [[Maršalovi Otoci|maršalskom]] atolu [[Enewetak]], utvrđena je pogodnost novih jezgara, što omogućuje masovnu proizvodnju atomskih bombi (oko 550 komada tipa Mark 4, 1949-53). [[Datoteka:Marshall Plan poster.JPG|mini|Zastave zapadnoevropskih zemalja]] * [[16. 4.]] - U Parizu osnovana Organizacija za evropsku ekonomsku saradnju i razvoj (kasnije [[Organizacija za ekonomsku saradnju i razvoj|OECD]]), među članicama su i zapadne zone Nemačke i [[Slobodni Teritorij Trsta]]. * [[18. 4.]] - Izbori u Italiji, pobeda [[kršćanska demokracija (Italija)|demohrišćana]] nad Narodnim frontom (komunisti i socijalisti) sa 48,5 prema 31% (uz pomoć [[CIA]]-e i kampanje Katoličke crkve). * [[19. 4.]] - [[Andrija Hebrang (stariji)|Andrija Hebrang]] kažnjen partijskim strogim ukorom, predloženo da "napusti" položaj ministra industrije. * [[20. 4.]] - Nacionalna skupština je izabrala [[Chiang Kai-shek]]a za predsednika Republike Kine, što [[Kuomintang]] smatra početkom ustavne vlasti a komunisti ne priznaju. * 21 - [[22. 4.]] - Bitka za Haifu, jevrejska operacija Bi'ur Hametz, "čišćenje kvasca": zauzeti arapski delovi grada. * [[22. 4.]] - Uhićen mostarsko-duvanjski biskup [[Petar Čule]] - u srpnju osuđen na jedanaest i pol godina zatvora, pušten 1955. * 22. 4. - 3. 5. - [[Datoteka:Katamon Medal.gif|50px|Traka Katamonske medalje]] Operacija Yevusi: elitna jevrejska jedinica pokušava zauzeti položaje oko Jerusalima, zauzeli su [[Katamon]] 1. maja. * [[24. 4.]] - Završen 44-dnevni [[Građanski rat u Kostariki]] - pobeda opozicije pod komandom [[José Figueres Ferrer]]-a, uz pomoć SAD. Poslednje političko nasilje u Kostarici, novim ustavom sledeće godine je ukinuta vojska. * 26. 4. - Završen prvi [[Dachauski procesi (Slovenija)|Dachauski proces]] u Sloveniji: Branko Diehl, Stane Oswald i O. Juranič osuđeni na smrt, još osam na zatvor. (NYT) Ove godine još šest suđenja i dogodine tri. * 26. 4. - Sukobi na granicama FNRJ sa Italijom i Austrijom poginuli Italijan i Britanac (NYT 27. 4.) * [[27. 4.]] - Bivši kralj [[Petar II Karađorđević|Petar II]] u poseti SAD: poziva na oslobođenje istočne Evrope. * [[28. 4.]] - Savezna narodna skupština jednoglasno odlučila o dopunama Zakona o nacionalizaciji privatnih privrednih preduzeća - nacionalizovana su i preduzeća lokalnog značaja i sitnotrgovinska mreža. * [[30. 4.]] - Osnovan Zavod za zaštitu i naučno proučavanje prirodnih retkosti Srbije - danas Zavod za zaštitu prirode. * 30. 4. - U Bogoti osnovana [[Organizacija američkih država|Organizacija Američkih Država]]. * 30. 4. - [[Land Rover]] prvi put prikazan na Amsterdamskoj auto-izložbi. === Maj/Svibanj === [[Datoteka:Kip Josipa Broza Tita v Kumrovcu 1958.jpg|mini|220px|[[Antun Augustinčić|Augustinčićeva]] [[Skulptura Maršal Tito (Augustinčić)|Skulptura ''Maršal Tito'']] u Kumrovcu]] * [[1. 5.]] - U [[Vojnić]]u otvoren prvi zadružni dom u NR Hrvatskoj. * 1. 5. - U Atini ubijen ministar pravde Hristos Ladas - uvodi se ratno stanje, u narednim danima je pogubljeno 100-200 ranije osuđenih na smrt. * [[3. 5.]] - ''United States v. Paramount Pictures, Inc.'': antitrustovska odluka Vrhovnog suda SAD u cilju razdvajanja proizvodnje od distribucije i prikazivanja filmova - smatra se da je ovo početak kraja [[Studijski sistem|Studijskog sistema]]. * [[4. 5.]] - Novo pismo CK SKP(b) (Staljin i Molotov) za CK KPJ, oštrije od prethodnog, optuženi direktno Tito i Kardelj, potcenjen partizanski ratni napor - tvrdi se da KPJ nema većih zasluga od drugih partija i da ju je Crvena armija dovela na vlast (pismo poslato i ostalim partijama iz Informacionog biroa). * 4. 5. - Prikazan "[[Hamlet (film, 1948)|Hamlet]]" sa [[Laurence Olivier|Laurencom Olivierom]]. * [[6. 5.]] - Smenjena dvojica ministara: [[Sreten Žujović]] (finansije) i [[Andrija Hebrang (otac)|Andrija Hebrang]] (laka industrija, bivši šef planske komisije), u vezi sukoba sa Informbiroom (sutradan uhapšeni). * 6. 5. - Razgovori četiri sile o austrijskom ugovoru u Londonu odloženi do daljnjeg zbog zastoja povodom jugoslovenskog zahteva za teritorijalne ustupke. * 7 - 11. 5. - [[Haški kongres (1948)|Haški kongres]] ili Kongres Evrope. Churchill se zalaže za ujedinjenje kontinenta, koji bi tako postao treća sila. * [[8. 5.]] - Partijska komisija ([[Blagoje Nešković|B. Nešković]], [[ivan Gošnjak|I. Gošnjak]], [[Vida Tomšič|V. Tomšić]]) predlaže isključenje Andrije Hebranga i Sretena Žujovića iz partije i ispitivanje njihovog rada od strane mjerodavnih organa vlasti (objavljeno 30. 6.). * [[10. 5.]] - Tokom operacije Yiftach, jevrejske snage zauzele [[Safed]], najviši grad u Galileji i Izraelu, zauzeto je oko 50 arapskih sela u istočnoj Galileji. * 10. 5. - U američkoj zoni na jugu Koreje održani izbori za ustavotvornu skupštinu. U proteklih par meseci poginulo je oko 600 ljudi u terorističkim napadima, u toku je i sukob na ostrvu Ćeđu. * [[13. 5.]] - Kfar Etzionski masakr: transjordanska Arapska legija i lokalni Arapi zauzeli kibuc u Judejskim brdima, stradalo 129 boraca i civila. [[Datoteka:Declaration of State of Israel 1948.jpg|mini|250px|Proglašenje nezavisnosti Izraela]] * [[14. 5.]] ([[Hebrejski kalendar|5. Iyar 5708]])- {{flagcountry|ISR}} proglašava nezavisnost u Tel Avivu, nekoliko sati pre okončanja [[Britanski mandat nad Palestinom|Britanskog mandata]]. Na čelu privremene vlade je [[David Ben-Gurion]], zatim [[Haim Vajcman]]. SAD daju de fakto priznanje, de jure u januaru posle izraelskih izbora. * [[15. 5.]] - Napadom arapskih armija počinje [[Arapsko-izraelski rat 1948.|Arapsko-izraelski rat]]. * 15. 5. - Počeo s radom Ansambl narodnih pesama i igara Srbije "[[Kolo (ansambl)|Kolo]]". * 15. 5. - Na suđenju bivšem četniku I. Mangoviću tvrdi se da ga je čuvao američki vojni ataše potpuk. Stratton. (NYT) * [[17. 5.]] - Pismo CK KPJ Staljinu i Molotovu: zbog neravnopravnosti je nemoguće pristati da se stvar rešava pred [[Informbiro]]om. * 17. 5. - SSSR priznaje Izrael. * 19. 5. - Jugoslavija priznaje Izrael. * [[20. 5.]] - Zakazan Peti kongres [[Komunistička partija Jugoslavije|KPJ]] (prvi posle [[1928]], u Drezdenu). * 20. 5.? - Trojica poštara osuđena na smrt i šestorica na zatvor zbog krađe iz pošiljki iz SAD u Jugoslaviju. (NYT) [[Datoteka:Die Bankie Gedagte W.jpg|mini|Spomenik [[apartheid]]u]] * [[21. 5.]] - Bivši kralj Petar II posetio predsednika Trumana. (NYT) * {{circa}} 21. 5. - Dovršena nacionalizacija maloprodajnih radnji u Beogradu. (NYT) * [[22. 5.]] - [[Mihail Suslov|Suslovljevo]] pismo Titu, kojim je pozvan u Bukurešt na sastanak Informbiroa, što Tito odbija; podsećanje da je KPJ prošlog septembra kritikovala KP Italije i KP Francuske, a sada ne želi da primi kritiku. * ca. 24. 5. - "Borba" piše da su smenjeni oni koji su zagovarali brzu kolektivizaciju sela, putem sile. (NYT 25. 5.). * [[26. 5.]] - Pobedom Nacionalne partije nad Ujedinjenom partijom na izborima u [[Južna Afrika|Južnoj Africi]], započinje era [[Apartheid]]a (do [[1994]]). [[Daniel François Malan]] je premijer (do 1954), umesto [[Jan Smuts|Jana Smutsa]]. * [[27. 5.]] - U Beogradu osnovano Pozorište lutaka Srbije. * 28. 5. - "Jugoslovenske novine tvrde da neredi na beogradskim fudbalskim utakmicama imaju političke implikacije". (NYT 29. 5.). * [[31. 5.]] - Konferencija Šest sila u Londonu: zapadne zemlje odlučile da se na zapadu Nemačke osnuje demokratska država. * 31. 5. - Sastanak skupštine u Seulu, na čelu joj je [[Syngman Rhee]] (od jula predsednik republike, do 1960). === Jun/Juni/Lipanj === [[Datoteka:Israel-1er-juin-1948-bis.png|mini|220px|[[Izraelsko-arapski ratovi|Izraelsko-arapski rat]], stanje 1. juna 1948.]] * [[1. 6.]] - Rudolf Dassler osniva "[[Puma SE|Pumu]]" u [[Herzogenaurach]]u - njegov brat Adolf dogodine osniva "[[Adidas]]". * 1. 6. - NY Times: primećeno poboljšanje u ličnim kontaktima sa američkim zvaničnicima u Beogradu. * [[2. 6.]] - Obešena sedmorica nacista osuđenih na "[[Doktorsko suđenje (Nirnberg)|Doktorskom suđenju]]" u Nirnbergu. * [[3. 6.]] - Raspisan Narodni zajam Petogodišnjeg plana, u iznosu 3,5 milijarde dinara (upisivanje počinje 29. juna, suma premašena već 11. jula, po Saveznoj komisiji). * 3. 6. - Jugoslovenski avion prinuđen da sleti u Italiju, četvorica prebegla. (NYT 4. i 6. 6.) * 3. 6. - Seljaci u FNRJ moraju predati 10 do 85% svojih prinosa. (NYT) * 6. 6. - Makedonski premijer Koliševski optužuje "frakcije u bugarskoj vladi" da još uvek pokušavaju da reanektiraju Makedoniju. (NYT) * [[7. 6.]] - Čehoslovački predsednik [[Edvard Beneš]] daje ostavku - slomljen i oboleo, umire u septembru. Komunista [[Klement Gottwald]] je predsednik do smrti 1953, potpisuje ustav donesen prošlog meseca. * 8. 6. - Certifikovan je [[Porsche 356]], prvi model te firme pod svojim imenom. * 8. 6. - ''[[Texaco Star Theater]]'' je prešao sa radija na televiziju (do 1956), [[Milton Berle]] će se proslaviti. (→ [[Zlatno doba televizije (historijsko)|Zlatno doba televizije]]) * [[10. 6.]] - Osnovano preduzeće "[[Sloboda (preduzeće)|Sloboda]]" [[Čačak]]. * 10. 6. - Na Portoriku je na snazi Zakon 53, ili "Zakon zapušenih usta", kojim je zabranjeno propagiranje nezavisnosti (opozvan 1957). * jun - Počinje [[Operacija Balak]], čehoslovački avioni lovci se prevoze u Izrael naredna tri meseca. * [[11. 6.]] - Na snazi je primirje u Palestini (nove borbe u julu i ponovo od oktobra). * 11. 6. - Prvi primat "astronaut": [[rezus makaki]] Albert je ispaljen raketom V-2 iz [[White Sands, New Mexico|White Sandsa]] - ugušio se. * 11. 6. - Danski putnički brod ''Kjobenhavn'' naleteo na minu, stradala 141 osoba od 402. * [[15. 6.]] - Osnovan je [[Ženmin žibao]], "Narodni dnevnik", glasilo CK KP Kine. * 15. 6. - Lučki radnici u Njujorku odbili da utovaruju u brod "Radnik" nakon što su videli Titovu i Staljinovu sliku i komunističke simbole. (NYT) * ca. 16. 6. - Grčka vlada započinje operaciju Koronis protiv komunista na Gramosu * [[17. 6.]] - United Airlines Flight 624: avion [[Douglas DC-6|DC-6]] na putu ka Njujorku pao u Pensilvaniji, stradalo 43 p. i č. p.. * [[18. 6.]] - ''Malayan Emergency'': dva dana nakon što su komunisti ubili trojicu evropskih plantažera na [[Malaja|Malaji]], proglašeno je vanredno stanje - [[Malajski ustanak]] traje do [[1960]]. [[Datoteka:Columbia ML4001 plate.png|mini|200px|''[[Long play]]'' ploča]] * [[19. 6.]] - Sovjetski reaktor A-1, u kompleksu Majak kod grada Azjorska blizu Čeljabinska, dostigao je projektnu snagu - prvi industrijski nuklearni reaktor u SSSR i Evropi proizvodi plutonijum za prvu sovjetsku atomsku bombu [[RDS-1]] (detonirana u avgustu 1949). * [[20. 6.|20]] - [[22. 6.]] - Sastanak Komunističkog informacionog biroa u dvorcu kod [[Bukurešt]]a: u odsustvu Jugoslavije donesena Rezolucija, koja će biti objavljena [[28. 6.]]. * [[20. 6.]] - Valutna reforma u tri zapadne okupacione zone: uvedena '''[[njemačka marka]]''' (u zapadnom [[Berlin]]u od 23. 6.); sovjetske vlasti to smatraju prijetnjom zbog mogućnosti inflacije, mjenjaju [[Istočnonjemačka marka|novac u svojoj zoni]]. * [[21. 6.]] - ''[[Manchester Baby]]'' ili ''Small-Scale Experimental Machine'', prvi kompjuter sa pohranjenom memorijom, izvršava prvi program. * 21. 6. - Izdata je prva LP (''[[Long play]]'') ploča: ''Mendelssohn’s Concerto in E minor'' izdavačke kuće [[Columbia Records]]. * [[22. 6.]] - Brod ''HMT Empire Windrush'' stiže u London sa oko 800 imigranata sa Kariba - prva veća takva grupa imigranata i početak [[Multikulturalizam|multikulturnog]] društva u Britaniji. * [[23. 6.]] - Katastrofalna poplava u Nišu, takođe i u Pirotu i drugde oko Nišave i Morave. [[Datoteka:C-54 landing at Tempelhof 1948.jpg|mini|left|Berlinski vazdušni most]] * [[24. 6.]] - Sovjeti blokirali zapadni deo [[Berlin]]a - počinje [[Berlinska blokada]] (do maja [[1949]]). Berlinski vazdušni most počinje dva dana kasnije. * [[24. 6.]] - [[24. 7.]] - Prva svetska zdravstvena skupština - [[Andrija Štampar]] jednoglasno izabran za prvog predsednika skupštine [[WHO|Svetske zdravstvene organizacije]] (''WHO''). * [[25. 6.]] - [[Joe Louis]] je poslednji put odbranio titulu, od [[Jersey Joe Walcott]]a (povlači se sledeće godine, ali vraća se zbog poreskih dugova 1950-51). * [[28. 6.]] - '''Rezolucija Informacionog biroa komunističkih partija o stanju u KPJ''', optužbe: odstupanje od marksizma-lenjinizma, neprijateljska politika prema SSSR, napuštanje pozicija radničke klase i teorije klasne borbe ("nepravilna politika na selu"), Narodni front vodeća snaga u zemlji (umesto KPJ), birokratski režim u partiji ("nema unutrašnje partijske demokratije") - poziv "zdravim elementima" da prisile rukovodstvo da se vrate inernacionalizmu ili da ih smene. Otvoreni sukob [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|Jugoslavije]] i [[Sovjetski Savez|SSSR]]-a. * 28. 6. - Osnovan [[Stomatološki fakultet Univerziteta u Beogradu]]. * 28. 6. - Vanredno stanje u Britaniji, jer štrajk londonskih dokera preti da se proširi na druge luke - sutradan glasaju za povratak na rad. * 28. 6. - Zemljotres u Fukuiju, Japan, poginulo preko 3.700 ljudi. * [[29. 6.]] - Osnovano [[slavistika|slavističko]] društvo Srbije. [[Datoteka:Politika 30 jun 1948.JPG|mini|"Politika", sa izjavom CK KPJ]] * [[30. 6.]] - "[[Borba (novine)|Borba]]" objavila Rezoluciju [[Informbiro]]a, uz odgovor CK [[Komunistička partija Jugoslavije|KPJ]] (tiraž 500.000). * 30. 6. - Izveštaj Specijalnog komiteta Ujedinjenih nacija za Balkan (UNSCOB) - čini se da Albanija, Jugoslavija i Grčka pomažu komunističku gerilu u Grčkoj, nisu nađeni dokazi o otmici grčke dece. * lipanj - [[Ivo Tartaglia]], bivši [[split]]ski gradonačelnik i [[Primorska banovina|primorski]] ban, osuđen na sedam godina teškog rada. === Jul/Juli/Srpanj === * jun/jul - Poslednji sokolski slet u Pragu: prkos novim komunističkim vladarima, takođe klicanje Titu. (NYT 1. 7.) * [[1. 7.]] - [[Enver Hodža]] osudio sve ekonomske sporazume sa Jugoslavijom, naredio jugoslovenskom osoblju da napusti [[Albanija|Albaniju]] u roku od 48 časova. * 1. 7. - Sovjeti se povukli iz berlinske komandature, što je kraj saradnje sa zapadnim silama u Nemačkoj. * 1. 7. - Frankfurtski dokumenti: zapadne sile su predale liderima svojih okupacionih zona preporuke za osnivanje zapadnonemačke države * [[2. 7.]] - Ofanziva [[Kraljevina Grčka|grčkih]] vladinih trupa protiv prokomunističke [[Demokratska armija Grčke|DAG]], uz zapadnu pomoć - završna faza [[grčki građanski rat|Grčkog građanskog rata]]. * [[3. 7.]] - XI svesokolski slet u Pragu, pozdravljeni jugoslovenski vežbači. * [[4. 7.]] - [[Operacija Gvardijan]]: uhvaćena poslednja grupa ustaša ubačenih u Jugoslaviju (Akcija 10. travnja, od prošle godine, organizator [[Božidar Kavran]]), ukupno 96 uhvaćenih. * 4. 7. - Sudar aviona iznad Londona, 39 žrtava. [[Datoteka:Anenurin Bevan, Minister of Health, on the first day of the National Health Service, 5 July 1948 at Park Hospital, Davyhulme, near Manchester (14465908720).jpg|mini|200px|Prvi dan NHS u Engleskoj: ministar zdravlja [[Aneurin Bevan]]]] * [[5. 7.]] - Stupio na snagu Zakon o Nacionalnoj zdravstvenoj službi (''National Health Service'') u Engleskoj i Velsu. * [[6. 7.]] - Sovjeti odbijaju jugoslovensku ponudu partijskog sastanka. * 9. 7. - Sudar vozova na Kosmetu, 20 mrtvih, među njima i neki koji su proterani iz Albanije. (NYT) Mašinovođa osuđen na smrt sledećeg meseca. (NYT 8. 8.) * [[10. 7.]] - Operacija Danny: Izraelci zauzeli Lyddu ([[Lod]]) i [[Ramla|Ramlu]] - nisu uspeli zauzeti [[Latrun]]. * [[13. 7.]] - Puštena u saobraćaj omladinska [[Željeznička pruga Nikšić – Podgorica|pruga Nikšić-Titograd]] (normalni kolosijek od 1965). * 13. 7. - [[Etiopska pravoslavna tevahedo Crkva|Etiopska crkva]] postigla autokefalnost sporazumom sa [[Koptska pravoslavna crkva|Koptskom crkvom]]. * [[14. 7.]] - [[Palmiro Togliatti]] teško ranjen u atentatu, što izaziva političku krizu u Italiji. * [[16. 7.]] - Operacija Dekel, "Palmovo drvo": Izraelci zauzeli [[Nazaret]]. Takođe, tokom julskog perioda ratovanja, Izraelci su na jugu pokušali povezati izraelska naselja u Negevu, ali ovi su ostali u egipatskom okruženju. * 16. 7. - Prva otmica aviona: hidroavion po imenu ''Miss Macao'' je pao u deltu Biserne reke nakon sukoba sa pilotom, stradalo je 25 ljudi a jedan od otmičara je preživeo. * ca. 16. 7. - Vlada FNRJ spušta cene poljoprivrednih proizvoda za 30-50%. (NYT) * [[17. 7.]] - Operacija Kedem: Izraelci su pokušali zauzeti istočni Jerusalim, prodrli su kroz Novu kapiju ali se ubrzo povlače - počinje novo primirje. * [[19. 7.]] - Potpisan sporazum sa [[Sjedinjene Američke Države|SAD]] u vezi ratnog [[Lend-Lease]] programa (o "zajmu i najmu"), vrednom 17 miliona dolara, odmrznuta jugoslovenska imovina u SAD. * [[20. 7.]] - [[Hladni rat]]: predsednik Truman raspisao mirnodopsku regrutaciju usled tenzija sa Sovjetima (drugi put u istoriji, posle Ruzveltove iz 1940). Dvanaest komunističkih lidera je optuženo prema Smithovom zakonu - uhapšeni su, suđenje sledeće godine. [[Datoteka:V Kongres KPJ, Titov govor.jpg|mini|200px|[[Peti kongres KPJ]]]] * [[21. 7.|21]] - [[28. 7.]] - [[Peti kongres KPJ]] u Beogradu - podrška vrhu partije i osuda napada Informbiroa, ali ne i Staljina. Titov politički izveštaj: "...da budemo nepomirljivi prema svim pokušajima razbijanja jedinstva naše partije i jedinstva naših naroda", doneti Program i Statut KPJ (kopije odgovarajućih sovjetskih dokumenata), reizabran CK (osim Hebranga i Žujovića). * [[22. 7.]] - Dominion [[Newfoundland]] izglasao priključenje [[Kanada|Kanadi]] sa 52,3% (ostvareno sledećeg aprila). * [[26. 7.]] - Trumanovim izvršnim naređenjem 9981 okončana [[segregacija]] u oružanim snagama SAD. * 26. 7. - Operacija Šoter, "Policajac": Izraelci zauzeli "mali trougao" južno od Haife, čime su normalizovali saobraćaj sa Tel Avivom, a hiljade Arapa napušta domove. * [[28. 7.]] - Eksplozija [[Dimetil etar|etra]] u BASF-ovoj fabrici u [[Ludwigshafen am Rhein|Ludwigshafenu]], 200 mrtvih i velika šteta. * [[29. 7.]] - Prvi plenum CK KPJ - izabrano 9 članova Politbiroa (izvršno telo partije) i 4 kandidata. * [[30. 7.]] - [[Narodna Republika Mađarska|Mađarski]] predsednik [[Zoltán Tildy]], iz Sitnoposedničke stranke, daje ostavku, zamenjuje ga komunista. * 30. 7. - Britanski zakon o državljanstvu: ljudi iz kolonija se mogu naseljavati u UK (na snazi od Nove godine). * [[jul]] - Hapšenje preostalih neposlušnih socijaldemokrata u [[Narodna Republika Bugarska|Bugarskoj]]. * [[29. 7.]] - [[14. 8.]] - [[Datoteka:Olympic rings.svg|45px]] [[Olimpijske igre 1948.]] u [[London]]u, prve od Berlina [[1936]]. Nemačka i Japan nisu pozvani, SSSR nije došao. Jugosloveni osvojili dve srebrne medalje ([[Ivan Gubijan]] i fudbaleri). Holanđanka [[Fanny Blankers-Koen]], "leteća domaćica", je osvojila četiri zlatne medalje. * [[30. 7.]] - Završeno IG Farbenovo Suđenje u Nirnbergu: osuđeno je 13 od 24 optužena. * 30. 7. - [[Elizabeth Bentley]] počinje svedočenje pred Kongresom u kome tvrdi da u administraciji ima komunističkih doušnika - dosta pažnje ali i neverice, naročito među demokratima. * [[30. 7.]] - [[18. 8.]] - [[Dunavska konferencija (1948)|Dunavska konferencija]] u Beogradu. * [[31. 7.]] - Završeno Kruppovo suđenje: osuđeno je 11 od 12 optuženih. [[Alfried Krupp von Bohlen und Halbach|Alfriedu Kruppu]] je naređeno da proda imovinu, ali je nakon tri odležane godine odluka poništena. * leto - Obnovljen je [[Venecijanski bijenale]], Peggy Guggenheim donosi deo [[Kolekcija Peggy Guggenheim|svoje kolekcije]]. === Avgust/August/Kolovoz === * [[1. 8.]] - Francuski leteći brod marke ''Latécoère'' nestao iznad Atlantika sa 52 ljudi - povučen je iz upotrebe. * 1. 8. - Prvi broj nemačkih časopisa ''[[Stern]]'' i ''Welt am Sonntag''. * [[3. 8.]] - Objavljena smena četvorice crnogorskih ministara, među kojima i [[Božo Ljumović|Boža Ljumovića]] (sekretar pokrajinskog komiteta i potpredsednik republičke vlade) - zbog IB-a. * 3. 8. - [[Whittaker Chambers]] svedoči pred Komitetom Predstavničkog doma za neameričke aktivnosti da je [[Alger Hiss]] član KP, što ovaj poriče. I predsednik Truman otpisuje slučaj kao "crvenu haringu" (Hiss je osuđen za krivokletstvo početkom 1950). * 9. 8. - Jugoslavija zaustavlja putovanja u inostranstvo (NYT) * [[10. 8.]] - Prva epizoda ''[[Candid Camera]]''. * 11/[[12. 8.]] - Gen-puk. [[Arso Jovanović]], koji se nedavno vratio sa školovanja u SSSR, ubijen pri pokušaju prelaza granice kod [[Vršac|Vršca]]. Gen. [[Branko Petričević]] je uhapšen, puk. [[Vlado Dapčević]] je zasad pobegao. * ca. 12. 8. - Smenjena trojica ministara u vladi NR BiH. (NYT) * [[12. 8.]] - Masakr u Babrri: ubijeno 15 do 150 pripadnika [[Paštuni|paštunskog]] pokreta Khudai Khidmatgar u pakistanskoj Severozapadnoj graničnoj provinciji. [[Datoteka:Ceremony inaugurating the government of the Republic of Korea.JPG|mini|200px|Proglašenje Republike Koreje]] * [[15. 8.]] - {{flagicon|KOR}} Proglašena je [[Republika Koreja]] (južna), šef države je [[Syngman Rhee]] (do [[1960]], što se smatra Prvom republikom). * ca. 16. 8. - Jugoslovenski graničari optuženi za otmicu dvojice Austrijanaca. * [[18. 8.]] - Na kraju [[Dunavska konferencija (1948)|konferencije]] u Beogradu, potpisana je Dunavska konvencija - regulisana uprava i pravo plovidbe, osnovana [[Dunavska komisija]]. SAD, UK i Francuska nisu potpisale, pošto su svi njihovi predlozi odbijeni, isključeni su iz uprave rekom, kao i Austrija. * 19. 8. - Savet bezbednosti odbacio jugoslovensku rezoluciju osude anglo-američke uprave u Trstu. * ca. 20. 8. - Operacija Koronis: grčki komunisti sa Gramosa u Epiru se povlače u Albaniju i na planinu Vici. * [[21. 8.]] - Protitovski članovi izbačeni iz tršćanske komunističke partije. (NYT) * [[22. 8.]] - Prva noćna fudbalska utakmica u Jugoslaviji: "Drvodeljac" (Zabrežje kod [[Opština Obrenovac|Obrenovca]]) - Partizan (Beograd). * [[23. 8.]] - U Amsterdamu osnovan [[Svetski savet crkava]], okuplja pravoslavne i protestantske denominacije. * [[25. 8.]] - Komitet Predstavničkog doma za neameričke aktivnosti prvi put prenosi preko televizije jedno saslušanje ([[Whittaker Chambers]] protiv [[Alger Hiss|Algera Hissa]]). * [[27. 8.]] - Vijeće Vrhovnog suda NR Hrvatske izreklo presudu "ustaško-mačekovsko-četničkim zločincima i teroristima": 20 vešanja, 23 streljanja, 12 vremenskih kazni<ref>[https://www.znaci.org/00003/600.php?broj=117 Stevo Ostojić: Naše godine, str. 117]. znaci.net</ref>, među obešenima su i [[Ljubo Miloš]] i [[Božidar Kavran]], uhvaćeni u [[Operacija Gvardijan|operaciji Gvardijan]]. * [[28. 8.]] - Obnovljen rad [[Fudbalski savez Srbije|Fudbalskog saveza Srbije]]. * [[30. 8.]] - Osnovana rumunska tajna policija ''[[Securitate]]'', tj. ''Departamentul Securității Statului''. * [[31. 8.]] - Rekonstrukcija [[Vlada Josipa Broza Tita od 1. februara 1946. godine|Vlade Josipa Broza Tita]]: [[Edvard Kardelj]] ministar inostranih poslova nakon [[Stanoje Simić|Stanoja Simića]] (do 1953); ministar unutr. poslova [[Aleksandar Ranković]] je i potpredsednik vlade; [[Blagoje Nešković]] je potpredsednik vlade i predsednik Savezne kontrolne komisije; [[Mijalko Todorović]] je ministar poljoprivrede nakon [[Petar Stambolić|Stambolića]] itd. [[Datoteka:Terijokipakten zjadanov.jpg|mini|100px|† [[Andrej Ždanov|Ždanov]]]] * 31. 8. - Umro sekretar CK SKP(b) [[Andrej Ždanov]], mogući Staljinov naslednik; nasleđuje ga [[Georgij Maljenkov]] (do 1952). Iz optužbe za pogrešno lečenje, početkom 1953. objavljeno otkriće "[[Doktorska zavera|Doktorske zavere]]". * avgust - Smenjena četiri člana PK KPJ za Crnu Goru (u vezi Informbiroa). === Septembar/Rujan === * [[1. 9.]] - U Bonnu se sastalo Parlamentarno vijeće koje do maja pravi ustav, Osnovni zakon Savezne Republike Njemačke - na čelu vijeća je [[Konrad Adenauer]]. * [[3. 9.]] - Državni sekretar [[Dean Acheson]] i Hector McNeil iz Forin Ofisa poručili Moskvi: napad na Jugoslaviju bi imao "ozbiljne" posledice. * 3. 9. - [[Władysław Gomułka]], prvi sekretar [[poljska|poljske]] Radničke partije, smenjen pod optužbom za desničarenje, nasleđuje ga [[Bolesław Bierut]] (do 1956, a Gomułka se vraća 1956-70). * [[4. 9.]] - [[Holandija|Holandska]] kraljica [[Wilhelmina od Nizozemske|Wilhelmina]] abdicirala posle nepunih 58 godina vladavine - dva dana kasnije nasleđuje je kćerka [[Juliana od Nizozemske|Juliana]] (do svoje abdikacije 1980). * [[6. 9.]] - Komunistički demonstranti ometaju zasedanje gradskog veća [[Berlin]]a, čiji razilazak predstavlja kraj jedinstvenog grada (socijaldemokratska gradonačelnica je 26. 8. smjenila komunističkog šefa policije). * 6. 9. - Prikazan film ''[[The Red Shoes]]''. * [[9. 9.]] - [[Datoteka:Flag of North Korea.svg|25px]] Proglašena [[Demokratska Narodna Republika Koreja]], premijer [[Kim Il-sung]]. * 9. 9. - [[Grčki građanski rat]]: grčka vlada izjavljuje da se Jugosloveni bore uz pobunjenike, traže akciju UN - tokom okršaja na granici je bilo poginulih među Jugoslovenima. (NYT) * 9. 9. - Veliko okupljanje u zapadnom Berlinu, gradonačelnik [[Ernst Reuter]] se obraća "narodima sveta"; nakon mitinga skinuta sovjetska zastava sa Brandenburške kapije, jedan demonstrant poginuo, 12 ranjenih. [[Datoteka:Jinnah1945b.jpg|mini|100px|left||† [[Muhammad Ali Jinnah]]]] * [[11. 9.]] - Umro [[Muhammad Ali Jinnah]], osnivač [[Pakistan]]a. [[Khawaja Nazimuddin]] je sledeći generalni guverner (do 1951). * [[12. 9.]] - Kardinal Spellman posvetio Srednju školu nadbiskup Stepinac, školu za dečake u [[White Plains, New York]], nazvanu po "političkom zatvoreniku komunističke vlade"; Spellman hvali njegovo "mučeništvo". (NYT 10. i 13. 9.) * 12. 9. - Osam grčkih komunista skrenuli avion Atina-Solun u Skoplje. * 13. 9. - Jugoslovenska vlada plaća 17 miliona dolara odštete za nacionalizovanu imovinu Amerikanaca. (NYT) * [[13. 9.|13]] - 18. 9. - Operacija Polo, [[Aneksija Hajderabada]]: indijska vojska ulazi u [[Država Hajderabad|Državu Hajderabad]] i priključuje je [[Indija|Indiji]]. Revanšistički hinduisti, većina u državi, ubijaju najmanje 30.000 muslimana. U regiji je u toku i komunistička [[Telanganska pobuna]]. [[Datoteka:Operation Polo 1948.jpg|mini|Indijsko zauzeće Hajderabada]] * [[17. 9.]] - Militantni [[cionizam|cionisti]] ubili [[Folke Bernadotte|grofa Bernadota]], posrednika [[Ujedinjeni narodi|UN]] u [[arapsko-izraelski konflikt|arapsko-izraelskom konfliktu]]. Nakon ovoga će biti raspuštena preostala [[Irgun]]ova jedinica, a [[Lehi]] je proglašen za terorističku organizaciju. * [[18. 9.]] - Madiunska afera: pobuna komunista na istočno-centralnoj Javi protiv samoproglašene Republike Indonezije, razbijeni su u roku od tri meseca. * [[24. 9.]] - [[Operacija Velveta]] ili Alabama: Izraelci prevoze spitfajere iz Čehoslovačke, preko Nikšića, do Palestine. * 24. 9. - [[Kineski građanski rat]]: komunisti su zauzeli prvi veći urbani centar, [[Jinan]], glavni grad [[Shandong]]a. * 24. 9. - [[Soichiro Honda]] osnovao firmu [[Honda]]: prave motorizovane bicikle. * [[27. 9.]] - U Bernu postignut sporazum o naknadi za [[švajcarska|švajcarske]] interese u Jugoslaviji (75 miliona franaka u roku od 10 godina). === Oktobar/Listopad === * [[1. 10.]] - Patrijarh [[Rumunska pravoslavna crkva|Rumunske PC]] proglasio prisajedinjenje [[Rumunska grkokatolička crkva|Rumunske grkokatoličke crkve]]. * [[4. 8.]] - Tito primio Erica Johnstona, predstavnika američke asocijacije izvoznika filma<ref>[http://foto.mij.rs/site/gallery/51/photo/1 Prijem Erika Džonstona, predstavnika udruženja američkih filmskih proizvođača] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210306074711/http://foto.mij.rs/site/gallery/51/photo/1 |date=2021-03-06 }}. foto.mij.rs</ref>, potpisan sporazum po kome će Jugoslavija dogodine uvesti 25 filmova (u 1950, prikazivanje američkog filma iza Gvozdene zavese je uglavnom "presušilo", osim u Jugoslaviji)<ref name="Segrave1997">{{cite book|author=Kerry Segrave|title=American Films Abroad: Hollywood's Domination of the World's Movie Screens from the 1890s to the Present|url=https://books.google.com/books?id=hPwdhDUGsqcC&pg=PA158|date=1 January 1997|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-0346-2|pages=158–}}</ref> (NY Times izveštava o poseti 5. 10.). * 4. 10. - Štrajk 300.000 rudara u Francuskoj, pod vođstvom KP. * [[4. 10.|4]] - [[7. 10.]] - De­veta partijska konferencija KPJ za Crnu Goru se konstituiše u Prvi (osnivački) kongres KP Crne Gore (od 1952. [[Savez komunista Crne Gore]]), na čelu je [[Blažo Jovanović]]. * [[6. 10.]] - [[Ašhabad]]ski zemljotres u [[Turkmenska Sovjetska Socijalistička Republika|Turkmenskoj SSR]] - negde između 10.000 i 110.000 mrtvih, o događaju se slabo izveštavalo. [[Datoteka:Citroen UK 2 CV 1953.JPG|mini|250px|Prvi tip [[spaček]]a]] * [[7. 10.]] - Na sajmu u Parizu je predstavljen [[Citroën 2CV]] - proizvodi se 1949-90. u preko pet miliona primeraka. * [[10. 10.]] - Sovjetska raketa R-1 (kopija V-2) ušla u svemir. * 12 - [[14. 10.]] - Četvrti Kongres [[Savez komunističke omladine Jugoslavije|SKOJ]] i zajednički kongres sa Narodnom omladinom Jugoslavije. * oktobar - Suđenje četničkom oficiru Andriji Lončariću i dvojici pomagača u Beogradu, impliciran i kralj Petar i jedan francuski diplomata. (NYT) * [[15. 10.]] - Komunisti zauzimaju [[Jinzhou]], stratešku vezu centralne i severoistočne Kine. * ca. 15. 10. - Sa Beogradskog univerziteta i tehničkih instituta izbačeno 233 studenta "buržujskog" porekla, pod optužbom za neprijateljstvo prema vladi, nemoral i špijunažu. (NYT) * [[15. 10.|15]] - [[22. 10.]] - Izraelska operacija Yoav uspostavlja sigurnu vezu sa enklavom u Negevu. * [[15. 10.]] - [[Shigeru Yoshida]] je ponovo japanski premijer (do 1954). Njegova doktrina (1951) cilja ekonomsku obnovu s velikim oslanjanjem na bezbednosni savez sa SAD. * [[18. 10.]] - Predata u promet zagrebačka dionica [[Autoput Bratstva i jedinstva|Autoputa Bratstva i jedinstva]] (još uvek se nose Staljinove slike)<ref>[https://www.znaci.org/00003/600.php?broj=120 Stevo Ostojić: Naše godine, str. 120]. znaci.net</ref>. * [[20. 10.]] - Komunisti zauzeli [[Changchun]], tada najveći grad u Mandžuriji, nakon petomesečne opsade. Procenjuje se da je 150.000 civila stradalo zbog nedostatka hrane. * [[21. 10.]] - Izraelci zauzeli [[Beersheba|Beershebu]]. * [[22. 10.]] - Petorica novih predstavnika u Svetskom sudu, među kojima i jugoslovenski (SSSR na kraju ipak glasao "za" - NYT). * [[23. 10.]] - Francuska vojska zauzima najveće rudnike uglja, nakon tri dana nasilja. Nekomunistički štrajkači se vraćaju na posao 30-og. * [[24. 10.|24]] - [[28. 10.]] - U Beogradu održan Prvi kongres Jedinstvenih sindikata Jugoslavije, koji menjaju ime u [[Savez sindikata Jugoslavije]]; na čelu Predsedništva Centralnog odbora je [[Đuro Salaj]]. * [[26. 10.]] - Suspendovan veliki broj putničkih i teretnih vozova u Jugoslaviji. (NYT) * [[28. 10.]] - Završeno Suđenje Visokoj komandi u Nirnbergu, osuđeno 11 optuženih. * [[29. 10.]] - Peruanski predsednik José Luis Bustamante y Rivero srušen vojnim udarom - vojska je smatrala nedovoljnim njegove mere protiv levičara nakon pobune u mornarici ranije tokom meseca. Gen. [[Manuel A. Odría]] je na čelu zemlje do 1956. * 29 - 31. 10. - Izraelska Operacija Hiram: zauzimaju Gornju Galileju, koja je po prošlogodišnjem planu trebala pripasti arapskoj državi - još 50.000 palestinskih izbeglica. * oktobar - [[Koçi Xoxe]], kao i njegovi saradnici, razrešen svih državnih i partijskih funkcija - sledećeg meseca isključen iz partije i uhapšen. * [[30. 10.]] - Narodna skupština NR Srbije potvrdila statute [[SAP Vojvodina|Autonomne Pokrajine Vojvodine]] i [[SAP Kosovo i Metohija|Autonomne Oblasti Kosovo i Metohija]]. * 30. 10. - Jugoslavija priznala severnokorejsku vladu. * 30. 10. - Američki diplomata Irving Ross ubijen od ruskih vojnika u Beču. === Novembar/Studeni === * [[1. 11.]] - [[Vaseljenski patrijarh Atinagora|Atinagora]] je izabran za novog vaseljenskog patrijarha (do 1972), pošto je prethodnik [[Maksim V]] dao ostavku, nezvanično zbog kontakata sa moskovskim, Staljinovim, patrijarhom. Atinagora je američki državljanin, antikomunista, dolazi u Istanbul sledećeg januara, Trumanovim avionom. * 1. 11. - Požar i eksplozija na brodu koji je evakuisao nacionalističke trupe iz luke [[Yingkou]], oko 3.000 mrtvih. * 1. 11. - U FNRJ ukinuta carina na poklone iz inostranstva? (NYT 1. 11.) * [[1. 11.|1]] - [[4. 11.]] - Šesta partijska konferencija KPJ za Bosnu i Hercegovinu se konstituisala u Prvi (osnivački) kongres KP BiH (od 1952. [[Savez komunista Bosne i Hercegovine]]), na čelu [[Đuro Pucar]]. * [[2. 11.]] - Uprkos svim predviđanjima, američki predsednik [[Harry S. Truman]] osvojio reizbor, pobedivši republikanca [[Thomas E. Dewey|Thomasa E. Deweya]] - 303:189 u elektorskim glasovima, 28:16 u državama. Južnjački demokrata, segregacionista [[Strom Thurmond]] je dobio četiri države. * 2. 11. - Nakon zauzeća [[Shenyang]]a (Mukdena), završena je kampanja Liaoshen u Kineskom građanskom ratu: komunisti su ovladali Mandžurijom, imaju stratešku brojnu prednost. * [[6. 11.]] - [[Ante Pavelić]] stigao u [[Juan Perón|Peronovu]] [[Argentina|Argentinu]]. * 6. 11. - [[Kineski građanski rat]]: počinje Huaihaiska kampanja, opkoljena je nacionalistička komanda u [[Xuzhou]], zauzeta u januaru. * [[7. 11.]] - Serija ''[[Westinghouse Studio One]]'' prešla sa radija na televiziju - 467 epizoda u 10 sezona. * [[8. 11.]] - U Parizu formirana umetnička grupa [[COBRA]]. * [[10. 11.]] - Na snazi je Međunarodna konvencija za regulaciju kitolova. * 10. 11. - Politički i bezbednosni komitet Generalne skupštine UN našao Jugoslaviju, Albaniju i Bugarsku krivim za ugrožavanje mira na Balkanu. * 11. - 15. 11. - Drugi kongres [[KP Slovenije]], sekretar Politbiroa je [[Miha Marinko]]. Ministar Kardelj kaže da bogati seljaci uskraćuju viškove urbanim radnicima. (NYT 16. 11.) * [[12. 11.]] - Završen [[Tokijski proces]] na kojem je 28 osoba osuđeno za ratne zločine pred Međunarodnim kaznenim sudom za Daleki istok - sedmorica na smrt, među kojima i gen. [[Hideki Tojo]] (pogubljen u decembru). * 12. ili 13. 11. - Maršal Tito proglašen za prvog počasnog člana Srpske akademije nauka. * [[13. 11.]] - Prikazan film ''[[The Snake Pit]]''. * 13. 11. - Neredi u nekoliko pariskih predgrađa, pošto komunisti izvode generalni štrajk. * [[14. 11.]] - [[Patrijarh srpski Gavrilo (Dožić)|Patrijarh srpski Gavrilo]] osvetio [[Crkva Svetog Marka u Beogradu|Crkvu Svetog Marka u Beogradu]]. * 14. 11. - Osnovano Odeljenje za proizvodnju filmova Jugoslovenske armije, kasniji [[Zastava film]]. * [[18. 11.]] - U FNRJ objavljeno da su ciljevi petoletke znatno povišeni, kako bi se nadoknadilo ometanje iz Kominforma. * [[20. 11.]] - U SSSR je raspušten [[Jevrejski antifašistički komitet]], kao "centar antisovjetske aktivnosti" - sledi "[[Borba sa kosmopolitizmom]]", antisemitska kampanja (do 1953). * 23 - 25. 11. - Operacija Lot: Izraelci bez otpora uspostavili koridor prema enklavi na Mrtvom moru, planini Sodom, ojačana pozicija u Negevu. * [[24. 11.]] - Kraj venecuelanskog demokratskog perioda ''[[El Trienio Adeco]]'': predsednik [[Rómulo Gallegos]] zbačen posle samo devet meseci; na čelu vojne hunte je [[Carlos Delgado Chalbaud]] (do 1950) a demokratija se vraća 1958/59. * 24. 11. - [[Italijanski neorealizam]]: prikazan film "[[Kradljivci bicikla]]". * [[25. 11.]] - U Skoplju osuđen Asen Bogdanov, ratni načelnik policije - biće streljan sa još dvojicom, od desetorice kojima je suđeno. * [[26. 11.]] - Drugi kongres [[KP Hrvatske]]: Tito izjavio da zbog embarga zemalja Informbiroa Jugoslavija mora revidirati petogodišnji plan. Istog dana otkriveno da Jugoslavija prvi put pokušava kupiti [[koks]] u zapadnoj Evropi (inače, sekretar Politbiroa KPH je [[Vladimir Bakarić]]). === Decembar/Prosinac === * [[1. 12.]] - [[José Figueres Ferrer]] ukinuo [[Vojska Kostarike|Vojsku Kostarike]], što je dogodine upisano u ustav - prvi takav potez u istoriji. * 1. 12. - Komunisti osnovali [[Narodna banka Kine|Narodnu banku Kine]] u [[Shijiazhuang]]u, izdaju se prve serije [[renminbi]]ja. * [[4. 12.]] - Brod ''Kiangya'' stradao u eksploziji na ušću Huangpa kod Šangaja, stradalo između 2.750 i 3.920 ljudi, uglavnom izbeglica. * [[5. 12.]] - Lokalni izbori u Berlinu sprovedeni samo u zapadnom delu grada. Starim većem u istočnom delu grada dominira Partija socijalističkog jedinstva. * 5. 12. - Izbori za ustavotvornu skupštinu u Argentini, dominacija peronista. [[Datoteka:Orden junaka socijalistickog rada.jpg|mini|100px|[[Orden junaka socijalističkog rada]]]] * [[8. 12.]] - Ustanovljen [[Orden junaka socijalističkog rada]] (prvi odlikovan je [[Moša Pijade]] dogodine). * 8. 12. - [[Kraljevina Egipat|Egipatski]] premijer al-Nuqrashi naređuje raspuštanje [[Muslimansko bratstvo|Muslimanskog bratstva]], nakon perioda nasilja protiv jevrejskih i državnih meta. * [[9. 12.]] - Generalna skupština UN usvojila [[Konvencija o sprečavanju i kažnjavanju zločina genocida iz 1948. godine|Konvenciju o sprečavanju i kažnjavanju zločina genocida]] (na snazi od 1951, FNRJ potpisala 11. 12.). [[Datoteka:Universal declaration of human rights voters.svg|mini|300px|Članice UN 1948: glasanje za Univerzalnu deklaraciju]] * [[10. 12.]] - Usvojena [[Univerzalna deklaracija o ljudskim pravima]] (48 za, 8 uzdržanih, među kojima i FNRJ, i 2 nisu glasale). * [[11. 12.]] - Pod imenom Akademija za pozorišnu umetnost osnovan [[Факултет драмских уметности|Fakultet dramskih umetnosti u Beogradu]] (ime od [[1973]]; Visoka filmska škola joj pripojena [[1950]].). * [[15. 12.]] - U Kovinu formirana Vazduhoplovna oficirska škola (od 1949. u Ljubljani)<ref>Bajec, Dolničar, 1981, str. 136</ref>. * 15. 12. - [[Alger Hiss]] je optužen za krivokletstvo, nakon što je Whittaker Chambers početkom meseca pokazao ''Pumpkin Papers'', rolne filma sa inkriminišućim materijalom skrivene u bundevi. * 15. 12. - Kineski građanski rat: završena kampanja Shuangduiji u provinciji [[Anhui]], komunisti su uništili nacionalističku 12. armiju i zarobili velike količine oružja. * decembar - Jednogodišnji trgovinski ugovor Jugoslavije i Velike Britanije (120 mil. dolara), nakon što je prva pristala platiti 18 miliona dolara bivšim britanskim vlasnicima nacionalizovanih industrija. * decembar - U šumu se odmetnulo 18 članova [[Bijelo Polje|Bjelopoljskog]] sreskog komiteta KP (pristalice IB). * {{circa}} 16. 12. - Zajednički kongres [[SKOJ]] i [[Ujedinjeni savez antifašističke omladine Jugoslavije|Narodne omladine Jugoslavije]] u Beogradu - jedinstvena omladinska organizacija pod imenom ove druge. * [[19. 12.|19]] - [[20. 12.]] - [[Indonežanski rat za nezavisnost]]: Holanđani su prekinuli primirje operacijom ''Kraai'' ("Vrana"): zauzeta je privremena prestonica [[Yogyakarta]], zarobljeni su lideri republike - politički neuspeh, SAD vrše pritisak za priznanje nezavisnosti Indonezije, nastavlja se gerilsko ratovanje. * [[19. 12.]] - [[Grčki građanski rat]]: počinje Operacija Peristera ("Golubica") protiv komunista na Peloponezu * [[21. 12.]] - Predsednik [[Irska|Irske]] potpisao Akt o Republici Irskoj, kojim se ostvaruje puna nezavisnost od [[Ujedinjeno Kraljevstvo|UK]], van Komonvelta (stupa na snagu u aprilu). * 21. 12. - [[Poljska ujedinjena radnička partija]] nastaje udruživanjem socijalističke i radničke partije - vladajuća partija do 1989. * 19 - [[23. 12.]] - Prvi kongres [[SK Makedonije|KP Makedonije]], sekretar Politbiroa je [[Lazar Koliševski]]. * [[22. 12.]] - Izraelci započinju Operaciju Horev protiv Egipćana u zapadnom Negevu. * [[23. 12.]] - Obešen [[Hideki Tōjō]] i još šestorica osuđenih na [[Tokijski proces|Tokijskom procesu]]. * [[25. 12.]] - [[Unska pruga]]: prvi svečani voz između [[Bihać]]a i [[Knin]]a. * [[26. 12.]] - Uhapšen mađarski kardinal [[József Mindszenty]]. * 26. 12. - Pripadnik [[Muslimansko bratstvo|Muslimanskog bratstva]] ubio egipatskog premijera Mahmud an-Nukraši Pašu. * [[26. 12.|26]] - [[30. 12.]] - Četvrto vanredno zasedanje Saveznog veća i Veća naroda narodne skupštine FNRJ: poziv radnicima, omladini i celokupnom članstvu Narodnog fronta da se svim ra­spoloživim snagama angažuju za povećanje rudarske i šumarske proizvodnje, kako bi se pojačanim izvozom ovih proizvoda zemlji obezbedila potrebna devizna sredstva<ref>Bajec, Dolničar, 1981, str. 131</ref>. * [[27. 12.]] - Tito preti da će prodavati sirovine zapadu, ako istočne zemlje i dalje budu kršile sporazume o dostavi teške opreme za industrijalizaciju. * [[28. 12.]] - Šest sila objavljuju nacrt statuta [[Međunarodna uprava za Rur|Međunarodne uprava za Rur]] (1949-52). === Kroz godinu === * U Beogradu osnovan [[Muzikološki institut SANU]], prvi u Jugoslaviji. * Objavljen [[Le Corbusier]]ov ''Le [[Modulor]]''. * [[Cadillac]] je ove godine dao mala peraja svom novom modelu - vrhunac stila je u drugoj polovini '50-tih. * Osnovan [[Elektrotehnički fakultet Univerziteta u Beogradu]]. == 1948. u temama == * Rukovodstvo [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|FNRJ]]: ** Predsednik Prezidijuma Narodne Skupštine: [[Ivan Ribar]] ** Predsednik Vlade: [[Josip Broz Tito]] (takođe i Generalni sekretar [[Komunistička partija Jugoslavije|KPJ]]) ** Predsednik Narodne skupštine: [[Vladimir Simić]] * Neki [[Popis jugoslavenskih filmova|domaći filmovi]]: "[[Sofka (film)|Sofka]]" (→ [[:Kategorija:Filmovi 1948.]]). * [[Spisak država po datumu državnosti|Nove države]] (Burma i Cejlon [Sri Lanka] su menjali zastave): {| | [[Datoteka:Flag of Burma (1948-1974).svg|thumb|120px|[[Burma]]]] | [[Datoteka:Flag of Ceylon.svg|thumb|120px|[[Šri Lanka|Cejlon]]]] | [[Datoteka:Flag of Israel.svg|thumb|120px|[[Izrael]]]] |- | [[Datoteka:Flag of South Korea.svg|thumb|120px|[[Južna Koreja]]]] | [[Datoteka:Flag of North Korea.svg|thumb|120px|[[Severna Koreja]]]] |} == Rođenja == {{glavni članak|:Kategorija:Rođeni 1948.}} === Januar/Siječanj === * [[1. 1.]] - [[Ivan Devčić]], hrvatski nadbiskup * 1. 1. - [[Petar Lukić]], paroh, starešina Saborne crkve u Beogradu * [[7. 1.]] - [[Kenny Loggins]], rok muzičar * 7. 1. - [[Zmago Jelinčič Plemeniti]], slovenski političar * [[10. 1.]] - [[Nikola Plećaš]], košarkaš * [[13. 1.]] - Radivoje Vican Vicanović, srpski fotoreporter († [[2003]]) * [[14. 1.]] - [[Carl Weathers]], glumac († [[2024]]) * [[16. 1.]] - [[John Carpenter]], filmski režiser, producent * [[19. 1.]] - [[Admiral Mahić]], bosanskohercegovački književnik * [[20. 1.]] - [[Kosta Bunuševac]], slikar i multimedijalni umetnik († [[2021]]) * 20. 1. - [[Radoslav Zelenović]], direktor Jugoslovenske kinoteke * [[27. 1.]] - [[Mihail Barišnjikov]], baletski plesač * [[28. 1.]] - [[Charles Taylor (Liberija)|Charles Taylor]], predsednik Liberije, osuđen za ratne zločine * [[29. 1.]] - [[Zoran Redžić]], basista "Bijelog dugmeta" * [[31. 1.]] - [[Feđa Stojanović]], glumac († [[2021]]) === Februar/Veljača === * [[1. 2.]] - [[Rick James]], muzičar († [[2004]]) * [[4. 2.]] - [[Alice Cooper]], muzičar * [[5. 2.]] - [[Sven-Göran Eriksson]], fudbaler, trener († [[2024]]) * 5. 2. - [[Barbara Hershey]], glumica * [[9. 2.]] - [[Radoslav Brđanin]], političar u BiH, osuđen za ratne zločine († [[2022]]) * [[14. 2.]] - [[Kitten Natividad]], glumica († [[2022]]) * 14. 2. - [[Teller (mađioničar)]] * 14. 2. - [[Sonja Biserko]], aktivistkinja za ljudska prava * [[15. 2.]] - [[Radislav Krstić]], general VRS, osuđenik za ratne zločine * [[19. 2.]] - [[Pim Fortuyn]], holandski političar, pisac († [[2002]]) * [[23. 2.]] - [[Zvonimir Kostić Palanski]], srpski književnik i prevodilac * [[28. 2.]] - [[Mercedes Ruehl]], glumica * 28. 2. - [[Vlasta Knezović]], glumica === Mart/Ožujak === * [[5. 3.]] - [[Eddy Grant]], muzičar * 5. 3. - [[Josip Pejaković]], glumac, pisac († [[2025]]) * [[14. 3.]] - [[Billy Crystal]], glumac, komičar * 14. 3. - [[Mirko Babić]], glumac († [[2020]]) * [[15. 3.]] - [[David Albahari]], književnik († [[2023]]) * 15. 3. - [[Sérgio Vieira de Mello]], brazilski diplomata, predstavnik UN († [[2003]]) * [[17. 3.]] - [[William Gibson]], književnik ''cyberpunk''-a * [[20. 3.]] - [[John de Lancie]], glumac * [[22. 3.]] - [[Wolf Blitzer]], TV novinar * 22. 3. - [[Andrew Lloyd Webber]], kompozitor * [[25. 3.]] - [[Bonnie Bedelia]], glumica * [[26. 3.]] - [[Steven Tyler]], pevač ''Aerosmith''-a * [[31. 3.]] - [[Al Gore]], potpredsednik SAD, nobelovac za mir === April/Travanj === * [[3. 4.]] - [[Jaap de Hoop Scheffer]], generalni sekretar NATO-a * [[4. 4.]] - [[Dan Simmons]], književnik († [[2026]]) * [[9. 4.]] - [[Radojka Šverko]], hrvatska pjevačica * [[13. 4.]] - [[Raša Livada]], književnik i prevodilac († [[2007]]) * [[22. 4.]] - [[Zoran Modli]], novinar, voditelj, pilot († [[2020]]) * [[25. 4.]] - [[Enver Marić]], bosanskohercegovački nogometaš * [[28. 4.]] - [[Terry Pratchett]], engleski pisac znanstvene fantastike († [[2015]]) === Maj/Svibanj === * [[2. 5.]] - [[Josip Katalinski]], nogometaš († [[2011]]) * [[9. 5.]] - [[Milan Oklopdžić]] - Mika Oklop, književnik dramaturg, scenarista († [[2007]]) * [[15. 5.]] - [[Brian Eno]], muzičar, producent, umetnik * [[19. 5.]] - [[Grace Jones]], američka pjevačica * [[25. 5.]] - [[Klaus Meine]], pevač ''Scorpions''-a * [[27. 5.]] - [[Ljubomir Magaš]], "Ljuba Zemunac", kriminalac († [[1986]]) * [[29. 5.]] - [[Branka Cvitković]], hrvatska glumica * [[31. 5.]] - [[John Bonham]], bubnjar ''Led Zeppelin''-a († [[1980]]) === Jun/Juni/Lipanj === * [[1. 6.]] - [[Powers Boothe]], glumac († [[2017]]) * [[6. 6.]] - [[Nada Obrić]], pjevačica * 6. 6. - [[Vladimir Savčić Čobi]], muzičar, glumac († [[2009]]) * [[7. 6.]] - [[Ratko Rudić]], hrvatski vaterpolski trener * [[13. 6.]] - [[Edin Numankadić]], likovni umjetnik († [[2026]]) * [[16. 6.]] - [[Ivo Komšić]], bosanskohercegovački političar * [[18. 6.]] - [[Braco Dimitrijević]], bh. konceptualni umjetnik * [[28. 6.]] - [[Kathy Bates]], glumica * 28. 6. - [[Radoslav Bratić]], književnik i urednik († [[2016]]) === Jul/Juli/Srpanj === * [[5. 7.]] - [[Alojz Peterle]], slovenski političar * [[8. 7.]] - [[Slobodan Šnajder]], pisac i publicist († [[2026]]) * [[12. 7.]] - [[Dušan Kovačević]], književnik, scenarista, režiser * 12. 7. - [[Slavko Obadov]], srpski džudista († [[2025]]) * 12. 7. - [[Richard Simmons]], glumac, fitnes-ekspert († [[2024]]) * [[21. 7.]] - [[Beppe Grillo]], komičar, političar * 21. 7. - [[Cat Stevens]] (Yusuf Islam), muzičar * [[26. 7.]] - [[Andrija Đukić]], filmski i TV reditelj († [[2017]]) * [[30. 7.]] - [[Jean Reno]], glumac === Avgust/August/Kolovoz === * [[3. 8.]] - [[Jean-Pierre Raffarin]], francuski političar * [[5. 8.]] - [[Efraim Zuroff]], lovac na naciste * [[7. 8.]] - [[Dragan Kapičić]], košarkaš, sportski radnik, preds. KSS († [[2024]]) * 7. 8. - [[Cvijeta Mesić]], glumica [[Datoteka:Vic Skumin.jpg|thumb|120px|[[Viktor Skumin]]]] * [[11. 8.]] - [[Jan Palach]], češki student († [[1968]]) * [[20. 8.]] - [[Robert Plant]], pevač ''Led Zeppelin''-a * [[24. 8.]] - [[Jean Michel Jarre]], muzičar * [[30. 8.]] - [[Viktor Skumin]], jedan od najvecih psihijatara, pisac, filozof === Septembar/Rujan === * [[5. 9.]] - [[Benita Ferrero-Waldner]], austrijska političarka * [[13. 9.]] - [[Nell Carter]], američka glumica * [[14. 9.]] - [[Ivana Stefanović]], kompozitor * [[17. 9.]] - [[John Ritter]], glumac († [[2003]]) * 17. 9. - [[Kemal Monteno]], pjevač, kompozitor († [[2015]]) * [[19. 9.]] - [[Jeremy Irons]], glumac * 19. 9. - [[Josip Leko]], predsjednik Hrvatskoga sabora * [[20. 9.]] - [[Chuck Panozzo]], američki muzičar (''[[Styx (grupa)|Styx]]'') * 20. 9. - [[Julienne Bušić]] prozna spisateljica, esejistica i prevoditeljica * [[23. 9.]] - [[Vera Nikolić]], atletičarka, svetska rekorderka († [[2021]]) * [[26. 9.]] - [[Bratislav Petković]], pozorišni reditelj, osnivač "Moderne garaže" († [[2021]]) * 26. 9. - [[Olivia Newton-John]], pevačica, glumica († [[2022]]) * [[27. 9.]] - [[Dušan Mihajlović]], srpski političar === Oktobar/Listopad === * [[2. 10.]] - [[Avery Brooks]], glumac * [[4. 10.]] - [[Jovan Kolundžija]], violinista * [[5. 10.]] - [[Zoran Živković (pisac)]] * [[6. 10.]] - [[Gerry Adams]], severnoirski političar * 6. 10. - [[Aco Tomić]], general, načelnik Uprave bezbednosti VJ († [[2024]]) * [[8. 10.]] - [[Claude Jade]], francuska filmska glumica * 8. 10. - [[Johnny Ramone]], gitarista ''Ramones''-a († [[2004]]) * [[15. 10.]] - [[Chris de Burgh]], pevač * [[17. 10.]] - [[George Wendt]], glumac († [[2025]]) * [[26. 10.]] - [[Mario Rosi]], dramaturg, novinar Radio Beograda († [[1992]]) === Novembar/Studeni === * [[3. 11.]] - [[Saša Hadži-Tančić]], književnik * [[5. 11.]] - [[Bernard-Henri Lévy]], filozof * [[9. 11.]] - [[Luiz Felipe Scolari]], fudbaler, trener * [[11. 11.]] - [[Dušan Prelević Prele]], muzičar, književnik, scenarista († [[2007]]) * [[12. 11.]] - [[Hasan Ruhani]], predsednik Irana * [[14. 11.]] - [[Charles III od Ujedinjenog Kraljevstva]] * [[16. 11.]] - [[Mate Parlov]], boksač († [[2008]]) * [[17. 11.]] - [[Howard Dean]], američki političar * 17. 11. - [[Vlastimir Đorđević]], general srpske policije * [[20. 11.]] - [[John R. Bolton]], američki političar * [[22. 11.]] - [[Radomir Antić]], fudbaler i trener († [[2020]]) * [[25. 11.]] - [[Ivanka Lukateli]], balerina, koreograf, pedagog * 25. 11. - [[Vesna Malohodžić]], glumica († [[2022]]) * [[26. 11.]] - [[Krešimir Ćosić]], hrvatski košarkaš i trener († [[1995]]) * [[27. 11.]] - [[Zdravko Tolimir]], general VRS, haški osuđenik († [[2016]]) === Decembar/Studeni === * [[1. 12.]] - [[Remo Girone]], glumac († [[2025]]) * [[3. 12.]] - [[Ozzy Osbourne]], vokal ''Black Sabbath''a († [[2025]]) * [[5. 12.]] - [[Igor Galo]], glumac * [[6. 12.]] - [[Keke Rosberg]], trkač F1 * 6. 12. - [[JoBeth Williams]], glumica * [[7. 12.]] - [[Nikola Šainović]], srpski političar * [[10. 12.]] - [[Dušan Bajević]], fudbaler i trener * 10. 12. - [[Muhammad Zaidan]], Abu Abbas, palestinski borac († [[2004]]) * [[13. 12.]] - [[Pavle Bulatović]], političar u SRJ († [[2000]]) * [[21. 12.]] - [[Samuel L. Jackson]], glumac, producent * [[23. 12.]] - [[Azem Vllasi]], kosovski političar * [[27. 12.]] - [[Gérard Depardieu]], glumac, biznismen * [[28. 12.]] - [[Husein Dervišević]], bosanskohercegovački književnik * [[31. 12.]] - [[Joe Dallesandro]], američki glumac * 31. 12. - [[Donna Summer]], pevačica († [[2012]]) === Kroz godinu === * [[Đorđe Bosanac]], hrvatski glumac († [[2006]].) * [[Milorad Vučelić]], novinar, političar * [[Dafina Milanović]], bankarka († [[2008]]) == Smrti == {{glavni članak|:Kategorija:Umrli 1948.}} === Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak === * [[13. 1.]] - [[Milan Begović]], hrvatski književnik (* [[1876]].) * [[23. 1.]] - [[Dragutin Vrđuka]], nogometaš (* [[1895]]) * [[29. 1.]] - [[Tomislav II]], nominalni kralj Hrvatske (* [[1900]]) * [[30. 1.]] - [[Mahatma Gandhi]], indijski političar (* [[1869]].) * 30. 1. - Orville [[Braća Wright|Wright]], supronalazač aviona (* [[1871]]) * [[3. 2.]] - [[Filaret Granić]], vizantolog, teolog (* [[1883]]) * [[5. 2.]] - [[Johannes Blaskowitz]], nemački general (* [[1883]]) * [[11. 2.]] - [[Sergej Ejzenštejn]], sovjetski filmski režiser (* [[1898]].) * [[27. 2.]] - [[Dimitrije Lazarov Raša]], narodni heroj (* [[1926]]) * [[4. 3.]] - [[Antonin Artaud]], francuski dramatičar, pesnik, glumac (* [[1896]]) * [[10. 3.]] - [[Jan Masaryk]], čehoslovački političar i državnik (* [[1886]].) * [[24. 3.]] - [[Nikolaj Berđajev]], religijski i politički filozof (* [[1874]]) * [[25. 3.]] - [[Yoshiko Kawashima]], mandžurska princeza, japanska špijunka (* [[1907]]) * [[31. 3.]] - [[Egon Erwin Kisch]], književnik, novinar (* [[1885]]) === April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj === * [[2. 4.]] - [[Baba Sawan Singh]], indijski svetac (* [[1858]]) * [[8. 4.]] - [[Jorge Eliécer Gaitán]], kolumbijski političar (* [[1903]]) * [[9. 4.]] - [[Jevstatije Karamatijević]], sveštenik i političar (* [[1881]]) * [[15. 4.]] - [[Radola Gajda]], crnogorski i čehoslovački oficir († [[1891]]) * [[2. 5.]] - [[Aleksandar Stanković (general)|Aleksandar Stanković]], general KJ (* [[1879]]) * [[13. 5.]] - [[Milan Begović]], književnik (* [[1876]]) * [[28. 5.]] - [[Unity Mitford]], engleska Hitlerova prijateljica (* [[1914]]) * [[1. 6.]] - [[Jaša Prodanović]], srpski političar i pisac (* [[1867]]) * [[6. 6.]] - Louis [[Braća Lumière|Lumière]], pionir filma (* [[1864]]) * [[26. 6.]] - [[Lilian Velez]], filipinska glumica (* [[1924]]) === Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan === * [[5. 7.]] - [[Carole Landis]], glumica (* [[1919]]) * [[15. 7.]] - [[John J. Pershing]], američki general (* [[1860]]) * [[23. 7.]] - [[D. W. Griffith]], američki filmski režiser (*[[1875]]) * [[4. 8.]] - [[Mileva Marić]]-Ajnštajn, srpska matematičarka (* [[1875]]) * [[9. 8.]] - [[Hugo Ferdinand Boss]], tekstilni preduzetnik (* [[1885]]) * [[12. 8.]] - [[Arso Jovanović]], načelnik generalštaba JA (* [[1907]]) * [[16. 8.]] - [[Babe Ruth]] (George Herman Ruth), američki igrač baseballa i nacionalna ikona SAD (* [[1895]].) * [[20. 8.]] - [[Ljubo Miloš]], ustaša (* [[1919]]) * [[22. 8.]] - [[Ivan Stefanović Srba]], narodni heroj (* [[1912]]) * [[31. 8.]] - [[Andrej Ždanov]], sovjetski ideolog kulture (* [[1896]]) * [[2. 9.]] - [[Sylvanus Morley]], arheolog, majanista (* [[1883]]) * [[3. 9.]] - [[Edvard Beneš]], bivši predsednik Čehoslovačke (* [[1884]]) * [[10. 9.]] - [[Ferdinand I od Bugarske]], bivši knez i kralj Bugarske (* [[1861]]) * [[11. 9.]] - [[Muhammad Ali Jinnah]], osnivač Pakistana (* [[1876]]) * [[17. 9.]] - [[Folke Bernadotte]], švedski diplomata (* [[1895]]) * [[25. 9.]] - [[Ante Bonačić]], nogometaš (* [[1905]]) * [[28. 9.]] - [[Gregg Toland]], direktor fotografije (* [[1904]]) === Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac === * [[8. 10.]] - [[Josip Križaj]], pilot (* [[1911]]) * [[18. 10.]] - [[Walther von Brauchitsch]], nemački feldmaršal (* [[1881]]) * [[24. 10.]] - [[Franz Lehár]], austrijski kompozitor (* [[1870]].) * [[12. 11.]] - [[Umberto Giordano]], talijanski skladatelj (* [[1867]].) * [[23. 11.]] - [[Aleksa Ivić]], srpski istoričar (* [[1881]]) * [[12. 12.]] - [[Franjo Dugan]], hrvatski skladatelj, orguljaš i glazbeni pisac (* [[1874]].) * [[23. 12.]] - [[Hideki Tōjō]], japanski general i bivši premijer (* [[1884]]) == Nobelova nagrada za 1948. godinu == * [[Nobelova nagrada za fiziku|'''Fizika''']]: [[Patrick Maynard Stuart Blackett]] (razvoj metoda Wilsonove [[maglena komora|maglene komore]] i otkrića na polju nuklearne fizike i [[Kosmička radijacija|kosmičke radijacije]]) * [[nobelova nagrada za hemiju|'''Kemija''']]: [[Arne Tiselius|Arne Wilhelm Kaurin Tiselius]] (istraživanje [[Elektroforeza|elektroforeze]] i [[Adsorpcija|adsorpcione]] analize, naročito za otkrića u vezi složene prirode serumskih proteina) * [[Nobelova nagrada za fiziologiju ili medicinu|'''Fiziologija i medicina''']]: [[Paul Hermann Müller]] (otkriće visoke efikasnosti [[DDT]]-ija kao kontaktnog otrova protiv više artropoda) * [[Nobelova nagrada za književnost|'''Književnost''']]: [[Thomas Stearns Eliot]] (izuzetan, pionirski doprinos današnjoj poeziji) * [[Nobelova nagrada za mir|'''Mir''']]: nije dodijeljena == Reference == {{reference}} * ''Collier's Year Book'' za 1948. (Microsoft Encarta 2004) * [http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/68-1-182.shtml Tito VS. Moscow: 25 Years After (1948-1973)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728064232/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/68-1-182.shtml |date=2011-07-28 }} (učesnici sastanka u Bukureštu itd.). * [http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/84-2-277.shtml Kardelj Describes Clashes with Stalin Over Federation with Bulgaria]{{Dead link|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Zdenko Antić, OSA-RFE Research (1980) * [https://www.znaci.org/00001/138_13.pdf Staljinov pritisak na rukovodstvo KPJ, odbrana nezavisnosti], Branko Petranović, Momčilo Zečević: Jugoslavija 1918-1988. Tematska zbirka dokumenata. * [https://www.znaci.org/00001/138_76.pdf Rezolucija Informbiroa i odgovor CK KPJ], ... zbirka dokumenata. * Return to Diversity, A Political History of East Central Europe Since World War II, Joseph Rothschild & Nancy M. Wingfield == Literatura == * {{Cite book|last=Milan Bajec|first=Ivan Dolničar|title=Jugoslavija 1941-1981|year=1981|publisher=Eksport pres|location=Beograd|isbn=|ref=harv}} [[Kategorija:1948.]] mfmee1m5rf2zs8wpobra7a5hm1maato 1959. 0 23772 42682371 42579562 2026-09-01T10:22:25Z Alekol 2231 /* Avgust/August/Kolovoz */ 42682371 wikitext text/x-wiki {{Godina}} {{Godina u drugim kalendarima|1959}} Godina '''1959''' ('''[[Rimski brojevi|MCMLIX]]''') bila je [[redovna godina koja počinje u četvrtak]] (link pokazuje kalendar) po gregorijanskom kalendaru. __NOTOC__ <center> {| style="border:1px solid silver;background-color:white;padding:5px;" align=center class=radius | '''1959''': <br /> [[1959#Januar/Siječanj|1]] • [[1959#Februar/Veljača|2]] • [[1959#Mart/Ožujak|3]] • [[1959#April/Travanj|4]] • [[1959#Maj/Svibanj|5]] • [[1959#Jun/Juni/Lipanj|6]] • [[1959#Jul/Juli/Srpanj|7]] • [[1959#Avgust/August/Kolovoz|8]] • [[1959#Septembar/Rujan|9]] • [[1959#Oktobar/Listopad|10]] • [[1959#Novembar/Studeni|11]] • [[1959#Decembar/Prosinac|12]] <br /> [[1959#Rođenja|Rođenja]] • [[1959#Smrti|Smrti]] |}</center> == Događaji == === Januar/Siječanj === * decembar 1958 - mart 1959 - [[Tito]] na turneji "[[Galeb (brod)|Galebom]]": [[Indonezija]], [[Burma]], [[Indija]], [[Šri Lanka]], [[Etiopija]], [[Sudan]], [[Egipat]], [[Grčka]]. * [[1. 1.]] - [[Kubanska revolucija]]: diktator [[Fulgencio Batista]] beži iz Havane pre svitanja, nekoliko sati nakon što je [[Fidel Castro|Kastrov]] [[Pokret 26. jula]] zauzeo grad [[Santa Clara, Kuba|Santa Klara]]. * 1. 1. - Austrijska televizija [[ORF]] prvi put prenosi [[Bečki novogodišnji koncert]]. * 1. 1. - Počinje spuštanje carina u [[EEZ]]. * [[2. 1.]] - Pobunjeničke trupe na čelu sa [[Che Guevara|Che Guevarom]] i [[Camilo Cienfuegos|Camilom Cienfuegosom]] ulaze u Havanu a Castro u [[Santiago de Cuba]] - Castro u Havanu stiže 8-og. Predsjednik od jučer je liberal [[Manuel Urrutia Lleó]]. * 2. 1. - Sovjeti lansirali "[[Luna 1|Lunu 1]]", prvi umjetni satelit koji je okružio [[Sunce]], nakon što je promašio Mjesec, dakle prvi koji je umakao Zemljinoj gravitaciji. * [[3. 1.]] - [[Aljaska]] postala 49. država SAD. * 3. 1. - Tri najjužnija atola se otcepila od britanskih [[Maldivi|Maldiva]] kao [[Ujedinjena Suvadivska Republika]] - raspušteno 1963. [[Datoteka:Castro-huber-matos-camilo-cienfuegos.jpg|mini|200px|left|Kastro i drugovi u Havani]] * [[4. 1.]] - Léopoldvillski neredi u [[Belgijski Kongo|Belgijskom Kongu]]: nakon zabranjenog mitinga dolazi do nereda sa, zvanično, 49 žrtava - Dan mučenika u DR Kongo, prekretnica ka nezavisnosti. * ca. 4. 1. - FNRJ: zabranjeno postavljanje saveznih službenika nakon 30. juna u pokušaju zaustavljanja rasta birokratije. (New York Times) * [[7. 1.]] - [[Kontejnerizacija]]: u [[Alameda, California|Alamedi]] je napravljen prvi obalski kran za kontejnere<ref>[https://www.asme.org/about-asme/who-we-are/engineering-history/landmarks/85-paceco-container-crane PACECO Container Crane]. asme.org</ref>. [[Datoteka:Bundesarchiv B 145 Bild-F015892-0010, Charles de Gaulle (cropped 1).jpg|mini|150px|[[Charles de Gaulle]]]] * [[8. 1.]] - [[Charles de Gaulle]] inauguriran za prvog predsednika francuske [[Peta Republika|Pete republike]] (do 1969). Premijer je [[Michel Debré]] (do 1962). * [[9. 1.]] - Katastrofa u španskom selu Ribadelago: u poplavi nakon pucanja brane stradalo 144 od 532 seljana. * 13. 1. - FNRJ: prošlog novembra usvojeni zakoni kojim je omogućena internacija do dve godine; 18-og se izveštava o 29 prosovjetskih Jugoslovena u konfinaciji na jadranskom ostrvu.<ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:7131619a-d90c-4d69-86b0-a76658d80461 "Yugoslavia Re-introduces Deportations without Trial"], 14 January 1959. HU OSA 300-8-3-9418</ref> (NYT) * [[15. 1.]] - Sud u [[Los Angeles]]u odbio izručenje [[Andrija Artuković|Andrije Artukovića]], zbog "nedovoljnih dokaza" - jugoslovenska vlada protestuje (izručen 1986). * [[21. 1.]] - Osnovan [[Europski sud za ljudska prava]] (stalna institucija od 1998). * [[25. 1.]] - Papa [[Ivan XXIII.]] objavljuje da ima namjeru sazvati koncil - [[Drugi vatikanski koncil]] održan 1962-65. * [[26. 1.]] - Italijanski premijer [[Amintore Fanfani]] podnosi ostavku, u februaru ga nasleđuje [[Antonio Segni]] (do marta 1960). * 27. 1. - 5. 2. - [[XXI kongres KPSS]]: usvojena je sedmoletka, s više naglaska na potrošnoj robi. Osuđeni jugoslovenski "revizionisti". * [[29. 1.]] - Dobitnik [[NIN-ova nagrada|NIN-ove nagrade]] je [[Branko Ćopić]] za "[[Ne tuguj bronzana stražo]]". * [[30. 1.]] - Danski brod ''MS Hans Hedtoft'' udario u ledeni breg i potonuo na prvom putovanju sa 95 ljudi i parohijskim registrima sa Grenlanda. === Februar/Veljača === * [[1. 2.]] - Na referendumu u Švajcarskoj odbijeno žensko pravo glasa - doduše, kantoni Vaud i Neuchâtel ga ipak uvode ove godine. * 1/[[2. 2.]] - [[Pogibija D'jatlovljeve grupe]]: devet studenata koji su trekovali na severnom Uralu stradali iz nejasnih razloga (pronađeni 26. februara). * 2. 2. - SAD odobravaju FNRJ 5 miliona dolara kredita za kupovinu 40 dizel lokomotiva. (NYT) [[Datoteka:GlassesSign.jpg|mini|200px|''[[The Day the Music Died]]'': obilježje]] * [[3. 2.]] - ''[[The Day the Music Died]]'': pogibija [[Buddy Holly]]-ja, još dvojice muzičara i pilota u padu čarter-aviona. * 3. 2. - American Airlines Flight 320: avion pao u njujorški Ist River, stradalo 65 od 72 p. i č. p.. * [[6. 2.]] - [[Alžirski rat za nezavisnost]]: počinju operacije Challeovog plana, suzbijanja gerile u unutrašnjosti, u "zabranjenim zonama" (do 1961) - naizgled uspešno ali otpor se reorganizuje. * [[9. 2.]] - Uhapšene ubice [[studenica|studeničkog]] isposnika Nestora Maričića (mislili su da ima mnogo više novca nego što je imao). * [[11. 2.]] - Unutar britanskog [[Protektorat Aden|Protektorata Aden]] osnovana [[Federacija Arapskih Emirata Juga]] (od 1962. [[Južnoarapska Federacija]], sa dodatnim članicama). * [[13. 2.]] - [[Rómulo Betancourt]], "Otac [[Venezuela|venecuelanske]] demokratije", po drugi put postaje predsednik (do 1964). * februar - Shell i British Petroleum snizili cenu nafte za 9% na Bliskom istoku i Venecueli - pad prihoda za zemlje proizvođače je prvi poticaj za osnivanje [[OPEC]] dogodine. * [[16. 2.]] - [[Fidel Castro]] postao premijer Kube nakon [[José Miró Cardona|Cardonine]] ostavke. * 16. 2. - Grupa naučnika iz [[Institut za nuklearne nauke Vinča|instituta u Vinči]] se vratila u zemlju nakon lečenja u Francuskoj od posledica ozračivanja prošlog oktobra. * [[17. 2.]] - Američki [[Vanguard 2]] je prvi [[meteorološki satelit]] - misija traje 19 dana, satelit je još u orbiti. * 17. 2. - Turski avion pao na prilazu Londonu, preživelo je 10 od 24 p. i č. p., među kojima i premijer [[Adnan Menderes]]. * 11. i [[19. 2.]] - Ciriški i londonski sporazum o ustavnom aranžmanu budućeg nezavisnog [[Kipar|Kipra]]: vlast dele dve zajednice, grčka i turska. * 19. 2. - U Ljubljani otvorena Palača narodne skupštine. * [[20. 2.]] - FNRJ se protivi obnovi vojnih aspekata [[Balkanski pakt (1953)|Balkanskog pakta]].<ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:1a5f8469-8a42-4e94-b34b-8136b44850fe "Balkan Pact - A Few Facts"], 23 February 1959. HU OSA 300-8-3-13186</ref> * [[26. 2.]] - Vanredno stanje u britanskoj [[Južna Rodezija|Južnoj Rodeziji]]. * [[28. 2.]] - Američki Discoverer 1 je prvi satelit u polarnoj orbiti i tajni početak programa [[Izviđački satelit|izviđačkih satelita]]. === Mart/Ožujak === [[Datoteka:The 14th Dalai Lama during Geshe Lharampa exam 1959 in Lhasa inTibet.jpg|mini|220px|[[Tenzin Gjatso|Dalaj Lama]] na ispitu]] * [[1. 3.]] - Kiparski arhiepiskop [[Makarios III]] se vratio na Kipar posle tri godine izgnanstva. * [[3. 3.]] - Lansiran Pioneer 4, prva američka sonda u heliocentričnoj orbiti. * 3. 3. - Proglašeno vanredno stanje u britanskom protektoratu Nyasaland (Malawi). * [[7. 3.]] - Tito se vratio u Beograd nakon duge posete zemljama Azije i Afrike. * 7. 3. - [[Mosulski ustanak (1959)|Mosulski ustanak]]: arapski nacionalisti, pristalice Nasserove [[UAR]] pokrenuli pobunu protiv iračke vlade, koja je odmah razbijena. * [[9. 3.]] - Pojavila se lutka [[Barbika]] (''Barbie''). * [[10. 3.]] - Počinje [[Tibetanski ustanak (1959)|Tibetanski ustanak]] protiv kineskih vlasti, iz straha da će Dalaj Lama biti otet - ugušen do 23-eg. * 14. 3. - Iz [[Tirana|Tirane]] povučen jugoslovenski ambasador Milatović<ref name="Col">''Collier's Year Book'' za 1959. (Microsoft Encarta 2004)</ref>. * mart - [[Austrija|Austrijski]] parlament podržao odluku [[Koruška|koruških]] vlasti o prekidu upotrebe [[slovenački jezik|slovenačkog]] u osnovnim školama; demonstracije u [[Maribor]]u. * [[18. 3.]] - Predsednik SAD [[Dwight D. Eisenhower]] potpisao zakon o ulasku [[Havaji|Havaja]] u Uniju. * [[21. 3.]] - Papa Ivan XXIII. briše riječ ''perfidis'' ("nevjerujući" a ne perfidni) iz molitve za pokrštavanje Židova, zbog mogućeg nesporazuma. * [[24. 3.]] - Irak se povukao iz proameričkog [[Bagdadski pakt|Bagdadskog pakta]]. * [[26. 3.]] - Sporazum o postavljanju 30 američkih raketa Jupiter, dva eskadrona, na jugoistoku Italije (operativne 1961). * [[28. 3.]] - NR Kina je raspustila vladu Tibeta - u današnjem Tibetanskom autonomnom regionu to se obeležava kao Dan oslobođenja kmetova (zapravo oslobođeni 17. jula). * [[29. 3.]] - [[Barthélemy Boganda]], premijer francuske Centralnoafričke republike, poginuo u avionskom udesu. * 29. 3. - Prikazan film ''[[Some Like It Hot]]''. * [[30. 3.]] - [[Dalaj Lama XIV]] prešao u Indiju. * 30. 3. - Sunagawska borba: okružni sud u Tokiju presudio da stacioniranje američkih snaga u zemlji nije ustavno, što Ustavni sud obara u decembru. === April/Travanj === [[Datoteka:Valle de los Caídos, desde la explanada de la Abadía II.jpg|mini|200px|''[[Valle de los Caídos]]'']] * [[1. 4.]] - Zvanična inauguracija spomeničkog kompleksa ''[[Valle de los Caídos]]'' ("Dolina palih") u [[Francova diktatura|Španiji]]. * [[2. 4.]] - [[Louis Armstrong]] svira u Beogradu tokom evropske turneje. * [[6. 4.]] - [[31. dodjela Oscara]], najbolji film ''[[Gigi]]'', ukupno devet nagrada iz isto toliko nominacija; najbolji strani film je ''[[Mon Oncle]]'' [[Jacques Tati|Jacquesa Tatija]]. * [[4. 4.]] - U Zenici osuđena grupa od 11 proustaških "zaverenika". (NYT) * [[9. 4.]] - [[Program Mercury]]: predstavljena prva sedmorica američkih astronauta. * [[10. 4.]] - Japanski krunski princ [[Akihito, car Heisei|Akihito]] se oženio pučankom [[Michiko Shoda]] (carski par 1989-2019). * [[15. 4.]] - Prvi broj kruševačkog časopisa "[[Bagdala (časopis)|Bagdala]]". * 15. 4. - Oboleli državni sekretar SAD [[John Foster Dulles]] dao ostavku, umire sledećeg meseca. * april - Međusobne osude špijuna u Albaniji (dvojica na smrt) i FNRJ.<ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:c16bba5a-ff6e-45ee-9e37-e0fbe6dff10e "Tirana Death Sentences on Albanian "Spies" for Yugoslavia"], 12 May 1959. HU OSA 300-8-3-14245</ref> * 15 - 26. 4. - Fidel Castro u neuspešnoj "ofanzivi šarma" u SAD. * 16 - 22. 4. - U Kairu se sastao prvi Arapski naftni kongres, kome prisustvuju i Venecuela i Iran, razgovaraju o politici koordinacije. [[Datoteka:JAT Caravelle Haafke.jpg|mini|180px|JAT-ova "Karavela" (1973)]] * [[19. 4.]] - Centralna proslava 40-godišnjice [[KPJ]] u Beogradu, Tito podnosi referat na svečanoj sednici CK SKJ. Traži da se rehabilituje stotina jugoslovenskih komunista stradalih u Staljinovim čistkama.<ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:3a45240d-bb42-4508-9a6e-2e43ac1cad22 "Tito and Moscow: Return to Stronger Line will Rally Party and People"], 20 April 1959. HU OSA 300-8-3-14255</ref> * [[23. 4.|23]] - [[26. 4.]] - Četvrti kongres Saveza sindikata Jugoslavije. * [[25. 4.]] - Prvi brodovi prolaze [[Morski put Saint Lawrence|Morskim putem Saint Lawrence]], od Montreala do jezera Ontario - okeanski brodovi sada mogu ploviti i Velikim jezerima (zvanično otvaranje 26. juna). * [[26. 4.]] - Francuski mlaznjak [[Sud Aviation Caravelle]] ulazi u saobraćaj (do 1972. izrađeno 282 komada; dva mlazna motora pozadi). * [[27. 4.]] - Drugi nacionalni narodni kongres: [[Liu Shaoqi]] postaje ceremonijalni predsednik NR Kine (do 1968), dok [[Mao Tse-tung]] ostaje na čelu partije. === Maj/Svibanj === * [[1. 5.]] - Unija [[Gana]]-[[Gvineja]] preimenovana u Uniju Afričkih Država ([[Mali]] se pridružio 1961, razišla se 1962). [[Datoteka:Bunica Croatia 090730c.JPG|mini|200px|Dulji se [[Jadranska magistrala]]]] * 3. 5. ? - [[Jadranska magistrala]]: otvara se dionica od Novog Vinodolskog do Zadra. * 4. 5. ? - Ukinuto pravo Jugoslovenima da donose robe vrednosti do $165 i primaju pakete vrednosti do $65 svaka tri meseca bez carine (borba protiv crne berze)<ref name="Col"/>. * [[4. 5.]] - Na Beverly Hillsu dodeljene prve [[Grammy]] nagrade (''Gramophone Award''). * 4. 5. - [[Francuski novi val]]: u Cannesu prikazan film ''[[Les Quatre Cents Coups]]''. * [[6. 5.]] - Južnovijetnamski zakon ''10-59'' omogućuje smrtnu kaznu za uništavanje poljoprivrednih alatki ili članstvo u nekim organizacijama, npr. [[Viet Cong]]. * [[9. 5.]] - Jugoslovenski Crveni krst izveštava da će se 50 ranjenih [[Alžirski rat za nezavisnost|alžirskih pobunjenika]] lečiti u zemlji. (NYT) * [[11. 5.]] i [[19. 5.]] - Studentski neredi u Zagrebu odn. Skoplju povodom lošeg kvaliteta prehrane. * [[12. 5.]] - Predsednik Tito dobio na poklon (drugi?) tom [[Vojna enciklopedija|Vojne enciklopedije]]. * maj - Sovjeti odustaju od prošlogodišnjeg ultimatuma, u kome su tražili povlačenje zapadnih sila iz Berlina. * maj - Svetski šahovski šampionat za žene u Plovdivu: [[Verica Nedeljković]] je druga, [[Milunka Lazarević]] 6. * maj - Počinje nova runda [[Laoški građanski rat|Laoškog građanskog rata]]. * [[16. 5.]] - Jugoslavija prihvata opšte principe [[GATT]]-a, ograničeno pridruženo članstvo odobreno 25-og. * [[17. 5.]] - Počela agrarna reforma na Kubi, na čelu instituta za reformu je [[Che Guevara]]. * 17. 5. - Kod Lisabona inaugurirano [[Svetilište Krista Kralja (Almeda)|Svetilište Krista Kralja]], po ugledu na statuu iz Rio de Janeira. * [[19. 5.]] - Narodna armija Vijetnama osnovala Grupu 559 za transport i logistiku između severa i juga zemlje - [[Hồ Chí Minhov put]] služi do kraja [[Vijetnamski rat|rata]] 1975. * [[24. 5.]] - Haićanski predsednik [[François Duvalier]] doživeo jak infarkt i komu - tokom oporavka zamenjuje ga šef ''[[Tonton Macoute]]'' Clément Barbot, koji zatim završava u zatvoru i gine 1963. kao neuspeli pobunjenik. * 25. 5. - Hruščov otputovao u Albaniju - nesporazumi i nepoverenje (→ [[Sovjetsko-albanski raskol]]). * [[28. 5.]] - Dva majmunčeta, ''Able'' i ''Miss Baker'', su prva živa bića koja su se vratila iz svemira, sa američkom raketom PGM-19 Jupiter. === Jun/Juni/Lipanj === * [[2. 6.]] - Ekvadorska vojska guši nerede u [[Guayaquil]]u, pominje se 500 mrtvih. * [[3. 6.]] - Samouprava za [[Singapur]] pod britanskom vlašću. Premijer je [[Lee Kuan Yew]] (do 1990). * [[14. 6.]] - [[Dominikanska Republika]]: emigranti upadaju u zemlju, uz Kastrovu pomoć, u nameri da zbace diktatora [[Rafael Trujillo|Truhilja]] ali bez uspeha. * [[15. 6.]] - Francuski ambasador povučen iz Beograda zbog prijema pobunjeničkog alžirskog premijera Abbasa. * jun? - FNRJ: smanjen broj dela za koje se izriče smrtna kazna, doživotna robija zamenjena sa 20 godina, ukinuta kazna ograničavanja građanskih prava, pooštrene kazne za ekonomske prestupe.<ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:830a098a-0389-48d8-8e79-737763192876 "Changes in Yugoslav Criminal Law"], 6 June 1959. HU OSA 300-8-3-9447</ref> * [[20. 6.]] - Pošto su Sovjeti odustali od slanja prototipa i plana atomske bombe, NR Kina započinje Projekt 596 - prvu bombu detoniraju 1964. * 20. 6. - Kod [[Lauffen am Neckar|Lauffena]] u udesu autobusa stradalo 45 ljudi. * [[23. 6.]] - [[Seán Lemass]] je irski premijer (do 1966) umesto [[Éamon de Valera|Éamona de Valere]] koji postaje predsednik (do 1973) - Lemass je prigušio nacionalističku retoriku u vezi Severne Irske, gde [[IRA]] vodi neuspešnu [[Granična kampanja (IRA)|Graničnu kampanju]]. * [[24. 6.]] - Američki zajam od 9 miliona dolara za termocentralu na Kosovu, u julu još 15 miliona za hidrocentralu na Trebišnjici. * [[25. 6.]] - [[SSSR]] predložio uspostavljanje zone bez nuklearnog oružja na Balkanu i u Jadranskom moru. * [[26. 6.]] - TWA Flight 891: avion pao kod Milana nakon udara munje - 68 žrtava. * [[28. 6.]] - Delegacija [[Vlado Popović|Vlade Popovića]], iz Odbora za ekonomske odnose sa inostranstvom, kreće na turneju dobre volje u 10 zemalja [[Latinska Amerika|Latinske Amerike]]<ref name="Col"/>. * 28. 6. - [[Etiopska pravoslavna tevahedo Crkva]] je dobila autokefalnost od aleksandrijske patrijaršije. * [[29. 6.]] - U saveznoj skupštini FNRJ objavljeno da je žetva bila rekordna i da neće biti potrebe za uvozom pšenice.<ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:b8df958f-56ac-48f2-a7c8-d80334d2e994 "1959 Yugoslav Cereal Production the Highest in History"], 8 October 1959. HU OSA 300-8-3-9434</ref><ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:67fec153-0138-4bfe-b48d-b2fc6f9a8e83 "Yugoslav Agriculture since 1945"], 14 July 1959. HU OSA 300-8-3-9442</ref> * [[30. 6.]] - U FNRJ usvojen zakon o medicinskom osiguranju za poljoprivrednike (konkretna primena na republičkom nivou). === Jul/Juli/Srpanj === * [[1. 7.]] - Prikazan film ''[[North by Northwest]]''. [[Datoteka:Naval jack of the United States (1959–1960).svg|mini|150px|Pramčana zastava SAD sa 49 zvjezdica]] * [[4. 7.]] - Inaugurirana [[zastava SAD]] sa 49 zvjezdica - trajaće samo godinu dana. * [[5. 7.]] - [[Indonezija|Indonežanski]] predsednik [[Sukarno]] raspustio Ustavotvornu skupštinu i vratio ustav iz 1945. (zvanična ideologija je "[[vođena demokratija]]"). * [[7. 7.]] - Puni zapadnonemački suverenitet u [[Saarland]]u: saarski franak je zamenjen markom. * [[8. 7.]] - [[Vijetnamski rat]]: dvojica vojnih savetnika su prvi Amerikanci poginuli u ratu, u napadu na bazu kod Bien Hoa. * 8. 7. - U NR Srbiji stupio na snagu (savezni) Zakon o ograničenju privatne medicinske prakse: lekari koji rade u društvenim ustanovama ne mogu imati privatnu praksu - praktično ukidanje privatnih lekara.<ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:f3bfb9be-e174-4774-848b-4da3373e92d5 "Limitation (Abolition) of Private Medical Practice in Yugoslavia"], 24 July 1959. HU OSA 300-8-3-9440</ref> * 8. 7. - Požar na brodu u danskom jezeru Haderslev, stradalo 57 ljudi. * 8. 7. - Emigrant prinudio jugoslovenski avion na sletanje u Italiji. (NYT) * 13 - 17. 7. - U SAD prikazan dokumentarac ''[[The Hate That Hate Produced]]'' o [[Nacija Islama|Naciji Islama]]: šok za belce, [[Malcolm X]] postaje poznat. * [[14. 7.]] - Proslava godišnjice Iračke revolucije se u Kirkuku pretvara u napade Kurda na Turkomane, sa 30 mrtvih. * 14. 7. - Porinuta krstarica sa navođenim raketama ''USS Long Beach'', prvi ratni brod sa nuklearnim pogonom (u službi 1961-94). * [[15. 7.]] - U SAD počinje do tada najveći štrajk - industrija čelika je 116 dana u obustavi rada. * [[17. 7.]] - [[Mary Leakey]] otkrila, u [[Olduvajska klisura|Olduvajskoj klisuri]] na severu Tanganjike, prvu lobanju roda [[Australopithecus]], tj. [[Paranthropus boisei]]a. * 17. 7. - Castro daje ostavku i osuđuje predsednika [[Manuel Urrutia Lleó|Urrutiju]] - ovaj daje ostavku pod pritiskom masovnog okupljanja i ubrzo odlazi u SAD, a Castro se vraća na položaj. * [[19. 7.]] - Pošto je u čistkama od 1956. upražnjena četvrtina stolica u [[Severna Koreja|severnokorejskoj]] skupštini, sprovode se dopunski izbori: 99.999% podržava podnete kandidate. * [[22. 7.]] - Otkriveno džinovsko [[Groningensko gasno polje]], najveće u Evropi. * [[24. 7.]] - U Moskvi otvorena [[Američka nacionalna izložba (1959)|Američka nacionalna izložba]], došlo do "[[Kuhinjska debata|Kuhinjske debate]]" između [[Richard Nixon|Nixona]] i [[Nikita Hruščov|Hruščova]]. * [[25. 7.]] - Kralj Ruande [[Mutara III Rudahigwa]] umro nakon posete belgijskom doktoru. * [[25. 7.]] - [[5. 8.]] - 6. [[Filmski festival u Puli]], [[Velika zlatna arena za najbolji film|najbolji film]] "[[Vlak bez voznog reda]]"<ref>[http://arhiv.pulafilmfestival.hr/6-pulski-filmski-festival/index.html 6. Pulski filmski festival] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180811224034/http://arhiv.pulafilmfestival.hr/6-pulski-filmski-festival/index.html |date=2018-08-11 }}. arhiv.pulafilmfestival.hr</ref>. * [[28. 7.]] - [[Ivan Meštrović]] u posjeti Jugoslaviji, danas je razgovarao s predsjednikom Titom, tijekom ljeta je posjetio i kardinala [[Alojzije Stepinac|Stepinca]]. * [[31. 7.]] - Osnovana baskijska organizacija [[ETA (organizacija)|ETA]] - prvu nasilnu akciju izvode 1968. === Avgust/August/Kolovoz === [[Datoteka:Neboder Ilica Zagreb.jpg|mini|170px|[[Ilički neboder]] (poslije 2007)]] [[Datoteka:Tito sa Ernestom Če Gevarom, 1959. godina.jpg|mini|200px|Tito i Che Guevara]] * [[1. 8.|1]] - [[4. 8.]] - Neredi u gradu [[Temirtau]] u [[Kazaška SSR|Kazaškoj SSR]]: radnici se pobunili zbog loših uslova života, 16 poginulih. * [[2. 8.]] - Američki potpredsednik Nixon oduševljeno dočekan u Varšavi. * 2 - 16. 8. - [[Lushanska konferencija]]: nakon proširenog zasedanja prošlog meseca, održan je Osmi plenum Osmog CK KP Kine. Ministar odbrane [[Peng Dehuai]] je smenjen zbog kritike [[Veliki skok naprijed|Velikog skoka naprijed]] (nasleđuje ga [[Lin Biao]] do pogibije 1971). Maova lična vlast odnosi prevagu nad kolektivnim rukovodstvom. * [[3. 8.]] - Portugalska policija pucala na štrajkujuće lučke radnike u [[Gvineja Bisau|Gvineji Bisau]], najmanje 25 mrtvih: [[Afrička partija za nezavisnost Gvineje i Zelenog rta]] zaključila da je potrebna [[Rat za nezavisnost Gvineje Bisau|oružana borba]]. * [[7. 8.]] - Tajfun Ellen izaziva poplave na Tajvanu sa 700 žrtava. * [[13.8.|13]]-[[21. 8.]] - [[Kuba]]nska misija dobre volje, na čelu sa [[Če Gevara|Če Gevarom]], u poseti Jugoslaviji - Beograd, razgovor sa Titom [[18. 8.]], Zagreb, Rijeka, Ljubljana (ali na Brionima je bio 28. 8.<ref>[http://foto.mij.rs/site/gallery/3504/allphotos Prijem kubanske misije dobre volje, na čelu sa Ernestom Gevarom Sernom]{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. foto.mij.rs</ref>). * [[14. 8.]] - Američki satelit [[Explorer 6]] šalje prvu sliku Zemlje iz svemira - grubu, ali pokazan je potencijal. * 14. 8. - Vlada FNRJ izjavljuje da će plaćati predratne dugove (npr. 7 dolarskih obveznica u difoltu od 1939 - NYT). [[Datoteka:Josip Broz Tito in cesar Haile Selassie v Kopru 1959 (2).jpg|mini|220px|Tito i Haile Selasije u Kopru]] * [[15. 8.]] - [[Haile Selasije]] u poseti Jugoslaviji. * [[17. 8.]] - Izdat album ''Kind of Blue'' [[Miles Davis]]a, možda najprodavaniji [[džez]] album ikad i jedan od najuticajnijih na kasniju muziku. * [[19. 8.]] - Organizacija bliskoistočnog ugovora (METO ili [[Bagdadski pakt]]), postaje Organizacija centralnog ugovora (CENTO - Ujedinjeno Kraljevstvo, Turska, Iran i Pakistan) - mali značaj. * [[21. 8.]] - [[Havaji]] primljeni u [[SAD]] kao 50. i za sada poslednja država. * [[22. 8.]] - Otvoren [[Ilički neboder]] u Zagrebu. * [[25. 8.]] - Na jugoslovensku inicijativu potpisan Sporazum o okončanju vojne pomoći SAD (trajala od 1952)<ref>Bajec, Dolničar, 1981, str. 158</ref>. * [[26. 8.]] - Lansiran automobil [[Mini]]. * [[27. 8.]] - Železnička nesreća ekspresa Sarajevo-Zagreb na mostu u Zalužanima, 18 mrtvih. * [[31. 8.]] - U Zagrebu otvoren hotel Internacional - 405 kreveta na devet spratova.<ref>"Novi hotel u Zagrebu", Borba 1959-09-02, str. 6 (foto)</ref> === Septembar/Rujan === * [[2. 9.]] - Otvoren zagrebački [[Most slobode (Zagreb)|Most slobode]]. * [[9. 9.]] - [[Niko Nestor]] iz Struge prvi je Jugosloven koji je preplivao La Manš, za 12 h i 6 min. * [[12. 9.]] - Prvi nuklearni ledolomac "[[Lenjin (nuklearni ledolomac)|Lenjin]]" na probnoj plovidbi. * 12. 9. - Prva epizoda western serije ''[[Bonanza]]'' - 431 epizoda u 14 sezona. * [[13. 9.]] - Prvi ljudski objekt na Mesecu: sovjetska [[Luna 2]] je namerno pala na površinu. * [[14. 9.]] - Indijski premijer Nehru stiže u posetu Kabulu - na jednoj večeri, prve dame Afganistana se pojavljuju bez vela, koji više nije obavezan. * [[15. 9.]] - Ustanovljeni diplomatski odnosi između Jugoslavije i [[Liberija|Liberije]]. * septembar - Operativne su prve američke interkontinentalne balističke rakete, [[SM-65 Atlas|Atlas]] (povučene iz službe 1965). * [[15. 9.|15]] - [[25. 9.]] - Poseta [[Nikita Hruščov|Nikite Hruščova]] Sjedinjenim Državama. [[Datoteka:Douglas DC-8-51 N821E DL MIA 07.02.71 edited-5.jpg|150px|mini|[[Douglas DC-8]]]] * [[16. 9.]] - Predstavljen [[Xerox 914]], prva uspešna komercijalna mašina za fotokopiranje. * 16. 9. - De Gaulle predlaže samoopredeljenje za "alžirske populacije". * 16. 9. - Predsjednik Sabora NR Hrvatske [[Vladimir Bakarić]] kaže da će Stepincu biti dozvoljeno da se vrati na položaj nakon odsluženja kazne 1961. (NYT) * [[18. 9.]] - Prvi komercijalni let [[Douglas DC-8]] (proizvodnja 1958-72; [[uskotrupni avion]], četiri mlazna motora). * [[20. 9.]] - [[Velenje]] u Sloveniji proglašeno gradom. * 20. 9. - U Rijeci porinut tanker [[M/T Petar Zoranić]] od 25.330 DWT istisnine (u kratkoj službi 1960). * [[25. 9.]] - Budistički monah smrtno ranio premijera [[Šri Lanka|Šri Lanke]] [[Solomon Bandaranaike|Solomona Bandaranaikea]]. Njegova udovica [[Sirimavo Bandaranaike|Sirimavo]] će biti premijer u tri navrata 1960-2000. * [[26. 9.]] - Tajfun Vera/Isewan najjači je koji je pogodio Japan: stradalo je preko 5.000 ljudi i nanesena velika šteta ekonomiji. * [[30. 9.]] - Nikita Hruščov stigao u posetu [[NR Kina|NR Kini]]: napeta atmosfera, ovo se smatra početkom [[Kinesko-sovjetski raskol|Kinesko-sovjetskog raskola]]. === Oktobar/Listopad === [[Datoteka:GreatHallofthePeoplepic2.jpg|mini|200px|Velika dvorana naroda]] * [[1. 10.]] - Proslava 10 godina [[Narodna Republika Kina|Narodne Republike Kine]], povodom koje je izvedeno [[Deset velikih građevina]] u Pekingu, među kojima i [[Velika dvorana naroda]] i Nacionalni muzej. * [[2. 10.]] - Debituje prva sezona TV serije "[[Zona sumraka]]" [[Rod Serling]]a - 156 epizoda u pet sezona. * [[5. 10.]] - Predstavljeno računalo [[IBM 1401]], prvo iz druge generacije, sa diskretnim tranzistorima umjesto vakuumskih cijevi. * [[6. 10.]] - Prikazan film "[[Šaputanja na jastuku]]". * [[7. 10.]] - Sovjetska [[Luna 3]] snimila "tamnu" stranu Meseca (poslato na Zemlju nekoliko dana kasnije). * 7. 10. - Neuspešni atentat na iračkog predsednika [[Abd al-Karim Qasim|Qasima]] - grupu pristalica [[Baas]]a je predvodio [[Sadam Husein]]. * 7. 10. - Prvo obaranje aviona raketom zemlja-vazduh: kod Pekinga je raketom [[S-75 Dvina|Dvina]] oboren tajvanski izviđački [[Martin B-57 Canberra|B-57]] na visini od 20.000 m - radi tajnosti to je pripisano lovcu. * [[8. 10.]] - Izbori u UK: [[Harold Macmillan|Macmillanovi]] konzervativci pojačali većinu, treća pobeda zaredom. [[Margaret Thatcher]] je izabrana prvi put, laburisti postaju dominantni u Škotskoj do 2015. * [[9. 10.]] - Objavljeno da Eisenhower ne može primiti Tita zbog zauzetog rasporeda. (NYT) * 10. 10. ? - Oko [[Jaser Arafat|Jasera Arafata]] u Kuvajtu je osnovan pokret [[Fatah]]. * [[11. 10.]] - Veliki miting [[Savez socijalističke omladine Jugoslavije|socijalističke omladine]] u Beogradu povodom 40-godišnjice [[SKOJ]]<ref>Bajec, Dolničar, 1981, str. 201</ref>. * [[15. 10.]] - Savezna skupština donosi zakon kojim standardi dobre poljoprivrede postaju obavezni za individualne proizvođače<ref name="Col"/><ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:e3d5d18c-3368-4440-aeaf-42db23c64e4a "Reasoning behind New Agricultural Law in Yugoslavia"], 22 October 1959. HU OSA 300-8-3-9431</ref>. * 15. 10. - Stambena reforma u FNRJ, usvojen nacrt zakona o finansiranju stambene izgradnje: povećanje kirija itd.<ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:281b1f30-1d75-4853-be73-842076b21aa2 "Housing Reform in Yugoslavia"], 28 October 1959. HU OSA 300-8-3-9430</ref> * 15. 10. - Počinje TV serija ''[[The Untouchables (TV serija, 1959)|The Untouchables]]'', 118 epizoda u četiri sezone. * 15. 10. - Ukrajinski nacionalista [[Stepan Bandera]] je ubijen u Minhenu. [[Datoteka:Guggenheim museum esterno.JPG|mini|200px|[[Muzej Guggenheim u New Yorku]]]] * [[21. 10.]] - Otvorena zgrada [[Muzej Guggenheim u New Yorku|Muzeja Guggenheim u New Yorku]], projekt [[Frank Lloyd Wright|Franka Lloyda Wrighta]]. * 21. 10. - Bivši Castrov komandant avijacije [[Pedro Luis Díaz Lanz]], sada prebeg, bacao iz bombardera letke na Havanu - u pucnjavi na zemlji je stradalo nekoliko ljudi. Camilo Cienfuegos je istog dana u Camagueyu, po Castrovom naređenju, uhapsio ''comandantea'' [[Huber Matos|Hubera Matosa]] koji se protivio skretanju ka komunizmu. * 21. 10. - Deset indijskih rezervnih policajaca stradalo u okršaju sa Kinezima u Ladahu (Dan policijskih mučenika u Indiji). * [[27. 10.]] - Jugozapadni Meksiko pogođen najgorim pacifičkim uraganom, stradalo je 1.800 ljudi. * [[28. 10.]] - Sporazum o instaliranju 15 američkih raketa Jupiter u Turskoj. * [[29. 10.]] - Umro kralj [[Kraljevina Laos|Laosa]] [[Sisavang Vong]], nasleđuje ga sin [[Sisavang Vatthana]] - poslednji kralj, zbačen [[1975]]. * 29. 10. - Komandant kubanske armije, jedan od glavnih revolucionara, [[Camilo Cienfuegos]] nestao sa avionom. * 29. 10. - Prva pojava lika [[Asterix]]. * 29. 10. - [[Mihail Talj]] pobeđuje na čelendžer turniru u Jugoslaviji (Bled-Zagreb-Beograd). * [[30. 10.]] - PGP RTB objavio prvu ploču - "Zvižduk u osam" [[Đorđe Marjanović|Đorđa Marjanovića]]. * [[31. 10.]] - [[Lee Harvey Oswald]] izjavio u moskovskoj ambasadi SAD da se želi odreći državljanstva - neke novine su prenele vest o prebegu bivšeg marinca. * jesen - Otvoren civilni zračni promet na Plesu (→ [[Zračna luka Zagreb]]). === Novembar/Studeni === [[Datoteka:SIV Palace of Serbia IMG 9221.JPG|mini|300px|Izgrađena [[Palata Federacije]]]] * [[1. 11.]] - [[Tutsi]]ji pretukli [[Hutu]] političara Dominika Bonjumutvu u belgijskoj [[Ruanda|Ruandi]], sledi period nazvan "Vetar uništenja", tj. [[Ruandska revolucija]], u kome ginu desetine hiljada ljudi. * [[2. 11.]] - Kviz skandali: [[Charles Van Doren]] priznao da je unapred dobijao pitanja u kvizu ''[[Twenty One]]''. * ca. 6. 11. - [[Vladimir Dedijer|Vladimiru Dedijeru]] je vraćen pasoš. * 8. 11. - Otvorena cesta od Karlovca do Plitvica. (NYT) * 13 - 14. 11. - Sastanak filozofa i sociologa u Sarajevu - krajem godine dolazi do polemike "dogmate" [[Boris Ziherl|Borisa Ziherla]] i "nedogmate" [[Gajo Petrović|Gaja Petrovića]].<ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:907ae77e-87b0-4525-9bb6-a6f2f6968679 "Back-Stage Struggle among Yugoslav Ideologists"], 4 January 1960. HU OSA 300-8-3-9467</ref> * novembar - Jaka suša krajem leta izaziva nestašicu električne energije u Jugoslaviji krajem godine<ref name="Col"/>. * [[15. 11.]] - [[Godesberški program]]: [[Socijaldemokratska stranka Njemačke]] odustaje od marksizma, obraćaju se svim glasačima a ne samo radničkoj klasi (vladajuća partija Zapadne Njemačke 1969-82). * [[18. 11.]] - Premijera filma ''[[Ben-Hur (1959 film)|Ben Hur]]'', koji će dobiti 11 Oskara. * 18-[[19. 11.]] - Drugi plenum CK SKJ, prvi od aprila 1958. Tito prvi put otvoreno priznaje postojanje dve grupe u CK - "ekonomista" (tehnokrata) i "komunista" (aparatčika)<ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:382a97e7-90d4-4d05-ba61-3cc22aef0aa6 "Marshal Tito on Yugoslav Economy"], 7 May 1962. HU OSA 300-8-3-9528</ref><ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:580bac8e-5269-4ad9-9f61-3821dce7a24a "After the First Session of the Third Plenum of the Yugoslav Central Committee"], 28 February 1966. HU OSA 300-8-3-9960</ref>. Poziva na veću disciplinu u partiji. (NYT) [[Mijalko Todorović]] daje referat o ekonomiji.<ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:431cf345-a1cc-40a3-b1a1-9fc278157655 "Some Current Problems of Yugoslav Economy"], 25 November 1959. HU OSA 300-8-3-9427</ref> * [[20. 11.]] - Generalna skupština [[UN|Ujedinjenih nacija]] usvojila [[Deklaracija o pravima djeteta|Deklaraciju o pravima djeteta]], kojom su proklamovana jednaka prava za svu djecu, bez obzira na rasu, vjeru, porijeklo i spol. * [[21. 11.]] - Savezna skupština određuje povećanje zakupnina, kako bi se gradili novi stanovi i poboljšalo održavanje. (NYT) * [[22. 11.]] - Otvorena deonica [[Autoput Bratstva i jedinstva|Autoputa Bratstva i jedinstva]] [[Paraćin]] - [[Niš]], gradi se i [[Demir Kapija]] - [[Negotino]], ukupno 110&nbsp;km<ref>Bajec, Dolničar, 1981, str. 205</ref>. * [[24. 11.]] - Uključen je ''[[Proton Synchrotron]]'', prvi [[CERN]]-ov [[sinhrotron]] kod Ženeve, snage 25 GeV. * [[26. 11.]] - Proglašen Zakon o područjima opština i srezova u NR Srbiji (objavljeno u službenom listu 12. decembra). Opština [[Lešak (Leposavić)|Lešak]] iz uže Srbije priključena je [[Opština Leposavić|opštini Leposavić]] u [[Autonomna Kosovsko-Metohijska Oblast|Autonomnoj Kosovsko-Metohijskoj Oblasti]].<ref>[https://stellapolarebooks.com/2023/05/02/lesak-leposavic-pripajanje-kosovu/ Како је Лешак 1959. године припојен Косову (Петар Драгишић)]. stellapolarebooks.com 2. 5. 2023</ref> * [[29. 11.]] - Titograd - Bar je prva pruga normalnog kolosijeka u Crnoj Gori. === Decembar/Prosinac === * [[1. 12.]] - Potpisan [[Antarktički ugovor]] - 12 zemalja se obavezalo da će [[Antarktik]] biti naučno područje (na snazi od 1961). * 1. 12. - Prikazan sovjetski film "[[Balada o vojniku]]". * [[2. 12.]] - Nakon pucanja brane Malpasset poginulo preko 400 ljudi u gradu [[Fréjus]], na [[Azurna obala|Azurnoj obali]]. * 2. 12. - Antikolonijalna konferencija Mediterana i Bliskog istoka u Beogradu. * [[4. 12.]] - Poslednji kineski car [[Puyi]] pušten iz zatvora. * [[13. 12.]] - Na predsedničkim izborima na britanskom Kipru pobedio arhiepiskop [[Makarios III]]. * [[14. 12.]] - Istočnoevropski [[Savez za uzajamnu ekonomsku pomoć]] (SEV) usvojio je povelju. * 14 - 15. 12. - Američki rekordi: Joe Jordan se sa F-104 Starfighter popeo do 31.515 m, a Joseph W. Rogers sutradan sa F-106 Delta Dart leti 2.456&nbsp;km/h. * ca. [[14. 12.]] - Poplave u Bosni i Hrvatskoj, [[Neretva]] u Metkoviću 430&nbsp;cm. * [[15. 12.]] - Sovjetska raketa [[R-7 Semjorka]] ima prvi borbeni položaj kod [[Pleseck]]a u Arhangelskoj oblasti. Dva dana kasnije osnovane Raketne snage strateške namene. * [[18. 12.]] - Osniva se preduzeće Rafinerija nafte u [[Pančevo|Pančevu]] (izgrađena 1968). * [[20. 12.]] - Šah [[Mohamed Reza Pahlavi]] se oženio [[Farah Pahlavi|Farom Diba]]. * 24. 12.? - Teretnjak Igrane se nasukao i potonuo između Urinja i Žurkova na Kvarneru, sedam nestalih. * [[27. 12.]] - "Crvena Zvezda" igra poslednju utakmicu na predratnom stadionu [[SK Jugoslavija]] - "Marakana" izgrađena 1963. na istom mestu. * [[28. 12.]] - U [[Institut "Vinča"|Institutu "Vinča"]] ("Boris Kidrič") pušten u rad veliki istraživački [[nuklearni reaktor]]<ref>[http://foto.mij.rs/site/gallery/3651/allphotos Na svečanosti povodom puštanja u rad velikog istraživačkog reaktora u institutu "Boris Kidrič", u razgovoru sa naučnicima i graditeljima reaktora u zgradi Direkcije Instituta]{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. foto.mij.rs</ref>. * [[30. 12.]] - Vojni ataše FNRJ i pomoćnik proterani iz Poljske. === Kroz godinu === * Prosečna plata u FNRJ manja od 14.000 din (47 dolara, tj. 417 dolara iz 2020).<ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:e9a5ee0a-5700-4e2c-956d-0f28d3890f8d "Considerations behind Plenary Session of Yugoslav Central Committee"], 20 November 1959. HU OSA 300-8-3-9429</ref> * [[Robert Noyce]] je napravio monolitno [[integralno kolo]]. [[Jean Hoerni]] je patentirao [[planarni proces]] za masovnu proizvodnju [[tranzistor]]a i kola. [[Mohamed Atalla]] i [[Dawon Kahng]] su napravili [[MOSFET]] tranzistor. * [[Spandex]], tj. [[Lycra]] je usavršena i izneta na tržište. * Izgrađena [[Palata Federacije]] na Novom Beogradu (danas Palata Srbije), u upotrebi od 1961. [[Datoteka:Stamps of Germany (DDR) 1967, MiNr 1311.jpg|mini|100px|Spomenik bola i prkosa]] * [[Spomen-park Kragujevački oktobar]]: prvo obeležje je [[Ante Gržetić|Gržetićev]] "Spomenik bola i prkosa". * Otvorena je Moderna galerija u Beogradu, [[Muzej savremene umetnosti u Beogradu|Muzej savremene umetnosti]] dobija zgradu 1965. * Izrađen je Plavi voz za putovanja predsednika Tita. * Izvoz FNRJ iznosi 476 miliona dolara a uvoz 685 miliona - deficit je 34 miliona manji nego prošle godine.<ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:9546c008-300f-4b85-b49e-1b7f40056b69 "Yugoslav Foreign Trade in 1959"], 8 March 1960. HU OSA 300-8-3-15625</ref> * Procenjuje se da je od 1945. u FNRJ stiglo 277 miliona dolara u paketima i novčanoj pomoći od iseljenika (NYT 8. februar). * Poljoprivreda u FNRJ: 2.130.000 ha pod pšenicom (208.000 državne farme, 214.000 kooperacije, 1.710.000 privatnici), proizvedeno 4.130.000 tona. Državni sektor je favorizovan, ima znatno veće prinose po hektaru<ref>[http://hdl.handle.net/10891/osa:e23e7e57-9b0d-4cbd-88a9-51774537513d "Yugoslav Economic Situation"], 19 April 1962. HU OSA 300-8-3-9533</ref>. * Izgrađena [[Hidroelektrana Gojak]] kod [[Ogulin]]a. * [[Branko Zebec]] prešao iz Partizana u Zvezdu. * Obnovljena [[sportska kladionica]] u Jugoslaviji. * "Lepotica '59" je Romana Milutin iz Dubrovnika. * U [[pirot]]skom "Tigru" otvorena fabrika autoguma. * Izložbe jugoslovenskog savremenog slikarstva u Parizu i u SAD<ref>Bajec, Dolničar, 1981, str. 321</ref>. * U ''RR Niš'' proizveden prvi tranzistorski radio aparat (prototip po Filipsovoj licenci je proizveden 1958 TESLA 59 TV, ali serijska proizvodnja počinje 1959). == 1959. u temama == Rukovodstvo [[FNRJ]]: ** Predsednik Republike i Predsednik Saveznog izvršnog veća: [[Josip Broz Tito]] ** Predsednik Savezne skupštine: [[Petar Stambolić]] * [[Televizija]]. TV serija: "[[Servisna stanica]]" (1959-60) (TV Beograd). * Neki [[Popis jugoslavenskih filmova|domaći filmovi]]: "[[Vlak bez voznog reda]]", "[[Tri Ane]]", "[[Campo Mamula]]", "[[Vetar je stao pred zoru]]" (→ [[:Kategorija:Filmovi 1959.]]). * Proglasila nezavisnost [[Ujedinjena Suvadivska Republika]] (nepriznata, vratila se Maldivima 1963): {| | [[Datoteka:Flag of the United Suvadive Republic.svg|thumb|120px|Suvadivska (nepr.)]] |} == Rođenja == {{glavni članak|:Kategorija:Rođeni 1959.}} === Januar/Siječanj === * [[13. 1.]] - [[Merima Isaković]], glumica * [[16. 1.]] - [[Mladen Čutura]], hrvatski glumac * [[16. 1.]] - [[Sade Adu|Sade]], pevačica * [[22. 1.]] - [[Linda Blair]], glumica * 22. 1. - [[Dejan Ajdačić]], filolog, folklorista === Februar/Veljača === * [[7. 2.]] - [[Predrag Antonijević]], srpski reditelj * [[15. 2.]] - [[Joseph R. Gannascoli]], američki glumac * [[16. 2.]] - [[John McEnroe]], teniser * 16. 2. - [[Aleksandar Petrović (košarkaš)]] * 16. 2. - [[Suzana Petričević]], glumica, pevačica * [[18. 2.]] - [[Lepomir Ivković]], glumac * [[22. 2.]] - [[Kyle MacLachlan]], američki glumac * [[26. 2.]] - [[Ahmet Davutoğlu]], turski političar * [[27. 2.]] - [[Darko Hudelist]], novinar === Mart/Ožujak === * [[3. 3.]] - [[Duško Vujošević]], košarkaški trener († [[2026]]) * [[5. 3.]] - [[Aleksandra Janković (poslanica)|Aleksandra Janković]], psiholog, srpska političarka * [[6. 3.]] - [[Zlatan Fazlić]] Fazla, bosanskohercegovački kantautor, pjevač i kompozitor * [[7. 3.]] - [[Zijad Gračić]], glumac * [[11. 3.]] - [[Dejan Stojanović]], srpsko-američki pesnik, publicista i esejista * [[12. 3.]] - [[Milorad Dodik]], premijer, predsjednik Republike Srpske * [[16. 3.]] - [[Jens Stoltenberg]], premijer Norveške, gen. sekr. NATO * [[18. 3.]] - [[Luc Besson]], francuski filmski režiser, scenarist i producent * 18. 3. - [[Irene Cara]], pevačica († [[2022]]) * 18. 3. - [[Mirjana Kapetanović]], bh. književnica i novinarka († [[2026]]) * [[19. 3.]] - [[Terry Hall]], pevač The Specials († [[2022]]) * [[22. 3.]] - [[Josip Vancaš]], bosanskohercegovački arhitekt === April/Travanj === * [[1. 4.]] - [[Margita Stefanović]], arhitekta, pijanistkinja, članica "EKV" († [[2002]]) * 1. 4. - [[Helmut Duckadam]], rumunski golman († [[2024]]) * [[3. 4.]] - [[David Hyde Pierce]], američki glumac * [[14. 4.]] - [[Don Roos]], američki scenarist i filmski režiser * [[15. 4.]] - [[Emma Thompson]], britanska glumica * 15. 4. - [[Andreja Maričić]], glumac († [[2021]]) * [[17. 4.]] - [[Madžid Madžidi]], [[iran]]ski filmski režiser i scenarist. * 17. 4. - [[Sean Bean]], glumac * [[21. 4.]] - [[Robert Smith (muzičar)|Robert Smith]], pevač ''The Cure''-a * [[30. 4.]] - [[Stephen Harper]], premijer Kanade === Maj/Svibanj === * [[3. 5.]] - [[Mira Kosovka]], pevačica * [[5. 5.]] - [[Brian Williams]], TV voditelj * [[11. 5.]] - [[Milivoje Mlađenović]], dr književnosti, upravnik NP u Somboru i SNP u Novom Sadu († [[2009]]) * [[13. 5.]] - [[Perica Vučinić]], novinar, osnivač "Reportera" († [[2005]]) * [[22. 5.]] - [[Morrissey]], pevač * [[25. 5.]] - [[Tomislav Karamarko]], hrvatski političar * [[29. 5.]] - [[Rupert Everett]], glumac * [[30. 5.]] - [[Blaž Slišković]], bosanskohercegovački nogometaš i selektor === Jun/Juni/Lipanj === * [[5. 6.]] - [[Miroslav Živanović]] Pile, frontmen "Alise" († [[2024]]) * [[6. 6.]] - [[Snežana Đurišić]], pevačica * [[7. 6.]] - [[Mike Pence]], potpredsednik SAD * [[9. 6.]] - [[Zorica Marković]], pevačica * [[10. 6.]] - [[Carlo Ancelotti]], fudbaler, trener * [[11. 6.]] - [[Hugh Laurie]], britanski glumac * [[13. 6.]] - [[Klaus Iohannis]], predsednik Rumunije * 13. 6. - [[Bojko Borisov]], premijer Bugarske * [[28. 6.]] - [[Brad Fraser]], kanadski scenarista * [[29. 6.]] - [[Mirjana Bobić-Mojsilović]], novinarka * 29. 6. - [[Zorica Tomić]], sociolog, kulturolog * [[30. 6.]] - [[Vincent D'Onofrio]], glumac === Jul/Juli/Srpanj === * [[4. 7.]] - [[Victoria Abril]], glumica * [[11. 7.]] - [[Suzanne Vega]], pevačica * [[18. 7.]] - [[Ljerka Anić]], hrvatska i bosanskohercegovačka književnica * [[24. 7.]] - [[Darko Kocjan]], novinar, radio-voditelj * [[26. 7.]] - [[Kevin Spacey]], glumac === Avgust/August/Kolovoz === * [[10. 8.]] - [[Rosanna Arquette]], glumica * [[13. 8.]] - [[Danny Bonaduce]], glumac, disk-džokej * 13. 8. - [[Mirko Jović]], srpski političar * [[14. 8.]] - [[Magic Johnson]], košarkaš * [[17. 8.]] - [[David Koresh]], lider verskog kulta († [[1993]]) * [[25. 8.]] - [[Miodrag Kostić]], biznismen († [[2024]]) * [[27. 8.]] - [[Jeanette Winterson]], engleska spisateljica * [[29. 8.]] - [[Milivoj Bebić]], hrvatski vaterpolist * 29. 8. - [[Stephen Wolfram]], kompjuterski naučnik, preduzetnik === Septembar/Rujan === * [[6. 9.]] - [[Ana Bekuta]], pevačica * [[9. 9.]] - [[Stanko Subotić]], biznismen * [[10. 9.]] - [[Branko Vidaković]], glumac * [[13. 9.]] - [[Nenad Radulović]] - Neša Leptir, muzičar († [[1990]]) * [[14. 9.]] - [[Morten Harket]], vokal grupe A-ha * [[18. 9.]] - [[Boris Bakal]], hrvatski glumac, pisac, redatelj i intermedijalni umjetnik * [[19. 9.]] - [[Oliver Njego]], operski pevač * 19. 9. - [[Branislav Zeremski]], glumac * [[23. 9.]] - [[Jason Alexander]], glumac, komičar * [[29. 9.]] - [[Jon Fosse]], norveški književnik, nobelovac * [[30. 9.]] - [[Boško Buha (general)|Boško Buha]], general srpske policije († [[2002]]) === Oktobar/Listopad === * [[1. 10.]] - [[Youssou N'Dour]], pevač * [[4. 10.]] - [[Chris Lowe]], član dueta ''Pet Shop Boys'' * [[7. 10.]] - [[Simon Cowell]], muzički i TV producent, TV osoba * [[8. 10.]] - [[Stela Ćetković]], glumica * [[15. 10.]] - [[Sarah, Duchess of York]], bivša supruga princa Andrewa * [[17. 10.]] - [[Biljana Jevtić]], pevačica * [[18. 10.]] - [[Milčo Mančevski]], režiser, scenarista * [[20. 10.]] - [[Midhat Ajanović]], bosanskohercegovački novinar, karikaturista i književnik * [[21. 10.]] - [[Ken Watanabe]], glumac * 21. 10. - [[Saša Marković Mikrob]], umetnik († [[2010]]) * [[23. 10.]] - [["Weird Al" Yankovic]], američki muzičar * 23. 10. - [[Gordana Bjelica]], glumica * [[26. 10.]] - [[Evo Morales]], predsednik Bolivije === Novembar/Studeni === * [[2. 11.]] - [[Nenad Čanak]], srpski političar * 2. 11. - [[Saïd Aouita]], atletičar * [[4. 11.]] - [[Dejan Cukić]], rok muzičar * 4. 11. - [[Dominique Dunne]], glumica († [[1982]]) * [[5. 11.]] - [[Bryan Adams]], kanadski kantautor, gitarist i fotograf * [[13. 11.]] - [[Hari Kostov]], makedonski političar i državnik * [[27. 11.]] - [[Zvonko Varga]], fudbaler * [[28. 11.]] - [[Judd Nelson]], glumac * [[29. 11.]] - [[Stevan Koprivica]], dramski pisac i profesor FDU u Bg. * 29. 11. - [[Rahm Emanuel]], američki političar === Decembar/Studeni === * [[15. 12.]] - [[Branko Dragaš]], ekonomista * [[21. 12.]] - [[Florence Griffith-Joyner]], atletičarka († [[1998]]) * [[22. 12.]] - [[Bernd Schuster]], fudbaler, trener * [[30. 12.]] - [[Tracey Ullman]], glumica, komičarka * [[31. 12.]] - [[Val Kilmer]], glumac († [[2025]]) === Kroz godinu === * [[Slobodan Antonić]], srpski politički analitičar * [[Vicko Ruić]], glumac == Smrti == {{glavni članak|:Kategorija:Umrli 1959.}} === Januar/Siječanj &ndash; Mart/Ožujak === * [[19. 1.]] - [[Dragan Rakić]], narodni heroj (* [[1914]]) * [[21. 1.]] - [[Cecil B. DeMille]], [[Sjedinjene Američke Države|američki]] [[film]]ski [[redatelj]] i [[producent]] (* [[1881]].) * [[30. 1.]] - [[Josip Hatze]], [[Hrvatska|hrvatski]] skladatelj i dirigent (* [[1879]].) * 30. 1. - [[Dimitrije Georgijević]], general JNA (* [[1884]]) * [[3. februar]] - muzičari poginuli u avionskom udesu: ** [[Buddy Holly]], američki muzičar (* [[1936]]) ** [[The Big Bopper]] (* [[1930]]) ** [[Ritchie Valens]] (* [[1941]]) * [[14. 2.]] - [[Konstantin Fotić]], pravnik, diplomata (* [[1891]]) * [[19. 2.]] - [[Nikola Grulović]], član CK KP Srbije (* [[1888]]) * [[3. 3.]] - [[Lou Costello]], glumac, komičar (* [[1906]]) * [[21. 3.]] - [[Milivoj Presečki]], glumac (* [[1900]]) * [[26. 3.]] - [[Raymond Chandler]], pisac (* [[1888]]) * [[29. 3.]] - [[Barthélemy Boganda]], premijer Centralnoafričke Republike (* [[1910]]) === April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj === * [[8. 4.]] - [[Henri-Pierre Roché]], francuski novinar i književnik (* [[1879]]) * [[9. 4.]] - [[Frank Lloyd Wright]], [[Sjedinjene Američke Države|američki]] arhitekt i teoretičar arhitekture (* [[1867]].) * [[9. 5.]] - [[Hamdija Kreševljaković]], historičar (* [[1888]]) * [[17. 5.]] - [[Stanko Karaman]], biolog (* [[1889]]) * [[24. 5.]] - [[John Foster Dulles]], donedavni državni sekretar SAD (* [[1888]]) * [[16. 6.]] - [[George Reeves]], glumac (* [[1914]]) * [[18. 6.]] - [[Ethel Barrymore]], glumica (* [[1879]]) * [[23. 6.]] - [[Boris Vian]], francuski književnik, muzičar, glumac, inženjer... (* [[1920]]) === Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan === * [[6. 7.]] - [[George Grosz]], njemački grafičar i slikar (* [[1893]]) * [[17. 7.]] - [[Billie Holiday]], američka pjevačica (* [[1915]]) * [[27. 7.]] - [[Aleksandar Cankov]], bivši premijer Bugarske (* [[1879]]) * [[6. 8.]] - [[Preston Sturges]], filmski režiser, scenarista (* [[1898]]) * [[16. 8.]] - [[Wanda Landowska]], poljska čembalistica i skladateljica (* [[1879]].) * 16. 8. - [[William Halsey, Jr.]], američki admiral flote (* [[1882]]) * [[18. 9.]] - [[Adolf Ziegler]], slikar (* [[1892]]) * [[26. 9.]] - [[S. W. R. D. Bandaranaike]], premijer Cejlona (* [[1899]]) === Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac === * [[5. 10.]] - [[Josip Mandić]], skladatelj (* [[1883]]) * [[7. 10.]] - [[Antun Akšamović]], umirovljeni biskup đakovački (* [[1875]]) * [[14. 10.]] - [[Errol Flynn]], glumac (* [[1909]]) * 14. 10. - [[Rodoljub Malenčić]]-Rodac - pravnik, fotograf, golman, prvi naš olimpijski izveštač (* [[1903]]) * [[15. 10.]] - [[Stepan Bandera]], ukrajinski nacionalista (* [[1909]]) * [[16. 10.]] - [[George Marshall]], general, bivši državni sekretar SAD (* [[1880]]) * [[22. 10.]] - [[Husnija Kurt]], kemičar, političar (* [[1900]]) * [[24. 10.]] - [[Đorđe Nešić (lekar)|Đorđe Nešić]], očni lekar, akademik (* [[1873]]) * [[28. 10.]] - [[Camilo Cienfuegos]], kubanski revolucionar (* [[1932]]) * [[29. 10.]] - [[Sisavang Vong]], kralj Laosa (* [[1885]]) * [[15. 11.]] - [[Charles Thomson Rees Wilson]], fizičar, nobelovac (* [[1869]]) * 15. 11. - [[Stevan Moljević]], pravnik, političar (* [[1888]]) * 15. 11. - [[Ante Mandić]], bivši kraljevski namesnik (* [[1881]]) * [[16. 11.]] - [[Gregorij Rožman]], ljubljanski biskup u emigraciji (* [[1883]]) * [[21. 11.]] - [[Max Baer]], bokser, glumac (* [[1909]]) * [[26. 11.]] - [[Jean Gremillon]], [[Francuska|francuski]] [[Redatelj|režiser]] (* [[1902]].) * [[27. 11.]] - [[Borivoje Jevtić]], književnik, učesnik Sarajevskog atentata (* [[1894]]) * [[6. 12.]] - [[Jovan Palavestra]], srpski književnik i publicista (* [[1893]]) * 6. 12. - [[Marijan Stilinović]], društveno-politički radnik (* [[1904]]) * [[28. 12.]] - [[Ante Pavelić]], hrvatski pravnik, političar, poglavnik NDH (* [[1889]].) * [[30. 12.]] - [[Josip Rijavec]], operski pevač, tenor (* [[1890]]) == Nobelova nagrada za 1959. godinu == * [[Nobelova nagrada za fiziku|'''Fizika''']]: [[Emilio Segrè]] i [[Owen Chamberlain]] (otkriće [[antiproton]]a) * [[Nobelova nagrada za kemiju|'''Kemija''']]: [[Jaroslav Heyrovský]] (otkriće i razvoj [[Polarografija|polarografskih]] metoda analize) * [[Nobelova nagrada za fiziologiju ili medicinu|'''Fiziologija i medicina''']]: [[Severo Ochoa]] i [[Arthur Kornberg]] (otkriće mehanizama u biološkoj sintezi [[RNK]] i [[DNK]]) * [[Nobelova nagrada za književnost|'''Književnost''']]: [[Salvatore Quasimodo]] (za lirsku poeziju koja s klasičnom vatrom izražava tragično iskustvo u našem vremenu) * [[Nobelova nagrada za mir|'''Mir''']]: [[Philip Noel-Baker]] (napori za razoružanje) == Reference == {{reference|2}} == Literatura == * [https://catalog.osaarchivum.org/catalog?utf8=%E2%9C%93&f%5Bdigital_collection%5D%5B%5D=RFE%2FRL+Background+Reports&f%5Bsubject_geo_facet%5D%5B%5D=Yugoslavia&page=7&range%5Bdate_created_facet%5D%5Bbegin%5D=1960&range%5Bdate_created_facet%5D%5Bend%5D=1960&search_field=dummy_range&range%5Bdate_created_facet%5D%5Bbegin%5D=1959&range%5Bdate_created_facet%5D%5Bend%5D=1959&commit=Apply Osa Archivum Catalog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220409203143/https://catalog.osaarchivum.org/catalog?utf8=%E2%9C%93&f%5Bdigital_collection%5D%5B%5D=RFE%2FRL+Background+Reports&f%5Bsubject_geo_facet%5D%5B%5D=Yugoslavia&page=7&range%5Bdate_created_facet%5D%5Bbegin%5D=1960&range%5Bdate_created_facet%5D%5Bend%5D=1960&search_field=dummy_range&range%5Bdate_created_facet%5D%5Bbegin%5D=1959&range%5Bdate_created_facet%5D%5Bend%5D=1959&commit=Apply |date=2022-04-09 }}. HU OSA; Records of Radio Free Europe/Radio Liberty Research Institute: Publications Department: Background Reports; Open Society Archives at Central European University, Budapest. * Milan Bajec, Ivan Dolničar (1981). Jugoslavija 1941-1981, Beograd: Eksport pres. == Vanjske veze == * [http://www.amika.rs/BgdSFRJ/DzuboksNaLedu.htm Džuboks na ledu], amika.rs (mešano ćirilica i latinica) * [http://hdl.handle.net/10891/osa:2f3e6c7b-817a-43e6-93b6-09a751a6d6a2 "Statistical Data on the Yugoslav State Farms and General Agricultural Cooperatives in 1958 and 1959"], 13 July 1960. HU OSA 300-8-3-9449 * [http://hdl.handle.net/10891/osa:6794e5f1-5e5c-4ca1-ba31-cc68359da94b "Key to the Federal Government Authorities Organization Diagram"], 9 January 1959. HU OSA 300-8-3-9420 * [http://hdl.handle.net/10891/osa:239826e6-b1e8-4bed-b88c-b4e57fb6e935 "Key to the Republican Government Authorities Organization Diagram"], 2 May 1959. HU OSA 300-8-3-9413 * [http://hdl.handle.net/10891/osa:d12079af-ebe7-40ad-a2ce-8af36fc237f3 "The Yugoslav Governmental Structure - Part I: The Federal Structure"], 9 January 1959. HU OSA 300-8-3-9419 i [http://hdl.handle.net/10891/osa:f02eb905-7eaf-4cc0-aec4-f683c8e6d061 Correction]. 14 January 1959. HU OSA 300-8-3-9423 * [http://hdl.handle.net/10891/osa:99a8a7a1-363c-4f27-9dda-21c35a7e729a "The Yugoslav Governmental Structure - Part II: The Republican Structure"], 2 May 1959. HU OSA 300-8-3-9412 * [http://hdl.handle.net/10891/osa:1cb720b4-70a2-4ae5-a6b7-190b9153b03c "The Yugoslav Governmental Structure - Part III: The Local Structure"], 7 July 1959. HU OSA 300-8-3-9445 * [http://hdl.handle.net/10891/osa:7e0a981f-570e-4f24-b117-5f4f5b3c3dbd "Composition of the Yugoslav Federal Executive Council"], 9 January 1959. HU OSA 300-8-3-9421 * [http://hdl.handle.net/10891/osa:34656db3-2c84-4407-a741-9a04d42c899b "Composition of Federal Council and Council of Producers Federal Council"], 9 January 1959. HU OSA 300-8-3-9422 <!-- internacionalni linkovi --> {{commonscat|1959}} [[Kategorija:1959.]] qmf9j6or01s2ujlpd61el96chc9v4pl Karakorum 0 34857 42682350 42532293 2026-09-01T02:16:14Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682350 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Karakoram Range.jpg|mini|desno|250px|Karakorum]] '''Karakorum''' ili '''Karakoram''' je [[planinski lanac]] u [[Azija|Aziji]] i jedan od najviših lanaca na svijetu. Proteže unutar granica [[Pakistan]]a, [[Kina|Kine]] i [[Indija|Indije]], a sjeverozapadni krak i do [[Afganistan]]a i [[Tadžikistan]]a. == Geografija == Lanac sadrži preko 60 vrhova viših od 7000 [[Metar|m]], od kojih je najpoznatiji [[K2]] (8611 m), drugi najviši vrh svijeta. Lanac je dug oko 500 [[km]] i najvećim dijelom nalazi se u sjevernom Pakistanu. To je područje s najviše [[ledenjak]]a izvan polarne regije. Lanac omeđuju na sjeveru [[Tibet]], planine [[Pamir]] i [[Wakhan]] koridor. Zapadno se nalaze lanci [[Hidu Raj]] i [[Hindu Kush]]. Južno omeđenje Karakorama čine rijeke [[Gilgit]], [[Indus]], i [[Shyok]], koje također odjeljuju lanac Karakorum, od lanca [[Himalaja]]. Zbog svoje nepritupačnosti lanac je slabije naseljen od Himalaja (koje se nalaze istočnije) i prvi europski istraživači došli su u to područje u ranom [[19. vijek]]u. Karakorum i Himalaje nalaze se području sudara dvaju kontinenata i od velike je važnosti za [[geologija|geologiju]], za pručavanje tektonskih promjena. Ledenjaci služe za istraživanje klimatskih promjena. == Najviši vrhovi == Najznačajniji vrhovi nalaze se u sjevernom Pakistanu: * [[K2]] (Qogir Feng) (8611 m) * [[Gasherbrum I]] (8068 m) * [[Phalchen Kangri]] (8047 m) * [[Gasherbrum II]] (8035 m) * [[Gasherbrum IV]] (7925 m) * [[Distaghil Sar]] (7885 m) * [[Masherbrum]] (7821 m) * [[Rakaposhi]] (7788 m) * [[Kanjut Sar]] (7761 m) * [[Saser Kangri]] (7672 m) * [[Chogolisa]] (7665 m) * [[Haramosh vrh]] (7397 m) * [[Ogre (planina)|Ogre]] (7285 m) * [[Muztagh toranj]] (7273 m) == Vanjske veze == {{Commonscat|Karakoram}} *[https://www.pbase.com/search?q=karakoram&x=0&y=0 Karakorum galerija slika] * [http://www.himalaya-info.org/ Opsežne informacije o planinama Himalaje i Karakoruma sa poveznicama do dobrih slika] * [http://www.travel-culture.com/pakistan/ Pakistan putničke informacije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071211130950/http://www.travel-culture.com/pakistan/ |date=2007-12-11 }} * [http://travel.web.pk/destinations/mountains_valleys/karakorum_highway.asp Travel Web: Karakorum autocesta] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071004220650/http://travel.web.pk/destinations/mountains_valleys/karakorum_highway.asp |date=2007-10-04 }} * [http://www.karakorams.com/ Karakorum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190125152546/http://www.karakorams.com/ |date=2019-01-25 }} * [http://climbing.highalpex.com/mountain_ranges/karakoram Planinarenje] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080520110144/http://climbing.highalpex.com/mountain_ranges/karakoram/ |date=2008-05-20 }} * [https://web.archive.org/web/20021003015758/http://www.geocities.com/johnmap2001/kkh/home.html Karakorum autocesta] * [http://www.muztagh.com Muztagh Travel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201201151317/https://muztagh.com/ |date=2020-12-01 }} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Planinski masivi u Afganistanu]] [[Kategorija:Planinski masivi u Kini]] [[Kategorija:Planinski masivi u Indiji]] [[Kategorija:Planinski masivi u Pakistanu]] [[Kategorija:Planinski masivi u Tadžikistanu]] kiprh3f0zyvutn7lesdrjro2ojp8uw6 Šablon:Podjela 10 38206 42682280 42681808 2026-08-31T19:07:04Z Aca 108187 42682280 wikitext text/x-wiki {{ambox | vrsta = ujediniti | slika = [[Datoteka:Tabler-icons arrows-split-2-purple.svg|40px|class=skin-invert|alt=|link=|Podjela]] | tekst = '''Predloženo je da se ovaj članak podjeli na više članaka.'''<br/>Molimo vas da svoje mišljenje o ovom prijedlogu iznesete na [[{{TALKPAGENAME}}|stranici za razgovor]]. | stil = border-color: var(--border-color-option-purple, #8d7ebd) !important; }}{{#ifeq:{{{bezkat|}}}|da||<includeonly>[[Kategorija:Članci predloženi za podjelu|{{PAGENAME}}]]</includeonly>}}<noinclude> {{dokumentacija}} [[Kategorija:Šabloni za održavanje Wikipedije]] </noinclude> au641l8fh9zdzskc8i9fo0k6njrqa93 Jugoslavenski ratovi 0 39783 42682278 42682101 2026-08-31T19:05:06Z ~2026-47474-67 388300 /* Uvod */ 42682278 wikitext text/x-wiki {{for|političke događaje vezane uz ratove|Raspad SFRJ}} {{Infokutija vojni sukob | sukob = Ratovi u bivšoj Jugoslaviji | deo = | slika = Collage Yugoslav wars.jpg | veličina_slike = 300px | opis_slike = Epizode iz rata (u smjeru kazaljke na sat, od gore lijevo): slovenska policija odvodi pripadnike JNA koji se se predali; uništen tenk u [[Vukovar]]u; rakete JNA nadgledaju [[Dubrovnik]]; pokop u [[Srebrenica|Srebrenici]]; pripadnici [[UNPROFOR]]-a u [[Sarajevo|Sarajevu]] tijekom opsade | datum = 31.03.1991-12.11.2001 | lokacija = [[Slovenija]], [[Hrvatska]], [[Bosna i Hercegovina]], [[Kosovo]], [[Srbija]] | teritorija = | rezultat = republike i neka pokrajina su stekle neovisnost od Jugoslavije | strana1 = <sup>'''1991.'''</sup><br />[[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|25px|border]] [[Slovenija]] ---- [[Datoteka:Flag of Croatia.svg|25px|border]] [[Hrvatska]] | strana2 = | strana3 = <sup>'''1991.'''</sup><br />[[Datoteka:Emblem of the Yugoslav People's Army (1991-1992).svg|22px]] [[JNA]]<br />[[Datoteka:Flag of Serbian Krajina (1991).svg|25px]] [[Republika Srpska Krajina]] | strana1a = <sup>'''1992.-1994.'''</sup><br />[[Datoteka:Flag of the Croatian Republic of Herzeg-Bosnia.svg|25px]] [[Hrvatska Republika Herceg-Bosna]]<br />[[Datoteka:Flag of Croatia.svg|25px]] [[Hrvatska]] | strana2a = <sup>'''1992.-1994.'''</sup><br />[[Datoteka:Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg|25px|border]] [[Republika Bosna i Hercegovina (1992 -1997)|Republika Bosna i Hercegovina]]<br /> | strana3a = <sup>'''1992.-1994.'''</sup><br />[[Datoteka:Flag of Republika Srpska.svg|25px|border]] [[Republika Srpska]]<br />[[Datoteka:Flag of Serbia and Montenegro.svg|25px]] [[SR Jugoslavija]] | strana1b = <sup>'''1994.-1995.'''</sup><br />[[Datoteka:Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg|25px|border]] [[Republika Bosna i Hercegovina (1992 -1997)|Republika Bosna i Hercegovina]]<br />[[Datoteka:Flag of Croatia.svg|25px|border]] [[Hrvatska]] ---- [[Datoteka:Flag_of_NATO.svg|25px]] [[NATO]]<br /> [[Datoteka:UCK KLA.svg|22px|border]] [[Oslobodilačka vojska Kosova]] ---- [[Datoteka:UCPMB_logo.svg|25px]] [[Oslobodilačka vojska Preševa, Medveđe i Bujanovca]] | strana2b = | strana3b = <sup>'''1994.-1995.'''</sup><br />[[Datoteka:Flag of Serbian Krajina (1991).svg|25px]] [[Republika Srpska Krajina]] <br />[[Datoteka:Flag of Republika Srpska.svg|25px|border]] [[Republika Srpska]]<br/> ---- <sup>'''1998.-1999.'''</sup><br />[[Datoteka:Flag of Serbia and Montenegro.svg|25px]] [[SR Jugoslavija]] <sup>'''1999.-2001.'''</sup><br />[[Datoteka:Flag of Serbia and Montenegro.svg|25px]] [[SR Jugoslavija]] | strana2c = | strana3c = | komandant1 = [[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|22px|border]] [[Milan Kučan]]<br />[[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|22px|border]] [[Janez Janša]]<br />[[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|22px|border]] [[Igor Bavčar]]<br />[[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|22px|border]] [[Janez Slapar]] ---- [[Datoteka:Flag of Croatia.svg|22px]] [[Franjo Tuđman]]<br />[[Datoteka:Flag of Croatia.svg|22px]] [[Gojko Šušak]]<br />[[Datoteka:Flag of Croatia.svg|22px]] [[Janko Bobetko]]<br />[[Datoteka:Flag of Croatia.svg|22px]] [[Anton Tus]]<br />[[Datoteka:Flag of the Croatian Republic of Herzeg-Bosnia.svg|22px]] [[Dario Kordić]] ---- [[Datoteka:UCK KLA.svg|22px]] [[Hashim Thaçi]] <br />[[Datoteka:UCK KLA.svg|22px]] [[Suleiman Selimi]] <br />[[Datoteka:UCK KLA.svg|22px]] [[Agim Çeku]] ---- [[Datoteka:Flag_of_NATO.svg|25px]] [[NATO]] [[Leighton W. Smith]]<br />[[Datoteka:Flag_of_NATO.svg|25px]] [[NATO]] [[Wesley Clark]]<br />[[Datoteka:Flag_of_NATO.svg|25px]] [[NATO]] [[Javier Solana]] ---- [[Datoteka:UCPMB logo.svg|22px| ]] [[Ridvan Qazimi "Lleshi"]]{{KIA}} | komandant2 = [[Datoteka:Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg|border|25px]] [[Alija Izetbegović]]<br />[[Datoteka:Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg|border|25px]] [[Sefer Halilović]]<br />[[Datoteka:Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg|border|25px]] [[Rasim Delić]]<br />[[Datoteka:Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg|border|25px]] [[Enver Hadžihasanović]]<br />[[Datoteka:Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg|border|25px]] [[Haris Silajdžić]]<br />[[Datoteka:Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg|border|25px]] [[Atif Dudaković]]<br />[[Datoteka:Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg|border|25px]] [[Jovan Divjak]] | komandant3 = [[Datoteka:Flag of Serbia and Montenegro.svg|22px]] [[Slobodan Milošević]]<br />[[Datoteka:Flag of Serbia and Montenegro.svg|22px]] [[Jovica Stanišić]]<br />[[Datoteka:Flag of Serbia and Montenegro.svg|22px]] [[Franko Simatović]]<br />[[Datoteka:Flag of Serbia and Montenegro.svg|22px]] [[Branko Kostić]]<br />[[Datoteka:Flag of Serbia and Montenegro.svg|22px]] [[Borisav Jović]]<br />[[Datoteka:Flag of Serbia and Montenegro.svg|22px]] [[Vojislav Šešelj]]<br />[[Datoteka:Flag of Serbia and Montenegro.svg|22px]] [[Željko Ražnatović]]<br />[[Datoteka:Flag of Serbia and Montenegro.svg|22px]] [[Vojislav Koštunica]]<br />[[Datoteka:Flag of Serbia and Montenegro.svg|22px]] [[Milorad Ulemek]]<br />[[Datoteka:Flag of Serbia and Montenegro.svg|22px]] [[Nebojša Čović]] ---- [[Datoteka:Flag of Republika Srpska.svg|22px]] [[Radovan Karadžić]]<br />[[Datoteka:Flag of Republika Srpska.svg|22px]] [[Ratko Mladić]]<br />[[Datoteka:Flag of Republika Srpska.svg|22px]] [[Momčilo Krajišnik]] ---- [[Datoteka:Flag of Serbian Krajina (1991).svg|22px]] [[Milan Martić]]<br />[[Datoteka:Flag of Serbian Krajina (1991).svg|22px]] [[Milan Babić]]<br />[[Datoteka:Flag of Serbian Krajina (1991).svg|22px]] [[Goran Hadžić]] ---- [[Datoteka:Emblem of the Yugoslav People's Army (1991-1992).svg|22px]] [[Veljko Kadijević]]<br />[[Datoteka:Emblem of the Yugoslav People's Army (1991-1992).svg|22px]] [[Blagoje Adžić]]<br />[[Datoteka:Emblem of the Yugoslav People's Army (1991-1992).svg|22px]] [[Života Panić]] | snaga1 = | snaga2 = | snaga3 = | gubici1 = <sup>'''1991.-1995.'''</sup><br />[[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|25px|border]] 18 poginulih ---- [[Datoteka:Flag of Croatia.svg|25px|border]] 13.583 poginulih<ref name="Documenta4">[[#Documenta|Documenta 2010.]], str. 4</ref><br />[[Datoteka:Flag of the Croatian Republic of Herzeg-Bosnia.svg|25px]] 5.919 poginulih vojnika<br />2.484 poginulih civila{{Sfn|Ingrao|Emmert|2012|loc=str. 140}} ---- <sup>'''1998.-1999.'''</sup><br />[[Datoteka:Flag of SFR Yugoslav Albanian Minority.svg|25px|border]] 8.676 poginulih civila{{sfn|Fond za humanitarno pravo|6.2. 2015|loc=str. 1}} <br />[[Datoteka:UCK KLA.svg|22px]] 2.131 poginulih vojnika{{sfn|Fond za humanitarno pravo|6.2. 2015|loc=str. 1}} <br />526 poginulih ostalih{{sfn|Fond za humanitarno pravo|6.2. 2015|loc=str. 1}} <sup>'''1999.-2001.'''</sup><br />[[Datoteka:Flag of SFR Yugoslav Albanian Minority.svg|25px|border]] 7 poginulih civila<br />[[Datoteka:UCPMB_logo.svg|22px]] 28 poginulih vojnika | gubici2 = <sup>'''1991.-1995.'''</sup><br />[[Datoteka:Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg|border|25px]] 30.906 poginulih vojnika<br />31.107 poginuo civil<br />571 poginulih ostalih<ref name="Nettelfield97">[[#Nettelfield|Nettelfield]], str. 97-98</ref>{{Sfn|Ingrao|Emmert|2012|loc=str. 140}} | gubici3 = <sup>'''1991.-1995.'''</sup><br />[[Datoteka:Emblem of the Yugoslav People's Army (1991-1992).svg|22px]] 37<ref>[[#Ramet|Ramet 1999.]], str. 65</ref> + 1.279 poginulih vojnika<ref name="Documenta4"/><br />[[Datoteka:Flag of Serbian Krajina (1991).svg|25px]] 6.222 poginulih<ref name="Documenta4"/><br />[[Datoteka:Flag of Republika Srpska.svg|25px]] 20.775 poginulih vojnika<br />4.178 poginulih civila{{Sfn|Ingrao|Emmert|2012|loc=str. 140}}<br /><sup>'''1998.-1999.'''</sup><br />[[Datoteka:Flag of Serbia and Montenegro.svg|25px]] 1.196 poginulih civila{{sfn|Fond za humanitarno pravo|6.2. 2015|loc=str. 1}} <br />[[Datoteka:Flag of Serbia and Montenegro.svg|25px]] 1.084 poginuo vojnik{{sfn|Fond za humanitarno pravo|6.2. 2015|loc=str. 1}} <sup>'''1999.-2001.'''</sup><br />[[Datoteka:Flag of Serbia and Montenegro.svg|25px]] 8 poginulih civila <br />[[Datoteka:Flag of Serbia and Montenegro.svg|25px]] 18 poginulih policajaca 6 poginulih vojnika | napomene = <center>5.100 nerazjašnjenih smrti{{Sfn|Ingrao|Emmert|2012|loc=str. 140}}<br>oko 4.000.000 izbjeglica i raseljenih</center> }} '''Ratovi na tlu Jugoslavije''', odnosno '''Jugoslavenski nacionalistički ratovi''', '''Postjugoslavenski ratovi''', '''Ratovi raspadanja Jugoslavije''', '''Ratovi za jugoslavensko nasljeđe''' je zajednički naziv za sve oružane sukobe na teritoriji [[SFRJ|Jugoslavije]] koji su svoj uzrok imali u [[Nacionalizam|nacionalističkim]] ideologijama ili koincidirali s [[Raspad SFRJ|raspadom te države]] 1991. U stranoj literaturi se za njih ponekad koristi izraz ''[[balkanski ratovi]]'', zbog čega je [[Mischa Glenny]] uveo naziv "Treći [[balkan]]ski rat" ne bi li ih razlikovao od balkanskih ratova koji su prethodili [[prvi svjetski rat|prvom svjetskom ratu]]. Zajednička je poveznica da je rukovodstvo četiri republike ([[Slovenija]], [[Hrvatska]], [[Bosna i Hercegovina]] i [[Makedonija (država)|Makedonija]]) i pokrajina Kosovo htjele neovisnost, a Beograd se tome suprostavljao, ali takva simplifikacija spada u politikantsko skretanje sa suštine ratova.{{#tag:ref|[[SR Makedonija]] je isto održala referendum i proglasila neovisnost 17.9. 1991., ali se Beograd nije protivio odlasku te republike iz Jugoslavije.|group=nb}} Bili su to prvi veći oružani sukobi na tlu [[Europa|Europe]] od [[Drugi svjetski rat|drugog svjetskog rata]],{{#tag:ref|Ne računajući [[grčki građanski rat]], [[istočnonjemački ustanak 1953.]], [[mađarski ustanak 1956]] i [[sovjetska invazija Čehoslovačke|sovjetsku invaziju Čehoslovačke]].|group=nb}} a termin "[[etničko čišćenje]]", koji označava protjerivanje jednog naroda sa nekog područja, ušao je svjetsku uporabu. Zbog teških stradavanja i materijalnih šteta, sukobi su bili medijski praćeni i dokumentirani, te izazvali zgražanje međunarodne zajednice, zbog čega je osnovan [[Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju]] (MKSJ) kako bi se kaznili počinitelji zločina, dok je [[masakr u Srebrenici]] u presudama tribunala proglašen [[genocid]]om. U ratovima je poginulo između 130.000 i 140.000 ljudi, dok je oko 4.000.000 postalo izbjeglicama ili je raseljeno, od čega 2,2 milijuna u ratu u Bosni i Hercegovini. Poredani kronološki, ratovi u bivšoj Jugoslaviji su bila sljedeća četiri sukoba u 1990-ima:{{sfn|Ashbrook|2011}} * [[Rat u Sloveniji]] ([[27.6.]] - [[6.7.]] [[1991]].), ponekad nazivan '''Desetodnevni rat''' ili '''Slovenski rat za nezavisnost'''; * [[Rat u Hrvatskoj]] (1991 - 1995), koji se u Hrvatskoj naziva [[Domovinski rat]]; * [[Rat u Bosni i Hercegovini]] (1992 - 1995); ** [[Bošnjačko-hrvatski sukob]] (1992 - 1994); * [[Kosovski rat]] (1998-1999), okončan [[Operacija Saveznička sila|NATO bombardiranjem Jugoslavije]]; * [[Sukob na jugu Srbije]] (1999-2001); * [[Sukob u Makedoniji 2001.]] (2001). Ovisno o kriterijima, neki od gore navedenih ratova se smještaju u šire cjeline. Najčešći je takav slučaj s ratom u Hrvatskoj i BiH (kome se rjeđe pridodaje rat u Sloveniji), a koji se razlikuju od sukoba na Kosovu, koji je pak, povezan sa sukobima u Preševu,Medveđi,Bujanovcu i Makedoniji. == Uvod == {{glavni|Raspad SFRJ|Pad komunizma}} [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija]] obnovljena je 1943.-1945. nakon što je izašla kao pobjednica nad silama osovine u [[Drugi svjetski rat|Drugom svjetskom ratu]]. [[Ustaše]], ekstremistički Hrvati koji su htjeli [[Velika Hrvatska|Veliku Hrvatsku]], i [[četnici]], ekstremistički Srbi koji su htjeli [[Velika Srbija|Veliku Srbiju]], su poraženi u tom ratu i nova jugoslavenska vlada je desetljećima zabranjivala nacionalizam kako se takve struje više ne bi pojavile a SFRJ ostala multi-etnička federacija sastavljena od šest ravnopravnih naroda.<ref>[[#Hirsch|Hirsch 2002.]], str. 76</ref> Jugoslavenski model samoupravljanja ostvarivao je dobre rezultate i privukao pozornost akademika koji su tražili "treći put" između [[Kapitalizam|kapitalizma]] i državnog socijalizma.{{sfn|Petak|2003|loc=str. 1}} Međutim, početkom 1980-ih pojavila se ekonomska kriza koja je samo naglasila razlike između bogatijih i siromašnijih republika. Slovenski ekonomist Neven Borak je to slikovito opisao tako da je 1985. [[BDP]] SR Slovenije usporedio sa Novim Zelandom, BDP SR Hrvatske sa [[Portugal]]om dok je Kosovo imalo razinu [[Pakistan]]a.{{sfn|Petak|2003|loc=str. 4–5}} Dok je [[nezaposlenost]] Jugoslavije bila između 6 i 9% u 1960-ima, u 1980-ima je već dosegla razinu od 14 do 17%.{{sfn|Petak|2003|loc=str. 6, 12}} Pošto je Srbija bila najveća republika, smatra se da ju je [[Ustav Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije (1974.)|novim ustavom 1974.]] [[Tito]] namjerno oslabio dajući [[Vojvodina|Vojvodini]] i [[Kosovo|Kosovu]] autonomiju kako ne bi postala dominantna u odnosu na ostale, manje republike u SFRJ.<ref>[[#Thomas|Thomas 1999.]], str. 34</ref> Taj je potez međutim poništen 1988. i 1989., kada je [[Slobodan Milošević]], novi predsjednik Srbije, organizirao masovne demonstracije koje su svrgnule vlade na Kosovu, Vojvodini i Crnoj Gori, a zamijenjene su ljudima vjernima Miloševiću, te su im ukinute autonomije, čime je Srbija preuzela četiri od osam glasova [[predsjedništvo SFRJ|predsjedništva SFRJ]], dok su ostale republike imale samo jedan glas.<ref>[[#UN-ov izvještaj IV|UN-ov izvještaj IV 1994.]], #56</ref><ref>[[#Brown & Karim|Brown & Karim 1995.]], str. 116</ref> Iskorištavajući nezadovoljstvo nekih Srba nakon što je 1986. [[Memorandum SANU]] objavio da su Srbi "najveći gubitnici u Titovoj Jugoslaviji",<ref>[[#Ramet|Ramet 1999.]], str. 20</ref> Milošević je došao na vlast u Srbiji 1989. uz pomoć vala srpskog nacionalizma koji je produbio krizu u SFRJ.<ref>[[#UN-ov izvještaj IV|UN-ov izvještaj IV 1994.]], #54</ref> Međutim, iako mu je [[srpski nacionalizam]] omogućavao uzimanje sve više moći, istodobno je bio sve više odbojan Slovencima, Hrvatima i drugim manjim narodima.{{Sfn|BBC News|2006}} To je dovelo do razdora 1990.<ref name="UNIV63"/> kada nije postignut dogovor oko sastava federalne vlade: Srbija je htjela centraliziranu federaciju kako bi zadržala dominantnu ulogu u Jugoslaviji, dok su [[Slovenija]], [[Hrvatska]] i [[Bosna i Hercegovina]] htjele labavu [[Konfederacija|konfederaciju]] kako bi mogle uživati u većoj autonomiji.<ref name="UNIV63">[[#UN-ov izvještaj IV|UN-ov izvještaj IV]] #64</ref> Raspisani su izbori u kojima su u svakoj republici, izuzev Crne Gore, pobjeđivale nacionalističke stranke koje su zagovarale [[antikomunizam]] kako bi povećale svoju privlačnost masama, dok su u Srbiji i Crnoj Gori i same nominalno [[Socijalizam|socijalističke]] stranke dobile nacionalistički predznak.{{sfn|Hayden|1992|loc=str. 654–673}} Stara jugoslavenska parola o [[bratstvo i jedinstvo|bratstvu i jedinstvu]] je polako odbačena od obiju strana.{{sfn|Pavlaković|2011|loc=str. 893–909}} [[Komunizam]] je postao potrošena struktura i republike su zahtijevale [[Demokracija|demokraciju]].{{sfn|Huntington|1991|loc=str. 12–34}} Milošević je htio vladati nad cijelom Jugoslavijom, ali kada je uvidio da to nije bilo moguće, promijenio je izbor i odabrao Veliku Srbiju.{{Sfn|Judah|2011}} Prema zadnjem popisu stanovništva prije rata, Jugoslavija je imala oko 23,5 milijuna stanovnika. Narodni sastav bio je sljedeći: [[Srbi]] 8.526.872 (36,2 %), [[Hrvati]] 4.636.700 (19,7 %), [[Bošnjaci]] 2.353.002 (10,0 %), [[Albanci]] 2.178.393 (9,3 %), [[Slovenci]] 1.760.460 (7,5 %), [[Makedonci]] 1.372.272 (5,8 %), Jugoslaveni 710.394 (3,0%), [[Crnogorci]] 539.262 (2,3 %) i drugi.{{Sfn|Baltic|2007|p=25–26}} == Rat u Sloveniji == {{glavni|Rat u Sloveniji}} [[Datoteka:Teritorialci so z armbrustom zadeli tank v križišču pred MMP Rožna Dolina..jpg|left|mini|225px|Slovenski TO gađaju tenkove JNA na grančnom prelazu [[Rožna Dolina]]]] Na [[Četrnaesti kongres SKJ|četrnaestom kongersu SKJ]] 1990., slovensko izaslanstvo je tražilo [[pluralizam]], zahtijevali su da se izbaci iz zakonodavstva odredba o verbalnom deliktu, da se zabrani [[mučenje]] političkih zatvorenika, kao i politička suđenja. Nakon 10 mjeseci neuspjelih pregovora sa Beogradom<ref>[[#Lukic|Lukic 1996.]], str. 173</ref> pošto je Miloševićeva delegacija sprječavala kompromis,<ref name="Brown119">[[#Brown & Karim|Brown & Karim 1995.]], str. 119</ref> 25. 6. 1991. Slovenija je proglasila neovisnost, ali je već 48 sati kasnije [[JNA]] krenula u vojni pohod kako bi to spriječila. Još 1990, JNA je pokušala razoružati slovensku [[Teritorijalna odbrana|Teritorijalnu obranu]] (TO), ali je uspijela pokupiti samo 40 do 60 % oružja.<ref name="conflict in slovenia">[[#Bassiouni|UN-ov izvještaj, A: "The conflict in Slovenia"]]</ref> Slovenske snage napustile su JNA i pridružili se novoj slovenskoj vojsci i mjesnoj policiji.<ref>[[#Bassiouni|UN-ov izvještaj]] #6</ref> Nakon što su hrvatski i slovenski rezervisti masovno bojkotirali rat, JNA je imala problema sa izvođenjem operacija. Od 25.000 vojnika, čak 7.900 je dezertiralo ili odbilo ratovati.<ref>[[#Bassiouni|UN-ov izvještaj, "Slovenian forces"]]</ref> Pošto JNA nije ušla u puni napad, nakon 10 dana rat je završen slovenskom pobjedom i povlačenjem JNA. 1991. [[Srbi]] i [[Crnogorci]] su činili 38,8 % stanovništva Jugoslavije, ali su činili 70 % udjela u činovnicima JNA.<ref>[[#Bassiouni|UN-ov izvještaj]] #40</ref> U početku, JNA, kojom je zapovjedao [[Veljko Kadijević]], je još uvijek pokušavala održati SFRJ na okupu. No nakon odlaska Slovenije, to je napušteno te je vojni vrh JNA pao pod utjecaj Miloševića. Srbija i Crna Gora se nisu protivili odlasku Slovenije iz Jugoslavije, jer bi to ostavilo kolektivno predsjedništvo sa sedam članova, od kojih bi četiri bili pod srpsko-crnogorskom kontrolom, čime bi time ''de facto'' imali i kontrolu nad JNA.<ref>[[#Bassiouni|UN-ov izvještaj]] #60-61</ref> [[Latinka Perović]] je ovako opisala stav JNA prema nesrpskim narodima: {{izdvojeni citat|Onog trenutka kada je armija počela braniti Jugoslaviju od svih njenih naroda izuzev najvećeg, postalo je očito da će Jugoslavija biti poražena iznutra.<ref>[[#Lukic|Lukic 1996.]], str. 176</ref>}} == Rat u Hrvatskoj == {{glavni|Rat u Hrvatskoj}} [[Datoteka:Muzej DR-crop.JPG|left|mini|225px|Bombardiranje Dubrovnika]] 23.4. 1990., u Hrvatskoj su održani [[Parlamentarni izbori u Hrvatskoj 1990|prvi slobodni izbori]] na kojima je pobijedio [[HDZ]] na čelu kojeg je bio nacionalistički [[Franjo Tuđman]], što je izazvalo strah među nekim Srbima koji su proglasili autonomnu [[SAO Krajina|SAO Krajinu]] (kasnije [[RSK]]) na neodređenim dijelovima Hrvatske. Kada je Franjo Tuđman stupio na vlast otvoreno je promovisao politiku [[Hrvatski nacionalizam|hrvatskog nacionalizma]].{{sfn|Radonić|2013|loc=str. 234-254}} Srpski političari i mediji su počeli hrvatsku vladu nazivati "ustaškom".<ref>[[#Brown|Brown & Karim 1995.]], str. 121-122</ref> Milošević je [[Srbi u Hrvatskoj|hrvatskim Srbima]] savjetovao odbijanje Tuđmanovih pokušaja kompromisa u ljeto 1990. te zauzimanje stava nesuradnje.<ref>[[#Ramet|Ramet 1999.]], str. 7</ref> Hrvatska vlada je Srbima osigurala predstavništvo u [[Hrvatski sabor|saboru]], ali su ovi napustili parlament jer su smatrali da nisu dobili dovoljno autonomije.<ref name="Brown119"/> Istodobno, pojačani su i napori tajnih službi Beograda da prikažu Hrvatsku u što negativnijem svjetlu, poput [[Operacija Labrador|postavljanja bombi na jevrejskom groblju u Zagrebu]] ili parola o "30.000 ustaša u [[Dubrovnik]]u".{{sfn|Tužitelj protiv Pavla Strugara - Presuda|31.1. 2005|loc=str. 13}} [[MKSJ]] je u presudi naveo da je [[Milan Babić]], prvi predsjednik RSK, bio "pod jakim uticajem [[Uloga srpskih medija u jugoslovenskim ratovima|srpske propagande]] koja ga je zavela na pogrešan put",{{sfn|Tužitelj protiv Milana Babića - Presuda|29.6. 2004|loc=str. 10-11}} a čiji je cilj bio dio šireg plana preuveličavanja opasnost za Srbe kako bi ih se nagnalo na borbu.<ref>[[#MKSJ Stanišić|Tužilac protiv Miće Stanišića i Stojana Župljanina - Presuda, 23.5. 2013.]], str. 1</ref> U međuvremenu, JNA je razoružala hrvatski [[Teritorijalna odbrana|TO]],<ref name="Brown120">[[#Brown & Karim|Brown & Karim 1995.]], str. 120</ref> naoružala srpske pobunjenike dok je Ministarstvo unutrašnjih poslova Srbije, kojim je rukovodio [[Mihajlo Kertes]], trenirala srpske paravojne formacije za borbu po Hrvatskoj i BiH.<ref>[[#Brown & Karim|Brown & Karim 1995.]], str. 118</ref> [[Jovan Nikolić]], srpski pravoslavni pop iz Zagreba, je izjavio: {{izdvojeni citat|Čak i da Franjo Tuđman nije došao na vlast, nego netko drugi umjesto njega, reakcija bi opet bila ista. Armija i Srbija bi bili protiv njega, jer su ''a priori'' protiv bilo kakve neovisnosti za Hrvatsku. To ne znači da hrvatska vlada nije napravila greške. Napravili su, i to je činjenica. Ali to nije alibi za one koji su čekali da proglase bilo kakvu hrvatsku državu ustaškom državom. To je bila strašna greška, kao i kasnije optužiti bilo kojeg Srbina u Hrvatskoj da je četnik.<ref>[[#Lukic|Lukic 1996.]], str. 195</ref>}} [[Datoteka:Balkans War 1991, Vukovar destroyed - Flickr - Peter Denton 丕特 . 天登 (1).jpg|right|mini|225px|Uništena kuća u Vukovaru]] U ljeto 1991., kada je Hrvatska najavila proglašenje neovisnosti, JNA je krenula u otvoreni vojni pohod te se borila na strani snaga [[Republika Srpska Krajina|Republike Srpske Krajine]] (RSK), srpskih paravojnih formacija – i nekadašnjih suparnika iz Drugog svjetskog rata, četnika.<ref>[[#UN-ov izvještaj III.A|UN-ov izvještaj III.A, "2. Ties with the Governments of FRY, the self-declared Serbian Republics, and the JNA"]]</ref> [[Bitka za Vukovar]] – najteža bitka cijelog rata u kojoj je oko 3.000 civila i vojnika izgubilo živote{{sfn|Tapon|2011|loc=str. 329}} – i [[opsada Dubrovnika]] postale su dvije najviše medijski praćene bitke, ali je njihova žestina dovela do okretanja mišljenja međunarodne zajednice protiv srpske strane.{{Sfn|BBC News|2001}} Iako manje poznate, i druge borbe su bile značajne, kao što je [[bitka za Osijek]], u kojoj je poginulo oko 800 osoba,{{sfn|Jegen|1996|loc=str. 14}} [[bitka za Gospić]] i [[bitka za Zadar]]. JNA je 1991. koristila [[kemijsko oružje]] protiv hrvatskih vojnika i civila, od [[fosfor]]a iz projektila u Vukovaru sve do inhibitora [[Acetilholinesteraza|acetilholinesteraze]] u [[Zadar|Zadru]] i [[Kruševo (Obrovac)|Kruševu]].{{sfn|Plavsić|Petrovecki|Fuchs|Sostarić|1992|loc=str. 1–5}} Netrpeljivost je porasla na obje strane, tako da su neki umjereni činovnici, koji su htjeli pronaći kompromisno rješenje, smaknuti od sunarodnjaka: primjerice, Dmitra Obradovića, gradonačelnika [[Vrginmost]]a, su likvidirali militanti RSK,<ref>[[#Nizich|Nizich 1992.]], str. 56</ref> dok je [[Josip Reihl-Kir]], zapovjednik osječke policije, ubijen iz hrvatske zasjede. Primirje početkom 1992. dovelo je do prekida nasilja, dok je RSK zauzela 13.913&nbsp;km<sup>2</sup> ili 25% površine Hrvatske,{{Sfn|Memorijalno dokumentacijski centar|2009}} ne računajući dodatnih 680&nbsp;km<sup>2</sup> oko dubrovačkog područja. Iz tog područja je "[[Etničko čišćenje|etnički očišćeno]]" najmanje 80.000–100.000 Hrvata i drugih nesrba.<ref>[[#Stanišić i Simatović|''Tužitelj protiv Jovice Stanišića i Franka Simatovića – Presuda'']], str. 4</ref> Prema izvorima hrvatske vlade, do 1. IX 1993. hrvatska strana imala je 6.651 potvrđenih poginulih, 12.706 nestalih te 24.208 ranjenih.<ref>[[#Lukic|Lukic 1996.]], str. 193</ref> Usprkos Miloševićevoj propagandi da se radi o novoj [[NDH]], Hrvatska je stekla međunarodno priznanje te je 1992. primljena u članstvo UN-a,{{Sfn|Ministarstvo vanjskih i europskih poslova|2012}} dok RSK nije priznao nitko. 1992. odigrao se [[progon Hrvata iz Vojvodine tijekom Jugoslavenskih ratova|progon Hrvata iz nekih dijelova Vojvodine]]<ref>[[#Nizich|Nizich 1992.]], str. 57-58</ref> nakon čega je oko 10.000 Hrvata napustilo tu regiju{{Sfn|Naegele|21.2. 2003}} i naselilo se uglavnom u Hrvatsku.{{sfn|Đurđev|1998|loc=str. 207-213}} Pokušaj mirne reintegracije RSK pod hrvatsku vlast tri godine nije dovela do pomaka, a njen predsjednik [[Milan Martić]] čak je odbio i primiti [[plan Z-4]].{{Sfn|Sense Agency|2006}} Dvije vojne akcije 1995., [[operacija Bljesak]] i [[operacija Oluja]], dovele su do vraćanja većeg dijela RSK pod hrvatsku vlast, ali su se dogodili razni ratni zločini. U Oluji je, ovisno o različitim izvorima, poginulo 326,{{sfn|Dalje|3.4. 2014}} 677{{sfn|Dalje|3.4. 2014}} ili 1.078 civila,{{sfn|Romac|13.3. 2014}} dok je oko 200.000–250.000 Srba pobjeglo iz Hrvatske. [[SRJ]] nije intervenirala, dijelom stoga jer su je međunarodne sankcije oslabile, a dijelom stoga jer je Hrvatska ovog puta bila međunarodno priznata, te bi time intervencija bila izravan međunarodni sukob. Vlada Hrvatske žestoko se protivila optužbama da se radilo o "etničkom čišćenju". Ipak, [[Human Rights Watch]] (HRW) je naveo da su uvjeti za povratak srpskih izbjeglica postavljeni nemoguće visoko i složeno{{#tag:ref|Srpski povratnici su prvo trebali dobiti [[Viza|vizu]] za ulazak u Hrvatsku, potom dozvolu SRJ da napuste državu i na kraju tranzitnu vizu za [[Mađarska|Mađarsku]] odakle bi dobili hrvatsko dopuštenje za ulazak u Hrvatsku. Međutim, da bi se dobila viza, trebali su dokazati da su hrvatski državljani putem domovnice, a ona je izdana 1992., u vremenu kada su oni bili pod kontrolom RSK koja to nije dozvoljavala.{{sfn|Human Rights Watch|1996|loc=pasus 104-105}}|group=nb}} te zaključila da "iako su korištene metode često bile manje brutalne nego one srpskih vlasti, politika i praksa hrvatske vlade ipak demonstrira namjeru da se stvori "etnički čista" država".{{sfn|Human Rights Watch|1996|loc=pasus 104-105}} Ipak, time je omogućen povratak Hrvatima koji su prognani iz RSK 1991. – već 1996. oko 85.000 Hrvata vratilo se svojim domovima{{Sfn|U.S. Committee for Refugees and Immigrants}} – i stvoren dovoljan pritisak da bosanski Srbi prihvate kraj rata u BiH, a [[Istočna Slavonija, Baranja i Zapadni Srem]] mirnu [[Mirna reintegracija hrvatskoga Podunavlja|reintegraciju hrvatskog podunavlja]]. == Rat u Bosni i Hercegovini == {{glavni|Rat u Bosni i Hercegovini}} [[Datoteka:Evstafiev-bosnia-sarajevo-water-line.jpg|desno|mini|225px|Sarajlije čekaju u redu za vodu, ljeto 1992.]] Identično kao i kod Slovenije i Hrvatske, JNA je prije rata razoružala TO Bosne i Hercegovine.<ref name="Brown120"/> Budući predsjednik treće samoproglašene srpske države, [[Republika Srpska|Republike Srpske]] (RS), [[Radovan Karadžić]] je surađivao s predsjednikom Srbije Miloševićem, pod čijom su kontrolom [[Uloga srpskih medija u jugoslovenskim ratovima|TV stanice započele širiti propagandu]] o opasnosti za Srbe u slučaju nezavisne Bosne, koja će "dovesti do islamskog fundamentalizma u Europi".<ref>[[#Nizich|Nizich 1992.]], str. 15</ref><ref>[[#UN-ov izvještaj V|UN-ov izvještaj V: D. The propaganda]]</ref> Međutim, Bošnjaci su većinom bili sekularni<ref>[[#UN-ov izvještaj IV|UN-ov izvještaj IV]] #134</ref> dok [[Human Rights Watch]] navodi da nije našla nikakvog dokaza da su Srbi proganjani prije izbijanja rata.<ref name="Brown119"/> Iako su Milošević i Karadžić pokušali prikazati da samo žele očuvati integritet Jugoslavije, Human Rights Watch navodi kako onda istjerivanje i ubojstva nesrpskih stanovnika ne bi bila niti potrebna, jer "etničko čišćenje" prije podržava stvaranje [[Velika Srbija|Velike Srbije]] nego održavanje multi-etničke Jugoslavije sa šest naroda.<ref name="Brown120"/> Kao i u prethodnom ratu, i ovdje su srpski programi postajali sve militantniji kako bi se stanovništvo nagnalo na borbu.<ref>[[#UN-ov izvještaj V|UN-ov izvještaj V, "C. Serbian control over the television transmitter on the Kozara Mountain"]]</ref> Iako je [[Srpska demokratska stranka (BiH)|SDS]] tvrdila da je rat započet [[Incident u Sijekovcu|ubojstvom Srba u Sijekovcu]] 3.3. 1992.,{{Sfn|E-novine|2012}} odgovor srpskih snaga nije uslijedio napadom na Sijekovac, već na 100&nbsp;km udaljenu Bijeljinu 1.4. u kojoj je [[Arkan]]ova garda [[Masakr u Bijeljini|ubila 48 bošnjačkih i umjerenih srpskih civila]] jer je taj grad zbog blizine Srbije i prometnih trasa potrebnih radi uspostavljanja Velike Srbije bio preća meta<ref>[[#HRW2000b|Human Rights Watch 2000.]], str. 2</ref> dok je [[plan RAM]] je već davno prije bio pripremljen.<ref>[[#UN-ov izvještaj V|UN-ov izvještaj V, "F. Serbs rearming other Serbs"]]</ref> JNA, TO, srpske paravojne formacije i buduća [[Vojska Republike Srpske|VRS]] su 1992. rijetko gdje vodile bitke sa Armijom BiH, a uglavnom su napadale bošnjačke civile. U maju 1992., zabilježeno je 400.000 izbjeglica ili raseljenih iz Bosne i Hercegovine (skoro 80% Bošnjaka i 20% Hrvata),{{sfn|Dyker|Vejvoda|2014|loc=str. 196}} a potkraj jula iste godine 1.250.000.{{sfn|Amnesty International|22.10. 1992|loc=str. 9}}. Fotografija [[Logor Omarska|logora Omarska]] izašla je na naslovnici časopisa [[Time (časopis)|Time]],{{Sfn|Guardian|1992}} a snimke na kojima je dokumentirana [[opsada Sarajeva]], [[pokolj u Prijedoru]], [[pokolj u Višegradu]] i [[masakri u Foči]] na kraju nisu više mogli opravdati ponašanje političara u Beogradu te je [[Vijeće sigurnosti UN-a]] 30.5. 1992. uvelo [[Međunarodne sankcije protiv SR Jugoslavije]].{{Sfn|Matthews|31.5. 1992}} 19.5. JNA se povukla a BiH je stekla međunarodno priznanje i primljena kao članica UN-a, ali se je rat nastavio, a SRJ isto tako nastavio financirati i naoružavati VRS, te joj iznajmljivati činovnike nove [[Vojska Jugoslavije|Vojske Jugoslavije]]. Samo u prvoj godini rata poginulo je 45.110 osoba, od toga 30.442 Bošnjaka (67%).<ref name="Nettelfield97"/> [[Datoteka:Potoc2006.jpg|225px|left|mini|Spomen groblje žrtvama Srebrenice u Potočarima]] 1993., druga hrvatska država, [[Hrvatska Republika Herceg-Bosna]] (HRHB) i sama se okrenula protiv Bošnjaka i počela se širiti, čime su sve tri strane bile međusobno zaraćene te je rat poprimio osobinu "svakoga protiv svakoga". [[Opsada Mostara]] i [[etničko čišćenje u Lašvanskoj dolini]] doveli su do osude i hrvatske strane od međunarodne zajednice.{{Sfn|Los Angeles Times|1993}} Mnogi su to interpretirali time da je i sam Zagreb počeo raditi na [[Velika Hrvatska|Velikoj Hrvatskoj]]. Ipak, na pritisak američke delegacije, koja je zaprijetila sankcijama, hrvatska strana je [[Washingtonski sporazum|Washingtonskim sporazumom]] prihvatila cjelovitost BiH te je ukinula HRHB. Pokušaji da se postigne mir i na srpskoj strani nisu urodili plodom, koja je nastavila rat i dalje. Američki diplomat Charles Redman ponudio je vodstvu na [[Pale (Bosna i Hercegovina)|Palama]] [[Konfederacija|konfederaciju]] bosanskih Srba i Srbije dok god bi se zadržao omjer od 51:49 bosanskog teritorija, kako bi se zaustavio rat, ali bez uspjeha.{{sfn|Burg|Shoup|1999|loc=str. 314-315}} 11.7. 1995. pala je enklava [[Srebrenica]] te je VRS započela najveći masakr u svim jugoslovenskim ratovima, u kojem je zarobljeno a potom na desetak različitih lokacija [[Masakr u Srebrenici|strijeljano oko 7.000 Bošnjaka]], koji će kasnije biti priznat kao [[Bosanski genocid]].{{Sfn|Reuters|2013}}{{sfn|Simić|Daly|2011}} Nakon pada dvije sigurnosne enklave, Srebrenice i [[Žepa|Žepe]], izgledalo je da je i treća na redu, ona oko [[Bihać]]a koji je bio u zajedničkom okruženju RSK i RS. Hrvatskoj je odobrena operacija Oluja kojom je prekinuta [[opsada Bihaća]],{{Sfn|Helm|1995}} a zajedničko prodiranje hrvatsko-bošnjačkih snaga izvršilo je dovoljan pritisak na Karadžić napokon prihvati da je RS dio BiH te pristane na mir. [[Daytonski sporazum]], kojeg je potpisao Milošević, je i službeno završio rat. Iako je stupio mir, nekoliko desetaka tisuća Srba je svejedno napustilo područja koja nisu pripala RS-u, poput odlaska 30.000 Srba iz četvrti Sarajeva koja su pripala [[Federacija Bosne i Hercegovine|Federaciji BiH]].{{Sfn|UNHCR|1997}} [[Momčilo Krajišnik]] to je ovako sažeo: {{izdvojeni citat|Zadatak ove Republike i prvi strateški cilj je da se mi odvojimo od Muslimana i Hrvata i nema niko pravo da zastupa strategiju srpskog Sarajeva za ostanak u zajedničkoj državi. Niko ne može sada novo rešenje praviti da ostanemo skupa.<ref>[[#Biserko|Biserko 2006.]], str. 128</ref>}} == Rat na Kosovu == {{glavni|Rat na Kosovu}} [[Datoteka:Kosovo-metohija-koreni-duse055.jpg|right|thumb|225px|Kuće Srba koje je porušio OVK]] [[Datoteka:Hundreds of tents near Fier, Albania (1999).jpg|desno|mini|225px|Izbjeglički logor u Albaniji]] Situacija na Kosovu dramatično se pogoršavala još od 1981. kada su tamo [[Nemiri u Socijalističkoj Autonomnoj Pokrajini Kosovo 1981.|izbili nemiri]] jer su Albanci tražili da ta pokrajina stekne status republike u SFRJ. Nakon što je Milošević ukinuo Kosovu i status autonomije, stanje je postajalo još gore, a represija je nastavljena: 1991., oko 20.000 Albanaca je otpušteno sa poslova, osobito sa područja medicine i znanosti, i zamijenjeno Srbima.<ref>[[#HRW1991|Human Rights Watch 1992.]], str. 602</ref> Albanske radio i TV stanice su zabranjene ili smanjene, novine zatvorene a otkazi Albanaca nastavljeni.<ref name="Milutnovic88"/> Albanski studenti koji su htjeli pohađati nastavu na albanskom nisu to mogli, te je stoga organizirana privatna nastava po kućama.<ref name="Milutnovic88">[[#Milutinovic et al|''Tužitelj protiv Milana Milutinovića i drugih – Presuda'', 26. februara 2009.]], str. 88-89</ref> S vremenom, Albanci su započeli pobunu protiv Beograda te je 1996. osnovana [[Oslobodilačka vojska Kosova]] (OVK) koja je tražila neovisno Kosovo. Oružani sukobi su izbili između snaga OVK i [[Vojska Jugoslavije|VJ]]. [[Opća skupština Ujedinjenih naroda|Opća skupština UN-a]] još je 3.3. 1998. u rezoluciji 52/139 upozorila na alarmantnu situaciju na Kosovu, poglavito na represiju, diskriminaciju i nezakonito hapšenje stanovništva.{{sfn|Opća skupština Ujedinjenih naroda|3.3. 1998}} Odigrali su se sve veći okršaji i zločini: [[masakr u Gornjem Obrinju]] i [[masakri u Ljubeniću]] odnijeli su albanske živote, a [[masakr na Radonjićkom jezeru]] doveo je do smrti 30-ak Srba od OVK-a, dok su počinitelji [[masakr u kafiću Panda|terorističkog napada u kafiću Panda]] nepoznati, a neki čak sumnjaju da su ga počinili sami pripadnici srpske tajne službe kako bi diskreditirali OVK.{{sfn|Balkan Inside|22.1. 2014}} Sukob je postao otvoreni rat 1998.-1999. a nasilje VJ-a i MUP-a Srbije prouzročio je novi masovni val albanskih izbjeglica sa Kosova.<ref>[[#Milutinovic et al|''Tužitelj protiv Milana Milutinovića i drugih – Presuda'', 26. februara 2009.]], str. 416.</ref> [[Masakr u Račku]] 15.1. 1999. doveo je do međunarodne osude vlade SRJ.{{sfn|Vijeće sigurnosti|19.1. 1999}} Ovo je oslabilo ionako već narušen Miloševićev ugled nakon prethodnih jugoslavenskih ratova. Suprotno širokom vjerovanju, mirovni pregovori su nastavljeni još dva mjeseca nakon Račka kako bi se pokušao postići kompromis. Pregovori u [[Rambouillet]]u nisu doveli do rezultata jer su Srbi i Albanci imali suprotne stavove: Albanci su htjeli neovisno Kosovo, dok su Srbi bili spremni vratiti im autonomiju, ali nisu htjeli razmještanje [[NATO]] snaga po Kosovu, koje bi smatrali okupacijom.<ref>[[#Milutinovic et al|''Tužitelj protiv Milana Milutinovića i drugih – Presuda'', 26. februara 2009.]], str. 170-171.</ref> Delegacija SRJ je nakon toga napustila pregovore. 22.3. 1999., američki veleposlanik [[Richard Holbrooke]] je doletio u Beograd kako bi posljednji put pokušao nagovoriti Miloševića da potpiše mirovni sporazum te se izbjegne [[NATO]]-va intervencija, ali bez uspjeha.{{sfn|BBC News|25.3. 1999}} Rat je završen [[NATO bombardovanje SRJ|NATO bombardovanjem SRJ]], 78-dnevnom vojnom akcijom kojom je zapovjedao [[Wesley Clark]]. NATO je izveo ukupno 37.605 aviopolijetanja, u kojima je napao preko 900 meta.<ref name="hrw civilian deaths">[[#HRW|Human Rights Watch 2000.]], str. 12</ref> U tom razdoblju, VJ je intenzivirala vojna djelovanja po Kosovu, te su se nastavili zločini, kao što je [[pokolj u Meji|onaj u Meji]] i na [[Masakr u Izbici|Izbici]]. Nevladine udruge su kritizirale NATO zbog pojedinih kontroverznih odluka, kao što je [[Bombardovanje Niša kasetnim bombama|upotreba kasetnih bombi u Nišu]] i upotreba municije sa osiromašenim [[uranij]]om na 112 lokacija, poglavito na Kosovu, jugu Srbije i jednoj lokaciji u Crnoj Gori. Ipak, naknadna znanstvena istraživanja tih lokacija nisu pronašla kliničke simptome ili znakove bolesti među mještanima.{{sfn|Milačić|Petrović|Jovičić|Kovačević|2004|loc=str. 2–10}} Kosovo je stavljeno pod upravu UN-a i vojnu zaštitu [[KFOR]]-a, ali je [[teritorijalni integritet]] Srbije ostao netaknut te je ta provincija i dalje ostala dio njenog teritorija. Nakon povlačenja VJ-a, velik broj Srba iz straha je napustio to područje. Ovaj status je iznenada prekinut kada je Kosovo 2008. [[Međunarodna reakcija na proglašenje nezavisnosti Kosova|proglasilo neovisnost]], što je i dalje predmetom kontroverzi. Usprkos priznanju raznih država, UN ju i dalje ne smatra neovisnom državom. == Posljedice == ===Poginuli=== U Jugoslavenskim ratovima je prema Međunarodnom centru za tranzicijsku pravdu sveukupno poginulo oko 140.000 ljudi a oko 4.000.000 su postali izbjeglice.{{Sfn|ICTJ|2009}} [[Fond za humanitarno pravo]] navodi da je najmanje 130.000 ljudi izgubilo živote na prostorima bivše Jugoslavije u 1990-ima.{{Sfn|Fond za humanitarno pravo|2010}} [[UNPROFOR]] je imao sveukupno 213 žrtava.<ref name="UN2"/> Slovenija je najbrže završila rat i izbjegla veće žrtve, te se procjenjuje da je rat tamo odnio 70 života. Hrvatski rat za neovisnost odnio je oko 20.000 života. Procjenjuje se da je oko 100.000 osoba poginulo u ratu u Bosni i Hercegovini, dok je na Kosovu poginulo oko 13.500 osoba, čime se procjenjuje da je najmanje 133.000 ljudi umrlo u postjugoslavenskim sukobima u 90-ima.{{Sfn|Egan|p=171}} Najveće stratiše rata postalo je [[Sarajevo]]: sa oko 13.000 ubijenih u opsadi, u tom gradu poginulo je više ljudi nego u cijelom ratu na Kosovu. U relativnim i apsolutnim brojevima najveće gubitke su pretrpjeli Bošnjaci: umrlo je 64.036 osoba njihove nacije, što je preko 3 % njihove ukupne populacije u odnosu na popis stanovništva iz cijele Jugoslavije.{{Sfn|Toal|Dahlman|2011|p=137}} Najteže stradanje doživjeli su u pokolju u Srebrenici, gdje je [[mortalitet]] bošnjačkih muškaraca (neovisno o dobi ili civilnom statusu) jula 1995. dosegnuo 33%.{{Sfn|Brunborg|Lyngstad|Urdal|2003|p=229–248}} ===Interno raseljeni i izbjegli=== {{Triple image|right|Evstafiev-bosnia-travnik-girl-doll-refugee.jpg|150|Eksodi 99 Kukes.JPG|150|Kosovo-metohija-koreni-duse004.jpg|138| Bosanske izbjeglice, 1993. | Kosovsko albanske izbjeglice 1999. | Kosovsko srpske izbjeglice 1999.}} Procjenjuje se da su ratovi u Hrvatskoj, Bosni i Hercegovini i na Kosovu doveli do 2,4 milijuna [[izbjeglica]] plus dodatnih 2 milijuna [[Interno raseljena lica|interno raseljenih lica]].{{Sfn|Watkins|2003|p=10}} Tijekom rata u Hrvatskoj, 1991. oko četvrt milijuna Hrvata i drugih nesrba je ili protjerano iz svojih domova od strane JNA i snaga Republike Srpske Krajine ili je pobjeglo od ratne fronte.{{Sfn|Human Rights Watch|30.8. 2001}} Najdrastičniji primjer bio je Vukovar, iz čije je okolice protjerano 31.732 osoba.<ref>[[#Turković|Turković, Hovens & Gregurek]], str. 222</ref> Iz [[Vojvodina|Vojvodine]] je u 1990-ima istodobno i do 60.000 [[Mađari|Mađara]] i 40.000 Hrvata raseljeno ili su napustili Srbiju.{{sfn|Human Rights Watch|1994|loc=str. 7}} Do kraja rata 1995., oko 300.000 Srba je proterano ili se iselilo iz Hrvatske i naselilo se u SRJ.{{Sfn|UNHCR|1997}} Najviše izbjeglica i raseljenih imala je Bosna i Hercegovina, oko 2,2 milijuna osoba, od toga preko polovice Bošnjaka.{{Sfn|UNHCR|2003}} Do 2001., još uvijek je bilo 650.000 raseljenih Bošnjaka, dok je 200.000 trajno napustilo državu i odselilo se u inozemstvo.{{Sfn|UNHCR|2003}} Nakon pada [[Srebrenica|Srebrenice]], preko 15.000 osoba je raseljeno iz te enklave.{{sfn|Pavlović|Bijedić|1997|loc=str. 21-22}} Prema procjenama, u općini Srebrenice je '91. živjelo 29.198 mještana, od čega su 21.361 (73,2 %) bili Bošnjaci. Nakon rata, '97., u istoj općini je bilo 7.442 žitelja, od čega su svega sedmero (0,1%) bili Bošnjaci.{{Sfn|Dawson|Farber|p=82}} Nakon rata, dobar dio građana Bosne se vratio svojim domovima, dok je oko 250.000 Srba otišlo u SRJ.{{Sfn|UNHCR|1997}} Rat na Kosovu je doveo do 862.979 albanskih izbjeglica koje je ili protjerao MUP Srbije ili su pobjegli od ratne fronte.{{Sfn|Human Rights Watch|2001}} Još nekoliko stotina tisuća je [[Interno raseljena lica|interno raseljeno]], što bi značilo da je gotovo 90 % svih Albanaca raseljeno iz svojih domova na Kosovu do juna 1999.{{Sfn|OSCE|5.11. 1999|p=13}} Nakon završetka rata, Albanci su se masovno vratili natrag svojim domovima, ali je oko 230.000 Srba i drugih nealbanaca napustilo Kosovo od straha od odmazde jer se Vojska Jugoslavije povukla sa tog područja.{{Sfn|Judah|2011}} Time je nedugo nakon završetka jugoslavenskih ratova SRJ imala 700.000 srpskih izbjeglica iz Hrvatske, Bosne i Kosova.{{Sfn|BBC News|2000}} Iz perspektive [[azil]]a za izbjeglice i interno raseljene, Hrvatska je preuzela najveći teret. Prema nekim procjenama, Hrvatska je 1992. bila domaćin gotovo 750.000 izbjeglica ili interno raseljenih osoba, što predstavlja gotovo 16 % u odnosu na njeno stanovništvo od 4,7 milijuna žitelja: taj broj sastojao se od 420 do 450.000 bosanskohercegovačkih izbjeglica, 35.000 izbjeglica iz Srbije (uglavnom iz Vojvodine i Kosova) i 265.000 interno raseljenih iz drugih dijelova same Hrvatske. To bi bio ekvivalent kao da Njemačka odjednom primi 10 milijuna osoba ili Francuska 8 milijuna osoba.{{Sfn|Vijeće Europe|1993|p=9}} Službeni podaci [[UNHCR]]a navode da je Hrvatska 1993. bila domaćin 287.000 izbjeglica i 344.000 interno raseljenih, što je koefcijent od 64,7 izbjeglica na svakih 1000 stanovnika.<ref>[[#UNHCRHR|UNHCR 2002]], str. 1</ref> U jednom izvještaju iz 1992. godine, UNHCR je Hrvatsku stavio na sedmo mjesto na listi 50 država najviše opterećenih izbjeglicama: registrirano je 316 tisuća izbjeglica, što je omjer od 15:1 u odnosu na njeno ukupno stanovništvo.{{Sfn|UNHCR|1993|p=11}} [[Makedonija]] je 1999. imala 10,5 izbjeglica na 1000 stanovnika.<ref>[[#UNHCRMK|UNHCR 2000]], str. 319</ref> Slovenija je prema istoj agenciji za izbjeglice 1993. bila domaćin 45.000 izbjeglica, većinom bosanskohercegovačkih, što je 22,7 izbjeglica na 1000 stanovnika.<ref>[[#UNHCRSL|UNHCR 2002]], str. 1</ref> [[Srbija i Crna Gora]] su 1993. bili domaćin 479.111 izbjeglica, što je koefcijent od 45,5 izbjeglica na 1000 stanovnika. To je 1998. godine poraslo na 502.037, odnosno 47,7 izbjeglica na 1000 stanovnika. 2000. godine, broj izbjeglica spao je na 484.391, ali se broj interno raseljenih dramatično povećao na 267.500 osoba, odnosno ukupno 751.891 osoba.<ref>[[#UNHCRSR|UNHCR 2002]], str. 1</ref> {| class="wikitable" style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none; width: 300px" |+ '''Broj interno raseljenih i izbjeglica 1991.–2000.''' ! scope="col" | Država, regija ! scope="col" | [[Albanci]] ! scope="col" | [[Bošnjaci]] ! scope="col" | [[Hrvati]] ! scope="col" | [[Srbi]] ! scope="col" | Ostali <sup>([[Mađari]], [[Goranci]], [[Romi]])</sup> |- | '''Hrvatska''' || –|| – || '''247.000'''{{Sfn|Državni sekretarijat SAD|31.1. 1994}} || '''300.000'''{{Sfn|UNHCR|1997}} || – |- | '''Bosna i Hercegovina''' || – || '''1.270.000'''{{Sfn|Friedman|2013|p=78}} || '''490.000'''{{Sfn|Friedman|2013|p=78}} || '''540.000'''{{Sfn|Friedman|2013|p=78}} || – |- | '''Kosovo''' || '''1.200.000'''{{Sfn|Krieger|2001|p=90}}–<br>'''1.450.000'''{{Sfn|OSCE|5.11. 1999|p=13}} || – || – || '''143.000'''{{Sfn|Human Rights Watch|12.6. 2001}} || '''67.000'''{{Sfn|Human Rights Watch|12.6. 2001}} |- | '''Vojvodina, Sandžak''' || –|| '''30.000'''–<br>'''40.000'''{{Sfn|Siblesz|1998|p=10}} || '''35.000'''{{Sfn|Vijeće Europe|1993|p=9}}–<br>'''40.000'''{{sfn|Human Rights Watch|1994|p=7}} || – || '''60.000'''{{sfn|Human Rights Watch|1994|p=7}} |- |'''Ukupno''' || '''~1.200.000'''–<br>'''1.450.000''' || '''~1.300.000'''–<br>'''1.310.000''' || '''~772.000'''–<br>'''777.000''' || '''~983.000''' || '''~127.000''' |} ===Ekonomske posljedice=== I ekonomske štete bile su ogromne. Procjenjuje se da je Hrvatska pretrpjela oko 27 milijardi [[Američki dolar|$]] štete tijekom četvero-godišnjeg sukoba,{{Sfn|Keay|1996}} Bosna i Hercegovina između 50 i 70 milijardi [[Američki dolar|$]]<ref name="Ding">[[#Ding|Ding 1996.]], str. 10</ref> a Srbija oko 30 milijardi [[Američki dolar|$]] samo tijekom bombardiranja NATO saveza,{{Sfn|CNN|1999}} čime su ratovi u bivšoj Jugoslaviji prouzročili sveukupni ekonomski gubitak od najmanje 100 milijardi $. Veliki ekonomski gubitak Srbija je zabilježila i tijekom međunarodnih sankcija: počevši od 1992., prošla je kroz jednu od najgorih [[hiperinflacija]] u historiji. Narodna banka Jugoslavije izdala je 1993. novčanicu od 10.000.000.000 [[Jugoslavenski dinar|dinara]]. Oktobra 1993., inflacija je bila toliko visoka da su ljudi koristili novčanice kao papir za otpad.{{sfn|Lyon|1996|loc=str. 293-327}} {| class="wikitable" |- ! Sukob !! [[Slovenija]] !! [[Hrvatska]] !! [[Republika Bosna i Hercegovina|RBiH]] !! [[Kosovo]] !! [[JNA]] !! {{flag|SRJ|1992}} !! [[Republika Srpska Krajina]] !! [[Republika Srpska]] !! [[Hrvatska Republika Herceg-Bosna|HRHB]] !! ostali, novinari !! [[UNPROFOR]], [[UNCRO]], [[UNTAES]] !! Ukupno |- | [[Rat u Sloveniji]] (1991) || 18 || - || - || - || 37 || - || -|| - || - || 6|| || 61 |- | [[Rat u Hrvatskoj]] (1991 - 95) || - || 13.583<br /> || - || - || 1279|| - || 6.222<ref name="Documenta4"/> || - || - || nepoznato|| 16<ref>[[#UN|UN 2013.]], str.2</ref>+11<ref name="UN2">[[#UN|UN 2013.]], str. 2</ref>|| 21.084+27 |- | [[Rat u Bosni i Hercegovini]] (1992 - 95) || - || - || 62.013{{Sfn|Ingrao|Emmert|2012|loc=str. 140}}<br>5.100{{Sfn|Ingrao|Emmert|2012|loc=str. 140}}|| - || - || -|| - || 24.953{{Sfn|Ingrao|Emmert|2012|loc=str. 140}} || 8.403{{Sfn|Ingrao|Emmert|2012|loc=str. 140}} || 571{{Sfn|Ingrao|Emmert|2012|loc=str. 140}} || 213<ref name="UN2"/> || 95.940-101.040<br>+213 |- | [[Kosovski rat]] (1998 - 99) || - ||-|| - || 8.676<br>2.131{{sfn|Fond za humanitarno pravo|6.2. 2015|loc=str. 1}}<br>526{{sfn|Fond za humanitarno pravo|6.2. 2015|loc=str. 1}}|| -|| 2.197{{sfn|Fond za humanitarno pravo|6.2. 2015|loc=str. 1}} || - || -|| -|| 650 || || 14.952 |- | UKUPNO: || 18 || 13.583 || 62.013-67.113 || 11.338 || 1.316 || 2.197 || 6.222 || 24.953 || 8.403 || 1.137 || 240 || 131.569-136.782 |} == Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju == [[Datoteka:ICTY.JPG|desno|mini|225px|Zgrada Međunarodnog krivičnog suda za bivšu Jugoslaviju u Haagu]] {{glavni|Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju:Popis optuženih osoba}} [[Vijeće sigurnosti]] odobrilo je 1993. u rezoluciji 808 osnivanje [[Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju|Međunarodnog krivičnog suda za bivšu Jugoslaviju]] (MKSJ) kako bi se sudski procesuirali ratni zločini te zaustavili daljnji, pošto je sud trebao djelovati kao upozorenje svim vođama umiješanitoji kaznena odgovornost.{{sfn|Saxon|2006|loc=str. 559-572}} Sveukupno je do 2005. podignuo 161 optužnicu za sva četiri sukoba.{{sfn|Pocar|2008|loc=str. 655-665}} Do 2015., MKSJ je za rat u Bosni i Hercegovini osudio 50 osoba na srpskoj, 18 na hrvatskoj te pet na bošnjačkoj strani. Za rat u Hrvatskoj, na stranama snaga JNA i RSK osuđeno je šest osoba, a na hrvatskoj strani nijedna. Za rat na Kosovu, osuđeno je šest osoba na srpskoj, te dvije na albanskoj strani. Za sukob u Makedoniji podignuta je samo jedna optužnica, i osuđena samo jedna osoba na makedonskoj strani. Ostvarenja MKSJ-a su predmet spora. Žrtve su uglavnom prigovarale zbog preniskih zatvorskih kazni osuđenika, dok su pravnici kritizirali presudu u kojoj je uveden nepoznati pravni koncept 'konkretne usmjerenosti' potrebne radi osuđivanje osobe za neki zločin, jer time sužuje prostor za uvođenje kazni.{{sfn|Coco|Gal|2014|loc=str. 345-366}} Bilo je i drugih kontroverzi.{{#tag:ref|[[Ante Gotovina]] i [[Mladen Markač]] su 2011. osuđeni zbog ratnih zločina počinjenih tijekom [[Operacija Oluja|operacije Oluja]], da bi pravosnažnom presudom 2012. bili oslobođeni svih optužbi. Obrazloženje presude dovelo je do kritika nekih pravnika.{{sfn|Clark|2013|loc=str. 399-423}}|group=nb}} Ipak, MKSJ je doveo do bogatog arhiva dokumenata tijekom ratova; donio presedan presudama da su [[Silovanje|silovanja]] u Bosni bila [[zločin protiv čovječnosti]] i namjerna strategija rata;{{sfn|Farwell|2004|loc=str. 389-403}} prvi put na optuženičku klupu doveo bivšeg predsjednika neke države, Slobodana Miloševića{{sfn|Tužitelj protiv Slobodana Miloševića - Optužnica|2002}} te donio i prve pravosnažne presude u kojima je potvrđen genocid u Bosni, u Srebrenici 1995.{{sfn|Palombino|2005|loc=str. 778-789}} == Tužbe BiH i Hrvatske protiv Srbije na Međunarodnom sudu pravde == {{glavni|Tužba BiH protiv SRJ za genocid}} Bosna i Hercegovina je 1993. otišla na [[Međunarodni sud pravde]] (MSP) te tužila SRJ, a kasnije Srbiju za genocid počinjen tijekom rata. 2007. godine, MSP je presudio da Srbija nije odgovorna za genocid počinjen od strane snaga VRS-a, jer "nije počinila genocid ni preko svojih državnih organa, ni preko svojih zvaničnika". Međutim, odgovorna je po drugom pogledu jer je prekršila [[Konvencija o genocidu|Konvenciju o genocidu]] time što nije učinila sve što je bilo u njenoj moći da spriječi genocid, a potom nije kaznila niti predala počinitelje MKSJ-u. MSP je [[Bosanski genocid]] tom prilikom ograničio samo na [[masakr u Srebrenici]] 1995. Poslije ovog suđenja, Srbija je postala prva zemlja koja je po ocjeni suda prekršila Konvenciju o genocidu.{{sfn|Gattini|2007|loc=str. 695-713}} Antonio Cassese, profesor međunarodnog prava, navodi da - iako je MKSJ u presudi protiv Tadića utvrdio da se radilo o međunarodnom sukobu - uzeo širi koncept "sveukupne kontrole" kako bi dokazao veze između jedne države i neke vojne ili paravojne skupine u drugoj državi, dok je MSP uzeo uži, onaj "učinkovite kontrole".{{sfn|Cassese|2007|loc=str. 649-668}} 1999., i Hrvatska je tužila Srbiju na MSP-u zbog navodnog genocida tijekom rata, a Srbija je uzvratila protutužbom. 2015., 15 sudaca MSP-a donijelo je presudu prema kojoj su odbačene obje tužbe. MSP je utvrdio da, iako su počinjeni razni zločini na obje strane, broj ubijenih u ratu u Hrvatskoj bio je ipak premalen da dosegne razmjere genocida.{{sfn|Međunarodni sud pravde|2015|loc=str. 111, 119, 131, 142}} ==Vrsta rata i nasljeđe== [[Datoteka:Serbia in the Yugoslav Wars.png|right|thumb|290px|{{Legenda|#497EAC|Srbija i Crna Gora}}{{Legenda|#5B9ED7|Teritorij BiH i Hrvatske pod srpskom kontrolom}} Teritorije Hrvatske i Bosne i Hercegovine koje su srpske snage držale pod svojom kontrolom krajem 1992. Smatra se kako je postojala politika prema kojoj je većina Hrvata, Bošnjaka-Muslimana i drugih nesrba trebala nestati sa tih područja, kako bi ostali samo Srbi te bi se time pretvorile u srpske države koje bi, direktno ili indirektno, trebale biti priključene u jednu [[Velika Srbija|Veliku Srbiju]]<ref>Vidi:<br />•[[#Opća skupština UN-a 3.11. 1994.|Opća skupština UN-a 3.11. 1994.]] {{izdvojeni citat|15. Calls upon all parties, in particular the Federal Republic of Yugoslavia (Serbia and Montenegro), to comply fully with all Security Council resolutions regarding the situation in the Republic of Bosnia and Herzegovina and strictly to respect its territorial integrity, and in this regard concludes that their activities aimed at achieving integration of the occupied territories of Bosnia and Herzegovina into the administrative, military, educational, transportation and communication systems of the Federal Republic leading to a de facto state of occupation are illegal, null and void, and must cease immediately.}}<br />•[[#MKSJ Stanišić|Tužilac protiv Miće Stanišića i Stojana Župljanina - Presuda, 23.5. 2013.]], str. 1 {{izdvojeni citat|Zamisao o Velikoj Srbiji ima dugu istoriju. U jednom od svojih vidova, ova zamisao se sastoji u proširenju Srbije na dijelove Hrvatske i Bosne i Hercegovine u kojima srpsko stanovništvo živi u znatnom broju. Na tome se jako insistiralo krajem 1980-tih i tokom 1990-tih.}}<br />•[[#UN-ov izvještaj IV|UN-ov izvještaj IV (1994)]], §121, §161–163, §169, §174–175<br />• [[#Pomfret1993|Pomfret (1993)]]<br />• [[#Ambrosio2001|Ambrosio (2001)]], str. 44<br />• [[#Tanner2008|Tanner (2008)]], str. 276<br />• [[#Payerhin2016|Payerhin (2016)]], str. 451</ref>]] Postoje dvije perspektive o prirodi ratova. Prema jednima, radilo se o međunarodnom sukobu između Hrvatske, Bosne i Hercegovine s jedne i Srbije i Crne Gore s druge strane. Prema drugima, radilo se o [[Građanski rat|građanskom ratu]] između vlasti i srpskih pobunjenika pošto se JNA povukla iz Hrvatske i Bosne i Hercegovine prije nego su te dvije republike stekle međunarodno priznanje od [[UN]]-a maja 1992. Izvještaj posebne komisije [[M. Cherif Bassiouni|M. Cherifa Bassiounija]] za Ujedinjene narode iz 1994. došla je do sljedećeg zaključka: {{izdvojeni citat|Komisija smatra da karakter i kompleksnost oružanih sukoba, u kombinaciji sa mrežom sporazuma o humanitarnim pitanjima koje su zaključile strane između sebe, opravdavaju pristup prema kojem se zakon može primijeniti na međunarodni oružani sukob na području bivše Jugoslavije.<ref>[[#UN-ov izvještaj VI|UN-ov izvještaj - V. General Conclusions and Recommendations]]</ref>}} Dio historičara zaključuje da se mogu smatrati i [[rat preko posrednika|ratovima preko posrednika]]. Mary Kaldor smatra da su to primjeri "[[novi ratovi|novih ratova]]", koji nisu niti građanski niti međunarodni, već kombinacija oboje.{{sfn|Kaldor|2013|loc=str. 1974}}{{sfn|Melander|Öberg|2009|loc=str. 505-536}} Uvriježeno je mišljenje da je postojao plan stvaranja '[[Velika Srbija|Velike Srbije]]' uz pomoć Beograda i mjesnih pobunjenih Srba u Hrvatskoj i Bosni i Hercegovini. U jednom trenutku, snage RSKa su kontrolirale oko 16.000&nbsp;km<sup>2</sup> teritorija Hrvatske{{Sfn|Bilandžić|1991|p=58}} a snage RSa oko 35.000&nbsp;km<sup>2</sup> teritorija Bosne i Hercegovine.{{Sfn|Zabkar|1995|p=3}} Paralelno su postojali i planovi o stvaranju '[[Velika Hrvatska|Velike Hrvatske]]' na području Hrvatske i [[Hrvatska Republika Herceg-Bosna|Hercegovine]], ali je taj plan napušten 1994. godine potpisivanjem [[Washingtonski sporazum|washingtonskog sporazuma]] &ndash; kao i planovi o stvaranju '[[Velika Albanija|Velike Albanije]]' na području [[Albanija|Albanije]] i Kosova, ali su isto napušteni nakon što je međunarodna zajednica 2007. uvjetovala priznanje Kosova odbacivanjem ujedinjenja sa Albanijom ili dijelovima zapadne Makedonije.{{Sfn|Economist|18.1. 2007}} Zbog ovoga, [[nacionalizam]] je dobio negativnu reputaciju među intelektualnim krugovima na području bivše Jugoslavije. Usprkos tome i ponekim otvorenim pitanjima, u 21. vijeku su pojačani napori k pomirbi i normalizaciji država u regiji.{{sfn|Judah|23.4. 2013}} Postoje i pitanja da li su nasilna razilaženja republika u bivšoj SFRJ uopće bila potrebna, odnosno da li su mogla biti potpuno izbjegnuta da su vještiji političari bili na vlasti. Milica Z. Bookman napisala je znanstveni rad u kojem je uočila kako je [[Čehoslovačka]] također bila komunistička država koja se razišla i prešla na [[kapitalizam]], ali da je to učinila na miran, demokratski način, gdje su [[Češka]] i [[Slovačka]] poštivale granice jedno drugog, te da se to isto moglo dogoditi i sa Jugoslavijom.{{sfn|Bookman|1994|loc=str. 175-187}} == Povezano == * [[Srbija u jugoslovenskim ratovima]] * [[Teritorijalni nacionalizam]] * ''[[Smrt Jugoslavije]]'' - dokumentarac iz 1995. o događajima u Jugoslaviji == Napomene == {{Reflist|group=nb}} == Izvori == {{Reflist}} == Reference == ;Knjige {{refbegin|2}} *{{cite book|last=Ambrosio| first=Thomas | authorlink=Thomas Ambrosio | url=https://books.google.com/books?id=0hLzXEO-fAQC&pg=PA58&dq=goal+greater+serbia&hl=hr&sa=X&ved=0ahUKEwjo6sWn2bXUAhXId5oKHZTUCVQQ6AEIIzAA#v=onepage&q=and%20were%20working%20toward%20a%20greater%20serbia&f=false |title=Irredentism: Ethnic Conflict and International Politics| ref=Ambrosio2001| publisher=[[Greenwood Publishing Group]] | year= 2001 | isbn=9780275972608}} * {{ cite book | last=Bilandžić | first=Dušan | authorlink=Dušan Bilandžić | url=https://books.google.com/books?hl=hr&id=M7FpAAAAMAAJ&dq=croatia+krajina+16,000+km2&q=16,000+km2&redir_esc=y | title=Croatia Between War and Independence | edition=2 | publisher=[[Sveučilište u Zagrebu]] | year= 1991 | ref=harv}} * {{Cite book|isbn=9781564321527|ref=Brown & Karim| last1=Brown |first1=Cynthia |last2= Karim |first2= Farhad | year=1995 |title=Playing the "Communal Card": Communal Violence and Human Rights|url=https://archive.org/details/playingcommunalc00brow| location= [[New York City]] |publisher= Human Rights Watch }} * {{Cite book| last1=Burg |last2=Shoup|publisher=.M.E. Sharpe| year=1999| location=New York| first1=Steven L. |first2=Paul S. | title=The War in Bosnia-Herzegovina: Ethnic Conflict and International Intervention| url=https://archive.org/details/warinbosniaherze00stev | isbn=9781563243080|ref=harv}} * {{ cite book | last1=Dawson | last2=Farber | url=https://books.google.com/books?id=9UzdglOnKFIC&pg=PA82&dq=muslims+bosnia+percent+deported&hl=hr&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=muslims%20bosnia%20percent%20deported&f=false | title=Forcible Displacement Throughout the Ages: Towards an International Convention for the Prevention and Punishment of the Crime of Forcible Displacement | volume=36 | first1=Grant | first2=Sonia | publisher=Martinus Nijhoff Publishers | year=2012 | isbn=9789004220546 | ref=harv}} * {{Cite book| publisher=[[Svjetska banka]]|ref=Ding| last=Ding| first=Wei| title=Bosnia and Herzegovina: Toward Economic Recovery| year=1996| location=Washington, D.C.| isbn=9780821336731}} * {{cite book|last1=Dyker|last2=Vejvoda|year=2014| first1=David A.|first2=Ivan| title=Yugoslavia and After: A Study in Fragmentation, Despair and Rebirth| url=| isbn=9781317891345| url=https://books.google.hr/books?id=7VmPBAAAQBAJ&pg=PT271&dq=bosnia+may+1992+000+refugees&hl=hr&sa=X&ei=o7uXVe2xKKX17Aaer4aAAw&ved=0CBoQ6AEwAA#v=onepage&q=bosnia%20may%201992%20000%20refugees&f=false| publisher=[[Routledge]]| ref=harv}} * {{ cite book | last=Egan | url=https://books.google.com/books?id=q6p6DQAAQBAJ&pg=PA171&dq=yugoslavia+133,000+dead&hl=hr&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=yugoslavia%20133%2C000%20dead&f=false | page=171 | title=1000 Facts About Countries | volume=2 | first=James | publisher=Lulu.com | isbn= 9781326776725 | ref=harv}} * {{cite book|last=Friedman|year=2013|title=Bosnia and Herzegovina: A Polity on the Brink|first=Francine |publisher=[[Routledge]]|url=https://books.google.com/books?id=zbFYAQAAQBAJ&pg=PT80&dq=bosnia+muslims+1,270,000&hl=hr&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=bosnia%20muslims%201%2C270%2C000&f=false |isbn= 9781134527540|ref=harv}} * {{Cite book|year=2002|ref=Hirsch|last=Hirsch|first=Herbert|title=Anti-genocide: Building an American Movement to Prevent Genocide|isbn=9780275976767|publisher=Greenwood Publishing Group}} * {{Cite book|isbn=9781564320537|ref=HRW1991|last=|first=|year=1992|title=Human Rights Watch World Report 1992: Events of 1991|url=https://archive.org/details/humanrightswatch0000unse_b6s6|publisher=Human Rights Watch}} * {{cite book|last1=Ingrao| last2=Emmert| year=2012|first1=Charles W.|first2=Thomas A.| title=Confronting the Yugoslav Controversies: A Scholars' Initiative| publisher=[[Purdue University Press]]| isbn=9781557536174|ref=harv}} * {{cite book| last=Jegen | year=1996 | title=Sign of hope: the Center for Peace, Nonviolence and Human Rights in Osijek| first=Mary Evelyn|publisher=Life & Peace Institute| location=Uppsala, Švedska| url=https://books.google.com/books?redir_esc=y&hl=hr&id=uq8TAQAAIAAJ&dq=Sign+of+hope%3A+the+Center+for+Peace%2C+Nonviolence+and+Human+Rights+in+Osijek&focus=searchwithinvolume&q=800 | isbn=9789187748349 | ref=harv}} * {{Cite book|last=Kaldor| title=New and Old Wars: Organised Violence in a Global Era| first=Mary |publisher=John Wiley & Sons|year= 2013|isbn=9780745663036|ref=harv}} * {{cite book | last=Krieger | first=Heike | url=https://books.google.com/books?id=-OhPTJn8ZWoC&pg=PA90&dq=kosovo+1.2+million+albanians+displaced&hl=hr&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=kosovo%201.2%20million%20albanians%20&f=false | page=90 | title=The Kosovo Conflict and International Law: An Analytical Documentation 1974-1999 | publisher=[[Cambridge University Press]]| editor=Heike Krieger| year=2001 | isbn= 9780521800716 | ref=harv}} * {{Cite book|isbn= 9780198292005|ref=Lukic|title=Europe from the Balkans to the Urals: The Disintegration of Yugoslavia and the Soviet Union|url= https://archive.org/details/europefrombalkan0000luki|location=Stockholm |first=Rénéo|last=Lukic|publisher=[[Oxford University Press]]|year=1996}} * {{cite book|last=Morris-Suzuki| title=The Past Within Us: Media, Memory, History|url=https://archive.org/details/pastwithinusmedi0000morr|first=Tessa |publisher=Verso|year= 2005|isbn= 9781859845134|ref=harv}} * {{Cite book|isbn=9780521763806|ref=Nettelfield|title=Courting Democracy in Bosnia and Herzegovina: The Hague Tribunal's Impact in a Postwar State|url=https://archive.org/details/courtingdemocrac0000nett|first=Lara J. |last=Nettelfield|publisher=Cambridge University Press|year=2010}} * {{Cite book| isbn=9781564320834|ref=Nizich|first=Ivana |last=Nizich| title=War Crimes in Bosnia-Hercegovina: A Helsinki Watch Report, Opseg 1| url=https://archive.org/details/warcrimesinbosni0000hels| location=New York City| publisher=Human Rights Watch| year=1992}} *{{cite book| last=Payerhin| url=https://books.google.com/books?id=-v_lDAAAQBAJ&pg=PA451&dq=croatia+bosnia+into+greater+serbia&hl=hr&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=goal%20into%20greater%20serbia&f=false | title=Nordic, Central, and Southeastern Europe 2016-2017|first=Marek| ref=Payerhin2016| year=2016| publisher=[[Rowman & Littlefield]]| isbn=9781475828979}} * {{Cite book|isbn=9780813390345|ref=Ramet|last=Ramet|first=Sabrina|title=Balkan babel: the disintegration of Yugoslavia from the death of Tito to the war for Kosovo|url=https://archive.org/details/balkanbabeldisin00rame_0|publisher=Westview Press|year=1999|location=Michigan}} * {{cite book|last=Tapon| title=The Hidden Europe: What Eastern Europeans Can Teach Us|url=https://archive.org/details/hiddeneuropewhat0000tapo|first=Francis |publisher=SonicTrek, Inc.|year= 2011|isbn=9780976581222| ref=harv}} * {{ cite book | last1=Toal | last2=Dahlman | url=https://books.google.com/books?id=y2ReAwAAQBAJ&pg=PA137&dq=bosniaks+64036&hl=hr&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=64%2C036&f=false | page=127 | title=Bosnia Remade: Ethnic Cleansing and its Reversal | first1=Gerard | first2=Carl T. | publisher=Oxford University Press | year=2011 | isbn=9780190207908 | ref=harv}} * {{Cite book|last=Thomas|isbn=9781850653677|ref=Thomas|title=Serbia Under Milošević: Politics in the 1990s|first=Robert |publisher=[[C. Hurst & Co.]]|year=1999}} * {{Cite book| location=[[New York City]]|ref=Turković|last=Turković | first=Silvana|last2=Hovens | first2=Johannes E|last3=Gregurek | first3=Rudolf | editor1-last=Wilson | editor1-first=John Preston | editor2-last=Drožđek | editor2-first=Boris | title=Broken Spirits: The Treatment of Traumatized Asylum Seekers, Refugees, and War and Torture Victims | url=https://archive.org/details/brokenspiritstre0000unse| chapter=Strengthening Psychological Health in War Victims and Refugees | publisher=Routledge | year=2004 | isbn=978-0-415-94397-0 }} * {{ cite book | last=Watkins| page=10 |url=https://books.google.com/books?id=1HQqYF2FmMoC&pg=PA10&dq=kosovo+million+albanians+displaced&hl=hr&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=kosovo%20million%20albanians%20displaced&f=false | title=The Balkans | first=Clem S. | publisher=Nova Publishers | year=2003 | isbn= 9781590335253 | ref=harv}} * {{ cite book| last=Vijeće Europe | year=1993 | title= Documents (working Papers) 1993 | isbn=9789287123329 | url=https://books.google.com/books?id=21PZ_tvdO74C&pg=RA1-PA63&dq=000+CROATS+DISPLACED+VOJVODINA&hl=hr&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=000%20CROATS%20DISPLACED%20VOJVODINA&f=false | page=9 | ref=harv}} * {{ cite book | last=Zabkar| first=Anton | edition=ponovnjelo | url=https://books.google.com/books?id=RLzYdW0vOlgC&pg=PA3&dq=serbs+bosnia+35,000+km2&hl=hr&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=serbs%20bosnia%2035%2C000%20km2&f=false | title=The Drama in Former Yugoslavia: The Beginning of the End Or the End of the Beginning? | publisher=DIANE Publishing | year= 1995 | isbn=0788139444 | ref=harv}} {{refend}} ;Naučni radovi i žurnali {{refbegin|2}} * {{cite journal|last=Ashbrook| first=John E.|year=2011| title=Yugoslav Succession, Wars of (1990–1999)| journal=Wiley Online Library| doi=10.1002/9781444338232.wbeow712| ref=harv}} * {{cite journal|last=Bookman|year=1994|first=Milica Z.| title=War and Peace: The Divergent Breakups of Yugoslavia and Czechoslovakia| doi=10.1177/0022343394031002005| journal=Journal of Peace Research|volume=31|issue=2|jstor=425031| ref=harv | issn=0022-3433}} * {{ cite journal | last1=Brunborg | last2=Lyngstad | last3=Urdal | year= 2003 | page=229–248 | journal=European Journal of Population / Revue européenne de Démographie | volume= 19 | issue=3 | title=Accounting for Genocide: How Many Were Killed in Srebrenica? | first1=Helge | first2=Torkild Hovde | first3=Henrik | url=https://link.springer.com/article/10.1023%2FA%3A1024949307841 | jstor=20164231 | doi=10.1023/A:1024949307841 | ref=harv}} * {{cite journal|last=Cassese|first=Antonio|year=2007| title=The Nicaragua and Tadić Tests Revisited in Light of the ICJ Judgment on Genocide in Bosnia| journal= European Journal of International Law|volume=18|issue=4|doi=10.1093/ejil/chm034| ref=harv}} * {{cite journal|last=Clark| first=Janine Natalya| year=2013| title=Courting Controversy - The ICTY’s Acquittal of Croatian Generals Gotovina and Markač| doi=10.1093/jicj/mqt009|journal=[[Oxford University Press]]|volume=11|issue=2| ref=harv}} * {{cite journal|last1=Coco|last2=Gal|first1=Antonio|first2=Tom|year=2014| title=Losing Direction - The ICTY Appeals Chamber’s Controversial Approach to Aiding and Abetting in Perišić| journal= [[Oxford University Press]]|volume=12|issue=2| doi=10.1093/jicj/mqu010| ref=harv}} * {{cite journal|last=Farwell|first=Nancy|year=2004|volume=19|issue=4| title=War Rape: New Conceptualizations and Responses| doi=10.1177/0886109904268868| journal=Women's Studies |ref=harv}} * {{cite journal|last=Gattini|first=Andrea|year=2007|title=Breach of the Obligation to Prevent and Reparation Thereof in the ICJ's Genocide Judgment| journal= European Journal of International Law|volume=18|issue=4| doi=10.1093/ejil/chm038|ref=harv}} * {{cite journal|last=Đurđev| first=Branislav S.|year=1998| title=Refugees and village renewal in Yugoslavia| journal=Kluwer Academic Publishers|doi=10.1023/A:1006904101161|volume=46|issue=3|jstor=41147290| ISSN=1572-9893| ref=harv}} * {{cite journal|last=Hayden|year=1992|first=Robert M.|volume=51|issue=4|jstor=2500130| title=Constitutional Nationalism in the Formerly Yugoslav Republics|doi=10.2307/2500130|journal=[[Slavic Review]] |ref=harv}} * {{cite journal|last=Huntington|first=Samuel P.|year=1991|volume=55|issue=2|doi=10.1353/jod.1991.0016|jstor=1407886| title=Democracy's Third Wave|journal=Journal of Democracy | ref=harv}} * {{cite web|last=Kearns|first=Ian|year=2008| title=Croatian politics: Authoritarianism or democracy?| publisher=[[Taylor & Francis]]| doi=10.1080/13569779808449966| ref=harv}} * {{cite journal|last=Lyon|first=James|year=1996|title=Yugoslavia's Hyperinflation, 1993-1994: a Social History|doi= 10.1177/0888325496010002005|volume=12|issue=2| journal=East European Politics & Societies|ref=harv}} * {{cite journal|last1=Melander|last2=Öberg|first1=Erik|first2=Magnus|year=2009|title=Are ‘New Wars’ More Atrocious? Battle Severity, Civilians Killed and Forced Migration Before and After the End of the Cold War| doi=10.1177/1354066109338243| journal=European Journal of International Relations |volume=15|issue=3| ref=harv}} *{{cite journal|last1=Milačić| last2=Petrović| last3=Jovičić| last4=Kovačević|year=2004|title=Examination of the health status of populations from depleted-uranium-contaminated regions|first1=Snežana |first2=Dragana| first3=Dubravka|first4= Radomir |journal=Environmental Research| volume= 95|issue =1|doi=10.1016/j.envres.2003.12.006|ref=harv}} * {{cite journal|last=Palombino| first=Fulvio Maria| year=2005|doi=10.1093/jicj/mqi045|issue=3|volume=3| title=Should Genocide Subsume Crimes Against Humanity? Some Remarks in the Light of the Krstić Appeal Judgment|journal=Journal of International criminal Justice| ref=harv}} * {{cite journal|last=Pavlaković|year=2011| first=Vjeran| title=Symbols and the culture of memory in Republika Srpska Krajina| journal=Nationalities Papers: The Journal of Nationalism and Ethnicity|volume= 41| issue= 6| doi=10.1080/00905992.2012.743511| ref=harv}} * {{cite journal|last1=Pavlović|last2=Bijedić| first1=D.| first2=S.|year=1997| title=Personal experience in the organization of mass admission of traumatized refugees|PMID=9601774|journal=Dom zdravlja, Tuzla| ref=harv}} *{{cite journal|last1=Plavsić|last2=Petrovecki|last3=Fuchs|last4=Sostarić|year=1992|first1=F.|first2=M.|first3=R.|first4=B.|title=The chemical war in Croatia| journal=Lijecnicki Vjesnik|volume=114|issue=1|pmid=1343014| ref=harv}} *{{cite journal | last=Pocar | first=Fausto | authorlink=Fausto Pocar | year=2008| title=Completion or Continuation Strategy? Appraising Problems and Possible Developments in Building the Legacy of the ICTY | journal=[[Oxford University Press]] | volume=6| issue=4 | doi=10.1093/jicj/mqn043| ref=harv}} * {{cite journal|last=Radonić| first=Ljiljana|year=2013| journal=Austrian History Yearbook| title=Croatia's Politics of the Past during the Tuđman Era (1990–1999)—Old Wine in New Bottles?| doi=10.1017/S0067237813000143|volume=44| ref=harv}} *{{cite journal|last=Saxon| first=Dan|year=2006|title=Exporting Justice: Perceptions of the ICTY Among the Serbian, Croatian, and Muslim Communities in the Former Yugoslavia| doi=10.1080/14754830500332837| journal=Journal of Human Rights|volume= 4|issue= 4| ref=harv}} * {{cite journal|last1=Simić|last2=Daly| first1=Olivera| first2=Kathleen| title=‘One Pair of Shoes, One Life’: Steps towards Accountability for Genocide in Srebrenica| year=2011| doi=10.1093/ijtj/ijr020| journal=Oxford University Press|volume=5|issue=3|ref=harv}} {{refend}} ;Novinski izvještaji i vijesti {{refbegin|2}} * {{cite web|url=http://www.b92.net/eng/news/politics-article.php?yyyy=2011&mm=03&dd=24&nav_id=73402|date=24. ožujka 2011.|title=Serbia marks anniversary of NATO bombing|last=[[B92]]|accessdate=06. 05. 2012.|ref=harv|archive-date=2011-06-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20110619035853/http://www.b92.net/eng/news/politics-article.php?yyyy=2011&mm=03&dd=24&nav_id=73402|dead-url=yes}} * {{cite web|last=Balkan Inside|year=22.1. 2014|title=“Panda” case: Serbian crime, Albanians to blame|url=http://www.balkaninside.com/panda-case-serbian-crime-albanians-to-blame/|ref=harv|access-date=2015-06-21|archive-date=2016-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20160321042718/http://www.balkaninside.com/panda-case-serbian-crime-albanians-to-blame/|url-status=dead}} * {{cite web|last=BBC News|year=25.3. 1999|title=Build-up to conflict: Timeline|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/special_report/1998/kosovo/269755.stm|ref=harv}} * {{cite web| date=22. mart| year=2000| last=BBC News| publisher=bbc.co.uk| url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/687441.stm| title=Bleak outlook for Serb refugees| accessdate=4. juli 2012| ref=harv}} * {{cite web|last=[[BBC News]]|publisher=bbc.co.uk|title=Charges over Dubrovnik bombing|date=2. ožujka 2001.|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1196879.stm|ref=harv}} * {{cite web|last=BBC News|publisher=bbc.co.uk|title=Obituary: Slobodan Milosevic|date=11. ožujka 2006.|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/655616.stm|ref=harv}} * {{cite web|last=CNN|year=1999|title=U.S. Marines kill gunman in Kosovo firefight|date=25. lipnja 1999.|url=http://edition.cnn.com/WORLD/europe/9906/25/kosovo.02/|ref=harv|access-date=2013-08-17|archive-date=2008-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20080724140509/http://edition.cnn.com/WORLD/europe/9906/25/kosovo.02/}} * {{cite web| last=Dalje| year=3.4. 2014| title=Serbian team member deems case before ICJ trial of Tudjman| url=http://dalje.com/en-croatia/serbian-team-member-deems-case-before-icj-trial-of-tudjman/501635| ref=harv| access-date=2015-06-21| archive-date=2014-03-18| archive-url=https://web.archive.org/web/20140318081427/http://dalje.com/en-croatia/serbian-team-member-deems-case-before-icj-trial-of-tudjman/501635| dead-url=yes}} * {{cite web| last=Economist| year=18.1. 2007| title=What happened to Greater Albania?| url=http://www.economist.com/node/8558447| publisher=The Economist| ref=harv}} * {{cite web|last=E-novine|title=Više verzija o zločinu u Sijekovcu|date=15. augusta 2012.|url=http://www.e-novine.com/region/region-bosna/69763-Vie-verzija-zloinu-Sijekovcu.html|accessdate=12. aprila 2013|ref=harv}} * {{cite web|last=[[Guardian]]|date=7. augusta 1992.|url=http://www.theguardian.com/itn/article/0,,191240,00.html|title=Shame of camp Omarska|accessdate=12. aprila 2013|ref=harv}} * {{cite web|last=[[Reuters]]|date=11. jul 2013.|title=Bosnia reburies Srebrenica dead 18 years after massacre|author=Maja Žuvela|url=http://www.reuters.com/article/2013/07/11/us-bosnia-srebrenica-idUSBRE96A0HJ20130711|accessdate=7. august 2013|ref=harv}} * {{cite web|last=Helm|first=Sarah|date=9. august 1995.|title=Weary Bihac cries with joy as siege ends|url=http://www.independent.co.uk/news/world/weary-bihac-cries-with-joy-as-siege-ends-1595403.html|publisher=[[The Independent]]|ref=harv}} * {{cite web| last=Judah| first=Tim| year=23.4. 2013| publisher=BBC News| title=How Croatia and Serbia buried the hatchet| url=http://www.bbc.com/news/world-europe-22316083| ref=harv}} * {{cite web|last=Keay|first=Justin|publisher=[[New York Times]]|date=11. ožujka 1996.|title=Economic Rebirth Under Way : Croatia Comes Up For Air After War|url=http://www.nytimes.com/1996/03/11/business/worldbusiness/11iht-poldi.t.html|ref=harv}} * {{cite web|last=[[Los Angeles Times]]|title=Croats Defy Truce, Keep Up Fighting in Mostar|date=12. maja 1993.|url=http://articles.latimes.com/1993-05-12/news/mn-34411_1_bosnian-croat|ref=harv}} * {{cite web|last=Matthews|title=U.N. approves sanctions on Yugoslavia Security Council attempts to halt bloodshed in Bosnia|first=Mark|publisher=The Baltimore Sun|url=http://articles.baltimoresun.com/1992-05-31/news/1992152005_1_serbia-and-montenegro-yugoslavia-bosnia|year=31.5. 1992|ref=harv|access-date=2013-08-07|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304140525/http://articles.baltimoresun.com/1992-05-31/news/1992152005_1_serbia-and-montenegro-yugoslavia-bosnia}} * {{cite web|last=Naegele|first=Jolyon|title=Serbia: Witnesses Recall Ethnic Cleansing As Seselj Prepares For Hague Surrender|year=21.2. 2003|url=http://www.rferl.org/content/article/1102307.html|publisher=[[Radio slobodna Evropa|Radio Slobodna Evropa]]|ref=harv}} *{{cite web|last=Pomfret|url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1993/12/09/greater-serbia-flops-in-kosovo/738e8af2-bbb3-4cc4-97d2-1355698c2acf/?utm_term=.2c85c8bbb4da|ref=Pomfret1993|title=Greater Serbia Flops in Kosovo|publisher=[[Washington Post]]|first=John|year=9.12. 1993}} * {{cite web| last=Romac| year=13.3. 2014| publisher=[[Novi list]]| title=Srbija na Hrvatsku u Haagu preslikom odbačene optužnice za Oluju| url=http://www.novilist.hr/Vijesti/Svijet/Srbija-na-Hrvatsku-u-Haagu-preslikom-odbacene-optuznice-za-Oluju| ref=harv}} {{refend}} ;Nevladini izvještaji {{refbegin|2}} * {{cite web| title=Bosnia-Herzegovina: Gross abuses of basic human rights| url=http://repository.forcedmigration.org/pdf/?pid=fmo:949| last=[[Amnesty International]]| year=22.10. 1992| ref=harv| access-date=2015-10-14| archive-date=2016-03-04| archive-url=https://web.archive.org/web/20160304190529/http://repository.forcedmigration.org/pdf/?pid=fmo:949| dead-url=yes}} * {{Cite book|date=28. 12. 1994|ref=Bassiouni|last=Bassiouni|first=M. Cherif|url=http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/anx/iii.htm|title=Final report of the United Nations Commission of Experts established pursuant to security council resolution 780 (1992) - The military structure, strategy and tactics of the warring factions|publisher=[[Ujedinjeni narodi]]|access-date=2013-08-07|archive-date=2011-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20110207162340/http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/anx/iii.htm|deadurl=yes}} * {{Cite book|ref=UN-ov izvještaj III.A|title=Final report of the United Nations Commission of Experts established pursuant to security council resolution 780 (1992), Annex III.A – Special forces|last=Bassiouni|first=M. Cherif|publisher=[[Ujedinjeni narodi]]|date=28. 12. 1994|url=http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/anx/III-A.htm|access-date=2013-08-07|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721010641/http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/anx/III-A.htm|deadurl=yes}} * {{cite book|ref=UN-ov izvještaj IV|last=Bassiouni|first=M. Cherif|title=Final report of the United Nations Commission of Experts established pursuant to security council resolution 780 (1992), Annex IV – The policy of ethnic cleansing|date=28. 12. 1994|url=http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/ANX/IV.htm|publisher=[[Ujedinjeni narodi]]|access-date=2013-08-07|archive-date=2011-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20110723064343/http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/ANX/IV.htm|deadurl=}} * {{cite book|ref=UN-ov izvještaj V|last=Bassiouni|first=M. Cherif|title=Final report of the United Nations Commission of Experts established pursuant to security council resolution 780 (1992), Annex V – The Prijedor Report|date=28. 12. 1994|url=http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/ANX/V.htm|publisher=[[Ujedinjeni narodi]]|access-date=2013-08-07|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629005404/http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/ANX/V.htm|deadurl=yes}} * {{cite book|ref=UN-ov izvještaj VI|last=Bassiouni|first=M. Cherif|title=Final report of the United Nations Commission of Experts established pursuant to security council resolution 780 (1992), V. General Conclusions and Recommendations|date=28. 12. 1994|url=http://www.his.com/~twarrick/commxyu5.htm#V|publisher=[[Ujedinjeni narodi]]}} * {{cite web|ref=Biserko|last=Biserko|first=Sonja|authorlink=Sonja Biserko|title=Bosna i Hercegovina - Jezgro velikosrpskog projekta|url=http://www.helsinki.org.rs/doc/Svedocanstva27.pdf|publisher=Helsinški odbor za ljudska prava u Srbiji|year=2006|location=Beograd}} * {{cite web|ref=Documenta|title=Rat, dokumentiranje i pravni status žrtve|url=http://www.documenta.hr/assets/files/publikacije/dokumentiranje.pdf|publisher=Documenta|year=2010|accessdate=6. 8. 2013|author=Igor Roginek|location=Zagreb|archive-date=2013-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20130511140448/http://www.documenta.hr/assets/files/publikacije/dokumentiranje.pdf|dead-url=yes}} * {{cite web|title=About us|url=http://www.hlc-rdc.org/stranice/Linkovi-modula/About-us.en.html|last=[[Fond za humanitarno pravo]]|year=2010|accessdate=17. novembra 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110522141442/http://www.hlc-rdc.org/stranice/Linkovi-modula/About-us.en.html|archivedate=2011-05-22|ref=harv|deadurl=no}} * {{cite web|last=Fond za humanitarno pravo|year=6.2. 2015|title=Prezentacija i evaluacija Baze podataka Kosovske knjige pamćenja|url=http://www.mc.rs/upload/documents/NAJAVE/2015/02-06-14-FHP.pdf|ref=harv}}{{Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{cite web|last=Human Rights Watch|year=1994|title=Human Rights Abuses of Non-Serbs In Kosovo, Sandñak and Vojvodina|url=http://www.hrw.org/sites/default/files/reports/SERBIA945.PDF|ref=harv}} * {{cite web| last=[[Human Rights Watch]]| year=1996| title=Impunity for Abuses Committed during "Operation Storm" and the Denial of the Right of Refugees to Return to the Krajina| url=http://www.hrw.org/reports/1996/Croatia.htm| ref=harv}} * {{cite web|ref=HRW|url=http://www.hrw.org/sites/default/files/reports/natbm002.pdf|format=PDF|title=Civilian Deaths in The NATO Air Campaign|publisher=Human Rights Watch|date=veljača 2000 }} * {{cite web| ref = HRW2000b| title = Unfinished Business: Return of Displaced Persons and Other Human Rights Issues in Bijeljina| publisher = Human Rights Watch|date=maj 2000 | volume = 12| issue = 7| url = http://www.hrw.org/reports/2000/bosnia/BOSN005.pdf}} * {{cite web | last=Human Rights Watch | year=12.6. 2001 | url=https://www.hrw.org/reports/2001/kosovo/undword2c.html | title=Under Orders: War Crimes in Kosovo | accessdate=1. juli 2017 | ref=harv }} * {{cite web|ref=harv|url=http://www.hrw.org/reports/2001/kosovo/undword.htm|title=Kosovo: Under Orders|last=Human Rights Watch|year=2001}} * {{cite web|last=Human Rights Watch|year=30.8. 2001|url=http://www.hrw.org/en/news/2001/10/28/milosevic-important-new-charges-croatia|title=Milosevic: Important New Charges on Croatia|ref=harv}} *{{cite web | last=[[OSCE]] | url=http://www.osce.org/odihr/17772 | title=KOSOVO / KOSOVA: As Seen, As Told | year=5. 11. 1999 | page=13 | accessdate=27 June 2017 | ref=harv }} * {{cite web |title=Transitional Justice in the Former Yugoslavia |url=http://ictj.org/publication/transitional-justice-former-yugoslavia |3=title |last=ICTJ |date=1. januara 2009. |publisher=International Center for Transitional Justice |ref=harv |access-date=2011-10-11 |archive-date=2021-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126214707/https://www.ictj.org/publication/transitional-justice-former-yugoslavia }} * {{cite web|title=U.S. Committee for Refugees World Refugee Survey 1997 – Yugoslavia|url=http://www.unhcr.org/refworld/country,,USCRI,,MNE,,3ae6a8a334,0.html|last=UNHCR|date=1. januar|year=1997|accessdate=24. 6. 2012.|ref=harv}} * {{cite web|url=http://www.refugees.org/countryreports.aspx?id=822|title=World Refugee Survey—Croatia|last=U.S. Committee for Refugees and Immigrants|accessdate=19. novembra 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080315041821/http://www.refugees.org/countryreports.aspx?id=822|archivedate=2008-03-15|ref=harv|deadurl=yes}} * {{cite web|ref=UN|url=http://www.un.org/en/peacekeeping/fatalities/documents/stats_3.pdf|title=Fatalities by Mission and Appointment Type|date=31. 7. 2013|publisher=Ujedinjeni narodi}} * {{cite web | last=UNHCR | url=http://www.unhcr.org/3eeedc1e2.pdf?query=Displacement%20statistics%20croatia%201992 | title=The State of the World's Refugees 1993 | year=1993 | ref=harv }} * {{cite web | ref=UNHCRHR | url=http://www.unhcr.org/414ad5860.pdf | year=2002 | title=2002 UNHCR Statistical Yearbook: Croatia | publisher=[[UNHCR]] | format=pdf | accessdate=1. juli 2017 }} * {{cite web | ref=UNHCRMK | year=2000 | title=2002 UNHCR Statistical Yearbook: Macedonia | publisher=UNHCR | url=https://books.google.com/books?id=54Oe1WTfBfAC&pg=PA319&lpg=PA319&dq=macedonia+refugees+10.5+per+1,000&source=bl&ots=6tuFAM4kom&sig=znxTy1zCcaROiL1xZb0rnNC7mns&hl=hr&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=macedonia%20refugees%2010.5%20per%201%2C000&f=false | format= | accessdate=1. juli 2017 }} * {{cite web | ref=UNHCRSL | year=2002 | title=2002 UNHCR Statistical Yearbook: Slovenia | publisher=UNHCR | url=http://www.unhcr.org/414ad5ab0.pdf | format=pdf | accessdate=1. juli 2017 }} * {{cite web | ref=UNHCRSR | year=2002 | title=2002 UNHCR Statistical Yearbook: Serbia | publisher=UNHCR | url=http://www.unhcr.org/uk/414ad5b57.pdf | format=pdf | accessdate=1. juli 2017 }} * {{cite web|last=UNHCR|date=novembar 2003 |title=Bosnian refugees in Australia: identity, community and labour market integration|author=Val Colic-Peisker|url=http://www.unhcr.org/3fb4f8a64.pdf|ref=harv}} *{{cite web|url=http://www.un.org/documents/ga/res/49/a49r010.htm|ref=Opća skupština UN-a 3.11. 1994.|title=Resolution 49/10. The situation in Bosnia and Herzegovina|year=3. 11. 1994|publisher=[[Opća skupština Ujedinjenih nacija]]}} * {{cite web| last=Opća skupština Ujedinjenih naroda| year=3.3. 1998| title=Resolution 52/139. - Situation of human rights in Kosovo| url=http://www.unhchr.ch/Huridocda/Huridoca.nsf/TestFrame/6b8d339ccfb2bdaa8025666a004e5268?Opendocument| ref=harv}} * {{cite web| last=Vijeće sigurnosti| year=19.1. 1999| title=Security Council Strongly Condemns Massacre of Kosovo Albanians in Southern Kosovo| url=http://www.un.org/press/en/1999/19990119.sc6628.html| ref=harv}} {{refend}} ;Ostalo {{refbegin|2}} * {{cite web|ref=IDC|url=http://www.idc.org.ba/index.php?option=com_content&view=section&id=35&Itemid=126&lang=bs|title=Rezultati istraživanja "Ljudski gubici '91-'95"|publisher=Istraživačko Dokumentacioni Centar (IDC)|location=Sarajevo|last=IDC|year=2007|access-date=2011-12-07|archivedate=2010-12-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101203232759/http://www.idc.org.ba/index.php?option=com_content&view=section&id=35&Itemid=126&lang=bs|deadurl=yes}} * {{cite web|title=Tužitelj protiv Milana Babića - Presuda|year=29.6. 2004|publisher=[[Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju]]|url=http://www.icty.org/x/cases/babic/tjug/bcs/040629.pdf|ref=harv}} * {{cite web| title=Tužitelj protiv Slobodana Miloševića - Optužnica| year=2002| publisher=Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju| url=http://www.icty.org/x/cases/slobodan_milosevic/cis/bcs/cis_slobodan_milosevic_bcs.pdf| ref=harv}} * {{cite web|ref=Milutinovic et al|url=http://www.icty.org/x/cases/milutinovic/tjug/en/jud090226-e1of4.pdf|title=The Prosecutor vs Milan Milutinovic et al – Judgement|publisher=Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju|date=26. 2. 2009.}} * {{cite web| url=http://www.icty.org/x/cases/stanisic_simatovic/cis/en/cis_stanisic_simatovic_en.pdf| ref=Stanišić i Simatović| title=Tužioc protiv Jovice Stanišića i Franka Simatovića - presuda| date=2013| publisher=Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju}} * {{cite web| url=http://www.icty.org/x/cases/zupljanin_stanisicm/tjug/bcs/130327_summary.pdf| ref=MKSJ Stanišić| title=Sažetak presude Pretresnog vijeća u predmetu Tužilac protiv Miće Stanišića i Stojana Župljanina| date=27.3. 2013| publisher=Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju}} * {{cite web|title=Tužitelj protiv Pavla Strugara - Presuda|year=31.1. 2005|publisher=Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju|url=http://www.icty.org/x/cases/strugar/tjug/bcs/050131.pdf|ref=harv}} * {{cite web|last=Memorijalno dokumentacijski centar|title=Dokumenti institucija pobunjenih Srba u Republici Hrvatskoj (srpanj - prosinac 1992.)|date=svibanj 2009 |url=http://www.centardomovinskograta.hr/novost_36.html|ref=harv|access-date=2013-08-07|archivedate=2012-07-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120704204947/http://www.centardomovinskograta.hr/novost_36.html|deadurl=yes}} * {{cite web| title=Croatia vs. Serbia - Judgement| last=[[Međunarodni sud pravde]]| year=2015| url=http://www.icj-cij.org/docket/files/118/18422.pdf| ref=harv| access-date=2015-05-17| archivedate=2016-12-13| archiveurl=https://web.archive.org/web/20161213060252/http://www.icj-cij.org/docket/files/118/18422.pdf| deadurl=yes}} * {{cite web | last=[[Državni sekretarijat SAD]] | year=31.1. 1994 | title=CROATIA HUMAN RIGHTS PRACTICES, 1993 | url=http://www.hri.org/docs/USSD-Rights/93/Croatia93.html | accessdate=1. juli 2017 | ref=harv | archive-date=2013-11-05 | archive-url=https://web.archive.org/web/20131105051829/http://www.hri.org/docs/USSD-Rights/93/Croatia93.html }} * {{cite web|last=Ministarstvo vanjskih i europskih poslova|title=20. obljetnica članstva Republike Hrvatske u Ujedinjenim narodima|date=22. 5. 2012.|url=http://www.mvep.hr/hr/vanjska-politika/multilateralni-odnosi0/multi-org-inicijative/ujedinjeni-narodi/hr-u-un/20-obljetnica-clanstva-republike-hrvatske-u-ujedinjenim-narodima/|ref=harv}} * {{cite book| last=Baltic| first=Nina| url=http://www.eurac.edu/en/research/institutes/imr/Documents/ReportontheTheoryandPracticeofHumanRightsandMinorityRightsundertheYugoslavCommunistS.pdf| year=2007| title=Theory and Practice of Human and Minority Rights under the Yugoslav Communist System| publisher=Human and Minority Rights in the Life Cycle of Ethnic Conflicts| archiveurl=https://web.archive.org/web/20120911163136/http://www.eurac.edu/en/research/institutes/imr/Documents/ReportontheTheoryandPracticeofHumanRightsandMinorityRightsundertheYugoslavCommunistS.pdf| archivedate=1. juli 2017| ref=harv| access-date=2017-07-01| archive-date=2012-09-11| archive-url=https://web.archive.org/web/20120911163136/http://www.eurac.edu/en/research/institutes/imr/Documents/ReportontheTheoryandPracticeofHumanRightsandMinorityRightsundertheYugoslavCommunistS.pdf| url-status=dead}} * {{cite web|last=Judah|first=Tim|authorlink=Tim Judah|title=Yugoslavia: 1918 - 2003|publisher=BBC History|date=17. 2. 2011.|url=http://www.bbc.co.uk/history/worldwars/wwone/yugoslavia_01.shtml|ref=harv}} * {{cite web|last=Petak|year=2003|publisher=Indiana University, Bloomington, Indiana|first=Zdravko|title=The Political Economy Background of Yugoslav Dissolution|url=http://www.indiana.edu/~workshop/seminars/papers/y673_spring_2003_petak.pdf|ref=harv|access-date=2015-10-14|archive-date=2012-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20120711033218/http://www.indiana.edu/~workshop/seminars/papers/y673_spring_2003_petak.pdf|dead-url=yes}} * {{cite web | last=Siblesz | first=H.H. | year=1998 | page=10 | title=History of Sandzak | url=http://www.refworld.org/pdfid/4670107e2.pdf | publisher=Refworld | format=pdf | ref=harv }} *{{cite web|last=Tanner|url=https://www.icrc.org/eng/assets/files/other/irrc-870_tanner.pdf|ref=Tanner2008|first=Samuel|title=The mass crimes in the former Yugoslavia: participation, punishment and prevention?|year=2008|publisher=International Review of the Red Cross}} * {{cite web|last=Sense Agency|date=25. aprila 2006.|title=Martić - Najbolji Tuđmanov saradnik|url=http://www.sense-agency.com/tribunal_(mksj)/martic-%E2%80%93-najbolji-tudjmanov-saradnik.25.html?cat_id=1&news_id=3523|ref=harv|access-date=2013-08-07|archive-date=2016-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306002228/http://sense-agency.com/tribunal_(mksj)/martic-%e2%80%93-najbolji-tudjmanov-saradnik.25.html?cat_id=1&news_id=3523|dead-url=yes}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Yugoslav wars}} * Bora Radović: [http://www.ian.org.yu/tortura/srp/pdf/01.pdf Jugoslovenski ratovi 1991-1999 i neke od njihovih društvenih posledica] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070710133754/http://www.ian.org.yu/tortura/srp/pdf/01.pdf |date=2007-07-10 }}. * [http://www.historyguy.com/balkan_war_third.htm Information and links on the Third Balkan War (1991-2001)] * Dr. R. Craig Nation. [http://www.strategicstudiesinstitute.army.mil/pdffiles/00117.pdf "War in the Balkans 1991-2002."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090325203109/http://www.strategicstudiesinstitute.army.mil/pdffiles/00117.pdf |date=2009-03-25 }} * [http://www.foia.cia.gov/CPE/ESAU/esau-46.pdf "Jugoslavija - potrošen model"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121015181230/http://www.foia.cia.gov/CPE/ESAU/esau-46.pdf |date=2012-10-15 }} izvještaj CIA-e iz 1970. * [https://www.znaci.org/00001/23.htm Ilija T. Radaković: BESMISLENA YU-RATOVANJA 1991-1995] * [http://www.prometej.ba/clanak/drustvo-i-znanost/pojedinacan-popis-broja-ratnih-zrtava-u-svim-opcinama-bih-997 Pojedinačan popis broja ratnih žrtava u svim općinama BiH] {{Ratovi u Jugoslaviji}} [[Kategorija:Jugoslavenski ratovi| ]] [[Kategorija:1990-e]] c0h745f8p8bhayximd0bgo3ctkkjxci Kunsthaus Tacheles 0 43788 42682391 42248823 2026-09-01T11:55:36Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682391 wikitext text/x-wiki {{Koordinate|52_31_32.71_N_13_23_19.82_E_type:landmark_region:DE-BE|52° 31' 33" SG Š, 13° 23' 20" IGD}} [[Datoteka:Kunsthaus Tacheles wall.png|thumb|Zid Tahelesa iscrtan grafitima.]] '''Umetnička kuća Taheles''' (nem: ''Kunsthaus Tacheles'') je [[umetnost|umetnički]] centar i mesto [[kultura|kulturnih]] dešavanja u [[Berlin]]u. Taheles je prostrana građevina od 9000 m² u Oranienburger ulici, u berlinkoj četvrti Mite u Istočnom Berlinu, koju je [[skvot]]irala skupina međunarodnih umetnika, izvođača i muzičara, posle pada Berlinskog zida, u proleće [[1990]]. Spoljašnjost zgrade je oštećena u Drugom svetskom ratu, i mnoga oštećenja još uvek stoje. Na spoljašnjem zidu se nalazi ogromni oslikani mural u [[grafiti]] stilu, a unutra skulpture moderne umetnosti. U početku je Taheles služio za smeštaj i radni prostor umetnika koji su u njemu živeli, a kasnije postaje umetnički centar sa kafićem, [[bioskop]]om, radionicama, i prostorom za pozorišne predstave i izvedbe. Jedno vreme ga je vodio poznati kurator Johen Sandig. [[2012]]. godine, nakon godina natezanja sa zakonom i bankom koja je vlasnik zgrade, ovaj skvot je iselila policija.<ref>[http://www.e-novine.com/svet/svet-reportaza/71186-Gaenje-ikone-berlinske-scene.html Gašenje ikone berlinske scene]</ref> == Zanimljivosti == * Taheles je bio inspiracija za scenu u nemačkom filmu "''Good Bye Lenin''". == Izvori == {{Izvori}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Kunsthaus Tacheles}} * [http://www.tacheles.de/ Zvanični Taheles sajt] * [http://www.hbuecker.net/tacheles Taheles] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060221064745/http://www.hbuecker.net/tacheles |date=2006-02-21 }} {{skvotovi}} [[Kategorija:Skvotovi]] [[Kategorija:Njemačka umjetnost]] [[Kategorija:Građevine u Berlinu]] [[Kategorija:Kultura u Berlinu]] by3chxgw8d3cy573ttao9oxthrp0lfv Jean Arthur 0 51706 42682282 42248142 2026-08-31T19:13:01Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682282 wikitext text/x-wiki {{Infokutija02 glumac | bgcolour = silver | ime = Jean Arthur | slika = Public Hero No. 1.JPG | slikasize = 215px | opis = iz trailera za film ''[[Public Hero#1]]'' (1935) | ime_po_rođenju = Gladys Georgianna Greene | datum_rođenja = [[17. 10.|17. oktobar]] [[1900]]. | mjesto_rođenja = [[Plattsburgh (grad), New York|Plattsburgh, New York]], [[Sjedinjene Američke Države|SAD]] | datum_smrti = [[19. 6.|19. jun]] [[1991]] (starost 90) | mjesto_smrti = [[Carmel (Kalifornija)]] [[Sjedinjene Američke Države|SAD]] | zanimanje = glumica | period = 1923–1953 | supružnik = Julian Anker (1928)<br />Frank Ross Jr. (1932–1949) | nagrade = '''[[Walk of Fame]] - Motion Picture'''<br />[[Hollywood Blvd|6331 Hollywood Blvd]] }} '''Jean Arthur''' ([[17. 10.|17. oktobar]] [[1900]]–[[19. 6.|19. jun]] [[1991]].) bila je [[sjedinjene Američke Države|američka]] glumica koja je stekla status filmske zvijezde u Hollywoodu 1930-ih i 1940-ih. Danas ju se smatra oličenjem [[screwball]] komedije. Najpoznatije su joj ženske uloge u tri filma [[Frank Capra|Franka Capre]]: ''[[Mr. Deeds Goes to Town]]'', ''[[You Can't Take It With You (film)|You Can't Take It With You]]'' i ''[[Mr. Smith Goes to Washington]]''. == Filmografija == === Dugometražni === {{multicol}} * ''[[Cameo Kirby]]'' ([[1923]]) * ''[[The Temple of Venus]]'' (1923) * ''[[Wine of Youth]]'' ([[1924]]) * ''[[Biff Bang Buddy]]'' (1924) * ''[[Fast and Fearless]]'' (1924) * ''[[Bringin' Home the Bacon]]'' (1924) * ''[[Thundering Romance]]'' (1924) * ''[[Travelin' Fast]]'' (1924) * ''[[Seven Chances]]'' ([[1925]]) * ''[[The Drug Store Cowboy]]'' (1925) * ''[[The Fighting Smile]]'' (1925) * ''[[Tearin' Loose]]'' (1925) * ''[[A Man of Nerve]]'' (1925) * ''[[The Hurricane Horseman]]'' (1925) * ''[[Thundering Through]]'' (1925) * ''[[Under Fire]]'' ([[1926]]) * ''[[The Roaring Rider]]'' (1926) * ''[[Born to Battle]]'' (1926) * ''[[The Fighting Cheat]]'' (1926) * ''[[Double Daring]]'' (1926) * ''[[Lightning Bill]]'' (1926) * ''[[Twisted Triggers]]'' (1926) * ''[[The Cowboy Cops]]'' (1926) * ''[[The College Boob]]'' (1926) * ''[[The Block Signal]]'' (1926) * ''[[Winners of the Wilderness]]'' ([[1927]]) * ''[[Husband Hunters]]'' (1927) * ''[[The Broken Gate]]'' (1927) * ''[[Horse Shoes]]'' (1927) * ''[[The Poor Nut]]'' (1927) * ''[[The Masked Menace]]'' (1927) * ''[[Flying Luck]]'' (1927) * ''[[Wallflowers]]'' ([[1928]]) * ''[[Easy Come, Easy Go]]'' (1928) * ''[[Warming Up]]'' (1928) * ''[[Brotherly Love]]'' (1928) * ''[[Sins of the Fathers]]'' (1928) * ''[[The Canary Murder Case (film)|The Canary Murder Case]]'' ([[1929]]) * ''[[Stairs of Sand]]'' (1929) * ''[[The Mysterious Dr. Fu Manchu]]'' (1929) * ''[[The Greene Murder Case]]'' (1929) {{multicol-break}} * ''[[The Saturday Night Kid]]'' (1929) * ''[[Street of Chance (1930 film)|Street of Chance]]'' ([[1930]]) * ''[[Young Eagles]]'' (1930) * ''[[Paramount on Parade]]'' (1930) * ''[[The Return of Dr. Fu Manchu]]'' (1930) * ''[[Danger Lights]]'' (1930) * ''[[The Silver Horde]]'' (1930) * ''[[The Gang Buster]]'' ([[1931]]) * ''[[The Virtuous Husband]]'' (1931) * ''[[The Lawyer's Secret]]'' (1931) * ''[[Ex-Bad Boy]]'' (1931) * ''[[Get That Venus]]'' ([[1933]]) * ''[[The Past of Mary Holmes]]'' (1933) * ''[[Whirlpool]]'' ([[1934]]) * ''[[The Most Precious Thing in Life]]'' (1934) * ''[[The Defense Rests]]'' (1934) * ''[[The Whole Town's Talking]]'' ([[1935]]) * ''[[Party Wire]]'' (1935) * ''[[Public Hero#1]]'' (1935) * ''[[Diamond Jim]]'' (1935) * ''[[The Public Menace]]'' (1935) * ''[[If You Could Only Cook]]'' (1935) * ''[[Mr. Deeds Goes to Town]]'' ([[1936]]) * ''[[The Ex-Mrs. Bradford]]'' (1936) * ''[[Adventure in Manhattan]]'' (1936) * ''[[The Plainsman]]'' (1936) * ''[[More Than a Secretary]]'' (1936) * ''[[History Is Made at Night (1937 film)|History Is Made at Night]]'' ([[1937]]) * ''[[Easy Living (film)|Easy Living]]'' (1937) * ''[[You Can't Take It with You (film)|You Can't Take It with You]]'' ([[1938]]) * ''[[Only Angels Have Wings]]'' ([[1939]]) * ''[[Mr. Smith Goes to Washington]]'' (1939) * ''[[Too Many Husbands]]'' ([[1940]]) * ''[[Arizona (1940 film)|Arizona]]'' (1940) * ''[[The Devil and Miss Jones]]'' ([[1941]]) * ''[[The Talk of the Town (1942 film)|The Talk of the Town]]'' ([[1942]]) * ''[[The More the Merrier]]'' ([[1943]]) * ''[[A Lady Takes a Chance]]'' (1943) * ''[[The Impatient Years]]'' ([[1944]]) * ''[[A Foreign Affair]]'' ([[1948]]) * ''[[Shane (film)|Shane]]'' ([[1953]]) {{multicol-end}} === Kratkometražni === {{multicol}} * ''[[Somebody Lied]]'' (1923) * ''[[Spring Fever]]'' (1923) * ''[[The Powerful Eye]]'' (1924) * ''[[Eight-Cylinder Bull]]'' (1926) * ''[[The Mad Racer]]'' (1926) {{multicol-break}} * ''[[Ridin' Rivals]]'' (1926) * ''[[Hello Lafayette]]'' (1927) * ''[[Bigger and Better Blondes]]'' (1927) * ''[[Screen Snapshots Series 9, No. 24]]'' (1930) {{multicol-end}} == Izvori == === Notes === {{reflist|2}} === Literatura === {{refbegin}} * Capra, Frank. ''Frank Capra, The Name Above the Title: An Autobiography''. New York: The Macmillan Company, 1971. {{ISBN|0-306-80771-8}}. * Harvey, James. ''Romantic Comedy in Hollywood: From Lubitsch to Sturges''. New York: Knopf, 1987. {{ISBN|0-394-50339-2}}. * Oller, John. ''Jean Arthur: The Actress Nobody Knew''. New York: Limelight Editions, 1997. {{ISBN|0-87910-278-0}}. {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Jean Arthur}} * {{IMDb ime|0000795}} * {{tcmdb name |id=6045 | ime=Jean Arthur}} * {{ibdb|30203}} * {{amg name|2:2459}} * {{Find A Grave|id=1923}} * [http://www.tcm.com/thismonth/article/?cid=150871 Turner Classic Movies "Star of the Month" Profile] * [http://www.altfg.com/blog/archives/2007/01/06/jean-arthur-on-tcm-in-january-2007/ Lengthy article on Jean Arthur]{{Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{lifetime|1900|1991|Arthur, Jean}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Američke manekenke]] [[Kategorija:Američke filmske glumice]] 4jfbaff3ea41zuatsix5xxyvz74xnkv Dragutin Dimitrijević Apis 0 51876 42682248 42557342 2026-08-31T15:49:26Z Anjanajpametnija 384611 42682248 wikitext text/x-wiki {{Infokvir vojna osoba |ime=Dragutin Dimitrijević |slika=Dragutin Dimitrijević-Apis, ca. 1900.jpg |slika_širina=250px |opis= |datum rođenja= {{Birth date and age|1876|08|17|df=y}} |mjesto rođenja= [[Beograd]] |datum smrti= {{death date and age|1917|06|26|1877|08|17|df=y}} |mjesto smrti= [[Solun]] |državljanstvo= |puno ime= |nadimak= |supruga= |suprug= |titule = |knjige= |odanost= |služba= [[1896]]-[[1917]] |čin= [[pukovnik]] |ratovi= |bitke= |vojska= |rod= |čjedinice= |zapovijedao= |nagrade= }} '''Dragutin Dimitrijević Apis''' bio je generalštabni [[pukovnik]] vojske [[Kraljevina Srbija|Kraljevine Srbije]]. Rođen je [[5. 8.|5. avgusta]] [[1876]]. u [[Beograd]]u, a na osnovu presude vojnog suda streljan je [[14. 6.|14. juna]] [[1917]]. u [[Solun]]u. Bio je član Vrhovne centralne uprave tajne zavereničke organizacije "[[Ujedinjenje ili smrt]]", poznato kao [[Crna ruka]]. U I svetskom ratu bio je šef vojne obaveštajne službe, načelnik štaba Užičke vojske, Timočke vojske a na Solunskom frontu pomoćnik načelnika štaba 3. armije.<ref name="Димитријевић Дрaгутин – АПИС">[http://www.voa.mod.gov.rs/sr/istorijat/znacajne-licnosti-vos/dimitrijevic-dragutin-apis#.UuE1efs1it8 Димитријевић Дрaгутин – АПИС]</ref> Zbog neslaganja sa politikom princa Aleksandra, protiv njega je poveden Solunski proces na kojem je osuđen na smrt i streljan, zbog organizovanja atentata na regenta Aleksandra.<ref name="Димитријевић Дрaгутин – АПИС"/> == Biografija == Rođen je [[5. 8.|5. avgusta]] [[1876]]. u [[Beograd]]u. Rano je ostao siroče. Nakon toga, brigu o njemu preuzima njegova sestra i njen suprug. Završava Osnovnu Školu u [[Niš]]u, a nižu školu gimnazije u [[Beograd]]u([[prva beogradska gimnazija]]). Nakon školovanja upisao je nižu školu Vojne akademije i završio je [[1896]]. kao šesti u klasi. Bio je na službi u 7.pešadijskom puku u Beogradu gde je proizveden u čin potporučnika. Septembra [[1898]]. upisao je višu školu Vojne akademije za generalštabne oficire. U čin pešadijskog poručnika proizveden [[august|avgusta]] [[1899]]. U vreme vladavine kralja [[Aleksandar Obrenović|Aleksandra Obrenovića]], zbog lošeg stanja u zemlji, smislio je i organizovao oficirski [[puč]] kraljevskog para Obrenović. U noći [[29. 5.|29. maja]] poveo je zaverenike iz Oficirskog Doma u dvor, gde je za vreme traženja kralja i kraljice, teško ranjen s tri metka u grudi. Zahvaljujući svojoj snažnoj prirodi, Dimitrijević je prebolio te rane, a njegov uticaj na oficire i poslove u vojsci stalno je rastao. Godine [[1905]].položio je ispit za Generalštab i otputovao na vojne studije u [[Berlin]]u. Po povratku u zemlju, dodeljen je generalštabnom odeljenju Ministarstva Vojnog, i služio je u njemu od [[septembar|septembra]] [[1906]]. do [[mart]]a [[1907]]. Bio je u [[Makedonija|Makedoniji]] kraće vreme, a po povratku vršio je dužnost pomoćnika načelnika štaba Drinske divizije [[1908]]. Još za vreme svog boravka na jugu Srbije, Apis se priključio tajnom komitetu koji je tada već bio stvoren sa ciljem da se odupre bugarskim pretenzijama. U isto vreme, postao je član [[Četnici|Četničkog]] udruženja sa sedištem u [[Skoplje|Skoplju]] i [[Kumanovo|Kumanovu]]. [[1911]]. sa svojim drugovima osnovao je tajno udruženje [[Crna ruka|Ujedinjenje ili smrt]], poznato pod imenom [[Crna ruka]]. Za vreme same mobilizacije u septembru [[1912]]. teško je oboleo od trovanja krv,i pa je morao biti vraćen u [[Beograd|Beograd, te]] zbog toga nije mogao učestvovati u [[Balkanski ratovi|balkanskom ratu]]. Kao šef obavještajnog odeljenja Ratnog ministarstva Dimitrijević je uspostavio kontakte sa istomišljenicima iz mnogih krajeva. U [[Prvi svjetski rat|I svetskom ratu]] je rukovodio obaveštajnom službom. Potom je bio načelnik štaba Užičke i Timočke vojske. Zatim, pomoćnik načelnika štaba III armije. Apis je u decembru [[1916]]. uhapšen na [[Solunski front|solunskom frontu]] kao član tajne organizacije [[Crna ruka|Ujedinjenje ili smrt]]. Optužnica ga je teretila za "prevratničko djelovanje" s političkim ciljem u samoj zemlji. Pored toga u tužbi se navodilo, da je prikrivao [[Rade Malobabić|Rada Malobabića]] i [[Muhamed Mehmedbašić|Muhameda Mehmedbašića]], koji su bili optuženi istom tužbom, i da su [[29. 8.|29. avgusta]] [[1916]]. izvršili [[atentant]] na prestolonasljednika [[regent]]a [[Aleksandar I. Karađorđević|Aleksandra]], kada se automobilom vozio iz Ostrova u svoj logor. Proces je vođen u [[Solun]]u pred vojnim sudom za oficire. Presudom od [[23. 8.|23. avgusta]] [[1916]] Dimitrijević je [[smrtna presuda|osuđen na smrt]], a streljan je [[14. 6.|14. juna]] [[1917]]. u Solunskom polju zajedno s artiljerijskim majorom [[Ljuba Vulović|Ljubom Vulovićem]] i [[Rade Malobabić|Radom Malobabićem]]. Na obnovljenom sudskom procesu [[1953]]. u [[Beograd]]u, sve presude Višeg vojnog suda u Solunu su poništene, a svi osuđenici rehabilitovani, među kojima i sam Dragutin Dimitrijević Apis. == Odlikovanja == Odlikovan: * Ordenom "Petar Mrkonjić" * Ordenom srpske krune I, II i III reda * Ordenom Karađorđeve zvezde sa mačevima I, II i III reda. * Ordenom "Miloš Obilić" * Ordenom Belog orla I i II reda. == Literatura == {{Wikisource|Apis (1)}} * Narodna enciklopedija (1927. godine), članak Miomira Milenovića, urednika Politike * Dušan Savković, Apis * [[Dejvid Mekenzi]], Kruna srpske diplomatije (NIN, 16/06/05) * [[Arčibald Rajs]], Čujte Srbi * Grupa autora, Vojni [[Leksikon]], Vojnoizdavački Zavod, 1981 * Milan Ž.Živanović, Pukovnik Apis, Solunski proces, hiljadu devesto sedamnaeste, Beograd, 1955. * Валентин Пикуль,Честь имею!,Москва,1992. == Izvori == {{Izvori}} == Povezano == * [[Crna ruka]] * [[Majski prevrat]] * [[Solunski proces]] == Vanjske veze == * [http://www.aleksandar-vulovic.com/riznica/istorija/apis.html Dragutin Dimitrijević Apis (maturski rad)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080621061835/http://www.aleksandar-vulovic.com/riznica/istorija/apis.html |date=2008-06-21 }} {{Lifetime|1876|1917|Apis, Dragutin Dimitrijević}} {{commonscat|Dragutin Dimitrijević Apis}} [[Kategorija:Srpski oficiri]] [[Kategorija:Historija Srbije]] 1s669s0t1sh931giw41eezcmeywc688 Jhelum 0 64124 42682299 42589831 2026-08-31T20:39:29Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682299 wikitext text/x-wiki {{otheruses|Jhelum (razvrstavanje)}} {{coord|32|55|43|N|73|43|53|W|display=title}} {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --> |name = Jhelum <br /> {{Nastaliq|جہلم}}<!-- at least one of the first two fields must be filled in --> |official_name = |native_name = <!-- if different from the English name --> |native_name_lang = ur <!-- e.g. "fr" for French. If more than one, use {{lang}} instead --> |other_name = |settlement_type = Grad <!-- such as Town, Village, City, Borough etc. --> <!-- transliteration(s) --------> |translit_lang1 = |translit_lang1_type = |translit_lang1_info = |translit_lang1_type1 = |translit_lang1_info1 = |translit_lang1_type2 = |translit_lang1_info2 = <!-- etc., up to translit_lang1_type6 / translit_lang1_info6 --> |translit_lang2 = |translit_lang2_type = |translit_lang2_info = |translit_lang2_type1 = |translit_lang2_info1 = |translit_lang2_type2 = |translit_lang2_info2 = |translit_lang2_info2 = <!-- etc., up to translit_lang2_type6 / translit_lang2_info6 --> <!-- images, nickname, motto ---> |image_skyline = Major Akram Memorial.jpg |imagesize = 250px |image_alt = |image_caption = '''[[Memorijal majora Akrama Shaheeda]]''' |image_flag = |flag_size = |flag_alt = |flag_link = |image_seal = |seal_size = |seal_alt = |seal_link = |image_shield = |shield_size = |shield_alt = |shield_link = |image_blank_emblem = |blank_emblem_type = <!-- defaults to Logo --> |blank_emblem_size = |blank_emblem_alt = |blank_emblem_link = |nickname = |motto = <!-- maps and coordinates ------> |image_map = |mapsize = 250px |map_alt = |map_caption = Map of Jhelum City |image_map1 = |mapsize1 = |map_alt1 = |map_caption1 = |image_dot_map = |dot_mapsize = |dot_map_base_alt = |dot_map_alt = |dot_map_caption = |dot_x = |dot_y = |pushpin_map = Pakistan <!-- name of a location map as per Template:Location_map --> |pushpin_label_position = Jhelum <!-- position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> |pushpin_map_alt = |pushpin_mapsize = 250 |pushpin_map_caption = Položaj u [[Pakistan]] |pushpin_map1 = |pushpin_label_position1 = |pushpin_map_alt1 = |pushpin_mapsize1 = |pushpin_map_caption1 = |latd = 32|latm =56 |lats = 00|latNS = N |longd = 73|longm = 44|longs = 00|longEW = E |coor_pinpoint = <!-- to specify exact location of coordinates (was coor_type) --> |coordinates_type = |coordinates_display = <!-- display=inline,title --> |coordinates_footnotes = <ref>[http://www.fallingrain.com/world/PK/4/Jhelum.html Location of Jhelum - Falling Rain Genomics]</ref><!-- for references: use <ref> tags --> <!-- location ------------------> |subdivision_type = Zemlja <!-- Country--> |subdivision_name = {{flagicon|Pakistan}} [[Pakistan]] <!-- the name of the country --> |subdivision_type1 = [[Administrativna podjela Pakistana|Teritorija]] |subdivision_name1 = [[Punjab (Pakistan)|Punjab]] |subdivision_type2 = |subdivision_name2 = <!-- etc., subdivision_type6 / subdivision_name6 --> <!-- established ---------------> |established_title = <!-- Settled --> |established_date = |established_title1 = <!-- Incorporated (town) --> |established_date1 = |established_title2 = <!-- Incorporated (city) --> |established_date2 = |established_title3 = |established_date3 = |extinct_title = |extinct_date = |founder = |named_for = <!-- seat, smaller parts -------> |seat_type = <!-- defaults to: Seat --> |seat = |parts_type = [[#Unijski savjet|Unijski savjet]]<!-- defaults to: Boroughs --> |parts_style = <!-- list, coll (collapsed list), para (paragraph format) --> |parts = 7 US<!-- parts text, or header for parts list --> |p1 = |p2 = <!-- etc., up to p50: for separate parts to be listed--> <!-- government type, leaders --> |government_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> |government_type = Vlada distrikta |leader_party = |leader_title = Administrator |leader_name = nedostupan<!-- add &nbsp; (no-break space) to disable automatic links --> |leader_title1 = |leader_name1 = <!-- etc., up to leader_title4 / leader_name4 --> <!-- display settings ---------> |total_type = <!-- to set a non-standard label for total area and population rows --> |unit_pref = <!-- enter: Imperial, to display imperial before metric --> <!-- area ----------------------> |area_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> |area_magnitude = <!-- use only to set a special wikilink --> |area_total_km2 = 22,5 <!-- ALL fields with measurements have automatic unit conversion --> |area_total_sq_mi = <!-- see table @ Template:Infobox settlement for details --> |area_total_dunam = <!-- used in Middle East articles only --> |area_land_km2 = |area_land_sq_mi = |area_water_km2 = |area_water_sq_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_metro_km2 = |area_metro_sq_mi = |area_blank1_title = |area_blank1_km2 = |area_blank1_sq_mi = |area_blank2_title = |area_blank2_km2 = |area_blank2_sq_mi = <!-- elevation -----------------> |elevation_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> |elevation_m = 250 |elevation_ft = 825 |elevation_max_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> |elevation_max_m = |elevation_max_ft = |elevation_min_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> |elevation_min_m = |elevation_min_ft = <!-- population ----------------> |population_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> |population_total = 145.847 |population_as_of = 1998 |population_density_km2 = 7821<!-- for automatic calculation of any density field, use: auto --> |population_density_sq_mi= |population_est = 172.073 |pop_est_as_of = 2009 |population_urban = |population_density_urban_km2 = |population_density_urban_sq_mi = |population_metro = |population_density_metro_km2 = |population_density_metro_sq_mi = |population_blank1_title = |population_blank1 = |population_density_blank1_km2 = |population_density_blank1_sq_mi= |population_blank2_title = |population_blank2 = |population_density_blank2_km2 = |population_density_blank2_sq_mi= |population_note = <!-- demographics (section 1) --> |demographics_type1 = |demographics1_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> |demographics1_title1 = |demographics1_info1 = <!-- etc., up to demographics1_title5 / demographics1_info5 --> <!-- demographics (section 2) --> |demographics_type2 = |demographics2_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> |demographics2_title1 = |demographics2_info1 = <!-- etc., up to demographics2_title5 / demographics2_info5 --> <!-- time zone(s) --------------> |timezone1 = [[Pakistan Standard Time|PST]] |utc_offset1 = +5 |timezone1_DST = |utc_offset1_DST = |timezone2 = |utc_offset2 = |timezone2_DST = |utc_offset2_DST = <!-- postal codes, area code ---> |postal_code_type = Poštanski broj<!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal_code = 49600 |postal2_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal2_code = |area_code_type = <!-- defaults to: Area code(s) --> |area_code = 0544 <!-- twin cities ---------------> |twin1 = |twin1_country = |twin2 = |twin2_country = <!-- etc., up to twin9 / twin9_country --> <!-- blank fields (section 1) --> |blank_name_sec1 = |blank_info_sec1 = |blank1_name_sec1 = |blank1_info_sec1 = |blank2_name_sec1 = |blank2_info_sec1 = <!-- etc., blank6_name_sec1 / blank6_info_sec1 --> <!-- blank fields (section 2) --> |blank_name_sec2 = |blank_info_sec2 = |blank1_name_sec2 = |blank1_info_sec2 = |blank2_name_sec2 = |blank2_info_sec2 = <!-- etc., blank6_name_sec2 / blank6_info_sec2 --> <!-- website, footnotes --------> |website = [http://www.apnajhelum.net '''Jhelum Website'''] |footnotes = }} '''Jhelum''' ili '''Jehlum''' ([[Urdu]], {{lang-pa|{{Nastaliq|جہلم}}}}) je grad u sjevernom dijelu [[pakistan]]ske provincije [[Punjab (Pakistan)|Punjab]] Province, koji administrativno pripada [[distrikt Jhelum|distriktu Jhelum]]. Jhelum se nalazi na desnoj obali [[jhelum (rijeka)|rijeke Jhelum]]. [[Veliki put debala]] iz 16. vijeka prolazi kroz Jhelum. Prema popisu iz 1998. godine Jhelum je imao 293.000 stanovnika.<ref>1998 Census of Pakistan</ref> Ime grada dolazi od riječi Jal (čista voda) i Ham (snijeg), odnosno istoimenoj rijeci koja izvire u Himalajama.<ref>[http://www.jhelumpolice.gov.pk/aboutjlm.html The District Jhelum]{{Dead link|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> U gradu i okolici se nalaze tvornice duhana, drva, mramora, stakla i mlinovi. == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Jhelum|Jhelum}} * [http://www.apnajhelum.com ApnaJhelum Urdu Website of Jhelum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031015234504/http://www.apnajhelum.com/ |date=2003-10-15 }} * [http://www.jhelumnews1.com/ JhelumNews online Newspaper] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090804051743/http://www.jhelumnews1.com/ |date=2009-08-04 }} * [http://www.punjab.gov.pk Punjab Government website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150510003636/http://www.punjab.gov.pk/ |date=2015-05-10 }} * [http://www.jhelumpolice.gov.pk Jhelum Police Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081225083333/http://www.jhelumpolice.gov.pk/ |date=2008-12-25 }} * [http://pportal.punjab.gov.pk/portal/portal/media-type/html/group/314 Punjab Government website(Jhelum Profile)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080421230729/http://pportal.punjab.gov.pk/portal/portal/media-type/html/group/314 |date=2008-04-21 }} * [http://www.mubashirnazir.org Mubashir Nazir, an author from Jhelum]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.fmsunrise.com/ FM Sunrise Pakistan (FM95 Jhelum)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090827045904/http://www.fmsunrise.com/ |date=2009-08-27 }} * {{wikitravel|Jhelum}} [[Kategorija:Jhelum| ]] [[Kategorija:Gradovi u Pakistanu]] 5yhpbraijxs7sgpvabjd63ndkxsn4hx Planinska arnika 0 64518 42682243 19510650 2026-08-31T15:12:10Z SrpskiAnonimac 101643 42682243 wikitext text/x-wiki {{orphan|date=oktobar-листопад 2010}} {{Taksokvir |boja= lightgreen |naziv= Planinska arnika |slika =Arnica_montana_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-015.jpg |regnum = Plantae |nesvrstani_divisio = Angiosperms |nesvrstani_classis = Eudicots |nesvrstani_ordo = Asterids |ordo = Asterales |familia = Asteraceae |genus = ''Arnica'' |species = '''''A. montana''''' |dvoimeno = ''Arnica montana'' |dvoimeno_autorstvo = [[Carolus Linnaeus|L.]] |sinonimi = *''Doronicum montanum'' <small>Lam.</small> *''Doronicum arnica'' <small>Desf.</small> *''Doronicum arnica'' <small>Garsault</small> *''Doronicum oppositifolium'' <small>Lam.</small> *''Arnica helvetica'' <small>Loudon</small> *''Arnica petiolata'' <small>Schur</small> *''Arnica plantaginisfolia'' <small>Gilib.</small> | synonyms_ref = &nbsp;<ref name="FAO"/> |}} [[Datoteka:Arnica montana MHNT.BOT.2011.18.5.jpg|thumb|''Arnica montana'']] '''Planinska arnika''' ({{jez-lat|Arnica montana}}), poznata i kao '''moravka''', '''brđanka''', '''veprovac''' i '''vučji zub''', je planinska, aromatična biljka visine od 20 do 60 centimetara iz roda [[arnika]] i porodice [[glavočike|glavočika]] (Asteraceae). Raste na suhim livadama, planinskim obroncima i brdima, na području skoro cijele [[Europa|Europe]]. == Rasprostranjenost i stanište == Planinska arnika je biljka koja raste u Europi. Nalazi se od južnog dijela [[Pirinejski poluotok|Pirinejskog poluotoka]] do južnog dijela [[Skandinavija|Skandinavije]]. Raste do nadmorskih visina od skoro 3.000 metara. U sjevernim dijelovima Europe biljka postaje sve rjeđa, uglavnom zbog razvoja [[poljoprivreda|poljoprivrede]]. == Osobine biljke == [[Stabljika]] je uspravna i malo razgranata sa jednom cvjetnom glavicom. Visine je od 20 do 60&nbsp;cm. [[List]]ovi su sitni, debeli, nasuprotni i malo nazubljeni, a pri dnu stabla složeni u rozetu. [[Cvijet]] je glavica sa jezičastim vjenčićem na vrhu stabljike i proširenim cvjetovima koji imaju pricvjetne listiće. Cvjetovi su žuti ili narančastocrveni promjera od 6 do 8&nbsp;cm. Kao ljekoviti dio biljke se koriste cvijet, korijen i listovi. Cvijet se skuplja u vrijeme cvatnje, a korijenje u proljeće. == Upotreba == Planinska arnika se koristi u liječenju rana, pri čemu ublažava bolove i pospješuje njihovo zacjeljivanje. Koristi se i u liječenju grla, a sa drugim ljekovitim biljkama u liječenju [[upala pluća|upale pluća]], [[tifus]]a, slabosti srca, za pospješivanje cirkulacije krvi i izlučivanje znoja i mokraće. Ova biljka je zaštićena vrsta. Od XVIII. stoljeća, kada se biljka počela koristiti u ljekarnama, njena popularnost je značajno porasla. Nekontrolirano branje učinilo je to da je biljka postala dosta rijetka, pa je morala biti zaštićena. Danas se biljka uzgaja za ljekovite svrhe. == Napomena == * Članak je velikim dijelom preuzet sa ''sitea'' [http://www.herbateka.com herbateka.com]. [[Kategorija:Ljekovito bilje]] buby2hlyy64qse47e7fpl2n4we0cdtg Jan Masaryk 0 66241 42682264 41393259 2026-08-31T18:21:34Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682264 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Jan Masaryk.jpg|thumb|Jan Masaryk]] [[Datoteka:Jan Masaryk deska.jpg|thumb|Masarykov spomenik u [[Prag]]u]] '''Jan Masaryk''' (* 14. rujna [[1886]] u [[Prag]]u; † 10. ožuljka [[1948]] u [[Prag]]u) bio je [[Čehoslovačka|čehoslovački]] [[političar]]. Masaryk je bio sin [[Tomáš Garrigue Masaryk|Tomáša Masaryka]] koji je bio prvi predsjednik Čehoslovačke. U Prvom svjetskom ratu (1914 - 1918) bio je [[oficir|časnik]] [[Austro-Ugarska|austro-ugarskih]] oružanih snaga te je u listopadu 1918 bio promaknut zbog posebnih zasluga.<ref>PRECLÍK, Vratislav. Masaryk a legie (TGM and legions, Macapик и Легии), váz. kniha, 219 str., vydalo nakladatelství Paris Karviná, Žižkova 2379 (734 01 Karviná-Mizerov, CZ) ve spolupráci s Masarykovým demokratickým hnutím (Masaryk democratic movement in Prague), 2019, {{ISBN|978-80-87173-47-3}}, page 19 - 25, 87, 169 </ref> Od [[1919]]. radio je u [[diplomat]]skoj službi i među ostalim [[1925]]-[[1938]] bio čehoslovački [[ambasador|veleposlanik]] u [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Velikoj Britaniji]]. Od [[1940]] bio je je [[ministar vanjskih poslova]] čehoslovačke vlade u progonstvu i stekao zbog prijenosa njegovih govora u radijskim emisijama [[BBC]]a veliku popularnost. Nakon povratka [[1945]]. preuzeo je dužnost ministra vanjskih poslova. U vrijeme [[komunizam|komunističkog]] [[puč]]a u veljači [[1948]] zauzeo je nejasne stavove. Malo kasnije pronađen je mrtav ispred prozora svog prebivališta. Unatoč nekoliko sudskih istraga dugo je bilo nejasno da li je počinio samoubojstvo ili je ubijen [[defenestracija|defenestracijom]]. Praška [[policija]] je [[2004]] izjavila da ne smatra da je počinio samoubojstvo. == Vanjske veze == {{Commonscat}} * [http://zpravy.idnes.cz/domaci.asp?r=domaci&c=A050309_214822_domaci_miz Članak iz 2005. ] (češki) * [http://www.radio.cz/en/article/24973 radio cz, engleski] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20021117230651/http://www.radio.cz/en/article/24973 |date=2002-11-17 }} {{Lifetime|1886|1948|Masaryk, Jan}} [[Kategorija:Češki političari]] [[Kategorija:Čehoslovački političari]] [[Kategorija:Biografije, Prag]] [[Kategorija:Diplomati]] 85vl7g506n8lfkb9qdn3mg3o2xq687z Kornijski jezik 0 69650 42682367 42232963 2026-09-01T08:47:49Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682367 wikitext text/x-wiki {{Infokutija jezik |ime = Kornijski, kornvolski |domaćeime = Kernowek |države = [[Ujedinjeno Kraljevstvo]] |region = [[Cornwall]] |govornici = ~ 245 tečno govori, 2.900 jednostavne fraze (procjena)<ref name="autogenerated2">http://www.gosw.gov.uk/497666/docs/254795/mode_of_use.doc</ref> |iso1 = kw |iso2 = cor |iso3 = cor |porodicaboja = Indoevropski |fam1 = [[Indoevropski jezici|Indoevropski]] |fam2 = [[Keltski jezici|Keltski]] |fam3 = [[Otočni keltski jezici|Otočni keltski]] |fam4 = [[Britonski jezici|britonski]] |pismo = [[Latinica]] |nacija = [[Ujedinjeno Kraljevstvo]] ([[Cornwall]]) |agencija = [[Cornish Language Partnership]] }} '''Kornvolski''' ili '''kornijski jezik''' (na kornijskom: ''Kernowek'') pripada [[Britonski jezici|britonskoj]] grupi [[Keltski jezici|keltskih jezika]]. Njime se sve do kraja [[18. vijek]]a koristilo stanovništvo [[Engleska|engleske]] [[Cornwall|Grofovije Cornwall]]. Od početka [[20. vijek]]a traju napori za njegovim oživljavanjem. == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Cornish language}} {{InterWiki|code=kw}} * [http://www.gutenberg.org/files/26192/26192-h/26192-h.htm A Handbook of the Cornish Language, by Henry Jenner] A [[Project Gutenberg]] eBook * [http://www.magakernow.org.uk Cornish Language Partnership website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170112235606/http://www.magakernow.org.uk/ |date=2017-01-12 }} * [http://radyo.kernewegva.com A Cornish Internet radio station in nascent state featuring weekly podcasts in Cornish] * [http://kernowek.net/mailman/listinfo/spellyans_kernowek.net Spellyans - Standard Written Form Cornish discussion list] * [http://www.kernowek.net UdnFormScrefys' site for the proposed compromise orthography, Kernowek Standard] * [http://www.kernewegva.com/medhelweyth.html List of localized software in Cornish] * [http://www.bbc.co.uk/cornwall/connected/stories/new_cornwall_language.shtml ''Blas Kernewek'' - A Taste of Cornish] - basic Cornish lessons hosted by BBC Cornwall * [http://www.cornish-language.org/ Cornish Language Fellowship] * [http://www.bbc.co.uk/voices/multilingual/cornish.shtml Cornish today] by Kenneth MacKinnon - from the [[BBC]] * [http://www.bibelkernewek.com/ Bibel Kernewek] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080616135850/http://www.bibelkernewek.com/ |date=2008-06-16 }} Cornish Bible Translation Project * [http://www.peran.org.uk/ Cowethas Peran Sans] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170611102908/http://peran.org.uk/ |date=2017-06-11 }} Cornish Christian fellowship promoting use of Cornish in prayer and worship === Rječnici === * [http://www.websters-online-dictionary.org/definition/Cornish-english/ Cornish-English Dictionary]: from [http://www.websters-online-dictionary.org Webster's Online Dictionary] Rosetta Edition. * [http://www.archive.org/details/lexiconcornubrit00willuoft ''Lexicon Cornu-Britannicum: a Dictionary of the Ancient Celtic Language of Cornwall''] by Robert Williams, Llandovery, 1865. {{Keltski jezici}} {{DEFAULTSORT:Kornijski jezik}} [[Kategorija:Keltski jezici]] ckrtfkmvrcclgk02w10izv5k8u8rt9z Bre 0 70063 42682310 42481189 2026-08-31T21:54:33Z ~2026-47377-93 388441 /* */ rec bre je turskog porekla 42682310 wikitext text/x-wiki '''''Bre''''', '''''be''''', '''''re''''', '''''more''''' (i ostale varijante) je čest [[uzvik]] istočnih krajeva, nepoznat [[čakavski|čakavskom]] i [[kajkavski|kajkavskom]]. U narodnim pesmama i pripovetkama 17. i 18. veka pojavljuje se u oblicima ''bri'' i ''bro''. Reč je [[balkanizam]] [[Turskog|grčkog]] porekla: [[vokativ]] μορέ od μορόϛ, μῶροϛ – "''luda''", skraćeno u ''bre''. Koristi se u [[bugarski jezik|bugarskom]], [[rumunski jezik|rumunskom]], [[arbanaški jezik|arbanaškom]] (''bre''), [[novogrčki jezik|novogrčkom]] (''μπρέ, βρέ μορέ'') i u [[Rumelija|rumelijskim]] [[narečje|narečjima]] [[turski jezik|turskog jezika]]. Odatle "nabrekivati", "nabrekujem": "osijecati se na nekoga vičući mu bre" ([[Vuk Stefanović Karadžić|Vuk]]). == Izvori == * Petar Skok: Etimologijski rječnik hrvatskoga ili srpskoga jezika, tom I, Zagreb 1971. {{DEFAULTSORT:Bre}} [[Kategorija:Srpskohrvatski jezik]] 94mepxxm3vzip9eehr87czpawj2hcrx Japodi 0 71106 42682266 42461803 2026-08-31T18:43:56Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682266 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Illyrians.jpg|thumb||300px|Karta koja približno pokazuje razmještaj [[Iliri|ilirskih plemena]]]] '''Japodi''' ili '''Japudi''' ([[grčki jezik|grč.]] ''Iapydoi''; [[latinski jezik|lat.]] ''Iapodi, Iapodes, Iapudes, Iapydes'') su [[Veneti (jadranski)|venetsko]]-[[Iliri|ilirska]] [[pleme]]nska etnogrupa iz starog vijeka. Uz [[Liburni|Liburne]] jedna su od najranije poznatih ilirskih etničkih grupa; po vijestima grčkih pomoraca na [[Jadran]]u iz VI stoljeća p.n.e. prvi ih spominje [[Hekatej]] (''Hekataios''). == Geografija i etnografija == Uglavnom su naseljavali područje sjeverozapadne [[Ilirija|Ilirije]] u zaleđu [[jadran]]ske obale i istočno od [[Istra|Istre]], između rijeka [[Kupa|Kupe]] (antička ''Colapis''), [[Una|Une]] (''Oeneus''), [[Sana (rijeka u BiH)|Sane]] i [[Zrmanja|Zrmanje]] i planine [[Velebit]] do Jadranskog mora. === Matično područje === Središnje japodsko područje bilo je: današnja [[Lika|Like]], [[Ogulin]]sko-plaščanska udolina i [[Gorski kotar]] u [[Hrvatska|Hrvatskoj]]. Susjedi na jugu, na velebitskoj obali i Kvarnerskim ostrvima (''Insulae Liburnicae'') su im bili primorski [[Liburni]] s kojima su povremeno ratovali oko teritorija. Na zapadu su graničili i povremeno se sukobljavali s [[Istra|istarskim]] [[Histri]]ma, držeći povremeno i obalno područje od [[Rijeke]] do Jablanca o čemu je pisao [[Strabon]]. Do kraja 5. vijeka p.n.e proširili su se i na [[Slovenija|slovensku]] oblast Belu krajinu, s najvažnijim nalazištima: [[Vinica]], [[Črnomelj]] i Podzemelj. Vjerovatno su neko vrijeme naseljavali i Notranjsku, koju su izgubili od Kelta. Najveću ekspanziju su dosegli u periodu između VIII i IV stoljeća p.n.e. Jedno vrijeme držali su i prevoj preko Okre, preko kojeg su obavljali trgovinu sa plemenima iz [[Italija|Italije]] i drugih udaljenijih krajeva ili su tuda Japodi odlazili u pljačkaške pohode.<ref name="IliriHr">{{Cite web |url= https://www.pilar.hr/wp-content/images/stories/dokumenti/lika/lika_1_mail_r_117.pdf |title= Boris Olujić - Povijest istraživanja prapovijesne i antičke baštine u identitetu Like |work= Odsjek za povijest Filozofskog fakulteta, Zagreb |accessdate= 9. 2. 2023}}</ref> === U Pounju === Japodi su nastanjivali i središnji dio Pounja sa glavnim nalazištima: Ribić, Jezerine i Golubić. U [[Nacionalni park Una|Nacionalnom parku Una]] je [[Japodske sojenice|sojeničko naselje]] koje je bilo jedan od centara razvoja japodske kulture.<ref name="Bojanovski">{{Cite web |url= https://pdfslide.net/documents/ivo-bojanovski-bih-u-anticko-doba-562ba82e386b7.html?page=1 |title= Ivo Bojanovski: BOSNA I HERCEGOVINA U ANTIČKO DOBA |work= Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine, 1988 |accessdate= 9. 2. 2023 |archive-date= 2022-11-01 |archive-url= https://web.archive.org/web/20221101120622/https://pdfslide.net/documents/ivo-bojanovski-bih-u-anticko-doba-562ba82e386b7.html?page=1 }}</ref> Na ovom prostoru ostvarili intenzivan razvoja figuralike pa do pravljenja sojeničkih naselja. Takva naselja predstavljaju rijetku pojavu ne samo na prostoru Balkana nego i cijele [[Evropa|Evrope]], jer je ovaj tip naselja uglavnom karatkterističan za prostor sjeverne Evrope.<ref>{{Cite web |title=Nacionalni park Una |url=http://nationalpark-una.ba/bs/japodi.php |access-date=2016-02-18 |archivedate=2015-10-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151011171047/http://nationalpark-una.ba/bs/japodi.php |deadurl=yes }}</ref> Njihovi odnosi s plemenom [[Mezeji]] istočno od Une slabije su poznati. Južnu granicu činili su gornji tokovi Une, [[Krka|Krke]] i možda [[Zrmanja|Zrmanje]] sa plemenom [[Dicioni|Diciona]], prvenstveno na [[Grahovsko polje|Grahovskom polju]]. Japodi su kao narod bili sastavljeni od većeg broja srodnih plemena, međusobno povezanih višestrukim krvnim, ekonomskim i kulturnim vezama i prilično labavom političkom organizacijom, o čijem pravom obliku se gotovo ništa ne zna. Težište političkog života bio je unutar ovih malih plemena, a vrlo je vjerovatno da se klica grada (kao zanatskog, trgovačkog i političkog centra) se počela formirati na teritoriji svakog od njih. Takav grad se svakako nije mogao uklopiti u uski okvir većine starih praistorijskih gradina. Prema nekim izvorima njihov poznati grad [[Metulum]] se nalazio kod [[Otočac|Otočca]], a prema drugima kod današnjeg mjesta Šmihel, kod [[Postojna|Postojne]], u [[Slovenija|Sloveniji]]. [[Arheologija|Arheološka]] istraživanja su potvrdila kontinuiranu naseljenost Japoda na području Like oko IX stoljeća p.n.e. Nakon pada pod rimsku vlast, Japodi su dijelom romanizirani i većinom nastavili živjeli na tim prostorima bar do propasti [[Rimsko Carstvo|Rimskog carstva]], ukupno skoro petnaest stoljeća. Iako su [[Antički Rim|Rimljani]], a pogotovo Grci, za kontinentalne Japode ostavili znatno oskudnije zapise nego za susjedne primorske Liburne i [[Dalmati|Dalmate]], arheološka ostavština Japoda je vrlo obilna pa je iz toga dosad razrađeno više opsežnih monografija o njihovoj [[kultura|kulturi]] i [[historija|historiji]] (Hiller 1991, Raunig 2004, Olujić 2007). == Porijeklo Japoda == Rezultati arheoloških istraživanja smještaju kulturu Japoda kao prijelaz između kultura sjevernijih plemena Panonaca prema "pravim" Ilirima na jugoistoku, pa se Japodi (slično kao i mlađi [[Dalmati]]) uslovno mogu smatrati "Poluilirima". Prvo veće i dobro ispitano arheološko nalazište sa teritorije Japoda je pećina [[Bezdanjača]] kod Otočca u [[Lika|Lici]], [[Hrvatska]]. To je kraška jama, koja se jednim skoro vertikalnim hodnikom spušta u utrobu zemlje, a onda se širi na nekoliko dvorana.Nalazi iz ove pećine pripadaju stanovništvu iz vremena XIII i XII stoljeću pne, za koje se može reći da su učestvovali u obrazovanju Japoda. Utvrđeno je da je to teško pristupačno mjesto služilo za polaganje mrtvih. Nisu ih pokapali već su ih ostavljali u odjeći, sa nakitom, pored stijene jedne od nekoliko dvorana, prilažući im posude sa hranom i pićem. U jednoj od dvorana nađeno je vatrište sa ostacima pepela, ugljenisanog drveta, životinjske kosti i zemljani sudovi. Ovakav način sahranjivanja potvrđen je u još nekim pećinama i svi pritadaju dobu neolita. === Dolazak kulture polja sa urnama === U nekoliko drugih pećina sa tog područja konstatovano je prisustvo dva kulturna sloja. Stariji je povezan sa nalazima iz [[Dalmacija|Dalmacije]], [[Hercegovina|Hercegovine]], [[Crna Gora|Crne Gore]], a u mlađem su nalazi koji su identični nalazima iz kasnog [[Bronzano doba|bronzanog doba]] u Panoniji (nosiocima [[Kultura polja sa urnama|kulture polja sa urnama]]). Slično je i u nalazištima gradinskog tipa (Veliki i Mali Obljaj kod Vrhovina, Stražbenica kod Vrebca). Sve ovo govori da je područje na kojem će se formirati narod Japoda u jednom kratkom periodu bio naseljen novim stanovništvom iz Panonije, koje je sa sobom donijelo i novu kulturu. Kraj II milenijuma prošao je u međusobnom prožimanju starog i novog. Na groblju Kompolje kod [[Otočac|Otočca]], koje se može označiti kao Japodsko, leže jedni pored drugih pokojnici sahranjeni po starom običaju u ispruženom položaju (poneki i u grubom sanduku od dasaka) i urne sa pepelom spaljenih koje svojom formom svjedoče o panonskom porijeklu tog novog običaja. Smatra se da je to početak istorije Japoda.<ref name="ČovićIliri">{{Cite web |url= https://archive.org/details/OdButmiraDoIliraBorivojoviiSarajevo1976Latinica/page/n5 |title= Borivoj Čović: OD BUTMIRA DO ILIRA – JAPODI, s.136 |work= Kulturno naslijeđe, Sarajevo, 1976 |accessdate= 9. 2. 2016}}</ref> [[File:Ilirija Ilirska Ilira plemena Mapa.png|mini|desno|Ilirska plemena prija dolaska Kelta u Panoniju]] === Dolazak Kelta u Panoniju === Rimski historičar [[Strabon]] je na osnovu nejasnih izvora smatrao Japode za miješanu grupu [[Kelti|Kelta]] i Ilira, mada nema jasnih dokaza o učešću keltske komponente osim nešto keltskog oružja pronađenog najviše uz rijeku [[Kupa|Kupu]], koje je tu dospjelo trgovinom sa susjednim sjevernim [[Taurisci]]ma.<ref name="Wilkes">{{Cite web |url= https://archive.org/stream/15826619JohnWilkesTheIllyrians/15826619-John-Wilkes-The-Illyrians_djvu.txt |title= John Wilkes - the Illiyans |work= Elektronska verzija|accessdate= 9. 2. 2018}}</ref> Ovi [[Kelti]] su se doselili u blizinu Japoda u IV stoljeću p.n.e. kada su Japodi već imali razvijenu sopstvenu kulturu, uključujući i metalurgiju i rudarstvo. U jezgri, te u južnim i istočnim dijelovima japodskog područja (današnja [[Lika]] i dijelovi sjeverozapadne Bosne) gotovo da nije bilo keltske etničke primjese. Ne mogu se uočiti nikakve promjene u načinu života, u pogrebnom kultu i drugim elementima materijalne i duhovne kulture koje bi bile uzrokovane keltskim utjecajem. Naprotiv, autohtoni razvoj, započet prije nekoliko vijekova, nastavio se tu tokom četvrtog i narednih vijekova, sve do rimskog osvajanja japodske teritorijee, 35. godine stare ere. Japodi od IV stoljeća p.n.e. ulaze u fazu opadanja.<ref name="ČovićIliri"/> [[File:Roman war in Illyricum 35 BC.png|mini|desno|Oktavijanova osvajanja 35. g. p.n.e.]] == Japodi i Rim == {{Glavni|Oktavijanovi ilirski ratovi}} Za razliku od ratničkih [[Dalmati|Dalmata]] i drugih jugoistočnih Ilira, Japodi su u određenoj mjeri manje ratovali (ali i insistirali na svojoj nezavisnošću) i više su se bavili [[poljoprivreda|poljoprivredom]], [[rudarstvo]]m, [[metalurgija|metalurgijom]] i trgovinom. Međutim, [[Rimska republika|Rimska imperija]] je trebala rudnike [[metal]]a Japoda za proizvodnju svog oružja i prolaz kroz njihove teritorije za dalje osvajanje [[Panonija|Panonije]] i srednje [[Evropa|Evrope]] Tako su Rimljani isprovocirali sukobe koje je započeo konzul Gaj Kasije ''Caius Cassius'') 171. p.n.e, pa opet Junije Brut 129. godine p.n.e. nametnivši im prisilni vojni savez (''foedus'') i podložnički porez (''tributum''). Napokon su ratovali i protiv Gaja Koskonija (''Caius Cosconius'') 78-76. godine p.n.e. Vojni savez nije dozvoljavao ni jednom pripadniku Japoda primanje rimskog građanskog prava. {{izdvojeni citat|... /Gali/ uložiše žalbu pred Senatom na C. Cassiusa, koji bješe konzul prethodne godine a sad je služio kao vojni tribun u Makedoniji... za uništenje polja alpskih plemena koja su bila prijatelji Rima i odvođenje hiljada u ropstvo... Požalili su se i Karni, Histri i Japodi. Obavijestili su Senat da je Cassius prvo zatražio da mu daju vodiče prema Makedoniji... a onda se okrenuo i napao njihovu teritoriju, prolijevajući krv, silujući i paleći...; [[Tit Livije|Livije]] u [[Ab Urbe Condita]], 43.5}} Nakon njegove pobjede Japodi sklapaju mir s Rimom i plaćaju danak, ali su se od 52-47. godine p.n.e. ponovo pobunili i prekinuli savezništvo. Od ranih pisanih izvora najvažnija su [[antika|antički]] zapisi [[Apijan]]a (''Appianos'', oko 95-165. godine) i [[Dijon]]a (''Dion Kassios'') o ratovanju rimskog cara [[August (rimski car)|Oktavijana]] protiv Japoda. Oktavijanov pohod pokazao je svu slabost političke organizacije Japoda u cjelini. Prva dva plemena — Uoentini i Avendeati — predala su se bez borbe; njihovi susjedi Arupini su se pripremili za gerilski otpor, povlačeći se u šume, ali do ozbiljnog sukoba nije došlo - i smirili su se kada je Oktavijan poštedio njihov glavni "grad" od uništenja. Na sličan način, Oktavijan je osvojio i jedno od plemena "onostrane" Japodije, čije je središte poznato kao Terpon.<ref name="ČovićIliri"/> Tokom 35. godine pne. [[Oktavijanovi ilirski ratovi|Oktavijan]] je počeo rat protiv Japoda u kojem je konačno zauzeo i uništio japodsku prijestolnicu ''Metulum'' (danas gradina Viničica kod [[Josipdol]]a), uz veliki broj civilnih žrtava. {{izdvojeni citat|...onda je on /Oktavijan/ napredovao do mjesta zvanog Metulus /Metulum/, glavnog naselja Japoda, smještenog na planini sa veoma gustom šumom, na dva grebena sa uskom dolinom između njih. Tu je bilo oko 3.000 ratnika i dobro naouružanih mladića koji su lako odbili Rimljane što bjehu okružili njihov grad"; Apijan, Historija Rima, 9.4.19.}} (Rimski historičar Livije navodi: "(Oktavijan) je porazio Japode, Dalmate i Panonce"; Periochae, knjiga 131). Na osnovu opisa bitki sa Oktavijanom može se reći da kod Japoda nije bilo centralne političke vlasti i centralnog rukovodstva, ili je njegov autoritet bio preslab. U odlučujućim trenucima prevladavala je snaga unutar pojedinih plemena. Čini se da se svako pleme borilo na svojoj teritoriji i samostalno odlučivalo o svojoj sudbini. === Posljednji otpor Rimu === {{Glavni|Batonski ustanak}} U posljednjem ilirskom ustanku od 6-9 god. n.e., poznat kao Batonov ustanak, nakon sloma ustaničkog pokreta u Panoniji, tokom proljeća 9.godine n.e. rimsko zapovjedništvo je svoje strateške zamisli usmjerilo na Pounje.<ref name="Mesihović">{{Cite web |url= http://www.ff-eizdavastvo.ba/books/sm-rimski_vuk_i_ilirska_zmija.posljednja_borba.pdf |title= Salmedin Mesihović -RIMSKI VUK I ILIRSKA ZMIJA, Posljednja borba |work= Filozofski fakultet Sarajevo, 2011 |accessdate= 9. 2. 2016 |archive-date= 2016-03-21 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160321104556/http://www.ff-eizdavastvo.ba/Books/SM-RIMSKI_VUK_I_ILIRSKA_ZMIJA.Posljednja_borba.pdf |dead-url= yes }}</ref> Pod zapovjedništvom Germanika osvojeni su japodski gradovi Splonum, Retinum i Seretion.<ref>SVPPLEMENTVM REBELLIO ILLYRICI I – GERMANIKOVA “POUNJSKA OFANZIVA” -Salmedin Mesihović, Historijska traganja, 4, 2009.,str. 9-33 2010</ref> Nakon toga japodske zemlje, tj. današnji [[Gorski Kotar]], [[Lika]], [[Kordun]] i Pounje su postali dio jedinstvenog upravnog područja, liburnsko-japodska prefekture formirane u zapadnom dijelu Ilirika , koju je potom na istom području naslijedio sudski konvent sa sjedištem u Skardoni (Skradin). Ostaju trajno pod vlašću Rima sve do njegove propasti. Ekonomski nezanimljivo, japodsko je područje ostalo za cijelo vrijeme rimske vladavine naseljeno pretežno starosjedilačkim stanovništvom, koje je dugo očuvalo svoja predanja i vjerovanja, uključujući se u romanizirani svijet razmjerno sporo. Jedini tuđinski naseljenici pristizali su po sili vojne službe. Prve konstitucije gradskih općina ([[municipij]])uma s latinskim građanskim pravom na tom području bilježe se tek za vladavine flavijevske dinastije, krajem I. st. (naselje Arupij). Metul je postao municipijem tek po sveobuhvatnoj dodjeli rimskoga građanskih prava u Carstvu 212 (constitutio Antoniniana). Retinijum, od Rima najudaljenije japodsko središte, ostaje tradicionalno uređenom starosjedilačkom zajednicom pod upravom rimskog prefekta sve do [[Vespazijan]]a, kada se na čelu zajednice pojavljuje plemenski prvak, lično od cara obdaren rimskim građanskim pravom, s titulom »princeps i prepozit Japoda (Praepositus Iapodum)«.<ref>{{Cite web |title=Istarska enciklopedija: Japodi |url=http://istra.lzmk.hr/clanak.aspx?id=3161 |access-date=2023-08-11 |archive-date=2023-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230811175532/http://istra.lzmk.hr/clanak.aspx?id=3161 }}</ref> Rimska okupacija japodske zemlje nije dovela do oštrih promjena u materijalnoj kulturi. Objekti rimske provincijalne mode upotrebljavaju se ravnopravno s domaćim oblicima, a dostignuća rimske civilizacije, posebno u duhovnoj oblasti ([[latinski jezik]] i pismo, kultovi, vjerovanja i dr.) prihvataju u početku samo gornji slojevi japodskog društva. Tokom viševjekovne [[Bosna i Hercegovina u Rimskom Carstvu|rimske vlasti]] Japodi su svakako u određenoj mjeri romanizovani, ali su ipak sačuvali značajne elemente sopstvene kulture koje su, u periodu [[Seoba naroda|Seobe naroda]], predali starim [[Slaveni]]ma, sa čijim doseljenjem u potpunosti nestaje japodski identitet. [[File:Prehistoric Illyrians Sites & Cultures by Wilkes.png|mini|desno|Japodska naselja u Lici (21,22,23,24) i Pounju (30, 31,32,33)]] == Arheološki lokaliteti == * Sojenička naselja: [[Arheološko područje Ripač|Ripač]],<ref name="Arheološko područje Ripač">{{Cite web |url= http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=61 |title= Arheološko područje Ripač |work= kons.gov.ba |accessdate= 13. 3. 2016 |archive-date= 2021-05-06 |archive-url= https://web.archive.org/web/20210506165547/http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=61 }}</ref> [[Golubić|Otoke u Golubiću]], Kralje, Ribić i Brekovica * [[Gradina|Gradinska naselja]] u Bosni i Hercegovini: [[Kekića glavica]] (Gornji Petrovići, [[Bosanska Krupa]]), [[Arheološko područje Ripač|Gradina u Ripču]], Gradina [[Raetinium]], Izačić-glavica, Brekovica, Spahići, Sokolac, Lohovo, Doljani itd. * Gradinska naselja u Hrvatskoj (u Lici je registrovano oko 150 gradina): Veliki Obljaj (Vrhovine), Viničica (Josipdol), Velika Punta (Hrvatsko polje), Žagareva Glavica (Gornje Kosinje), Gradina na Pećini (Ličko Lešće), Piplica (Lovinac), Veliki Vital (Prozor), Crkvina (Kompolje), Orlov kamen i Lečište <ref name="IliriH">{{Cite web |url= https://de.scribd.com/document/134360394/POVIJEST-JAPODA|title= Boris Olujić - POVIJEST JAPODA |work= Ministarstvo kulture RH |accessdate= 9. 2. 2016}}</ref> * Nekropole: [[Arheološko nalazište Jezerine|Jezerine u Pritoci]], [[Arheološka nalazišta u Golubiću|Crkvine u Golubiću]], Ribić, Privilica, Jezerine, Čavkići, Doljani, [[Kamena ploča sa japodskim konjanicima iz Založja|Založje]], Klokot (Kapitul, Humačke glavica), Kostela u Brekovici, Čehićke Crkvine.<ref name="Leksikon"/> * Nekropole u Hrvatskoj: [[Arheološko nalazište Prozor (Lika)|Prozor]], Velika Popina, Orlov kamen i Lečište (Vrebac), Smiljan, Kompolje, Medak, Široka kula, Šalamunić, Konjsko brdo (Perušić).<ref name="IliriHr"/> Većina nalaza sa ovih nalazišta smještena je u [[Zemaljski muzej Bosne i Hercegovine|Zemaljskom muzeju]] u [[Sarajevo|Sarajevu]], u Muzeju Unsko-Sanskog kantona u Bihaću, Prahistorijskoj zbirci Naturhistorisches Museuma u Beču i Arheološkom muzeju u Zagrebu. === Arheološko nalazište Prozor (Lika) === {{Glavni|Arheološko nalazište Prozor (Lika)}} Arheološko nalazište [[Prozor (Otočac)|Prozor]], [[Lika]], satoji se od prahistorijskog naselja, dvojne [[Gradina|gradine]] »Veliki i Mali Vital«, a ispod se nalazi jedna od najvećih japodskih nekropola. Godine 1881. obavljena su prva istraživanja [[Praistorija|praistorijske]] nekropole koje su obavili učitelji Marko Marković, Matija Kolak i Mate Žagrović. Nastavio ih je 1888. Ramberger. Vrlo bogate grobove otkrio je i major F. Dietz u nekropoli sjeverno od Velikog Vitla. Povremeno vodeći iskopavanja, Š. Ljubić je nekropolu uskoro pripisao japodskoj kulturi. Sveukupno je, uz pomoć muzejskih povjerenika, istraživanjima obuhvatio sjevernu nekropolu te dvije nekropole smještene južno od Velikog i Malog Vitla, a arheološki materijal objavio je u Popisu 1889. godine. Pod vodstvom Ružice Drechsler-Bižić, ekipa Arheološkog muzeja u Zagrebu 1971-72. istraživala je dio druge južne nekropole i otkrila 71 kosturni i 5 spaljenih grobova. Umrli su sahranjivani na nekoliko načina, od kojih je najčešće bilo da su stavljani na dasku, ograđivani manjim ili većim neobrađivanim kamenjem i zasipani zemljom (u dva groba umrli su bili prekriveni daskom preko koje se nasula zemlja). Urne su, bez posebne estetske vrijednosti, ukopavane direktno u zemlju ili u kamenje, koje je služilo kao ograda nekog kosturnog groba. Zaključilo se kako je riječ o tipu ravne nekropole sa tri sloja ukopavanja umrlih, što je čest tip nekropole na središnjem japodskom prostoru.<ref name="sunč">[https://kupdf.net/download/japodska-nosnja_590af6a3dc0d60cd4a959eb2_pdf - SUNČICA ŽAPČIĆ, DIPLOMSKI RAD Zagreb, 2012 -Japodska ženska nošnja u željeznom dobu]</ref> Svi nalazi, izuzev posude ''Gnathia'', koja je importirani predmet, proizvod su domaćih radionica. Kopča svojom izradom očituje utjecaje [[mediteran]]skoga, a fibula [[Kelti|keltskoga]] kulturnog kruga, dok se ostali predmeti odlikuju osobinama japodske oblikovne tradicije. === Kompolje === Arheološki lokalitet Kompolje nalazi se u podnožju gradine Crkvina u selu Kompolje. Od 1900. do 1903. istraživao ga je muzejski povjerenik i mjesni učitelj M. Vukelić, u saradnji s Josipom Brunšmidom, prvim hrvatskim stručno obrazovanim arheologom, direktorom muzeja i prvim profesorom arheologije na zagrebačkom sveučilištu. U nekropoli II (poznatiju kao Vlaško polje) i nekropoli I, ukupno su istražili 403 groba. Radilo se većinom o kosturnim grobovima, a iskopavanje je bilo vrlo slabo dokumentirano i grobne cjeline se nisu sačuvale.<ref name="ružica">{{Cite web |url= https://hrcak.srce.hr/file/33656 |title= Ružica Drechsler-Bižić: Rezultati istraživanja japodske nekrople u Kompolju |work= Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine, 1988 |accessdate= 9. 2. 2016 |archive-date= 2023-08-21 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230821214350/https://hrcak.srce.hr/file/33656 |url-status= dead }}</ref> Tokom revizijskih iskopavanja 1955. i 1956. godine, pod vodstvom Ružice Drechsler-Bižić, u nekropoli I, otkriveno je 86 kosturnih i 4 paljevinska groba s urnama. Na osnovu načina sahranjivanja i tipoloških osobina izdvojena su dva stratuma: * stratum I - dubina 1,90-0,90 m. * stratum II - dubina 0,90-0,40 m. Zaključci istraživanja: * Umrli su pokopavani u dva sloja, a u sloju dva prisutan je isključivo kosturni ukop. Najčešće je sahranjivanje polaganje na zemlju bez grobne konstrukcije, dok su neki bili ograđivani kamenjem pri čemu su često prekrivani kamenim pločama. Neki su polagani na daske i zasuti zemljom, a neki stavljeni u svojevrsne drvene sanduke, često koritastog oblika. Nalazi su pokazali kontinuitet sahranjivanja od kraja bronzanog do kraja mlađeg željeznog doba. * Kompoljska nekropola pripada vremenu trajanja kulture ilirskog plemena Japoda. Pošto su samo 4 paljevinska groba nađena u 1.sloju smatra se da je to kraj perioda kulture polja sa urnama. * Većina nalaza u oba sloja nastala je kao autohtoni japodski proizvod, a uticaji istočnoalpskog i panonskog prostora ogledaju se najviše u ornametici pojedinih predmeta, a manje u njihovim oblicima. Kao karakteristični predmeti jednog određenog stila koji se već može smatrati japodskim pojavljuju se: kape od bronzanog lima, slepoočničarke, podlaktice, lučne fibule sa zrnom jantara na luku, i spiralne naočaraste fibule. * Sličnost nekih nalaza u oblasti Picenuma u Italiji objašnjavaju se uticajima balkansko-podunavskih oblasti na formiranje i razvoj istovremene kulture na italskom tlu. * Od 4. stoljeća počinje grčka kolonizavija jadranske obale. Helenizam je kulturno povezivao čitavo Sredozemlje pa je prodirao i u unutrašnjost pa i na japodsko područje. * Uticaj Kelta skoro da nije vidljiv na ovom nalazištu.<ref name="ružica"/> === Smiljan === Viktor Hoffiller, poznati hrvatski arheolog, iskopavao je 1904. [[Tumuli|tumul]] odnosno nekropolu I, nedaleko gradine Miljača, u Smiljanu pokraj Gospića. Sveukupno je otkrio 22 groba, bez asnih podataka o omjeru kosturnih i paljevinskih grobova. Ekipe Arheološkog muzeja u Zagrebu 1958. i 1980-1981. otkrila je 15 kosturnih i 3 groba sa urnama. Grobne su konstrukcije najčešće bile od neobrađenog kamenja, a grobovi su mahom bili tek mjestimično ograđeni. Nekropole su iz perioda od perioda HaB3 kasnog bronzanog doba do HaC odnosno HaD1 starijeg željeznog doba. [[File:Plate LXX.jpg|mini|desno|Nalazi iz Ripča]] === Arheološka nalazišta kod Bihaća === Arheološka nalazišta kod Bihaća sa arheološkim nalazima karakterističnim za materijalnu kulturu [[Iliri|ilirskog]] plemena Japoda (od X stoljeća p.n.e do II stoljeća n.e.) obavljana su na više lokacija: * [[Arheološko nalazište Jezerine|Jezerine u Pritoci]], * Nekropola u Ribiću - [[japodske urne]] * [[Arheološka nalazišta u Golubiću|Nekropola na Crkvini u Golubiću]] - japodske urne * [[Arheološko područje Ripač|Ripač]] - sojeničko naselje, gradina == Japodska kulturna grupa == {{Glavni|Japodska kulturna grupa}} U periodu od 12. do kraja 1.stoljeća p.n.e. na teritoriji Japoda razvijao se cjelovit i jedinstven korpus materijalne kulture. Počeo je krajem bronzanog, trajao tokom cijelog željeznog doba i završio se uklapanjem Japoda u rimski provincijalni sistem. Uočivši istovrsnost arheološke građe arheolozi su ovaj korpus definisali kao japodska kultura željeznog doba. Za cjelovito definiranje pojma najzaslužnija je [[Ružica Drechler-Bižić]] koja je razvoj kulture podijelila u 7 razvojnih cjelina. Svoju periodizaaciju radila je više porema nalazima sa ličkog prostora. Dolina rijeke Une ima nešto drugačiju sliku kulturnog razvoja čemu je uzrok veći uticaj iz područja kulture polja sa urnama. Ovaj prostor najkasnije je u 8. stoljeću pripao Japodima.<ref name="Španiček">{{Cite web |url= http://darhiv.ffzg.unizg.hr/id/eprint/8999/1/%C5%A0pani%C4%8Dek%20dipl.%20rad.pdf |title= Vatroslav Španiček: Kronologija muških grobova japodske kulture tijekom željeznog dob |work= Filozofski fakultet - Sveučilište Zagreb, 2017 |accessdate= 9. 2. 2023}}</ref> Na osnovu nekih specifičnosti arheolog [[Zdravko Marić]] je iznio hronologiju nalaza i podijelio je u 6 faza.<ref name="Leksikon">{{Cite web |url= https://dokumen.tips/documents/arheoloski-leksikon-tom-1.html?page=95 |title= Arheološki leksikon Bosne i Hercegovine - Tom 1 - Strana 94 - Japodska kulturna grupa |work= Filozofski fakultet Sarajevo, 2011 - |accessdate= 9. 2. 2023 |archive-date= 2023-08-25 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230825143408/https://dokumen.tips/documents/arheoloski-leksikon-tom-1.html?page=95 }}</ref> == Naselja i kuće == Japodi su živjeli u tipološki raznolikim naseljima. Pećine su korištene uglavnom u najranijem periodu istorije Japoda, i to kao sezonska pastoralna staništa. Najveći dio njihovih naselja čine [[Gradina|gradine]] - izgrađene na brdima i obično utvrđene kamenim bedemima. Neke od njih su vrlo male, sa deset do petnaest kuća. [[Gradina na Kekića Glavici]], sa svojih 11.000 m<sup>2</sup>, omogućila je siguran smještaj za nešto veću zajednicu od oko tri ili četiri stotine stanovnika. Tvrđava Stražbenica, u selu Vrepcu kod Gospića, čijih osam terasa zauzimaju površinu od nekoliko hektara, bila je velika i naseljena zajednica sa vjerovatno dvije do tri hiljade stanovnika. Na najvišoj tački brda nalazio se posebno utvrđeni centar naselja - akropola. Kuće su bile od drveta, u osnovi pripadale su tipu brvnara, možda ponekad sa kamenim postoljima. Nema dokaza da su Japodi poznavali razvijeniji tip kuće od jednospratne brvnare sa zemljanim podom. Jednostavno ognjište, vertikalni razboj i vjerovatno još nekoliko predmeta za svakodnevnu upotrebu činili su osnovni namještaj ovih kuća. Na Kekićevoj glavici u dva horizonta otkriveni su dijelovi drvenog poda, napravljeni od pravilno složenih dasaka. Nije velika vjerovatnoća da je cijela etaža izgrađena na ovaj način, ali je očigledno da je jedan dio kuće na taj način popođen. ==== Pokretna peć ==== U nekim drugim japodskim naseljima, u prilično velikom broju otkrivena su još dva zanimljiva objekta, koji zajedno sa ognjištem čine osnovni objekat za pripremu hrane. Prvi je pokretna pećnica, rađena u keramičkoj tehnici, visine 40–50&nbsp;cm. Donji dio omogućavao je koncentrično i kontrolirano grijanje s relativno malom količinom drva ili drvenog uglja. Iz tog ložišta je kroz 4 otvora strujao zagrejan vazduh u gornji dioo gdje se mogla staviti dublja činija ili lonac sa hranom, kao i mlijeko koje je trebalo prokuvati ili zagrijati na određenu temperaturu (npr. za proizvodnju sira ili neki drugi prerađeni proizvodi). Ova peć je najčešće postavljana na ognjište (u tom položaju se obično nalaze dijelovi ovih predmeta prilikom iskopavanja), ali je mogla biti korištena u bilo kojem dijelu kuće ili izvan nje. Sasvim je moguće da su i pastiri nosili ove peći sa sobom kada su dugo boravili van naselja. ==== Pekva ==== Poseban predmet je zemljana pekva poznata kod Ilira od kraja bronzanog doba pa nadalje, posebno među plemenima i narodima koji su preferirali otvorena ognjišta od peći. Korišćene su, kao i danas, za pečenje hljeba na ognjištu. Zanimljivo je da se ni njihov oblik, pa ni detalji (oblik drške, plastični vijenac za čuvanje pepela) nisu mijenjali puna tri milenijuma. [[File:P.465-fig.172-Palæolithic Man and Terramara Settlements in Europe.jpg|mini|desno|Praistorijsko sojeničko naselje]] ===Sojenička naselja === {{Glavni|Japodske sojenice}} Japodi su na prostoru srednjeg Pounja ostvarili različita kulturna dostignuća počevši od pravljenja sojeničkih naselja koja su postala glavno obilježje Ripča, gdje je prvi put otkriveno takvo [[Prahistorija|prahistorijsko]] naselje u Bosni i Hercegovini. Prema procjeni, naselje je zauzimalo prostor od cca 3.000 m2. Zgrade u naselju bile su međusobno odvojene prilazima za čamce. Otkriveno je preko 2.500 kočeva – soha, približno pravilno postavljenih u pravougaonike širine 6–8 m, i dužine 10–12 m.<ref name="Basler">{{Cite web |url=https://vdocuments.mx/kulturna-istorija-bosne-i-hercegovine.html?page=1 |title=Alojz Benac-Đuro Basler-Borivoj Ćović-Esad Pašalić-Nada Miletić-Pavao Anđelić - KULTURNA ISTORIJA BOSNE I HERCEGOVINE |work=Veselin Masleša, Sarajevo, 1966 |accessdate=9. 2. 2016 |archive-date=2023-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230806114812/https://vdocuments.mx/kulturna-istorija-bosne-i-hercegovine.html?page=1 }}</ref> Arheološko područje Ripač u selu Ripač kod Bihaća proglašeno je za [[nacionalni spomenik BiH]].<ref name="Arheološko područje Ripač"/> Naselje u Ripču danas se nalazi u lošem stanju i gotovo da više nema nikakvu funkciju, a ostaci [[sojenica]] polagano počinju da propadaju zbog izloženosti vremenskim uslovima kao i nemaru ljudi. == Odjeća i nakit == {{Glavni|Japodska odjeća i nakit}} Osnova ženske nošnje bila je platnena zvonolika haljina. U struku je bila stegnuta kožnim pojasom s metalnom kopčom i alkama. Na alke pojasa mogao se objesiti nožić i druge sitne stvari. Ako je bilo hladno, dodavao se vuneni ogrtač. Ova odjeća nije imala ni zatvarača ni dugmeta Japodski nakit, pogotovo kompleti nakita u grobovima, prilično je težak, posebno u periodu od osmog do petog vijeka stare ere, sav je odisao grubom, varvarskom snagom. Važna karakteristika japodskog nakita je obilje i raznovrsna upotreba [[jantar]]a (ćilibara) koji je trgovačkim putevima dolazio sa Baltika. Nakit je bio ukrašen i perlicama od staklene smjese.<ref name="japotkinje">[https://likaclub.eu/arheoloski-vremeplov-moda-zeljeznog-doba-kako-su-se-odijevale/ Arheološki vremeplov: Moda željeznog doba: Kako su se odijevale žene iz naroda Japoda]</ref> Na dijelovima nošnje i ukrasima bilo je pričvršćeno mnoštvo privjesaka koji su zveckali pri svakom pokretu. Velik utjecaj na ornamentiku imali su Piceni, italski narod koji je živio na području današnje Ankone. Uočljivo je mijenjanje ženske nošnje tokom vremena što govori kako nošnja i nije sama sebi svrha, ona se prilagođava protoku vremena, ostvarujući potrebu zajednice za opstankom, kroz identificiranje svojih članova.<ref name="sunč"/> Japodi su nosili maštovite i raznolike ukrase koje su dodavali odjeći. * Fibule - kopče različitih veličina i oblika<ref name="ČovićIliri"/> * Ogrlice - masivni i živopisni nakit, načinjene pretežno od velikih zrna jantara. * Pektorale - metalne bronzane pločice koje su se nosile na prsima, ukrašavane glavama konja ili ptica. * Privjesci - različitih oblika: štapići, ptice, konji, delfini. * Sljepoočničarke – dva metalna ukrasa u ravnini sljepoočnica obješena na traci oko glave.<ref name="japotkinje"/> * Bronzane kape - najoriginalniji i najjapodskiji metalni ukras, davni je predak poznate [[Lička kapa|ličke kape (crvena kapa)]].<ref>[https://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=28745 Hrvatska enciklopedija: Japodi]</ref> * Narukvice i nanogvice - nekoliko metalnih obruča oko ruku i nogu, kompletirale su žensku japodsku nošnju.<ref name="sunč"/> * Pojasni okovi od bronze i željeza == Japodska umjetnost == {{Glavni|Japodska umjetnost}} Tokom istorijskog razvoja pojedinih društvenih zajednici u njihovoj kulturi i umjetnosti prepliću se [[Geometrija|geometrijski]] i figuralni načini izražavanja u različitom obimu. Japodi predstavljaju jednu od takvih prahistorijskih populacija na sjeverozapadnom Balkanu u čijem je kulturnom izrazu sadržana snažna figuralna komponenta. Ova tendencija japodske kulture najvećim brojem do sada poznatih primjeraka usmjerena je na primijenjenu umjetnost i sitne plastične izrađevine, ali na ograničenom broju objekata dostiže nivo monumentalne figuralne umjetnosti visokog dometa.<ref name="japotkinje"/><ref name="Branka">{{Cite web |url= https://publications.anubih.ba/bitstream/handle/123456789/441/djela_LXXXII_8.pdf?sequence=1&isAllowed=y |title= Branka Raunig: UMJETNOST I RELIGIJA PRAHISTORIJSKIH JAPODA |work= Djela Akademije BiH, Sarajevo 2004 |accessdate= 9. 2. 2016 |archive-date= 2023-08-20 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230820184838/https://publications.anubih.ba/bitstream/handle/123456789/441/djela_LXXXII_8.pdf?sequence=1&isAllowed=y }}</ref> Ogromnu većinu figuralnih objekata kreirali su sami Japodi, bez obzira na utjecaje sa širih [[Alpe|alpskih]], [[mediteran]]skih i Podunavlje|podunavskih prostora. U isto vrijeme, većina prahistorijskih populacija u bližem i udaljenijem japodskom susjedstvu, svoju likovnost manifestira razvojem geometrijskog stila, dok malobrojni figuralni objekti uglavnom predstavljaju uvozne objekte, a rijetko domaće stvaralaštvo.<ref name="Cambi">{{Cite web |url= https://hrcak.srce.hr/file/27751 |title= Nenad Cambi: BILJEŠKA O JAPODSKIM URNAMA I SARKOFAZIMA |work= Sveušilište u Zadru, Zadar, 2003. |accessdate= 5. 9. 2023 }}</ref><ref name="AKovač">{{Cite web |url= https://www.scribd.com/document/438947393/381627635-JAPODSKE-URNE-docx |title= Antonia Kovač: Japodske urne |work= Sveušilište u Zadru, Zadar, 20018. |accessdate= 5. 9. 2023 }}</ref> Razvoj japodske kulture koji je trajao preko 1000 godina, sadržavao je figuralno oblikovanje kako u primijenjenom, tako i u monumentalnom obliku. Likovno oblikovani ili ukrašeni predmeti su raspoređeni prema materijalu: pečena glina, [[bronza]] i rijetko [[srebro]], [[jantar]] i [[staklo]] i [[kamen)]]. Tihnike izrade su: urezivanje, apliciranje, modelovanje, livenje, iskucavanje). Vrste figura su: predstave predmeta, životinjske i ljudske figure. Brojnost likovnih objekata znatno varira: od desetak objekata od stakla (vjerovatno importovanih), do više stotina predmeta od metala. Objekti od gline i kamena karakteristični su za dolinu Une, dok ih na drugim japodskim prostorima za sada nema.<ref name="ružica"/><ref name="japotkinje"/><ref name="Branka"/><ref name="prezent">{{Cite web |url= https://www.scribd.com/doc/300051440/JAPODI-prezentacija-pptx# |title= Japodi - Na putu jantara |work= Pedagogija i povijest |accessdate= 5. 9. 2023 }}</ref> == Privreda == Područje na kojem su živjeli Japodi bilo je bogato šumama, tako da je drvo bilo pretežni materijal koji su koristili za izgradnju svojih nastambi. Kamene građevine su podizali većinom na vrhovima uzvišenja gdje su imali i gradove od 400-3000 stanovnika. Glavni i najveći gradovi Japoda su bili u Lici: prijestolnica ''Metulum'' kod [[Josipdol]]a, ''Monetium'' (gradina Humac kod [[Brinje|Brinja]]), ''Avendo'' (Latica kod Kompolja), ''Arupium'' (Vital kod ličkog Prozora) i drugi manji, a dosad je između Kupe i Une pronađeno oko osamdeset lokacija sa ostacima njihovih naselja. Japodi su bili kovači, seljaci, pastiri i ratnici. Po [[politika|političkom]] ustroju su Japodi vjerojatno imali labavi plemenski savez bez vrhovnog vođe i bez jasnih naznaka o postojanju vladajućeg staleža. Rimljani navode da su u prijestonici Japoda razorili i spalili gradsku vijećnicu u kojoj su poginule japodske žene i djeca. To pokazuje da su japodski gradovi vjerojatno imali organiziranu upravu. Japodski seljaci su uzgajali razne [[žitarice]], vinovu lozu i bavili se lovom. Ipak, na osnovu načina građenja njihovih naselja oko rubova kraških polja i kamenih torova za stoku moguće je da su prevashodno bili nomadski stočari a ni područje Like nije pogodovalo za neke druge aktivnosti. Njihova [[umetnost|umjetnost]] nije bila naročito drugučija od susjeda i uglavnom je mješavina ilirskih, panonskih i rimskih uticaja. Japodi su imali dodira i s grčkim i etruščanskim trgovcima iz tog su doba što se vidi iz ukrasa i antropomorfnih figurina koje su izrađivali. Koristili su metale i [[jantar]] za ogrlice i narukvice sa spiralnim i trouglim privjescima. Navodno je jantar do Japoda dolazio s dalekog [[Baltik]]a. Stari narodi su posebno cijenili ovaj materijal i oko njega su se plele [[mitologija|mitološke priče]], a pripisivala mu se i ljekovita svojstva. Prije dolaska Rimljana Japodi nisu imali pismenost a tek nakon rimskih osvajanja i usvajanja latinkog jezika i pisma počinju sa postavljanjem nadgrobnih [[latinica|latiničnih]] natpisa. Originalni jezik Japoda je ostao uglavnom nepoznat i jedini zapisi o njemu su imena na nadgrobnim spomenicima (''tafonimi'') i rimski popis japodskih naselja i rijeka (''toponimi''). I ovi oskudni jezički pokazatelji ukazuju da su Japodi bili između Panonaca i južnijih, "pravih" Ilira. == Vjera == {{Glavni|Japodska božanstva}} Slično ostalim Ilirima, izvorni Japodi su po [[vjera|vjeri]] bili [[politeizam|mnogobošci]], ali su imali i svoja božanstva.<ref name="Cikač">{{Cite web |url= https://www.academia.edu/5769192/I_Cika%C4%8D_Japodska_i_kolapijanska_bo%C5%BEanstva_seminarski_rad_ |title= Ilija Cikač: Japodska i kolapijanska božanstva |work= Sveučilište u Zagrebu |accessdate= 5. 9. 2023 }}</ref> Njihov glavni bog bio je Vodenbog ''Bindus'', ruševine čijeg hrama s više žrtvenika su nađene kod [[Bihać]]a i on približno odgovara rimskom [[Neptun (mitologija)|Neptunu]].<ref name="rastko">{{Cite web |url= https://www.rastko.rs/projekti/obzorja/rmaric-bind_l.html |title= Marić Rastislav: Bind, ilirski bog izvora |work= ČUPIĆEVA ZADUŽBINa, Beograd, 1939 - |accessdate= 9. 2. 2023}}</ref> Drugo je njihovo božanstvo bio ''Vidassus'' tj. bog liječništva, te božica izvora ''Thana'' koja je slična rimskoj [[Dijana (mitologija)|Dijani]] i njezin reljef u kamenu je nađen nad izvorom kod [[Jastrebarsko]]g. Japodski etnički totem je bio [[domaći konj|konj]], a također su obožavali i svete [[zmija|zmije]] kao duhove svojih predaka. == Sahranjivanje == {{Glavni|Japodski običaji sahranjivanja}} U rano doba Japodi su često sahranjivali svoje mrtve u pećinama, a kasnije humusno, sa skeletom u drvenim kovčezima u zidanim porodičnim grobnicama i spaljivanjem, sa pepelom pokojnika u pogrebnim urnama.<ref name="kult">{{Cite web |url= https://dunjalucar.com/2019/12/17/kult-mrtvih-kod-ilirskog-plemena-japoda/ |title= Kult mrtvih kod ilirskog plemena Japoda |work= Dunjalučar - Magazin za filozofiju, kulturu i umjetnost - 17.10. 2019 |accessdate= 5. 9. 2023 |archive-date= 2023-09-07 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230907083844/https://dunjalucar.com/2019/12/17/kult-mrtvih-kod-ilirskog-plemena-japoda/ }}</ref> U grobovima Japoda, kao ni u grobovima Liburna i Histra, gotovo nikada nije priloženo [[oružje]], za razliku od grobalja Dalmata i drugih jugoistočnih Ilira gdje je oružje često i obilno prisutno u muškim grobovima.<ref name="Glavičić">{{Cite web |url=https://kosinj-konzalting.hr/wp-content/uploads/2021/02/Glavicic_Dvije-kamene-urne.pdf |title= Miroslav Glavičić: DVIJE ČETVEROKUTNE KAMENE URNE S NATPISOM IZ DONJEG KOSINJA |work= Sveušilište u Zadru, Zadar, 2008. |accessdate= 5. 9. 2023 }}</ref> Ovo navodi na zaljučak da su Japodi bili miroljubivi i da im ratovanje nije bio bitan dio života.<ref name="IliriH"/> == Literatura == * Ž. Rapanić: ''Arheološka problematika Like (zbornik)''. Otočac 1975. * G. Hiller: ''Zur japodischen und liburnischen Früheisenzeit''. Universität Heidelberg, 1991. * T. Kolak: ''Arheološka topografija Like od prapovijesti do srednjeg vijeka''. Muzej Like, Gospić 2001. * B. Olujić: ''Povijest Japoda''. Srednja Europa, Zagreb 2007. * [[Irma Čremošnik]], Spomenik sa japodskim konjanicima iz Založja kod Bihaća. Glasnik Zemaljskog muzeja (Arheologija), nova serija, sveska XIV, Zemaljski muzej, Sarajevo 1958, 103-111. * Branka Raunig, NEKI PODACI O SOJENIČKIM NASELJIMA U BIHAĆKOM POLJU UDK 903.4 (497.6) “6377” “638” Primljeno/Received: 2003. 04. 29 Prihvaćeno/Accepted: 2003. 09. 15. * [[Vjenceslav Radimski]], Nekropola u Jezerinama u Pritoci kod Bišća. Glasnik Zemaljskog muzeja u Sarajevu, V, Sarajevo, Zemaljski muzej, 1893, 37-92. * [[Ćiro Truhelka]], Kulturne prilike Bosne i Hercegovine u doba prehistoričko. Glasnik Zemaljskog muzeja u Sarajevu, XXVI, Sarajevo, Zemaljski muzej, 1914, 43-139. * Radoslav Lopašić, Bihać i Bihaćka krajina.Zagreb, Matica Hrvatska, 1943. * J. Korošec, Ljudske statuete iz Ripča. Glasnik Zemaljskog muzeja u Sarajevu GZM, n.s. VII, Sarajevo, Zemaljski muzej, 1952, 231-239. * Drechsler-Bižić, Novi pogledi na kulturu sojeničkog naselja u Ripču. Glasnik Zemaljskog muzeja u Sarajevu, n.s, VIII, Sarajevo, Zemaljski muzej, 1953,103-110. * Borivoj Čović, Gradinsko naselje na Kekića Glavici. Glasnik Zemaljskog muzeja u Sarajevu, (Arheologija), n.s, XVII, Sarajevo, Zemaljski muzej, 1962, 41-61. * [[Zdravko Marić]], Japodske nekropole u dolini Une. Glasnik Zemaljskog muzeja u Sarajevu, (Arheologija), n.s. XXIII, Sarajevo, Zemaljski muzej, l968, 5-79. * [[Branka Raunig]], Praistorijska nekropola na Gradini u selu Ripač. Glasnik Zemaljskog muzeja u Sarajevu, (Arheologija), n.s.35/36, Sarajevo, Zemaljski muzej, 1981,141-161. * [[Borivoj Čović]], Zaključna razmatranja. U: Praistorija jugoslovenskih zemalja– Bronzano doba, IV, Sarajevo, Akademija nauka i umjetnosti BIH i Svjetlost, 1983, 807-829. * Dubravka Balen-Letunić, Japodi: arheološka svjedočanstva o japodskoj kulturi u posljednjem pretpovijesnom tisućljeću - Matica hrvatska, Ogranak, 2006 == Reference == {{Izvori}} {{Iliri}} [[Kategorija:Japodi| ]] [[Kategorija:Historija Hrvatske]] 0onn1bi8mi81e4xu29hkriu2irwoarx Wikipedija:Šabloni za održavanje 4 71261 42682279 42681931 2026-08-31T19:05:11Z Aca 108187 + 42682279 wikitext text/x-wiki {{prečica|WP:ŠZO|WP:PŠZO|WP:ŠABZOD}} Wikipedija je vrlo opsežan i složen projekt koji, osim klasičnog enciklopedijskog rada, uključuje i različite administrativne poslove i one održavanja projekta. Iako su [[Wikipedia:Administratori|administratori]] ti koji izvršavaju veliku većinu odluka oko samog održavanja projekta, svi korisnici imaju mogućnost i obvezu brinuti se o njegovom održavanju, u granicama ovlaštenja onih korisničkih skupina kojima pripadaju. Ti poslovu su različiti, od jednostavnog ispravljanja tipfelera pa sve do složenih rasprava oko neutralne točke nekog članka. Kako bi svi ti poslovi bili donekle jednostavniji ili kako bi se administratorima ukazalo na potrebu intervencije u određenim člancima, srpskohrvatska Wikipedija ima cijelu seriju tzv. šablona za održavanje, pomoći kojih se ukazuje na određeno pitanje (ili problem) u konkretnom članku, a koje iziskuje intervenciju. Šablonima se mogu koristiti svi, od neprijavljenih korisnika do administratora, a služe kao pomoćno sredstvo bilo za izvršenje neke radnje, bilo za pokretanje rasprave. Isti se odnose na različite aspekte održavanja projekta, od stila i pravopisa, preko spajanja i razdvajanja članaka pa do ozbiljnih problema oko neutralnosti ili referenciranosti samih članaka. Sukladno tim aspektima, šabloni su kategorizirani u nekoliko skupina (prema bojama), a popis istih nalazi se u ovom članku, kako bi korisnici imali lakši pristup istima. Ukoliko se s vremenom pojavi potreba, novi šabloni se mogu stvarati, čime je naglašeno kako se ovdje ne radi o zatvorenom popisu šablona za slike. ==Uređivački zahvati== U ovu skupinu šablona za održavanje spadaju svi oni koji upućuju na to da određenom članku treba dorada. Zahtjevi za doradom mogu, kao što je vidljivo iz spiska šablona, biti različiti, od općeg usklađivanja sa stilom i standardima, do konkretnih problema poput afrikata, neprevedenog teksta ili nepostojanja poveznica. Svi šabloni iz ove skupine označeni su žutom bojom. ==={{tl|Sređivanje}}=== : {{see also|Wikipedia:Sređivanje}} :Opći šablon koji ukazuje da konkretni članak ne udovoljava stilskim smjernicama i standardima ove Wikipedije. Razlozi upotrebe mogu biti općeniti, ali i konkretni, s tim da se u potonjim slučajevima ovaj članak treba koristiti '''samo ako ne postoji''' alternativni šablon koji se bavi tom konkretnom problematikom. Razlozi njegove upotrebe '''moraju''' biti obrazloženi na stranici za razgovor konkretnog članka ili na nekom drugom prikladnom mjestu. {{Sređivanje}} ==={{tl|Afrikati}}=== :Šablon koji se, kako i stoji u samom tekstu, stavlja kada članku nedostaju afrikati na potrebnim mjestima. Razlozi korištenja ne moraju biti posebno obrazlagani jer šablon govori sam za sebe, ali moraju biti razvidni iz pregleda samog teksta. {{Afrikati}} ==={{tl|Neprevedeno}}=== :Šablon koji se, kako i stoji u samom tekstu, koristi kada je cijeli članak ili dio članka ostao nepreveden s nekog od jezika koji nije srpskohrvatski. Kako se potpuno neprevedeni članci načelno brišu, mole se korisnici koji postavljaju neprevedeni tekst da posebno naznače, bilo u sažetku bilo na stranici za razgovor članka, da imaju namjeru prevesti tekst u doglednom vremenskom periodu. Isto se odnosi za pojedine pasuse, koji mogu biti ili prevedeni, ili uklonjeni iz teksta. Razlozi korištenja ne moraju biti posebno obrazlagani jer šablon govori sam za sebe, ali moraju biti razvidni iz pregleda samog teksta. {{Neprevedeno|bezkat=da}} ==={{tl|Wikipoveznice}}=== :Šablon koji se, kako i stoji u samom tekstu, stavlja kada u članku nedostaju [[Wikipedia:Poveznice|interne poveznice]]. Šablon bi se trebao koristiti samo u onim slučajevima kada je nedostatak poveznica u članku ili jednom većem pasusu toliko očit da to predstavlja problem u povezivanju tog članka s ostalima na Wikipediji. Razlozi korištenja ne moraju biti posebno obrazlagani jer šablon govori sam za sebe, ali moraju biti razvidni iz pregleda samog teksta. {{Wikipoveznice}} ==={{tl|Kategorizacija}}=== :Šablon koji se, kako i stoji u samom tekstu, stavlja kada u članku nedostaju [[Wikipedia:Kategorije|kategorije]] ili kada su one loše postavljene. Šablon bi se trebao koristiti kada kategorija, dakle, uopće nema ili kada su one potpuno promašene u odnosu na samu temu članka. Razlozi korištenja ne moraju biti posebno obrazlagani jer šablon govori sam za sebe, ali moraju biti razvidni iz pregleda samog teksta. {{Kategorizacija}} ==Problematičnost članka== U ovu skupinu šablona za održavanje spadaju svi oni koji upućuju na to da u konkretnom članku postoji ozbiljniji problem koji se tiče samog sadržaja ili njegove enciklopedičnosti; dakle, ovdje ne spadaju članci kojima treba sređivanje jer se u pravilu radi o sređenim člancima, ali koji manifestiraju neki drugi problem. Među najčešće probleme spadaju pitanje neutralnosti članka ili problemi s izvorima. Svi šabloni iz ove skupine označeni su narančastom bojom. ==={{tl|Neutralnost}}=== :Kao što i sam naziv govori, ovaj šablon se koristi kada netko od korisnika smatra da određeni članak [[Wikipedia:Neutralan stav|nije napisan dovoljno objektivno, odnosno da je pristran]]. Pristranost se može manifestirati na različite načine, bilo preko pretjerane hvale ili kritike, bilo preko zastupljenosti samo jednog kuta gledišta, bilo preko ignoriranja i namjernog zatajivanja određenih podataka s ciljem stvaranja određene slike. Isto tako, pristranost članka može se ogledati i preko specifične terminologije, hiperbola ili eufemizama, preko kojih se nastoji pojačati ili umanjiti dojam. Razlozi njegova korištenja '''moraju''' biti obrazloženi na stranici za razgovor konkretnog članka ili na nekom drugom, prikladnom mjestu. {{Neutralnost|bezkat=da}} ==={{tl|Originalno istraživanje}}=== :Šablon se koristi kada je članak, ili pak dio članka, zapravo [[Wikipedia:Bez originalnog istraživanja|originalno autorovo istraživanje ili zaključivanje]], [[Wikipedia:Proverljivost|bez potvrde ili mogućnosti potvrde]] od strane nepristranih izvora. Za više informacija o navedenim pitanjima, konzultirati priložene poveznice. Razlozi njegova korištenja '''moraju''' biti obrazloženi na stranici za razgovor konkretnog članka ili na nekom drugom, prikladnom mjestu. {{Originalno istraživanje}} ==={{tl|Tačnost}}=== :Šablon se koristi kada članak ili dio istog sadrži informacije čija je točnost, zbog ovih ili onih razloga, osporena ili kada postoje opravdane sumnje da članak iznosi lažne informacije o dotičnoj temi ili nekom od događaja spomenutih u članku. Razlozi njegova korištenja '''moraju''' biti obrazloženi na stranici za razgovor konkretnog članka ili na nekom drugom, prikladnom mjestu. {{Točnost}} ==={{tl|Zastario}}=== :Šablon se koristi kada članak ili dio istog sadrži informacije koje su, zbog proteka vremena i neažuriranosti, zastarjele i samim time ili netočne ili neaktualne. Razlozi korištenja ne moraju biti posebnoo obrazlagani, ako je razvidno iz samog članka da već duže vrijeme ne postoje aktualni podaci. {{Zastario}} ==={{tl|Nedostaju izvori}}=== :Šablon se koristi u onim člancima koji uopće nemaju izvora (u vidu web izvora, knjiške literature, članaka, itd.) ili čiji dijelovi nemaju izvora. Ipak, ukoliko su pojedine rečenice ili manji dijelovi teksta sporni, a članak je inače dobro referenciran, ne treba koristiti ovaj šablon već {{tl|fact}}. Razlozi korištenja ne moraju biti posebno obrazlagani jer šablon govori sam za sebe, ali moraju biti razvidni iz pregleda samog teksta. {{Nedostaju izvori}} ==={{tl|Primarni izvori}}=== :Šablon se koristi u onim člancima koji se previše oslanjaju na [[Primarni izvor|primarne izvore]], dok [[Sekundarni izvor|sekundarnih]] i [[Tercijarni izvor|tercijarnih izvora]] ili nema ili ih ima premalo. Razlozi korištenja ne moraju biti posebno obrazlagani jer šablon govori sam za sebe, ali moraju biti razvidni iz pregleda samog teksta. {{Primarni izvori}} ==={{tl|Zaštita stranice}}=== :Šablon se koristi na člancima i stranicama na kojima se zahtjeva zaštita od izmjena od strane neprijavljenih korisnika ili novih računa. Stranice označene ovim šablonom kategoriziraju se u [[:Kategorija:Članci predloženi za zaštitu|Kategoriju:Članci predloženi za zaštitu]], a potom zaštite u [[:Kategorija:Zaštićene stranice za neprijavljene suradnike|Kategoriju:Zaštićene stranice za neprijavljene suradnike]]. Šablon koristiti na stranicama i člancima koji su neprestalna meta vandalizama. {{Zaštita stranice|bezkategorije=da}} ==Pitanje brisanja== Iako slobodna enciklopedija, Wikipedija ima određene standarde koji moraju biti zadovoljeni kako bi članak mogao ostati na njoj. Standardi su različiti, a tiču se, između ostalog, duljine, sređenosti, relevantnosti teme i sličnoga. Ukoliko netko od korisnika smatra da članak, zbog nekog od razloga, treba biti obrisan, dužan je postaviti jedan od navedenih šablona, ovisno o tome koji je najbolje prilagođen situaciji. Nakon obrazloženog postavljanja, zajednica će razmotriti argumente te u najbržem mogućem roku donijeti odluku o brisanju, preuređivanju ili zadržavanju članka. Svi šabloni iz ove skupine označeni su crvenom bojom. ==={{tl|Brzo brisanje}}=== :Temeljni šablon za brisanje, ujedno i najopćenitiji. Kao što i sam tekst govori, dodaje se u one članke za koje pojedini korisnik smatra da bi trebali biti obrisani, a nerijetko se koristi u paru sa šablonom {{tl|Osporeno brisanje}}, koji se koristi kada se predloženo brisanje želi osporiti. Razlozi njegova korištenja '''moraju''' biti obrazloženi na u samom šablonu, na stranici za razgovor konkretnog članka ili na nekom drugom, prikladnom mjestu. {{brzo brisanje|bezkategorije=da}} ==={{tl|Članak za brisanje}}=== : Ovaj šablon se koristi na člancima koji su prethodno predloženi za brisanje na projektnoj stranici [[Wikipedija:Članci za brisanje]]. Brisanje članaka koji se označavaju ovim šablonom može biti sporno, pa se predlagatelju i suradnicima daje period od jedne sedmice da iznesu svoja mišljenja i rasprave o tome. {{Članak za brisanje}} ==Reorganizacija== Na Wikipediji se, zbog slobode u uređivanju, mogu javiti različite situacije u kojima je potrebno reorganizirati članke ili njihov sadržaj. Bilo da se radi o duplikatima, bilo o spajanju ili razdvajanju, ovakve situacije zahtijevaju razrješenje u što kraćem roku kako bi problemi što prije i što bolje riješili, a tekstovi dobili svoje prikladno mjesto na projektu. Šabloni iz ove skupine upućuju na te probleme i sugeriraju njihovu soluciju. Svi šabloni iz ove skupine označeni su ljubičastom bojom. ==={{tl|Spajanje}}=== :Ovaj šablon koristi se kada postoje dva zasebna, ali različita članka koji bi se, tematski i sadržajno, mogli objediniti u jedan, jedinstveni članak. Dakle, ovdje se ne radi o duplikatima, već o dvama zasebnim člancima koji su si međusobno toliko bliski da bi bez ikakvih problema funkcionirali kao jedan članak. Prilikom korištenja šablona potrebno je navesti članak s kojim bi se trebalo spojiti, a poželjno bi bilo navesti i kratko objašnjenje zašto je takav potez svrsishodan. {{Spajanje|bezkat=da}} ==={{tl|Podjela}}=== :Ovaj šablon funkcionira kao obrnuta varijanta prethodnoga, odnosno koristi se onda kada se jedan veći članak, bilo zbog veličine, bilo zbog samostale važnosti njegovih pojedinih dijelova, podijeli na dva ili više manjih članaka, koji mogu funkcionirati kao samostalne cjeline. Ova podjela može dovesti do brisanja glavnog članka, ali i ne mora. Prilikom korištenja šablona potrebno je navesti članke koji bi trebali nastati podjelom, a poželjno bi bilo navesti i kratko objašnjenje zašto je takav potez svrsishodan. {{Podjela|bezkat=da}} ==={{tl|Bolji naslov}}=== :Ovaj se šablon od prethodnih razlikuje u tome što se predlaže samo preimenovanje članka, bez ikakvih intervencija u tekst ili druge članke. Preimenovanje je potrebno obrazložiti, a o prijedlogu je moguće provesti i raspravu na stranici za razgovor. {{Bolji naslov|bezkat=da}} ==Obavijesti== Posebnu kategoriju šablona za održavanje čine šabloni za obavijesti, koji se koriste ona kada se čitatelji i urednici žele upozoriti na određene činjenice vezane uz sam članak, a koje nisu povezane s nekim od ranije navedenih problema. Šabloni za obavijesti zapravo ne ukazuju na same probleme s člankom, već obavještavaju zajednicu o tome da će se na članku vršiti određene izmjene, bilo zbog odluke konkretnog suradnika, bilo zbog prirode samog događaja. Svi šabloni iz ove skupine označeni su plavom bojom. ==={{tl|Radovi u toku}}=== :Ovaj se šablon koristi samo onda kada jedan korisnik odluči vršiti izmjene na određenom članku, a koje bi mogle potrajati, pa obavještava zajednicu o prolongiranim radovima. Uz to, šablon se koristi kako bi korisnik zamolio zajednicu da ne vrši izmjene na samom članku dok su radovi u toku, s tim da se treba naglasiti da ova zamolba nije obveznog karaktera i ni na koji način ne ograničava nekog da vrši izmjene; ipak, mole se korisnici da, u duhu kolegijalnosti, ne vrše izmjene dok je ovaj šablon prisutan. Detaljnije upute dostupne su u tekstu samog šablona. {{Radovi u toku}} ==={{tl|Aktualni događaj}}=== :Vrlo jednostavan šablon, koji se koristi onda kada se želi ukazati da je članak u danom trenutku aktualan i da su moguće češće izmjene sadržaja, ovisno o pritoku provjerenih informacija. Kada aktualnost samog događaja prođe, šablon se treba ukloniti. {{Aktualni događaj}} ==={{tl|Aktualni sportski događaj}}=== : Zbog čestog korištenja, uz šablon {{tl|Aktualni događaj}}, moguće je koristiti i neke od pomoćnih šablona, koji su sadržajno i stilski modelirani prema glavnom, a koji se pobliže odnose na konkretni događaj ili manifestaciju. {{Aktualni sportski događaj}} [[Kategorija:Šabloni za održavanje Wikipedije| ]] [[Kategorija:Liste|Šabloni obavještenja]] k3i5xvoy74z3v7is5mnaiol8qk8l57t 42682390 42682279 2026-09-01T11:51:45Z Aca 108187 /* {{tl|Aktualni sportski događaj}} */ 42682390 wikitext text/x-wiki {{prečica|WP:ŠZO|WP:PŠZO|WP:ŠABZOD}} Wikipedija je vrlo opsežan i složen projekt koji, osim klasičnog enciklopedijskog rada, uključuje i različite administrativne poslove i one održavanja projekta. Iako su [[Wikipedia:Administratori|administratori]] ti koji izvršavaju veliku većinu odluka oko samog održavanja projekta, svi korisnici imaju mogućnost i obvezu brinuti se o njegovom održavanju, u granicama ovlaštenja onih korisničkih skupina kojima pripadaju. Ti poslovu su različiti, od jednostavnog ispravljanja tipfelera pa sve do složenih rasprava oko neutralne točke nekog članka. Kako bi svi ti poslovi bili donekle jednostavniji ili kako bi se administratorima ukazalo na potrebu intervencije u određenim člancima, srpskohrvatska Wikipedija ima cijelu seriju tzv. šablona za održavanje, pomoći kojih se ukazuje na određeno pitanje (ili problem) u konkretnom članku, a koje iziskuje intervenciju. Šablonima se mogu koristiti svi, od neprijavljenih korisnika do administratora, a služe kao pomoćno sredstvo bilo za izvršenje neke radnje, bilo za pokretanje rasprave. Isti se odnose na različite aspekte održavanja projekta, od stila i pravopisa, preko spajanja i razdvajanja članaka pa do ozbiljnih problema oko neutralnosti ili referenciranosti samih članaka. Sukladno tim aspektima, šabloni su kategorizirani u nekoliko skupina (prema bojama), a popis istih nalazi se u ovom članku, kako bi korisnici imali lakši pristup istima. Ukoliko se s vremenom pojavi potreba, novi šabloni se mogu stvarati, čime je naglašeno kako se ovdje ne radi o zatvorenom popisu šablona za slike. ==Uređivački zahvati== U ovu skupinu šablona za održavanje spadaju svi oni koji upućuju na to da određenom članku treba dorada. Zahtjevi za doradom mogu, kao što je vidljivo iz spiska šablona, biti različiti, od općeg usklađivanja sa stilom i standardima, do konkretnih problema poput afrikata, neprevedenog teksta ili nepostojanja poveznica. Svi šabloni iz ove skupine označeni su žutom bojom. ==={{tl|Sređivanje}}=== : {{see also|Wikipedia:Sređivanje}} :Opći šablon koji ukazuje da konkretni članak ne udovoljava stilskim smjernicama i standardima ove Wikipedije. Razlozi upotrebe mogu biti općeniti, ali i konkretni, s tim da se u potonjim slučajevima ovaj članak treba koristiti '''samo ako ne postoji''' alternativni šablon koji se bavi tom konkretnom problematikom. Razlozi njegove upotrebe '''moraju''' biti obrazloženi na stranici za razgovor konkretnog članka ili na nekom drugom prikladnom mjestu. {{Sređivanje}} ==={{tl|Afrikati}}=== :Šablon koji se, kako i stoji u samom tekstu, stavlja kada članku nedostaju afrikati na potrebnim mjestima. Razlozi korištenja ne moraju biti posebno obrazlagani jer šablon govori sam za sebe, ali moraju biti razvidni iz pregleda samog teksta. {{Afrikati}} ==={{tl|Neprevedeno}}=== :Šablon koji se, kako i stoji u samom tekstu, koristi kada je cijeli članak ili dio članka ostao nepreveden s nekog od jezika koji nije srpskohrvatski. Kako se potpuno neprevedeni članci načelno brišu, mole se korisnici koji postavljaju neprevedeni tekst da posebno naznače, bilo u sažetku bilo na stranici za razgovor članka, da imaju namjeru prevesti tekst u doglednom vremenskom periodu. Isto se odnosi za pojedine pasuse, koji mogu biti ili prevedeni, ili uklonjeni iz teksta. Razlozi korištenja ne moraju biti posebno obrazlagani jer šablon govori sam za sebe, ali moraju biti razvidni iz pregleda samog teksta. {{Neprevedeno|bezkat=da}} ==={{tl|Wikipoveznice}}=== :Šablon koji se, kako i stoji u samom tekstu, stavlja kada u članku nedostaju [[Wikipedia:Poveznice|interne poveznice]]. Šablon bi se trebao koristiti samo u onim slučajevima kada je nedostatak poveznica u članku ili jednom većem pasusu toliko očit da to predstavlja problem u povezivanju tog članka s ostalima na Wikipediji. Razlozi korištenja ne moraju biti posebno obrazlagani jer šablon govori sam za sebe, ali moraju biti razvidni iz pregleda samog teksta. {{Wikipoveznice}} ==={{tl|Kategorizacija}}=== :Šablon koji se, kako i stoji u samom tekstu, stavlja kada u članku nedostaju [[Wikipedia:Kategorije|kategorije]] ili kada su one loše postavljene. Šablon bi se trebao koristiti kada kategorija, dakle, uopće nema ili kada su one potpuno promašene u odnosu na samu temu članka. Razlozi korištenja ne moraju biti posebno obrazlagani jer šablon govori sam za sebe, ali moraju biti razvidni iz pregleda samog teksta. {{Kategorizacija}} ==Problematičnost članka== U ovu skupinu šablona za održavanje spadaju svi oni koji upućuju na to da u konkretnom članku postoji ozbiljniji problem koji se tiče samog sadržaja ili njegove enciklopedičnosti; dakle, ovdje ne spadaju članci kojima treba sređivanje jer se u pravilu radi o sređenim člancima, ali koji manifestiraju neki drugi problem. Među najčešće probleme spadaju pitanje neutralnosti članka ili problemi s izvorima. Svi šabloni iz ove skupine označeni su narančastom bojom. ==={{tl|Neutralnost}}=== :Kao što i sam naziv govori, ovaj šablon se koristi kada netko od korisnika smatra da određeni članak [[Wikipedia:Neutralan stav|nije napisan dovoljno objektivno, odnosno da je pristran]]. Pristranost se može manifestirati na različite načine, bilo preko pretjerane hvale ili kritike, bilo preko zastupljenosti samo jednog kuta gledišta, bilo preko ignoriranja i namjernog zatajivanja određenih podataka s ciljem stvaranja određene slike. Isto tako, pristranost članka može se ogledati i preko specifične terminologije, hiperbola ili eufemizama, preko kojih se nastoji pojačati ili umanjiti dojam. Razlozi njegova korištenja '''moraju''' biti obrazloženi na stranici za razgovor konkretnog članka ili na nekom drugom, prikladnom mjestu. {{Neutralnost|bezkat=da}} ==={{tl|Originalno istraživanje}}=== :Šablon se koristi kada je članak, ili pak dio članka, zapravo [[Wikipedia:Bez originalnog istraživanja|originalno autorovo istraživanje ili zaključivanje]], [[Wikipedia:Proverljivost|bez potvrde ili mogućnosti potvrde]] od strane nepristranih izvora. Za više informacija o navedenim pitanjima, konzultirati priložene poveznice. Razlozi njegova korištenja '''moraju''' biti obrazloženi na stranici za razgovor konkretnog članka ili na nekom drugom, prikladnom mjestu. {{Originalno istraživanje}} ==={{tl|Tačnost}}=== :Šablon se koristi kada članak ili dio istog sadrži informacije čija je točnost, zbog ovih ili onih razloga, osporena ili kada postoje opravdane sumnje da članak iznosi lažne informacije o dotičnoj temi ili nekom od događaja spomenutih u članku. Razlozi njegova korištenja '''moraju''' biti obrazloženi na stranici za razgovor konkretnog članka ili na nekom drugom, prikladnom mjestu. {{Točnost}} ==={{tl|Zastario}}=== :Šablon se koristi kada članak ili dio istog sadrži informacije koje su, zbog proteka vremena i neažuriranosti, zastarjele i samim time ili netočne ili neaktualne. Razlozi korištenja ne moraju biti posebnoo obrazlagani, ako je razvidno iz samog članka da već duže vrijeme ne postoje aktualni podaci. {{Zastario}} ==={{tl|Nedostaju izvori}}=== :Šablon se koristi u onim člancima koji uopće nemaju izvora (u vidu web izvora, knjiške literature, članaka, itd.) ili čiji dijelovi nemaju izvora. Ipak, ukoliko su pojedine rečenice ili manji dijelovi teksta sporni, a članak je inače dobro referenciran, ne treba koristiti ovaj šablon već {{tl|fact}}. Razlozi korištenja ne moraju biti posebno obrazlagani jer šablon govori sam za sebe, ali moraju biti razvidni iz pregleda samog teksta. {{Nedostaju izvori}} ==={{tl|Primarni izvori}}=== :Šablon se koristi u onim člancima koji se previše oslanjaju na [[Primarni izvor|primarne izvore]], dok [[Sekundarni izvor|sekundarnih]] i [[Tercijarni izvor|tercijarnih izvora]] ili nema ili ih ima premalo. Razlozi korištenja ne moraju biti posebno obrazlagani jer šablon govori sam za sebe, ali moraju biti razvidni iz pregleda samog teksta. {{Primarni izvori}} ==={{tl|Zaštita stranice}}=== :Šablon se koristi na člancima i stranicama na kojima se zahtjeva zaštita od izmjena od strane neprijavljenih korisnika ili novih računa. Stranice označene ovim šablonom kategoriziraju se u [[:Kategorija:Članci predloženi za zaštitu|Kategoriju:Članci predloženi za zaštitu]], a potom zaštite u [[:Kategorija:Zaštićene stranice za neprijavljene suradnike|Kategoriju:Zaštićene stranice za neprijavljene suradnike]]. Šablon koristiti na stranicama i člancima koji su neprestalna meta vandalizama. {{Zaštita stranice|bezkategorije=da}} ==Pitanje brisanja== Iako slobodna enciklopedija, Wikipedija ima određene standarde koji moraju biti zadovoljeni kako bi članak mogao ostati na njoj. Standardi su različiti, a tiču se, između ostalog, duljine, sređenosti, relevantnosti teme i sličnoga. Ukoliko netko od korisnika smatra da članak, zbog nekog od razloga, treba biti obrisan, dužan je postaviti jedan od navedenih šablona, ovisno o tome koji je najbolje prilagođen situaciji. Nakon obrazloženog postavljanja, zajednica će razmotriti argumente te u najbržem mogućem roku donijeti odluku o brisanju, preuređivanju ili zadržavanju članka. Svi šabloni iz ove skupine označeni su crvenom bojom. ==={{tl|Brzo brisanje}}=== :Temeljni šablon za brisanje, ujedno i najopćenitiji. Kao što i sam tekst govori, dodaje se u one članke za koje pojedini korisnik smatra da bi trebali biti obrisani, a nerijetko se koristi u paru sa šablonom {{tl|Osporeno brisanje}}, koji se koristi kada se predloženo brisanje želi osporiti. Razlozi njegova korištenja '''moraju''' biti obrazloženi na u samom šablonu, na stranici za razgovor konkretnog članka ili na nekom drugom, prikladnom mjestu. {{brzo brisanje|bezkategorije=da}} ==={{tl|Članak za brisanje}}=== : Ovaj šablon se koristi na člancima koji su prethodno predloženi za brisanje na projektnoj stranici [[Wikipedija:Članci za brisanje]]. Brisanje članaka koji se označavaju ovim šablonom može biti sporno, pa se predlagatelju i suradnicima daje period od jedne sedmice da iznesu svoja mišljenja i rasprave o tome. {{Članak za brisanje}} ==Reorganizacija== Na Wikipediji se, zbog slobode u uređivanju, mogu javiti različite situacije u kojima je potrebno reorganizirati članke ili njihov sadržaj. Bilo da se radi o duplikatima, bilo o spajanju ili razdvajanju, ovakve situacije zahtijevaju razrješenje u što kraćem roku kako bi problemi što prije i što bolje riješili, a tekstovi dobili svoje prikladno mjesto na projektu. Šabloni iz ove skupine upućuju na te probleme i sugeriraju njihovu soluciju. Svi šabloni iz ove skupine označeni su ljubičastom bojom. ==={{tl|Spajanje}}=== :Ovaj šablon koristi se kada postoje dva zasebna, ali različita članka koji bi se, tematski i sadržajno, mogli objediniti u jedan, jedinstveni članak. Dakle, ovdje se ne radi o duplikatima, već o dvama zasebnim člancima koji su si međusobno toliko bliski da bi bez ikakvih problema funkcionirali kao jedan članak. Prilikom korištenja šablona potrebno je navesti članak s kojim bi se trebalo spojiti, a poželjno bi bilo navesti i kratko objašnjenje zašto je takav potez svrsishodan. {{Spajanje|bezkat=da}} ==={{tl|Podjela}}=== :Ovaj šablon funkcionira kao obrnuta varijanta prethodnoga, odnosno koristi se onda kada se jedan veći članak, bilo zbog veličine, bilo zbog samostale važnosti njegovih pojedinih dijelova, podijeli na dva ili više manjih članaka, koji mogu funkcionirati kao samostalne cjeline. Ova podjela može dovesti do brisanja glavnog članka, ali i ne mora. Prilikom korištenja šablona potrebno je navesti članke koji bi trebali nastati podjelom, a poželjno bi bilo navesti i kratko objašnjenje zašto je takav potez svrsishodan. {{Podjela|bezkat=da}} ==={{tl|Bolji naslov}}=== :Ovaj se šablon od prethodnih razlikuje u tome što se predlaže samo preimenovanje članka, bez ikakvih intervencija u tekst ili druge članke. Preimenovanje je potrebno obrazložiti, a o prijedlogu je moguće provesti i raspravu na stranici za razgovor. {{Bolji naslov|bezkat=da}} ==Obavijesti== Posebnu kategoriju šablona za održavanje čine šabloni za obavijesti, koji se koriste ona kada se čitatelji i urednici žele upozoriti na određene činjenice vezane uz sam članak, a koje nisu povezane s nekim od ranije navedenih problema. Šabloni za obavijesti zapravo ne ukazuju na same probleme s člankom, već obavještavaju zajednicu o tome da će se na članku vršiti određene izmjene, bilo zbog odluke konkretnog suradnika, bilo zbog prirode samog događaja. Svi šabloni iz ove skupine označeni su plavom bojom. ==={{tl|Radovi u toku}}=== :Ovaj se šablon koristi samo onda kada jedan korisnik odluči vršiti izmjene na određenom članku, a koje bi mogle potrajati, pa obavještava zajednicu o prolongiranim radovima. Uz to, šablon se koristi kako bi korisnik zamolio zajednicu da ne vrši izmjene na samom članku dok su radovi u toku, s tim da se treba naglasiti da ova zamolba nije obveznog karaktera i ni na koji način ne ograničava nekog da vrši izmjene; ipak, mole se korisnici da, u duhu kolegijalnosti, ne vrše izmjene dok je ovaj šablon prisutan. Detaljnije upute dostupne su u tekstu samog šablona. {{Radovi u toku}} ==={{tl|Aktualni događaj}}=== :Vrlo jednostavan šablon, koji se koristi onda kada se želi ukazati da je članak u danom trenutku aktualan i da su moguće češće izmjene sadržaja, ovisno o pritoku provjerenih informacija. Kada aktualnost samog događaja prođe, šablon se treba ukloniti. {{Aktualni događaj}} [[Kategorija:Šabloni za održavanje Wikipedije| ]] [[Kategorija:Liste|Šabloni obavještenja]] 96spt5tvbsft9x7lcpgzc1q9bdne4m8 Karlobag–Ogulin–Karlovac–Virovitica 0 71385 42682352 42582324 2026-09-01T02:38:52Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682352 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Map of Greater Serbia (in Yugoslavia) sr.svg|thumb|[[Vojislav Šešelj|Šešeljeva]] linija Karlobag-Ogulin-Karlovac-Virovitica.]] '''[[Karlobag]]-[[Ogulin]]-[[Karlovac]]-[[Virovitica]]''' je geografska linija poznata kao zapadna granica [[Velika Srbija|Velike Srbije]] koju je predlagao [[Vojislav Šešelj]], a zbog čega je dobila alternativni naziv '''Šešeljeva linija'''. == Istorijat == Linija između Karlobaga na [[Jadransko more|Jadranskom moru]] i [[Virovitica|Virovitice]], s manjim ili većim odstupanjima, odgovara krajnjim tačkama napredovanja [[Otomansko Carstvo|Otomanskog Carstva]] prema [[Srednja Evropa|srednjoj Evropi]] na području [[Hrvatska|današnje Hrvatske]] (bez [[Dalmacija|Dalmacije]], koja je u to doba bila [[Mletačka Republika|mletačkom]] vlašću). [[Habsburška Monarhija]], u čijem je sastavu bila Hrvatska, na tom je području u svrhu odbrane svojih područja organizirala poseban upravni režim zvan [[Vojna krajina]], odnosno naseljavala izbeglice s Balkana među kojima je bio veliki broj [[pravoslavlje|pravoslavnih]] hrišćana. Mnogi od njih će se u 19. veku etnički izjasniti kao [[Srbi]] te tako stvoriti [[iredentizam|iredentističke]] argumente za pripajanje tih krajeva [[Srbija|srpskoj]] državi. === Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca/Kraljevina Jugoslavija (1918 - 1941) === Projekt o stvaranju srpske države s takvim granicama je aktualnim postao [[1920-e|1920-ih]], kada je posle stvaranja [[Kraljevina SHS|Kraljevine SHS]] postalo jasno da u novoj državi nije rešeno nacionalno pitanje, odnosno da je nemoguće asimilovati područja sa [[Hrvati|hrvatskom]] većinom. Među srpskim političarima je tada sazrevalo uverenje da su ujedinjenjem pogrešili i da ipak treba stvoriti Veliku Srbiju.<ref name="Cicvarić">[http://www.scribd.com/doc/2680864/K- Krsto Cicvarić, Velika Srbija] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081009161301/http://www.scribd.com/doc/2680864/K- |date=2008-10-09 }} ''„Jasno da je učinjena velika pogreška što odmah posle pobede nije proglašena Velika Srbija. Da je proglašena Velika Srbija, mi danas ne bismo imali više teškoća s Hrvatima nego što ih imamo, a srpski narod bio bi kompaktniji i pretstavljao bi jaču silu nego što je sada slučaj“''.</ref> Kao rešenje srpskog nacionalnog pitanja, često je predlagana „amputacija Hrvatske“, u suženim granicama, koja bi bila lišena svih "srpskih" krajeva.<ref name="Šešelj">{{Cite web |title=Dr Vojislav Šešelj, ''Ideologija srpskog nacionalizma'' |url=http://media.srpskinacionalisti.com/index.php?id=37 |access-date=2010-01-14 |archivedate=2007-01-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070110201126/http://media.srpskinacionalisti.com/index.php?id=37 |deadurl=yes }}</ref><ref name="Klemenčić">{{Cite web |url=http://hrcak.srce.hr/file/51762 |title=Mladen Klemenčić, Velikosrpska teritorijalna posezanja |access-date=2010-01-14 |archive-date=2011-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110921052438/http://hrcak.srce.hr/file/51762 |url-status=dead }}</ref> === Drugi svetski ratna području Kraljevine Jugoslavije (1941 - 1945) === {{main|Homogena Srbija}} Preteča Šešeljeve linije je plan Velike Srbije koji je predložio [[četnici|četnički]] ideolog [[Stevan Moljević]] u svome spisu ''„[[Homogena Srbija]]“''.<ref>{{cite news|url=http://www.un.org/icty/transe1/960531ed.htm|title=Tribunal Pénal International pour l'Ex-Yougoslavie - N° de dossier IT-94-1-T|accessdate=03-04-2008}} {{en}}</ref> Moljević je insistirao da se jasno omeđe sve srpske zemlje i one učine homogenim u etničkom pogledu. On je zagovara stvaranje Velike Srbije i njeno [[etničko čišćenje]] od drugih naroda. Smatrao je da bi [[Kraljevina Jugoslavija]] tako trebala da bude preuređena nakon Drugog svetskog rata. Četnici su na [[Svetosavski kongres|Svetosavskom kongresu]] [[1944]]. odlučili da posleratna Jugoslavija bude monarhija sa tri federalne jedinice: slovenačkom, hrvatskom i srpskom, koja je trebalo da obuhvati Srbiju, Crnu Goru, Makedoniju, Bosnu i Hercegovinu i veći deo Hrvatske. Međutim, ti planovi su propali pobedom [[Jugoslovenski partizani|partizana]] i njihovog koncepta nove, [[SFRJ|socijalističke i federativne Jugoslavije]]. === Raspad SFR Jugoslavije (1991 - 1992) === Šešelj je tokom ratova u bivšoj Jugoslaviji zahtevao u Narodnoj skupštini Srbije da [[JNA]] povuče svoje trupe na tu granicu, dodavši da je sve istočno od te linije srpsko. Sve zapadno od te granice bi, prema Šešeljevim rečima, bilo slovenačko ili hrvatsko. Kako Šešelj u svojim knjigama navodi, ove granice bi 98 % Srba vratile u Srbiju pod tim granicama, takođe bi Srbija imala mnogo bolju privredu, more i dr. Ratna iskustva, kada je postalo jasno da, čak i uz većinu tehničkih sredstava JNA, srpska država ne poseduje materijalne, ekonomske, moralne i ljudske resurse da ostvari tako ambiciozan cilj, kompromitovali su ideju "Šešeljeve linije" ne samo u međunarodnoj, nego i u samoj srpskoj javnosti. Još za vreme samog rata, vlasti u Beogradu su se počele postepeno okretati od te ideje, odnosno prihvatati "umerenije" koncepte Velike Srbije, sve dok [[Daytonski mirovni sporazum|Dejtonskim mirovnim sporazumom]] nije priznat teritorijalni integritet kako BiH, tako i Hrvatske u njihovim predratnim, odnosno avnojskim granicama. Danas samo [[Srpska radikalna stranka]] prihvata ovu ideju i mnogi srpski političari, uključujući i nekadašnje zastupnike ove ideje, smatraju da je ova granica „nerealna“.<ref>[http://www.rts.rs/page/stories/ci/story/1/%D0%A1%D1%80%D0%B1%D0%B8%D1%98%D0%B0/24907/%D0%92%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0+%D0%A1%D1%80%D0%B1%D0%B8%D1%98%D0%B0+%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B0.html?email=yes Velika Srbija nerealna]</ref> == Izvori == {{Reflist}} == Povezano == * [[Velika Srbija]] * [[Stevan Moljević]] * [[Vojislav Šešelj]] [[Kategorija:Raspad SFR Jugoslavije]] [[Kategorija:Srpski iredentizam]] 85inp6c9gna6lnaa64ussdsls9cbbvv El Mudžahid 0 77476 42682254 42647841 2026-08-31T16:37:40Z ~2026-47393-20 388380 Dodala sam poneka pitanja i pretpostavke. I istakla očigledne istine. 42682254 wikitext text/x-wiki '''El Mudžahidin''' (arapski: ''mudžahedini'' - borci za slobodu) je bila jedinica u sastavu [[Treći korpus Armije RBiH|3. korpusa Armije BiH]], osnovana po naređenju [[Rasim Delić|Rasima Delića]] [[13. 8.|13. augusta]] [[1993]]. godine. Bila je sastavljena od [[islam]]skih dobrovoljaca [[Afrika|afro]]-[[Azija|azijskog]] porijekla, koji su na teritoriju [[Bosna i Hercegovina|BiH]] pod kontrolom vladinih snaga došli nakon zločina nad [[Bošnjaci|bosanskim muslimanima]] s ciljem da pomognu svojoj "muslimanskoj braći".<ref>According to the conclusion in ''Amir Kubura case''</ref> Iako ne postoji precizna evidencija o broju stranih dobrovoljaca zbog više različitih imena koje su koristili, evidentirano je oko 400 osoba koje su različitim kanalima komunicirale sa lokalnim vlastima, tražeći ovjeru dokumenata ili slične usluge.<ref>Radio Slobodna Evropa (Vlado Azinović): Al-Kaida u BiH - Mit ili stvarna opasnost? [http://www.slobodnaevropa.org/al_kaida/05_strani_mudzahedini_i_armija_bosne_i_hercegovine.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071009233535/http://www.slobodnaevropa.org/al_kaida/05_strani_mudzahedini_i_armija_bosne_i_hercegovine.html |date=2007-10-09 }}</ref> [[Uloga srpskih medija u jugoslovenskim ratovima|Srpski mediji]] su fabrikovali mnogo veći broj mudžahedina predstavljajući ih kao teroriste i veliku pretnju za čitavu Evropu<ref name="Islam, Bosna, Sloveni:Evropska izgubljena bitka ">{{cite web|url=http://www.islam.co.ba/razmisljanja/index.php?subaction=ostalo&id=1070747643|title=Predrag Matvejević analysis|access-date=2010-04-02|archivedate=2007-05-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070516123449/http://www.islam.co.ba/razmisljanja/index.php?subaction=ostalo&id=1070747643|deadurl=yes}}</ref>, u cilju raspirivanja [[islamofobija|antimuslimanske mržnje]] među Srbima.<ref name="ICTY: Milomir Stakić judgement - The media">{{cite web|url=http://www.un.org/icty/stakic/trialc/judgement/sta-tj030731e.htm#ID2di|title=ICTY: Milomir Stakić judgement - The media|}}</ref><ref name="ICTY: Duško Tadić judgement - Greater Serbia">{{cite web|url=http://www.un.org/icty/tadic/trialc2/judgement/tad-tj970507e.htm#_Toc387417236|title=ICTY: Duško Tadić judgement - Greater Serbia|}}</ref> Otkačite se od Srba. Imali ste plaćene verske fanatike. Bolje da ovde stoji ko ih je platio, jer je narod bio gladan u to vreme. == Pozadina == Za vrijeme ratova u bivšoj [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|Jugoslaviji]], BiH je primala humanitarnu pomoć kako iz [[islam]]skih tako i iz zapadnih zemalja, zbog intenzivnog i rasprostranjenog ubijanja, masovnih silovanja, kampova smrti i [[etničko čišćenje|etničkog čišćenja]] koje su sprovodile [[Srbi|srpske]], i u manjoj mjeri [[Hrvati|hrvatske]] snage. Samo lažeš. Glavna meta su bili [[Bošnjaci|muslimanski]] civlili. Nakon slika masakra, u Bosnu preko [[Hrvatska|Republike Hrvatske]] počinju stizati arapski dobrovoljci, krajem 1992. i posebno 1993. godine, kako bi pomogli [[armija Republike Bosne i Hercegovine|bosanskoj armiji]] u zaštiti muslimanskih civila. [[13. 8.|13. augusta]] [[1993]]. godine je donesena odluka o formiranju dobrovoljačke jedinice ''El-Mudžahid'' kako bi se uveo red, i omogućilo lakše komandovanje stranim dobrovoljcima. O broju stranih dobrovoljaca se još uvijek vode rasprave, počevši od oko 300 <ref name="Islam, Bosna, Sloveni:Evropska izgubljena bitka " /><ref name="autogenerated1">SENSE Tribunal:ICTY - WE FOUGHT WITH THE BH ARMY, BUT NOT UNDER ITS COMMAND [http://www.sense-agency.com/en/stream.php?sta=3&pid=10225&kat=3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071214215330/http://www.sense-agency.com/en/stream.php?sta=3&pid=10225&kat=3 |date=2007-12-14 }}</ref> pa do 1.500 boraca.<ref name=autogenerated1 /> Njihova pojava je potakla izvjesnu kontroverzu: strani borci, sa stilom svetih ratnika- idi begaj, pojavljuju se u Bosni sa hrvatskim identifikacionim dokumentima, pasošima i ličnim kartama, - zašto lažno kad du ispravni. Ko normalan ide po svetu da ratuje?. Ubrzo su privukli teške kritike u krugovima koji su u njihovom prisustvu vidjeli dokaz [[Islamski fundamentalizam|islamskog fundamentalizma]] u srcu [[Evropa|Evrope]]- pa zar nije. Strani borci su ubrzo postali nepopularni i među bošnjačkom populacijom- ete ti pa sad. Mnogi bosanski oficiri i intelektualci su posumnjali u iskrene namjere i okolnosti vezane za njihov dolazak u centralni dio Bosne, zbog činjenice da su krenuli iz Hrvatske, preko teritorija samoproglašene Hrvatske zajednice Herceg-Bosne, prolazeći bez ikakvih problema, za razliku od vojnika Armije RBiH koji su redovno bili zaustavljani i hapšeni na punktovima hrvatskih snaga. Prema [[general]]u [[Stjepan Šiber|Stjepanu Šiberu]], najviše rangiranom etničkom Hrvatu u Bosanskoj armiji, ključnu ulogu u dolasku mudžahedina je imao [[Franjo Tuđman]] - velika ličnost -i hrvatsko obavještajno podzemlje, s ciljem opravdavanja učešća Republike Hrvatske u ratu protiv BiH i masovnim zločinima koje su počinile hrvatske snage. Iako ih je [[Alija Izetbegović|Izetbegović]] smatrao simboličnim gestom - u vidu klanha i ubijanja-pomoći islamskog svijeta Bosni, u vojnom smislu nisu napravili značajnu razliku i postali su glavna politička prepreka.<ref name="Islam, Bosna, Sloveni:Evropska izgubljena bitka " /> == Sastav jedinice == {{izvor}} Jedinica je bila sastavljena od nekoliko stotina dobrovoljaca iz arapskih zemalja. Po izjavama svjedoka prvi vođa 1992. godine bio je [[Abu Abdel Aziz]]. Porijeklom je bio sa Arapskog poluostrva. Njegovim odlaskom 1993. godine, komandu preuzima Egipćanin sa imenom [[Vahudin]], a nakon njega [[Abu Haris]]. Većina mudžahedina bila je iz zemalja sjeverne Afrike i Azije odnosno [[Arapski svijet|Arapskog svijeta]] i [[Afganistan]]a<ref>Juan Carlos Antúnez (16. 9. 2008.): [http://www.bosnia.org.uk/news/news_body.cfm?newsid=2468 ''Wahhabism in Bosnia-Herzegovina''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120219063908/http://www.bosnia.org.uk/news/news_body.cfm?newsid=2468 |date=2012-02-19 }}</ref>. Broj i porijeklo dobrovoljaca iz evropskih zemalja nije poznat. Pripadnici jedinice bili su prepoznatljivi po tradicionalnoj, obično arapskoj odjeći, dugim bijelim haljama ili maskirnim vojnim odijelima, dugim bradama, turbanima ili nekim drugim pokrivalima za glavu. Bili su opremljeni automatskim puškama i ručnim bacačima. Neki od njih su nosili sablje ili duge noževe. Većina ih nije govorila [[bosanski jezik]] i sporazumjevali su se arapskim jezikom. <ref>[http://www.un.org/icty/bhs/cases/hadzihasanovic/judgements/had-sum060315b.htm MKSJ: Sažetak presude u Predmetu Hadžihasanović i Kubura]</ref> == Istraga o ratnim zločinima == Iako su srpski i hrvatski mediji kreirali mnogo špekulacija o ratnim zločinima koje je odred navodno sprovodio, [[Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju]] nije direktno osudio ni jednog islamskog dobrovoljca. Kako da osude one koje su sami poslali? Otud nijednu presudu toga suda ne treba priznati. Trenutno se u Hagu sudi generalu Deliću po komandnoj odgovornosti za nekažnjavanje pripadnika odreda koji su prekršili Ženevske konvencije prema zarobljenim srpskim i hrvatskim vojnicima, te nekoliko civila, posebno nakon bitke na Vozući protiv [[Vojska Republike Srpske|VRS]], za koju optužnica navodi da je ubijeno oko 60 zarobljenih srpskih vojnika. Prema Predragu Matvejeviću, istaknutom italijanskom i hrvatskom modernom prozaisti koji je analizirao situaciju, broj arapskih dobrovoljaca koji su došli u BiH je bio "mnogo manji nego broj kojeg su prezentirale srpska i hrvatska propaganda".<ref name="Islam, Bosna, Sloveni:Evropska izgubljena bitka " /> Negde napismeno koliko ih je bilo, lista sa imenima i ko ih je i koliko plaćao. Posle može da se priča o isyini i sudovima. Stid nemate. == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == * [http://www.slobodnaevropa.org/al_kaida/04_dolazak_stranih_mudzahedina_u_bih.html Radio Slobodna Evropa (Vlado Azinović): Dolazak stranih mudžahedina u BiH] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071009233700/http://www.slobodnaevropa.org/al_kaida/04_dolazak_stranih_mudzahedina_u_bih.html |date=2007-10-09 }} * [http://www.slobodnaevropa.org/al_kaida/05_strani_mudzahedini_i_armija_bosne_i_hercegovine.html Radio Slobodna Evropa (Vlado Azinović): Strani mudžahedini i Armija Bosne i Hercegovine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071009233535/http://www.slobodnaevropa.org/al_kaida/05_strani_mudzahedini_i_armija_bosne_i_hercegovine.html |date=2007-10-09 }} * [http://www.un.org/icty/bhs/cases/hadzihasanovic/judgements/had-sum060315b.htm Sažetak presude u Predmetu Hadžihasanović i Kubura] {{Simboli jezika|bs|Bosanski}} [[Kategorija:Armija Republike Bosne i Hercegovine]] [[Kategorija:Rat u Bosni i Hercegovini]] [[Kategorija:Paravojne formacije]] [[Kategorija:Terorističke organizacije]] [[Kategorija:Islamski terorizam]] bq8ipeprox6hc0ng2i9mg75vj2btyq5 Karantanija 0 91122 42682274 42438126 2026-08-31T18:54:54Z ~2026-47474-67 388300 /* Samostalna kneževina */ 42682274 wikitext text/x-wiki {{Historija Slovenije}} '''Karantanija''' je bila kneževina, nastarija država koja je bila nastanjena pretežno južnim slovenima, nastala u VII veku. == Historijski prikaz == === Samostalna kneževina === [[Sloveni]] u istočnim Alpama bili su, kao i Sloveni u [[Panonija|Panoniji]], pod vlašću avarskih [[kagan]]a. Slabljenjem avarske vlasti, na prostoru južne [[Koruška|Koruške]], početkom [[7. vek]]a formira se prilično samostalna „krajina Slovena“ („marca Vinedorum“), sa svojim [[knez]]om na čelu. Godine [[623]]. se verovatno pridružila alpskim Slovenima pod vođstvom [[knez]]a [[Kralj Samo|Sama]]. Po propasti [[Samov plemenski savez|Samovog plemenskog saveza]] [[658]]. godine, »krajina Slovena« sa središtem u [[Krnski grad|Krnskom gradu]], severno od današnjeg [[Celovec|Celovca]], počela se nazivati [[Karantanija|Karantanijom]]. Oko stotinjak godina ona je bila samostalna kneževina. === Zavisnost od Bavaraca i Franaka === Kada su Karantanci oko [[743]]. godine zamolili Bavarce za pomoć u odbrani od Avara, oni su morali priznati njihovu vrhovnu vlast, te je otada Karantanija vazalna kneževina u okviru Franačke države. Uz priznanje vazalstva kao zamenu za pomoć, Karantanci su morali Bavarcima dati kao taoca sina kneza [[Borut (knez)|Boruta]], [[Đorazd (knez)|Gorazda]], i kneževog nećaka Hotimira. Njih su Bavarci za vreme talaštva pokrstili. Godine [[751]], za vreme vladavine kneza [[Hotimir (knez)|Hotimira]], počinje [[pokrštavanje]] Karantanaca. Pokrštavanje nije išlo glatko, došlo je čak do tri neuspela ustanka. Porazom bavarskog kneza Tasila III [[788]]. godine, zajedno s Bavarskom i Karantanija ulazi u sastav [[Franačka|Franačke države]] [[Karlo Veliki|Karla Velikog]]. Kada je knez [[Panonija|donjopanonskih]] Slovena [[Ljudevit Posavski]] [[819]]. godine, zbog nasilja franačkog markgrofa [[Kadolah]]a, podigao ustanak, njemu su se priključili i Karantanci. Posle gušenja ustanka [[828]]. godine [[Franci]] reorganizuju upravu u Karantaniji i domaće slovenske kneževe zamenjuju franački [[grof]]ovi. Tragovi nekadašnje karantanske samouprave su se očuvali sve do [[1414]]. godine u posebnom obredu [[ustoličevanje koruških vojvoda|ustoličavanja koruških vojvoda]], koji je vršen na [[slovenački jezik|slovenačkom jeziku]]. === Karantanski vladari === Karantanski vladari si slijede ovako: [[Samo]] (kralj); [[Valuk]]; [[Borut]]; [[Gorazd]]; [[Hotimir]]; [[Valtunk]]; [[Pribislav]]; Semik; Stojmir; Etgar. Među ovima postoji i jedan legendarni knez, to jest [[Ingo]]. Prema najnovijim otkrićima arheologa te historičara – a n.pr. [[Franz Glaser|Franca Glazera]] i [[Franz Nikolasch|Franca Nikolaša]] je bio istorijska ličnost također knez [[Domicijan Karantanski|Domicijan]], čije vladanje stavljaju iza Valtunka a ispred Pribislava, to jest do početka carevanja [[Karlo Veliki|Karla Velikoga]], dakle do oko godine 802. [[Kategorija:Historija Slovenije]] m2tg4u6mqr9iybfmeglcju6cu4doiiv 2011. 0 95301 42682295 42681731 2026-08-31T20:14:09Z CommonsDelinker 806 Zamjenjujem datoteku Final_circulation_of_the_Kaaba.jpg datotekom [[:File:Aerial_View_of_Abraj_Al_Bait_Under_Construction.jpg|Aerial_View_of_Abraj_Al_Bait_Under_Construction.jpg]] (izvršilac: [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]]; razlog: [[:c:COM:Du 42682295 wikitext text/x-wiki {{otheruses}} {{Godina nav|2011}} {{Godina u drugim kalendarima|2011}} __NOTOC__ '''2011''' je [[redovna godina]] koja je [[Redovna godina koja počinje u subotu|počela u subotu]]. Po [[Gregorijanski kalendar|gregorijanskom kalendaru]] to je 2011. godina [[Naša era|naše ere]], 11. godina [[3. milenijum]]a i [[21. vijek|21-og vijeka]], kao i 2. godina [[2010-e|2010-ih]]. [[Ujedinjeni narodi]] su označili 2011. za * [[Međunarodna godina šuma|Međunarodnu godinu šuma]] i * [[Međunarodna godina kemije|Međunarodnu godinu kemije]]. Republika Hrvatska 2011. Godinu ce posebno pamtiti po nestanku Antonie Bilic iz Drnisa koja je nestala 7.6.2011. Za Hrvatsku to je bila najveca potraga za nestalom osobom u modernoj povijesti svi su trazili nestalu drnisanku a u medijima je zbog ovog slucaja nastao jos neupamceni cirkus. Antoniu je trazila cjela regija odnosno Srbija, Madarska,BIH,RS, Velika Britanija i mnoge druge drzave. 26.6.2011. U RS uhicen je ubojica Antonie Bilic Dragan Paravinja koji je roden u Srbiji. 27.7.2011. Doveden je u Sibenski zatvor gdje je optuzen da je 7.6.2011. God. Pokusao silovati a zatim i ubio Antoniu Bilic. 1.3.2012. Na zupanijskom sudu u Sibeniku pocelo je sudenje Paravinji koje je vodila sutkinja Nives Nikolac. Nakon sudenja koje je trajalo 7 mjeseci izrecena je presuda Paravinji. 19.10.2012. Sudsko vijece zupanijskog suda u Sibeniku proglasilo je Dragana Paravinju krivim za pokusaj silovanja i tesko ubojstvo maloljetne Antonie Bilic i osudilo ga na 40 godina zatvora. 27.11.2012. Pronadeno je tijelo Antonie Bilic koja je sahranjena 5.12.2012. O ovom slucaju postoji i film pod nazivom Antonia Bilic- Nestali Osmijeh. 15.4.2014. Dogodio se sok u RH i cijelome svijetu naime Vrhovni sud RH ponistio je presudu Draganu Paravinji i naredio novo sudenje. U ponovljenom sudenju paravinja je 27.3.2015. Opet osuden na 40 godina zatvora za tesko ubojstvo Antonie Bilic. 27.10.2015. Vrhovni sud RH ponovno je ponistio presudu Paravinji i naredio novo sudenje. Novo sudenje odvijalo se ovoga puta u Splitu gdje je glavni sudac bio Damir Romac. 1.3.2016. I po treci put paravinja je dobio 40 god. Zatvora za tesko ubojstvo Antonie Bilic o ovoj presudi jos se ceka odluka Vrhovnog suda RH. == Događaji == === Januar/Siječanj === [[Datoteka:Barrikaden & Brände.jpg|thumb|200px|left|[[Tuniska revolucija]]]] * [[1. 1.]] - [[Estonija]] uvela [[euro]] umesto [[estonska kruna|krune]] (17. zemlja [[Eurozona|Eurozone]], 1. iz bivšeg [[SSSR]]). * januar/siječanj - [[Bosna i Hercegovina]] predsjedava [[Savet bezbednosti Ujedinjenih nacija|Savjetom bezbjednosti UN]]. * januar - Velike poplave u Australiji ([[Queensland]], [[Victoria]]), [[Brazil]]u (stotine mrtvih), [[Sri Lanka|Sri Lanci]]. * 1. 1. - [[Mađarska]] predsedava [[EU]] u prvoj polovini godine. * 1. 1. - Eksplozija ispred [[kopti|koptske]] crkve u [[Aleksandrija|Aleksandriji]] - najmanje 21 poginuli. * [[2. 1.]] - U [[Hrvatska|Hrvatskoj]] sa radom počinju nacionalni TV-kanali [[Doma TV]] i [[RTL 2 (Hrvatska)|RTL 2]]. * [[4. 1.]] - Delimično [[pomračenje Sunca]], vidljivo i iz sh. krajeva (gde nije bilo oblačno). * 4. 1. - U Srbiji počelo izdavanje novih [[Registarske oznake u Srbiji|registarskih tablica]], vozačkih i saobraćajnih dozvola. * 4. 1. - U [[Tunis]]u umro [[Mohamed Bouazizi]], ulični prodavac koji se zapalio - u toku je [[Tuniska revolucija]], prvi deo [[Arapsko proljeće|Arapskog proljeća]]. * [[5. 1.]] - U BiH uhapšen hrvatski državljanin [[Tihomir Purda]], na osnovu srpskih optužbi za ratne zločine. * [[8. 1.]] - U [[Tucson]]u je američka [[Demokratska stranka SAD|demokratska]] [[Predstavnički dom Kongresa SAD|kongresnica]] [[Gabrielle Giffords]] teško ranjena u atentatu prilikom koga je ubijeno 6 ljudi. * [[9. 1.]] - Ponovljeni izbori u pet kosovskih opština, opet nepravilnosti. * [[9.1.|9]] - [[15. 1.]] - Referendum o nezavisnosti [[Južni Sudan|Južnog Sudana]] - skoro 99% je za otcepljenje. * [[11. 1.]] - Poplave i klizišta odnose preko 900 života u brazilskoj državi [[Rio de Janeiro (država)|Rio de Janeiro]]. * [[12. 1.]] - Policijski čas u gradu [[Tunis]]u nakon višenedeljnih nereda sa ljudskim žrtvama, izazvanim ekonomskim problemima (protesta bilo i u [[Alžir]]u). * [[14. 1.]] - [[Tunis]]ki predsednik [[Zine El Abidine Ben Ali]] napustio zemlju (vladao od [[1987]]). * [[17. 1.]] - Emitirana posljednja "[[Latinica (TV emisija)|Latinica]]". * [[19. 1.]] - [[Evropski parlament]] ratifikovao [[Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju]] sa Srbijom (još 16 članica to treba da uradi). * 19. 1. - U [[London]]u se održao [[Nordijskobaltički summit|Nordijskobaltički sastanak]] 9 državnih lidera iz te dvije regije. * [[21. 1.]] - Troje mrtvih u opozicionim demonstracijama u [[Tirana|Tirani]]. * 21. 1. - Vlada Srbije usvojila "Strategiju očuvanja i jačanja odnosa matične države i dijaspore i matične države i Srba u regionu" koja predlaže konstitutivnost Srba u Crnoj Gori i Hrvatskoj. * [[22.1.|22]] - [[23. 1.]] - [[Tereza Kesovija]] nastupa u Novom Sadu i Beogradu. * [[24. 1.]] - Bombaš-samoubica ubio najmanje 35 ljudi na moskovskom [[Aerodrom Domodedovo|aerodromu Domodedovo]]. * [[25. 1.]] - Parlamentarna skupština [[Savet Evrope|Saveta Evrope]] usvojila Martijev izveštaj o organizovanom kriminalu na Kosovu (koji implicira i [[Hašim Tači|Hašima Tačija]]) i pozvala na mere za rasvetljavanje. * 25. 1. - Četrnaest navijača "Partizana" kažnjeno na 12 do 35 godina za ubistvo [[Bris Taton|Brisa Tatona]] [[2009]]. * 25. 1. - Početak masovnih protesta u [[Egipat|Egiptu]] protiv [[Hosni Mubarak|Mubaraka]]. Demonstracije i u Tunisu i [[Liban]]u (gde je uz javno protivljenje [[SAD]] [[Najib Mikati]] izabran za premijera uz podršku [[Hezbolah]]a). * [[26. 1.]] - [[TV Pink]] objavila da su u krvi [[Željko Mitrović|Željka Mitrovića]] (vlasnik Pink medija grupe) pronađeni otrovi. * [[28. 1.]] - Ministar zdravlja Srbije [[Tomica Milosavljević]] podneo ostavku, posle osam godina s manjim prekidima, u pet vlada. * 28. 1. - U Srbiji počeo štrajk prosvetara (potpuno ili časovi od 30 minuta), traje do početka aprila. * [[30. 1.]] - [[Novak Đoković]] osvojio [[Australian Open]]. * 30. 1. - U Švedskoj završeno [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Švedska 2011.|svetsko prvenstvo]] u [[rukomet]]u: Francuska 1, Hrvatska 5, Srbija 10. === Februar/Veljača === {|style="float:right; margin: 0 0 1em 1em;" |__TOC__ |} [[Datoteka:Tahrir Square during 8 February 2011.jpg|thumb|left|200px|[[Protesti u Egiptu (2011)|Egipatska revolucija]]: [[Trg Tahrir]]]] * [[1. 2.]] - [[Jordan]]ski kralj Abdulah zamenio vladu usled protesta. * [[2. 2.]] - Dan nakon "Marša miliona" u Kairu i Mubarakove izjave da ostaje na položaju do septembarskih izbora, na kojima se neće kandidovati, pro-Mubarakova gomila napala demonstrante na trgu Tahrir. * 2. 2. - [[Jemenska revolucija]]: [[jemen]]ski predsednik Saleh objavio da se neće ponovo kandidovati [[2013]]. * [[4. 2.]] - Granični sukob između [[Tajland]]a i [[Kambodža|Kambodže]]. * 4. 2. - Premijera "Glembajevih" u [[Atelje 212|Ateljeu 212]]. * [[5. 2.]] - Miting opozicije u Beogradu ([[Srpska napredna stranka]], [[Nova Srbija]] i dr.), zatraženo raspisivanje vanrednih izbora u roku od dva meseca. * [[7. 2.]] - [[Grin Bej pakersi]] su savladali [[Pitsburg stilersi|Pitsburg stilerse]] i osvojili [[Superboul|Superboul XLV]]. * [[11. 2.]] - [[Hosni Mubarak]] dao ostavku usled [[Protesti u Egiptu (2011)|velikih narodnih protesta]] (vladao od [[1981]]); vlast preuzima vojni savet. * [[13. 2.]] - Stogodišnjica [[Hajduk Split|Hajduka]]. * [[14. 2.]] - [[Srbija|Srpski]] premijer [[Mirko Cvetković]] predložio razrešenje potpredsednika Vlade [[Mlađan Dinkić|Mlađana Dinkića]]; Dinkić podneo ostavku sutradan, stranka [[G17 Plus]] ostaje u vladi. * 14. 2. - Ministri finansija Eurozone dogovorili Mehanizam evropske stabilnosti - stalni fond za iskupljivanje dugova, vredan 500 milijardi eura. * [[15. 2.]] - U američkoj državi [[Viskonsin]] počeli protesti protiv republikanskog guvernera koji želi da suzi prava sindikata državnih službenika. [[Datoteka:Protesters gathering in Pearl roundabout.jpg|thumb|[[Bahreinski protesti]] na [[Biserni krugotok|Bisernom krugotoku]]]] * [[17. 2.]] - [[Bahreinski protesti]]: policija razbila kamp demonstranata na Bisernom trgu (kružnom toku) u Manami, [[Bahrein]], uz nekoliko mrtvih (vratili se dva dana kasnije); * 17. 2. - Šesti dan protesta u [[Jemen]]u, "Dan gneva" u [[Libija|Libiji]], početak ustanka. * 17. 2. - Tim alpinista iz regiona se popeo na [[Akonkagva|Akonkagvu]]. * [[20. 2.]] - Protesti širom [[Maroko|Maroka]], petoro poginulo u jednoj zapaljenoj banci. * 20. 2. - [[Igor Štimac]] izabran na čelo [[Hrvatski nogometni savez|HNS]], ne odstupa ni [[Vlatko Marković]]. * [[21. 2.]] - U Libiji protesti protiv predsjednika [[Moamer Gadafi|Moamera Gadafija]] prerasli u [[Rat u Libiji|oružani ustanak]] tokom koga su ustanici zauzeli grad [[Benghazi]] (povrijeđeno 8 radnika iz BiH), sukobi stigli do [[Tripoli]]ja, 2 vojna aviona preletela na Maltu, jer nisu želeli da "pucaju na demonstrante". * [[22. 2.]] - Grad [[Christchurch]] na [[Novi Zeland|Novom Zelandu]] pogođen katastrofalnim potresom tokom koga je poginulo najmanje 65 ljudi, stotine nestalih; poginula jedna državljanka Srbije. * 22. 2. - [[Behgjet Pacolli]] izabran za novog [[predsjednik Kosova|predsjednika]] [[Kosovo|Kosova]], [[Hašim Tači]] reizabran za premijera. * [[23. 2.]] - Gen. [[Vlastimir Đorđević]] pred [[ICTY]]-jem osuđen na 27 godina zatvora za zločine na Kosovu [[1999]]. * [[25. 2.]] - Kraj emitovanja [[BBC]]-ja na srpskom jeziku (jugoslovenska redakcija emitovala od [[1939]]). * [[26. 2.]] - Antivladin prosvjed u Zagrebu, sa učešćem veterana; jedna skupina se sukobila s policijom u Radićevoj. * 26. 2. - Na parlamentarnim izborima u [[Irska|Irskoj]] dotada [[vladajuća stranka]] [[Fianna Fail]] doživjela poraz i pala sa prvog na treće mjesto. * [[27. 2.]] - [[Savet bezbednosti UN]] jednoglasno je usvojio rezoluciju kojom se uvode sankcije [[Libija|libijskom]] lideru [[Moamer el Gadafi|Moameru Gadafiju]], kao i njegovoj porodici i bliskim saradnicima. * 27. 2. - [[83. dodjela Oscara]]: najbolji film ''[[The King's Speech]]'', ukupno četiri nagrade od 12 nominacija, ''[[Inception]]'' četiri od osam, ''[[The Social Network]]'' tri od osam. === Mart/Ožujak === [[Datoteka:Brega checkpoint - Flickr - Al Jazeera English (13).jpg|thumb|200px|[[Rat u Libiji]]]] * [[2. 3.]] - [[Rat u Libiji]]: Kontraofanziva pro-Gadafijevih snaga oko Tripolija, kao i na grad i naftni terminal Brega (''Al Burayqah'') na istoku zemlje (privremeno zauzeta). * 2. 3. - Kosovski Albanac ubio dvojicu američkih vojnika na [[Frankfurt]]skom aerodromu, iz "osvete za Afganistan". * [[3. 3.]] - "[[Delta holding]]" prodao trgovinski lanac "Maksi" belgijskom "[[Delhaize Group|Delezu]]" za 950 miliona evra, što uključuje i neto dugove od 300 miliona evra (realizovano [[27. 7.]]). * 3. 3. - Povučena srpska optužnica protiv [[Tihomir Purda|Tihomira Purde]] i još dvojice hrvatskih veterana. * 3. 3. - U Beču uhapšen bivši general [[ARBiH]] [[Jovan Divjak]], na osnovu srpske optužbe za ratni zločin (Dobrovoljačka) - protesti u BiH. * 3. 3. - Nastavljaju se prosvjedi protiv vlade u Hrvatskoj. * [[5. 3.]] - Pobunjenici u Libiji privremeno zauzeli Bin Jawwad, zapadno od Ras Lanufa. * [[8. 3.]] - U Briselu prvi razgovori između Beograda i Prištine. [[Datoteka:JAPAN EARTHQUAKE 20110311.png|thumb|200px|[[Zemljotres u Sendaiju 2011|Zemljotres u Japanu]]]] * [[11. 3.]] - '''[[Zemljotres u Sendaiju 2011|Katastrofalni zemljotres]]''' uz istok [[Japan]]a (M 8,9, najveća zabeležena u Japanu), cunami visine do 10 metara, ugroženo nekoliko nuklearnih elektrana, naročito Fukušima Daići u kojoj dolazi do nekoliko eksplozija; najveća kriza u Japanu od II svetskog rata. * 11. 3. - Gadafijeve snage zauzele i centar Zavije, zapadno od Tripolija, ušli i u Ras Lanuf, prema istoku. * 11. 3. - U [[Viskonsin]]u izglasano ukidanje kolektivnog pregovaranja sindikatima državnih službenika. * [[13. 3.]] - [[26. 6.]] - Prvi regionalni "[[Big Brother (reality show)|Veliki brat]]" (pobedila Marijana Čvrljak iz Šibenika). * [[14. 3.]] - Obavljena rekonstrukcija vlade u Srbiji: 17 ministarstava umesto 21-og (ukupno 24 člana), još 4 ministra zamenjeno. * 14. 3. - U [[Bahrein]] dolazi 1000 [[Saudi Arabija|Saudijskih]] vojnika i 500 [[UAE|emiratskih]] policajaca, ispred Zalivskog saveta za saradnju, dan nakon sukoba u kojima je poginulo sedam protestanata. * [[16. 3.]] - Otvoren Sajam knjiga u [[Lajpcig]]u, Srbija počasni gost. * [[17. 3.]] - Rezolucija 1973 Saveta bezbednosti odobrava "sve neophodne mere" osim kopnene invazije protiv Gadafijevog režima, čije su snage nadomak [[Bengazi]]ja. * 17. 3. - [[Federacija BiH]]: pet meseci poslije izbora, novi predsjednik je [[Živko Budimir]] (HSP), premijer [[Nermin Nikšić]] (SDP), vladu čine [[SDP BiH]], [[SDA]], [[NSRzB]] i [[HSP BiH]] (nema ni jednog HDZ-a). * [[18. 3.]] - Vanredno stanje u [[Jemen]]u nakon pogibije 52 demonstranata; * 18. 3. - Vojska u [[Bahrein]]u srušila spomenik na Bisernom krugotoku. * 18. 3. - Protesti u južnom [[sirija|sirijskom]] gradu Dera. * [[19. 3.]] - Počeli udari na ciljeve u Libiji (''Operation Odyssey Dawn'') - Francuska, V. Britanija, SAD. * 19. 3. - [[Ivica Kostelić]] osvojio je Veliki kristalni globus i Mali kristalni globus. * [[22. 3.]] - ''[[Srpskohrvatska Wikipedija]]'' ima 40.000 članaka. * 22. 3. - Kontroverzna izjava [[Čedomir Jovanović|Čede Jovanovića]] o "kanibalima" u Africi (liderima), narednih dana razlaz sa [[Vesna Pešić|Vesnom Pešić]]. [[Datoteka:IDAHO 2015 Zagreb HBK rainbow sidewalk removal.jpg|mini|240px|Zgrada [[Hrvatska biskupska konferencija|HBK]] (foto 2015)]] * [[23. 3.]] - Ruski premijer [[Vladimir Putin|Putin]] u Beogradu. * 23. 3. - Kosovski Ustavni sud ocenio neustavnim izbor [[Bedžet Pacoli|Pacolija]] za predsednika Kosova. * 23. 3. - Ostavka [[portugal]]skog premijera [[José Sócrates|Sokrateša]], strah od "grčkog scenarija". * [[24. 3.]] - Predstavljena nova zgrada [[Hrvatska biskupska konferencija|Hrvatske biskupske konferencije]]. * [[27. 3.]] - Izraelski protivzračni sustav [[Željezna kupola]] je operativan - 7. aprila presreće prvu raketu iz Gaze. * 27. 3. - U [[Rusija|Rusiji]] otpočinje stalno [[ljetno računanje vremena]], odnosno trajno se ukida dotadašnje zimsko računanje vremena (međutim, od jeseni 2014. počinje stalno zimsko računanje). * mart - Borbe u [[Obala Slonovače|Obali Slonovače]] između snaga starog predsednika Gbagba (tvrdi da je dobio izbore 2010) i Uatare (UN kaže da je on izabran). === April/Travanj === [[Datoteka:2011 Syria protests.svg|thumb|200px|[[Sirijski građanski rat|Protesti i smrti]] u Siriji do aprila 2011.]] * [[1. 4.]] - Počeli popisi stanovništva u [[Popis stanovništva 2011. u Hrvatskoj|Hrvatskoj]], [[Popis stanovništva 2011. u Crnoj Gori|Crnoj Gori]] i na [[Popis stanovništva 2011. na Kosovu|Kosovu]] (Srbi bojkotuju ovaj poslednji). * 1. 4. - Zbog neusvajanja statuta, Bosna i Herceogovina suspendovana iz takmičenja [[FIFA]] i [[UEFA]]. * 1. 4. - Sastanak Tadić-Kosor-Pahor u Smederevu. * [[3. 4.]] - [[Novak Đoković]] nastavlja pobednički niz pobedom na Majami Mastersu (drugi put zaredom Rafaela Nadala). * [[4. 4.]] - [[Božidar Vučurević]], ratni gradonačelnik [[Trebinje|Trebinja]], uhapšen u [[Mali Zvornik|M. Zvorniku]] po hrvatskoj međunarodnoj poternici. * 4. 4. - U Hrvatskoj s emitiranjem počela [[Sportska televizija]]. * [[7. 4.]] - [[Atifete Jahjaga]], zamjenica direktora kosovske policije, postala prva žena na mjestu [[predsjednik Kosova|predsjednika Kosova]]. * [[10. 4.]] - Pad sportskog aviona u [[Mrčajevci]]ma kod Čačka. 4 poginula. * 10. 4. - Predsednik Tadić u poseti [[Kuvajt]]u, među sporazumima i jedan o vojnoj saradnji (mogućnost remonta tenkova [[M-84]]). * [[11. 4.]] - Posle višednevnih borbi u [[Abidjan]]u, [[Francuska|Francuske]] trupe zarobljavaju bivšeg predsjednika [[Laurent Gbagbo]]-a i predaju ga snagama sadašnjeg predsjednika [[Alassane Outtara]]-a. * [[12. 4.]] - [[Svetlana Ražnatović]] sklopila nagodbu sa Višim tužilaštvom u Srbiji - osam meseci kućnog pritvora i 1,5 mil. eura za nezakonitost pri transferu fudbalera (potvrđeno pred sudom 9. 5.). * 12. 4. - [[Japan]]ske vlasti su [[Nesreća u nuklearnoj centrali Fukušima 1|krizu]] u [[Nuklearna elektrana Fukušima I|nuklearnoj elektani Fukušima 1]] proglasile [[Međunarodna skala za nuklearne incidente|nuklearnim incidentom sedmog stepena]], čime je on izjednačen sa [[Černobiljska katastrofa|Černobiljskom katastrofom]] iz 1986. godine. * [[13. 4.]] - Skupština Republike Srpske podržala referendum povodom Zakona o Sudu i Tužilaštvu BiH (vlada odustaje 13.5., nakon pretnji sankcijama i smenom Milorada Dodika). * 13. 4. - Održan sastanak na vrhu zemalja [[BRIC]]-a na kome je u članstvo organizacije primljena [[Južna Afrika]], a organizacija promijenila ime u BRICS. * [[15. 4.]] - Prvostupanjske presude [[ICTY]]-ja hrvatskim generalima povodom "[[operacija Oluja|Oluje]]": [[Ante Gotovina]] 24 godine, [[Mladen Markač]] 18, [[Ivan Čermak]] oslobođen; prosvjedi u Hrvatskoj (oslobođeni drugostupanjskom presudom u studenom 2012.). [[Datoteka:William Catherine balcony wave.jpg|thumb|150px|William & Kate, 29. april/travnja]] * [[16. 4.]] - Miting opozicije ([[srpska napredna stranka|naprednjaci]] i dr.) u Beogradu, [[Tomislav Nikolić]] započeo štrajk glađu i žeđu do raspisivanja izbora (prekinuo na Uskrs). * [[17. 4.]] - U [[Tomislavgrad]]u ubijen Ante Malić, potpredsjednik [[Hrvatska seljačka stranka - Nova hrvatska inicijativa|Hrvatske seljačke stranke - Nove hrvatske inicijative]]. * [[19. 4.]] - Hrvatski narodni sabor BiH traži formiranje hrvatske federalne jedinice. * 19. 4. - U [[Sirija|Siriji]] ukinuto višedecenijsko vanredno stanje, dan nakon što je pucano na demonstrante u [[Homs]]u. * [[21. 4.]] - U obnovljenim borbama na granici [[Tajland]]a i [[Kambodža|Kambodže]] ubijeno je 8 vojnika. * [[24. 4.]] - [[Uskrs]] za sve hrišćane/kršćane. * [[25. 4.]] - Vojska ulazi u sirijski grad Deru, gađana Gadafijeva rezidencija u Libiji, blizu pola hiljade zatvorenika (uklj. talibanske komandante) pobeglo iz zatvora u [[Kandahar]]u. * [[26. 4.]] - Samit Srbija-Turska-BiH u Karađorđevu. * [[27. 4.]] - Ministar obrazovanja u Kantonu Sarajevo Emir Suljagić odlučio da ocena iz veronauke ne ulazi u prosek, što izaziva oštre proteste [[Mustafa Cerić|efendije Cerića]] zbog "ukidanja" veronauke. * 27. 4. - Četiri tornada najviše kategorije pogađaju [[Alabama|Alabamu]], tokom trodnevnog niza tornada stradalo je 362 ljudi. * [[29. 4.]] - Venčanje [[Princ Vilijam, vojvoda od Kembridža|princa Vilijama]] i [[Kate Middleton]] u [[Vestminsterska opatija|Vestminsterskoj opatiji]]; procenjenih dve milijarde gledalaca. * [[30. 4.]] - U napadu [[NATO]]-vih projektila na [[Tripoli]] ubijen najmlađi sin (Saif al Arab) i troje unučadi [[Moamer Gadafi|Moamera Gadafija]]. === Maj/Svibanj === * [[1. 5.]] - U [[Rim]]u svečano [[Beatifikacija|beatificiran]] papa [[Ivan Pavao II]]. * [[2. 5.]] - Operacija ''Neptune Spear'': iza 01:00 po lokalnom vremenu, u [[Pakistan]]u u napadu [[SAD|američkih]] mornaričkih specijalaca ubijen [[Osama Bin Laden]], vođa [[Al Qaeda|Al Qaide]] i organizator [[Napadi 11. septembra|napada 11. septembra 2001.]]. * [[3.5.|3]] - [[15. 5.]] - [[Datoteka:Football pictogram.svg|25px]] U Srbiji Evropski fudbalski šampionat za mlađe od 17, Holandija prvak. * [[4. 5.]] - Sudsko veće [[ICTY]] odbilo zahtev [[Vojislav Šešelj|Vojislava Šešelja]] za puštanje na slobodu (sudija Antoneti izdvojio mišljenje). * 4. 5. - U Kairu potpisan sporazum između [[Hamas]]a i [[Fatah]]a, palestinskih pokreta [[Konflikt Fataha i Hamasa|u zavadi]] od kraja 2006. * [[5. 5.]] - Na referendumu u [[UK|Ujedinjenom Kraljevstvu]] ubedljivo odbijen predlog sistema Aternativnog glasanja (67,9 prema 32,1%). [[Škotska nacionalna stranka|ŠNS]] dobila apsolutnu većinu u [[Škotska|škotskom]] parlamentu - do [[2016]]. moguć referendum o nezavisnosti ili uvećana ovlašćenja parlamenta. * [[8. 5.]] - Novak Đoković pobedio [[Rafael Nadal|Nadala]] u finalu Madrid Opena, na šljaci (32. pobeda u nizu). * [[10. 5.]] - [[Komunistička partija Indije (marksista)]] posle 34 godine izgubila vlast u [[Zapadni Bengal|Zapadnom Bengalu]]. * [[11. 5.]] - "[[FK Partizan]]" osvojio Kup Srbije, nakon što su igrači "Vojvodine" napustili teren nezadovoljni suđenjem. * [[12. 5.]] - Neredi u [[Priština|Prištini]] tokom posete srpskog pregovaračkog tima. * [[10.5.|10]] - [[14. 5.]] - [[Eurosong 2011]] u Diseldorfu: Azerbejdžan 1, Bosna i Hercegovina ([[Dino Merlin]], ''Love in Rewind'') 6, Srbija ([[Nina Radojčić]], "Čaroban") 14. * [[14. 5.]] - [[Dominique Strauss-Kahn]], predsednik [[MMF]], uhapšen u Njujorku, optužen za pokušaj silovanja hotelske sobarice (optužbe odbačene 23.8., zbog neuverljivosti navodne oštećene). * 14. 5. - U [[Stara Pazova|Staroj Pazovi]] otvorena "Kuća fudbala", uz prisustvo čelnika FIFA i UEFA, Sepa Blatera i Mišela Platinija. * [[16. 5.]] - Lideri Eurozone odobrili paket pomoći od 78 milijardi eura za [[Portugal]]. * [[17. 5.]] - Britanska kraljica Elizabeta II stiže u istorijsku posetu [[Irska|Irskoj]] Republici. * [[19. 5.]] - Govor Baraka Obame posvećen Bliskom istoku: zalaže se za rešenje [[palestina|palestinskog]] pitanja putem dve države, na osnovu granica iz [[1967]], što izraelska [[Benjamin Netanyahu|vlada]] odmah odbacuje. * [[20. 5.]] - Odlučeno da u Kantonu Sarajevo ocene iz vjeronauke ipak ulaze u prosjek. * 20. 5. - [[Damir Polančec]] je optužio ravnatelja policije Olivera Grbića da je predložio HDZ-u pisanje anonimnih kaznenih prijava protiv opozicijskih čelnika. * [[21. 5.]] - Severno[[sudan]]ske snage zauzele sporni grad Abyei. ** aktivistkinja [[Manal al-Šarif]] objavila video kako vozi automobil u [[Saudijska Arabija|Saudijskoj Arabiji]].<ref name="France24_huwaiderfilmed" >{{cite web|title=The Saudi woman who took to the driver's seat|date=23.5. 2011|url=http://observers.france24.com/en/20110523-saudi-woman-arrested-defying-driving-ban-manal-al-sharif-khobar|publisher=observers.france24.com| author= Wajeha al-Huwaider}}</ref> Zbog toga je nakratko uhićena. * [[22. 5.]] - Poraz vladajućih socijalista na lokalnim izborima u Španiji, već danima traju protesti protiv političke klase. * 22. 5. - Oko 140 mrtvih u gradu [[Joplin, Missouri]] zbog jakog [[tornado|tornada]] (najsmrtonosniji od 1949). * [[23. 5.]] - Nakon što je jemenski predsednik Saleh odustao od dogovora, velika plemenska federacija se izjasnila za opoziciju - dolazi do borbi u Sani. * [[26. 5.]] - [[Ratko Mladić]] uhapšen u Srbiji ([[Lazarevo]] kod [[Zrenjanin]]a), izručen [[31. 5.]] * 27 - 28. 5. - Samit srednje i istočne Evrope u Varšavi, došao Obama, zbog učešća Kosova nema Tadića i Baseskua, Džurinda uslovno. * [[28. 5.]] - Eksplozija u bivšoj Šibicari u Osijeku, pet povrijeđenih. * [[29. 5.]] - Finale Lige šampiona u Londonu: Barselona - Mančester Utd 3:1. * 29. 5. - Manji neredi u Beogradu, nakon mitinga radikala u korist Ratka Mladića. * [[31. 5.]] - Poljoprivrednici blokirali puteve u Vojvodini. * [[maj]] - [[Jupiter (planeta)|Jupiter]], [[Venera (planeta)|Venera]], [[Merkur (planeta)|Merkur]], [[Mars (planeta)|Mars]] vidljivi u 6° neba (u svitanje, nisko nad horizontom) ([http://apod.nasa.gov/apod/ap110521.html slika]). * maj - Velike poplave oko [[Misisipi]]ja u SAD. * maj-jun - Hiljade ljudi se zarazile opasnim sojem bakterije [[Escherichia coli]] u Evropi, naročito Nemačkoj (pa i SAD), sumnjalo se na španske krastavce (pogrešno, Španci besni), pa nemačke klice pasulja/graha. === Jun/Juni/Lipanj === * [[1. 6.]] - [[Sepp Blatter]] dobio četvrti mandat na čelu [[FIFA]], bez konkurenta, u senci korupcijskih skandala koji potresaju organizaciju. * [[3. 6.]] - [[Novak Đoković]] izgubio od Federera u polufinalu French Opena - prekinut niz od 43 pobede. * [[4. 6.]] - [[Jemen]]ski predsjednik [[Ali Abdullah Saleh]] otišao u Saudijsku Arabiju kako bi izliječio rane zadobivene prethodnog dana u napadu na predsjedničku palaču. * 4. 6. - Vaterpolisti Partizana su šampioni Evrope (u Rimu Partizan - Pro Reko 11:7). * 4. 6. - Erupcija [[vulkan]]a Puyehue u Čileu, ispušteni pepeo će poremetiti avionski saobraćaj na južnoj polulopti. * [[4.6.|4]] - [[5. 6.]] - [[Papa]] [[Benedikt XVI]] posjetio [[Hrvatska|Hrvatsku]]. * [[5. 6.]] - Izvanredni parlamentarni izbori u [[Portugal]]u (pobjedili opozicioni [[Socijaldemokratska partija (Portugal)|socijaldemokrati]]) i prevremeni izbori za [[makedonija|makedonsko]] [[Sobranje Republike Makedonije|Sobranje]] (pobedio vladajući [[VMRO-DPMNE]]). * [[6. 6.]] - Sirijske vlasti tvrde da je u severozapadnom gradu Jisr al-Shughour ubijeno 120 pripadnika snaga reda. * [[8. 6.]] - [[Boris Tadić]] i [[Ilham Alijev]] otvorili obnovljeni Tašmajdanski park u Beogradu, otkriveni spomenici [[Milorad Pavić|Miloradu Paviću]] i [[Hejdar Alijev|Hejdaru Alijevu]]. * 8. 6. - [[Bon Jovi]] na Maksimiru započeo europsku turneju. * 8. 6. - "[[Amina Abdallah Araf al Omari|A Gay Girl In Damascus]]": londonska Riječanka Jelena Lečić otkriva da je njena slika upotrebljena za lik tajanstvene (i izmišljene) sirijske blogerke. * [[9. 6.]] - Uhićen [[varaždin]]ski gradonačelnik [[Ivan Čehok]] ("zlouporaba položaja i ovlasti"). * 9. 6. - U Novom Pazaru osnovana kontroverzna Bošnjačka akademija nauka i umetnosti. * [[10. 6.]] - Europska komisija prijedlaže zatvaranje pregovora te da se Hrvatska pridruži Europskoj uniji 1. srpnja [[2013]] (potvrđeno 24.6., formalni završetak 30.6.). * 10. 6. - Deda [[Savo Milošević|Sava Miloševića]] ubio svog sina i fudbalerovog oca u porodičnoj svađi. * [[11. 6.]] - Razbijen [[Split Pride]]. * [[12. 6.]] - [[Recep Tayyip Erdoğan]] dobio treći mandat na izborima, ići će na promenu ustava. * [[15. 6.]] - Četiri "ne" na referendumima u Italiji - neuspeh za [[Silvio Berlusconi|Berlusconija]]. * 14 - [[15. 6.]] - Strategijska vojna konferencija u Beogradu sa učesnicima iz 60 zemalja ([[NATO]], [[Partnerstvo za mir]], [[Mediteranski dijalog]], [[Istanbulska inicijativa]]). * [[15. 6.]] - Generalni štrajk u Grčkoj, neredi u Atini (vlada rekonstruisana dva dana kasnije). * 15. 6. - Totalno [[pomračenje Meseca]] vidljivo u našim krajevima. * [[17. 6.]] - JAT-ova linija za Dubrovnik, posle više od 20 godina. * [[18. 6.]] - [[Amy Winehouse]] "skandalozno" počela evropsku turneju na beogradskom Kalemegdanu (što će se ispostaviti kao njen poslednji nastup u životu); svirali i [[Moby]], [[Elemental]], [[Zemlja Gruva]], [[Bei The Fish]] sa [[Karolina Gočeva|Karolinom Gočevom]]. * [[20. 6.]] - Požar u [[sisak|sisačkoj]] rafineriji nafte. * [[24. 6.]] - U Rimu potpisan Temeljni ugovor između Crne Gore i Vatikana. * 24. 6. - Jako nevreme u centralnoj Srbiji, naročito pogođeni [[Arilje]] i [[Aleksinac]]. * [[26. 6.]] - Na [[Motajica|Motajici]] u Republici Srpskoj uhapšen kamiondžija Dragan Paravinja, zbog nestanka [[Antonia Bilić|Antonie Bilić]] iz okoline Drniša. * [[28. 6.]] - U [[Višegrad]]u položen kamen temeljac Andrićgrada, gradnja po zamisli [[Emir Kusturica|Emira Kusturice]], finansira Republika Srpska. * [[29. 6.]] - Grčki parlament odobrio stroge mere štednje, novi nemiri u Atini i generalni štrajk. === Jul/Juli/Srpanj === [[Datoteka:Nole Skupstina BG feb08.jpg|thumb|180px|[[Novak Đoković]]]] * [[1. 7.]] - [[Albert II, knez od Monaka]], oženio se bivšom južnoafričkom plivačicom [[Charlene Wittstock]] (crkvena ceremonija sutradan). * 1. 7. - [[Apple]] i [[Microsoft]] kupili bankrotirani Nortel Networks za 4,5 milijardi dolara (u pitanju je preko 6000 patenata, licitirao i Google). * [[3. 7.]] - [[Novak Đoković]] osvojio [[Wimbledonski teniski turnir]] pobedom nad [[Rafael Nadal|Rafaelom Nadalom]]), nakon što je već obezbedio prvo mesto na [[Asocijacija teniskih profesionalaca|ATP]] listi (sutradan veliki doček u Beogradu, ostaje neprekidno na prvom mestu do novembra 2016). * 3. 7. - [[Građanski rat u Siriji]]: - dva dana nakon masovnih protesta počinje [[Opsada Hame (2011)|vojna blokada Hame]]. * 3. 7. - [[Mate Pavić]] u paru s Englezom Georgeom Morganom osvojio juniorski Wimbledon. * 3. 7. - Beograd i Priština postigli sporazume o matičnim knjigama i slobodi kretanja. * 3. 7. - [[Yingluck Shinawatra]], [[Thaksin Shinawatra|Thaksinova]] sestra, pobedila na izborima u [[Tajland]]u i formira vladu. * [[6.7.|6]] -[[10. 7.]] - U Beogradu 20. godišnje zasedanje Parlamentarne skupštine [[OEBS]]. * [[7. 7.]] - Britanski tabloid ''[[News of the World]]'' (vlasnik [[Rupert Murdoch]]) će biti ugašen, usled skandala sa prisluškivanjem i hakovanjem građana i javnih ličnosti (poslednji broj 10. 7., izlazio od [[1843]]). * 7. 7. - Objavljeno da je počela gradnja [[Kineski most (Beograd)|Kineskog mosta]] ([[Zemun]]-[[Borča]]), preko [[Dunav]]a u Beogradu (stigli kineski radnici, priprema gradilišta). * 7. 7. - Prvi put presađen sintetički organ - [[dušnik]] dobijen uz pomoć [[Matična ćelija|matičnih ćelija]]. * [[8. 7.]] - General-pukovnik [[Mladen Kruljac]], zapovjednik Kopnene vojske [[Oružane snage RH|Oružanih snaga Hrvatske]], uhapšen pod optužbom za financijske malverzacije. * [[9. 7.]] - {{flag|Južni Sudan}} nezavisan od [[Sudan]]a. * [[10. 7.]] - Potonuo turistički brod na [[Volga|Volgi]] u Rusiji, preko stotinu utopljenih. * [[11. 7.]] - Eksplozija u pomorskoj bazi na [[Kipar|Kipru]] (zaplenjeno iransko oružje), najmanje 12 mrtvih (uključujući komandanta mornarice), uništena najveća elektro-centrala na ostrvu. * [[13. 7.]] - U Osijeku umro [[Đuro Brodarac]] (bio uhapšen [[20. 6.]] pod optužbom za ratne zločine u Sisku). * [[14. 7.|14]] - [[17. 7.]]? - Veliki požar na [[Brač]]u. [[Datoteka:ناعورة كازو ويظهر الجسر الروماني الحجري.JPG|thumb|200px|[[Hama]], Sirija]] * [[15. 7.]] - [[Dawn (svemirska sonda)]] ušla u orbitu oko asteroida [[4 Vesta]]. * [[16.7.|16]] - [[31. 7.]] - [[Datoteka:Water polo pictogram.svg|25px]] U [[Šangaj]]u svetsko prvenstvo u vodenim sportovima. Vaterpolo [[30. 7.]]: Italija 1, Srbija 2, Hrvatska 3. * [[18. 7.]] - [[Ivo Sanader]] izručen Hrvatskoj iz Austrije (gde je uhapšen 10. 12. 2010.) * 18. 7. - [[Sándor Képíró]] u Budimpešti oslobođen optužbi u vezi Novosadske racije [[1942]]. ("nedostatak dokaza"). * 18. 7. - Lansiran [[RadioAstron]], ruski [[svemirska opservatorija|orbitalni]] [[radio teleskop]]. * [[19. 7.]] - Rupert Murdoch i njegovi saradnici svedoče pred britanskim parlamentom (napadnut penom za brijanje). * [[20. 7.]] - [[Goran Hadžić]], poslednji haški begunac iz bivše Jugoslavije, uhapšen kod [[Krušedol]]a na Fruškoj gori (izručen dva dana kasnije). * 20. 7. - UN formalno proglasile glad u južnoj [[Somalija|Somaliji]]. * [[21. 7.]] - Program [[Space Shuttle]], započet probnim letovima [[1981]], okončan povratkom ''Atlantis''-a sa misije STS-135. * 21. 7. - Eurozona dogovorila program pomoći Grčkoj, vredan oko 159 milijardi eura. * 21. 7. - Kosovska vlada primenila recipročne mere za robu iz Srbije ("embargo"), uvedena carina od 10% na robu iz BiH. * [[22. 7.]] - [[Napadi u Norveškoj 2011|Napadi]] u [[Norveška|Norveškoj]]: [[Anders Behring Breivik|osoba]] povezana s ekstremnom desnicom izazvala eksploziju ispred sedišta vlade u [[Oslo|Oslu]] (8 mrtvih), zatim pucao na [[Savez radničke omladine (Norveška)|podmladak]] vladajuće [[Radnička stranka (Norveška)|Laburističke stranke]] u kampu na ostrvu [[Utoeya]] (68 mrtvih). * [[23. 7.]] - [[Amy Winehouse]] pronađena mrtva u svom stanu. * 23. 7. - Nesreća kineskog brzog voza kod grada Wenzhou, 34 mrtvih. * [[25. 7.]] - Specijalci Kosovske policije uveče zauzeli prelaz Brnjak na severu [[Kosova]] (zap. od [[Zubin Potok|Zubinog Potoka]]), lokalni Srbi ih sprečili da zauzmu i Jarinje (sev. od [[Leposavić]]a). * [[26. 7.]] - Kod Zubinog Potoka fatalno ranjen kosovski policajac. * [[27. 7.]] - Zapaljen prelaz Jarinje, nakon čega je [[KFOR]] blokirao i njega i Brnjak. MORH saopštio da je pucano na hrvatske helikoptere u sastavu KFOR-a. * [[28. 7.]] - [[Rat u Libiji]]: pod nejasnim okolnostima ubijen [[Abdul Fatah Younis]], pobunjenički komandant, ranije Gadafijev saradnik i ministar unutarnjih poslova. * [[29. 7.]] - General [[Jovan Divjak]] se vratio u Sarajevo, nakon što je austrijski sud odbio srpski zahtev za izručenje (bio uhapšen u Beču 3. 3.). * 29. 7. - Ustavni sud Hrvatske ukinuo odredbe Ustavnog zakona o manjinama, po kojima su one ispod 1,5% imale dvostruko pravo glasa, odn. srpska manjina je imala zagarantovana tri mjesta. * [[31. 7.]] - [[Sirija]]: poslati tenkovi na protivnike predsednika Asada u gradu [[Hama]], veliki broj žrtava ("Ramadanski masakr"). * 31. 7. - Velike poplave u [[Tajland]]u, 815 mrtvih. === Avgust/August/Kolovoz === * [[1. 8.]] - Papa Benedikt XVI naložio je porečko-pulskoj biskupiji da talijanskim benediktincima vrati samostan Dajla, odnosno imovinu vrednu 25 miliona eura, što je za Hrvatsku neprihvatljivo. * [[2. 8.]] - Posle jetke rasprave podignut plafon zaduživanja u SAD, sa 14,3 do najviše 16,7 biliona dolara, uz smanjivanje potrošnje (ali ostaju poreske povlastice za najbogatije). * [[3. 8.]] - Željko Mitrović, direktor "Pinka", objavljuje da će bojkotovati hrvatsku robu i turizam, nakon što je oglašena prodaja jahte koja mu je zaplenjena u Hrvatskoj. * [[5. 8.]] - Agencija [[Standard & Poor's]] snizila [[kreditni rejting]] [[SAD|Sjedinjem Državama]] sa besprekornih AAA na AA+, što predstavlja prvi takav slučaj od [[1917]]; prethodnog dana [[Dow Jones Industrial Average]] pao za više od 512 bodova (rekord od jeseni [[2008]]), burno i na ostalim svetskim berzama. * 5. 8. - Lansirana [[Juno (svemirska letjelica)]], trebala bi istraživati [[Jupiter (planeta)|Jupiter]] od [[2016]]. * [[6. 8.]] - Talibani oborili helikopter [[Boeing CH-47 Chinook|Chinook]] u Afganistanu, poginuo 31 Amerikanac (15 ''Navy SEAL'' specijalaca) i 7 Afganaca, najveći dnevni gubitak koalicionih snaga tokom [[Rat u Afganistanu|rata u Afganistanu]] i najveći gubitak SEAL-a ikad. * 6. 8. - Protesti u londonskom Tottenham-u zbog ubistva jednog mladića od strane policije, pretvorili se u nerede; narednih dana [[Neredi u Engleskoj 2011|pljačke i paljevine]] širom [[London]]a i u većim engleskim gradovima. * [[10. 8.]] - [[Švicarski franak]] nakratko dostiže rekordnu vrijednost od 0,97 eura - nevolja za one sa kreditima u toj valuti. * [[14. 8.]] - Novak Đoković osvojio Rodžers kup u Montrealu (prvi teniser sa pet mastersa u sezoni). * [[15. 8.]] - [[Google]] objavio da preuzima Motorola Mobility za 12,5 milijardi dolara. * 15. 8. - Dogovor o vraćanju srpskog jezika u crnogorski obrazovni sistem (premijer Lukšić i predstavnici opozicije, preduslov za izborni zakon, potreban za početak pregovora sa EU) - ali rasprava nije gotova. * [[16. 8.]] - Hrvatski poduzetnik Tomislav Horvatinčić gliserom usmrtio dvoje Talijana kod Primoštena. * [[18. 8.]] - Militanti ubili osam [[Izrael]]aca kod Ejlata, u izraelskoj poteri na Sinaju poginulo pet [[egipat]]skih zaštitara - kriza u odnosima dve zemlje. [[Datoteka:Aerial View of Abraj Al Bait Under Construction.jpg|mini|250px|Pogled na [[Sveta džamija|Veliku džamiju]] i [[Abradž Al Bait]] 2010.]] * [[19. 8.]] - Saudijski kralj [[Abdulah ibn Abdulaziz al-Saud|Abdulah]] je zvanično otvorio Mekansku kraljevsku sahat-kulu, visoku 601 metar, sa četiri brojčanika od 43 metra, najvećim na svetu - deo kompleksa [[Abradž Al Bait]] pored Velike džamije, koja se takođe proširuje. * 19. 8. - [[Indija|Indijski]] borac protiv korupcije [[Anna Hazare]] počeo štrajk glađu, njegovo pritvaranje ranije tokom tjedna izazvalo prosvjede u zemlji. * [[20. 8.]] - [[Rat u Libiji]]: pobunjenici zauzimaju Zaviju, zapadno od Tripolija, koji se sada smatra opkoljenim - već sutradan brzim prodorom ulaze u grad. * 20. 8. - Na Belgrade Beer Fest-u izbodeno osam posetilaca od jednog počinitelja. * [[23. 8.]] - Libijski pobunjenici ušli u Gadafijev kompleks Bab al-Azizija; na istočnom frontu pao Ras Lanuf. * 23. 8. - Kancelarka [[Angela Merkel]] u poseti Beogradu, poručuje da treba ukinuti paralelne institucije na Kosovu. * [[24. 8.]] - [[Jadranka Kosor]] u poseti [[Priština|Prištini]] - nove varnice u odnosima sa Srbijom. * [[27. 8.]] - [[Zubin Mehta]] i [[Beogradska filharmonija]] nastupili u [[Dubrovnik]]u. * [[28. 8.]] - [[Uragan Irena|Uragan/tropska oluja Irena]] pogađa Istočnu obalu SAD, uključivši [[New York]], uzrokovavši nekoliko desetaka ljudskih žrtava i materijalnu štetu. * [[30. 8.]] - [[Yoshihiko Noda]] izabran za [[japan]]skog premijera (posle [[Naoto Kan]]a) - šesti premijer u pet godina. === Septembar/Rujan === * [[24. 8.]] - [[7. 9.]] - U koordiniranoj ofenzivi [[Turska]] i [[Iran]] su porazili na svom teritoriju [[PJAK|kurdske pobunjenike]] s bazama u severnom [[Irak]]u * [[2. 9.]] - Regionalni samit u [[Viminacijum]]u. * 2. 9. - Pregovori Beograda i Prištine, dogovor o carinskim pečatima i katastrima. * 2. 9. - Pad vojnog helikoptera na poluostrvu [[Luštica]] u Crnoj Gori, trojica poginulih. * 2. 9. - [[Turska]] proteruje [[izrael]]skog ambasadora, posledica napada na konvoj za Gazu maja [[2010]], za koji se Izrael nije želeo izvinuti. * [[3. 9.]] - [[Blanka Vlašić]] srebrna na svjetskom prvenstvu u Daegu-u, [[Južna Koreja]]. * 3. 9. - Najveće okupljanje u istoriji [[Izrael]]a, traži se socijalna pravda. * 3. 9. - Kontroverzna [[NE Bušeher|Nuklearna elektrana Bušêr]] daje struju iranskoj mreži - prva NE na Bliskom istoku. * [[5.9.|5]] - [[6. 9.]] - Ministarski skup [[Pokret nesvrstanih|Pokreta nesvrstanih]] u Beogradu, povodom [[Prva konferencija Pokreta nesvrstanih|50-godišnjice osnivanja]]. * [[6. 9.]] - Prvostepena presuda generalu [[Momčilo Perišić|Perišiću]] pred [[ICTY]] (optužbe za Sarajevo, Zagreb i Srebrenicu) - 27 godina. [[Datoteka:Aleksandar Makedonski vo Skopje 052.JPG|mini|180px|Spomenik u Skoplju]] * [[7. 9.]] - U padu aviona u ruskom Jaroslavlju izginula skoro cela ekipa hokejaškog kluba "Lokomotiva" iz tog grada (ukupno 43 poginula). * [[8. 9.]] - Dogovor u Crnoj Gori o nazivu školskog predmeta: Crnogorski-srpski, bosanski, hrvatski jezik i književnost. * 8. 9. - Proslava 20 godina nezavisnosti [[Makedonija|Makedonije]], otkrivena statua "Ratnik na konju" (tj. [[Aleksandar Makedonski]]). * [[10. 9.]] - Demonstranti poharali izraelsku ambasadu u Kairu. * [[12. 9.]] - Otvorena [[Narodna biblioteka Srbije]], posle četvorogodišnje rekonstrukcije. * 12. 9. - [[Božidar Vučurević]] pobegao u BiH (očekivao izručenje u Hrvatsku ili BiH iz Srbije). * 12/[[13. 9.]] - [[Novak Đoković]] osvojio [[US Open]] (u dugom meču pobeđen [[Rafael Nadal]]). * [[13. 9.]] - Ministar unutrašnjih poslova [[Tomislav Karamarko]] ušao u [[HDZ]], premijerka [[Jadranka Kosor|Kosor]] odbacuje tvrdnje o "crnim fondovima" HDZ u izborima [[2005]] i [[2007]]. * 13. 9. - Požar i eksplozije u napuštenoj vojarni "Stara Straža" kod [[Pađene|Pađena]] blizu Knina. * [[14. 9.]] - Italijanski parlament odobrio mere štednje u iznosu od 50 milijardi eura, sred protesta na ulicama. * [[15. 9.]] - Forum o bezbednosti u Beogradu; ruski ambasador [[Aleksandar Konuzin]]: "samo Rusija i [[Vuk Jeremić]]" se zalažu za Srbiju. * 15. 9. - Parlamentarni izbori u [[Danska|Danskoj]], pobeda levog centra, [[Hele Torning-Šmit]] će postati prva žena premijer. * [[16. 9.]] - [[EULEX]], kosovska policija i carina preuzeli granične prelaze Jarinje i Brnjak na severu Kosova, Srbi blokiraju prelaze; na Merdaru dozvoljen uvoz robe iz Srbije (embargo uveden u julu). * 16. 9. - Lokalizovan veliki šumski požar kod [[Ušće (Kraljevo)|Ušća]], nedaleko od Kraljeva. * [[17. 9.]] - [[Centar harmonije]], proruska partija, dobio relativnu većinu na izborima u [[Latvija|Latviji]] (ne očekuje se ulazak u vladu). [[Datoteka:Day 12 Occupy Wall Street September 28 2011 Shankbone 9.JPG|thumb|200px|''[[Occupy Wall Street]]'']] * 17. 9. - U Njujorku počinju protesti ''[[Occupy Wall Street]]''. * [[18. 9.]] - [[Datoteka:Volleyball (indoor) pictogram.svg|25px]] Završeno [[Evropsko prvenstvo u odbojci 2011.]] u Austriji i Češkoj - Srbija prvak. * 18. 9. - [[EuroBasket 2011]] u Litvaniji: Španija 1, Makedonija 4, Slovenija 7, Srbija 8, Hrvatska deli 13, BiH deli 17, Crna Gora deli 21. mesto. * [[20. 9.]] - Izglasano nepovjerenje ljevičarskom premijeru Slovenije [[Borut Pahor|Borutu Pahoru]]. * 20. 9. - Agencija Standard & Poor's snizila kreditni rejting Italije sa A+ na A. * [[21. 9.]] - Beogradsko tužilaštvo poslalo 40 optužnica za ratne zločine u Zagreb (među kojima Šeks, Merčep, Vekić, Glavaš) - Hrvatska najavljuje proglašenje ništavnosti takvih optužnica. * [[22. 9.]] - [[CERN]] objavljuje zbunjujuća merenja [[neutrino|neutrina]] bržih od svetlosti (suprotno pretpostavci [[Teorija relativnosti|teorije relativnosti]]) - razjašnjeno kao greška sledećeg marta. * 22. 9. - Rat u Libiji: snage Prelaznog veća zauzele južni pustinjski grad Sabha. * 22. 9. - Obnovljen saobraćaj na uskotračnoj pruzi [[Mokra Gora]] - [[Višegrad]]. * [[23. 9.]] - [[Jemen]]ski predsednik Saleh se vratio s lečenja u Saudi Arabiji, u sred eskalacije nasilja. * 23. 9. - Palestinski predsednik Mahmoud Abbas zahteva puno članstvo [[Palestinska samouprava|Palestine]] u UN. * [[24. 9.]] - Objavljeno da će premijer [[Vladimir Putin]] biti kandidat [[Jedinstvena Rusija|Jedinstvene Rusije]] na predsedničkim izborima (što podržava sadašnji predsednik Medvedev). * 24. 9. - Ubistvo bugarskog mladića za koje je osumnjičen [[romi|romski]] "car" izaziva val antiromskih protesta u [[Bugarska|Bugarskoj]]. * [[26. 9.]] - U Srbiji usvojen Zakon o restituciji (nacionalizovane imovine). * [[27. 9.]] - Sukob KFOR-a sa Srbima na prelazu Jarinje, nakon što je pokušao ukloniti barikadu - povređeni s obe strane. * [[29. 9.]] - Pogibija četvorice radnika od odrona u [[zemun]]skoj Kalvariji (dan žalosti u Beogradu 3. 10.). * 28. 9. - Lansirana prva kineska orbitalna stanica [[Tiangong 1]]. * [[30. 9.]] - MUP Srbije zabranio okupljanja u Beogradu narednog vikenda ([[Belgrade Pride]] zakazan 2. 10., kao i kontra-okupljanja). * 30. 9. - U [[Jemen]]u ubijen [[Anwar al-Avlaki]], glavni propagandista [[Al Qaeda]]-e. === Oktobar/Listopad === * [[1.10.|1]] - [[15. 10.]] - [[Popis stanovništva 2011. u Srbiji]] (Albanci bojkotuju, muftija Zukorlić neuspešno pozvao na bojkot) - popisano 7.120.666 stanovnika (oko 370.000 manje nego 2002). * 1/[[2. 10.]] - Na [[Bruklinski most|Bruklinskom mostu]] uhapšeno 700 ljudi iz protestnog pokreta ''[[Occupy Wall Street]]'' koji traje od 17. 9. * [[2. 10.]] - [[Datoteka:Volleyball (indoor) pictogram.svg|25px]] Završen [[Evropsko prvenstvo u odbojci za žene 2011.|Evropski šampionat]] u [[odbojka|odbojci]] za žene u Italiji i Srbiji: Srbija prvak, Hrvatska 13. * [[3. 10.]] - Otvoren novi [[Most kod Beške]], odmah uz stari, na autoputu Beograd - Novi Sad. * [[4. 10.]] - [[Somalija]]: kamion-bomba uleteo u kompleks prelazne vlade u Mogadišuu - 100 mrtvih. * [[6. 10.]] - Web-aktivisti ''Anonymous Serbia'' proturili vest da je [[Dobrica Ćosić]] dobio Nobelovu nagradu za književnost. * 6. 10. - Sukob navijača u Sarajevu, pred prijateljsku utakmicu Željezničar – Hajduk. * [[8. 10.]] - Muzički festival "Volim devedesete" u beogradskoj Areni. * [[9. 10.]] - Izbori u [[Poljska|Poljskoj]]: pobedila [[Građanska platforma]] premijera [[Donald Tusk|Donalda Tuska]] - prvi put u postkomunizmu da vlada bude reizabrana. * 9. 10. - U protestima [[Kopti|Kopta]] u Kairu povodom spaljivanja crkve u Asuanu poginulo 25 ljudi. * [[10. 10.]] - [[Francuska]] i [[Belgija]] su postigle dogovor težak 90 milijardi evra o spašavanju banke [[Dexia]]. * [[11. 10.]] - Bivša ukrajinska premijerka [[Julija Timošenko]] zbog financijskih malverzacija (sklapanje gasnog ugovora sa Rusijom) osuđena na sedam godina zatvora. * 11. 10. - Zbog neprevladanih razlika među albanskim i makedonskim predstavnicima u državnoj komisiji, propao popis stanovništva u Makedoniji. * 11. 10. - "Iranska zavera": Iran doveden u vezu s navodnim planom da saudijski ambasador u SAD bude ubijen bombom. * [[12. 10.]] - Preporuka Evropske komisije: Srbiji status kandidata (početak pregovora zavisno od dijaloga sa Kosovom), Crnoj Gori početak pregovora (konačna odluka u decembru). * [[14. 10.]] - Veliki požar u parku prirode [[Hutovo blato]]. * [[15. 10.]] - Globalni dan protesta tipa ''Occupy...'' zbog finansijske zlouprave i sasecanja potrošnje (inspirisano pokretima u New Yorku, Španiji i drugde) - takođe i u Hrvatskoj, BiH, Srbiji. * [[17. 10.]] - [[Kenija]] poslala trupe u [[Somalija|Somaliju]], protiv terorističke grupe [[Al-Shabaab]] (osumnjičeni za otmice stranih turista). * [[18. 10.]] - Na osnovu sporazuma [[Izrael]]a i [[Hamas]]a oslobođen izraelski vojnik [[Gilad Shalit]], posle petogodišnjeg zarobljeništva, u zamenu za 1027 palestinskih zatvorenika. * 18. 10. - Osam od 11 zemalja [[Zajednica Nezavisnih Država|ZND]] potpisalo sporazum o slobodnoj trgovini. * [[19.10.|19]] - [[20. 10.]] - Dvodnevni generalni štrajk u Grčkoj i neredi u Atini, dok parlament usvaja nove mere štednje. [[Datoteka:Muammar al-Gaddafi, 12th AU Summit, 090202-N-0506A-534 cropped.jpg|thumb|200px|† [[Muammar al-Gaddafi]]]] * [[20. 10.]] - [[Muamer el Gadafi]] ubijen prilikom zauzeća [[Surt|Sirta]], njegovog poslednjeg uporišta (bio na vlasti od [[1969]]). * 20. 10. - [[KFOR]] počeo da uklanja srpske barikade na severu Kosova. * 20. 10. - Baskijska [[ETA]] objavila da "definitivno" prekida akcije. * [[21. 10.]] - Hrvatski sabor izglasao Zakon o ništetnosti optužnica JNA, bivše Jugoslavije i Srbije; skinut imunitet zastupniku SDP Željku Jovanoviću, zbog privatne optužnice HDZ-a. * [[23. 10.]] - Izbori za ustavotvornu skupštinu [[Tunis]]a, umereno islamistički pokret Ennahda dobio relativnu većinu mesta. * 23. 10. - Razoran zemljotres kod turskog grada [[Van]], preko 600 mrtvih. * [[24. 10.]] - Studenti nastavljaju blokadu Filološkog i Filozofskog fakulteta u Beogradu, uprkos napadu skinheda i lažne dojave o bombi (blokada zamrznuta 10. 11.). * 24. 10. - Otvoren [[most Rio Negro]] između [[Manaus]]a i Irandube, dugačak 3.595 m iznad reke, jedini most u sistemu Amazona. * [[26. 10.]] - Prvi komercijalni let [[Boeing 787]] Dreamliner. * [[27. 10.]] - [[Evropska dužnička kriza]], dogovor evropskih lidera u Briselu: banke da oproste 50% grčkih dugova, mehanizam za pojačavanje fonda za saniranje dugova (''bailout'') do oko 1000 milijardi eura. * 27. 10. - [[USKOK]] proširio istragu korupcije na stranku [[HDZ]] (tri dana kasnije blokirana imovina). * 27. 10. - Kovnica u [[Perth]]u, Australija, izdala najveći zlatnik na svetu: blizu 80&nbsp;cm u prečniku, 12&nbsp;cm debljine, težak 1.000&nbsp;kg. * [[28. 10.]] - [[Napad na ambasadu SAD u Sarajevu 2011.|Napad na ambasadu SAD u Sarajevu]]: vehabija Mevlid Jašarević iz Novog Pazara pucao na američku ambasadu u Sarajevu (sutradan hapšenja u Sandžaku). * 28. 10. - Početak suđenja [[Ivo Sanader|Ivu Sanaderu]] u Zagrebu (optužen za ratno profiterstvo). * [[30. 10.]] - [[Rosen Plevneliev]], kandidat vladajuće stranke [[GERB]], u drugom krugu izabran za predsjednika [[Bugarska|Bugarske]] (2012-17). * [[31. 10.]] - UN zvanično proglasile rođenje 7-milijarditog [[Stanovništvo|stanovnika]] planete, na [[Filipini]]ma. * 31. 10. - [[UNESCO]] primio [[Palestinske Teritorije|Palestinu]] za punopravnog člana, SAD obustavljaju finansiranje. * oktobar - Poplave u Tajlandu, uključujući [[Bangkok]]; krajem meseca snežna oluja na severoistoku SAD. === Novembar/Studeni === * [[1. 11.]] - Gubici na berzama, nakon što je grčki premijer [[Georgios Papandreou Mlađi|Papandreu]] neočekivano najavio referendum o planu za saniranje krize u eurozoni. * [[2. 11.]] - [[Josip Boljkovac]] uhapšen po optužbi za ratne zločine [[1945]] (Ustavni sud ga pustio 30. 11., iz proceduralnih razloga). * 2. 11. - [[Sirija|Sirijska]] vlada pristala da zaustavi napade na demonstrante, na inicijativu [[Arapska liga|Arapske lige]] (ali ubijanje se nastavlja, naročito u [[Homs]]u). * [[6. 11.]] - U Grčkoj postignut dogovor o vladi nacionalnog jedinstva, s drugim premijerom. * 6. 11. - Protesti u [[Banja Koviljača|Banji Koviljači]] zbog velikog broja azilanata u mestu i osećanja nesigurnosti (naredne nedelje bojkot škole). * [[8. 11.]] - ''[[Srpskohrvatska Wikipedija]]'' ima 50.000 članaka. [[Datoteka:Nord Stream-et map.png|mini|200px|[[Severni tok]]]] * 8. 11. - Otvoren [[Severni tok]], gasovod ispod [[Baltik]]a. * [[11. 11.]] - [[Lukas Papadimos]] preuzeo kormilo nove, koalicione, vlade [[Grčka|Grčke]] (do sledećeg maja). * 11. 11. - [[Al Jazeera Balkans]] krenula s radom iz Sarajeva. * [[12. 11.]] - [[Silvio Berlusconi]], najdugotrajniji posleratni [[premijer Italije]], podneo ostavku nakon usvajanja reformskih mera (Italiji preti "grčki scenario"), pošto je koji dan ranije izgubio većinu u parlamentu. * 12. 11. - Arapska liga zamrzla članstvo Sirije, napadnute neke ambasade u Damasku. * 12. 11. - Velika eksplozija u raketnoj bazi Iranske revolucionarne garde kod [[Teheran]]a, poginulo 17 gardista među kojima i general Hassan Moghaddam, "arhitekta iranskog raketnog programa". * 12. 11. - Posle godinu i po dana etapne rekonstrukcije, svih šest traka [[Gazela (most)|Gazele]] pušteno u saobraćaj. * [[16. 11.]] - [[Mario Monti]] na čelu nove, tehnokratske, italijanske vlade (do 2013). * 16. 11. - Uhapšeno oko 70 demonstranata prilikom čišćenja parka zaposednutog od pokreta ''Occupy Wall Street''. * [[19. 11.]] - Novo nasilje u Egiptu: pokušaji čišćenja kairskog trga Tahrir od demonstranata koji su nepoverljivi prema vojnim vladarima. * [[20. 11.]] - Izbori u Španiji donose promenu vlasti: apsolutna većina za [[Narodna stranka (Španija)|Narodnu stranku]], novi premijer će biti [[Mariano Rajoy]] (od [[21. 12.]], do 2018). [[Datoteka:Ali Abdullah Saleh 2004.jpg|thumb|180px|[[Ali Abdulah Saleh]] se povlači s vlasti u [[Jemen]]u]] * [[23. 11.]] - [[Jemenska revolucija]]: predsednik [[Ali Abdulah Saleh]] u [[Rijad]]u potpisao plan Saveta zalivske saradnje, kojim se odriče vlasti (bio predsednik Severnog Jemena od [[1978]] i ujedinjene zemlje od [[1990]]). * [[25. 11.]] - U napadu NATO-a (ISAF) poginulo 25 pakistanskih vojnika, blizu granice te zemlje sa Afganistanom. * 25. 11. - Prvi od tri koncerta [[Dino Merlin]]a u beogradskoj Areni, uz pretnje desničarskih organizacija. * 25. 11. - Prijevremeni otpust za [[Mirko Norac|Mirka Norca]], poslije dvije trećine odslužene kazne za ratne zločine. * [[28. 11.]] - Sukob lokalnih Srba i KFOR-a u na barikadi u Jagnjenici kod Zubinog Potoka, desetine povređenih s obe strane (predsednik Tadić sutradan poziva Srbe da uklone barikade). * 28. 11. - Početak prvog od tri stupnja parlamentarnih izbora u [[Egipat|Egiptu]] (do januara 2012), prvih nakon obaranja Mubaraka - najuspešniji Partija slobode i pravde (povezani s Muslimanskim bratstvom) i [[salafizam|salafijska]] partija ''al-Noor''. * [[29. 11.]] - Demonstranti u [[Teheran]]u upali u britansku ambasadu, nakon što je V. Britanija uvela sankcije Iranu. === Decembar/Prosinac === * [[2. 12.]] - U Briselu postignut dogovor Beograda i Prištine o integrisanom upravljanju granicom. * [[4. 12.]] - [[Datoteka:Coat of arms of Croatia.svg|20px]] [[Parlamentarni izbori u Hrvatskoj 2011|Izbori u Hrvatskoj]]: opoziciona [[Kukuriku koalicija]] (SDP, HNS, IDS, umirovljenici) dobija natpolovičnu većinu (80 zastupnika), [[HDZ]] sa koalicijom 47 (najslabiji rezultat ikad). * 4. 12. - Izbori u Sloveniji: neočekivana pobeda [[Pozitivna Slovenija|Pozitivne Slovenije]] ljubljanskog gradonačelnika [[Zoran Janković|Zorana Jankovića]] (28,5% glasova). * 4. 12. - Parlamentarni izbori u Rusiji: vladajuća [[Jedinstvena Rusija]] osvaja 49,54% glasova (pad sa 64,3%), prijavljene mnoge nepravilnosti (narednih dana protesti, a Putin optužuje SAD da ih podstiču). * [[5. 12.]] - Potvrđeno otkriće ekstrasolarne planete [[Kepler-22b]], na kojoj bi voda mogla biti tečna. * 5. 12. - Uklonjena prva barikada na severu Kosova, u Jagnjenici. * [[6. 12.]] - Vojni penzioner i supruga skočili sa detetom sa šestog sprata samačkog hotela na beogradskoj Zvezdari - dete preživelo sa teškim povredama. * 6. 12. - [[Belgija]] dobila novu vladu 541 dan posle izbora (premijer [[Elio Di Rupo]]). * [[8.12.|8]] - [[9. 12.]] - Sastanak lidera EU, 23 zemlje prihvatile poreski i budžetski pakt za veću fiskalnu disciplinu (korak ka fiskalnoj uniji); Velika Britanija se usprotivila promeni ugovora Unije. * [[9. 12.]] - [[Datoteka:SchWett Kl 2a black.svg|18px]] Hrvatska u Briselu potpisala Pristupni ugovor sa EU (→ [[Pristupanje Hrvatske Europskoj uniji]]). * 9. 12. - Odluka u Briselu: početak pregovora o članstvu sa Crnom Gorom počinje u junu, uslovno; odluka o kandidaturi Srbije odložena do marta. * [[12. 12.]] - U Beogradu pretučen [[Jovo Kapičić]] (92), bivši načelnik [[UDBA]]-e. * [[13. 12.]] - Napad u [[Liège]]-u, pojedinac bombama i oružjem ubio petoro ljudi na autobuskom stajalištu. [[Datoteka:16 obljetnica vojnoredarstvene operacije Oluja 04082011 Zoran Milanovic 38.jpg|thumb|200px|[[Zoran Milanović]], premijer RH 2011 - 2016]] * [[15. 12.]] - SAD zvanično okončale rat u Iraku, [[Američka invazija na Irak|započet 2003]] (poslednji vojnici otišli tri dana kasnije). * 15. 12. - Američki vlasnik ''CMC'' zatvorio Željezaru Sisak, 916 radnika bez posla. * [[16. 12.]] - U sukobu štrajkača sa policijom u naftnom [[Kazahstan|kazaškom]] gradu Žanaozen poginulo 11 osoba. * 16. 12. - Novi sukobi u Kairu između demonstranata i vojske, ima desetak mrtvih. * [[19. 12.]] - Objavljena smrt [[Severna Koreja|severnokorejskog]] lidera [[Kim Jong-il]]-a dva dana ranije, za naslednika označen sin [[Kim Jong-un]]. * 19. 12. - Za [[Tarik Al-Hašimi]]-jem, sunitskim potpredsednikom pretežno [[Šiiti|šiitske]] [[irak|iračke]] vlade, izdata poternica zbog optužbe za terorizam (sklonio se u [[Kurdistan]]). * [[21. 12.]] - Osnovan [[Forum mladih SDF-a]] * [[22. 12.]] - Najmanje 63 osobe poginule u koordiniranim bombaškim napadima u [[Bagdad]]u. * 22. 12. - U Sarajevu premijera za novinare filma "[[U zemlji krvi i meda]]" [[Angelina Jolie|Angeline Jolie]]. * [[23. 12.]] - Nova hrvatska vlada, premijer [[Zoran Milanović]] iz SDP (do [[2016]]). * [[25. 12.]] - Islamistička grupa [[Boko Haram]] izvela bombaške napade na crkve u [[Nigerija|Nigeriji]], ubijeno najmanje 49 osoba (od Nove godine vanredno stanje u nekim delovima zemlje). * [[26. 12.]] - Na prelazima između Srbije i Kosova počela primena sporazuma o slobodi kretanja (dva dana kasnije za 14 - 15. 2. raspisan referendum o nepriznavanju kosovskih institucija na severu Kosova). * [[27. 12.]] - Posmatrači Arapske lige stigli u Siriju, gde nasilje ne popušta. * [[28. 12.]] - Izvešteno da su lideri "šestorke" postigli sporazum o [[Vijeće ministara Bosne i Hercegovine|Vijeću ministara BiH]], skoro 15 meseci od izbora. * [[29. 12.]] - Predsednik Srbije Boris Tadić pomilovao glumca [[Žarko Laušević|Žarka Lauševića]], osuđenog zbog dvostrukog ubistva i prekoračenja nužne odbrane 1993. (inače, njegova knjiga "Godina prođe - dan nikako" je bestseler). * 29. 12. - [[Samoa]] i [[Tokelau]] prešli na zapadnu stranu [[Međunarodna datumska granica|međunarodne datumske granice]], preskočen 30. decembar. * [[30. 12.]] - U opticaj ušla novčanica od 2000 [[Srpski dinar|dinara]], sa likom [[Milutin Milanković|Milutina Milankovića]]. == Tokom/tijekom godine == * [[Arapsko proleće]]: zbačene vlade u [[Tunis]]u ("Revolucija jasmina") i [[Egipat|Egiptu]] ([[Protesti u Egiptu (2011)|protesti...]]), krvavi neredi u [[Bahrein]]u, [[Rat u Libiji]], [[Sirijski ustanak]], oružani sukobi u [[Jemen]]u. * Ekonomska kriza i socijalno nezadovoljstvo: nastavak previranja u Grčkoj, studentski protesti u [[Čile]]u, ''[[Occupy Wall Street]]'' i slični pokreti... * Mala količina padavina u regionu i centralnoj Evropi, nizak vodostaj reka najesen. * Tragikomedija ''[[Nedodirljivi (film, 2011)|Nedodirljivi]]'' postaje drugi najkomercijalniji francuski film u francuskim kinima, te zabilježava i veliki uspjeh diljem svijeta. == Rođenja == * [[19. 10.]] - Giulia Sarkozy, kći francuskog predsednika == Smrti == {{glavni članak|:Kategorija:Umrli 2011.}} === Januar/Siječanj === * [[2. 1.]] - [[Pete Postlethwaite]], engleski glumac (* [[1946]]) * 2. 1. - [[Živko Đak]], srpski slikar i grafičar (* [[1942]]) * [[3. 1.]] - [[Fadil Hadžić]], hrvatski filmski režiser (* [[1922]]) * [[8. 1.]] - [[Jirži Dinstbir]], češki političar i diplomata (* [[1937]]) * [[10. 1.]] - [[Boško Petrović]], hrvatski jazz muzičar (* [[1935]]) * 10. 1. - Borivoje [[Bora Kostić]], srpski fudbaler (* [[1930]]) * [[11. 1.]] - [[Branko Franolić]], hrvatski jezikoslovac (* [[1925]]) * [[12. 1.]] - [[Vera Nešić]], srpska folk-pevačica (* [[1960]]) * [[15. 1.]] - [[Velimir Pravdić]], hrvatski akademik (* [[1931]]) * [[18. 1.]] - [[Pero Jurković]], hrvatski ekonomist i političar (* [[1936]]) * [[22. 1.]] - [[Ante Kuduz]], hrvatski slikar-grafičar i profesor Akademije likovnih umjetnosti (* [[1935]]) * [[23. 1.]] - [[Novica Tadić]], srpski pjesnik (* [[1949]]) * [[24. 1.]] - [[Nenad Lhotka]], hrvatski baletni umjetnik (* [[1922]]) * [[28. 1.]] - [[Fedor Kritovac]], hrvatski arhitekt, sociolog i publicist (* [[1938]]) === Februar/Veljača === * [[3. 2.]] - [[Maria Schneider]], francuska glumica (* [[1952]]) * 3. 2. - [[Jelena Milogradov-Turin]], srpski astronom (* [[1935]]) * [[4. 2.]] - [[Tura Satana]], američka glumica (* [[1938]]) * [[12. 2.]] - [[Mato Damjanović]], hrvatski šahist (* [[1927]]) * [[14. 2.]] - [[Vesna Andrijević-Matovac]], hrvatska sveučilišna profesorica i predsjednica Udruge žena oboljelih od raka dojke "Sve za nju" (* [[1960]]) * 14. 2. - [[Stjepan Šćavničar]], hrvatski akademik, mineralog i kristalokemičar (* [[1923]]) * [[15. 2.]] - [[Ivica Bednjanec]], hrvatski crtač i strip-autor (* [[1934]]) * [[16. 2.]] - [[Miroslav Mikuljan]], hrvatski dokumentarist i redatelj (* [[1943]]) * 16. 2. - [[Juraj Plenković]], hrvatski znanstvenik i profes * [[17. 2.]] - [[Predrag Vušović]], hrvatski glumac (* [[1960]]) * [[18. 2.]] - [[Dubravka Munjas]], hrvatska novinarka, urednica Novog lista (* [[1964]]) * [[21. 2.]] - [[Vladimir Ivir]], hrvatski jezikoslovac i leksikograf (* [[1934]]) * [[22. 2.]] - [[Ivan Picelj]], hrvatski slikar, grafičar i dizajner (* [[1924]]) * [[24. 2.]] - [[Vera Kostić]], primabalerina Beogradskog baleta (* [[1925]]) * [[26. 2.]] - [[Dragutin Vukušić]], hrvatski političar (* [[1936]]) * [[27. 2.]] - [[Nedžmetin Erbakan]], bivši premijer Turske (* [[1926]]) * [[28. 2.]] - [[Jane Russell]], američka glumica (* [[1921]]) * 28. 2. - [[Annie Girardot]], francuska glumica (* [[1931]]) === Mart/Ožujak === * [[1. 3.]] - [[Vjera Žagar Nardelli]], hrvatska glumica (* [[1927]]) * [[2. 3.]] - [[Ante Dorić]], jedan od osnivača Torcide (* [[1926]]) * [[3. 3.]] - [[Višnja Stahuljak]], hrvatska književnica (* [[1926]]) * [[7. 3.]] - [[Milka Ivić]], srpska lingvistkinja (* [[1923]]) * [[8. 3.]] - [[Milica Lukšić]], hrvatska književnica i prevoditeljica (* [[1964]]) * [[10. 3.]] - [[Nello Milotti]], hrvatsko-talijanski skladatelj i dirigent (* [[1927]]) * [[18. 3.]] - [[Warren Christopher]], američki diplomat, odvjetnik i političar (* [[1925.]]) * [[19. 3.]] - [[Miroslav Karaulac]], srpski književnik, prevodilac, književni istoričar (* [[1932]]) * [[23. 3.]] - [[Elizabeth Taylor]], američka glumica britanskog porekla (* [[1932]]) * 23. 3. - [[Živorad Kovačević]], bivši gradonačelnik Beograda, diplomata, leksikograf (* [[1930]]) * 23. 3. - [[Zorko Rajčić]], hrvatski glumac (* [[1930]].) === April/Travanj === * [[2. 4.]] - [[Brigita Ostojić]], hrvatska slikarica (* [[1967]].) * [[4. 4.]] - [[Boško Vuksanović]], hrvatski vaterpolist (* [[1928]].) * [[9. 4.]] - [[Sidney Lumet]], režiser (* [[1924]]) * [[14. 4.]] - [[Brana Crnčević]], srpski književnik i političar (* [[1933]]) * [[14. 4.]] - [[Walter Breuning]], najstariji amerikanac (* [[1896]]) * [[18. 4.]] - [[Ivica Vidović]], hrvatski glumac (* [[1939]]) * [[23. 4.]] - Branislav [[Bane Vukašinović]], srpski TV novinar (* [[1933]]) * 23. 4. - [[Milorad Bata Mihailović]], srpski slikar (* [[1923]]) * [[24. 4.]] - [[Sathya Sai Baba]], indijski hinduistički vođa (* [[1926]]) * [[30. 4.]] - [[Petru Krdu]], pesnik, preds. Književne opštine Vršac (* [[1952]]) === Maj/Svibanj === * [[1. 5.]] - [[Franjo Starčević]], hrvatski profesor, humanist i mirotvorac, osnivatelj Škole mira (* [[1923]]) * [[2. 5.]] - [[Osama bin Laden]], vođa [[Al Qaeda|Al Qaede]] (* [[1957]]) * [[3. 5.]] - [[Jackie Cooper]], glumac (* [[1922]]) * [[15. 5.]] - [[Velimir Životić]] Bata, srpski glumac (* [[1924]]) === Jun/Lipanj === * [[3. 6.]] - [[Jack Kevorkian]], američki ljekar i aktivist (* [[1928]]) * 3. 6. - [[Dobroslav Ćulafić]], društveno-politički radnik (* [[1926]]) * [[4. 6.]] - [[Lawrence Eagleburger]], američki diplomat i državnik (* [[1930]]) * [[9. 6.]] - [[Josip Katalinski]], fudbaler (* [[1948]]) * [[10. 6.]] - [[Vid Stipetić]], hrvatski admiral (* [[1937]]) * [[11. 6.]] - Darko Radovanović, pop pevač (* [[1975]]) * [[12. 6.]] - [[Nikša Stipčević]], istoričar umetnosti (* [[1929]]) * [[14. 6.]] - [[Milivoj Ašner]], optuženik za ratne zločine (* [[1913]]) * [[23. 6.]] - [[Peter Falk]], američki glumac (* [[1927]]) * [[24. 6.]] - [[Tomislav Ivić]], hrvatski nogometni trener (* [[1933]]) * [[29. 6.]] - [[Stevan Gardinovački]], srpski glumac (* [[1936]]) === Jul/Srpanj === * [[2. 7.]] - [[Olivera Marković]], srpska glumica (* [[1925]]) * [[4. 7.]] - [[Otto von Habsburg]], njemački političar, panevropski aktivist i nominalni austro-ugarski prijestonasljednik (* [[1912]]) * [[5. 7.]] - [[Dušan Janićijević]], srpski glumac (* [[1932]]) * 5. 7. - [[Goran Bujić]], hrvatski književnik, kritičar i novinar (* [[1955]]) * [[8. 7.]] - [[Milan Šipka]], srpski lingvista i leksikograf (* [[1931]]) * 8. 7. - [[Betty Ford]], američka Prva dama (1974.-1977.) (* [[1918]]) * [[13. 7.]] - [[Đuro Brodarac]], hrvatski političar i general (* [[1944]]) * [[16. 7.]] - [[Ante Garmaz]], hrvatski maneken, dizajner i voditelj (* [[1928]]) * [[20. 7.]] - [[Lucian Freud]], britanski slikar (* [[1922.]]) * [[23. 7.]] - [[Amy Winehouse]], engleska pjevačica (* [[1983]]) * [[24. 7.]] - [[Josip Bobi Marotti]], hrvatski glumac (* [[1922]]) * 24/[[25. 7.]] - [[Milan Delčić]] Delča, srpski rok muzičar, novinar, dramaturg (* [[1960]]) * [[29. 7.]] - [[Muharem Pervić]], pozorišni i književni kritičar (* [[1934]]) * 29. 7. - [[Ivan Milas]], hrvatski političar (* [[1939]]) * [[31. 7.]] - [[Ljubiša Stojanović]] Luis, srpski pevač (* [[1952]]) === Avgust/Kolovoz === * [[3. 8.]] - [[Bubba Smith]], američki glumac i sportaš (* [[1945]]) * [[7. 8.]] - [[Harri Holkeri]], finski političar (* [[1937]]) * [[15. 8.]] - [[Nenad Bijedić]], bosanskohercegovački nogometaš i menadžer (* [[1959]]) * [[21. 8.]] - [[Ines Fančović]], hrvatska glumica (* [[1925]]) * [[22. 8.]] - [[Vladimir Rem]], hrvatski pjesnik, esejist, književni kritičar i povjesničar (* [[1927]]) * 22. 8. - [[Jack Layton]], kanadski socijaldemokratski političar i vođa [[Službena opozicija|službene opozicije]] (* [[1950]]) * 22. 8. - [[Žarko Nikolić]], srpski nogometaš (* [[1936]]) * [[25.8.]] - [[Lazar Mojsov]], makedonski i [[SFRJ|jugoslavenski]] diplomat i državnik (* [[1920]]) * 25. 8. - [[Dragan Klaić]], teatrolog (* [[1950]]) * [[31. 8.]] - [[Radoslav Stojanović]], srpski pravnik i diplomata (* [[1930]]) === Septembar/Rujan === * [[3. 9.]] - [[Sándor Képíró]], osumnjičeni ratni zločinac (* [[1914]]) * [[10. 9.]] - [[Cliff Robertson]], američki glumac (* [[1923]].) * [[11. 9.]] - [[Andy Whitfield]], velški glumac (* [[1972]].) * [[15. 9.]] - [[Nedžad Ibrišimović]], bosanskohercegovački književnik (* [[1940]]) * [[18. 9.]] - [[Ivo Škrabalo]], hrvatski političar i sineast (* [[1934]].) * [[20. 9.]] - [[Dolores Kerkez]], hrvatska balerina i umjetnica (* [[1957]]) * 20. 9. - [[Burhanuddin Rabbani]], afganski političar (* [[1940]]) * [[21. 9.]] - [[Elena Stojanova]], hrvatsko-makedonska balerina i umjetnica (* [[1943]]) * [[24. 9.]] - [[Marija Grgičević]], hrvatska kazališna kritičarka (* [[1929]]) * [[25. 9.]] - [[Vasilija Radojčić]], srpska pevačica narodne muzike (* [[1936]]) * [[26. 9.]]. - [[Sergio Bonelli]], italijanski strip-scenarist i izdavač (* [[1932]].) === Oktobar/Listopad === * [[5. 10.]] - [[Steve Jobs]], američki poduzetnik i pronalazač (* [[1955]].) * [[7. 10.]]. - [[Ramiz Alia]], posljednji komunistički vođa Albanije (* [[1925]].) * [[9. 10.]]. - [[Ljubo Stipišić]], hrvatski glazbenik, skladatelj i folklorist (* [[1938]].) * [[15. 10.]] - [[Franko Strmotić]], hrvatski glumac (* [[1944]]) * [[16. 10.]] - [[Dan Wheldon]], engleski automobilist (* [[1978]]) * [[20. 10.]]. - [[Moamer Gadafi]], libijski vođa (* [[1942]]) * 20. 10. - [[Iztok Puc]], slovensko-hrvatski rukometni reprezentativac (* [[1966]]) * [[23. 10.]] - [[Marco Simoncelli]], talijanski motociklist (* [[1987]]) * [[27. 10.]] - [[Radomir Konstantinović]], srpski filozof (* [[1928]]) === Novembar/Studeni === * [[2. 11.]] - [[Dinko Fio]], hrvatski skladatelj, dirigent i pedagog (* [[1924]]) * 2. 11. - [[Andrija Fuderer]], hrvatski šahist (* [[1931]]) * [[4. 11.]] - [[Ana Štefok]], hrvatska pjevačica zabavne glazbe (* [[1940]]) * [[5. 11.]] - [[Branko Turčić]], hrvatski novinar, scenarist i pisac (* [[1934]]) * 5. 11. - [[Viktor Snoj]], hrvatsko-slovenski akademski slikar i pjesnik (* [[1922]]) * [[7. 11.]] - [[Joe Frazier]], američki bokser (* [[1944]]) * [[10. 11.]] - [[Petar Kralj]], srpski glumac (* [[1941]]) * 10. 11. - [[Ana Grepo]], hrvatska manekenka (* [[1969]]) * [[22. 11.]] - [[Sena Jurinac]], hrvatsko-austrijska operna pjevačica (* [[1921]]) * 22. 11. - [[Darijo Možnik]], hrvatski gimnastičar (* [[1989]]) * 22. 11. - [[Lynn Margulis]], evolucionarna mikrobiologinja (* [[1938]]) * [[24. 11.]] - [[Ivo Eterović]], fotograf (* [[1935]]) * [[25. 11.]] - [[Miroslav Šicel]], hrvatski književni povjesničar i esejist (* [[1926]]) * [[26. 11.]] - [[Mihailo Đurić]], srpski filozof i sociolog (*[[1925]]) * [[27. 11.]] - [[Lukrecija Mamić]], hrvatska redovnica i humanitarka (* [[1948]]) * 27. 11. - [[Ken Russell]], britanski filmski režiser (* [[1927]]) * [[28. 11.]] - [[Ante Marković]], posljednji premijer [[SFRJ]] (* [[1924]]) * 28. 11. - [[Želimir Zagotta]], hrvatski filmski i kazališni scenograf i arhitekt (* [[1925]]) * [[29. 11.]] - [[Živko Pregl]], slovenački i jugoslovenski političar i ekonomista (* [[1947]]) * [[30. 11.]] - [[Leka, princ od Albanije]] (* [[1939]]) === Decembar/Prosinac === * [[2. 12.]] - [[Pavle Jurina]], hrvatski trener i rukometaš (* [[1955]]) * 2. 12. - [[Branimir Koštan]], hrvatski DJ (* [[1979]]) * [[4. 12.]] - [[Sócrates]], brazilski fudbaler (* [[1954]]) * [[7. 12.]] - [[Josip Barković]], hrvatski književnik (* [[1918]]) * [[8. 12.]] - [[Vinko Cuzzi]], hrvatski nogometni reprezentativac (* [[1940]]) * [[10. 12.]] - [[Vida Jerman]], hrvatska glumica (* [[1939]]) * [[12. 12.]] - [[Predrag Ćeramilac]], srpski glumac (* [[1944]]) * [[15. 12.]] - [[Christopher Hitchens]], engleski novinar i publicist (* [[1949]]) * [[16. 12.]] - [[Nicol Williamson]], britanski glumac (* [[1936]]) * [[17. 12.]] - [[Cesaria Evora]], kapverdska pjevačica (* [[1941]]) * 17. 12. - [[Kim Jong-il]], sjevernokorejski vođa (* [[1942]]) * [[18. 12.]] - [[Vaclav Havel]], češki državnik i čehoslovački disident (* [[1936]]) * 18. 12. - [[Marijan Žužej]], hrvatski vaterpolist (* [[1933]]) * [[23. 12.]] - [[Marko Marković]], srpski sportski novinar (* [[1935]]) * [[25. 12.]] - [[Branko Omčikus]], slikar (* [[1922]]) * [[27. 12.]] - [[Ante Čedo Martinić]], hrvatski glumac (* [[1960]]) == Nobelove nagrade == * [[Nobelova nagrada za fiziku|'''Fizika''']]: [[Saul Perlmutter]], [[Adam G. Riess]] i [[Brian P. Schmidt]] (otkriće [[Ubrzano širenje svemira|ubrzanog širenja svemira]]) * [[Nobelova nagrada za kemiju|'''Kemija''']]: [[Dan Shechtman]] (otkriće [[kvazikristal]]a) * [[Nobelova nagrada za fiziologiju ili medicinu|'''Fiziologija i medicina''']]: [[Bruce A. Beutler]], [[Jules A. Hoffmann]] (otkrića u vezi aktivacije [[urođeni imunski sistem|urođenog imuniteta]]) i [[Ralph M. Steinman]] (za otkriće [[Dendritska ćelija|dendritske ćelije]] i njene uloge u [[Adaptivni imunski sistem|adaptivnom imunitetu]]) * [[Nobelova nagrada za književnost|'''Književnost''']]: [[Tomas Tranströmer]] (putem kondenzovanih, prozirnih slika daje svež pristup stvarnosti) * [[Nobelova nagrada za mir|'''Mir''']]: [[Ellen Johnson Sirleaf]], [[Leymah Gbowee]] i [[Tawakkol Karman]] (nenasilna borba za sigurnost žena i za žensko pravo za puno učešće u gradnji mira) * [[Nobelova nagrada za ekonomiju|'''Ekonomija''']]: [[Christopher A. Sims]] i [[Thomas J. Sargent]] (empirijsko istraživanje o uzroku i posledici u [[makroekonomija|makroekonomiji]]) == Reference == {{reference}} === Vidi takođe: === [[Godišnji kalendar]] {{commonscat|2011}} [[Kategorija:2011.]] rcbhvfvetfrtg2uwxhdf6ljqfae2lc8 Karl V, car Svetog Rimskog Carstva 0 99017 42682351 42649123 2026-09-01T02:36:34Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682351 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Vladar (BS) | Ime =Karlo V | Nasljeđivanje =[[Car Svetog Rimskog Carstva]] | Nasljeđivanje1 =[[Kralj Kastilje i Leona]], [[spisak aragonskih vladara|Aragonije]], Majorke, [[spisak napuljskih vladara|Napulja]], [[spisak sicilijanskih vladara|Sicilije]], [[kralj Sardinije|Sardinije]] i Valencije ([[#Titule|dalje]]) | Slika =[[Datoteka:Emperor charles v.png|225px]] | Opis slike = | Vladavina =[[28. juni]] [[1519]] - [[27. august]] [[1556]] | Vladavina1 =[[23. januar]] [[1516]] - [[16. januar]] [[1556]]<br /><small>(s [[Ivana, kraljica Kastilje|Ivanom]]) | Prethodnik =[[Maksimilijan I. Habsburški|Maksimilijan I]] | Nasljednik =[[Ferdinand I, car Svetog Rimskog Carstva|Ferdinand I]] | Prethodnik1 =[[Ivana, kraljica Kastilje|Ivana]] (i [[Ferdinand II, kralj Aragonije|Ferdinand II]]) | Nasljednik1 =[[Filip II, kralj Kastilje|Filip II]] | Supružnik =[[Izabela Portugalska (carica)|Izabela Portugalska]] | Djeca =[[Filip II, kralj Kastilje]]<br />[[Marija Austrijska (carica Svetog Rimskog Carstva)|Marija Kastiljska]]<br />[[Ivana Austrijska (portugalska princeza)|Ivana Austrijska]]<br />[[Ivan Austrijski (1547-1578)|Ivan Austrijski]]<br />[[Margareta od Parme]] | Dinastija =[[Dinastija Habsburg|Habsburg]] [[Datoteka:Charles I Spain-Full Achievement.svg|30px]] | Otac =[[Filip I, kralj Kastilje|Filip IV, vojvoda Burgundije]] | Majka =[[Ivana, kraljica Kastilje]] | Datum rođenja =[[24. februar]] [[1500]]. | Datum smrti =[[21. septembar]] [[1558]]. |}} '''Karlo V Habzburški''', takođe '''Karlo I od Španije''' ([[24. februar]] [[1500]]. [[Gent]], [[Flandrija]] – [[21. septembar]] [[1558]]. manastir [[Juste]], [[Španija]]) bio je jedan od najmoćnijih vladara u istoriji [[Evropa|Evrope]]. Pripadao je [[habzburška dinastija|dinastiji Habzburg]]. Ogromno područje koje je dobio u nasledstvo, bila je posledica ujedinjavanja dinastija i njihovih zemalja po brojnim rođačkim linijama.<ref name="Uspon Evrope">[[Dragoljub R. Živojinović]]. Uspon Evrope (1450—1789). Službeni list SRJ, [[Beograd]], [[1995]].</ref> Bio je sin [[Huana I od Kastilje|Huane Lude]] i [[Filip I od Kastilje|Filipa Lepog]], i unuk [[Maksimilijan I. Habsburški|Maksimilijana I]] od Austrije i [[Marija od Burgundije|Marije od Burgundije]] sa očeve strane, od kojih je nasledio [[Holandija|Holandiju]], [[Austrija|Austriju]] i pravo na presto Svetog rimskog carstva. Sa majčine strane, bio je unuk Katoličkih kraljeva, [[Izabela I od Kastilje|Izabele I od Kastilje]] i [[Fernando II Aragonski|Fernanda II od Aragona]] ([[dinastija Trastamara]]), od kojih je nasledio kastiljanski i aragonski presto, Napulj, Siciliju, Sardiniju, Maltu, Kanarska ostrva i [[Zapadne Indije]] (kako su se u to doba zvale američke kolonije). Karlo V je bio poslednji nemački car koji je gajio srednjovekovni san o univerzalnoj monarhiji. Ovoj njegovoj ambiciji su se suprotstavili francuski vladari [[Fransoa I]] i [[Anri II]], prodor [[Osmansko carstvo|Osmanskog carstva]] u centralnu Evropu, ali i verski potresi koji su pogodili Evropu, [[1517]], sa pojavom [[Reformacija|Reformacije]]. Umoran i obeshrabren, odrekao se svojih vladarskih prerogativa (1555-1556) i povukao u manastir. Iako je bio rođen i odgajan u Flandriji, više vremena je provodio u Španiji, dok je [[Sveto rimsko carstvo]] ostavio na upravu svom bratu Fernandu, u čiju će korist [[1556]]. abdicirati. Tako će Fernando ili Ferdinand Habzburški postati [[Ferdinand I Habzburški|Ferdinand I, car Svetog rimskog carstva]]. Veliko prostranstvo kojim je vladao, i stalna potreba za dalekim putovanjima, učinili su da je carstvo iz praktičnih razloga podeljeno na Habzburšku Španiju i Habzburšku Austriju. == Hronologija == * [[1506]]. – Sa samo šest godina, Karlo nasledio je teritorije od svoje babe, [[Marija od Burgundije|Marije od Burgundije]] i postao holandski vladar, pod tutorstvom prvo svog dede, Maksimilijana I, i kasnije svoje tetke, [[Margarita od Austrije|Margarite od Austrije]]. * [[1517]]. – Nakon smrti Izabele Katoličke, Karlo je kao regent nasledio krunu [[Kruna Kastilje|Kastilje]]. Zapravo, prava naslednica je bila njegova majka, Huana I od Kastilje, ali pošto je bila mentalno nesposobna, Karlo je formalno delio krunu sa njom sve do njene smrti [[1555]], ali je praktično on vladao. * [[1518]]. – Dve godine nakon smrti svog dede s majčine strane, Fernanda II od Aragona, Karlo je takođe nasledio i [[Kruna Aragona|aragonski]] presto. * [[1519]]. – Nakon smrti dede s očeve strane, Maksimilijana I, Karlo I od Španije takođe postaje i Karlo V, car [[Sveto rimsko carstvo|Svetog rimskog carstva]]. == Detinjstvo i mladost u [[Flandrija|Flandriji]] == [[Datoteka:Bernhard Strigel 003.jpg|thumb|300px|left|thumb|[[Maksimilijan I. Habsburški|Maksimilijan I]] sa svojom ženom, [[Marija od Burgundije|Marijom od Burgundije]] i sinom [[Filip I od Kastilje|Filipom Lepim]], i unucima Karlom V i [[Ferdinand I Habzburški|Ferdinandom I]], i usvojenim sinom, ugarskim princem [[Lajoš II Jagelonac|Lajošem II]]]] Karlov otac, [[Filip I od Kastilje|Filip]] želeo je da Karlu što ranije obezbedi učitelje koji bi od njega napravili dobrog i mudrog vladara kraljevina [[Katolički kraljevi|Katoličkih kraljeva]], pa je tako još odmalena poverio Karlovo obrazovanje poznatim i priznatim učenjacima. Filip je imao valjan razlog za to: prerane smrti princa Huana, a ubrzo i Izabela od Aragona i Kastilje, dvoje najstarije dece [[Izabela I od Kastilje|Izabele Katoličke]], naslednika kastiljanskog trona, a nešto kasnije i princa Migela, (imao je samo dve godine kad je umro), sina pokojne princeze Izabele, automatski su pretvorili [[Huana I od Kastilje|Huanu]] u princezu od Asturije tj. kastiljansku prestolonaslednicu, što je značilo da posle smrti Izabele Katoličke, Karlo automatski postaje naslednik kastiljanske krune. Nakon smrti [[Izabela I od Kastilje|Izabele Katoličke]] [[1504]], Karlovi roditelji, [[Huana I od Kastilje|Huana]] i [[Filip I od Kastilje|Filip]], morali su u više navrata da putuju u [[Kraljevina Kastilja|Kastilju]]. Poslednji put će krenuti na putovanje [[1505]]. godine kad je trebalo da budu krunisani kao kraljevi Kastilje. To je ujedno bio i poslednji put kad je Karlo video svog oca, budući da je Filip nenadano umro u [[Burgos]]u naredne godine. Karlo je, sa svoje tri sestre, [[Leonor od Austrije|Leonor]], [[Izabela od Austrije|Izabelom]] i [[Marija od Ugarske|Marijom]], ostao u [[Flandrija|Flandriji]], pod tutorstvom svoje tetke [[Margarita od Austrije|Margarite od Austrije]], koja će se pobrinuti za obrazovanje budućeg vladara carstva poznatom kao ''"carstvo u kom nikad sunce ne zalazi"''<ref>[http://aula.el-mundo.es/aula/noticia.php/2000/02/28/aula951507997.html El Mundo:] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070202152314/http://aula.el-mundo.es/aula/noticia.php/2000/02/28/aula951507997.html |date=2007-02-02 }}El rey del imperio en el que nunca se ponía el sol</ref>. Dvor u [[Mehelen]]u ({{jez-hol|Mechelen}}; {{jez-fr|Malines}}) je bio pravo mesto za humanističko obrazovanje i razvoj Karla i njegove tri sestre. [[Francuski jezik]] je bio jezik koji se govorio na dvoru, ali [[flamanski jezik|flamanski]] je preovlađivao među običnim svetom, tako da su sve četvoro ubrzo postali [[dvojezičnost|dvojezični]]. Karlo će kasnije pokazati izuzetnu lakoću u učenju jezika, jer će stići da s većom ili manjom tečnošću govori pet jezika – [[francuski jezik|francuski]], [[flamanski jezik|flamanski]], [[nemački]], [[španski jezik|španski]] i [[italijanski]]. Na dvoru u Mehelnu Karlo je imao prilike da upozna ličnosti kalibra velikog mislioca [[Erazmo Roterdamski|Erazma Roterdamskog]], kao i flamanskih slikara poput [[Rohir van der Vejden|Rohira van der Vejdena]], [[Hans Memling|Hansa Memlinga]] ili braće Van Ajk ([[Jan van Ajk]] i Hubert van Ajk). Godine [[1511]]. Margarita od Austrije je poverila obrazovanje tada već mladog grofa od Flandrije prvo mladom svešteniku, sledbeniku Erazmovog učenja, [[Hadrijan VI|Hadrijanu iz Utrehta]], (postaće papa [[1522]].) koji je kao verni Erazmov učenik umeo da usadi budućem caru osećaj za toleranciju i slobodu duha kao i veliki osećaj za odgovornost. S druge strane, Margarita je verovatno želela da na taj način umanji ili barem ublaži uticaj koji je mogao da ima na mladog Karla sveprisutni Gijom de Kroj, „paradigma korumpiranog političara“. Upravo je Gijom de Kroj nagovorio Karlovog dedu Maksimilijana I da Karlovo punoletstvo proglasi nešto pre vremena. Po zakonu, Karlo je sa punih 16 godina trebalo da bude proglašen gospodarem Holandije, međutim, Gijom de Kroj je dobio pozamašnu sumu novca od holandskog parlamenta u zamenu da nagovori Maksimilijana da ubrza proglašenje Karlovog punoletstva, jer su se nadali da će im Karlova mladost dozvoliti da ga pretvore u poslušnu marionetu. Međutim, ubrzo su uvideli da su se gorko prevarili. Gijom de Kroj je naučio Karla kako da bude vešt i mudar političar, i mladić je još odmalena bio naviknut da prisustvuje sastancima Saveta prethodno se informišući o sadržaju i temama koje su bile na dnevnom redu. Svoju političku zrelost dokazao je na svečanosti svog proglašenja vladarem Holandije [[5. januar]]a [[1515]]. U salonu Kraljevske palate Karlo će izgovoriti reči koje su ukratko opisale srž njegove celokupne vladavine<ref name="HyV1">Quieralt del Hierro MP. Dossier: Carlos de Gante. Hisotria y Vida, Nº453:38-43</ref>.: {{izdvojeni citat|Zahvaljujem vam na dodeljenoj počasti. Budite dobri i odani podanici, i ja ću vam biti dobar gospodar.}} To što je obećao kao mladić od 16 godina, kasnije je i ispunio, ali doduše daleko od zemlje u kojoj je dao obećanje. Godine [[1517]]. Karlo će krenuti na put ka [[Pirinejsko poluostrvo|Iberijskom poluostrvu]]: kraljevine [[Kraljevina Kastilja|Kastilja]] i [[Kraljevina Aragon|Aragon]] su čekale na dolazak svog budućeg kralja<ref name="HyV1" />. == Kralj Španije == Karlo je u [[Brisel]]u proglašen kraljem Španije kao Karlo I, međutim, bilo je neophodno da lično otputuje u Španiju kako bi ga skupštine ([[Kortesi]]) svake španske kraljevine ponaosob priznale za vrhovnog vladara, a on svečano položio zakletvu da će poštovati zakone svake kraljevine ponaosob<ref>[http://www.diomedes.com/carlosv_4.htm Biografija Karla V na www.diomedes.com] Carlos como gobernador de los Países Bajos</ref>. Godine [[1517]]. Karlo je po odluci svojih savetnika krenuo put Španije. Svita je brojala nekih 40 brodova i više od 1000 ljudi. Princa je na putu pratila njegova sestra, [[Leonor od Austrije|Leonor]]. Brat i sestra su se zaputili u zemlju u kojoj nikada ranije nisu bili, i čiji jezik nisu poznavali pošto je u ranijem dinastičkom dogovoru dogovoreno da će Ferdinand biti kralj. Tamo ih je čekala majka, [[Huana I od Kastilje|Huana Luda]], zatvorena u dvorcu u [[Tordesiljas]]u, i mlađi brat i sestra, Fernando i Katalina, oboje rođeni u Kastilji. Fernando je živeo u Aragonu sa svojim dedom, [[Fernando II Aragonski|Fernandom II od Aragona]], a Katalina je bila sa svojom majkom u Tordesiljasu. Kako je [[1516]]. godine Fernando Katolički umro, Kastiljom je upravljao kardinal [[Gonzalo Himenez de Sisneros|Sisneros]], a Aragonom [[Alfonso od Aragona]]<ref name="HyV2">Cabot JT. Dossier: Encuentro con España. Hisotria y Vida, Nº453:44-51</ref>, vanbračni Fernandov sin koji je bio rođen pre njegovog braka sa [[Izabela I od Kastilje|Izabelom]]. === Prvi susret sa Španijom === [[Datoteka:Busto de Carlos V.jpg|thumb|250px|thumb|left|Poprsje Karla V koje se nalazi u muzeju [[Prado]] u [[Madrid]]u]] Flota koja je dolazila iz Flandrije nakon velikih oluja i peripetija konačno je pristala na obalu [[Kneževina Asturija|Asturije]] [[19. septembar|19. septembra]] [[1517]], i odatle se uputila ka [[Valjadolid]]u, sedištu Kortesa. U Tordesiljas su stigli 4. novembra. Huana je prvo primila izaslanika svog sina, [[Gijom de Kroj|Ševrea]], koji je na veoma diplomatski način uspeo ne samo da ubedi Huanu da primi svoju decu (bila je dosta sumnjičava u pogledu identiteta svoje dece koju nije videla veoma dugo), nego i da Huana potpiše dokument kojim opunomoćuje svog sina Karla da u njeno ime vlada svim hispanskim zemljama među kojima su se takođe nalazile i novootkrivene teritorije na američkom kontinentu<ref name="HyV2" />. Nekoliko dana kasnije, u selu Mohados ({{jez-es|Mojados}}) Karlo i Leonor su se sastali i sa svojim bratom Fernandom koji je došao u društvu svog ujaka, Alfonsa od Aragona, regenta Aragona i nadbiskupa od Saragose. U kastiljansku prestonicu, [[Valjadolid]], stižu [[18. novembar|18. novembra]], gde su već bile mnoge važne ličnosti koje su čekale da pozdrave budućeg kralja, između ostalih, [[Hadrijan VI|Hadrijan iz Utrehta]], budući papa i mlada udovica Karlovog dede Fernanda, [[Žermen de Foa]]<ref name="HyV2" />. Kastiljanci nisu blagonaklono gledali na Karlovu svitu sastavljenu od stranaca, i na kralja koji je takođe bio stranac i nije znao ni jednu jedinu reč [[španski jezik|kastiljanskog]]. Čak će u jednom momentu u kastiljanskom Kortesu biti traženo od mladog, novopečenog vladara da im se obraća na španskom. Međutim, na kraju je Kortes Kastilje, ({{jez-es|Las Cortes Generales de Castilla}}) ipak priznao Karla za kralja i zakleo mu se na vernost decembra [[1518]]. godine. Proces je potrajao jer je savet odugovlačio sa odobrenjem finansijske pomoći koju je Karlo bio tražio, što je bio običaj tog vremena u takvim situacijama. Međutim, na kraju, Karlos je dobio 600.000<ref name="Carlos">{{Cite web |title=Biografija Karla V na www.artehisotria.com |url=http://www.artehistoria.com/histesp/personajes/5598.htm |access-date=2011-03-27 |archive-date=2007-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070225131838/http://www.artehistoria.com/histesp/personajes/5598.htm |dead-url=yes }}</ref> dukata, Kortes je raspušten a kralj je mogao da nastavi svoj put ka [[Kraljevina Aragon|Aragonu]] i [[Kneževina Katalonija|Kataloniji]]<ref name="HyV2" />. Aprila [[1518]]. godine pošto se oprostio od svog brata Fernanda koji je odlazio za Holandiju, Karlo je krenuo put Aragona. Po savetu Šivrea, [[Ferdinand I Habzburški|Fernando]] je bio poslat u Holandiju kako bi se izbeglo rivalstvo između braće oko španskog prestola jer je Fernando, rođen u Kastilji, imao mnogo pristalica u Španiji i narod ga je smatrao svojim, za razliku od Karla koga su videli kao stranca. Dana [[9. maj]]a [[1518]]. godine, Karlo je u pratnji svoje sestre Leonor i udovice svog dede, Fernanda Katoličkog, ušao u Saragosu, prestonicu Krune Aragona. Već [[20. maj]]a počelo je zasedanje Kortesa, ali Karlo je ipak morao da se zadrži u Aragonu do početka naredne godine, jer je tek tada došlo do svečane ceremonije polaganja zakletvi i odobrenja koncesije od 200.000 dukata od strane aragonskog Kortesa. Dana [[15. februar]]a [[1519]]. godine Karlo je svečano ušao u prestonicu [[Kneževina Katalonija|katalonske kneževine]], [[Barselona|Barselonu]]. Nešto ranije, stigla je vest o smrti Karlovog dede, [[Maksimilijan I. Habsburški|Maksimilijana]], što je predstavljalo dodatni problem za mladog kralja: dobijanje titule cara [[Sveto rimsko carstvo|Svetog rimskog carstva]], koja nije bila nasledna, nego se naslednik odlučivao putem izbora. To je značilo da mu je bilo potrebno još novca kojim bi mogao da podmiti [[kneževi izbornici|kneževe izbornike]].<ref name="HyV2" /><ref name="Carlos" />. Najozbiljniji protivnik mu je bio francuski kralj, [[Fransoa I]], koji je takođe bio veoma zainteresovan da dobije titulu. [[Kneževina Katalonija|Katalonski]] [[Kortesi|Kortes]] je odmah otvorio zasedanje, ali izaslanici nisu mogli da se slože oko sume koju je trebalo dati novopečenom vladaru. Dana [[6. jul]]a [[1519]]. godine u Barselonu je stigla i vest o izboru Karla za cara Svetog Rimskog carstva, a mesec dana kasnije, stigla je i svečana delegacija carskih izaslanika koji su lično došli da zvanično obaveste novog cara o izboru. Svi ovi događaji su izazvali zadovoljstvo i ponos kod [[Katalonci|Katalonaca]], koji su se osećali počastvovanima i ponosnima što su bili svedoci jednog tako značajnog međunarodnog događaja. Međutim, Kortesi nisu mogli da zaključe zasedanje do januara [[1520]]. godine jer nikako nisu mogli da se dogovore o količini novca koju je trebalo da daju kralju. Na kraju, konačno su odlučili da to bude 250.000 dukata, nešto malo više od količine koju je dobio u Aragonu<ref name="HyV2" />, i što je bilo dovoljno samo za put. Međutim, imao je sreće jer je upravo u to vreme u Barselonu stigao prvi brod natovaren zlatom iz [[Zapadne Indije|Amerike]] koji je poslao [[Ernan Kortes]]<ref name="diomedes">[http://www.diomedes.com/carlosv_6.htm Biografija Karla V na www.diomedes.com]. La Lucha por el Imperio</ref>. === Karlo polako upoznaje svoje španske podanike === Prvi Karlov boravak u Španiji koji je trajao nešto više od dve i po godine, poslužio mu je da otkrije mnoge detalje o naravi i preferencijama svojih novih podanika. Shvatio je da su veliki patriote, i da imaju averziju prema stranim idejama i načinu života, i da im se pogotovu ne dopada da imaju strance na visokim položajima. Shvatio je da bi morao da pre svega nauči španski i da se okruži španskim savetnicima da bi stekao njihovu odanost i simpatiju<ref name="vidasdefuego">[http://www.vidasdefuego.com/biografia-carlos-v.htm Biografija Karla V na www.vidasdefuego.com]</ref>. Takođe je veoma brzo otkrio da je izuzetno bitno da stalno ističe svoju krvnu vezu sa Katoličkim kraljevima kao i svoje slaganje sa njihovom ideologijom, jer su [[Fernando II Aragonski|Fernando]] i [[Izabela I od Kastilje|Izabela]] bili u sećanju naroda veoma poštovani i cenjeni. Što se tiče samog naroda Španije, stav prema novom kralju je bio različit. Ljudima [[Kastilja|Kastilje]] i [[Aragon]]a se nije svidelo kada je po povratku iz [[Barselona|Barselone]], kralj tražio još novca kako bi mogao da otputuje u [[Nemačka|Nemačku]] i da finansira svoje carsko krunisanje, kao ni činjenica da će monarh najverovatnije više vremena provoditi u Nemačkoj nego u Španiji. S druge strane, Katalonci su bili naviknuti još od vremena kad je [[dinastija Trastamara]] nosila krunu Aragona da vladari ne žive u Kataloniji i da su u principu uvek odsutni, tako da ih skori Karlov odlazak uopšte nije zabrinjavao. Konačno, [[20. maj]]a [[1520]], Karlo je pošao iz [[Korunja|Korunje]] pošto je prethodno ovlastio [[Hadrijan VI|Hadrijana od Utrehta]] kao regenta španskog prestola u njegovom odsustvu<ref name="HyV2" />. Huanu de Lanuzi je poveren [[Aragon]], a Dijegu de Mendozi, grofu od Melita, [[Valensija]]<ref name="diomedes" />. === Pobune u Kastilji i Valensiji === Dok je Karlo bio odsutan ([[1520]]–[[1522]]), u Španiji su se desila dva veoma važna događaja: Pobuna zajednica u Kastilji, i ustanak zanatskih [[ceh]]ova u Valensiji. ==== Pobuna zajednica u Kastilji ==== {{glavni članak|Pobuna zajednica u Kastilji}} [[Datoteka:Comuneros.jpg|thumb|250px|thumb|left|Padilja, Bravo i Maldonado na stratištu]] Pobuna zajednica u [[Kruna Kastilje|Kastilji]] je imala korene u opštem nezadovoljstvu Kastiljanaca zbog stranaca koje je Karlo ostavio da regentuju, zbog toga što je novac koji je tražio potrošio na svoj izbor za cara [[Sveto rimsko carstvo|Svetog rimskog carstva]], što nije govorio kastiljanski i što su se bojali da će se španska vuna izvoziti u Flandriju što bi dovelo u opasnost tekstilnu industriju Španije. Ukratko, pobuna je išla protiv Karla i njegovih flamanskih savetnika<ref name="historiasiglo20">[http://www.historiasiglo20.org/HE/6a.htm Karlo V: Unutrašnji konflikti. Zajednice i cehovi na www.historiasiglo20.org] El Imperio de Carlos V:Conflictos internos. Comunidades y Germanías</ref>. Pobuna je izbila u centralnom delu Kastilje, u [[Toledo|Toledu]], i veoma se brzo proširila na ostale gradove ([[Segovija]], [[Salamanka]], i dr.). Pobunjenici su hteli da jedini vladar bude Karlova majka, kraljica [[Huana I od Kastilje|Huana]], te su lideri pobune otišli u [[Tordesiljas]] i prezentovali Huani svoje zahteve. Huana je međutim odbila da ih podrži, i na taj način je omela očajnički pokušaj pobunjenika da se njihovi zahtevi ozakone<ref name="diomedes" />. Nakon poraza pobunjeničkih trupa kod Viljalara [[1521]]. godine, svi gradovi su se povukli, osim Toleda koji je konačno pobeđen [[1522]]. godine. Vođe pobune, Padilja, Bravo i Maldonado su bili pogubljeni. Poraz ustanka zajednica u Kastilji označava kao početak [[apsolutizam|apsolutizma]] u Španiji i jačanje moći kralja<ref name="historiasiglo20" />. ==== Ustanak zanatskih cehova u Valensiji ==== {{glavni članak|Ustanak u Valensiji 1520.}} Uzroci ovog pokreta se nalaze u ekonomskoj krizi i [[epidemija]]ma koje su harale [[Kraljevina Valensija|kraljevinom Valensijom]], čemu se pridružilo dodatno nezadovoljstvo među zanatlijama i sitnim trgovcima koji su bili u sukobu sa gradskom oligarhijom – velikim trgovcima i plemstvom. Ustanak zanatskih cehova je počeo u gradu [[Valensija|Valensiji]], 1520. godine, iskoristivši odsustvo plemstva koje je pobeglo iz grada na selo od epidemije [[kuga|kuge]] koja je u to doba vladala. Pobunjenci su takođe napali i [[moriskosi|moriske]] prema kojima su osećali pre svega mržnju na verskoj osnovi i koje su optuživali da su potpomagali plemstvo i krunu. Karlo V je naredio vicekralju da uguši ustanak, koji je prerastao u direktan sukob zanatlija i valensijanskih plemića. Ustanak je konačno ugušen [[1522]]. godine. Osim u Valensiji, takođe su se na ustanak digle zanatlije sa [[Balearska ostrva|Baleara]], međutim i ovaj ustanak je veoma brzo ugušen<ref name="historiasiglo20" />. == Car Svetog rimskog carstva == {{glavni članak|Car Svetog rimskog carstva}} [[Datoteka:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|thumb|200px|thumb|desno|Kruna cara Svetog rimskog carstva]] [[Habzburška dinastija|Habzburgovci]] su od 1440. godine držali krunu Svetog rimskog carstva, ali sa smrću [[Maksimilijan I. Habsburški|Maksimilijana I]] koga papa nije krunisao, postavljalo se pitanje ko će ga naslediti. Prema [[Zlatna bula (1356)|Zlatnoj buli]] koju je [[1356]]. godine objavio [[Karlo IV, car Svetog rimskog carstva|Karlo IV]], da bi car mogao sam da odredi svog naslednika, morao je prethodno da primi krunu od Pape, u protivnom naslednik će biti određen glasanjem [[kneževi izbornici|kneževa izbornika]] koji su bili četiri nemačka velikaša – kralj [[Češka (Bohemija)|Češke]], [[markgrof]] od [[Brandenburg]]a, [[grof]] [[Palatinat]]a i grof [[Saksonija|Saksonije]], kao i tri nadbiskupa – [[Majnc]]a, [[Trir]]a i [[Keln]]a. === Protivnik === Bilo je više kandidata, od kojih su najozbiljniji bili francuski kralj, [[Fransoa I]], i novopečeni španski kralj Karlo I. Francuskom kralju je išlo u prilog to što je sa samo 25 godina osvojio [[Milanska grofovija|Milansku grofoviju]] i posedovao je dovoljno i želje i mogućnosti da se suprotstavi [[Osmansko carstvo|Turcima]] koji su već uveliko bili na vratima Evrope, što je bilo dovoljno da stekne simpatije nadbiskupa od Majnca i markgrofa od Brandenburga. S druge strane, papa [[Lav X]] nije krio svoju naklonost ka francuskom kralju koji iako je posedovao neke teritorije na severu [[Italija|Apeninskog poluostrva]], ipak nije bio toliko opasan sused kao što bi to bio Karlo I<ref name="HyV3">Queralt del Hierro, MP. Dossier. El sueño imperial. Historia y Vida, 2006, 453:52-7</ref>. Nasuprot francuskom kralju, Karlo I od Španije je pripadao austrijskoj dinastiji [[Habzburška dinastija|Habzburgovaca]] koja je tradicionalno bila povezana sa Carstvom. Osim toga, posedovao je neverovatno veliku ambiciju da postane Car, te je odmah po saznanju o smrti Maksimilijana, napisao pismo četvorici kneževa izbornika (elektorata) kako bi ih podsetio na obećanje koje su dali njegovom dedi, Maksimilijanu, da će glasati u njegovu korist uveravajući ih da ako ispune svoje obećanje, moći će da zadrže sve svoje privilegije i u isto vreme će biti bogato nagrađeni<ref name="HyV3" />. Predizbornom mašinerijom je upravljala Karlova tetka, [[Margarita od Austrije]] i to još pre smrti cara. Nisu samo četiri kneza izbornika bila plaćena, već mnoge druge osobe koje su bile na neki način upletene u izbore. Na kraju, dug se popeo na 851.918 guldena (ili 1,2 tone zlata<ref name="Samardžić">Nikola Samardžić. Istorija Španije. Plato, Beograd, 2005.</ref>), novac koji su obezbedili bankari iz [[Firenca|Firence]] i [[Mletačka republika|Venecije]], ali pre svega nemački bankari [[Fuger]] ({{jez-nem|Fugger}}) i Velser ({{jez-nem|Welser}}), što im je omogućilo prednost u kasnijem dobijanju vođenja unosnih transakcija kao što su bile ubiranje rente vojnih redova tokom tri godine počev od [[1525]]. od čega se samo polovina smatrala plaćanjem duga Krune<ref name="HyV3" />. === Proglašenje === [[Datoteka:Balduineum Wahl Heinrich VII.jpg|thumb|300px|thumb|left|Kneževi izbornici]] Dana [[28. jun]]a [[1519]]. godine elektorat se sastao i što pod uticajem velikodušnih poklona, što iz straha da im Fransoa ne uskrati povlastice koje su do tada imali, izabrao je Karla I od Španije za novog cara Svetog rimskog carstva. Vest je Karla zatekla u Barseloni gde je čekao na zasedanje katalonskog Kortesa, koji je odmah po završetku zasedanja katalonskog parlamenta krenuo put Flandrije kako bi organizovao zvanično carsko krunisanje<ref name="HyV3" />. Krenuo je iz [[Korunja|Korunje]], [[20. maj]]a [[1520]]. ostavljajući za sobom zemlju pod regenstvom [[Hadrijan VI|Hadrijana iz Utrehta]], nezadovoljstvo u Kastilji i Aragonu, s jedne strane zato što su se bojali da će ih njihov vladar, budući da je postao car, odgurnuti u drugi plan, a s druge, zbog prevelikog prisustva stranaca a visokim položajima koje je Karlo ostavio za sobom. Na međunarodnom planu, situacija je postajala veoma ozbiljna i opasna, jer se [[Fransoa I]] pripremao na savez sa Englezima. Kako bi to izbegao, Karlo je prvo prošao kroz Englesku i tamo se susreo sa [[Henri VIII Tjudor|Henrijem VIII]], tada oženjenim sa [[Katarina Aragonska|Katalinom od Aragona]], Karlovom tetkom i sestrom njegove majke, [[Huana I od Kastilje|Huane]]. Taj susret je bio osnov za čvrsto englesko-špansko prijateljstvo koje će kulminirati godinama kasnije u braku između [[Filip II od Španije|Filipa II]], Karlovog sina, i [[Marija I Tjudor|Marije Tjudor]], buduće Meri I od Engleske, i u isto vreme je automatski izbacio iz igre francuskog vladara<ref name="HyV3" />. Konačno stiže u Flandriju gde se susreće sa svojom tetkom, [[Margarita od Austrije|Margaritom od Austrije]] i svojim bratom [[Ferdinand I Habzburški|Fernandom]], gde je odmah sazvao holandski parlament kako bi tražio novac za finansiranje svog krunisanja. === Krunisanje === Sama ceremonija krunisanja se održala [[23. oktobar|23. oktobra]] [[1520]]. u [[Ahen]]u, mestu gde su se tradicionalno održavala krunisanja careva [[Sveto rimsko carstvo|Svetog rimskog carstva]] i gde su se nalazili posmrtni ostaci i presto [[Karlo Veliki|Karla Velikog]]. Karlo je bio krunisan prema starom tradicionalnom obredu koji je datirao još od najdavnijih vremena. Prema ritualu, nadbiskup iz [[Keln]]a bi održao [[misa|misu]] a onda bi pitao vladara da li obećava da će braniti [[hrišćanstvo]]. Car je trebalo da odgovori potvrdno izgovarajući reči na [[latinski jezik|latinskom]] „''Da, želim.''“ ({{jez-lat|Ego volo}}). Nakon toga, nadbiskup bi se obratio prisutnima kako dobio potvrdu da prihvataju cara kao vrhovni autoritet. Kada bi svi prisutni dali svoj pristanak, izgovarajući: „''Neka bude.''“ ({{jez-lat|Fiat}}), car bi bio pomazan svetim uljem po rukama, grudima i licu, i predali bi mu se simboli cara – [[prsten]], [[venac|kruna]], [[žezlo]] i [[mač]] Karla Velikog<ref name="HyV3" />. == Brak i deca == Pošto je želeo da utvrdi dobre odnose sa Portugalom, [[10. mart]]a [[1526]]. oženio se [[Izabela Avis|Izabelom Avis]], portugalskom princezom i sestrom [[Žoao III od Portugala|Žoaoa III od Portugala]]. Imao je troje dece sa Izabelom Avis: * [[Filip II od Španije]] ([[1527]]–[[1598]]). Karlov naslednik na španskom prestolu. * [[Marija Habzburška]] ([[1528]]–[[1603]]). Udala se za svog brata od strica, [[Maksimilijan II, car Svetog rimskog carstva|Maksimilijana II]], sina Karlovog brata, [[Ferdinand I Habzburški|Ferdinanda I]]. * [[Huana od Austrije]] ([[1535]]–[[1573]]), nadvojvotkinja Austrije, princeza Španije, udala se za sina Karlove sestre, Kataline, [[Žoao Manuel od Portugala|Žoaoa Manuela od Portugala]], i rodila naslednika portugalskog prestola, [[Sebastijan I od Portugala|Sebastijana I od Portugala]]. Karlo je takođe bio poznat po tome što je imao mnogo ljubavnica. Dve su bile majke dvema budućim vladarkama Holandije: * [[Izabela I od Kastilje|Izabela od Kastilje]], kćerka mlade udovice Karlovog dede, [[Fernando II Aragonski|Fernanda Katoličkog]], [[Žermen de Foa]]. * [[Margarita od Austrije (1522—1586)]], ili Margarita od Parme, čija je majka bila [[Johana van der Gest]]. * [[Huan od Austrije]], čija je majka bila [[Barbara Blumerg]]. == Karlo V i protestantizam == Dana [[24. februar]]a [[1530]]. godine u [[Bolonja|Bolonji]], papa [[Papa Kliment VII|Klement VII]] će položiti [[Gvozdena kruna Langobarda|gvozdenu krunu Langobarda]] (koju je [[Karlo Veliki]] preuzeo od langobardskih kraljeva neposredno pre carskog krunisanja, i koja je od tada postala deo regalija careva [[Sveto rimsko carstvo|Svetog rimskog carstva]]) na Karlovu glavu i time će obavezati mladog vladara da postane branilac [[rimokatolička crkva|rimokatoličke]] [[hrišćanska crkva|crkve]]<ref name="Carlos" />. Stalno imajući na umu da potiče od [[Katolički kraljevi|Katoličkih kraljeva]], velikih branitelja hrišćanske vere protiv islama, Karlo se osećao obaveznim da stane u odbranu katolicizma i verskog jedinstva protiv narastajućeg [[Protestantizam|protestantizma]] [[Martin Luter|Martina Lutera]] u [[Nemačka|Nemačkoj]]. === Početak sukoba. Sabor u Vormsu === {{Glavni članak|Sabor u Vormsu}} [[Datoteka:Martin_Luther,_1529.jpg|thumb|200px|thumb|desno|[[Martin Luter]]]] U renesansnoj Evropi [[16. vek]]a Katolička crkva nije birala sredstva u prikupljanju novca kako bi finansirala gradnju velelepnih građevina koje bi odražavale svu veličanstvenost i sjaj katolicizma, što je izazvalo negodovanje širom katoličkog sveta, naročito u Nemačkoj, gde je [[Martin Luter]], sveštenik iz Vitemberga, prvi digao glas protiv prodavanja oproštaja, takozvanih [[oproštaj grehova|indulgencija]], od strane katoličkih sveštenika za novac, kojim se finansirala izgradnja [[Bazilika svetog Petra|Bazilike svetog Petra]] u Rimu<ref name="MLuter">[http://www.conocereislaverdad.org/Lutero.htm Martin Luter]</ref>. Godine [[1517]], dan pre [[Vaskrs|Uskrsa]], Luter je zakucao na vrata kapele dvorca u Vitembergu dokument koji je poznat kao 95 teza i u kojima oštro kritikuje prodaju papskih bula kojima se daje oproštaj od svih grehova, kako bi ga pročitali svi oni koji su dolazili na proslavu<ref name="MLuter" /><ref name="HyV4">Cabot, JT. Lutero - el monje que rompió con Roma. Historia y Vida 2005;Nº445:75-83</ref>. Papa [[Lav X]] je poslao svoje emisare da urazume Lutera, a kad je ovaj to odbio, papa ga je [[izopštenje|ekskomunicirao]]. Godine [[1521]]. organizuje se [[Sabor u Vormsu]], na kom je [[Martin Luter]] pozvan da se pokaje i da se odrekne svojih knjiga i svog učenja. Saborom je predsedao sam car Karlo V. Luter, umesto da se pokaje, izložio je svoje učenje i zatražio od mladog cara razumevanje i zaštitu. Međutim, Karlo V mu je odgovorio da on, kao nemački car i potomak stare katoličke dinastije, može samo da osudi njegovo učenje kao notornu [[jeres]]<ref name="HyV4" />. Dana [[26. maj]]a 1521, Karlo izdaje [[Edikt iz Vormsa]], kojim se Luter i njegovo učenje zvanično osuđuju i proglašavaju jeretičkim, a Luterovi spisi se zabranjuju i naređuje se da moraju biti uništeni. Međutim, u praksi, Vormski edikt nije imao neki uspeh jer su plemići većinom bili pristalice Luterovog učenja. Luterovi spisi su jedino bili spaljeni u Holandiji<ref name="Ger01">[http://www.canalsocial.net/GER/ficha_GER.asp?id=9159&cat=historiaiglesia Enciklopedija Ger. Savet u Vormsu]</ref>. Luter je pobegao u Saksoniju gde ga je prihvatio [[kneževi izbornici|knez izbornik]] Frederik, i gde se Luter kasnije nastanio i osnovao svoju crkvu, i preveo Bibliju na nemački jezik<ref name="HyV4" /><ref name="Monografije">{{Cite web |url=http://www.monografias.com/trabajos16/edad-moderna/edad-moderna.shtml#ADVENCARLOSV |title=Monografije |access-date=2011-03-27 |archive-date=2010-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100817013058/http://www.monografias.com/trabajos16/edad-moderna/edad-moderna.shtml#ADVENCARLOSV |url-status=dead }}</ref>. === Dva sabora u Špejeru === [[Datoteka:Lutherrose.svg|thumb|180px|thumb|left|Luterov pečat]] Godine [[1526]]. saziva se sabor u [[Špejer]]u kako bi se rešili postojeći problemi jer je bilo evidentno da [[Edikt iz Vormsa]] nije bilo moguće sprovesti zbog česte odsutnosti cara iz zemlje, zauzetog ratovima protiv Francuske. Isprva je Karlo naložio svom bratu Ferdinandu da proba da ne unosi nikakve promene i da odugovlači, međutim, savez koji je papa sklopio sa Francuskom naterao ga je da promeni mišljenje jer mu je u tom momentu bila preko potrebna pomoć nemačkih protestanata. Ishod ovog sabora je dozvola da svaki vlastelin na svom posedu propoveda veru koja mu odgovara<ref name="Ger.02">[http://www.canalsocial.net/GER/ficha_GER.asp?id=9139&cat=historiaiglesia Enciklopedija Ger: Savet u Špejeru]</ref>. Sledeći Sabor u Špejeru se održao [[1529]]. godine, kada se naziralo skoro sklapanje mira sa papom i Francuskom. Ferdinand se nadao se da će uspeti da opovrgne i poništi odluke donesene [[1526]]. godine, i da se ponovo uspostavi važećim [[Edikt iz Vormsa]], koji je bio suspendovan 1526. godine. Nemački plemići su oštro protestovali protiv te odluke. Od tada su Luterovi sledbenici bili poznati kao "protestanti"<ref name="Ger.02" />. === Sabor u [[Augsburg]]u === {{Glavni članak|Sabor u Augsburgu}} Pretnja koja se nadvijala nad hrišćanskom Evropom u vidu Turaka koji su već kucali na vrata Austrije stvorila je potrebu za jedinstvom carstva. Godine [[1530]]. organizuje se u [[Augsburg]]u na koji Karlo poziva Luterove pristalice da još jednom izlože svoju doktrinu. Za tu priliku sastavljen je tekst [[Konfesije iz Augsburga]], dokument koji se može smatrati osnovom protestantske doktrine<ref>[http://www.miguelservet.org/biografia.htm Biografija de Migel Sevet]</ref><ref>{{Cite web |title=Savet u Augsburgu |url=http://webs.advance.com.ar/pfernando/DocsIglMod/confessio_ausburgo.htm |access-date=2011-03-27 |archivedate=2011-08-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110815011642/http://webs.advance.com.ar/pfernando/DocsIglMod/confessio_ausburgo.htm |deadurl=yes }}</ref>. Ovaj dokument je bio predstavljen caru 25. jula 1530. godine. Tom prilikom su nemački plemići izrazili neophodnost sazivanja javnog vaseljenskog hrišćanskog sabora. === Sabor u Trentu === {{Glavni članak|Sabor u Trentu}} [[Datoteka:Carlos_V_en_Mühlberg,_by_Titian,_from_Prado_in_Google_Earth.jpg|thumb|250px|thumb|left|Karlo V, nakon bitke kod Milberga [[Ticijan]]ova slika naslikana [[1548]]. godine]] Posle više godina odugovlačenja i odlaganja, papa [[Pavle III]] je konačno sazvao [[Sabor u Trentu]]. Zasedanje je počelo [[22. maj]]a [[1545]]. Po zahtevu Luterovih pristalica, savet je održan u mestu koje je bilo daleko od [[Rim]]a, međutim, u martu [[1547]], sabor je preseljen u [[Bolonja|Bolonju]], uprkos Karlovom protivljenju, koji će sledeće godine uložiti oštar protest zbog premeštanja saveta. Papa [[Julije III]], koji je nasledio Pavla III, vraća sedište sabora u Trent [[1550]]. i zakazuje zasedanje za [[1551]]. Međutim, sabor je morao da se raspusti [[1552]]. jer je zbog blizine nemačkim teritorijama, Trent postao opasan grad za katoličke oce. Julije III je nameravao da izda i počne s primenom jednog dela reformi donetih na saboru, međutim, smrt ga je sprečila u toj nameri. Sledeća dva pape nisu uspela da obnove sabor, i tek će papa [[Pije IV]] [[1560]]. godine izdati [[bula|bulu]] kojom ponovo saziva sabor u Trentu. Poslednje zasedanje će biti održano između [[1561]]. i [[1563]], kada će se završiti sa donošenjem odluka i dekreta<ref>{{Cite web |title=Concilio de Trento |url=http://asv.vatican.va/es/arch/concilio.htm |access-date=2011-03-27 |archivedate=2008-12-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081218095156/http://asv.vatican.va/es/arch/concilio.htm |deadurl=yes }}</ref>. Iako se na tom saboru donela odluka o temeljnoj reorganizaciji crkve i iskorenjivanju zloupotreba koje su harale tokom celog srednjeg veka, odluke koje su se ticale same doktrine su se bitno razlikovale od doktrine koju je propovedao Luter, te će nemački plemići jednodušno odbiti da prihvate zaključke ovog sabora i organizovaće se u [[Liga iz Šmalkaldena|Ligu iz Šmalkaldena]], kojoj će se Karlo zajedno sa papskim snagama oružano suprotstaviti u [[Bitka kod Milberga|bici kod Milberga]] [[24. april]]a [[1547]]. i odneti ubedljivu pobedu. === Konačno pomirenje === Uprkos pobedi na bojnom polju, Karlo nije uspeo da ujedini katolicizam i luteranizam ni na političkom ni na socijalnom planu, tako da je osam godina kasnije, 1555. potpisao [[Augzburški mir]], kojim je priznao pravo Nemaca da se sami odluče koju će veru ispovedati – protestantizam ili katoličanstvo, čime je barem privremeno stavio kraj na konflikt izazvan pojavom [[Reformacija|Reformacije]]. == Unutrašnja politika Karla V == Teritorije Karla V protezale na tri [[kontinent]]a i dve velike imperije - [[Španija|Španiju]] i [[Sveto rimsko carstvo]]. U spoljnoj politici bilo gotovo nemoguće razlučiti kad je Karlo nastupao kao španski kralj a kada kao car Svetog rimskog carstva, jer je na [[Sredozemno more|Sredozemlju]] podjednako zastupao svoj imperijalni ugled i branio španske obale i španske posede u Italiji, kao što je u Nemačkoj vodio borbu protiv protestantizma koji je vrlo lako mogao da pređe i na špansko tlo<ref name="Samardžić" />. Ipak, Karlo je više vremena proveo u ulozi španskog monarha nego cara [[Sveto rimsko carstvo|Svetog rimskog carstva]], gde ga je u dugim odsustvima valjano zastupao njegov brat [[Ferdinand I Habzburški|Ferdinand]], koji će na kraju i naslediti carski presto. ==== Društvena organizacija Španije ==== [[Datoteka:Armoiries empereur Charles Quint.svg|thumb|250px|thumb|[[Grb Karla V]]]] Španija u doba Karla V je obuhvatala osim [[Pirinejsko poluostrvo|Iberijskog poluostrva]], i Atlantska ostrva, severnoafrička utvrđenja i [[Zapadne Indije|Novi svet]]. Na samom poluostrvu, stara kraljevstva [[Kneževina Asturija|Asturiju]] i [[Kraljevina Leon|Leon]], [[Baskija|baskijske]] provincije i [[Kraljevina Navara|Navara]] na severu, preko [[Kraljevina Kastilja|Kastilje]] i [[Kraljevina Aragon|Aragona]] sa Katalonijom, Valensijom i Balearskim ostrvima, do Andaluzije na samom jugu poluostrva. '''[[Kraljevina Navara]]''', koju je [[1512]]. Kastilji priključio [[Fernando II Aragonski|Fernando II od Aragona]], zadržala je titulu kraljevstva. Navara se prostire na obe strane Pirineja, i jedan deo je pripao Španiji a drugi Francuskoj. Zbog svog strateškog položaja, bila je od vitalne važnosti za odbranu poluostrva te su zbog toga u njoj bile razmeštene jake vojne formacije, naročito u prestonici, Pamploni. Kralja je zastupao vicekralj, međutim, Navara je u svakom drugom pogledu bila potpuno nezavisna - sačuvala je svoje zakone, svoje [[kortesi|kortese]], svoj novac, carine, svoju civilnu upravu i sudstvo. Javne službe u Navari su mogli da obavljaju samo stanovnici Navare<ref name="Samardžić" />. '''Baskija''', '''Gipuzkoa''' i '''Alava''', susedne baskijske provincije, imale su jake političke i istorijske veze sa Navarom. U sve četiri oblasti održao se baskijski jezik, a sama Baskija je takođe zadržala sudsku i poresku samostalnost<ref name="Samardžić" />. Povlastice severnih teritorija su opstale zahvaljujući njihovoj udaljenosti od matičnih španskih kraljevstava, kao i prirodnim preprekama u vidu planinskih venaca Pirineja. '''[[Kruna Aragona]]''', koju su sačinjavale [[kraljevina Aragon]], [[Kneževina Katalonija|Katalonska kneževina]], i [[kraljevina Valensija]] sa Balearima, takođe je bila primer još izrazitije nezavisnosti od celine. Svaki novi kralj Španije bio je obavezan da položi zakletvu da će poštovati lokalne zakone koji su se nazivali ''[[fueros]]i'' ({{jez-es|fueros}}), kao i vicekralj koji je obavljao tu dužnost tri godine. U suštini, vicekralj je sprovodio vlast krune koja je bila ograničena lokalnim zakonima. Osnovna prepreka kraljevim interesima su bili kortesi koji su neumorno pretresali svaki kraljev pokušaj da se upliće u domaće zakone i stvari, da podiže poreze i trupe ukoliko se to nije ticalo opšteg dobra teritorija [[Kruna Aragona|Aragonske krune]]. Prestonica je bila smeštena u [[Saragosa|Saragosi]], gde se nalazilo i vrhovno sudsko telo, Audijencija Saragose ({{jez-es|Audiencia de Zaragoza}}) Pored audijencije, drugo telo karakteristično za Aragon je bio '''Sud pravde''' ({{jez-es|Tribunal de Justicia}}). Aragon je preko ovih tela imao apsolutnu sudsku nezavisnost. Takođe su i gradovi imali potpunu samoupravu. Poreski prihodi su se uglavnom trošili na upravu i veoma malo se slalo u vladarsku riznicu<ref name="Samardžić" />. '''[[Kraljevina Valensija]]''' i '''[[Kneževina Katalonija]]''' su bile ujedinjene jezikom i istorijom te su i njihove uprave bile veoma slične. I jedna i druga su imale Skupštinsku diputaciju ({{jez-kat|Diputació de la Generalitat}}), od šest članova, po dva za svaki stalež, koja je upravljala kortesima. Valensijom je upravljao Vrhovni savet ({{jez-kat|Consell General}}), dok je Katalonijom upravljao čuveni '''Savet stotine''' ({{jez-kat|Consell de Cent}}) koga su u suštini sačinjavala 144 člana koja su zastupala zanatlije i esnafe, trgovce građane i plemiće<ref name="Samardžić" />. '''[[Kruna Kastilje]]''', za razliku od drugih delova velike španske celine koji su svi do jednog ljubomorno čuvali svoje tradicionalne slobode, počivala je na vladarskom apsolutizmu i centralnoj vlasti. Karlo joj je podario specijalnu ulogu u okviru španske kraljevine. Opteretio ju je svojim evropskim ratovima, borbi protiv Turaka i protestantizma. U Kastilji su nestajale ljene tradicionalne konstitucionalne slobode, [[fuerosi]], kojima su se dičili i slobodno ih uživali svi ostali delovi Španije<ref name="Samardžić" />. Međutim, Kastilja je zauzvrat zadržala privilegiju da se bogati zlatom koje su [[konkistadori]] neprestano slali iz Zapadnih Indija na velikim galijama. Ostali deo Španije je imao fiskalne privilegije, ali zato zlato iz Indija nije završavalo u njihovim kasama. Uvođenjem centralizovane i delotvorne uprave, Kastilja je pokušavala da obuzda samovolju svojih provincija. Uvodila je jednoobrazna poreska načela, ukidala unutrašnje, feudalne carine, i ostavljala samo one prema inostranstvu. Civilna i vojna uprava bila je ista u svim provincijama. Zvanični jezik je postao [[španski jezik|kastiljanski]]<ref name="Samardžić" />. ==== Kolonije u [[Zapadne Indije|Zapadnim Indijama]] ==== [[Datoteka:Fray Bartolomé de las Casas.jpg|thumb|250px|thumb|left|Bartolomeo de las Kasas]] Tokom Karlove vladavine, teritorije na američkom kontinentu su se znatno proširile zahvaljujući [[konkistadori]]ma [[Ernan Kortes|Ernanu Kortesu]] i [[Fransisko Pizaro|Fransisku Pizaru]] koji su osvojili i uništili autohtona domorodačka carstva [[Asteci|Asteka]] i [[Inke|Inka]]. Fransisko de Kesada je osvojio kraljevstvo [[Čibča]] koje se nalazilo u današnjoj [[Kolumbija|Kolumbiji]], [[Huan Sebastijan Elkano]] je [[1552]]. završio put oko sveta koji je započeo [[Fernando Magelan|Magelan]] i postavio temelje španske vladavine na [[Filipini]]ma i [[Marijanska ostrva|Marijanskim ostrvima]], a [[Pedro Mendoza]] je osnovao [[Buenos Ajres]] na levoj strani reke [[Rio de la Plata|La Plate]]. Svi ovi događaji su ubedili Karla da mu je [[Bog]] dodelio specijalan zadatak da stane na čelo čitavog [[hrišćanstvo|hrišćanskog]] sveta koje je u tom trenutku još uvek osećalo neposrednu opasnost od [[islam]]a u vidu [[ekspanzionizam|ekspanzionizma]] [[Osmansko carstvo|Osmanskog carstva]]. S druge strane, zlato koje su španske galije neprestano dovozile iz Amerike umnogome je doprinelo konsolidaciju Karlove vladavine u Španiji. Kako je to lepo primetio Bernal Dijaz, konkistador<ref>Kamen, Henry. Spain, 1469–1714: a society of conflict, Pearson Education, Harlov UK, 2005</ref>: {{izdvojeni citat|Došli smo da služimo bogu i kralju... i takođe da se obogatimo.}} Godine 1550, Karlo je sazvao [[savet u Valjadolidu]]<ref name="Dobins">Dobyns, H. F. (1983). Their number become thined: Native American population dynamics in Eastern North America, Knoxville (Tenn.), University of Tennessee Press.</ref> gde je bila organizovana poznata rasprava o opravdanosti upotrebe sile u osvajanjima na američkom kontinentu između dominikanskog sveštenika, [[Bartolomeo de las Kasas|Bartolomea de Kasasa]], zaštitnika prava autohtonog stanovništva američkog kontinenta i humaniste i aristotelovskog prosvetitelja [[Huan Hines de Sepulveda|Huana Hinesa de Sepulvede]]. Sepulveda je tvrdio da su Indijanci rođeni da budu robovi i da im njihove mentalne sposobnosti ne dopuštaju da upravljaju sami sobom<ref name="Dobins" />. S druge strane, Las Kasas je detaljno izneo svoj izveštaj o sistematskoj zloupotrebi sile od strane konkistadora, na osnovu čega je Karlo zvanično obustavio Konkistu i naredio istragu o iznetim optužbama. Ubrzo je donet nov zakon po kom domoroci ne smeju biti robovi, sva imanja su oduzeta zvaničnicima i stvaljena su pod direktnu upravu Krune<ref name="Dobins" />. Međutim, kako je radna snaga bila neophodna u rudnicima zlata i na plantažama, a Indijanci nisu mogli fizički da izdrže napore, Karlo je počeo da dovodi crne robove iz Afrike u Ameriku. S druge strane, Las Kasas, iako se strasno borio za ljudska prava Indijanaca, smatrao je da je [[ropstvo]] prirodno stanje crnaca<ref name="Dobins" />. == Vanjska politika == Spoljna politika Karla velikog se ogledala u ekspanzionizmu koji se ogledao u ratovima na Apeninskom poluostrvu i odbrani hrišćanstva od nadirućeg islamskog proboja koji je pretio hrišćanskoj Evropi u obliku Osmanskog carstva u zenitu moći i na čelu sa jednim od Karlovih arhineprijatelja - sultana Sulejmana Veličanstvenog. Opterećen obavezom koju mu je nametalo nasleđe tj. činjenica da njegovim venama teče krv [[Katolički kraljevi|Katoličkih kraljeva]], velikih boraca protiv islama, i nešto kasnije obećanjem koje će dati prilikom svog krunisanja u [[Bolonja|Bolonji]], u Karlovoj glavi se formirao san o stvaranju jednog velikog hrišćanskog carstva koje bi objedinjavalo sve hrišćanske zemlje. Ta ideja će biti prisutna tokom celog njegovog života i biće razlog njegovih više-manje uspešnih pokušaja da se suprotstavi "velikom Turčinu" koji je nezadrživo nadirao ka Zapadnoj Evropi. S druge strane, nastavljanjem [[Italijanski ratovi|Italijanskih ratova]], Karlo je samo delimično sledio ekspanzionističku politiku svog dede [[Fernando II Aragonski|Fernanda Katoličkog]] i [[Kruna Aragona|Aragonske krune]] u težnji za osvajanjem prevlasti na zapadnom Sredozemlju. Karlo je u ratove na [[Italija|Apeninskom poluostrvu]] ušao velikim delom i zbog večitog rivalstva sa svojim drugim arhineprijateljem, francuskim kraljem, [[Fransoa I|Fransoom I]]. Ti ratovi će se otezati u nedogled, i zajedno sa sukobima sa Osmanskim carstvom koje je napredovalo na Zapad, postaće deo nasleđa koje je Karlo godinama prepuštao svom sinu Filipu <ref name="Samardžić"/>. === Karlo V i [[Fransoa I]] === [[Datoteka:Franz I und Karl V.JPG|thumb|350px|thumb|Svečani ulazak Karla V i Fransoe I u Pariz 1540. godine]] Rivalstvo između Karla i mladog francuskog kralja počelo je još od vremena kada su obojica bili kandidati za krunu cara [[Sveto rimsko carstvo|Svetog rimskog carstva]]. To rivalstvo će se nastaviti kroz skoro celu vladavinu oba vladara koji su učestvovali uvek kao protivnici u [[Italijanski ratovi|Italijanskim ratovima]] koji su trajali između [[1494]]. i [[1559]], koji su započeli kao dinastičke razmirice oko [[Milano|Milanskog]] [[vojvoda|vojvodstva]] i [[Napuljska kraljevina|Napuljske kraljevine]] da bi potom prerasli u opšte borbe za prevlast i teritoriju njihovih učesnika, koji su bili, pored španskog i francuskog kralja, i [[Engleska]], [[Škotska]], [[Mletačka republika]], [[Vatikan]], razni italijanski gradovi-države, kao i [[Sulejman I|Sulejman Veličanstveni]] i [[Osmansko carstvo]]<ref>Guicciardini, Francesco. The History of Italy. Translated by Sydney Alexander. Princeton: Princeton University Press, 1984</ref>. '''Prvi rat''' u kome su se sukobili Karlo i Fransoa počeo je [[1521]]. Karlo je sklopio savez sa Engleskom i papom Lavom X protiv Francuza i Mlečana, koji su bili poraženi od strane Karla i njegovih saveznika. Francuzi su morali da napuste Milano, a sam Fransoa je bio zarobljen u [[Bitka kod Pavije|bici kod Pavije]] [[1525]]. godine. U zamenu za slobodu, Fransoa je morao Karlu da preda [[Burgonja|Burgundiju]] prema [[Madridski sporazum|sporazumu u Madridu]] iz 1526. godine<ref name="Bartleby.com">[http://www.bartleby.com/65/it/ItalianW.html The Columbia Encyclopedia, Sixth Edition. 2001-05]</ref>. '''Drugi rat''' je počeo tako što je Fransoa, kad se našao na slobodi, naterao Parlament u Parizu da poništi ovaj sporazum obzirom da je bio potpisan pod prinudom, i pridružio se [[Liga iz Konjaka|Ligi iz Konjaka]] koju je [[1527]]. osnovao papa [[Papa Kliment VII|Kliment VII]] protiv Karla V, zajedno sa nekadašnjim saveznicima španskog kralja, [[Henri VIII Tjudor|Henrijem VIII]], [[Mletačka republika|Mlečanima]], kao i [[Firenca|Firencom]] i [[Milano]]m. Tom prilikom je došlo do čuvene [[Pljačka Rima|Pljačke Rima]] od strane vojske Karla V<ref name="Bartleby.com" />, a sam papa Kliment VII je pao u zarobljeništvo što ga je sprečilo da poništi brak između [[Henri VIII Tjudor|Henrija VIII]] i Karlove tetke, [[Katarina Aragonska|Kataline od Aragona]]. [[Sporazum iz Kambrea|Sporazumom iz Kambrea]] ([[1529]]), koji je još poznat i kao Damski sporazum jer su ga potpisale Karlova tetka Margarita od Burgundije i majka Fransoe I, [[Luiza od Savoje]], Fransoa I se odrekao polaganja prava na Italiju, ali je zadržao kontrolu nad Burgundijom. Jedna od klauzula ovog sporazuma je bila i brak između francuskog kralja i [[Leonor od Austrije]], sestre Karla V i udovice portugalskog kralja, [[Manuel I od Portugala|Manuela I]]. '''Treći rat''' između Karla i Fransoe izbio je [[1535]]. godine, posle smrti poslednjeg milanskog vojvode Sforce. Karlo je postavio za vojvodu svog sina, [[Filip II od Španije|Filipa]], iako je Fransoa tvrdio da polaže pravo na tu titulu. Fransoa nije uspeo da osvoji Milano, ali je zato osvojio skoro sve teritorije Karlovog saveznika, vojvode od Savoje, uključujući i glavni grad vojvodstva, [[Torino]]. Mir je sklopljen u [[Nica|Nici]] [[1538]], ali nije potrajao dugo jer su se neprijateljstva obnovila 1542. kada je Fransoa sklopio savez sa turskim sultanom, Sulejmanom Veličanstvenim, a Karlo opet sa Henrijem VIII. Francusko-turska flota je osvojila Nicu, ali nije uspela da stigne do Milana, dok je englesko-španska invazija južne Francuske koju je predvodio sam Karlo bila donekle uspešna, međutim na kraju je prekinuta. Sklopljen je novi mir i situacija je vraćena na "status kvo" od pre [[1544]]. godine<ref>Phillips, Charles and Alan Axelrod. Encyclopedia of Wars. 3 vols. New York: Facts on File, 2005.</ref>. '''Poslednji sukob''' je izbio [[1551]]. godine, kada je [[Anri II]] koji je nasledio svog oca, Fransou koji je umro 1547, objavio rat Karlu u nameri da povrati francusku prevlast u Italiji. Ofanziva na Lorenu je Anriju donela prve uspehe, ali je dve godine kasnije, 1553. bio poražen u bici kod Marčana. Međutim, 1556. godine, Karlo abdicira u korist svog sina Filipa i svog brata, Fernanda, koji će postati [[Filip II od Španije]] i [[Ferdinand I Habzburški|Ferdinand I, car Svetog rimskog carstva]], tako da se pažnja premešta na Flandriju gde je Filip zajedno sa [[Emanuel Filiberto od Savoje|Emanuelom Filibertom od Savoje]] pobedio Francuze kod [[Sent Kventin]]a. Ulaskom Engleske u rat fracuska vojska je uspela da osvoji [[Kale]], i da preplavi španske posede u [[Flandrija|Flandriji]]. Bez obzira na to, Anri je ipak bio primoran da prihvati Mir iz Kato Kambrezea kojim se odrekao bilo kakvog daljeg polaganja prava na Italiju<ref name="Bartleby.com" />. === Karlo V i [[Sulejman I|Sulejman Veličanstveni]] === [[Datoteka:Suleyman young.jpg|thumb|left|200px|thumb|[[Sulejman I|Sulejman Veličanstveni]]]] Karlo i Sulejman, večiti protivnici koji su mnogo toga imali zajedničkog. Obojica su vladali imperijama koje su se prostirale na tri kontinenta. Obojica su nasledili ogromne teritorije od svojih prethodnika, i obojica su stremili ka apsolutnoj prevlasti na Mediteranu. Vladavina i jednog i drugog je obeležila najveći uspon njihovih dotičnih imperija<ref name="Cervantesvirtual">{{Cite web |url=http://www.cervantesvirtual.com/historia/CarlosV/7_6_ozlem.shtml |title=Kumrular, O. Carlos V y Solimán el Magnífico: dos soberanos en lucha por un poder universal (Universidad del Bósforo |access-date=2011-03-27 |archive-date=2010-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101211173047/http://www.cervantesvirtual.com/historia/carlosV/7_6_ozlem.shtml |url-status=dead }}</ref>. Na ličnom planu, obojica su bili učeni i talentovani za jezike - Karlo<ref name="Cervantesvirtual" /> je govorio tečno [[flamanski jezik|flamanski]], [[francuski jezik|francuski]], [[španski jezik|španski]] i [[italijanski]], a Sulejman<ref name="Cervantesvirtual" /> je odlično vladao [[arapski jezik|arapskim]], [[persijski jezik|persijskim]], [[srpski]]m i jezikom ''čagataj'' (najstariji oblik turskog jezika<ref name="Cervantesvirtual" />. Obojica su bili odlični zakonodavnci, vojnici i stratezi i lično su predvodili svoje vojske. Takođe su obojica imala ideju o stvaranju univerzalnog carstva - Karlo [[hrišćanstvo|hrišćanskog]], Sulejman [[islam|muslimanskog]] - te je njihov frontalni sukob bio neizbežan. Osim toga, Sulejmanov otac, [[Selim I]], je na samrti savetovao svom sinu da carstvo širi na zapad. Kao posledica toga, Sulejmanove oči su stalno bile uprte na zapad i svim snagama je širio teritorije Osmanskog carstva na zapad.<ref name="Cervantesvirtual" />). Najveći otpor koji je Sulejman našao od strane Habzburga u svojim ekspanzionističkim pohodima na zapad je bio u [[Kraljevina Mađarska (1920—1946)|Ugarskoj]], na čiji je presto pretendovao Karlov brat, [[Ferdinand I Habzburški|Ferdinand, nadvojvoda od Austrije]]<ref name="HyV">Hervás Jávega, I. Solimán El Magnífico. Historia y Vida, Nº457.68-77</ref>. Ubrzo pošto je postao sultan, Sulejman je Mađarima ponudio prestanak turskih napada uz uslov da mu plaćaju godišnji danak. Mađari su ponudu glatko odbili uzdajući se u savezništvo kuće [[Habzburška dinastija|Habzburgovaca]] i [[Sveto rimsko carstvo|Svetog rimskog carstva]]. Turskom poslaniku su odsekli nos i uši i tako ga poslali nazad u Istambul<ref name="HyV" />. Sulejman nije oklevao da odgovori na ovu uvredu. Odmah je digao vojsku i krenuo ka južnoj odbrambenoj liniji Ugarske i zauzeo [[Beograd]] i celu Srbiju [[1521]]. godine. Zatim je [[1522]]. godine napao Rodos i izbacio odande [[Vitezovi Hospitalci|Jovanovce]] koji su sa [[Rodos]]a napadali turske brodove i ometali trgovačke puteve između [[Egipat|Egipta]] i [[Istanbul]]a. Karlo će sedam godina kasnije Jovanovcima dati drugo ostrvo, Maltu. Godine [[1526]]. turska vojska se sukobljava sa udruženim snagama Habzburgovaca i ugarske vojska u [[Mohačka bitka|Mohačkoj bici]], i odnosi ubedljivu pobedu u kojoj je i sam ugarski kralj, [[Lajoš II Jagelonac|Lajoš II]] izgubio život. Kako je [[Lajoš II Jagelonac|Lajoš II]] bio oženjen Karlovom i Ferdinandovom sestrom, [[Marija od Ugarske|Marijom od Austrije]], a Ferdinand Lajoševom sestrom, [[Ana od Češke i Ugarske|Anom od Češke i Ugarske]], Ferdinand je polagao pravo na ugarski presto. Međutim, pošto je Sulejman bio taj koji je pobedio na Mohaču, on je i postavio svog štićenika, [[Jovan I Zapolja|Janoša Zapolju]], za kralja Ugarske, a zatim se povukao ostavivši Zapoljine i Ferdinandove pristalice da se međusobno iscrpljuju u borbama za presto<ref name="HyV" />. Sulejman je opsedao Beč prvo [[1529]]. a potom i [[1532]]. gde će verovatno ova dva vladara biti najbliže jedan drugom s obzirom da je Karlo tada bio prisutan u Beču<ref name="HyV" />. To će biti i trenutak kada će Karlo shvatiti da je turska pretnja realna i veoma snažna. Sulejmanov plan da razbije hrišćansko jedinstvo je uspeo time što je sklopio savez sa drugim Karlovim arhineprijateljem, [[Fransoa I|Fransoom I]], kraljem Francuske. Takođe će i protestantski kneževi, potražiti pomoć kod "velikog Turčina", kako su na Zapadu zvali Sulejmana<ref name="Cervantesvirtual" />. Shvativši veličinu opsnosti koju bi mogao da predstavlja savez protestantskih kneževa sa Turcima, Karlo je u Augsburgu [[1555]]. godine popustio i priznao prava protestantskim kneževima<ref name="Cervantesvirtual" />. Na neki način, odvajanje protestantske Nemačke od katoličke Španije bilo je Sulejmanovo delo<ref>Hammer Purgstalol, von Y. Geschichte des Osmanishchen Reichez. Wiesbaden. 1962</ref>. I Sulejman i Karlo su iskorišćavali svaku priliku da istaknu sopstvenu veličinu i da unize i uvrede protivnika. Sulejman je zamerao Karlu što je stalno izbegavao direktan susret sa njim<ref name="Cervantesvirtual" />. Takođe je sistematski odbijao da Karlu prizna titulu cara, zamerao mu je što prisvaja titule koje mu ne pripadaju, kao na primer titula kralja Jerusalima ili grofa od Atine<ref name="Cervantesvirtual" />. Mirom iz Istambula potpisanim [[1547]]. Ferdinand je priznao turska osvajanja u Ugarskoj, a Turci su ga zauzvrat priznali kao "velikog vezira", titulu koja je bila odmah ispod titule sultana u otomanskoj hijerarhiji. Karlo je mir potpisao kao "car Nemačke" i "kralj Španije", međutim, u svim ostalim pismima kojima se obraćao [[Visoka Porta|Visokoj Porti]] nije mogao da koristi titulu cara, nego je mogao da se potpisuje samo kao "kralj Španije". Na ovaj način, Karlo je morao da prihvati titulu "kralja [[vilajet]]a Španije" čime je priznao da titulu cara može korititi samo turski sultan, obzirom da je bio "car sveta". Sve otomanske hronike Karla pominju samo kao "kralja Španije"<ref name="Cervantesvirtual" />. === Karlo i [[gusari|piraterija]] na Mediteranu === [[Datoteka:Siege of malta 1.jpg|thumb|350px|thumb|left|[[Opsada Malte]] - dolazak turske flote]] Bivši [[gusari|gusar]] i admiral [[osmansko carstvo|turske]] flote, [[Hajrudin Barbarosa]] sve više je pretvarao [[Sredozemno more|Mediteran]] u "tursko jezero"<ref name="Cervantesvirtual" /><ref>Yücel, Yasar, Muhtepem Türk Kamuni ile 46 yil. Ankara. Türk Tarih Kurumu yayinlari, 1991.</ref> [[Vitezovi Hospitalci|Jovanovci]] su bili proterani sa [[Rodos]]a, a [[Turci|turski]] i [[berberi|berberski]] [[gusari]] su neprestano napadali španske i italijanske brodove. Borbe su bile neprestane i trajale su godinama, i kao i u Ugarskoj, dugo se nije mogao odrediti pobednik<ref name="HyV" />. Pošto je Barbarosa imao uporište u [[Tunis]]u, Karlo je [[1535]]. godine poveo ogromnu flotu na [[Tunis]]<ref name="Samardžić" />. Uspeh ovog pohoda je veoma pozitivno odjeknuo u čitavom hrišćanskom svetu. Sa [[papa|papom]] i [[Mletačka republika|Mlečanima]] osniva [[Sveta liga|Svetu ligu]] nakon turskih napada na [[Krf]] i [[Peloponez]], međutim liga nije imala mnogo uspeha. Godine [[1541]]. Karlo je krenuo u osvajanje [[Alžir]]a, međutim, poduhvat se završio neslavno sa katastrofalnim posledicama jer je skoro cela španska flota nestala u oluji. Sam Karlo se jedva izvukao domogavši se italijanske obale<ref name="Samardžić" />. Maltežani su [[1551]]. predali [[Tripoli]] u [[Libija|Libiji]], a [[1555]]. je pala Burgija, špansko uporište u Africi. Poslednja bitka koju je Sulejman poveo protiv [[Vitezovi Hospitalci|Jovanovaca]] bila je opsada [[Malta|Malte]] koju im je prethodno ustupio Karlo osam godina nakon što su bili proterani sa [[Rodos]]a, odakle su organizovali napade na turske brodove. U početku je izgledalo da će se istorija sa Rodosa ponoviti, međutim Karlo je poslao pojačanje i pomogao Jovanovcima da odbiju turski napad<ref name="HyV" />. Poredak koji se na kraju utvrdio bio je daleko od onog koji je Karlo nekad zamišljao, koji je sanjao o ponovnom osvajanju Carigrada i potpunom potiskivanju Turaka sa evropskog kontinenta<ref name="Samardžić" />. == Abdikacija i povlačenje u manastirski život == [[Datoteka:Habsburg Map 1547.jpg|thumb|350px|thumb|desno|Posedi Karla V u trenutku kada je abdicirao]] Nakon tolikih godina ratovanja, Karlo je ušao u fazu unutrašnjeg svođenja računa - razmišljanja o sebi, životu, onom što je proživeo i o opštem stanju u Evropi. Veliki protagonisti koji su zajedno sa njim obeležili evropsku scenu prve polovine 16. veka su već bili pokojni: [[Henri VIII Tjudor|Henri VIII]] i [[Fransoa I]] su bili umrli [[1547]], [[Martin Luter]] [[1546]], [[Erazmo Roterdamski]] [[1536]], a papa [[Pavle III]] [[1549]]. Iako je uspeo da stvori ogromno carstvo "u kom sunce nikad ne zalazi", nije uspeo u svojoj nameri da objedini ceo [[hrišćanstvo|hrišćanski]] svet u jednu državu, niti je uspeo da spreči ustoličenje i jačanje [[Protestantizam|luteranskog]] učenja. Godine [[1556]]. Karlo se odrekao svojih titula i podelio ih između svog sina, Filipa i svog brata, Ferdinanda. Filip je postao kralj [[Španija|Španije]] i [[Zapadne Indije|Zapadnih Indija]], a Ferdinand car [[Sveto rimsko carstvo|Svetog rimskog carstva]]. Takođe je potpisao dokument kojim odriče prava svih Filipovih naslednika na presto Svetog rimskog carstva i potvrđuje pravo Ferdinandovog sina, [[Maksimilijan II|Maksimilijana]] na prestolonasledničku titulu. Testament je sadržao i jednu klauzulu u kojoj je priznao za zakonitog svog vanbračnog sina [[Huan od Austrije|Huana od Austrije]], koji je rođen [[1545]]. kao rezultat Karlove vanbračne veze sa [[Barbara Blumerg|Barbarom Blumerg]]. Nakon abdikacije, povukao se u manastir [[Juste]] u [[Ekstremadura|Ekstremaduri]], gde je živeo mirnim životom do [[21. septembar|21. septembra]] [[1558]]. kada je umro. Dvadeset šest godina kasnije, njegovi posmrtni ostaci su prebačeni u Kraljevsku grobnicu [[Manastir San Lorenzo|manastira San Lorenzo]] koji se nalazi u okviru palate [[El Eskorijal]] u [[Madrid]]u. == Izvori == {{Reflist|2}} {| align="center" cellpadding="2" border="2" |- | width="30%" align="center" | Prethodnik:<br />'''[[Maksimilijan I. Habsburški|Maksimilijan I.]]''' | width="40%" align="center" | '''[[Popis njemačkih kraljeva i njemačko-rimskih careva|Rimsko-njemački car car (1516. - 1556.)]]''' | width="30%" align="center" | Nasljednik:<br />'''[[Ferdinand I., car Svetog Rimskog Carstva|Ferdinand I.]]''' |} == Vanjske veze == {{Commonscat|Charles V, Holy Roman Emperor}} {{Sveti Rimski Carevi}} {{Austrijski nadvojvode}} {{Češki vladari}} {{Mađarski kraljevi}} {{Hrvatski kraljevi}} {{Lifetime|1500|1558}} [[Kategorija:Španski vladari]] [[Kategorija:Carevi Svetog Rimskog Carstva]] [[Kategorija:Habsburgovci]] [[Kategorija:Kraljevi Italije]] 9cwgzag3nu0w4kkm7z5lq53bvvsmsnq Wikipedija:Istaknuti članci/Kandidati 4 107703 42682325 42662501 2026-08-31T23:29:46Z Edgar Allan Poe 29250 42682325 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ {{arhive|auto=short}} Na ovoj stranici registrirani korisnici bivaju anketirani o kandidatima za istaknute članke. Radi preglednosti naglasite svoj stav upotrebom šablona {{tl|Za}}, {{tl|Uzdržan}} i {{Tl|Protiv}}. Glasove za ''poželjno'' je obrazložiti, a glasove protiv ''potrebno'' obrazložiti. Svi korisnici pozvani su da argumentirano iznose zamjerke na članke. Svaki registrirani korisnik može predložiti neki članak za istaknut. Predloženi članak treba ispunjavati '''[[Wikipedia:Istaknuti članci/Kriteriji|određene kriterije]]'''. Anketiranje okvirno traje '''jedan mjesec'''. U nedostatku glasova članak može biti izabran čak i s jednim (predlagačevim) glasom. == Novembar == {{zaglavlje ankete|Sukladno pravilima, oba članka stekla su status '''istaknutog članka'''.|Završeno}} === 1. - 15. === ==== ''[[Ori and the Blind Forest]]'' ==== ===== Za ===== ===== Protiv ===== ===== Komentari ===== === 16. - 30. === ==== [[Sevasti Qiriazi]] ==== ===== Za ===== ===== Protiv ===== ===== Komentari ===== {{podnožje ankete}} == Decembar == === 1. - 15. === ==== [[Armand Duplantis]] ==== ===== Za ===== ===== Protiv ===== ===== Komentari ===== === 16. - 31. === ==== ''[[Ori and the Will of the Wisps]]'' ==== ===== Za ===== ===== Protiv ===== ===== Komentari ===== pyeloih9lsh39avdj0x5m7pgsnfjby7 Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva 4 107704 42682329 42662513 2026-08-31T23:32:20Z Edgar Allan Poe 29250 /* 2026. (24) */ 42682329 wikitext text/x-wiki Ova stranica predstavlja '''arhivu''' dosadašnjih '''izabranih članaka''' na srpskohrvatskoj Wikipediji od [[23. lipnja]] [[2005.]] godine, kada su izabrani članci po prvi puta uvedeni na ovu Wikipediju. U počecima, sustav izbora bio je nejasno normiran i neredovit, članci su se mijenjali u nepravilnim razmacima, a razrađenih pravila izbora nije bilo. Članci su se predlagali i birali temeljem subjektivne procjene kvalitete, a ne temeljem glasovanja. Značajnija promjena dogodila se krajem [[2008.]] godine, kada se članci počinju birati jednom mjesečno, što je sustav koji je trajao do veljače [[2013.]] godine. Tada se uvodi dvomjesečni sustav temeljem kojeg se izabrani članci izmjenjuju dva puta mjesečno. Od [[2015.]] godine sustav je proširen na tri članka u mjesecu. Ova stranica sadržavat će samo popis izabranih članaka uz statističke podatke o zastupljenosti pojedinih kategorija, kao i prikaz perioda tokom kojeg su bili izabrani. Za sve detaljnije informacije postojat će zasebne arhivske stranice za pojedinu godinu gdje će se moći dobiti detaljniji uvid u same članke. ==Opći pregled== {{bar box |title = Pregled izabranih članaka po kategorijama |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|32}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|34}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Historija|Historija]]|#800000|88}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|96}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|28}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|119}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|16}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|37}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|44}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''492'''}} |caption=Ažurirano: [[1.8.]] [[2026.]] }} *{{legend|#bfe0bf|16.2. - 1.3. ~ [[Franz Kafka]]}} ;Gdje :{{legend|#bfe0bf|predstavlja kategoriju kojoj članak pripada}} :'''16.2. - 1.3.''' predstavlja vremenski period tokom kojeg je članak bio na glavnoj stranici kao izabrani :'''[[Franz Kafka]]''' predstavlja naslov izabranog članka ===Legenda=== {| style="background-color: transparent; width: {{{width|65%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E1A95F|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]}} *{{legend|#50C878|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]}} *{{legend|#800000|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]}} *{{legend|#bfe0bf|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]}} *{{legend|#F5F5DC|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E34234|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]}} *{{legend|#4C6099|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]}} *{{legend|#AAD0FF|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]}} *{{legend|#DCDCDC|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]}} |} == Pregled po godinama == === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2005.|2005.]] (7) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E1A95F|23.6. - 6.7. ~ '''[[Goli otok]]'''}} *{{legend|#E34234|7.7. - 19.7. ~ '''[[Potsdamer Platz]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|20.7. - 3.8. ~ '''[[Gaj Julije Cezar]]'''}} *{{legend|#E1A95F|4.8. - 14.8. ~ '''[[Ljubljana]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E34234|15.8. - 9.10. ~ '''[[Pjongjanški metro]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|10.10. - 20.12. ~ '''[[Willy Brandt]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|21.12.'05. - 14.1.'06. ~ '''[[Safri Duo]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2005. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|2}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''7}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2006.|2006.]] (9) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#bfe0bf|15.1. - 16.2. ~ '''[[Himzo Polovina]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|17.2. - 30.3. ~ '''''[[SMS Viribus Unitis]]'''''}} *{{legend|#bfe0bf|31.3. - 2.6. ~ '''[[Ulysses S. Grant]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|3.6. - 9.6. ~ '''[[Parlament]]'''}} *{{legend|#E34234|10.6. - 27.8. ~ '''[[Rimska književnost]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#bfe0bf|28.8. - 6.10. ~ '''[[Pocahontas]]'''}} *{{legend|#800000|7.10. - 22.11. ~ '''[[Uskršnji ustanak]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|23.11. - 20.12. ~ '''[[Adolf Hitler]]'''}} *{{legend|#800000|21.12.'06. - 7.1.'07. ~ '''[[Drugi svjetski rat]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2006. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|4}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|1}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''9}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2007.|2007.]] (11) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#4C6099|8.1. - 19.1. ~ '''[[Antička filozofija]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|20.1. - 7.2. ~ '''[[Marlene Dietrich]]'''}} *{{legend|#E34234|8.2. - 22.2. ~ [[Queer as Folk (US)|'''''Queer as Folk'' (US)''']]}} *{{legend|#F5F5DC|23.2. - 25.3. ~ '''''[[The Washington Post]]'''''}} *{{legend|#E34234|26.3. - 6.4. ~ '''[[Starogrčka književnost]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|7.4. - 14.6. ~ '''[[Victor Hugo]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#F5F5DC|15.6. - 18.7. ~ '''[[Rat]]'''}} *{{legend|#E1A95F|19.7. - 6.8. ~ '''[[San Francisco Bay Area]]'''}} *{{legend|#800000|7.8. - 18.9. ~ '''[[Ku Klux Klan]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|19.9. - 25.12. ~ '''[[Vulgarni latinski jezik]]'''}} *{{legend|#800000|26.12.'07. - 19.2.'08. ~ '''[[Historija Sjedinjenih Američkih Država]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2007. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|1}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''11}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2008.|2008.]] (4) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E34234|20.2. - 24.4. ~ '''[[Album]]'''}} *{{legend|#800000|25.4. - 23.7. ~ '''[[Francuski revolucionarni kalendar]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|24.7. - 30.11. ~ '''[[Elektroenergetika]]'''}} *{{legend|#E1A95F|1.12. - 31.12. ~ '''[[Novi Beograd]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2008. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|1}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''4}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2009.|2009.]] (12) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E1A95F|1.1. - 31.1. ~ '''[[Ljubljana]]'''}} *{{legend|#E1A95F|1.2. - 28.2. ~ '''[[Peking]]'''}} *{{legend|#E34234|1.3. - 31.3. ~ '''''[[Usagi Yojimbo]]'''''}} *{{legend|#800000|1.4. - 30.4. ~ '''[[Rat Canudosa]]'''}} *{{legend|#E1A95F|1.5. - 31.5. ~ '''[[Egipat]]'''}} *{{legend|#E34234|1.6. - 30.6. ~ '''[[Dinastija (TV serija)|''Dinastija'' (serija)]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#F5F5DC|1.7. - 31.7. ~ '''"[[God Save the Queen]]"'''}} *{{legend|#50C878|1.8. - 31.8. ~ '''[[Krokodil]]'''}} *{{legend|#E34234|1.9. - 30.9. ~ '''''[[Sailor Moon]]'''''}} *{{legend|#50C878|1.10. - 31.10. ~ '''[[Meduze]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.11. - 30.11. ~ '''[[George H. W. Bush]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.12. - 31.12. ~ '''[[Konstantin Veliki]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2009. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|3}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''12}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2010.|2010.]] (12) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#bfe0bf|1.1. - 31.1. ~ '''[[Dimitrije Tucović]]'''}} *{{legend|#E1A95F|1.2. - 28.2. ~ '''[[Vancouver]]'''}} *{{legend|#800000|1.3. - 31.3. ~ '''[[Bitka kod Kane]]'''}} *{{legend|#E34234|1.4. - 30.4. ~ '''[[Stargate (film)|''Stargate'' (film)]]'''}} *{{legend|#E1A95F|1.5. - 31.5. ~ '''[[Persepolis]]'''}} *{{legend|#E34234|1.6. - 30.6. ~ '''''[[Cliffhanger]]'''''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#F5F5DC|1.7. - 31.7. ~ '''[[Srpskohrvatski jezik]]'''}} *{{legend|#800000|1.8. - 31.8. ~ '''[[Atentat na Johna F. Kennedyja]]'''}} *{{legend|#E34234|1.9. - 30.9. ~ '''''[[Civilization]]'''''}} *{{legend|#F5F5DC|1.10. - 31.10. ~ '''[[Seksualna revolucija]]'''}} *{{legend|#E34234|1.11. - 30.11. ~ '''[[Holivudska crna lista]]'''}} *{{legend|#E1A95F|1.12. - 31.12. ~ '''[[Uzbekistan]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2010. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|4}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''12}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2011.|2011.]] (12) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#800000|1.1. - 31.1. ~ '''[[Historija Kine]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.2. - 28.2. ~ '''[[Britney Spears]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.3. - 31.3. ~ '''[[Roy Orbison]]'''}} *{{legend|#4C6099|1.4. - 30.4. ~ '''[[Historijski Isus]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|{{nowrap|1.5. - 31.5. ~ '''[[Francuska rukometna reprezentacija]]'''}}}} *{{legend|#bfe0bf|1.6. - 30.6. ~ '''[[Jack Trbosjek]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#50C878|1.7. - 31.7. ~ '''''[[Edmontosaurus]]'''''}} *{{legend|#F5F5DC|1.8. - 31.8. ~ '''[[Brak]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|1.9. - 30.9. ~ '''[[Malware]]'''}} *{{legend|#E34234|{{nowrap|1.10. - 31.10. ~ '''''[[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2]]'''''}}}} *{{legend|#DCDCDC|1.11. - 30.11. ~ '''[[Apple Inc.]]'''}} *{{legend|#800000|1.12. - 31.12. ~ '''[[Opsada Skadra]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2011. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|2}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''12}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2012.|2012.]] (12) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#F5F5DC|1.1. - 31.1. ~ '''''[[Code civil]]'''''}} *{{legend|#E34234|1.2. - 29.2. ~ '''[[Znanstvena fantastika]]'''}} *{{legend|#E34234|1.3. - 31.3. ~ '''''[[Lea i Darija]]'''''}} *{{legend|#50C878|1.4. - 30.4. ~ '''[[Pterosauri]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|{{nowrap|1.5. - 31.5. ~ '''[[Commodore International]]'''}}}} *{{legend|#bfe0bf|1.6. - 30.6. ~ '''[[Braća Kray]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#bfe0bf|1.7. - 31.7. ~ '''[[Kelsos]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.8. - 31.8. ~ '''[[John Brown (abolicionist)]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.9. - 30.9. ~ '''[[Lewis Carroll]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|{{nowrap|1.10. - 31.10. ~ '''[[Ljudski rad]]'''}}}} *{{legend|#E34234|1.11. - 30.11. ~ '''[[Conan the Barbarian (1982 film)|''Conan the Barbarian'' (1982)]]'''}} *{{legend|#50C878|1.12. - 31.12. ~ '''[[Koraljni greben]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2012. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|4}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|1}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''12}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2013.|2013.]] (23) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#DCDCDC|1.1. - 31.1. ~ '''[[Spyware]]'''}} *{{legend|#E34234|1.2. - 15.2. ~ '''[[Aria (anime)|''Aria'' (anime)]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.2. - 28.2. ~ '''[[Franz Kafka]]'''}} *{{legend|#E34234|1.3. - 15.3. ~ '''''[[Svećenikova djeca]]'''''}} *{{legend|#DCDCDC|{{nowrap|16.3. - 31.3. ~ '''[[Hipoteza o rijetkoj Zemlji]]'''}}}} *{{legend|#800000|1.4. - 15.4. ~ '''[[Bitka za Moskvu]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.4. - 30.4. ~ '''[[Markion]]'''}} *{{legend|#E34234|1.5. - 15.5. ~ '''''[[Cardcaptor Sakura]]'''''}} *{{legend|#E34234|16.5. - 31.5. ~ '''''[[Les Vampires]]'''''}} *{{legend|#DCDCDC|{{nowrap|1.6. - 15.6. ~ '''[[Život na Marsu]]'''}}}} *{{legend|#E34234|1.6. - 30.6. ~ '''''[[Decameron]]'''''}} *{{legend|#50C878|1.7. - 15.7. ~ '''[[Permsko-trijasko izumiranje]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E34234|16.7. - 31.7. ~ '''''[[Nineteen Eighty-Four]]'''''}} *{{legend|#E34234|1.8. - 15.8. ~ '''[[Popularna muzika u SFRJ]]'''}} *{{legend|#E34234|16.8. - 31.8. ~ '''[[Sherlock Holmes (2009)|''Sherlock Holmes'' (2009)]]}} *{{legend|#E34234|{{nowrap|1.9. - 15.9. ~ '''[[Leomon]]'''}}}} *{{legend|#4C6099|16.9. - 30.9. ~ '''[[Kritika Biblije]]'''}} *{{legend|#4C6099|1.10. - 15.10. ~ '''[[Rano hrišćanstvo]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.10. - 31.10. ~ '''[[Anwar Sadat]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|1.11. - 15.11. ~ '''[[Demografija Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije|Demografija SFRJ]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.11. - 30.11. ~ '''[[Sunny Leone]]'''}} *{{legend|#800000|{{nowrap|1.12. - 15.12. ~ '''[[Bitka za Vukovar]]'''}}}} *{{legend|#E34234|16.12. - 31.12. ~ '''[[Sherlock Holmes]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2013. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|4}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|10}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|3}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''23}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2014.|2014.]] (24) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E34234|1.1. - 15.1. ~ '''''[[Ubiti pticu rugalicu]]'''''}} *{{legend|#F5F5DC|16.1. - 31.1. ~ '''[[Iranrud]]'''}} *{{legend|#E34234|1.2. - 15.2. ~ '''''[[The Rose of Versailles]]'''''}} *{{legend|#50C878|16.2. - 28.2. ~ '''[[Vatroglavi kraljić]]'''}} *{{legend|#E34234|1.3. - 15.3. ~ '''[[Joker (strip)]]'''}} *{{legend|#50C878|{{nowrap|16.3. - 31.3. ~ '''[[Vodozemci]]'''}}}} *{{legend|#50C878|1.4. - 15.4. ~ '''[[Obične golupke]]'''}} *{{legend|#E34234|16.4. - 30.4. ~ '''[[Grčka komedija]]'''}} *{{legend|#800000|1.5. - 15.5. ~ '''[[1991]]'''}} *{{legend|#50C878|16.5. - 31.5. ~ '''[[Rudolfijev kit]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|{{nowrap|1.6. - 15.6. ~ '''[[Vojin Bakić]]'''}}}} *{{legend|#E34234|{{nowrap|1.6. - 30.6. ~ '''''[[Sherlock Holmes: A Game of Shadows]]'''''}}}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#DCDCDC|1.7. - 15.7. ~ '''[[Rak pluća]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|16.7. - 31.7. ~ '''[[Itrij]]'''}} *{{legend|#E34234|1.8. - 15.8. ~ '''''[[Blade Runner]]'''''}} *{{legend|#DCDCDC|16.8. - 31.8. ~ '''[[ABC proteini]]'''}} *{{legend|#E1A95F|{{nowrap|1.9. - 15.9. ~ '''[[Potresi u Iranu]]'''}}}} *{{legend|#800000|16.9. - 30.9. ~ '''[[Bizantsko-osmanski ratovi]]'''}} *{{legend|#E1A95F|1.10. - 15.10. ~ '''[[Šibenik]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.10. - 31.10. ~ '''[[Novak Đoković]]'''}} *{{legend|#E1A95F|1.11. - 15.11. ~ '''[[Francuska]]'''}} *{{legend|#E34234|16.11. - 30.11. ~ '''''[[Katalog žena]]'''''}} *{{legend|#F5F5DC|{{nowrap|1.12. - 15.12. ~ '''[[Škotski referendum o nezavisnosti 2014.]]'''}}}} *{{legend|#E34234|16.12. - 31.12. ~ '''[[Penguin]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2014. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|4}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|8}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|3}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''24}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2015.|2015.]] (36) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#AAD0FF|1.1. - 10.1. ~ '''[[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Francuske|Fudbalska reprezentacija Francuske]]'''}} *{{legend|#800000|11.1. - 20.1. ~ '''[[Drugi čečenski rat]]'''}} *{{legend|#E34234|21.1. - 31.1. ~ '''''[[Apokolocintoza]]'''''}} *{{legend|#800000|1.2. - 10.2. ~ '''[[Minojska erupcija]]'''}} *{{legend|#50C878|11.2. - 20.2. ~ '''[[Hipoteza o multiregionalnom porijeklu modernog čovjeka|Hipoteza o multiregionalnom porijeklu]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|21.2. - 28.2. ~ '''[[Britanska monarhija]]'''}} *{{legend|#800000|1.3. - 10.3. ~ '''[[Katinjski masakr]]'''}} *{{legend|#50C878|11.3. - 20.3. ~ '''''[[Pterodactylus]]'''''}} *{{legend|#E34234|21.3. - 31.3. ~ '''[[Riddler]]'''}} *{{legend|#800000|1.4. - 10.4. ~ '''[[Ropstvo u staroj Grčkoj]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|11.4. - 20.4. ~ '''[[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Katar 2015.|IHF Svjetsko prvenstvo 2015.]]'''}} *{{legend|#800000|21.4. - 30.4. ~ '''[[Građanski rat u Vizantiji (1341–1347)]]'''}} *{{legend|#800000|1.5. - 10.5. ~ '''[[Sovjetska invazija Poljske]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|11.5. - 20.5. ~ '''[[André Malraux]]'''}} *{{legend|#800000|21.5. - 31.5. ~ '''[[Krimski rat]]'''}} *{{legend|#E34234|1.6. - 10.6. ~ '''[[Nobelova nagrada za književnost]]'''}} *{{legend|#E34234|11.6. - 20.6. ~ '''[[Otonska renesansa]]'''}} *{{legend|#E34234|21.6. - 30.6. ~ '''[[Cobra (anime)|''Cobra'' (anime)]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#50C878|1.7. - 10.7. ~ '''[[Bogomoljke]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|11.7. - 20.7. ~ '''[[90377 Sedna]]'''}} *{{legend|#E34234|21.7. - 31.7. ~ '''[[Mr. Freeze]]'''}} *{{legend|#800000|1.8. - 10.8. ~ '''[[Prosvjetiteljstvo]]'''}} *{{legend|#E34234|11.8. - 20.8. ~ '''''[[Star Trek IV: The Voyage Home|Star Trek IV]]'''''}} *{{legend|#4C6099|21.8. - 31.8. ~ '''[[Kibela]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.9. - 10.9. ~ '''[[William Faulkner]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|11.9. - 20.9. ~ '''[[LGBT historija u Njemačkoj]]'''}} *{{legend|#800000|21.9. - 30.9. ~ '''[[Rat u Bosni i Hercegovini]]'''}} *{{legend|#E34234|1.10. - 10.10. ~ '''''[[Psycho-Pass: The Movie]]'''''}} *{{legend|#800000|11.10. - 20.10. ~ '''[[Romantizam]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|21.10. - 31.10. ~ '''[[Pluton (astronomija)|Pluton]]'''}} *{{legend|#800000|1.11. - 10.11. ~ '''[[Afgansko-sovjetski rat]]'''}} *{{legend|#E34234|11.11. - 20.11. ~ '''''[[Neon Genesis Evangelion]]'''''}} *{{legend|#E34234|21.11. - 30.11. ~ '''[[Two-Face]]'''}} *{{legend|#800000|1.12. - 10.12. ~ '''[[Pelazgi]]'''}} *{{legend|#800000|11.12. - 20.12. ~ '''[[Srednji vijek]]'''}} *{{legend|#E34234|21.12. - 31.12. ~ '''''[[Psycho-Pass]]'''''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2015. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|13}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|11}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|2}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''36}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2016.|2016.]] (36) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#50C878|1.1. - 10.1. ~ '''[[Rosulja]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|11.1. - 20.1. ~ '''[[Albert Einstein]]'''}} *{{legend|#E34234|21.1. - 31.1. ~ '''[[Produkcijski kodeks MPAA|MPAA]]'''}} *{{legend|#E34234|1.2. - 10.2. ~ '''''[[The Royal Tenenbaums]]'''''}} *{{legend|#DCDCDC|11.2. - 20.2. ~ '''[[Svemirski centar Imam Homeini|Svemirski centar Homeini]]'''}} *{{legend|#800000|21.2. - 29.2. ~ '''[[Heladski period]]'''}} *{{legend|#E34234|1.3. - 10.3. ~ '''''[[InuYasha]]'''''}} *{{legend|#800000|11.3. - 20.3. ~ '''[[Žene u antičkom Rimu]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|21.3. - 31.3. ~ '''[[Talk Talk]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|1.4. - 10.4. ~ '''[[Žuta groznica]]'''}} *{{legend|#800000|11.4. - 20.4. ~ '''[[Kasni srednji vijek]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|21.4. - 30.4. ~ '''[[Komet Shoemaker-Levy 9|Shoemaker-Levy 9]]'''}} *{{legend|#800000|1.5. - 10.5. ~ '''[[Opsada Dubrovnika]]'''}} *{{legend|#50C878|11.5. - 20.5. ~ '''''[[Homo floresiensis]]'''''}} *{{legend|#E34234|21.5. - 31.5. ~ '''[[Srednjovjekovna umjetnost]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|1.6. - 10.6. ~ '''[[Historija opservacije Marsa]]'''}} *{{legend|#800000|11.6. - 20.6. ~ '''[[2015]]'''}} *{{legend|#50C878|21.6. - 30.6. ~ '''[[Nova hipoteza o jedinstvenom porijeklu|Hipoteza o jedinstvenom porijeklu]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E34234|1.7. - 10.7. ~ '''''[[Spirited Away]]'''''}} *{{legend|#E34234|11.7. - 20.7. ~ '''[[Narodna književnost]]'''}} *{{legend|#800000|21.7. - 31.7. ~ '''[[Liturgija u staroj Grčkoj]]'''}} *{{legend|#800000|1.8. - 10.8. ~ '''[[Bitka kod Visa]]'''}} *{{legend|#800000|11.8. - 20.8. ~ '''[[Deportacija krimskih Tatara]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|21.8. - 31.8. ~ '''[[Edvard Beneš]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|1.9. - 10.9. ~ '''[[UEFA Euro]]'''}} *{{legend|#E34234|11.9. - 20.9. ~ '''''[[Fitna (film)|Fitna]]'''''}} *{{legend|#800000|21.9. - 30.9. ~ '''[[Prisilno raseljavanje u Sovjetskom Savezu|Prisilno raseljavanje u SSSR-u]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.10. - 10.10. ~ '''[[Hesiod]]'''}} *{{legend|#E34234|11.10. - 20.10. ~ '''[[Srednjovjekovna latinska književnost]]'''}} *{{legend|#800000|21.10. - 31.10. ~ '''[[Benešovi dekreti]]'''}} *{{legend|#800000|1.11. - 10.11. ~ '''[[Neoklasicizam]]'''}} *{{legend|#E34234|11.11. - 20.11. ~ '''[[Rimska komedija]]'''}} *{{legend|#800000|21.11. - 30.11. ~ '''[[Lelantski rat]]'''}} *{{legend|#800000|1.12. - 10.12. ~ '''[[Prostitucija u antičkom Rimu]]'''}} *{{legend|#E34234|11.12. - 20.12. ~ '''[[Grčki epski ciklus]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|21.12. - 31.12. ~ '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998.]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2016. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|13}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|4}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|10}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|4}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''36}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2017.|2017.]] (36) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E34234|1.1. - 10.1. ~ '''"[[Perfect World]]"'''}} *{{legend|#800000|11.1. - 20.1. ~ '''[[Ropstvo u antičkom Rimu]]'''}} *{{legend|#E34234|21.1. - 31.1. ~ '''[[Oksirinhijski papirusi]]'''}} *{{legend|#E34234|1.2. - 10.2. ~ '''[[Zapadno slikarstvo]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|11.2. - 20.2. ~ '''[[UEFA Euro 2016.]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|21.2. - 28.2. ~ '''[[Albert Camus]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|1.3. - 10.3. ~ '''[[Epilepsija]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|11.3. - 20.3. ~ '''[[Joseph Goebbels]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|21.3. - 31.3. ~ '''[[Apolonije Rođanin]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.4. - 10.4. ~ '''[[Reinhard Heydrich]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|11.4. - 20.4. ~ '''[[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Francuska 2017.|IHF Svjetsko prvenstvo 2017.]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|21.4. - 30.4. ~ '''[[Branko Lustig]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|1.5. - 10.5. ~ '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 2014.]]'''}} *{{legend|#E34234|11.5. - 20.5. ~ '''[[Mad Hatter (DC Comics)]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|21.5. - 31.5. ~ '''[[Hermann Göring]]'''}} *{{legend|#800000|1.6. - 10.6. ~ '''[[Invazija Poljske]]'''}} *{{legend|#E1A95F|11.6. - 20.6. ~ '''[[Venezuela]]'''}} *{{legend|#E34234|21.6. - 30.6. ~ '''[[Batman]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#bfe0bf|1.7. - 10.7. ~ '''[[Roland Freisler]]'''}} *{{legend|#800000|11.7. - 20.7. ~ '''[[Rimsko Carstvo]]'''}} *{{legend|#E34234|21.7. - 31.7. ~ '''''[[Naked (film, 1993)|Naked]]'''''}} *{{legend|#F5F5DC|1.8. - 10.8. ~ '''[[Egzodus Jevreja iz arapskih država]]'''}} *{{legend|#4C6099|11.8. - 20.8. ~ '''[[Grčka mitologija]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|21.8. - 31.8. ~ '''[[Europsko prvenstvo u rukometu - Poljska 2016.|EHF Euro 2016.]]'''}} *{{legend|#800000|1.9. - 10.9. ~ '''[[Hladni rat]]'''}} *{{legend|#E34234|11.9. - 20.9. ~ '''''[[RoboCop]]'''''}} *{{legend|#bfe0bf|21.9. - 30.9. ~ '''[[Ernst Herzfeld]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|1.10. - 10.10. ~ '''[[Afrički kup nacija 2010.]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|11.10. - 20.10. ~ '''[[Leopold i Loeb]]'''}} *{{legend|#E34234|21.10. - 31.10. ~ '''[[Calendar Man]]'''}} *{{legend|#E34234|1.11. - 10.11. ~ '''''[[The Deer Hunter]]'''''}} *{{legend|#800000|11.11. - 20.11. ~ '''[[Velika Kolumbija]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|21.11. - 30.11. ~ '''[[Meningitis]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|1.12. - 10.12. ~ '''[[Tradicionalna medicina]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|11.12. - 20.12. ~ '''[[Mahmud Ahmadinedžad]]'''}} *{{legend|#E34234|21.12. - 31.12. ~ '''''[[Battlestar Galactica (miniserija)|Battlestar Galactica]]'''''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2017. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|5}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|10}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|10}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|5}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|3}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''36}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2018.|2018.]] (36) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#bfe0bf|1.1. - 10.1. ~ '''[[Rómulo Betancourt]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|11.1. - 20.1. ~ '''[[Gojaznost]]'''}} *{{legend|#E34234|21.1. - 31.1. ~ '''[[Z (film)|''Z'']]'''}} *{{legend|#E34234|1.2. - 10.2. ~ '''[[Digimon Adventure (film)|''Digimon Adventure'' (film)]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|11.2. - 20.2. ~ '''''[[Save Our Children]]'''''}} *{{legend|#DCDCDC|21.2. - 28.2. ~ '''[[Shizofrenija]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|1.3. - 10.3. ~ '''[[Komunistička partija Jugoslavije|KP Jugoslavije]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|11.3. - 20.3. ~ '''[[Migrena]]'''}} *{{legend|#E34234|21.3. - 31.3. ~ '''''[[Antigone]]'''''}} *{{legend|#AAD0FF|1.4. - 10.4. ~ '''[[Europsko prvenstvo u rukometu - Hrvatska 2018.|EHF Euro 2018.]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|11.4. - 20.4. ~ '''[[Kontrola rađanja]]'''}} *{{legend|#E1A95F|21.4. - 30.4. ~ '''[[Kambodža]]'''}} *{{legend|#E34234|1.5. - 10.5. ~ '''"[[Saint's Supper]]"'''}} *{{legend|#bfe0bf|11.5. - 20.5. ~ '''[[Jean Anouilh]]'''}} *{{legend|#800000|21.5. - 31.5. ~ '''[[Talijanska renesansa]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.6. - 10.6. ~ '''[[Nebojša Glogovac]]'''}} *{{legend|#4C6099|11.6. - 20.6. ~ '''[[Ateizam]]'''}} *{{legend|#800000|21.6. - 30.6. ~ '''[[Bitka za Srbiju 1944.]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#50C878|1.7. - 10.7. ~ '''[[Genetika čovjeka]]'''}} *{{legend|#50C878|11.7. - 20.7. ~ '''[[Glavočike]]'''}} *{{legend|#800000|21.7. - 31.7. ~ '''[[Demokratska Kampućija]]'''}} *{{legend|#50C878|1.8. - 10.8. ~ '''[[Održivost]]'''}} *{{legend|#800000|11.8. - 20.8. ~ '''[[Termopilska bitka]]'''}} *{{legend|#800000|21.8. - 31.8. ~ '''[[Grčki građanski rat]]'''}} *{{legend|#E34234|1.9. - 10.9. ~ '''''[[The Killing Fields (film)|The Killing Fields]]'''''}} *{{legend|#bfe0bf|11.9. - 20.9. ~ '''[[Domaslava]]'''}} *{{legend|#E34234|21.9. - 30.9. ~ '''[[It (miniserija)|''It'' (miniserija)]]'''}} *{{legend|#E1A95F|1.10. - 10.10. ~ '''[[Geografija Irana]]'''}} *{{legend|#800000|11.10. - 20.10. ~ '''[[Bitka na Neretvi]]'''}} *{{legend|#E34234|21.10. - 31.10. ~ '''[[It (film, 2017)|''It'' (2017)]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|1.11. - 10.11. ~ '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 2018.]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|11.11. - 20.11. ~ '''[[Ali]]'''}} *{{legend|#E34234|21.11. - 30.11. ~ '''[[Novi val]]'''}} *{{legend|#800000|1.12. - 10.12. ~ '''[[Operacija Crno]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|11.12. - 20.12. ~ '''[[Spavanje]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|21.12. - 31.12. ~ '''[[Edgar Allan Poe]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2018. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|7}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|6}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|8}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|5}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''36}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2019.|2019.]] (36) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E1A95F|1.1. - 10.1. ~ '''[[Teheran]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|11.1. - 20.1. ~ '''[[H. P. Lovecraft]]'''}} *{{legend|#E34234|21.1. - 31.1. ~ '''[[Synthpop]]'''}} *{{legend|#800000|1.2. - 10.2. ~ '''[[Kambodžanski genocid]]'''}} *{{legend|#E34234|11.2. - 20.2. ~ '''"[[The Gates of Judgment]]"'''}} *{{legend|#E1A95F|21.2. - 28.2. ~ '''[[Honduras]]'''}} *{{legend|#800000|1.3. - 10.3. ~ '''[[Fudbalski rat]]'''}} *{{legend|#E34234|11.3. - 20.3. ~ '''[[Vikinška umjetnost]]'''}} *{{legend|#E34234|21.3. - 31.3. ~ '''[[Šerlok Holms (TV serija)|''Šerlok Holms'']]'''}} *{{legend|#AAD0FF|1.4. - 10.4. ~ '''[[IHF Svjetsko prvenstvo u rukometu|IHF Svjetsko prvenstvo]]'''}} *{{legend|#800000|11.4. - 20.4. ~ '''[[Majanski kalendar]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|21.4. - 30.4. ~ '''[[Ian Fleming]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.5. - 10.5. ~ '''[[Hasan ibn Ali]]'''}} *{{legend|#E34234|11.5. - 20.5. ~ '''''[[Ten Little Niggers]]'''''}} *{{legend|#bfe0bf|21.5. - 31.5. ~ '''[[Smrt Edgara Allana Poea]]'''}} *{{legend|#E34234|1.6. - 10.6. ~ '''[[The Man in the High Castle (TV serija)|''The Man in the High Castle'' (TV)]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|11.6. - 20.6. ~ '''[[IHF Svjetsko prvenstvo 2019.]]'''}} *{{legend|#4C6099|21.6. - 30.6. ~ '''[[Hadis o dvanaest nasljednika]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#DCDCDC|1.7. - 10.7. ~ '''[[Magnetna rezonantna tomografija]]'''}} *{{legend|#800000|11.7. - 20.7. ~ '''[[Operacija Weiss]]'''}} *{{legend|#4C6099|21.7. - 31.7. ~ '''[[Rimska mitologija]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|1.8. - 10.8. ~ '''[[Lipidi]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|11.8. - 20.8. ~ '''[[Bertrand Russell]]'''}} *{{legend|#50C878|21.8. - 31.8. ~ '''[[Snježni leopard]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.9. - 10.9. ~ '''[[Piet Mondrian]]'''}} *{{legend|#E1A95F|11.9. - 20.9. ~ '''[[Benin]]'''}} *{{legend|#50C878|21.9. - 30.9. ~ '''[[Dromeosauridi]]'''}} *{{legend|#800000|1.10. - 10.10. ~ '''[[Francuska Zapadna Afrika]]'''}} *{{legend|#800000|11.10. - 20.10. ~ '''[[Portugalska renesansa]]'''}} *{{legend|#800000|21.10. - 31.10. ~ '''[[1974]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|1.11. - 10.11. ~ '''[[Denga groznica]]'''}} *{{legend|#E34234|11.11. - 20.11. ~ '''''[[Desjat negritjat]]'''''}} *{{legend|#F5F5DC|21.11. - 30.11. ~ '''[[Hominizacija]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|1.12. - 10.12. ~ '''[[Euklidov algoritam]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|11.12. - 20.12. ~ '''[[Husein Nasr]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|21.12. - 31.12. ~ '''[[Kineski kalendar]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2019. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|7}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|7}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|7}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|4}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''36}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2020.|2020.]] (36) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#50C878|1.1. - 10.1. ~ '''''[[Spinosaurus]]'''''}} *{{legend|#E1A95F|11.1. - 20.1. ~ '''[[Češka]]'''}} *{{legend|#E34234|21.1. - 31.1. ~ '''[[Scarecrow]]'''}} *{{legend|#800000|1.2. - 10.2. ~ '''[[Narodnooslobodilačka vojska i partizanski odredi Jugoslavije|NOVJ]]'''}} *{{legend|#E1A95F|11.2. - 20.2. ~ '''[[Fidži]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|21.2. - 29.2. ~ '''[[Kusam ibn Abas]]'''}} *{{legend|#50C878|1.3. - 10.3. ~ '''[[Abiogeneza]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|11.3. - 20.3. ~ '''[[Bolest kretanja]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|21.3. - 31.3. ~ '''[[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Hondurasa|Fudbalska reprezentacija Hondurasa]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|1.4. - 10.4. ~ '''[[Facebook]]'''}} *{{legend|#800000|11.4. - 20.4. ~ '''[[Ahemenidska Monarhija]]'''}} *{{legend|#E1A95F|21.4. - 30.4. ~ '''[[Wales]]'''}} *{{legend|#50C878|1.5. - 10.5. ~ '''[[Fiziologija dinosaura]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|11.5. - 20.5. ~ '''[[Boston Celtics]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|21.5. - 31.5. ~ '''[[YouTube]]'''}} *{{legend|#800000|1.6. - 10.6. ~ '''[[Bitka kod Karbale]]'''}} *{{legend|#50C878|11.6. - 20.6. ~ '''[[Fauna Škotske]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|21.6. - 30.6. ~ '''[[Bill Russell]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E34234|1.7. - 10.7. ~ '''[[No Country for Old Men (film)|''No Country for Old Men'' (film)]]'''}} *{{legend|#4C6099|11.7. - 20.7. ~ '''[[Imamizam]]'''}} *{{legend|#50C878|21.7. - 31.7. ~ '''[[Rakun]]'''}} *{{legend|#E34234|1.8. - 10.8. ~ '''[[Batman (film, 1989)|''Batman'' (1989)]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|11.8. - 20.8. ~ '''[[Antraks]]'''}} *{{legend|#E34234|21.8. - 31.8. ~ '''[[Ono (lik)]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.9. - 10.9. ~ '''[[Larry Bird]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|11.9. - 20.9. ~ '''[[Samoupravni socijalizam]]'''}} *{{legend|#E1A95F|21.9. - 30.9. ~ '''[[Iran]]'''}} *{{legend|#E34234|1.10. - 10.10. ~ '''''[[Being There]]'''''}} *{{legend|#800000|11.10. - 20.10. ~ '''[[Napad četnika na Užičku Republiku|Napad na Užice 1941.]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|21.10. - 31.10. ~ '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo]]'''}} *{{legend|#E1A95F|1.11. - 10.11. ~ '''[[Kuba]]'''}} *{{legend|#E34234|11.11. - 20.11. ~ '''[[Professor Pyg]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|21.11. - 30.11. ~ '''[[Global Positioning System|GPS]]'''}} *{{legend|#E34234|1.12. - 10.12. ~ '''''[[Pulp Fiction]]'''''}} *{{legend|#800000|11.12. - 20.12. ~ '''[[Vijetnamski rat]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|21.12. - 31.12. ~ '''[[Dream Team]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2020. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|5}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|5}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|5}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|7}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|4}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|5}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''36}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2021.|2021.]] (36) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#800000|1.1. - 10.1. ~ '''[[Bitka na Sutjesci]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|11.1. - 20.1. ~ '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 1950.]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|21.1. - 31.1. ~ '''[[Srednjovjekovna medicina]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.2. - 10.2. ~ '''[[Salvador Dalí]]'''}} *{{legend|#800000|11.2. - 20.2. ~ '''[[Povlačenje kolaboracionista sa Nijemcima (1944–1945)|Povlačenje kolaboracionista (1944–1945)]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|21.2. - 28.2. ~ '''[[Kevin McHale (košarkaš)|Kevin McHale]]'''}} *{{legend|#800000|1.3. - 10.3. ~ '''[[Renesansa u Škotskoj]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|11.3. - 20.3. ~ '''[[Simge (pjevačica)|Simge]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|21.3. - 31.3. ~ '''[[IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2021.|IHF Svjetsko prvenstvo 2021.]]'''}} *{{legend|#800000|1.4. - 10.4. ~ '''[[Reformacija]]'''}} *{{legend|#E34230|11.4. - 20.4. ~ '''[[Vizantijska književnost]]'''}} *{{legend|#E34230|21.4. - 30.4. ~ '''[[Fedra (Seneka)|''Fedra'' (Seneka)]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.5. - 10.5. ~ '''[[Seneka]]'''}} *{{legend|#E34230|11.5. - 20.5. ~ '''[[Murder on the Orient Express (film, 1974)|''Murder on the Orient Express'' (1974)]]}} *{{legend|#800000|21.5. - 31.5. ~ '''[[Poljska renesansa]]'''}} *{{legend|#800000|1.6. - 10.6. ~ '''''[[Devedeset pet teza]]'''''}} *{{legend|#F5F5DC|11.6. - 20.6. ~ '''[[Dorski dijalekt]]'''}} *{{legend|#E34230|21.6. - 30.6. ~ '''[[Albanska književnost]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#4C6099|1.7. - 10.7. ~ '''[[Kupidon i Psiha]]'''}} *{{legend|#800000|11.7. - 20.7. ~ '''[[Pečenezi]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|21.7. - 31.7. ~ '''[[Posejdonije]]'''}} *{{legend|#4C6099|1.8. - 10.8. ~ '''[[Kult heroja]]'''}} *{{legend|#800000|11.8. - 20.8. ~ '''''[[Anali franačkog kraljevstva]]'''''}} *{{legend|#AAD0FF|21.8. - 31.8. ~ '''[[UEFA Euro 2020.]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|1.9. - 10.9. ~ '''[[EHF Euro 2020.]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|11.9. - 20.9. ~ '''[[Afrički romanski jezik]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|21.9. - 30.9. ~ '''[[Lukijan]]'''}} *{{legend|#800000|1.10. - 10.10. ~ '''[[Elizabetansko doba]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|11.10. - 20.10. ~ '''[[Botulinski toksin]]'''}} *{{legend|#E1A95F|21.10. - 31.10. ~ '''[[Geografija Albanije]]'''}} *{{legend|#4C6099|1.11. - 10.11. ~ '''''[[O strastima (Hrizip)|O strastima]]'''''}} *{{legend|#AAD0FF|11.11. - 20.11. ~ '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 1938.]]'''}} *{{legend|#800000|21.11. - 30.11. ~ '''''[[Praefectus urbi]]'''''}} *{{legend|#800000|1.12. - 10.12. ~ '''[[Holokaust u Litvaniji]]'''}} *{{legend|#800000|11.12. - 20.12. ~ '''[[Nezavisna Albanija]]'''}} *{{legend|#E1A95F|21.12. - 31.12. ~ '''[[Estonija]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2021. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|12}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|6}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34230|4}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|5}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|2}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''36}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2022.|2022.]] (24) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#DCDCDC|1.1. - 16.1. ~ '''[[Neptun (planeta)|Neptun]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|16.1. - 31.1. ~ '''[[Ishrana u staroj Grčkoj]]'''}} *{{legend|#E34230|1.2. - 15.2. ~ '''[[Teatar u starom Rimu]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|16.2. - 28.2. ~ '''[[Astronomija (Manilije)|''Astronomija'' (Manilije)]]'''}} *{{legend||1.3. - 15.3. ~ '''<s>poništeno</s>'''}} *{{legend|#800000|16.3. - 31.3. ~ '''[[Kraljevina Albanija (1272–1368)]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.4. - 15.4. ~ '''[[Harry S. Truman]]'''}} *{{legend|#E34230|16.4. - 30.4. ~ '''''[[Mulholland Drive (film)|Mulholland Drive]]'''''}} *{{legend|#800000|1.5. - 15.5. ~ '''[[Estonski rat za nezavisnost]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|16.5. - 31.5. ~ '''[[EHF Euro 2022.]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|1.6. - 15.6. ~ '''[[Merkur]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|16.6. - 30.6. ~ '''[[Albanski jezik]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#50C878|1.7. - 15.7. ~ '''[[Divovska vidra]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.7. - 31.7. ~ '''[[Alfred Rosenberg]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|1.8. - 15.8. ~ '''[[Samoubistvo]]'''}} *{{legend|#4C6099|16.8. - 31.8. ~ '''[[Kupidon]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.9. - 15.9. ~ '''[[Edogawa Ranpo]]'''}} *{{legend|#800000|16.9. - 30.9. ~ '''[[Raspjevana revolucija]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.10. - 15.10. ~ '''[[Filenida]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|16.10. - 31.10. ~ '''''[[Jezik i nacionalizam]]'''''}} *{{legend|#800000|1.11. - 15.11. ~ '''[[Srpska okupacija Albanije]]'''}} *{{legend|#800000|16.11. - 30.11. ~ '''[[Estonska vlada u egzilu]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.12. - 15.12. ~ '''[[Marcijan Kapela]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.12. - 31.12. ~ '''[[Paul Keres]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2022. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|5}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|7}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|4}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34230|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|3}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''23}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2023.|2023.]] (24) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#bfe0bf|1.1. - 16.1. ~ '''[[Hrizip]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|16.1. - 31.1. ~ '''[[Fudbalska reprezentacija Estonije]]'''}} *{{legend|#800000|1.2. - 15.2. ~ '''[[Logor Stara Gradiška]]'''}} *{{legend|#4C6099|16.2. - 28.2. ~ '''[[Islamizacija Albanije]]'''}} *{{legend|#E34230|1.3. - 15.3. ~ '''[[Eurosong 2002.]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.3. - 31.3. ~ '''[[Fabije Plancijad Fulgencije]]'''}} *{{legend|#E34230|1.4. - 15.4. ~ '''[[Tvrđava Svetog Mihovila]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|16.4. - 30.4. ~ '''[[IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2023.]]'''}} *{{legend|#E34230|1.5. - 15.5. ~ '''[[Novogrčka književnost]]'''}} *{{legend|#E34230|16.5. - 31.5. ~ '''[[Bleach (manga)|''Bleach'' (manga)]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|1.6. - 15.6. ~ '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 2022.]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|16.6. - 30.6. ~ '''[[Lezbejka]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#50C878|1.7. - 15.7. ~ '''''[[Compsognathus]]'''''}} *{{legend|#E34230|16.7. - 31.7. ~ '''"[[The Scales of Justice 〈299/300〉]]"'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.8. - 15.8. ~ '''[[Karl XII od Švedske]]'''}} *{{legend|#E34230|16.8. - 31.8. ~ '''[[Catwoman]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.9. - 15.9. ~ '''[[Dmitrij Šostakovič]]'''}} *{{legend|#50C878|16.9. - 30.9. ~ '''[[Fauna Australije]]'''}} *{{legend|#E1A95F|1.10. - 15.10. ~ '''[[Moskva]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.10. - 31.10. ~ '''[[Aldo Manucije]]'''}} *{{legend|#E1A95F|1.11. - 15.11. ~ '''[[Surinam]]'''}} *{{legend|#E34230|16.11. - 30.11. ~ '''''[[Asteroid City]]'''''}} *{{legend|#bfe0bf|1.12. - 15.12. ~ '''[[Zajn al-Abidin]]'''}} *{{legend|#E34230|16.12. - 31.12. ~ '''[[Smrt Djevojčice sa žigicama (film)|''Smrt Djevojčice sa žigicama'' (film)]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2023. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|6}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34230|8}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|0}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''24}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2024.|2024.]] (24) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#AAD0FF|1.1. - 16.1. ~ '''[[FIBA Svjetsko prvenstvo u košarci|FIBA Svjetsko prvenstvo]]'''}} *{{legend|#E34230|16.1. - 31.1. ~ '''[[Pjesma Eurovizije]]'''}} *{{legend|#E34230|1.2. - 15.2. ~ '''[[Pjesma Eurovizije 2022.]]'''}} *{{legend|#E34230|16.2. - 29.2. ~ '''''[[Dog Day Afternoon]]'''''}} *{{legend|#E34230|1.3. - 15.3. ~ '''''[[Bitange i princeze]]'''''}} *{{legend|#bfe0bf|16.3. - 31.3. ~ '''[[Ling tosite sigure]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.4. - 15.4. ~ '''[[Pier Paolo Pasolini]]'''}} *{{legend|#E34230|16.4. - 30.4. ~ "'''[[Smells Like Teen Spirit]]'''"}} *{{legend|#E34230|1.5. - 15.5. ~ '''''[[Stalker (film)|Stalker]]'''''}} *{{legend|#AAD0FF|16.5. - 31.5. ~ '''[[EHF Euro 2024.]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.6. - 15.6. ~ '''[[Jean Cocteau]]'''}} *{{legend|#50C878|16.6. - 30.6. ~ '''''[[Gryposaurus]]'''''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E1A95F|1.7. - 15.7. ~ '''[[Sjeverna Koreja]]'''}} *{{legend|#E34230|16.7. - 31.7. ~ '''[[The Zone of Interest (film)|''The Zone of Interest'' (film)]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.8. - 15.8. ~ '''[[Falco]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.8. - 31.8. ~ '''[[Mathieu Kérékou]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|1.9. - 15.9. ~ '''[[Francuska – Hrvatska (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2018.)|Finale FIFA SP 2018.]]'''}} *{{legend|#E34230|16.9. - 30.9. ~ '''''[[Groundhog Day]]'''''}} *{{legend|#bfe0bf|1.10. - 15.10. ~ '''[[Renato Guttuso]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|16.10. - 31.10. ~ '''[[Fudbalska reprezentacija Turske]]'''}} *{{legend|#E1A95F|1.11. - 15.11. ~ '''[[Singapur]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.11. - 30.11. ~ '''[[Kraftwerk]]'''}} *{{legend|#800000|1.12. - 15.12. ~ '''[[Crni talas]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|16.12. - 31.12. ~ '''[[AFC Azijski kup 1984.]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2024. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|7}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34230|9}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|5}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|0}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''24}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2025.|2025.]] (24) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#AAD0FF|1.1. - 16.1. ~ '''[[UEFA Euro 2024.]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.1. - 31.1. ~ '''[[Vilim Horvaj]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|1.2. - 15.2. ~ '''[[Lumbago]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.2. - 28.2. ~ '''[[Nikola Kovačević – Čudnovski]]'''}} *{{nowrap|{{legend|#800000|1.3. - 15.3. ~ '''[[Masakri nad Albancima u Balkanskim ratovima]]'''}}}} *{{legend|#bfe0bf|16.3. - 31.3. ~ '''[[Dikembe Mutombo]]'''}} *{{legend|#50C878|1.4. - 15.4. ~ '''''[[Scelidosaurus]]'''''}} *{{legend|#bfe0bf|16.4. - 30.4. ~ '''[[Ludwig Wittgenstein]]'''}} *{{legend|#800000|1.5. - 15.5. ~ '''[[Komunistička partija Jugoslavije tokom Velike čistke|KPJ tokom Velike čistke]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|16.5. - 31.5. ~ '''[[IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2025.]]'''}} *{{legend|#E34230|1.6. - 15.6. ~ '''[[Epizoda 9 (Bitange i princeze, sezona 1)|"Epizoda 9" (''BiP'', S1)]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.6. - 30.6. ~ '''[[Antun Augustinčić]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E1A95F|1.7. - 15.7. ~ '''[[Mount Everest]]'''}} *{{legend|#800000|16.7. - 31.7. ~ '''[[Malački Sultanat]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.8. - 15.8. ~ '''[[Phil Ochs]]'''}} *{{legend|#800000|16.8. - 31.8. ~ '''[[Tjesnačka naselja]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|1.9. - 15.9. ~ '''[[Rukomet na Ljetnim olimpijskim igrama 2020. – muškarci|Rukomet na OI 2020. (M)]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.9. - 30.9. ~ '''[[Vlajko Begović]]'''}} *{{legend|#800000|1.10. - 15.10. ~ '''[[Sook Ching]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|16.10. - 31.10. ~ '''[[Frutiger Aero]]'''}} *{{legend|#800000|1.11. - 15.11. ~ '''''[[Fin de siècle]]'''''}} *{{legend|#DCDCDC|16.11. - 30.11. ~ '''[[Raynaudov fenomen]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|1.12. - 15.12. ~ '''''[[Age of Mythology]]'''''}} *{{legend|#bfe0bf|16.12. - 31.12. ~ '''[[Osamu Dazai]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2025. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|6}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|8}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34230|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|4}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''24}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2026.|2026.]] (24) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E34230|1.1. - 16.1. ~ '''[[Dora (festival)|''Dora'' (festival)]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.1. - 31.1. ~ '''[[Jakov Kranjčević]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|1.2. - 15.2. ~ '''[[The Oregon Trail (1985)|''The Oregon Trail'' (1985)]]''' }} *{{legend|#800000|16.2. - 28.2. ~ '''[[Shōnan-tō]]''' }} *{{legend|#E34230|1.3. - 15.3. ~ '''''[[L'Île mystérieuse]]'''''}} *{{legend|#4C6099|16.3. - 31.3. ~ '''[[Tradicionalna misa]]'''}} *{{legend|#E34230|1.4. - 15.4. ~ '''''[[Kaze no Tani no Naushika]]'''''}} *{{legend|#E34230|16.4. - 30.4. ~ '''''[[Vargtimmen]]'''''}} *{{legend|#E34230|1.5. - 15.5. ~ '''''[[Ningen Shikkaku]]'''''}} *{{legend|#AAD0FF|16.5. - 31.5. ~ '''[[EHF Euro 2026.]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.6. - 15.6. ~ '''[[Mary Wollstonecraft Shelley]]'''}} *{{legend|#50C878|16.6. - 30.6. ~ '''[[Patuljasti troprsti ljenjivac]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E34230|1.7. - 15.7. ~ '''''[[Mirotvorac (film)|Mirotvorac]]'''''}} *{{legend|#E1A95F|16.7. - 31.7. ~ '''[[Panama]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.8. - 15.8. ~ '''[[Zabel Jesajan]]'''}} *{{legend|#E34230|16.8. - 31.8. ~ '''''[[Straume]]'''''}} *{{legend|#bfe0bf|1.9. - 15.9. ~ '''[[Arvydas Sabonis]]'''}} *{{legend|#50C878|16.9. - 30.9. ~ '''[[Harpija (ptica)]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.10. - 15.10. ~ '''[[Pavle Pavlović]]'''}} *{{legend|#50C878|16.10. - 31.10. ~ '''[[Koraljivor]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|1.11. - 15.11. ~ '''''[[Ori and the Blind Forest]]'''''}} *{{legend|#bfe0bf|16.11. - 30.11. ~ '''[[Sevasti Qiriazi]]'''}} *{{legend||1.12. - 15.12. ~ }} *{{legend||16.12. - 31.12. ~ }} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2026. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|6}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34230|7}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|2}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''24}} }} |} {{-}} [[Kategorija:Arhiva istaknutih članaka| *]] 3d8oeluqvr94gegt2nrmqwsqn6zv496 42682330 42682329 2026-08-31T23:32:55Z Edgar Allan Poe 29250 /* Opći pregled */ 42682330 wikitext text/x-wiki Ova stranica predstavlja '''arhivu''' dosadašnjih '''izabranih članaka''' na srpskohrvatskoj Wikipediji od [[23. lipnja]] [[2005.]] godine, kada su izabrani članci po prvi puta uvedeni na ovu Wikipediju. U počecima, sustav izbora bio je nejasno normiran i neredovit, članci su se mijenjali u nepravilnim razmacima, a razrađenih pravila izbora nije bilo. Članci su se predlagali i birali temeljem subjektivne procjene kvalitete, a ne temeljem glasovanja. Značajnija promjena dogodila se krajem [[2008.]] godine, kada se članci počinju birati jednom mjesečno, što je sustav koji je trajao do veljače [[2013.]] godine. Tada se uvodi dvomjesečni sustav temeljem kojeg se izabrani članci izmjenjuju dva puta mjesečno. Od [[2015.]] godine sustav je proširen na tri članka u mjesecu. Ova stranica sadržavat će samo popis izabranih članaka uz statističke podatke o zastupljenosti pojedinih kategorija, kao i prikaz perioda tokom kojeg su bili izabrani. Za sve detaljnije informacije postojat će zasebne arhivske stranice za pojedinu godinu gdje će se moći dobiti detaljniji uvid u same članke. ==Opći pregled== {{bar box |title = Pregled izabranih članaka po kategorijama |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|32}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|34}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Historija|Historija]]|#800000|88}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|97}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|28}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|119}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|16}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|37}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|45}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''494'''}} |caption=Ažurirano: [[1.9.]] [[2026.]] }} *{{legend|#bfe0bf|16.2. - 1.3. ~ [[Franz Kafka]]}} ;Gdje :{{legend|#bfe0bf|predstavlja kategoriju kojoj članak pripada}} :'''16.2. - 1.3.''' predstavlja vremenski period tokom kojeg je članak bio na glavnoj stranici kao izabrani :'''[[Franz Kafka]]''' predstavlja naslov izabranog članka ===Legenda=== {| style="background-color: transparent; width: {{{width|65%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E1A95F|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]}} *{{legend|#50C878|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]}} *{{legend|#800000|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]}} *{{legend|#bfe0bf|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]}} *{{legend|#F5F5DC|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E34234|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]}} *{{legend|#4C6099|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]}} *{{legend|#AAD0FF|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]}} *{{legend|#DCDCDC|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]}} |} == Pregled po godinama == === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2005.|2005.]] (7) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E1A95F|23.6. - 6.7. ~ '''[[Goli otok]]'''}} *{{legend|#E34234|7.7. - 19.7. ~ '''[[Potsdamer Platz]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|20.7. - 3.8. ~ '''[[Gaj Julije Cezar]]'''}} *{{legend|#E1A95F|4.8. - 14.8. ~ '''[[Ljubljana]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E34234|15.8. - 9.10. ~ '''[[Pjongjanški metro]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|10.10. - 20.12. ~ '''[[Willy Brandt]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|21.12.'05. - 14.1.'06. ~ '''[[Safri Duo]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2005. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|2}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''7}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2006.|2006.]] (9) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#bfe0bf|15.1. - 16.2. ~ '''[[Himzo Polovina]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|17.2. - 30.3. ~ '''''[[SMS Viribus Unitis]]'''''}} *{{legend|#bfe0bf|31.3. - 2.6. ~ '''[[Ulysses S. Grant]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|3.6. - 9.6. ~ '''[[Parlament]]'''}} *{{legend|#E34234|10.6. - 27.8. ~ '''[[Rimska književnost]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#bfe0bf|28.8. - 6.10. ~ '''[[Pocahontas]]'''}} *{{legend|#800000|7.10. - 22.11. ~ '''[[Uskršnji ustanak]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|23.11. - 20.12. ~ '''[[Adolf Hitler]]'''}} *{{legend|#800000|21.12.'06. - 7.1.'07. ~ '''[[Drugi svjetski rat]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2006. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|4}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|1}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''9}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2007.|2007.]] (11) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#4C6099|8.1. - 19.1. ~ '''[[Antička filozofija]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|20.1. - 7.2. ~ '''[[Marlene Dietrich]]'''}} *{{legend|#E34234|8.2. - 22.2. ~ [[Queer as Folk (US)|'''''Queer as Folk'' (US)''']]}} *{{legend|#F5F5DC|23.2. - 25.3. ~ '''''[[The Washington Post]]'''''}} *{{legend|#E34234|26.3. - 6.4. ~ '''[[Starogrčka književnost]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|7.4. - 14.6. ~ '''[[Victor Hugo]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#F5F5DC|15.6. - 18.7. ~ '''[[Rat]]'''}} *{{legend|#E1A95F|19.7. - 6.8. ~ '''[[San Francisco Bay Area]]'''}} *{{legend|#800000|7.8. - 18.9. ~ '''[[Ku Klux Klan]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|19.9. - 25.12. ~ '''[[Vulgarni latinski jezik]]'''}} *{{legend|#800000|26.12.'07. - 19.2.'08. ~ '''[[Historija Sjedinjenih Američkih Država]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2007. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|1}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''11}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2008.|2008.]] (4) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E34234|20.2. - 24.4. ~ '''[[Album]]'''}} *{{legend|#800000|25.4. - 23.7. ~ '''[[Francuski revolucionarni kalendar]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|24.7. - 30.11. ~ '''[[Elektroenergetika]]'''}} *{{legend|#E1A95F|1.12. - 31.12. ~ '''[[Novi Beograd]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2008. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|1}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''4}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2009.|2009.]] (12) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E1A95F|1.1. - 31.1. ~ '''[[Ljubljana]]'''}} *{{legend|#E1A95F|1.2. - 28.2. ~ '''[[Peking]]'''}} *{{legend|#E34234|1.3. - 31.3. ~ '''''[[Usagi Yojimbo]]'''''}} *{{legend|#800000|1.4. - 30.4. ~ '''[[Rat Canudosa]]'''}} *{{legend|#E1A95F|1.5. - 31.5. ~ '''[[Egipat]]'''}} *{{legend|#E34234|1.6. - 30.6. ~ '''[[Dinastija (TV serija)|''Dinastija'' (serija)]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#F5F5DC|1.7. - 31.7. ~ '''"[[God Save the Queen]]"'''}} *{{legend|#50C878|1.8. - 31.8. ~ '''[[Krokodil]]'''}} *{{legend|#E34234|1.9. - 30.9. ~ '''''[[Sailor Moon]]'''''}} *{{legend|#50C878|1.10. - 31.10. ~ '''[[Meduze]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.11. - 30.11. ~ '''[[George H. W. Bush]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.12. - 31.12. ~ '''[[Konstantin Veliki]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2009. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|3}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''12}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2010.|2010.]] (12) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#bfe0bf|1.1. - 31.1. ~ '''[[Dimitrije Tucović]]'''}} *{{legend|#E1A95F|1.2. - 28.2. ~ '''[[Vancouver]]'''}} *{{legend|#800000|1.3. - 31.3. ~ '''[[Bitka kod Kane]]'''}} *{{legend|#E34234|1.4. - 30.4. ~ '''[[Stargate (film)|''Stargate'' (film)]]'''}} *{{legend|#E1A95F|1.5. - 31.5. ~ '''[[Persepolis]]'''}} *{{legend|#E34234|1.6. - 30.6. ~ '''''[[Cliffhanger]]'''''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#F5F5DC|1.7. - 31.7. ~ '''[[Srpskohrvatski jezik]]'''}} *{{legend|#800000|1.8. - 31.8. ~ '''[[Atentat na Johna F. Kennedyja]]'''}} *{{legend|#E34234|1.9. - 30.9. ~ '''''[[Civilization]]'''''}} *{{legend|#F5F5DC|1.10. - 31.10. ~ '''[[Seksualna revolucija]]'''}} *{{legend|#E34234|1.11. - 30.11. ~ '''[[Holivudska crna lista]]'''}} *{{legend|#E1A95F|1.12. - 31.12. ~ '''[[Uzbekistan]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2010. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|4}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''12}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2011.|2011.]] (12) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#800000|1.1. - 31.1. ~ '''[[Historija Kine]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.2. - 28.2. ~ '''[[Britney Spears]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.3. - 31.3. ~ '''[[Roy Orbison]]'''}} *{{legend|#4C6099|1.4. - 30.4. ~ '''[[Historijski Isus]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|{{nowrap|1.5. - 31.5. ~ '''[[Francuska rukometna reprezentacija]]'''}}}} *{{legend|#bfe0bf|1.6. - 30.6. ~ '''[[Jack Trbosjek]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#50C878|1.7. - 31.7. ~ '''''[[Edmontosaurus]]'''''}} *{{legend|#F5F5DC|1.8. - 31.8. ~ '''[[Brak]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|1.9. - 30.9. ~ '''[[Malware]]'''}} *{{legend|#E34234|{{nowrap|1.10. - 31.10. ~ '''''[[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2]]'''''}}}} *{{legend|#DCDCDC|1.11. - 30.11. ~ '''[[Apple Inc.]]'''}} *{{legend|#800000|1.12. - 31.12. ~ '''[[Opsada Skadra]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2011. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|2}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''12}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2012.|2012.]] (12) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#F5F5DC|1.1. - 31.1. ~ '''''[[Code civil]]'''''}} *{{legend|#E34234|1.2. - 29.2. ~ '''[[Znanstvena fantastika]]'''}} *{{legend|#E34234|1.3. - 31.3. ~ '''''[[Lea i Darija]]'''''}} *{{legend|#50C878|1.4. - 30.4. ~ '''[[Pterosauri]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|{{nowrap|1.5. - 31.5. ~ '''[[Commodore International]]'''}}}} *{{legend|#bfe0bf|1.6. - 30.6. ~ '''[[Braća Kray]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#bfe0bf|1.7. - 31.7. ~ '''[[Kelsos]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.8. - 31.8. ~ '''[[John Brown (abolicionist)]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.9. - 30.9. ~ '''[[Lewis Carroll]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|{{nowrap|1.10. - 31.10. ~ '''[[Ljudski rad]]'''}}}} *{{legend|#E34234|1.11. - 30.11. ~ '''[[Conan the Barbarian (1982 film)|''Conan the Barbarian'' (1982)]]'''}} *{{legend|#50C878|1.12. - 31.12. ~ '''[[Koraljni greben]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2012. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|4}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|1}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''12}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2013.|2013.]] (23) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#DCDCDC|1.1. - 31.1. ~ '''[[Spyware]]'''}} *{{legend|#E34234|1.2. - 15.2. ~ '''[[Aria (anime)|''Aria'' (anime)]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.2. - 28.2. ~ '''[[Franz Kafka]]'''}} *{{legend|#E34234|1.3. - 15.3. ~ '''''[[Svećenikova djeca]]'''''}} *{{legend|#DCDCDC|{{nowrap|16.3. - 31.3. ~ '''[[Hipoteza o rijetkoj Zemlji]]'''}}}} *{{legend|#800000|1.4. - 15.4. ~ '''[[Bitka za Moskvu]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.4. - 30.4. ~ '''[[Markion]]'''}} *{{legend|#E34234|1.5. - 15.5. ~ '''''[[Cardcaptor Sakura]]'''''}} *{{legend|#E34234|16.5. - 31.5. ~ '''''[[Les Vampires]]'''''}} *{{legend|#DCDCDC|{{nowrap|1.6. - 15.6. ~ '''[[Život na Marsu]]'''}}}} *{{legend|#E34234|1.6. - 30.6. ~ '''''[[Decameron]]'''''}} *{{legend|#50C878|1.7. - 15.7. ~ '''[[Permsko-trijasko izumiranje]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E34234|16.7. - 31.7. ~ '''''[[Nineteen Eighty-Four]]'''''}} *{{legend|#E34234|1.8. - 15.8. ~ '''[[Popularna muzika u SFRJ]]'''}} *{{legend|#E34234|16.8. - 31.8. ~ '''[[Sherlock Holmes (2009)|''Sherlock Holmes'' (2009)]]}} *{{legend|#E34234|{{nowrap|1.9. - 15.9. ~ '''[[Leomon]]'''}}}} *{{legend|#4C6099|16.9. - 30.9. ~ '''[[Kritika Biblije]]'''}} *{{legend|#4C6099|1.10. - 15.10. ~ '''[[Rano hrišćanstvo]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.10. - 31.10. ~ '''[[Anwar Sadat]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|1.11. - 15.11. ~ '''[[Demografija Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije|Demografija SFRJ]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.11. - 30.11. ~ '''[[Sunny Leone]]'''}} *{{legend|#800000|{{nowrap|1.12. - 15.12. ~ '''[[Bitka za Vukovar]]'''}}}} *{{legend|#E34234|16.12. - 31.12. ~ '''[[Sherlock Holmes]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2013. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|4}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|10}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|3}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''23}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2014.|2014.]] (24) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E34234|1.1. - 15.1. ~ '''''[[Ubiti pticu rugalicu]]'''''}} *{{legend|#F5F5DC|16.1. - 31.1. ~ '''[[Iranrud]]'''}} *{{legend|#E34234|1.2. - 15.2. ~ '''''[[The Rose of Versailles]]'''''}} *{{legend|#50C878|16.2. - 28.2. ~ '''[[Vatroglavi kraljić]]'''}} *{{legend|#E34234|1.3. - 15.3. ~ '''[[Joker (strip)]]'''}} *{{legend|#50C878|{{nowrap|16.3. - 31.3. ~ '''[[Vodozemci]]'''}}}} *{{legend|#50C878|1.4. - 15.4. ~ '''[[Obične golupke]]'''}} *{{legend|#E34234|16.4. - 30.4. ~ '''[[Grčka komedija]]'''}} *{{legend|#800000|1.5. - 15.5. ~ '''[[1991]]'''}} *{{legend|#50C878|16.5. - 31.5. ~ '''[[Rudolfijev kit]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|{{nowrap|1.6. - 15.6. ~ '''[[Vojin Bakić]]'''}}}} *{{legend|#E34234|{{nowrap|1.6. - 30.6. ~ '''''[[Sherlock Holmes: A Game of Shadows]]'''''}}}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#DCDCDC|1.7. - 15.7. ~ '''[[Rak pluća]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|16.7. - 31.7. ~ '''[[Itrij]]'''}} *{{legend|#E34234|1.8. - 15.8. ~ '''''[[Blade Runner]]'''''}} *{{legend|#DCDCDC|16.8. - 31.8. ~ '''[[ABC proteini]]'''}} *{{legend|#E1A95F|{{nowrap|1.9. - 15.9. ~ '''[[Potresi u Iranu]]'''}}}} *{{legend|#800000|16.9. - 30.9. ~ '''[[Bizantsko-osmanski ratovi]]'''}} *{{legend|#E1A95F|1.10. - 15.10. ~ '''[[Šibenik]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.10. - 31.10. ~ '''[[Novak Đoković]]'''}} *{{legend|#E1A95F|1.11. - 15.11. ~ '''[[Francuska]]'''}} *{{legend|#E34234|16.11. - 30.11. ~ '''''[[Katalog žena]]'''''}} *{{legend|#F5F5DC|{{nowrap|1.12. - 15.12. ~ '''[[Škotski referendum o nezavisnosti 2014.]]'''}}}} *{{legend|#E34234|16.12. - 31.12. ~ '''[[Penguin]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2014. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|4}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|8}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|3}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''24}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2015.|2015.]] (36) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#AAD0FF|1.1. - 10.1. ~ '''[[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Francuske|Fudbalska reprezentacija Francuske]]'''}} *{{legend|#800000|11.1. - 20.1. ~ '''[[Drugi čečenski rat]]'''}} *{{legend|#E34234|21.1. - 31.1. ~ '''''[[Apokolocintoza]]'''''}} *{{legend|#800000|1.2. - 10.2. ~ '''[[Minojska erupcija]]'''}} *{{legend|#50C878|11.2. - 20.2. ~ '''[[Hipoteza o multiregionalnom porijeklu modernog čovjeka|Hipoteza o multiregionalnom porijeklu]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|21.2. - 28.2. ~ '''[[Britanska monarhija]]'''}} *{{legend|#800000|1.3. - 10.3. ~ '''[[Katinjski masakr]]'''}} *{{legend|#50C878|11.3. - 20.3. ~ '''''[[Pterodactylus]]'''''}} *{{legend|#E34234|21.3. - 31.3. ~ '''[[Riddler]]'''}} *{{legend|#800000|1.4. - 10.4. ~ '''[[Ropstvo u staroj Grčkoj]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|11.4. - 20.4. ~ '''[[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Katar 2015.|IHF Svjetsko prvenstvo 2015.]]'''}} *{{legend|#800000|21.4. - 30.4. ~ '''[[Građanski rat u Vizantiji (1341–1347)]]'''}} *{{legend|#800000|1.5. - 10.5. ~ '''[[Sovjetska invazija Poljske]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|11.5. - 20.5. ~ '''[[André Malraux]]'''}} *{{legend|#800000|21.5. - 31.5. ~ '''[[Krimski rat]]'''}} *{{legend|#E34234|1.6. - 10.6. ~ '''[[Nobelova nagrada za književnost]]'''}} *{{legend|#E34234|11.6. - 20.6. ~ '''[[Otonska renesansa]]'''}} *{{legend|#E34234|21.6. - 30.6. ~ '''[[Cobra (anime)|''Cobra'' (anime)]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#50C878|1.7. - 10.7. ~ '''[[Bogomoljke]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|11.7. - 20.7. ~ '''[[90377 Sedna]]'''}} *{{legend|#E34234|21.7. - 31.7. ~ '''[[Mr. Freeze]]'''}} *{{legend|#800000|1.8. - 10.8. ~ '''[[Prosvjetiteljstvo]]'''}} *{{legend|#E34234|11.8. - 20.8. ~ '''''[[Star Trek IV: The Voyage Home|Star Trek IV]]'''''}} *{{legend|#4C6099|21.8. - 31.8. ~ '''[[Kibela]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.9. - 10.9. ~ '''[[William Faulkner]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|11.9. - 20.9. ~ '''[[LGBT historija u Njemačkoj]]'''}} *{{legend|#800000|21.9. - 30.9. ~ '''[[Rat u Bosni i Hercegovini]]'''}} *{{legend|#E34234|1.10. - 10.10. ~ '''''[[Psycho-Pass: The Movie]]'''''}} *{{legend|#800000|11.10. - 20.10. ~ '''[[Romantizam]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|21.10. - 31.10. ~ '''[[Pluton (astronomija)|Pluton]]'''}} *{{legend|#800000|1.11. - 10.11. ~ '''[[Afgansko-sovjetski rat]]'''}} *{{legend|#E34234|11.11. - 20.11. ~ '''''[[Neon Genesis Evangelion]]'''''}} *{{legend|#E34234|21.11. - 30.11. ~ '''[[Two-Face]]'''}} *{{legend|#800000|1.12. - 10.12. ~ '''[[Pelazgi]]'''}} *{{legend|#800000|11.12. - 20.12. ~ '''[[Srednji vijek]]'''}} *{{legend|#E34234|21.12. - 31.12. ~ '''''[[Psycho-Pass]]'''''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2015. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|13}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|11}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|2}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''36}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2016.|2016.]] (36) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#50C878|1.1. - 10.1. ~ '''[[Rosulja]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|11.1. - 20.1. ~ '''[[Albert Einstein]]'''}} *{{legend|#E34234|21.1. - 31.1. ~ '''[[Produkcijski kodeks MPAA|MPAA]]'''}} *{{legend|#E34234|1.2. - 10.2. ~ '''''[[The Royal Tenenbaums]]'''''}} *{{legend|#DCDCDC|11.2. - 20.2. ~ '''[[Svemirski centar Imam Homeini|Svemirski centar Homeini]]'''}} *{{legend|#800000|21.2. - 29.2. ~ '''[[Heladski period]]'''}} *{{legend|#E34234|1.3. - 10.3. ~ '''''[[InuYasha]]'''''}} *{{legend|#800000|11.3. - 20.3. ~ '''[[Žene u antičkom Rimu]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|21.3. - 31.3. ~ '''[[Talk Talk]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|1.4. - 10.4. ~ '''[[Žuta groznica]]'''}} *{{legend|#800000|11.4. - 20.4. ~ '''[[Kasni srednji vijek]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|21.4. - 30.4. ~ '''[[Komet Shoemaker-Levy 9|Shoemaker-Levy 9]]'''}} *{{legend|#800000|1.5. - 10.5. ~ '''[[Opsada Dubrovnika]]'''}} *{{legend|#50C878|11.5. - 20.5. ~ '''''[[Homo floresiensis]]'''''}} *{{legend|#E34234|21.5. - 31.5. ~ '''[[Srednjovjekovna umjetnost]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|1.6. - 10.6. ~ '''[[Historija opservacije Marsa]]'''}} *{{legend|#800000|11.6. - 20.6. ~ '''[[2015]]'''}} *{{legend|#50C878|21.6. - 30.6. ~ '''[[Nova hipoteza o jedinstvenom porijeklu|Hipoteza o jedinstvenom porijeklu]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E34234|1.7. - 10.7. ~ '''''[[Spirited Away]]'''''}} *{{legend|#E34234|11.7. - 20.7. ~ '''[[Narodna književnost]]'''}} *{{legend|#800000|21.7. - 31.7. ~ '''[[Liturgija u staroj Grčkoj]]'''}} *{{legend|#800000|1.8. - 10.8. ~ '''[[Bitka kod Visa]]'''}} *{{legend|#800000|11.8. - 20.8. ~ '''[[Deportacija krimskih Tatara]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|21.8. - 31.8. ~ '''[[Edvard Beneš]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|1.9. - 10.9. ~ '''[[UEFA Euro]]'''}} *{{legend|#E34234|11.9. - 20.9. ~ '''''[[Fitna (film)|Fitna]]'''''}} *{{legend|#800000|21.9. - 30.9. ~ '''[[Prisilno raseljavanje u Sovjetskom Savezu|Prisilno raseljavanje u SSSR-u]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.10. - 10.10. ~ '''[[Hesiod]]'''}} *{{legend|#E34234|11.10. - 20.10. ~ '''[[Srednjovjekovna latinska književnost]]'''}} *{{legend|#800000|21.10. - 31.10. ~ '''[[Benešovi dekreti]]'''}} *{{legend|#800000|1.11. - 10.11. ~ '''[[Neoklasicizam]]'''}} *{{legend|#E34234|11.11. - 20.11. ~ '''[[Rimska komedija]]'''}} *{{legend|#800000|21.11. - 30.11. ~ '''[[Lelantski rat]]'''}} *{{legend|#800000|1.12. - 10.12. ~ '''[[Prostitucija u antičkom Rimu]]'''}} *{{legend|#E34234|11.12. - 20.12. ~ '''[[Grčki epski ciklus]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|21.12. - 31.12. ~ '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998.]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2016. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|13}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|4}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|10}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|4}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''36}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2017.|2017.]] (36) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E34234|1.1. - 10.1. ~ '''"[[Perfect World]]"'''}} *{{legend|#800000|11.1. - 20.1. ~ '''[[Ropstvo u antičkom Rimu]]'''}} *{{legend|#E34234|21.1. - 31.1. ~ '''[[Oksirinhijski papirusi]]'''}} *{{legend|#E34234|1.2. - 10.2. ~ '''[[Zapadno slikarstvo]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|11.2. - 20.2. ~ '''[[UEFA Euro 2016.]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|21.2. - 28.2. ~ '''[[Albert Camus]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|1.3. - 10.3. ~ '''[[Epilepsija]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|11.3. - 20.3. ~ '''[[Joseph Goebbels]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|21.3. - 31.3. ~ '''[[Apolonije Rođanin]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.4. - 10.4. ~ '''[[Reinhard Heydrich]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|11.4. - 20.4. ~ '''[[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Francuska 2017.|IHF Svjetsko prvenstvo 2017.]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|21.4. - 30.4. ~ '''[[Branko Lustig]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|1.5. - 10.5. ~ '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 2014.]]'''}} *{{legend|#E34234|11.5. - 20.5. ~ '''[[Mad Hatter (DC Comics)]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|21.5. - 31.5. ~ '''[[Hermann Göring]]'''}} *{{legend|#800000|1.6. - 10.6. ~ '''[[Invazija Poljske]]'''}} *{{legend|#E1A95F|11.6. - 20.6. ~ '''[[Venezuela]]'''}} *{{legend|#E34234|21.6. - 30.6. ~ '''[[Batman]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#bfe0bf|1.7. - 10.7. ~ '''[[Roland Freisler]]'''}} *{{legend|#800000|11.7. - 20.7. ~ '''[[Rimsko Carstvo]]'''}} *{{legend|#E34234|21.7. - 31.7. ~ '''''[[Naked (film, 1993)|Naked]]'''''}} *{{legend|#F5F5DC|1.8. - 10.8. ~ '''[[Egzodus Jevreja iz arapskih država]]'''}} *{{legend|#4C6099|11.8. - 20.8. ~ '''[[Grčka mitologija]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|21.8. - 31.8. ~ '''[[Europsko prvenstvo u rukometu - Poljska 2016.|EHF Euro 2016.]]'''}} *{{legend|#800000|1.9. - 10.9. ~ '''[[Hladni rat]]'''}} *{{legend|#E34234|11.9. - 20.9. ~ '''''[[RoboCop]]'''''}} *{{legend|#bfe0bf|21.9. - 30.9. ~ '''[[Ernst Herzfeld]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|1.10. - 10.10. ~ '''[[Afrički kup nacija 2010.]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|11.10. - 20.10. ~ '''[[Leopold i Loeb]]'''}} *{{legend|#E34234|21.10. - 31.10. ~ '''[[Calendar Man]]'''}} *{{legend|#E34234|1.11. - 10.11. ~ '''''[[The Deer Hunter]]'''''}} *{{legend|#800000|11.11. - 20.11. ~ '''[[Velika Kolumbija]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|21.11. - 30.11. ~ '''[[Meningitis]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|1.12. - 10.12. ~ '''[[Tradicionalna medicina]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|11.12. - 20.12. ~ '''[[Mahmud Ahmadinedžad]]'''}} *{{legend|#E34234|21.12. - 31.12. ~ '''''[[Battlestar Galactica (miniserija)|Battlestar Galactica]]'''''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2017. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|5}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|10}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|10}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|5}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|3}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''36}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2018.|2018.]] (36) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#bfe0bf|1.1. - 10.1. ~ '''[[Rómulo Betancourt]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|11.1. - 20.1. ~ '''[[Gojaznost]]'''}} *{{legend|#E34234|21.1. - 31.1. ~ '''[[Z (film)|''Z'']]'''}} *{{legend|#E34234|1.2. - 10.2. ~ '''[[Digimon Adventure (film)|''Digimon Adventure'' (film)]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|11.2. - 20.2. ~ '''''[[Save Our Children]]'''''}} *{{legend|#DCDCDC|21.2. - 28.2. ~ '''[[Shizofrenija]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|1.3. - 10.3. ~ '''[[Komunistička partija Jugoslavije|KP Jugoslavije]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|11.3. - 20.3. ~ '''[[Migrena]]'''}} *{{legend|#E34234|21.3. - 31.3. ~ '''''[[Antigone]]'''''}} *{{legend|#AAD0FF|1.4. - 10.4. ~ '''[[Europsko prvenstvo u rukometu - Hrvatska 2018.|EHF Euro 2018.]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|11.4. - 20.4. ~ '''[[Kontrola rađanja]]'''}} *{{legend|#E1A95F|21.4. - 30.4. ~ '''[[Kambodža]]'''}} *{{legend|#E34234|1.5. - 10.5. ~ '''"[[Saint's Supper]]"'''}} *{{legend|#bfe0bf|11.5. - 20.5. ~ '''[[Jean Anouilh]]'''}} *{{legend|#800000|21.5. - 31.5. ~ '''[[Talijanska renesansa]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.6. - 10.6. ~ '''[[Nebojša Glogovac]]'''}} *{{legend|#4C6099|11.6. - 20.6. ~ '''[[Ateizam]]'''}} *{{legend|#800000|21.6. - 30.6. ~ '''[[Bitka za Srbiju 1944.]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#50C878|1.7. - 10.7. ~ '''[[Genetika čovjeka]]'''}} *{{legend|#50C878|11.7. - 20.7. ~ '''[[Glavočike]]'''}} *{{legend|#800000|21.7. - 31.7. ~ '''[[Demokratska Kampućija]]'''}} *{{legend|#50C878|1.8. - 10.8. ~ '''[[Održivost]]'''}} *{{legend|#800000|11.8. - 20.8. ~ '''[[Termopilska bitka]]'''}} *{{legend|#800000|21.8. - 31.8. ~ '''[[Grčki građanski rat]]'''}} *{{legend|#E34234|1.9. - 10.9. ~ '''''[[The Killing Fields (film)|The Killing Fields]]'''''}} *{{legend|#bfe0bf|11.9. - 20.9. ~ '''[[Domaslava]]'''}} *{{legend|#E34234|21.9. - 30.9. ~ '''[[It (miniserija)|''It'' (miniserija)]]'''}} *{{legend|#E1A95F|1.10. - 10.10. ~ '''[[Geografija Irana]]'''}} *{{legend|#800000|11.10. - 20.10. ~ '''[[Bitka na Neretvi]]'''}} *{{legend|#E34234|21.10. - 31.10. ~ '''[[It (film, 2017)|''It'' (2017)]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|1.11. - 10.11. ~ '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 2018.]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|11.11. - 20.11. ~ '''[[Ali]]'''}} *{{legend|#E34234|21.11. - 30.11. ~ '''[[Novi val]]'''}} *{{legend|#800000|1.12. - 10.12. ~ '''[[Operacija Crno]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|11.12. - 20.12. ~ '''[[Spavanje]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|21.12. - 31.12. ~ '''[[Edgar Allan Poe]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2018. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|7}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|6}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|8}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|5}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''36}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2019.|2019.]] (36) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E1A95F|1.1. - 10.1. ~ '''[[Teheran]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|11.1. - 20.1. ~ '''[[H. P. Lovecraft]]'''}} *{{legend|#E34234|21.1. - 31.1. ~ '''[[Synthpop]]'''}} *{{legend|#800000|1.2. - 10.2. ~ '''[[Kambodžanski genocid]]'''}} *{{legend|#E34234|11.2. - 20.2. ~ '''"[[The Gates of Judgment]]"'''}} *{{legend|#E1A95F|21.2. - 28.2. ~ '''[[Honduras]]'''}} *{{legend|#800000|1.3. - 10.3. ~ '''[[Fudbalski rat]]'''}} *{{legend|#E34234|11.3. - 20.3. ~ '''[[Vikinška umjetnost]]'''}} *{{legend|#E34234|21.3. - 31.3. ~ '''[[Šerlok Holms (TV serija)|''Šerlok Holms'']]'''}} *{{legend|#AAD0FF|1.4. - 10.4. ~ '''[[IHF Svjetsko prvenstvo u rukometu|IHF Svjetsko prvenstvo]]'''}} *{{legend|#800000|11.4. - 20.4. ~ '''[[Majanski kalendar]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|21.4. - 30.4. ~ '''[[Ian Fleming]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.5. - 10.5. ~ '''[[Hasan ibn Ali]]'''}} *{{legend|#E34234|11.5. - 20.5. ~ '''''[[Ten Little Niggers]]'''''}} *{{legend|#bfe0bf|21.5. - 31.5. ~ '''[[Smrt Edgara Allana Poea]]'''}} *{{legend|#E34234|1.6. - 10.6. ~ '''[[The Man in the High Castle (TV serija)|''The Man in the High Castle'' (TV)]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|11.6. - 20.6. ~ '''[[IHF Svjetsko prvenstvo 2019.]]'''}} *{{legend|#4C6099|21.6. - 30.6. ~ '''[[Hadis o dvanaest nasljednika]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#DCDCDC|1.7. - 10.7. ~ '''[[Magnetna rezonantna tomografija]]'''}} *{{legend|#800000|11.7. - 20.7. ~ '''[[Operacija Weiss]]'''}} *{{legend|#4C6099|21.7. - 31.7. ~ '''[[Rimska mitologija]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|1.8. - 10.8. ~ '''[[Lipidi]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|11.8. - 20.8. ~ '''[[Bertrand Russell]]'''}} *{{legend|#50C878|21.8. - 31.8. ~ '''[[Snježni leopard]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.9. - 10.9. ~ '''[[Piet Mondrian]]'''}} *{{legend|#E1A95F|11.9. - 20.9. ~ '''[[Benin]]'''}} *{{legend|#50C878|21.9. - 30.9. ~ '''[[Dromeosauridi]]'''}} *{{legend|#800000|1.10. - 10.10. ~ '''[[Francuska Zapadna Afrika]]'''}} *{{legend|#800000|11.10. - 20.10. ~ '''[[Portugalska renesansa]]'''}} *{{legend|#800000|21.10. - 31.10. ~ '''[[1974]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|1.11. - 10.11. ~ '''[[Denga groznica]]'''}} *{{legend|#E34234|11.11. - 20.11. ~ '''''[[Desjat negritjat]]'''''}} *{{legend|#F5F5DC|21.11. - 30.11. ~ '''[[Hominizacija]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|1.12. - 10.12. ~ '''[[Euklidov algoritam]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|11.12. - 20.12. ~ '''[[Husein Nasr]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|21.12. - 31.12. ~ '''[[Kineski kalendar]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2019. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|7}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|7}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|7}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|4}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''36}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2020.|2020.]] (36) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#50C878|1.1. - 10.1. ~ '''''[[Spinosaurus]]'''''}} *{{legend|#E1A95F|11.1. - 20.1. ~ '''[[Češka]]'''}} *{{legend|#E34234|21.1. - 31.1. ~ '''[[Scarecrow]]'''}} *{{legend|#800000|1.2. - 10.2. ~ '''[[Narodnooslobodilačka vojska i partizanski odredi Jugoslavije|NOVJ]]'''}} *{{legend|#E1A95F|11.2. - 20.2. ~ '''[[Fidži]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|21.2. - 29.2. ~ '''[[Kusam ibn Abas]]'''}} *{{legend|#50C878|1.3. - 10.3. ~ '''[[Abiogeneza]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|11.3. - 20.3. ~ '''[[Bolest kretanja]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|21.3. - 31.3. ~ '''[[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Hondurasa|Fudbalska reprezentacija Hondurasa]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|1.4. - 10.4. ~ '''[[Facebook]]'''}} *{{legend|#800000|11.4. - 20.4. ~ '''[[Ahemenidska Monarhija]]'''}} *{{legend|#E1A95F|21.4. - 30.4. ~ '''[[Wales]]'''}} *{{legend|#50C878|1.5. - 10.5. ~ '''[[Fiziologija dinosaura]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|11.5. - 20.5. ~ '''[[Boston Celtics]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|21.5. - 31.5. ~ '''[[YouTube]]'''}} *{{legend|#800000|1.6. - 10.6. ~ '''[[Bitka kod Karbale]]'''}} *{{legend|#50C878|11.6. - 20.6. ~ '''[[Fauna Škotske]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|21.6. - 30.6. ~ '''[[Bill Russell]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E34234|1.7. - 10.7. ~ '''[[No Country for Old Men (film)|''No Country for Old Men'' (film)]]'''}} *{{legend|#4C6099|11.7. - 20.7. ~ '''[[Imamizam]]'''}} *{{legend|#50C878|21.7. - 31.7. ~ '''[[Rakun]]'''}} *{{legend|#E34234|1.8. - 10.8. ~ '''[[Batman (film, 1989)|''Batman'' (1989)]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|11.8. - 20.8. ~ '''[[Antraks]]'''}} *{{legend|#E34234|21.8. - 31.8. ~ '''[[Ono (lik)]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.9. - 10.9. ~ '''[[Larry Bird]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|11.9. - 20.9. ~ '''[[Samoupravni socijalizam]]'''}} *{{legend|#E1A95F|21.9. - 30.9. ~ '''[[Iran]]'''}} *{{legend|#E34234|1.10. - 10.10. ~ '''''[[Being There]]'''''}} *{{legend|#800000|11.10. - 20.10. ~ '''[[Napad četnika na Užičku Republiku|Napad na Užice 1941.]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|21.10. - 31.10. ~ '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo]]'''}} *{{legend|#E1A95F|1.11. - 10.11. ~ '''[[Kuba]]'''}} *{{legend|#E34234|11.11. - 20.11. ~ '''[[Professor Pyg]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|21.11. - 30.11. ~ '''[[Global Positioning System|GPS]]'''}} *{{legend|#E34234|1.12. - 10.12. ~ '''''[[Pulp Fiction]]'''''}} *{{legend|#800000|11.12. - 20.12. ~ '''[[Vijetnamski rat]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|21.12. - 31.12. ~ '''[[Dream Team]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2020. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|5}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|5}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|5}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34234|7}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|4}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|5}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''36}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2021.|2021.]] (36) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#800000|1.1. - 10.1. ~ '''[[Bitka na Sutjesci]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|11.1. - 20.1. ~ '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 1950.]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|21.1. - 31.1. ~ '''[[Srednjovjekovna medicina]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.2. - 10.2. ~ '''[[Salvador Dalí]]'''}} *{{legend|#800000|11.2. - 20.2. ~ '''[[Povlačenje kolaboracionista sa Nijemcima (1944–1945)|Povlačenje kolaboracionista (1944–1945)]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|21.2. - 28.2. ~ '''[[Kevin McHale (košarkaš)|Kevin McHale]]'''}} *{{legend|#800000|1.3. - 10.3. ~ '''[[Renesansa u Škotskoj]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|11.3. - 20.3. ~ '''[[Simge (pjevačica)|Simge]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|21.3. - 31.3. ~ '''[[IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2021.|IHF Svjetsko prvenstvo 2021.]]'''}} *{{legend|#800000|1.4. - 10.4. ~ '''[[Reformacija]]'''}} *{{legend|#E34230|11.4. - 20.4. ~ '''[[Vizantijska književnost]]'''}} *{{legend|#E34230|21.4. - 30.4. ~ '''[[Fedra (Seneka)|''Fedra'' (Seneka)]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.5. - 10.5. ~ '''[[Seneka]]'''}} *{{legend|#E34230|11.5. - 20.5. ~ '''[[Murder on the Orient Express (film, 1974)|''Murder on the Orient Express'' (1974)]]}} *{{legend|#800000|21.5. - 31.5. ~ '''[[Poljska renesansa]]'''}} *{{legend|#800000|1.6. - 10.6. ~ '''''[[Devedeset pet teza]]'''''}} *{{legend|#F5F5DC|11.6. - 20.6. ~ '''[[Dorski dijalekt]]'''}} *{{legend|#E34230|21.6. - 30.6. ~ '''[[Albanska književnost]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#4C6099|1.7. - 10.7. ~ '''[[Kupidon i Psiha]]'''}} *{{legend|#800000|11.7. - 20.7. ~ '''[[Pečenezi]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|21.7. - 31.7. ~ '''[[Posejdonije]]'''}} *{{legend|#4C6099|1.8. - 10.8. ~ '''[[Kult heroja]]'''}} *{{legend|#800000|11.8. - 20.8. ~ '''''[[Anali franačkog kraljevstva]]'''''}} *{{legend|#AAD0FF|21.8. - 31.8. ~ '''[[UEFA Euro 2020.]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|1.9. - 10.9. ~ '''[[EHF Euro 2020.]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|11.9. - 20.9. ~ '''[[Afrički romanski jezik]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|21.9. - 30.9. ~ '''[[Lukijan]]'''}} *{{legend|#800000|1.10. - 10.10. ~ '''[[Elizabetansko doba]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|11.10. - 20.10. ~ '''[[Botulinski toksin]]'''}} *{{legend|#E1A95F|21.10. - 31.10. ~ '''[[Geografija Albanije]]'''}} *{{legend|#4C6099|1.11. - 10.11. ~ '''''[[O strastima (Hrizip)|O strastima]]'''''}} *{{legend|#AAD0FF|11.11. - 20.11. ~ '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 1938.]]'''}} *{{legend|#800000|21.11. - 30.11. ~ '''''[[Praefectus urbi]]'''''}} *{{legend|#800000|1.12. - 10.12. ~ '''[[Holokaust u Litvaniji]]'''}} *{{legend|#800000|11.12. - 20.12. ~ '''[[Nezavisna Albanija]]'''}} *{{legend|#E1A95F|21.12. - 31.12. ~ '''[[Estonija]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2021. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|12}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|6}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34230|4}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|5}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|2}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''36}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2022.|2022.]] (24) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#DCDCDC|1.1. - 16.1. ~ '''[[Neptun (planeta)|Neptun]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|16.1. - 31.1. ~ '''[[Ishrana u staroj Grčkoj]]'''}} *{{legend|#E34230|1.2. - 15.2. ~ '''[[Teatar u starom Rimu]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|16.2. - 28.2. ~ '''[[Astronomija (Manilije)|''Astronomija'' (Manilije)]]'''}} *{{legend||1.3. - 15.3. ~ '''<s>poništeno</s>'''}} *{{legend|#800000|16.3. - 31.3. ~ '''[[Kraljevina Albanija (1272–1368)]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.4. - 15.4. ~ '''[[Harry S. Truman]]'''}} *{{legend|#E34230|16.4. - 30.4. ~ '''''[[Mulholland Drive (film)|Mulholland Drive]]'''''}} *{{legend|#800000|1.5. - 15.5. ~ '''[[Estonski rat za nezavisnost]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|16.5. - 31.5. ~ '''[[EHF Euro 2022.]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|1.6. - 15.6. ~ '''[[Merkur]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|16.6. - 30.6. ~ '''[[Albanski jezik]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#50C878|1.7. - 15.7. ~ '''[[Divovska vidra]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.7. - 31.7. ~ '''[[Alfred Rosenberg]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|1.8. - 15.8. ~ '''[[Samoubistvo]]'''}} *{{legend|#4C6099|16.8. - 31.8. ~ '''[[Kupidon]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.9. - 15.9. ~ '''[[Edogawa Ranpo]]'''}} *{{legend|#800000|16.9. - 30.9. ~ '''[[Raspjevana revolucija]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.10. - 15.10. ~ '''[[Filenida]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|16.10. - 31.10. ~ '''''[[Jezik i nacionalizam]]'''''}} *{{legend|#800000|1.11. - 15.11. ~ '''[[Srpska okupacija Albanije]]'''}} *{{legend|#800000|16.11. - 30.11. ~ '''[[Estonska vlada u egzilu]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.12. - 15.12. ~ '''[[Marcijan Kapela]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.12. - 31.12. ~ '''[[Paul Keres]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2022. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|5}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|7}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|4}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34230|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|3}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''23}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2023.|2023.]] (24) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#bfe0bf|1.1. - 16.1. ~ '''[[Hrizip]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|16.1. - 31.1. ~ '''[[Fudbalska reprezentacija Estonije]]'''}} *{{legend|#800000|1.2. - 15.2. ~ '''[[Logor Stara Gradiška]]'''}} *{{legend|#4C6099|16.2. - 28.2. ~ '''[[Islamizacija Albanije]]'''}} *{{legend|#E34230|1.3. - 15.3. ~ '''[[Eurosong 2002.]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.3. - 31.3. ~ '''[[Fabije Plancijad Fulgencije]]'''}} *{{legend|#E34230|1.4. - 15.4. ~ '''[[Tvrđava Svetog Mihovila]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|16.4. - 30.4. ~ '''[[IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2023.]]'''}} *{{legend|#E34230|1.5. - 15.5. ~ '''[[Novogrčka književnost]]'''}} *{{legend|#E34230|16.5. - 31.5. ~ '''[[Bleach (manga)|''Bleach'' (manga)]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|1.6. - 15.6. ~ '''[[FIFA Svjetsko prvenstvo 2022.]]'''}} *{{legend|#F5F5DC|16.6. - 30.6. ~ '''[[Lezbejka]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#50C878|1.7. - 15.7. ~ '''''[[Compsognathus]]'''''}} *{{legend|#E34230|16.7. - 31.7. ~ '''"[[The Scales of Justice 〈299/300〉]]"'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.8. - 15.8. ~ '''[[Karl XII od Švedske]]'''}} *{{legend|#E34230|16.8. - 31.8. ~ '''[[Catwoman]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.9. - 15.9. ~ '''[[Dmitrij Šostakovič]]'''}} *{{legend|#50C878|16.9. - 30.9. ~ '''[[Fauna Australije]]'''}} *{{legend|#E1A95F|1.10. - 15.10. ~ '''[[Moskva]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.10. - 31.10. ~ '''[[Aldo Manucije]]'''}} *{{legend|#E1A95F|1.11. - 15.11. ~ '''[[Surinam]]'''}} *{{legend|#E34230|16.11. - 30.11. ~ '''''[[Asteroid City]]'''''}} *{{legend|#bfe0bf|1.12. - 15.12. ~ '''[[Zajn al-Abidin]]'''}} *{{legend|#E34230|16.12. - 31.12. ~ '''[[Smrt Djevojčice sa žigicama (film)|''Smrt Djevojčice sa žigicama'' (film)]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2023. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|6}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34230|8}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|0}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''24}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2024.|2024.]] (24) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#AAD0FF|1.1. - 16.1. ~ '''[[FIBA Svjetsko prvenstvo u košarci|FIBA Svjetsko prvenstvo]]'''}} *{{legend|#E34230|16.1. - 31.1. ~ '''[[Pjesma Eurovizije]]'''}} *{{legend|#E34230|1.2. - 15.2. ~ '''[[Pjesma Eurovizije 2022.]]'''}} *{{legend|#E34230|16.2. - 29.2. ~ '''''[[Dog Day Afternoon]]'''''}} *{{legend|#E34230|1.3. - 15.3. ~ '''''[[Bitange i princeze]]'''''}} *{{legend|#bfe0bf|16.3. - 31.3. ~ '''[[Ling tosite sigure]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.4. - 15.4. ~ '''[[Pier Paolo Pasolini]]'''}} *{{legend|#E34230|16.4. - 30.4. ~ "'''[[Smells Like Teen Spirit]]'''"}} *{{legend|#E34230|1.5. - 15.5. ~ '''''[[Stalker (film)|Stalker]]'''''}} *{{legend|#AAD0FF|16.5. - 31.5. ~ '''[[EHF Euro 2024.]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.6. - 15.6. ~ '''[[Jean Cocteau]]'''}} *{{legend|#50C878|16.6. - 30.6. ~ '''''[[Gryposaurus]]'''''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E1A95F|1.7. - 15.7. ~ '''[[Sjeverna Koreja]]'''}} *{{legend|#E34230|16.7. - 31.7. ~ '''[[The Zone of Interest (film)|''The Zone of Interest'' (film)]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.8. - 15.8. ~ '''[[Falco]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.8. - 31.8. ~ '''[[Mathieu Kérékou]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|1.9. - 15.9. ~ '''[[Francuska – Hrvatska (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2018.)|Finale FIFA SP 2018.]]'''}} *{{legend|#E34230|16.9. - 30.9. ~ '''''[[Groundhog Day]]'''''}} *{{legend|#bfe0bf|1.10. - 15.10. ~ '''[[Renato Guttuso]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|16.10. - 31.10. ~ '''[[Fudbalska reprezentacija Turske]]'''}} *{{legend|#E1A95F|1.11. - 15.11. ~ '''[[Singapur]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.11. - 30.11. ~ '''[[Kraftwerk]]'''}} *{{legend|#800000|1.12. - 15.12. ~ '''[[Crni talas]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|16.12. - 31.12. ~ '''[[AFC Azijski kup 1984.]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2024. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|2}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|7}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34230|9}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|5}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|0}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''24}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2025.|2025.]] (24) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#AAD0FF|1.1. - 16.1. ~ '''[[UEFA Euro 2024.]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.1. - 31.1. ~ '''[[Vilim Horvaj]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|1.2. - 15.2. ~ '''[[Lumbago]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.2. - 28.2. ~ '''[[Nikola Kovačević – Čudnovski]]'''}} *{{nowrap|{{legend|#800000|1.3. - 15.3. ~ '''[[Masakri nad Albancima u Balkanskim ratovima]]'''}}}} *{{legend|#bfe0bf|16.3. - 31.3. ~ '''[[Dikembe Mutombo]]'''}} *{{legend|#50C878|1.4. - 15.4. ~ '''''[[Scelidosaurus]]'''''}} *{{legend|#bfe0bf|16.4. - 30.4. ~ '''[[Ludwig Wittgenstein]]'''}} *{{legend|#800000|1.5. - 15.5. ~ '''[[Komunistička partija Jugoslavije tokom Velike čistke|KPJ tokom Velike čistke]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|16.5. - 31.5. ~ '''[[IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2025.]]'''}} *{{legend|#E34230|1.6. - 15.6. ~ '''[[Epizoda 9 (Bitange i princeze, sezona 1)|"Epizoda 9" (''BiP'', S1)]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.6. - 30.6. ~ '''[[Antun Augustinčić]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E1A95F|1.7. - 15.7. ~ '''[[Mount Everest]]'''}} *{{legend|#800000|16.7. - 31.7. ~ '''[[Malački Sultanat]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.8. - 15.8. ~ '''[[Phil Ochs]]'''}} *{{legend|#800000|16.8. - 31.8. ~ '''[[Tjesnačka naselja]]'''}} *{{legend|#AAD0FF|1.9. - 15.9. ~ '''[[Rukomet na Ljetnim olimpijskim igrama 2020. – muškarci|Rukomet na OI 2020. (M)]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.9. - 30.9. ~ '''[[Vlajko Begović]]'''}} *{{legend|#800000|1.10. - 15.10. ~ '''[[Sook Ching]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|16.10. - 31.10. ~ '''[[Frutiger Aero]]'''}} *{{legend|#800000|1.11. - 15.11. ~ '''''[[Fin de siècle]]'''''}} *{{legend|#DCDCDC|16.11. - 30.11. ~ '''[[Raynaudov fenomen]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|1.12. - 15.12. ~ '''''[[Age of Mythology]]'''''}} *{{legend|#bfe0bf|16.12. - 31.12. ~ '''[[Osamu Dazai]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2025. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|6}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|8}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34230|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|4}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''24}} }} |} {{-}} === [[Wikipedija:Istaknuti članci/Arhiva/2026.|2026.]] (24) === {| style="background-color: transparent; width: {{{width|100%}}}" | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E34230|1.1. - 16.1. ~ '''[[Dora (festival)|''Dora'' (festival)]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|16.1. - 31.1. ~ '''[[Jakov Kranjčević]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|1.2. - 15.2. ~ '''[[The Oregon Trail (1985)|''The Oregon Trail'' (1985)]]''' }} *{{legend|#800000|16.2. - 28.2. ~ '''[[Shōnan-tō]]''' }} *{{legend|#E34230|1.3. - 15.3. ~ '''''[[L'Île mystérieuse]]'''''}} *{{legend|#4C6099|16.3. - 31.3. ~ '''[[Tradicionalna misa]]'''}} *{{legend|#E34230|1.4. - 15.4. ~ '''''[[Kaze no Tani no Naushika]]'''''}} *{{legend|#E34230|16.4. - 30.4. ~ '''''[[Vargtimmen]]'''''}} *{{legend|#E34230|1.5. - 15.5. ~ '''''[[Ningen Shikkaku]]'''''}} *{{legend|#AAD0FF|16.5. - 31.5. ~ '''[[EHF Euro 2026.]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.6. - 15.6. ~ '''[[Mary Wollstonecraft Shelley]]'''}} *{{legend|#50C878|16.6. - 30.6. ~ '''[[Patuljasti troprsti ljenjivac]]'''}} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | *{{legend|#E34230|1.7. - 15.7. ~ '''''[[Mirotvorac (film)|Mirotvorac]]'''''}} *{{legend|#E1A95F|16.7. - 31.7. ~ '''[[Panama]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.8. - 15.8. ~ '''[[Zabel Jesajan]]'''}} *{{legend|#E34230|16.8. - 31.8. ~ '''''[[Straume]]'''''}} *{{legend|#bfe0bf|1.9. - 15.9. ~ '''[[Arvydas Sabonis]]'''}} *{{legend|#50C878|16.9. - 30.9. ~ '''[[Harpija (ptica)]]'''}} *{{legend|#bfe0bf|1.10. - 15.10. ~ '''[[Pavle Pavlović]]'''}} *{{legend|#50C878|16.10. - 31.10. ~ '''[[Koraljivor]]'''}} *{{legend|#DCDCDC|1.11. - 15.11. ~ '''''[[Ori and the Blind Forest]]'''''}} *{{legend|#bfe0bf|16.11. - 30.11. ~ '''[[Sevasti Qiriazi]]'''}} *{{legend||1.12. - 15.12. ~ }} *{{legend||16.12. - 31.12. ~ }} | width="{{{width|}}}" align="{{{align|left}}}" valign="{{{valign|top}}}" | {{bar box |title = Izabrani članci - 2026. godina |titlebar=#ddd |left1=Kategorija |right1=Članaka |float=right |bars = {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Geografija|Geografija]]|#E1A95F|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biologija|Biologija]]|#50C878|3}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Povijest/Historija|Povijest/Historija]]|#800000|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Biografije|Biografije]]|#bfe0bf|6}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Društvo|Društvo]]|#F5F5DC|0}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Umjetnost i kultura|Umjetnost i kultura]]|#E34230|7}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Filozofija i teologija|Filozofija i teologija]]|#4C6099|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Sport|Sport]]|#AAD0FF|1}} {{bar pixel|[[Wikipedija:Istaknuti članci#Tehnika i nauka|Tehnika i nauka]]|#DCDCDC|2}} {{bar pixel|'''Ukupno:'''||'''24}} }} |} {{-}} [[Kategorija:Arhiva istaknutih članaka| *]] et7qg53gnoih2z46pgrs7c8x1knvvff Hrvatska prije dolaska Hrvata 0 109416 42682304 732864 2026-08-31T21:15:09Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Historija Hrvatske prije dolaska Hrvata]] 42682304 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Historija Hrvatske prije dolaska Hrvata]] qjpjrkc526efyw65w0jw20vijo2jcec Korisnik:Duma/Doprinosi 2 114847 42682284 42682018 2026-08-31T19:14:44Z Duma 16555 /* Razno */ 42682284 wikitext text/x-wiki Članci koje sam napisala na hr wiki prebačeni ovdje, novi članci na ovoj wiki: == Ptice == {{div col}} * [[Medovođe]] * [[Bukavac nebogled]] * [[Papige]] * [[Plavoleđa mišjakinja]] * [[Prave kukavice]] * [[Ptica sekretar]] * [[Loriji]] * [[Riječni vodomari]] * [[Australski bukavac]] * [[Kakapo]] * [[Ćubaste čiope]] * [[Uljašica]] * [[Jakamari]] * [[Jastreb]] * [[Vodosjeci]] * [[Strigopidae]] * [[Čigre]] * [[Američki bukavac]] * [[Crveno-modra ara]] * [[Kakadui]] * [[Tukani]] * [[Svračci]] * [[Phaethontidae]] * [[Nimfa (ptica)]] * [[Kljunorošci]] * [[Guarauna]] * [[Velika rujnica]] * [[Kratkoprsti kobac]] * [[Dugorepa sjenica]] * [[Šljuke sjemenjarke]] * [[Mala njorka]] * [[Smeđi kivi]] * [[Neomorphinae]] * [[Botaurinae]] * [[Južnoamerički bukavac]] * [[Češljugar]] * [[Crkavica]] * [[Kostoberina]] * [[Lisasta guska]] * [[Veliki pomornik]] * [[Patka lastarka]] * [[Utva]] * [[Planinska ševa]] * [[Eja strnjarica]] * [[Nandu]] * [[Gusjenicojedi]] * [[Dugorepe sjenice]] * [[Bluna]] * [[Velika čaplja]] * [[Mala prutka]] * [[Patka kreketaljka]] * [[Kukuvije]] * [[Šumski pupavci]] * [[Pilari]] * [[Čaplja govedarica]] * [[Vijoglav]] * [[Žako]] * [[Pomornici]] * [[Dromah]] * [[Todiji]] * [[Zlatovrane]] * [[Kukavičja modrivrana]] * [[Dolinske modrivrane]] * [[Pčelarice]] * [[Vodeni vodomari]] * [[Vodomari dupljaši]] * [[Šarenoglava patka]] * [[Žunice]] * [[Bradonjice]] * [[Čiope]] * [[Cvjetne ptice]] * [[Ševe]] * [[Brljci]] * [[Medosasi]] * [[Obični ćuk]] * [[Neornithes]] * [[Harpija (ptica)]] {{div col end}} == Gljive == {{div col}} * [[Vještičino srce]] * [[Rujnica]] * [[Vukovo meso]] * [[Đurđevača]] * [[Smrčci]] * [[Vrganj]] * [[Baršunasta panjevčica]] * [[Maglenka]] * [[Djevojačka krasnica]] * [[Zlatna krasnica]] * [[Crvena krasnica]] * [[Modrikača]] * [[Zelenka]] * [[Kraljevka]] * [[Jablanovača]] * [[Žućkasta pupavka]] * ''[[Amanita]]'' * [[Klobuk (gljiva)]] * [[Mikologija]] * [[Himenij]] * [[Stručak]] * [[Otisak spora]] * [[Micetizam]] * [[Jestiva gljiva]] * [[Nematofagna gljiva]] * [[Hlamidospora]] * [[Teliospora]] * [[Heterotalizam]] * [[Dikarion]] * [[Monokarion]] * [[Plazmogamija]] * [[Eciospora]] * [[Ecij]] * [[Peridij]] * [[Gleba]] * [[Kapilicij]] * [[Kukica]] * [[Homotalizam]] * [[Urediniospora]] * [[Pikniospora]] * [[Heterokarion]] * [[Kopčasta veza]] * [[Gasteroidna gljiva]] {{div col end}} == Biljke == {{div col}} * [[Paludarij]] * [[Vrt u boci]] * [[Wardova kutija]] * [[Orhidelirij]] * [[Pteridomanija]] * ''[[The Ferns of Great Britain and Ireland]]'' * [[Otiskivanje prirode]] * ''[[Peristeria elata]]'' * ''[[Sterculia apetala]]'' * [[Graminoid]] * [[Širokolisna zeljasta biljka]] * [[Potporni korijen]] * [[Miješak]] * [[Podrast]] * [[Biljni sok]] * [[Anoksigena fotosinteza]] * [[Kriptogam]] * [[Zoospora]] * [[Gametangij]] * [[Zigospora]] * [[Oogonij]] * [[Arhegonij]] * [[Anteridij]] {{div col end}} == Životinje == {{div col}} * [[Pirka]] * [[Tasmanski vrag]] * [[Vitoroga antilopa]] * [[Afrički mravojed]] * [[Rakun]] * [[Crveni panda]] * [[Snježni leopard]] * [[Vicenteova otrovna žaba]] * ''[[Stephanolepis hispidus]]'' * ''[[Tachyspiza virgata]]'' * ''[[Odocoileus]]'' * [[Morski puž]] * [[Patuljasti troprsti ljenjivac]] * [[Terarij]] * [[Grabežljiva riba]] * [[Knidosak]] * [[Unkenrefleks]] * [[Mikrofauna]] * [[Jazbina (životinje)]] * [[Cerate]] * [[Zooksantela]] * [[Insekti u medicini]] * [[Paučnjaci u medicini]] * [[Ekomorfi Anolisa]] * [[Intraspecijsko prepoznavanje]] * [[Digitigradno kretanje]] * [[Plantigradno kretanje]] * [[Oligoleksija]] * [[Polileksija]] {{div col end}} == Ekologija == {{div col}} * [[Fauna Australije]] * [[Fauna Škotske]] * [[Megafauna]] * [[Šuma kelpa]] * [[Neritička zona]] * [[Pelagijska zona]] * [[Planinski travnjaci i šikare]] * [[Širokolisne i mješovite šume umjerenih predjela]] * [[Mediteranske šume i šikare]] * [[Tropske i subtropske vlažne širokolisne šume]] * [[Pustinje i vegetacija sušnih oblasti]] * [[Tropski i subtropski travnjaci, savane i šikare]] * [[Hladni izvori]] * [[Hidrotermalni izvori]] * [[Koraljni greben]] * [[Dužina od njuške do otvora]] * [[Osteološki korelat]] * [[Meristika]] * [[Generalističke i specijalističke vrste]] * [[Kozmopolitska rasprostranjenost]] * [[Areal kretanja]] * [[Hipoteza o oslobađanju mezopredatora]] * [[Ekološko oslobađanje]] * [[Sesilnost]] * [[Bioerozija]] * [[Vodni stres]] * [[Raspon nelimitirajuće dostupnosti vode]] * [[Raspoloživi vodni kapacitet]] * [[Tačka trajnog venuća]] * [[Kontinuum tlo–biljka–atmosfera]] * [[Arborealno kretanje]] * [[Fosorijalna životinja]] * [[Aerobna digestija]] * [[Hipoteza o oslobađanju od neprijatelja]] * [[Kurzorijalna životinja]] * [[Hipoteza gradijenta stresa]] * [[Brahijacija]] * [[Ključna vrsta]] * [[Bioakumulacija]] * [[Biomagnifikacija]] * [[Paradoks planktona]] * [[Alfa raznolikost]] * [[Bogatstvo vrsta]] * [[Plastisfera]] {{div col end}} == Evolucija == {{div col}} * [[Dubokomorski gigantizam]] * [[Otočna patuljastost]] * [[Disgenika]] * [[Evolutivna zamka]] * [[Ekološka zamka]] * [[Perceptivna zamka]] * [[Evolutivna radijacija]] * [[Neadaptivna radijacija]] * [[Neekološka specijacija]] * [[Biološka tamna materija]] * [[Mezozojsko-kenozojsko širenje]] * [[Hipoteza o Crvenom kralju]] * [[Kontinuum mutualizma i parazitizma]] * [[Fenotipski disparitet]] * [[Evolutivna utrka u naoružanju]] * [[Avalonska eksplozija]] * [[Evolutivni kompromis]] * [[Filogenetska inercija]] * [[Plesiomorfija i simplesiomorfija]] {{div col end}} == Razno == {{div col}} * [[Dinosaur Planet]] * [[Šetnja s dinosaurima]] * [[Šetnja s čudovištima]] * [[Šetnja sa zvijerima]] * [[Šetnja s pećinskim ljudima]] * [[Ljuba]] * [[Život na Marsu]] * [[Davorin Popović]] * [[Frutiger Aero]] * [[Blobjekt]] * [[Solarpunk]] * [[Ahilova peta]] * [[Y2K]] * [[Biopunk]] * [[Populuxe]] * [[Raygun Gothic]] * [[Visoka tehnologija]] * [[Ludi naučnik]] * [[Mikoheterotrofija]] * [[Anautogenija]] * [[Vitelogeneza]] * [[Izolecitalna jajna ćelija]] * [[Telolecitalna jajna ćelija]] * [[Centrolecitalna jajna ćelija]] * [[Pasteurova tačka]] * [[Pasteurov efekat]] * [[Bazen L'Atalante]] * [[Mikroaerofil]] * [[Aerotolerantni anaerob]] * [[Canfieldov okean]] * [[Crveni rub]] * [[Rana Zemlja]] * [[Hipoteza o ljubičastoj Zemlji]] * [[Fotopigment]] * [[Primarna atmosfera]] * [[Sjenovita biosfera]] * [[Aerobni organizam]] * [[Obligatni aerob]] * [[Kinetotrof]] * [[Superokean]] * [[Suessov efekat]] * [[Lava planeta]] * [[Vinogradskijev stupac]] * [[Koraljni pijesak]] * [[Zvjezdani vjetar]] * [[Zvjezdana korona]] * [[Fotosintetski pigment]] * [[Mjehur zvjezdanog vjetra]] * [[Fakultativno anaerobni organizam]] * [[Epaksijalni i hipaksijalni mišići]] * [[Sekundarna atmosfera]] * [[Paradoks slabog mladog Sunca]] * [[Prebiotička atmosfera]] * [[Anaerobna respiracija]] * [[Bakterijske ćelijske morfologije]] * [[Duboko vrijeme]] * [[Svijet pare]] * [[Htonska planeta]] * [[Hipotetski astronomski objekat]] * [[Blaneta]] * [[Planeta bez jezgre]] * [[Cirkulplanetarni disk]] * [[Emperipoleza]] * [[Kriptogram]] * [[Peripoleza]] * [[Trbušasti mišić lista]] * [[Entoza]] * [[Ispuštanje plinova]] * [[Lizogenija]] * [[Lizogen]] * [[Moron]] * [[Litički ciklus]] * [[Arbitrij]] * [[Profag]] * [[Mobilom]] * [[Prirodna kompetentnost]] {{div col end}} == Ekstremofili == {{div col}} * [[Kapnofil]] * [[Acidofil]] * [[Hipolit (ekstremofil)]] * [[Lipofilna bakterija]] * [[Litofil]] * [[Metalotolerantni organizam]] * [[Osmofil]] * [[Psamofil]] {{div col end}} == Biološka pravila == {{div col}} * [[Biološka ograničenja]] * [[Carrierovo ograničenje]] {{div col end}} == Termoregulacija kod životinja == {{div col}} {{div col end}} == Slušni aparati == {{div col}} * [[Slušni aparat za dugotrajno nošenje]] * [[Indeks kvalitete govora slušnog aparata]] {{div col end}} == Načini ishrane == {{div col}} * [[Arahnofagija]] * [[Kukcojed]] * [[Oofagija]] * [[Avivor]] * [[Entomofagija]] * [[Ksilofagija]] * [[Mizocitoza]] * [[Mikrobivornost]] * [[Bakterivor]] * [[Saprofagija]] * [[Tanatofag]] * [[Mukofagija]] * [[Vermivor]] * [[Florivor]] * [[Hipokarnivor]] * [[Hiperkarnivor]] * [[Spongivor]] * [[Folivor]] * [[Ksenofagija]] * [[Graminivor]] * [[Pedofagija]] * [[Razlagač]] * [[Geofagija]] * [[Vršni predator]] * [[Ofiofagija]] * [[Nektarivor]] * [[Interakcije potrošača i resursa]] * [[Saprotrofna ishrana]] * [[Holozojska ishrana]] * [[Heterotrofna ishrana]] * [[Lepidofagija]] * [[Piscivor]] * [[Hematofagija]] * [[Mirmekofagija]] * [[Koraljivor]] * [[Gljiva mesožderka]] * [[Oligofagija]] * [[Fotoautotrof]] * [[Durofagija]] * [[Litoautotrof]] * [[Moluskivori]] * [[Placentofagija]] * [[Predacija jaja]] * [[Ljudožderna životinja]] * [[Odvikavanje od dojenja]] * [[Frugivori]] * [[Predacija sjemena]] * [[Melivorija]] * [[Planktivor]] * [[Nekrofagi]] * [[Autotrof]] * [[Hemolitoautotrof]] * [[Palinivor]] * [[Osteofagija]] * [[Plastivor]] * [[Fungivor]] * [[Radiosinteza (metabolizam)]] * [[Litotrof]] {{div col end}} == Videoigre i sl. == {{div col}} * ''[[Skateboard Park Tycoon]]'' * ''[[Plant Tycoon]]'' * ''[[Fish Tycoon]]'' * ''[[Feeding Frenzy 2]]'' * ''[[Feeding Frenzy]]'' * ''[[Big Kahuna Reef]]'' * ''[[Ricochet Lost Worlds]]'' * ''[[Virtual Villagers]]'' * ''[[Dino Island]]'' * ''[[Zoo Tycoon 2]]'' * ''[[Brother Bear (videoigra)]]'' * ''[[Tarzan (videoigra)]]'' * ''[[Atlantis Underwater Tycoon]]'' * ''[[School Tycoon]]'' * ''[[Diner Dash]]'' * ''[[Ratatouille (videoigra)]]'' * ''[[Madagascar (videoigra)]]'' * ''[[Age of Mythology]]'' * ''[[Tribal Trouble]]'' * ''[[ThinkTanks]]'' * ''[[Hugo: Bukkazoom!]]'' * ''[[Mall Tycoon]]'' * ''[[Bliss (fotografija)]]'' * ''[[Moon Tycoon]]'' * ''[[Deep Sea Tycoon]]'' * ''[[So Blonde]]'' * ''[[Ankh (videoigra)]]'' * ''[[Red Moon Desert]]'' * ''[[RimWorld]]'' * ''[[Spy Fox 2: "Some Assembly Required"]]'' * ''[[The Oregon Trail (1985)]]'' * ''[[Alien Hominid]]'' * ''[[Faunasphere]]'' * ''[[Platypus]]'' {{div col end}} == Kultura i historija == {{div col}} * Sažetak novela Dekamerona (uklopljeno u [[Dekameron]]) * [[Ezopove basne]] * [[Faust]] * [[Childe Harold's Pilgrimage]] * [[Nauka u renesansi]] * [[Visoki srednji vijek]] * [[Srednjovjekovno domaćinstvo]] * [[Demografija srednjeg vijeka]] * [[Kriza kasnog srednjeg vijeka]] * [[Renesansa 12. vijeka]] * [[Kasni srednji vijek]] * [[Srednjovjekovna književnost]] * ''[[Livre des Merveilles du Monde]]'' * [[Saski ratovi]] * [[Velika glad 1315–1317]] * [[Makedonska renesansa]] * [[Makedonska umjetnost (bizantska)]] * [[Pariški psaltir]] * [[Sedmi križarski rat]] * [[Peti križarski rat]] * [[Šesti križarski rat]] * [[Aleksandrijski križarski rat]] * [[Pastirski križarski rat (1251)]] * [[Pastirski križarski rat (1320)]] * [[Bosanski križarski rat]] * [[Prvi švedski križarski rat]] * [[Treći švedski križarski rat]] * [[Drugi švedski križarski rat]] * [[Norveški križarski rat]] * [[Vojni pohod na Baleare 1113–1115]] * [[Berberski križarski rat]] * [[Deveti križarski rat]] * [[Osmanska invazija Otranta]] * [[Varninski križarski rat]] * [[Križarski rat 1197]] * [[Vendski križarski rat]] * [[Mletački križarski rat]] * [[Sjeverni križarski ratovi]] * [[Savojski križarski rat]] * [[Sijenska škola]] * [[Bolonjska škola]] * [[Lukanska škola]] * [[Ferarska škola]] * [[Firentinska škola]] * [[Barunski križarski rat]] * [[Livonski križarski rat]] * [[Livonska rimovana hronika]] * [[Prvi novgorodski ljetopis]] * [[Hronika Henrika od Livonije]] * [[Trgovačka ruta od Varjaga do Grka]] * [[Despenserov križarski rat]] * [[Šansonijer]] * [[Pergaminho Sharrer]] * [[Cancioneiro da Vaticana]] * [[Cancioneiro da Biblioteca Nacional]] * ''[[Il Canzoniere]]'' * [[Düsseldorfska slikarska škola]] * [[Evropski dan sjećanja na žrtve svih totalitarnih i autoritarnih režima]] * [[Froissartove Hronike]] * [[Fridrihovski rokoko]] * [[Zapadno slikarstvo]] * [[Trgovačka ruta Volga]] * [[Grčki učenjaci u renesansi]] * [[Novo učenje]] * [[Popis renesansnih humanista]] * [[Renesansni humanizam]] * [[Dolce Stil Novo]] * [[Flamansko slikarstvo]] * [[Holandsko i flamansko renesansno slikarstvo]] * [[Renesansni latinski jezik]] * [[Renesansni humanizam u Sjevernoj Evropi]] * [[Lublinska renesansa]] * [[Španska renesansa]] * [[Engleska renesansa]] * [[Normanski i srednjovjekovni London]] * [[London u periodu Tudora]] * [[London u periodu Stuarta]] * [[London u 18. vijeku]] * [[Talijanska renesansa]] * [[Francuska renesansa]] * [[De humani corporis fabrica]] * [[Njemačka renesansa]] * [[Renesansa u Nizozemskim]] * [[Portugalska renesansa]] * [[Poljska renesansa]] * [[Belle Époque]] * [[Dekadentni pokret]] * [[Vesele devedesete]] * [[Mašinsko doba]] * [[Edisonada]] * [[Robinzonada]] * ''[[Le Temps]]'' * [[Miletska priča]] * [[Romantizam u nauci]] {{div col end}} == Jules Verne == {{div col}} * ''[[Un prêtre en 1839]]'' * ''[[Le Testament d'un excentrique]]'' * ''[[L'École des Robinsons]]'' * ''[[Un hivernage dans les glaces]]'' * ''[[Une ville flottante]]'' * ''[[Put oko svijeta za osamdeset dana]]'' * ''[[Un drame au Mexique]]'' * ''[[Un drame dans les airs]]'' * ''[[Voyages et Aventures du capitaine Hatteras]]'' * ''[[L'Étonnante Aventure de la Mission Barsac]]'' * ''[[Le Phare du bout du monde]]'' * ''[[L'Invasion de la mer]]'' * ''[[Maître Zacharius ou l'horloger qui avait perdu son âme, tradition genevoise]]'' * ''[[Les Confessions]]'' * ''[[Mathias Sandorf]]'' * ''[[De la Terre à la Lune]]'' * ''[[Autour de la Lune]]'' * ''[[Robur-le-Conquérant]]'' * ''[[Voyage à reculons en Angleterre et en Ecosse]]'' * ''[[Seconde patrie]]'' * ''[[Paris au XXe siècle]]'' * ''[[Michel Strogoff]]'' * ''[[L'Île mystérieuse]]'' * ''[[Face au drapeau]]'' * ''[[Le Pays des fourrures]]'' * ''[[Aventures de trois Russes et de trois Anglais dans l'Afrique australe]]'' * ''[[La Jangada - Huit Cents lieues sur l'Amazone]]'' * ''[[Le Rayon vert]]'' * ''[[Kéraban-le-têtu]]'' * ''[[L’Archipel en feu]]'' * ''[[Un Billet de loterie]]'' * ''[[Le Chemin de France]]'' * ''[[César Cascabel]]'' * ''[[Mistress Branican]]'' * ''[[Le Château des Carpathes]]'' * ''[[Claudius Bombarnac]]'' * ''[[Clovis Dardentor]]'' * ''[[Le Superbe Orénoque]]'' * ''[[Le Village aérien]]'' * ''[[Les Histoires de Jean-Marie Cabidoulin]]'' * ''[[Les Frères Kip]]'' * ''[[Bourses de voyage]]'' * ''[[Un drame en Livonie]]'' * ''[[Maître du monde]]'' * ''[[Martin Paz]]'' * ''[[Le Comte de Chanteleine]]'' * ''[[Les forceurs de blocus]]'' * ''[[Une ville idéale]]'' * ''[[Les Révoltés de la Bounty]]'' * ''[[Gil Braltar]]'' * ''[[L'Éternel Adam]]'' * ''[[L’Agence Thompson et Co]]'' * ''[[La Chasse au météore]]'' * ''[[Le Pilote du Danube]]'' * ''[[Les naufragés du "Jonathan"]]'' * ''[[Le Secret de Wilhelm Storitz]]'' * ''[[Le Docteur Ox]]'' * [[Verneova erupcija]] * [[Michel Verne]] * ''[[La maison à vapeur]]'' * ''[[Le Volcan d'or]]'' * ''[[Les Tribulations d'un Chinois en Chine]]'' * ''[[Les Indes noires]]'' * ''[[L'Étoile du sud]]'' * ''[[Nord contre Sud]]'' * ''[[Famille-sans-nom]]'' * ''[[Sans dessus dessous]]'' * ''[[Mirifiques Aventures de Maître Antifer]]'' * ''[[Le Sphinx des glaces]]'' * ''[[Frritt-Flacc]]'' * ''[[La Journée d’un journaliste américain en 2889]]'' * ''[[Le Chancellor: Journal du passager J.-R. Kazallon]]'' * ''[[Deux ans de vacances]]'' * ''[[Les Cinq cents millions de la Bégum]]'' * ''[[L'Île à hélice]]'' * ''[[Une fantaisie du docteur Ox]]'' * ''[[Hector Servadac]]'' * ''[[P'tit-Bonhomme]]'' * ''[[Voyage à travers l'impossible]]'' * ''[[Voyages extraordinaires]]'' * [[Kulturološki utjecaj Julesa Vernea]] {{div col end}} == Prethistorija == {{div col}} * ''[[Gojirasaurus]]'' * ''[[Coelophysis]]'' * ''[[Deinocheirus]]'' * ''[[Gallimimus]]'' * ''[[Ornithomimus]]'' * ''[[Staurikosaurus]]'' * ''[[Eoraptor]]'' * ''[[Dilophosaurus]]'' * ''[[Ceratosaurus]]'' * ''[[Abelisaurus]]'' * ''[[Carnotaurus]]'' * ''[[Piatnitzkysaurus]]'' * ''[[Oviraptor]]'' * [[Saurischia]] * [[Teropodi]] * ''[[Deinonychus]]'' * ''[[Spinosaurus]]'' * [[Fiziologija dinosaura]] * ''[[Scipionyx]]'' * ''[[Microraptor]]'' * [[Sauropodomorfi]] * ''[[Achillobator]]'' * ''[[Mahakala]]'' * [[Dromeosauridi]] * [[Oviraptoridi]] * [[Tireofori]] * ''[[Pisanosaurus]]'' * [[Dilofosauridi]] * [[Ceratosauri]] * [[Ankilosauri]] * [[Hadrosauridi]] * [[Celurosauri]] * ''[[Edmontosaurus]]'' * ''[[Eustreptospondylus]]'' * ''[[Shuvuuia]]'' * ''[[Dromaeosaurus]]'' * [[Kompsognatidi]] * [[Ornitopodi]] * ''[[Ouranosaurus]]'' * [[Celofisoidi]] * [[Alosauroidi]] * [[Abelisauridi]] * [[Terizinosauri]] * ''[[Dilong]]'' * ''[[Troodon]]'' * ''[[Compsognathus]]'' * ''[[Pelecanimimus]]'' * ''[[Unenlagia]]'' * ''[[Ornitholestes]]'' * ''[[Therizinosaurus]]'' * ''[[Caudipteryx]]'' * ''[[Bambiraptor]]'' * ''[[Alvarezsaurus]]'' * [[Ornitomimosauri]] * [[Deinonihosauri]] * ''[[Hesperornis]]'' * ''[[Avimimus]]'' * ''[[Mei]]'' * [[Spinosauridi]] * ''[[Velociraptor]]'' * [[Alvarezsauridi]] * [[Maniraptoriformi]] * [[Hererasauridi]] * ''[[Sinornithosaurus]]'' * [[Celuridi]] * [[Dromeosaurini]] * [[Trudontidi]] * ''[[Dryosaurus]]'' * ''[[Heterodontosaurus]]'' * [[Iguanodonti]] * ''[[Camptosaurus]]'' * ''[[Corythosaurus]]'' * ''[[Hypsilophodon]]'' * ''[[Othnielosaurus]]'' * ''[[Tenontosaurus]]'' * ''[[Orodromeus]]'' * [[Pterosauri]] * [[Pahicefalosauri]] * ''[[Pachycephalosaurus]]'' * ''[[Dracorex]]'' * ''[[Stegoceras]]'' * ''[[Prenocephale]]'' * ''[[Maiasaura]]'' * ''[[Homalocephale]]'' * ''[[Edmontonia]]'' * ''[[Polacanthus]]'' * ''[[Sauropelta]]'' * [[Nodosauridi]] * ''[[Nodosaurus]]'' * ''[[Minmi]]'' * [[Ankilosauridi]] * ''[[Antarctopelta]]'' * ''[[Mymoorapelta]]'' * ''[[Gastonia]]'' * ''[[Minotaurasaurus]]'' * ''[[Ankylosaurus]]'' * ''[[Dyoplosaurus]]'' * ''[[Euoplocephalus]]'' * ''[[Scelidosaurus]]'' * [[Stegosauri]] * [[Ceratopsi]] * ''[[Parksosaurus]]'' * ''[[Huayangosaurus]]'' * ''[[Hesperosaurus]]'' * ''[[Wuerhosaurus]]'' * ''[[Tuojiangosaurus]]'' * ''[[Kentrosaurus]]'' * ''[[Tsintaosaurus]]'' * ''[[Olorotitan]]'' * ''[[Shantungosaurus]]'' * ''[[Hypacrosaurus]]'' * ''[[Gryposaurus]]'' * ''[[Prosaurolophus]]'' * ''[[Saurolophus]]'' * ''[[Postosuchus]]'' * ''[[Doedicurus]]'' * ''[[Dinofelis]]'' * ''[[Megaloceros]]'' * ''[[Megatherium]]'' * ''[[Hyaenodon]]'' * ''[[Deinotherium]]'' * ''[[Archaeotherium]]'' * ''[[Chalicotherium]]'' * ''[[Scutellosaurus]]'' * ''[[Othnielia]]'' * ''[[Micropachycephalosaurus]]'' * ''[[Titanoceratops]]'' * [[Anurognatidi]] * [[Dimorfodontidi]] * [[Ramforinkidi]] * [[Aždarkidi]] * [[Ornitokajridi]] * [[Pteranodontidi]] * [[Tapežaridi]] * ''[[Moeritherium]]'' * ''[[Eudimorphodon]]'' * ''[[Sordes]]'' * ''[[Tapejara]]'' * ''[[Sharovipteryx]]'' * ''[[Propalaeotherium]]'' * ''[[Ambulocetus]]'' * ''[[Pakicetus]]'' * ''[[Anurognathus]]'' * ''[[Dorudon]]'' * ''[[Rodhocetus]]'' * [[Ambulocetidi]] * [[Remingtonocetidi]] * [[Bazilosauridi]] * ''[[Jeholopterus]]'' * ''[[Dimorphodon]]'' * [[Dinocefali]] * [[Terapsidi]] * [[Anteosauri]] * [[Biarmosuki]] * [[Gorgonopsi]] * [[Tetanure]] * ''[[Monolophosaurus]]'' * [[Arheoceti]] * ''[[Dorygnathus]]'' * ''[[Buitreraptor]]'' * [[Protocetidi]] * ''[[Kutchicetus]]'' * ''[[Remingtonocetus]]'' * ''[[Hatzegopteryx]]'' * [[Pakicetidi]] * ''[[Quetzalcoatlus]]'' * ''[[Ornithocheirus]]'' * ''[[Tropeognathus]]'' * ''[[Macrauchenia]]'' * ''[[Pteranodon]]'' * ''[[Maiacetus]]'' * ''[[Protocetus]]'' * ''[[Paraceratherium]]'' * ''[[Anhanguera]]'' * ''[[Tupuxuara]]'' * ''[[Nyctosaurus]]'' * ''[[Homo gautengensis]]'' * ''[[Ardipithecus]]'' * ''[[Paranthropus]]'' * ''[[Homo heidelbergensis]]'' * ''[[Homo floresiensis]]'' * ''[[Australopithecus]]'' * ''[[Australopithecus bahrelghazali]]'' * ''[[Australopithecus garhi]]'' * ''[[Australopithecus anamensis]]'' * ''[[Paranthropus aethiopicus]]'' * ''[[Paranthropus robustus]]'' * ''[[Paranthropus boisei]]'' * [[Rane ljudske migracije]] * [[Ichthyostegalia]] * [[Paleoantropologija]] * ''[[Pterodactylus]]'' * [[Hipoteza o multiregionalnom porijeklu modernog čovjeka]] * ''[[Cearadactylus]]'' * ''[[Geosternbergia]]'' * [[Pterodaktiloidi]] * [[Ramforinkoidi]] * ''[[Pterodaustro]]'' * ''[[Arambourgiania]]'' * ''[[Campylognathoides]]'' * ''[[Pterorhynchus]]'' * ''[[Coloborhynchus]]'' * ''[[Istiodactylus]]'' * ''[[Ludodactylus]]'' * ''[[Preondactylus]]'' * ''[[Peteinosaurus]]'' * ''[[Angustinaripterus]]'' * ''[[Bellubrunnus]]'' * ''[[Sericipterus]]'' * ''[[Scaphognathus]]'' * [[Popis rodova pterosaura]] * ''[[Aerotitan]]'' * ''[[Amblydectes]]'' * ''[[Aerodactylus]]'' * [[Popis rodova dinosaura]] * ''[[Bakonydraco]]'' * ''[[Ctenochasma]]'' * ''[[Cycnorhamphus]]'' * ''[[Dsungaripterus]]'' * ''[[Feilongus]]'' * ''[[Germanodactylus]]'' * ''[[Gnathosaurus]]'' * ''[[Zhejiangopterus]]'' * ''[[Tupandactylus]]'' * ''[[Thalassodromeus]]'' * ''[[Rhamphorhynchus]]'' * ''[[Sinopterus]]'' * ''[[Ningchengopterus]]'' * [[Klasifikacija dinosaura]] * ''[[Nemicolopterus]]'' * ''[[Liaoningopterus]]'' * ''[[Lonchodectes]]'' * ''[[Nurhachius]]'' * ''[[Noripterus]]'' * ''[[Haopterus]]'' * [[Filogenija pterosaura]] * [[Alosauridi]] * [[Terizinosauridi]] * [[Plateosauridi]] * [[Ceratosauridi]] * [[Abelisauri]] * ''[[Homo naledi]]'' * [[Efekat recentnosti]] * [[Signor-Lippsov efekat]] * [[Jaz sauropoda]] {{div col end}} nnmvq0zkvbp6646w2bnleibtxbvlc7l 42682292 42682284 2026-08-31T20:08:15Z Duma 16555 /* Razno */ 42682292 wikitext text/x-wiki Članci koje sam napisala na hr wiki prebačeni ovdje, novi članci na ovoj wiki: == Ptice == {{div col}} * [[Medovođe]] * [[Bukavac nebogled]] * [[Papige]] * [[Plavoleđa mišjakinja]] * [[Prave kukavice]] * [[Ptica sekretar]] * [[Loriji]] * [[Riječni vodomari]] * [[Australski bukavac]] * [[Kakapo]] * [[Ćubaste čiope]] * [[Uljašica]] * [[Jakamari]] * [[Jastreb]] * [[Vodosjeci]] * [[Strigopidae]] * [[Čigre]] * [[Američki bukavac]] * [[Crveno-modra ara]] * [[Kakadui]] * [[Tukani]] * [[Svračci]] * [[Phaethontidae]] * [[Nimfa (ptica)]] * [[Kljunorošci]] * [[Guarauna]] * [[Velika rujnica]] * [[Kratkoprsti kobac]] * [[Dugorepa sjenica]] * [[Šljuke sjemenjarke]] * [[Mala njorka]] * [[Smeđi kivi]] * [[Neomorphinae]] * [[Botaurinae]] * [[Južnoamerički bukavac]] * [[Češljugar]] * [[Crkavica]] * [[Kostoberina]] * [[Lisasta guska]] * [[Veliki pomornik]] * [[Patka lastarka]] * [[Utva]] * [[Planinska ševa]] * [[Eja strnjarica]] * [[Nandu]] * [[Gusjenicojedi]] * [[Dugorepe sjenice]] * [[Bluna]] * [[Velika čaplja]] * [[Mala prutka]] * [[Patka kreketaljka]] * [[Kukuvije]] * [[Šumski pupavci]] * [[Pilari]] * [[Čaplja govedarica]] * [[Vijoglav]] * [[Žako]] * [[Pomornici]] * [[Dromah]] * [[Todiji]] * [[Zlatovrane]] * [[Kukavičja modrivrana]] * [[Dolinske modrivrane]] * [[Pčelarice]] * [[Vodeni vodomari]] * [[Vodomari dupljaši]] * [[Šarenoglava patka]] * [[Žunice]] * [[Bradonjice]] * [[Čiope]] * [[Cvjetne ptice]] * [[Ševe]] * [[Brljci]] * [[Medosasi]] * [[Obični ćuk]] * [[Neornithes]] * [[Harpija (ptica)]] {{div col end}} == Gljive == {{div col}} * [[Vještičino srce]] * [[Rujnica]] * [[Vukovo meso]] * [[Đurđevača]] * [[Smrčci]] * [[Vrganj]] * [[Baršunasta panjevčica]] * [[Maglenka]] * [[Djevojačka krasnica]] * [[Zlatna krasnica]] * [[Crvena krasnica]] * [[Modrikača]] * [[Zelenka]] * [[Kraljevka]] * [[Jablanovača]] * [[Žućkasta pupavka]] * ''[[Amanita]]'' * [[Klobuk (gljiva)]] * [[Mikologija]] * [[Himenij]] * [[Stručak]] * [[Otisak spora]] * [[Micetizam]] * [[Jestiva gljiva]] * [[Nematofagna gljiva]] * [[Hlamidospora]] * [[Teliospora]] * [[Heterotalizam]] * [[Dikarion]] * [[Monokarion]] * [[Plazmogamija]] * [[Eciospora]] * [[Ecij]] * [[Peridij]] * [[Gleba]] * [[Kapilicij]] * [[Kukica]] * [[Homotalizam]] * [[Urediniospora]] * [[Pikniospora]] * [[Heterokarion]] * [[Kopčasta veza]] * [[Gasteroidna gljiva]] {{div col end}} == Biljke == {{div col}} * [[Paludarij]] * [[Vrt u boci]] * [[Wardova kutija]] * [[Orhidelirij]] * [[Pteridomanija]] * ''[[The Ferns of Great Britain and Ireland]]'' * [[Otiskivanje prirode]] * ''[[Peristeria elata]]'' * ''[[Sterculia apetala]]'' * [[Graminoid]] * [[Širokolisna zeljasta biljka]] * [[Potporni korijen]] * [[Miješak]] * [[Podrast]] * [[Biljni sok]] * [[Anoksigena fotosinteza]] * [[Kriptogam]] * [[Zoospora]] * [[Gametangij]] * [[Zigospora]] * [[Oogonij]] * [[Arhegonij]] * [[Anteridij]] {{div col end}} == Životinje == {{div col}} * [[Pirka]] * [[Tasmanski vrag]] * [[Vitoroga antilopa]] * [[Afrički mravojed]] * [[Rakun]] * [[Crveni panda]] * [[Snježni leopard]] * [[Vicenteova otrovna žaba]] * ''[[Stephanolepis hispidus]]'' * ''[[Tachyspiza virgata]]'' * ''[[Odocoileus]]'' * [[Morski puž]] * [[Patuljasti troprsti ljenjivac]] * [[Terarij]] * [[Grabežljiva riba]] * [[Knidosak]] * [[Unkenrefleks]] * [[Mikrofauna]] * [[Jazbina (životinje)]] * [[Cerate]] * [[Zooksantela]] * [[Insekti u medicini]] * [[Paučnjaci u medicini]] * [[Ekomorfi Anolisa]] * [[Intraspecijsko prepoznavanje]] * [[Digitigradno kretanje]] * [[Plantigradno kretanje]] * [[Oligoleksija]] * [[Polileksija]] {{div col end}} == Ekologija == {{div col}} * [[Fauna Australije]] * [[Fauna Škotske]] * [[Megafauna]] * [[Šuma kelpa]] * [[Neritička zona]] * [[Pelagijska zona]] * [[Planinski travnjaci i šikare]] * [[Širokolisne i mješovite šume umjerenih predjela]] * [[Mediteranske šume i šikare]] * [[Tropske i subtropske vlažne širokolisne šume]] * [[Pustinje i vegetacija sušnih oblasti]] * [[Tropski i subtropski travnjaci, savane i šikare]] * [[Hladni izvori]] * [[Hidrotermalni izvori]] * [[Koraljni greben]] * [[Dužina od njuške do otvora]] * [[Osteološki korelat]] * [[Meristika]] * [[Generalističke i specijalističke vrste]] * [[Kozmopolitska rasprostranjenost]] * [[Areal kretanja]] * [[Hipoteza o oslobađanju mezopredatora]] * [[Ekološko oslobađanje]] * [[Sesilnost]] * [[Bioerozija]] * [[Vodni stres]] * [[Raspon nelimitirajuće dostupnosti vode]] * [[Raspoloživi vodni kapacitet]] * [[Tačka trajnog venuća]] * [[Kontinuum tlo–biljka–atmosfera]] * [[Arborealno kretanje]] * [[Fosorijalna životinja]] * [[Aerobna digestija]] * [[Hipoteza o oslobađanju od neprijatelja]] * [[Kurzorijalna životinja]] * [[Hipoteza gradijenta stresa]] * [[Brahijacija]] * [[Ključna vrsta]] * [[Bioakumulacija]] * [[Biomagnifikacija]] * [[Paradoks planktona]] * [[Alfa raznolikost]] * [[Bogatstvo vrsta]] * [[Plastisfera]] {{div col end}} == Evolucija == {{div col}} * [[Dubokomorski gigantizam]] * [[Otočna patuljastost]] * [[Disgenika]] * [[Evolutivna zamka]] * [[Ekološka zamka]] * [[Perceptivna zamka]] * [[Evolutivna radijacija]] * [[Neadaptivna radijacija]] * [[Neekološka specijacija]] * [[Biološka tamna materija]] * [[Mezozojsko-kenozojsko širenje]] * [[Hipoteza o Crvenom kralju]] * [[Kontinuum mutualizma i parazitizma]] * [[Fenotipski disparitet]] * [[Evolutivna utrka u naoružanju]] * [[Avalonska eksplozija]] * [[Evolutivni kompromis]] * [[Filogenetska inercija]] * [[Plesiomorfija i simplesiomorfija]] {{div col end}} == Razno == {{div col}} * [[Dinosaur Planet]] * [[Šetnja s dinosaurima]] * [[Šetnja s čudovištima]] * [[Šetnja sa zvijerima]] * [[Šetnja s pećinskim ljudima]] * [[Ljuba]] * [[Život na Marsu]] * [[Davorin Popović]] * [[Frutiger Aero]] * [[Blobjekt]] * [[Solarpunk]] * [[Ahilova peta]] * [[Y2K]] * [[Biopunk]] * [[Populuxe]] * [[Raygun Gothic]] * [[Visoka tehnologija]] * [[Ludi naučnik]] * [[Mikoheterotrofija]] * [[Anautogenija]] * [[Vitelogeneza]] * [[Izolecitalna jajna ćelija]] * [[Telolecitalna jajna ćelija]] * [[Centrolecitalna jajna ćelija]] * [[Pasteurova tačka]] * [[Pasteurov efekat]] * [[Bazen L'Atalante]] * [[Mikroaerofil]] * [[Aerotolerantni anaerob]] * [[Canfieldov okean]] * [[Crveni rub]] * [[Rana Zemlja]] * [[Hipoteza o ljubičastoj Zemlji]] * [[Fotopigment]] * [[Primarna atmosfera]] * [[Sjenovita biosfera]] * [[Aerobni organizam]] * [[Obligatni aerob]] * [[Kinetotrof]] * [[Superokean]] * [[Suessov efekat]] * [[Lava planeta]] * [[Vinogradskijev stupac]] * [[Koraljni pijesak]] * [[Zvjezdani vjetar]] * [[Zvjezdana korona]] * [[Fotosintetski pigment]] * [[Mjehur zvjezdanog vjetra]] * [[Fakultativno anaerobni organizam]] * [[Epaksijalni i hipaksijalni mišići]] * [[Sekundarna atmosfera]] * [[Paradoks slabog mladog Sunca]] * [[Prebiotička atmosfera]] * [[Anaerobna respiracija]] * [[Bakterijske ćelijske morfologije]] * [[Duboko vrijeme]] * [[Svijet pare]] * [[Htonska planeta]] * [[Hipotetski astronomski objekat]] * [[Blaneta]] * [[Planeta bez jezgre]] * [[Cirkulplanetarni disk]] * [[Emperipoleza]] * [[Kriptogram]] * [[Peripoleza]] * [[Trbušasti mišić lista]] * [[Entoza]] * [[Ispuštanje plinova]] * [[Lizogenija]] * [[Lizogen]] * [[Moron]] * [[Litički ciklus]] * [[Arbitrij]] * [[Profag]] * [[Mobilom]] * [[Prirodna kompetentnost]] * [[Pomoćni virus]] {{div col end}} == Ekstremofili == {{div col}} * [[Kapnofil]] * [[Acidofil]] * [[Hipolit (ekstremofil)]] * [[Lipofilna bakterija]] * [[Litofil]] * [[Metalotolerantni organizam]] * [[Osmofil]] * [[Psamofil]] {{div col end}} == Biološka pravila == {{div col}} * [[Biološka ograničenja]] * [[Carrierovo ograničenje]] {{div col end}} == Termoregulacija kod životinja == {{div col}} {{div col end}} == Slušni aparati == {{div col}} * [[Slušni aparat za dugotrajno nošenje]] * [[Indeks kvalitete govora slušnog aparata]] {{div col end}} == Načini ishrane == {{div col}} * [[Arahnofagija]] * [[Kukcojed]] * [[Oofagija]] * [[Avivor]] * [[Entomofagija]] * [[Ksilofagija]] * [[Mizocitoza]] * [[Mikrobivornost]] * [[Bakterivor]] * [[Saprofagija]] * [[Tanatofag]] * [[Mukofagija]] * [[Vermivor]] * [[Florivor]] * [[Hipokarnivor]] * [[Hiperkarnivor]] * [[Spongivor]] * [[Folivor]] * [[Ksenofagija]] * [[Graminivor]] * [[Pedofagija]] * [[Razlagač]] * [[Geofagija]] * [[Vršni predator]] * [[Ofiofagija]] * [[Nektarivor]] * [[Interakcije potrošača i resursa]] * [[Saprotrofna ishrana]] * [[Holozojska ishrana]] * [[Heterotrofna ishrana]] * [[Lepidofagija]] * [[Piscivor]] * [[Hematofagija]] * [[Mirmekofagija]] * [[Koraljivor]] * [[Gljiva mesožderka]] * [[Oligofagija]] * [[Fotoautotrof]] * [[Durofagija]] * [[Litoautotrof]] * [[Moluskivori]] * [[Placentofagija]] * [[Predacija jaja]] * [[Ljudožderna životinja]] * [[Odvikavanje od dojenja]] * [[Frugivori]] * [[Predacija sjemena]] * [[Melivorija]] * [[Planktivor]] * [[Nekrofagi]] * [[Autotrof]] * [[Hemolitoautotrof]] * [[Palinivor]] * [[Osteofagija]] * [[Plastivor]] * [[Fungivor]] * [[Radiosinteza (metabolizam)]] * [[Litotrof]] {{div col end}} == Videoigre i sl. == {{div col}} * ''[[Skateboard Park Tycoon]]'' * ''[[Plant Tycoon]]'' * ''[[Fish Tycoon]]'' * ''[[Feeding Frenzy 2]]'' * ''[[Feeding Frenzy]]'' * ''[[Big Kahuna Reef]]'' * ''[[Ricochet Lost Worlds]]'' * ''[[Virtual Villagers]]'' * ''[[Dino Island]]'' * ''[[Zoo Tycoon 2]]'' * ''[[Brother Bear (videoigra)]]'' * ''[[Tarzan (videoigra)]]'' * ''[[Atlantis Underwater Tycoon]]'' * ''[[School Tycoon]]'' * ''[[Diner Dash]]'' * ''[[Ratatouille (videoigra)]]'' * ''[[Madagascar (videoigra)]]'' * ''[[Age of Mythology]]'' * ''[[Tribal Trouble]]'' * ''[[ThinkTanks]]'' * ''[[Hugo: Bukkazoom!]]'' * ''[[Mall Tycoon]]'' * ''[[Bliss (fotografija)]]'' * ''[[Moon Tycoon]]'' * ''[[Deep Sea Tycoon]]'' * ''[[So Blonde]]'' * ''[[Ankh (videoigra)]]'' * ''[[Red Moon Desert]]'' * ''[[RimWorld]]'' * ''[[Spy Fox 2: "Some Assembly Required"]]'' * ''[[The Oregon Trail (1985)]]'' * ''[[Alien Hominid]]'' * ''[[Faunasphere]]'' * ''[[Platypus]]'' {{div col end}} == Kultura i historija == {{div col}} * Sažetak novela Dekamerona (uklopljeno u [[Dekameron]]) * [[Ezopove basne]] * [[Faust]] * [[Childe Harold's Pilgrimage]] * [[Nauka u renesansi]] * [[Visoki srednji vijek]] * [[Srednjovjekovno domaćinstvo]] * [[Demografija srednjeg vijeka]] * [[Kriza kasnog srednjeg vijeka]] * [[Renesansa 12. vijeka]] * [[Kasni srednji vijek]] * [[Srednjovjekovna književnost]] * ''[[Livre des Merveilles du Monde]]'' * [[Saski ratovi]] * [[Velika glad 1315–1317]] * [[Makedonska renesansa]] * [[Makedonska umjetnost (bizantska)]] * [[Pariški psaltir]] * [[Sedmi križarski rat]] * [[Peti križarski rat]] * [[Šesti križarski rat]] * [[Aleksandrijski križarski rat]] * [[Pastirski križarski rat (1251)]] * [[Pastirski križarski rat (1320)]] * [[Bosanski križarski rat]] * [[Prvi švedski križarski rat]] * [[Treći švedski križarski rat]] * [[Drugi švedski križarski rat]] * [[Norveški križarski rat]] * [[Vojni pohod na Baleare 1113–1115]] * [[Berberski križarski rat]] * [[Deveti križarski rat]] * [[Osmanska invazija Otranta]] * [[Varninski križarski rat]] * [[Križarski rat 1197]] * [[Vendski križarski rat]] * [[Mletački križarski rat]] * [[Sjeverni križarski ratovi]] * [[Savojski križarski rat]] * [[Sijenska škola]] * [[Bolonjska škola]] * [[Lukanska škola]] * [[Ferarska škola]] * [[Firentinska škola]] * [[Barunski križarski rat]] * [[Livonski križarski rat]] * [[Livonska rimovana hronika]] * [[Prvi novgorodski ljetopis]] * [[Hronika Henrika od Livonije]] * [[Trgovačka ruta od Varjaga do Grka]] * [[Despenserov križarski rat]] * [[Šansonijer]] * [[Pergaminho Sharrer]] * [[Cancioneiro da Vaticana]] * [[Cancioneiro da Biblioteca Nacional]] * ''[[Il Canzoniere]]'' * [[Düsseldorfska slikarska škola]] * [[Evropski dan sjećanja na žrtve svih totalitarnih i autoritarnih režima]] * [[Froissartove Hronike]] * [[Fridrihovski rokoko]] * [[Zapadno slikarstvo]] * [[Trgovačka ruta Volga]] * [[Grčki učenjaci u renesansi]] * [[Novo učenje]] * [[Popis renesansnih humanista]] * [[Renesansni humanizam]] * [[Dolce Stil Novo]] * [[Flamansko slikarstvo]] * [[Holandsko i flamansko renesansno slikarstvo]] * [[Renesansni latinski jezik]] * [[Renesansni humanizam u Sjevernoj Evropi]] * [[Lublinska renesansa]] * [[Španska renesansa]] * [[Engleska renesansa]] * [[Normanski i srednjovjekovni London]] * [[London u periodu Tudora]] * [[London u periodu Stuarta]] * [[London u 18. vijeku]] * [[Talijanska renesansa]] * [[Francuska renesansa]] * [[De humani corporis fabrica]] * [[Njemačka renesansa]] * [[Renesansa u Nizozemskim]] * [[Portugalska renesansa]] * [[Poljska renesansa]] * [[Belle Époque]] * [[Dekadentni pokret]] * [[Vesele devedesete]] * [[Mašinsko doba]] * [[Edisonada]] * [[Robinzonada]] * ''[[Le Temps]]'' * [[Miletska priča]] * [[Romantizam u nauci]] {{div col end}} == Jules Verne == {{div col}} * ''[[Un prêtre en 1839]]'' * ''[[Le Testament d'un excentrique]]'' * ''[[L'École des Robinsons]]'' * ''[[Un hivernage dans les glaces]]'' * ''[[Une ville flottante]]'' * ''[[Put oko svijeta za osamdeset dana]]'' * ''[[Un drame au Mexique]]'' * ''[[Un drame dans les airs]]'' * ''[[Voyages et Aventures du capitaine Hatteras]]'' * ''[[L'Étonnante Aventure de la Mission Barsac]]'' * ''[[Le Phare du bout du monde]]'' * ''[[L'Invasion de la mer]]'' * ''[[Maître Zacharius ou l'horloger qui avait perdu son âme, tradition genevoise]]'' * ''[[Les Confessions]]'' * ''[[Mathias Sandorf]]'' * ''[[De la Terre à la Lune]]'' * ''[[Autour de la Lune]]'' * ''[[Robur-le-Conquérant]]'' * ''[[Voyage à reculons en Angleterre et en Ecosse]]'' * ''[[Seconde patrie]]'' * ''[[Paris au XXe siècle]]'' * ''[[Michel Strogoff]]'' * ''[[L'Île mystérieuse]]'' * ''[[Face au drapeau]]'' * ''[[Le Pays des fourrures]]'' * ''[[Aventures de trois Russes et de trois Anglais dans l'Afrique australe]]'' * ''[[La Jangada - Huit Cents lieues sur l'Amazone]]'' * ''[[Le Rayon vert]]'' * ''[[Kéraban-le-têtu]]'' * ''[[L’Archipel en feu]]'' * ''[[Un Billet de loterie]]'' * ''[[Le Chemin de France]]'' * ''[[César Cascabel]]'' * ''[[Mistress Branican]]'' * ''[[Le Château des Carpathes]]'' * ''[[Claudius Bombarnac]]'' * ''[[Clovis Dardentor]]'' * ''[[Le Superbe Orénoque]]'' * ''[[Le Village aérien]]'' * ''[[Les Histoires de Jean-Marie Cabidoulin]]'' * ''[[Les Frères Kip]]'' * ''[[Bourses de voyage]]'' * ''[[Un drame en Livonie]]'' * ''[[Maître du monde]]'' * ''[[Martin Paz]]'' * ''[[Le Comte de Chanteleine]]'' * ''[[Les forceurs de blocus]]'' * ''[[Une ville idéale]]'' * ''[[Les Révoltés de la Bounty]]'' * ''[[Gil Braltar]]'' * ''[[L'Éternel Adam]]'' * ''[[L’Agence Thompson et Co]]'' * ''[[La Chasse au météore]]'' * ''[[Le Pilote du Danube]]'' * ''[[Les naufragés du "Jonathan"]]'' * ''[[Le Secret de Wilhelm Storitz]]'' * ''[[Le Docteur Ox]]'' * [[Verneova erupcija]] * [[Michel Verne]] * ''[[La maison à vapeur]]'' * ''[[Le Volcan d'or]]'' * ''[[Les Tribulations d'un Chinois en Chine]]'' * ''[[Les Indes noires]]'' * ''[[L'Étoile du sud]]'' * ''[[Nord contre Sud]]'' * ''[[Famille-sans-nom]]'' * ''[[Sans dessus dessous]]'' * ''[[Mirifiques Aventures de Maître Antifer]]'' * ''[[Le Sphinx des glaces]]'' * ''[[Frritt-Flacc]]'' * ''[[La Journée d’un journaliste américain en 2889]]'' * ''[[Le Chancellor: Journal du passager J.-R. Kazallon]]'' * ''[[Deux ans de vacances]]'' * ''[[Les Cinq cents millions de la Bégum]]'' * ''[[L'Île à hélice]]'' * ''[[Une fantaisie du docteur Ox]]'' * ''[[Hector Servadac]]'' * ''[[P'tit-Bonhomme]]'' * ''[[Voyage à travers l'impossible]]'' * ''[[Voyages extraordinaires]]'' * [[Kulturološki utjecaj Julesa Vernea]] {{div col end}} == Prethistorija == {{div col}} * ''[[Gojirasaurus]]'' * ''[[Coelophysis]]'' * ''[[Deinocheirus]]'' * ''[[Gallimimus]]'' * ''[[Ornithomimus]]'' * ''[[Staurikosaurus]]'' * ''[[Eoraptor]]'' * ''[[Dilophosaurus]]'' * ''[[Ceratosaurus]]'' * ''[[Abelisaurus]]'' * ''[[Carnotaurus]]'' * ''[[Piatnitzkysaurus]]'' * ''[[Oviraptor]]'' * [[Saurischia]] * [[Teropodi]] * ''[[Deinonychus]]'' * ''[[Spinosaurus]]'' * [[Fiziologija dinosaura]] * ''[[Scipionyx]]'' * ''[[Microraptor]]'' * [[Sauropodomorfi]] * ''[[Achillobator]]'' * ''[[Mahakala]]'' * [[Dromeosauridi]] * [[Oviraptoridi]] * [[Tireofori]] * ''[[Pisanosaurus]]'' * [[Dilofosauridi]] * [[Ceratosauri]] * [[Ankilosauri]] * [[Hadrosauridi]] * [[Celurosauri]] * ''[[Edmontosaurus]]'' * ''[[Eustreptospondylus]]'' * ''[[Shuvuuia]]'' * ''[[Dromaeosaurus]]'' * [[Kompsognatidi]] * [[Ornitopodi]] * ''[[Ouranosaurus]]'' * [[Celofisoidi]] * [[Alosauroidi]] * [[Abelisauridi]] * [[Terizinosauri]] * ''[[Dilong]]'' * ''[[Troodon]]'' * ''[[Compsognathus]]'' * ''[[Pelecanimimus]]'' * ''[[Unenlagia]]'' * ''[[Ornitholestes]]'' * ''[[Therizinosaurus]]'' * ''[[Caudipteryx]]'' * ''[[Bambiraptor]]'' * ''[[Alvarezsaurus]]'' * [[Ornitomimosauri]] * [[Deinonihosauri]] * ''[[Hesperornis]]'' * ''[[Avimimus]]'' * ''[[Mei]]'' * [[Spinosauridi]] * ''[[Velociraptor]]'' * [[Alvarezsauridi]] * [[Maniraptoriformi]] * [[Hererasauridi]] * ''[[Sinornithosaurus]]'' * [[Celuridi]] * [[Dromeosaurini]] * [[Trudontidi]] * ''[[Dryosaurus]]'' * ''[[Heterodontosaurus]]'' * [[Iguanodonti]] * ''[[Camptosaurus]]'' * ''[[Corythosaurus]]'' * ''[[Hypsilophodon]]'' * ''[[Othnielosaurus]]'' * ''[[Tenontosaurus]]'' * ''[[Orodromeus]]'' * [[Pterosauri]] * [[Pahicefalosauri]] * ''[[Pachycephalosaurus]]'' * ''[[Dracorex]]'' * ''[[Stegoceras]]'' * ''[[Prenocephale]]'' * ''[[Maiasaura]]'' * ''[[Homalocephale]]'' * ''[[Edmontonia]]'' * ''[[Polacanthus]]'' * ''[[Sauropelta]]'' * [[Nodosauridi]] * ''[[Nodosaurus]]'' * ''[[Minmi]]'' * [[Ankilosauridi]] * ''[[Antarctopelta]]'' * ''[[Mymoorapelta]]'' * ''[[Gastonia]]'' * ''[[Minotaurasaurus]]'' * ''[[Ankylosaurus]]'' * ''[[Dyoplosaurus]]'' * ''[[Euoplocephalus]]'' * ''[[Scelidosaurus]]'' * [[Stegosauri]] * [[Ceratopsi]] * ''[[Parksosaurus]]'' * ''[[Huayangosaurus]]'' * ''[[Hesperosaurus]]'' * ''[[Wuerhosaurus]]'' * ''[[Tuojiangosaurus]]'' * ''[[Kentrosaurus]]'' * ''[[Tsintaosaurus]]'' * ''[[Olorotitan]]'' * ''[[Shantungosaurus]]'' * ''[[Hypacrosaurus]]'' * ''[[Gryposaurus]]'' * ''[[Prosaurolophus]]'' * ''[[Saurolophus]]'' * ''[[Postosuchus]]'' * ''[[Doedicurus]]'' * ''[[Dinofelis]]'' * ''[[Megaloceros]]'' * ''[[Megatherium]]'' * ''[[Hyaenodon]]'' * ''[[Deinotherium]]'' * ''[[Archaeotherium]]'' * ''[[Chalicotherium]]'' * ''[[Scutellosaurus]]'' * ''[[Othnielia]]'' * ''[[Micropachycephalosaurus]]'' * ''[[Titanoceratops]]'' * [[Anurognatidi]] * [[Dimorfodontidi]] * [[Ramforinkidi]] * [[Aždarkidi]] * [[Ornitokajridi]] * [[Pteranodontidi]] * [[Tapežaridi]] * ''[[Moeritherium]]'' * ''[[Eudimorphodon]]'' * ''[[Sordes]]'' * ''[[Tapejara]]'' * ''[[Sharovipteryx]]'' * ''[[Propalaeotherium]]'' * ''[[Ambulocetus]]'' * ''[[Pakicetus]]'' * ''[[Anurognathus]]'' * ''[[Dorudon]]'' * ''[[Rodhocetus]]'' * [[Ambulocetidi]] * [[Remingtonocetidi]] * [[Bazilosauridi]] * ''[[Jeholopterus]]'' * ''[[Dimorphodon]]'' * [[Dinocefali]] * [[Terapsidi]] * [[Anteosauri]] * [[Biarmosuki]] * [[Gorgonopsi]] * [[Tetanure]] * ''[[Monolophosaurus]]'' * [[Arheoceti]] * ''[[Dorygnathus]]'' * ''[[Buitreraptor]]'' * [[Protocetidi]] * ''[[Kutchicetus]]'' * ''[[Remingtonocetus]]'' * ''[[Hatzegopteryx]]'' * [[Pakicetidi]] * ''[[Quetzalcoatlus]]'' * ''[[Ornithocheirus]]'' * ''[[Tropeognathus]]'' * ''[[Macrauchenia]]'' * ''[[Pteranodon]]'' * ''[[Maiacetus]]'' * ''[[Protocetus]]'' * ''[[Paraceratherium]]'' * ''[[Anhanguera]]'' * ''[[Tupuxuara]]'' * ''[[Nyctosaurus]]'' * ''[[Homo gautengensis]]'' * ''[[Ardipithecus]]'' * ''[[Paranthropus]]'' * ''[[Homo heidelbergensis]]'' * ''[[Homo floresiensis]]'' * ''[[Australopithecus]]'' * ''[[Australopithecus bahrelghazali]]'' * ''[[Australopithecus garhi]]'' * ''[[Australopithecus anamensis]]'' * ''[[Paranthropus aethiopicus]]'' * ''[[Paranthropus robustus]]'' * ''[[Paranthropus boisei]]'' * [[Rane ljudske migracije]] * [[Ichthyostegalia]] * [[Paleoantropologija]] * ''[[Pterodactylus]]'' * [[Hipoteza o multiregionalnom porijeklu modernog čovjeka]] * ''[[Cearadactylus]]'' * ''[[Geosternbergia]]'' * [[Pterodaktiloidi]] * [[Ramforinkoidi]] * ''[[Pterodaustro]]'' * ''[[Arambourgiania]]'' * ''[[Campylognathoides]]'' * ''[[Pterorhynchus]]'' * ''[[Coloborhynchus]]'' * ''[[Istiodactylus]]'' * ''[[Ludodactylus]]'' * ''[[Preondactylus]]'' * ''[[Peteinosaurus]]'' * ''[[Angustinaripterus]]'' * ''[[Bellubrunnus]]'' * ''[[Sericipterus]]'' * ''[[Scaphognathus]]'' * [[Popis rodova pterosaura]] * ''[[Aerotitan]]'' * ''[[Amblydectes]]'' * ''[[Aerodactylus]]'' * [[Popis rodova dinosaura]] * ''[[Bakonydraco]]'' * ''[[Ctenochasma]]'' * ''[[Cycnorhamphus]]'' * ''[[Dsungaripterus]]'' * ''[[Feilongus]]'' * ''[[Germanodactylus]]'' * ''[[Gnathosaurus]]'' * ''[[Zhejiangopterus]]'' * ''[[Tupandactylus]]'' * ''[[Thalassodromeus]]'' * ''[[Rhamphorhynchus]]'' * ''[[Sinopterus]]'' * ''[[Ningchengopterus]]'' * [[Klasifikacija dinosaura]] * ''[[Nemicolopterus]]'' * ''[[Liaoningopterus]]'' * ''[[Lonchodectes]]'' * ''[[Nurhachius]]'' * ''[[Noripterus]]'' * ''[[Haopterus]]'' * [[Filogenija pterosaura]] * [[Alosauridi]] * [[Terizinosauridi]] * [[Plateosauridi]] * [[Ceratosauridi]] * [[Abelisauri]] * ''[[Homo naledi]]'' * [[Efekat recentnosti]] * [[Signor-Lippsov efekat]] * [[Jaz sauropoda]] {{div col end}} kzve9qtep0ez0zz0ysgwodl15vg5pc5 42682361 42682292 2026-09-01T06:55:44Z Duma 16555 /* Načini ishrane */ 42682361 wikitext text/x-wiki Članci koje sam napisala na hr wiki prebačeni ovdje, novi članci na ovoj wiki: == Ptice == {{div col}} * [[Medovođe]] * [[Bukavac nebogled]] * [[Papige]] * [[Plavoleđa mišjakinja]] * [[Prave kukavice]] * [[Ptica sekretar]] * [[Loriji]] * [[Riječni vodomari]] * [[Australski bukavac]] * [[Kakapo]] * [[Ćubaste čiope]] * [[Uljašica]] * [[Jakamari]] * [[Jastreb]] * [[Vodosjeci]] * [[Strigopidae]] * [[Čigre]] * [[Američki bukavac]] * [[Crveno-modra ara]] * [[Kakadui]] * [[Tukani]] * [[Svračci]] * [[Phaethontidae]] * [[Nimfa (ptica)]] * [[Kljunorošci]] * [[Guarauna]] * [[Velika rujnica]] * [[Kratkoprsti kobac]] * [[Dugorepa sjenica]] * [[Šljuke sjemenjarke]] * [[Mala njorka]] * [[Smeđi kivi]] * [[Neomorphinae]] * [[Botaurinae]] * [[Južnoamerički bukavac]] * [[Češljugar]] * [[Crkavica]] * [[Kostoberina]] * [[Lisasta guska]] * [[Veliki pomornik]] * [[Patka lastarka]] * [[Utva]] * [[Planinska ševa]] * [[Eja strnjarica]] * [[Nandu]] * [[Gusjenicojedi]] * [[Dugorepe sjenice]] * [[Bluna]] * [[Velika čaplja]] * [[Mala prutka]] * [[Patka kreketaljka]] * [[Kukuvije]] * [[Šumski pupavci]] * [[Pilari]] * [[Čaplja govedarica]] * [[Vijoglav]] * [[Žako]] * [[Pomornici]] * [[Dromah]] * [[Todiji]] * [[Zlatovrane]] * [[Kukavičja modrivrana]] * [[Dolinske modrivrane]] * [[Pčelarice]] * [[Vodeni vodomari]] * [[Vodomari dupljaši]] * [[Šarenoglava patka]] * [[Žunice]] * [[Bradonjice]] * [[Čiope]] * [[Cvjetne ptice]] * [[Ševe]] * [[Brljci]] * [[Medosasi]] * [[Obični ćuk]] * [[Neornithes]] * [[Harpija (ptica)]] {{div col end}} == Gljive == {{div col}} * [[Vještičino srce]] * [[Rujnica]] * [[Vukovo meso]] * [[Đurđevača]] * [[Smrčci]] * [[Vrganj]] * [[Baršunasta panjevčica]] * [[Maglenka]] * [[Djevojačka krasnica]] * [[Zlatna krasnica]] * [[Crvena krasnica]] * [[Modrikača]] * [[Zelenka]] * [[Kraljevka]] * [[Jablanovača]] * [[Žućkasta pupavka]] * ''[[Amanita]]'' * [[Klobuk (gljiva)]] * [[Mikologija]] * [[Himenij]] * [[Stručak]] * [[Otisak spora]] * [[Micetizam]] * [[Jestiva gljiva]] * [[Nematofagna gljiva]] * [[Hlamidospora]] * [[Teliospora]] * [[Heterotalizam]] * [[Dikarion]] * [[Monokarion]] * [[Plazmogamija]] * [[Eciospora]] * [[Ecij]] * [[Peridij]] * [[Gleba]] * [[Kapilicij]] * [[Kukica]] * [[Homotalizam]] * [[Urediniospora]] * [[Pikniospora]] * [[Heterokarion]] * [[Kopčasta veza]] * [[Gasteroidna gljiva]] {{div col end}} == Biljke == {{div col}} * [[Paludarij]] * [[Vrt u boci]] * [[Wardova kutija]] * [[Orhidelirij]] * [[Pteridomanija]] * ''[[The Ferns of Great Britain and Ireland]]'' * [[Otiskivanje prirode]] * ''[[Peristeria elata]]'' * ''[[Sterculia apetala]]'' * [[Graminoid]] * [[Širokolisna zeljasta biljka]] * [[Potporni korijen]] * [[Miješak]] * [[Podrast]] * [[Biljni sok]] * [[Anoksigena fotosinteza]] * [[Kriptogam]] * [[Zoospora]] * [[Gametangij]] * [[Zigospora]] * [[Oogonij]] * [[Arhegonij]] * [[Anteridij]] {{div col end}} == Životinje == {{div col}} * [[Pirka]] * [[Tasmanski vrag]] * [[Vitoroga antilopa]] * [[Afrički mravojed]] * [[Rakun]] * [[Crveni panda]] * [[Snježni leopard]] * [[Vicenteova otrovna žaba]] * ''[[Stephanolepis hispidus]]'' * ''[[Tachyspiza virgata]]'' * ''[[Odocoileus]]'' * [[Morski puž]] * [[Patuljasti troprsti ljenjivac]] * [[Terarij]] * [[Grabežljiva riba]] * [[Knidosak]] * [[Unkenrefleks]] * [[Mikrofauna]] * [[Jazbina (životinje)]] * [[Cerate]] * [[Zooksantela]] * [[Insekti u medicini]] * [[Paučnjaci u medicini]] * [[Ekomorfi Anolisa]] * [[Intraspecijsko prepoznavanje]] * [[Digitigradno kretanje]] * [[Plantigradno kretanje]] * [[Oligoleksija]] * [[Polileksija]] {{div col end}} == Ekologija == {{div col}} * [[Fauna Australije]] * [[Fauna Škotske]] * [[Megafauna]] * [[Šuma kelpa]] * [[Neritička zona]] * [[Pelagijska zona]] * [[Planinski travnjaci i šikare]] * [[Širokolisne i mješovite šume umjerenih predjela]] * [[Mediteranske šume i šikare]] * [[Tropske i subtropske vlažne širokolisne šume]] * [[Pustinje i vegetacija sušnih oblasti]] * [[Tropski i subtropski travnjaci, savane i šikare]] * [[Hladni izvori]] * [[Hidrotermalni izvori]] * [[Koraljni greben]] * [[Dužina od njuške do otvora]] * [[Osteološki korelat]] * [[Meristika]] * [[Generalističke i specijalističke vrste]] * [[Kozmopolitska rasprostranjenost]] * [[Areal kretanja]] * [[Hipoteza o oslobađanju mezopredatora]] * [[Ekološko oslobađanje]] * [[Sesilnost]] * [[Bioerozija]] * [[Vodni stres]] * [[Raspon nelimitirajuće dostupnosti vode]] * [[Raspoloživi vodni kapacitet]] * [[Tačka trajnog venuća]] * [[Kontinuum tlo–biljka–atmosfera]] * [[Arborealno kretanje]] * [[Fosorijalna životinja]] * [[Aerobna digestija]] * [[Hipoteza o oslobađanju od neprijatelja]] * [[Kurzorijalna životinja]] * [[Hipoteza gradijenta stresa]] * [[Brahijacija]] * [[Ključna vrsta]] * [[Bioakumulacija]] * [[Biomagnifikacija]] * [[Paradoks planktona]] * [[Alfa raznolikost]] * [[Bogatstvo vrsta]] * [[Plastisfera]] {{div col end}} == Evolucija == {{div col}} * [[Dubokomorski gigantizam]] * [[Otočna patuljastost]] * [[Disgenika]] * [[Evolutivna zamka]] * [[Ekološka zamka]] * [[Perceptivna zamka]] * [[Evolutivna radijacija]] * [[Neadaptivna radijacija]] * [[Neekološka specijacija]] * [[Biološka tamna materija]] * [[Mezozojsko-kenozojsko širenje]] * [[Hipoteza o Crvenom kralju]] * [[Kontinuum mutualizma i parazitizma]] * [[Fenotipski disparitet]] * [[Evolutivna utrka u naoružanju]] * [[Avalonska eksplozija]] * [[Evolutivni kompromis]] * [[Filogenetska inercija]] * [[Plesiomorfija i simplesiomorfija]] {{div col end}} == Razno == {{div col}} * [[Dinosaur Planet]] * [[Šetnja s dinosaurima]] * [[Šetnja s čudovištima]] * [[Šetnja sa zvijerima]] * [[Šetnja s pećinskim ljudima]] * [[Ljuba]] * [[Život na Marsu]] * [[Davorin Popović]] * [[Frutiger Aero]] * [[Blobjekt]] * [[Solarpunk]] * [[Ahilova peta]] * [[Y2K]] * [[Biopunk]] * [[Populuxe]] * [[Raygun Gothic]] * [[Visoka tehnologija]] * [[Ludi naučnik]] * [[Mikoheterotrofija]] * [[Anautogenija]] * [[Vitelogeneza]] * [[Izolecitalna jajna ćelija]] * [[Telolecitalna jajna ćelija]] * [[Centrolecitalna jajna ćelija]] * [[Pasteurova tačka]] * [[Pasteurov efekat]] * [[Bazen L'Atalante]] * [[Mikroaerofil]] * [[Aerotolerantni anaerob]] * [[Canfieldov okean]] * [[Crveni rub]] * [[Rana Zemlja]] * [[Hipoteza o ljubičastoj Zemlji]] * [[Fotopigment]] * [[Primarna atmosfera]] * [[Sjenovita biosfera]] * [[Aerobni organizam]] * [[Obligatni aerob]] * [[Kinetotrof]] * [[Superokean]] * [[Suessov efekat]] * [[Lava planeta]] * [[Vinogradskijev stupac]] * [[Koraljni pijesak]] * [[Zvjezdani vjetar]] * [[Zvjezdana korona]] * [[Fotosintetski pigment]] * [[Mjehur zvjezdanog vjetra]] * [[Fakultativno anaerobni organizam]] * [[Epaksijalni i hipaksijalni mišići]] * [[Sekundarna atmosfera]] * [[Paradoks slabog mladog Sunca]] * [[Prebiotička atmosfera]] * [[Anaerobna respiracija]] * [[Bakterijske ćelijske morfologije]] * [[Duboko vrijeme]] * [[Svijet pare]] * [[Htonska planeta]] * [[Hipotetski astronomski objekat]] * [[Blaneta]] * [[Planeta bez jezgre]] * [[Cirkulplanetarni disk]] * [[Emperipoleza]] * [[Kriptogram]] * [[Peripoleza]] * [[Trbušasti mišić lista]] * [[Entoza]] * [[Ispuštanje plinova]] * [[Lizogenija]] * [[Lizogen]] * [[Moron]] * [[Litički ciklus]] * [[Arbitrij]] * [[Profag]] * [[Mobilom]] * [[Prirodna kompetentnost]] * [[Pomoćni virus]] {{div col end}} == Ekstremofili == {{div col}} * [[Kapnofil]] * [[Acidofil]] * [[Hipolit (ekstremofil)]] * [[Lipofilna bakterija]] * [[Litofil]] * [[Metalotolerantni organizam]] * [[Osmofil]] * [[Psamofil]] {{div col end}} == Biološka pravila == {{div col}} * [[Biološka ograničenja]] * [[Carrierovo ograničenje]] {{div col end}} == Termoregulacija kod životinja == {{div col}} {{div col end}} == Slušni aparati == {{div col}} * [[Slušni aparat za dugotrajno nošenje]] * [[Indeks kvalitete govora slušnog aparata]] {{div col end}} == Načini ishrane == {{div col}} * [[Arahnofagija]] * [[Kukcojed]] * [[Oofagija]] * [[Avivor]] * [[Entomofagija]] * [[Ksilofagija]] * [[Mizocitoza]] * [[Mikrobivornost]] * [[Bakterivor]] * [[Saprofagija]] * [[Tanatofag]] * [[Mukofagija]] * [[Vermivor]] * [[Florivor]] * [[Hipokarnivor]] * [[Hiperkarnivor]] * [[Spongivor]] * [[Folivor]] * [[Ksenofagija]] * [[Graminivor]] * [[Pedofagija]] * [[Razlagač]] * [[Geofagija]] * [[Vršni predator]] * [[Ofiofagija]] * [[Nektarivor]] * [[Interakcije potrošača i resursa]] * [[Saprotrofna ishrana]] * [[Holozojska ishrana]] * [[Heterotrofna ishrana]] * [[Lepidofagija]] * [[Piscivor]] * [[Hematofagija]] * [[Mirmekofagija]] * [[Koraljivor]] * [[Gljiva mesožderka]] * [[Oligofagija]] * [[Fotoautotrof]] * [[Durofagija]] * [[Litoautotrof]] * [[Moluskivori]] * [[Placentofagija]] * [[Predacija jaja]] * [[Ljudožderna životinja]] * [[Odvikavanje od dojenja]] * [[Frugivori]] * [[Predacija sjemena]] * [[Melivorija]] * [[Planktivor]] * [[Nekrofagi]] * [[Autotrof]] * [[Hemolitoautotrof]] * [[Palinivor]] * [[Osteofagija]] * [[Plastivor]] * [[Fungivor]] * [[Radiosinteza (metabolizam)]] * [[Litotrof]] * [[Organotrof]] {{div col end}} == Videoigre i sl. == {{div col}} * ''[[Skateboard Park Tycoon]]'' * ''[[Plant Tycoon]]'' * ''[[Fish Tycoon]]'' * ''[[Feeding Frenzy 2]]'' * ''[[Feeding Frenzy]]'' * ''[[Big Kahuna Reef]]'' * ''[[Ricochet Lost Worlds]]'' * ''[[Virtual Villagers]]'' * ''[[Dino Island]]'' * ''[[Zoo Tycoon 2]]'' * ''[[Brother Bear (videoigra)]]'' * ''[[Tarzan (videoigra)]]'' * ''[[Atlantis Underwater Tycoon]]'' * ''[[School Tycoon]]'' * ''[[Diner Dash]]'' * ''[[Ratatouille (videoigra)]]'' * ''[[Madagascar (videoigra)]]'' * ''[[Age of Mythology]]'' * ''[[Tribal Trouble]]'' * ''[[ThinkTanks]]'' * ''[[Hugo: Bukkazoom!]]'' * ''[[Mall Tycoon]]'' * ''[[Bliss (fotografija)]]'' * ''[[Moon Tycoon]]'' * ''[[Deep Sea Tycoon]]'' * ''[[So Blonde]]'' * ''[[Ankh (videoigra)]]'' * ''[[Red Moon Desert]]'' * ''[[RimWorld]]'' * ''[[Spy Fox 2: "Some Assembly Required"]]'' * ''[[The Oregon Trail (1985)]]'' * ''[[Alien Hominid]]'' * ''[[Faunasphere]]'' * ''[[Platypus]]'' {{div col end}} == Kultura i historija == {{div col}} * Sažetak novela Dekamerona (uklopljeno u [[Dekameron]]) * [[Ezopove basne]] * [[Faust]] * [[Childe Harold's Pilgrimage]] * [[Nauka u renesansi]] * [[Visoki srednji vijek]] * [[Srednjovjekovno domaćinstvo]] * [[Demografija srednjeg vijeka]] * [[Kriza kasnog srednjeg vijeka]] * [[Renesansa 12. vijeka]] * [[Kasni srednji vijek]] * [[Srednjovjekovna književnost]] * ''[[Livre des Merveilles du Monde]]'' * [[Saski ratovi]] * [[Velika glad 1315–1317]] * [[Makedonska renesansa]] * [[Makedonska umjetnost (bizantska)]] * [[Pariški psaltir]] * [[Sedmi križarski rat]] * [[Peti križarski rat]] * [[Šesti križarski rat]] * [[Aleksandrijski križarski rat]] * [[Pastirski križarski rat (1251)]] * [[Pastirski križarski rat (1320)]] * [[Bosanski križarski rat]] * [[Prvi švedski križarski rat]] * [[Treći švedski križarski rat]] * [[Drugi švedski križarski rat]] * [[Norveški križarski rat]] * [[Vojni pohod na Baleare 1113–1115]] * [[Berberski križarski rat]] * [[Deveti križarski rat]] * [[Osmanska invazija Otranta]] * [[Varninski križarski rat]] * [[Križarski rat 1197]] * [[Vendski križarski rat]] * [[Mletački križarski rat]] * [[Sjeverni križarski ratovi]] * [[Savojski križarski rat]] * [[Sijenska škola]] * [[Bolonjska škola]] * [[Lukanska škola]] * [[Ferarska škola]] * [[Firentinska škola]] * [[Barunski križarski rat]] * [[Livonski križarski rat]] * [[Livonska rimovana hronika]] * [[Prvi novgorodski ljetopis]] * [[Hronika Henrika od Livonije]] * [[Trgovačka ruta od Varjaga do Grka]] * [[Despenserov križarski rat]] * [[Šansonijer]] * [[Pergaminho Sharrer]] * [[Cancioneiro da Vaticana]] * [[Cancioneiro da Biblioteca Nacional]] * ''[[Il Canzoniere]]'' * [[Düsseldorfska slikarska škola]] * [[Evropski dan sjećanja na žrtve svih totalitarnih i autoritarnih režima]] * [[Froissartove Hronike]] * [[Fridrihovski rokoko]] * [[Zapadno slikarstvo]] * [[Trgovačka ruta Volga]] * [[Grčki učenjaci u renesansi]] * [[Novo učenje]] * [[Popis renesansnih humanista]] * [[Renesansni humanizam]] * [[Dolce Stil Novo]] * [[Flamansko slikarstvo]] * [[Holandsko i flamansko renesansno slikarstvo]] * [[Renesansni latinski jezik]] * [[Renesansni humanizam u Sjevernoj Evropi]] * [[Lublinska renesansa]] * [[Španska renesansa]] * [[Engleska renesansa]] * [[Normanski i srednjovjekovni London]] * [[London u periodu Tudora]] * [[London u periodu Stuarta]] * [[London u 18. vijeku]] * [[Talijanska renesansa]] * [[Francuska renesansa]] * [[De humani corporis fabrica]] * [[Njemačka renesansa]] * [[Renesansa u Nizozemskim]] * [[Portugalska renesansa]] * [[Poljska renesansa]] * [[Belle Époque]] * [[Dekadentni pokret]] * [[Vesele devedesete]] * [[Mašinsko doba]] * [[Edisonada]] * [[Robinzonada]] * ''[[Le Temps]]'' * [[Miletska priča]] * [[Romantizam u nauci]] {{div col end}} == Jules Verne == {{div col}} * ''[[Un prêtre en 1839]]'' * ''[[Le Testament d'un excentrique]]'' * ''[[L'École des Robinsons]]'' * ''[[Un hivernage dans les glaces]]'' * ''[[Une ville flottante]]'' * ''[[Put oko svijeta za osamdeset dana]]'' * ''[[Un drame au Mexique]]'' * ''[[Un drame dans les airs]]'' * ''[[Voyages et Aventures du capitaine Hatteras]]'' * ''[[L'Étonnante Aventure de la Mission Barsac]]'' * ''[[Le Phare du bout du monde]]'' * ''[[L'Invasion de la mer]]'' * ''[[Maître Zacharius ou l'horloger qui avait perdu son âme, tradition genevoise]]'' * ''[[Les Confessions]]'' * ''[[Mathias Sandorf]]'' * ''[[De la Terre à la Lune]]'' * ''[[Autour de la Lune]]'' * ''[[Robur-le-Conquérant]]'' * ''[[Voyage à reculons en Angleterre et en Ecosse]]'' * ''[[Seconde patrie]]'' * ''[[Paris au XXe siècle]]'' * ''[[Michel Strogoff]]'' * ''[[L'Île mystérieuse]]'' * ''[[Face au drapeau]]'' * ''[[Le Pays des fourrures]]'' * ''[[Aventures de trois Russes et de trois Anglais dans l'Afrique australe]]'' * ''[[La Jangada - Huit Cents lieues sur l'Amazone]]'' * ''[[Le Rayon vert]]'' * ''[[Kéraban-le-têtu]]'' * ''[[L’Archipel en feu]]'' * ''[[Un Billet de loterie]]'' * ''[[Le Chemin de France]]'' * ''[[César Cascabel]]'' * ''[[Mistress Branican]]'' * ''[[Le Château des Carpathes]]'' * ''[[Claudius Bombarnac]]'' * ''[[Clovis Dardentor]]'' * ''[[Le Superbe Orénoque]]'' * ''[[Le Village aérien]]'' * ''[[Les Histoires de Jean-Marie Cabidoulin]]'' * ''[[Les Frères Kip]]'' * ''[[Bourses de voyage]]'' * ''[[Un drame en Livonie]]'' * ''[[Maître du monde]]'' * ''[[Martin Paz]]'' * ''[[Le Comte de Chanteleine]]'' * ''[[Les forceurs de blocus]]'' * ''[[Une ville idéale]]'' * ''[[Les Révoltés de la Bounty]]'' * ''[[Gil Braltar]]'' * ''[[L'Éternel Adam]]'' * ''[[L’Agence Thompson et Co]]'' * ''[[La Chasse au météore]]'' * ''[[Le Pilote du Danube]]'' * ''[[Les naufragés du "Jonathan"]]'' * ''[[Le Secret de Wilhelm Storitz]]'' * ''[[Le Docteur Ox]]'' * [[Verneova erupcija]] * [[Michel Verne]] * ''[[La maison à vapeur]]'' * ''[[Le Volcan d'or]]'' * ''[[Les Tribulations d'un Chinois en Chine]]'' * ''[[Les Indes noires]]'' * ''[[L'Étoile du sud]]'' * ''[[Nord contre Sud]]'' * ''[[Famille-sans-nom]]'' * ''[[Sans dessus dessous]]'' * ''[[Mirifiques Aventures de Maître Antifer]]'' * ''[[Le Sphinx des glaces]]'' * ''[[Frritt-Flacc]]'' * ''[[La Journée d’un journaliste américain en 2889]]'' * ''[[Le Chancellor: Journal du passager J.-R. Kazallon]]'' * ''[[Deux ans de vacances]]'' * ''[[Les Cinq cents millions de la Bégum]]'' * ''[[L'Île à hélice]]'' * ''[[Une fantaisie du docteur Ox]]'' * ''[[Hector Servadac]]'' * ''[[P'tit-Bonhomme]]'' * ''[[Voyage à travers l'impossible]]'' * ''[[Voyages extraordinaires]]'' * [[Kulturološki utjecaj Julesa Vernea]] {{div col end}} == Prethistorija == {{div col}} * ''[[Gojirasaurus]]'' * ''[[Coelophysis]]'' * ''[[Deinocheirus]]'' * ''[[Gallimimus]]'' * ''[[Ornithomimus]]'' * ''[[Staurikosaurus]]'' * ''[[Eoraptor]]'' * ''[[Dilophosaurus]]'' * ''[[Ceratosaurus]]'' * ''[[Abelisaurus]]'' * ''[[Carnotaurus]]'' * ''[[Piatnitzkysaurus]]'' * ''[[Oviraptor]]'' * [[Saurischia]] * [[Teropodi]] * ''[[Deinonychus]]'' * ''[[Spinosaurus]]'' * [[Fiziologija dinosaura]] * ''[[Scipionyx]]'' * ''[[Microraptor]]'' * [[Sauropodomorfi]] * ''[[Achillobator]]'' * ''[[Mahakala]]'' * [[Dromeosauridi]] * [[Oviraptoridi]] * [[Tireofori]] * ''[[Pisanosaurus]]'' * [[Dilofosauridi]] * [[Ceratosauri]] * [[Ankilosauri]] * [[Hadrosauridi]] * [[Celurosauri]] * ''[[Edmontosaurus]]'' * ''[[Eustreptospondylus]]'' * ''[[Shuvuuia]]'' * ''[[Dromaeosaurus]]'' * [[Kompsognatidi]] * [[Ornitopodi]] * ''[[Ouranosaurus]]'' * [[Celofisoidi]] * [[Alosauroidi]] * [[Abelisauridi]] * [[Terizinosauri]] * ''[[Dilong]]'' * ''[[Troodon]]'' * ''[[Compsognathus]]'' * ''[[Pelecanimimus]]'' * ''[[Unenlagia]]'' * ''[[Ornitholestes]]'' * ''[[Therizinosaurus]]'' * ''[[Caudipteryx]]'' * ''[[Bambiraptor]]'' * ''[[Alvarezsaurus]]'' * [[Ornitomimosauri]] * [[Deinonihosauri]] * ''[[Hesperornis]]'' * ''[[Avimimus]]'' * ''[[Mei]]'' * [[Spinosauridi]] * ''[[Velociraptor]]'' * [[Alvarezsauridi]] * [[Maniraptoriformi]] * [[Hererasauridi]] * ''[[Sinornithosaurus]]'' * [[Celuridi]] * [[Dromeosaurini]] * [[Trudontidi]] * ''[[Dryosaurus]]'' * ''[[Heterodontosaurus]]'' * [[Iguanodonti]] * ''[[Camptosaurus]]'' * ''[[Corythosaurus]]'' * ''[[Hypsilophodon]]'' * ''[[Othnielosaurus]]'' * ''[[Tenontosaurus]]'' * ''[[Orodromeus]]'' * [[Pterosauri]] * [[Pahicefalosauri]] * ''[[Pachycephalosaurus]]'' * ''[[Dracorex]]'' * ''[[Stegoceras]]'' * ''[[Prenocephale]]'' * ''[[Maiasaura]]'' * ''[[Homalocephale]]'' * ''[[Edmontonia]]'' * ''[[Polacanthus]]'' * ''[[Sauropelta]]'' * [[Nodosauridi]] * ''[[Nodosaurus]]'' * ''[[Minmi]]'' * [[Ankilosauridi]] * ''[[Antarctopelta]]'' * ''[[Mymoorapelta]]'' * ''[[Gastonia]]'' * ''[[Minotaurasaurus]]'' * ''[[Ankylosaurus]]'' * ''[[Dyoplosaurus]]'' * ''[[Euoplocephalus]]'' * ''[[Scelidosaurus]]'' * [[Stegosauri]] * [[Ceratopsi]] * ''[[Parksosaurus]]'' * ''[[Huayangosaurus]]'' * ''[[Hesperosaurus]]'' * ''[[Wuerhosaurus]]'' * ''[[Tuojiangosaurus]]'' * ''[[Kentrosaurus]]'' * ''[[Tsintaosaurus]]'' * ''[[Olorotitan]]'' * ''[[Shantungosaurus]]'' * ''[[Hypacrosaurus]]'' * ''[[Gryposaurus]]'' * ''[[Prosaurolophus]]'' * ''[[Saurolophus]]'' * ''[[Postosuchus]]'' * ''[[Doedicurus]]'' * ''[[Dinofelis]]'' * ''[[Megaloceros]]'' * ''[[Megatherium]]'' * ''[[Hyaenodon]]'' * ''[[Deinotherium]]'' * ''[[Archaeotherium]]'' * ''[[Chalicotherium]]'' * ''[[Scutellosaurus]]'' * ''[[Othnielia]]'' * ''[[Micropachycephalosaurus]]'' * ''[[Titanoceratops]]'' * [[Anurognatidi]] * [[Dimorfodontidi]] * [[Ramforinkidi]] * [[Aždarkidi]] * [[Ornitokajridi]] * [[Pteranodontidi]] * [[Tapežaridi]] * ''[[Moeritherium]]'' * ''[[Eudimorphodon]]'' * ''[[Sordes]]'' * ''[[Tapejara]]'' * ''[[Sharovipteryx]]'' * ''[[Propalaeotherium]]'' * ''[[Ambulocetus]]'' * ''[[Pakicetus]]'' * ''[[Anurognathus]]'' * ''[[Dorudon]]'' * ''[[Rodhocetus]]'' * [[Ambulocetidi]] * [[Remingtonocetidi]] * [[Bazilosauridi]] * ''[[Jeholopterus]]'' * ''[[Dimorphodon]]'' * [[Dinocefali]] * [[Terapsidi]] * [[Anteosauri]] * [[Biarmosuki]] * [[Gorgonopsi]] * [[Tetanure]] * ''[[Monolophosaurus]]'' * [[Arheoceti]] * ''[[Dorygnathus]]'' * ''[[Buitreraptor]]'' * [[Protocetidi]] * ''[[Kutchicetus]]'' * ''[[Remingtonocetus]]'' * ''[[Hatzegopteryx]]'' * [[Pakicetidi]] * ''[[Quetzalcoatlus]]'' * ''[[Ornithocheirus]]'' * ''[[Tropeognathus]]'' * ''[[Macrauchenia]]'' * ''[[Pteranodon]]'' * ''[[Maiacetus]]'' * ''[[Protocetus]]'' * ''[[Paraceratherium]]'' * ''[[Anhanguera]]'' * ''[[Tupuxuara]]'' * ''[[Nyctosaurus]]'' * ''[[Homo gautengensis]]'' * ''[[Ardipithecus]]'' * ''[[Paranthropus]]'' * ''[[Homo heidelbergensis]]'' * ''[[Homo floresiensis]]'' * ''[[Australopithecus]]'' * ''[[Australopithecus bahrelghazali]]'' * ''[[Australopithecus garhi]]'' * ''[[Australopithecus anamensis]]'' * ''[[Paranthropus aethiopicus]]'' * ''[[Paranthropus robustus]]'' * ''[[Paranthropus boisei]]'' * [[Rane ljudske migracije]] * [[Ichthyostegalia]] * [[Paleoantropologija]] * ''[[Pterodactylus]]'' * [[Hipoteza o multiregionalnom porijeklu modernog čovjeka]] * ''[[Cearadactylus]]'' * ''[[Geosternbergia]]'' * [[Pterodaktiloidi]] * [[Ramforinkoidi]] * ''[[Pterodaustro]]'' * ''[[Arambourgiania]]'' * ''[[Campylognathoides]]'' * ''[[Pterorhynchus]]'' * ''[[Coloborhynchus]]'' * ''[[Istiodactylus]]'' * ''[[Ludodactylus]]'' * ''[[Preondactylus]]'' * ''[[Peteinosaurus]]'' * ''[[Angustinaripterus]]'' * ''[[Bellubrunnus]]'' * ''[[Sericipterus]]'' * ''[[Scaphognathus]]'' * [[Popis rodova pterosaura]] * ''[[Aerotitan]]'' * ''[[Amblydectes]]'' * ''[[Aerodactylus]]'' * [[Popis rodova dinosaura]] * ''[[Bakonydraco]]'' * ''[[Ctenochasma]]'' * ''[[Cycnorhamphus]]'' * ''[[Dsungaripterus]]'' * ''[[Feilongus]]'' * ''[[Germanodactylus]]'' * ''[[Gnathosaurus]]'' * ''[[Zhejiangopterus]]'' * ''[[Tupandactylus]]'' * ''[[Thalassodromeus]]'' * ''[[Rhamphorhynchus]]'' * ''[[Sinopterus]]'' * ''[[Ningchengopterus]]'' * [[Klasifikacija dinosaura]] * ''[[Nemicolopterus]]'' * ''[[Liaoningopterus]]'' * ''[[Lonchodectes]]'' * ''[[Nurhachius]]'' * ''[[Noripterus]]'' * ''[[Haopterus]]'' * [[Filogenija pterosaura]] * [[Alosauridi]] * [[Terizinosauridi]] * [[Plateosauridi]] * [[Ceratosauridi]] * [[Abelisauri]] * ''[[Homo naledi]]'' * [[Efekat recentnosti]] * [[Signor-Lippsov efekat]] * [[Jaz sauropoda]] {{div col end}} f4uot2nt6r6d9jyyoywdgguu8z4hsyn Lionel Messi 0 116167 42682244 42670388 2026-08-31T15:36:25Z Edgar Allan Poe 29250 42682244 wikitext text/x-wiki {{Ažuriranje}} {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Lionel Messi | slika = Messi vs Nigeria 2018.jpg | punoime = Lionel Andrés Messi | nadimak = ''Leo'' | datumrođenja = [[24. 6.|24. lipnja]] [[1987]]. | rodnigrad = {{flagicon|ARG}} [[Rosario, Argentina|Rosario]] | rodnadržava = [[Argentina]] | datumsmrti = | gradsmrti = | državasmrti = | nacionalnost = [[Argentinci|Argentinac]] | državljanstvo = {{flagicon|ARG}} [[argentina|argentinsko]] | visina = 1.69m | pozicija = napadač | trenutniklub = slobodan igrač | brojnadresu = | datumimjestodebija = | omladinskegodine = 1995 - 2000<br />2000 - 2004 | omladinskipogoni = {{flagicon|ARG}} [[Newell's Old Boys]]<br />{{flagicon|ŠPA}} [[F.C. Barcelona|FC Barcelona]] | godine1 = 2004 – 2021 | klubovi1 = {{flagicon|ŠPA}} [[F.C. Barcelona|FC Barcelona]] | nastupi(golovi)1 = 520 (474) | godine2 = 2021 – 2023 | klubovi2 = {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Paris Saint-German FC|Paris Saint-Germain]]}} | nastupi(golovi)2 = 58 (22) | godine3 = 2023 – | klubovi3 = {{flagicon|SAD}} [[Inter Miami CF|Inter Miami]] | nastupi(golovi)3 = 72 (68) | reprezentacija = | nacionalnegodine1 = 2005 – 2026 | nacionalneekipe1 = {{flagicon|ARG}} [[Argentinska nogometna reprezentacija|Argentina]] | nacionalninastupi(golovi)1 = 207 (125) | nacionalnegodine4 = | nacionalneekipe4 = | nacionalninastupi(golovi)4 = | trenergodine = | trenerklubovi = | zadnjiuređaj = 31.8.2026 | medaltemplates= {{MedalSport | Nogomet}} {{MedalCountry | {{flag|Argentina}} }} {{MedalCompetition|[[Olimpijske igre]]}} {{Medalje zlato | [[Olimpijada 2008|Peking 2008.]] | Momčad }} {{MedalCompetition|[[FIFA Svjetsko prvenstvo]]}} {{Medalje zlato | [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2022.|Katar 2022.]] | Momčad }} {{Medalje srebro | [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2014.|Brazil 2014.]] | Momčad }} }} '''Lionel Andrés Messi''' ([[Rosario, Argentina|Rosario]], [[24. 6.|24. lipnja]] [[1987]].) argentinski je nogometaš koji trenutačno igra za [[Argentinska nogometna reprezentacija|argentinsku nogometnu reprezentaciju]]. Prema službenoj statistici, jedan je od igrača s najvećim brojem postignutih golova u historiji fudbala.<ref name="iffhs-goals">{{en}} {{cite web |url= https://iffhs.com/posts/3879 |title= ALL TIME GOAL SCORERS RANKING |last= |first= |date= |website= |publisher= International Federation of Football |accessdate= 8. 8. 2025 |quote= |archive-date= 2024-09-21 |archive-url= https://web.archive.org/web/20240921175727/https://iffhs.com/posts/3879 |url-status= dead }}</ref> Messi se naširoko smatra jednim od najboljih nogometaša svih vremena.<ref>{{cite news | last = Broadbent | first = Rick | date = 24. veljače 2002 | url = http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article734407.ece | title = Messi could be focal point for new generation | publisher = Times Online | accessdate = 31. 03. 2009. | archive-date = 2011-07-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110727181929/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article734407.ece }}</ref><ref>{{cite news | last = Gordon | first = Phil | date = 28. srpnja 2008 | url = http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/scotland/article4412665.ece | title = Lionel Messi proves a class apart | publisher = Times Online | accessdate = 31. 03. 2009. | archive-date = 2008-12-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081204081721/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/scotland/article4412665.ece }}</ref><ref>{{cite news | last = Williams | first = Richard | date = 24. travnja 2008 | url = http://www.guardian.co.uk/sport/blog/2008/apr/24/ronaldosspotofanguishmessi?commentpage=2 | title = Messi's dazzling footwork leaves an indelible mark | publisher = The Guardian | accessdate = 31. 03. 2009.}}</ref> Njegov igrački stil izazvao je usporedbe s [[Diego Maradona|Diegom Maradonom]], koji je Messija proglasio svojim "nasljednikom".<ref>{{cite news | last = Gardner | first = Neil | date = 19. travnja 2007 | url = http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/article1676692.ece | title = Is Messi the new Maradona? | publisher = Times Online | accessdate = 31. 03. 2009. | archive-date = 2011-06-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110629112333/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/article1676692.ece }}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2006-02/25/content_523966.htm|title=Maradona proclaims Messi as his successor|author=Reuters|publisher=China Daily|date=25. veljače 2006|accessdate = 08. 10. 2006.}}</ref> Messi je počeo igrati nogomet u ranoj dobi, a njegov je potencijal ubrzo primijetila Barcelona. Sa 13 godina (2000. godine) je napustio mladu momčad [[Newell's Old Boys]]a i s obitelji se preselio u Europu, budući da je Barcelona ponudila da će platiti liječenje njegove deficijencije [[hormon rasta|hormona rasta]]. Debitiravši u sezoni 2004./05., srušio je ligaški rekord za najmlađeg igrača koji je zaigrao u ligaškoj utakmici, a postao je i najmlađi strijelac u povijesti. Slijedila su velika priznanja budući da je Barcelona u Messijevoj debitantskoj sezoni osvojila prvenstvo i [[UEFA Liga prvaka 2005./06.|Ligu prvaka]]. Prekretnicom se pokazala sezona 2006./07.: postao je standardni prvotimac, postigavši ''hat-trick'' u ''El Clásicu'' i završivši sezonu s 14 golova u 26 ligaških utakmica. Njegova vjerojatno najbolja sezona bila je [[La Liga 2008./09.|2008./09.]], u kojoj je postigao 38 golova i bio sastavni dio momčadi koja je osvojila tri trofeja. U prosincu 2009. osvojio je [[Zlatna lopta France Footballa|Zlatnu loptu France Footballa]],<ref name="zlatna lopta">{{cite web | url = http://sportnet.hr/Nogomet/EuropskeLige/Spanjolska.aspx | title = Zlatna lopta u Messijevim rukama | publisher = Sportnet.hr | date = 1. prosinca 2009. | accessdate = 1. prosinca 2009 | archivedate = 2009-08-22 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20090822091405/http://www.sportnet.hr/Nogomet/EuropskeLige/Spanjolska.aspx | deadurl = yes }}</ref> nagradu ''[[World Soccer]]a'' za nogometaša godine<ref name="world soccer">{{cite web | url = http://www.tportal.hr/sport/nogomet/47092/Ronaldinho-proglasen-nogometasem-desetljeca.html | title = Ronaldinho proglašen nogometašem desetljeća | publisher = Javno.com |date=10. prosinca 2009. | accessdate = 11. prosinca 2009}}</ref> i [[FIFA-in igrač godine|FIFA-inu nagradu za nogometaša godine]].<ref name="fifa">{{cite web | url = http://sportnet.hr/vijesti/388745/nogomet-nogometni-svijet/messi-najbolji-u-izboru-fife | title = Messi najbolji u izboru Fife | publisher = Sportnet.hr |date=21. prosinca 2009. | accessdate = 21. prosinca 2009}}</ref> Messi je bio najbolji strijelac sa šest postignutih pogodaka, uključujući dva u finalu, Svjetskog nogometnog prvenstva mladih. Ubrzo nakon toga, postao je standardni član argentinske seniorske nogometne reprezentacije. 2006. je postao najmlađi Argentinac koji je zaigrao na [[Svjetsko nogometno prvenstvo|Svjetskom nogometnom prvenstvu]], a sljedeće je godine bio osvajač srebrne medalje na [[Copa América 2007.|Copa Américi]]. Na [[Olimpijada 2008|Olimpijskim igrama 2008.]] u [[Peking]]u osvojio je zlatnu medalju, svoje prvo međunarodno priznanje. == Rani život == Messi je rođen 24. lipnja 1987. u [[Rosario, Argentina|Rosariu]] u [[Argentina|Argentini]], u obitelji Jorgea Messija, tvorničkog radnika, i Celie (djevojački Cuccitini), honorarne čistačice.<ref>{{cite web | url = http://www.pagina12.com.ar/diario/deportes/8-121094-2009-03-07.html | last = Veiga | first = Gustavo | publisher = Pagina 12 | title = Los intereses de Messi | accessdate = 31. svibnja 2009|language= španjolski}}</ref><ref name="mission">{{cite web | url = http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article3779961.ece | publisher = Times Online | title = Lionel Messi on a mission | last = Hawkey | first = Ian | date = 20. travnja 2008. | accessdate = 30. svibnja 2009 | archive-date = 2008-08-30 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080830020412/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article3779961.ece }}</ref> Očeva strana obitelji potječe iz talijanskog grada [[Ancona|Ancone]] odakle je njegov predak, Angelo Messi, 1883. emigrirao u Argentinu.<ref name="El origen de los Messi">{{cite web |url=http://www.aldia.cr/ad_ee/2006/febrero/24/ovacion11.html |title= El origen de los Messi está en Italia |accessdate=7. srpnja 2009 | date=24. veljače 2006. | publisher=aldia.cr | last = Aguilar | first = Alexander |language= španjolski}}</ref><ref name="Las raíces italianas de Leo Messi">{{cite web |url=http://hemeroteca.elmundodeportivo.es/preview/2005/10/07/pagina-5/722791/pdf.html |title=Las raíces italianas de Leo Messi |accessdate=7. srpnja 2009 |date=7. listopada 2005. |publisher=elmundodeportivo.es |last=Cubero |first=Cristina |language=španjolski |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721211105/http://hemeroteca.elmundodeportivo.es/preview/2005/10/07/pagina-5/722791/pdf.html |url-status=dead }}</ref> Ima dva starija brata Rodriga i Matíasa kao i sestru Mariu Sol.<ref>{{cite web | url = http://www.nbcolympics.com/athletes/athlete=1246/bio/ | publisher = NBC | title = Lionel Messi bio | accessdate = 30. svibnja 2009 | archivedate = 2017-05-13 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20170513153151/http://www.nbcolympics.com/athletes/athlete=1246/bio | deadurl = yes }}</ref> Messi je s pet godina počeo igrati nogomet za Grandoli, mjesni klub koji je trenirao njegov otac Jorge.<ref name=Williams/> Messi se 1995. preselio u [[Newell's Old Boys]] čije je sjedište u njegovu rodnom gradu Rosariu.<ref name=Williams>{{cite web | last = Williams | first = Richard | url = http://www.guardian.co.uk/football/2006/feb/24/championsleague1 | publisher = The Guardian | title = Messi has all the qualities to take world by storm | accessdate = 3. svibnja 2008 | date = 26. veljače 2006.}}</ref> Kad mu je bilo 11, dijagnosticiran mu je manjak hormona rasta.<ref>{{cite news | url = http://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/championsleague/5099857/Franck-Ribery-the-man-to-challenge-Lionel-Messi-and-Barcelona.html | title = Franck Ribery the man to challenge Lionel Messi and Barcelona | publisher = Daily Telegraph | last = White | first = Duncan | date = 4. travnja 2009 | accessdate = 07. 07. 2009. | archivedate = 2010-03-23 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20100323094801/http://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/championsleague/5099857/Franck-Ribery-the-man-to-challenge-Lionel-Messi-and-Barcelona.html | deadurl = yes }}</ref> Prvoligaš [[Club Atlético River Plate|River Plate]] pokazao je zanimanje za Messijev napredak, ali nije imao dovoljno novca za plaćanje liječenja, budući da je ono stajalo 900 dolara mjesečno.<ref name="mission"/> [[Carles Rexach]], sportski direktor [[F.C. Barcelona|Barcelone]], saznao je za njegov talent budući da je Messi imao rođake u [[Katalonija|Kataloniji]], a Messi i njegov otac dogovorili su probni rok.<ref name="mission"/> Barcelona ga je potpisala nakon što su ga vidjeli kako igra,<ref name=fifa.com/> ponudivši mu plaćanje medicinskih računa ako bi bio spreman preseliti se u Španjolsku.<ref name=Williams/> Obitelj mu se preselila u Europu, a on je počeo igrati za omladinsku klupsku momčad.<ref name=fifa.com>{{cite news |url=http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=107/edition=248388/news/newsid=103182.html |title=The new messiah |publisher=FIFA.com |date=5. ožujka 2006 |accessdate=25. 07. 2006. |archivedate=2013-12-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131225005810/http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=107/edition=248388/news/newsid=103182.html |deadurl=yes }}</ref> == Klupska karijera == === Barcelona === Messi je svoj neslužbeni debi u prvoj momčadi ostvario u prijateljskoj utakmici protiv [[F.C. Porto|Porta]] 16. studenog 2003. (sa 16 godina i 145 dana).<ref name="footballdb"/><ref>{{cite news|url=http://edition.cnn.com/2009/SPORT/football/05/22/messi.football.best.world/index.html|title=Profile: Lionel Messi|author=Tutton, Mark and Duke, Greg|publisher=CNN|date=22. svibnja 2009|accessdate=30. 05. 2009.|archive-date=2019-04-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20190411213640/http://edition.cnn.com/2009/SPORT/football/05/22/messi.football.best.world/index.html}}</ref> Za manje od godinu dana ostvario je svoj ligaški debi protiv [[RCD Espanyol|Espanyola]] 16. listopada 2004. (sa 17 godina i 114 dana), postavši tako treći najmlađi igrač ikad koji je zaigrao za Barcelonu i najmlađi klupski igrač koji je igrao u [[La Liga|La Ligi]] (rekord je u rujnu 2007. srušio njegov suigrač [[Bojan Krkić]]).<ref name="footballdb"/><ref name="profile"/> Kad je postigao svoj prvi seniorski gol za klub protiv [[Albacete Balompié|Albacetea]] 1. svibnja 2005., Messiju je bilo 17 godina, 10 mjeseci i 7 dana, čime je postao najmlađi igrač Barcelone koji je postigao pogodak u La Ligi<ref>{{cite web | url = http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/10/n071016101878.html | title = Meteoric rise in three years | accessdate = 3. svibnja 2008 | publisher = fcbarcelona.com | archive-date = 2011-09-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110906093707/http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/10/n071016101878.html | dead-url = yes }}</ref> sve do 2007. kad je Bojan Krkić srušio ovaj rekord, pogodivši na Messijevu asistenciju.<ref>{{cite web | url = http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/10/n071020101276.html | title = Krkic enters the record books | accessdate = 16. srpnja 2009 | date = 21. listopada 2007. | publisher = fcbarcelona.cat | last = Nogueras | first = Sergi | archivedate = 2011-08-19 | archiveurl = https://archive.today/20110819191710/http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/10/n071020101276.html | deadurl = yes }}</ref> ==== Sezona 2005./06. ==== {{Quote box | width=30% | align=right | quote= "Mislim da je Messi kao ja, on je najbolji u svijetu uz [[Ronaldinho|Ronaldinha]]."|source= <small>[[Diego Maradona]].<ref>{{cite news|url=http://www.manutd.com/default.sps?pagegid={83A644F4-1A7E-48B9-AF95-4605613A9A18}&newsid=232152&page=2|title=Funnies: McCarthy's Language Barriers|last = Bartram | first = Steve |publisher=ManUtd.com|date=31. kolovoza 2005|accessdate = 12. 06. 2009.}}</ref> </small> }} 16. rujna, drugi put u tri mjeseca, Barcelona je najavila obnavljanje Messijeva ugovora – ovaj se put radilo o povećanju plaće kao redovitom prvotimcu i produženju ugovora do lipnja 2014.<ref name=Williams/> Messi je 26. rujna stekao španjolsko državljanstvo<ref>{{cite news |url=http://thestar.com.my/sports/story.asp?file=/2005/9/28/sports/12165057&sec=sports |title=Good news for Barcelona as Messi gets his Spanish passport |publisher=The Star |date=28. svibnja 2005 |accessdate = 29. 05. 2009.}}</ref> te je konačno mogao ostvariti svoj debi u prvom razredu španjolskog nogometa. Messijevo prvo istrčavanje na domaćem terenu bilo je 27. rujna u [[UEFA Liga prvaka|Ligi prvaka]] protiv talijanskog [[Udinese Calcio|Udinesea]].<ref name="footballdb">{{cite news |url=http://www.footballdatabase.com/index.php?page=player&Id=222&b=true |title=Lionel Andres Messi - FCBarcelona and Argentina |publisher=footballdatabase.com |accessdate = 23. 08. 2006.}}</ref> Navijači na Barceloninu stadionu, [[Camp Nou]], ispratili su Messija ovacijama po njegovoj zamjeni, budući da su njegove majstorije s loptom i kombinacije s [[Ronaldinho]]m oduševile prisutne.<ref>{{cite news |author=Reuters |url=http://in.rediff.com/sports/2005/sep/28messi.htm |title=Ronaldinho scores the goals, Messi takes the plaudits |publisher=rediff.com |date= 28. rujna 2005 |accessdate = 23. 08. 2006.}}</ref> Messi je u 17 ligaških nastupa šest puta tresao mreže, a u šest je nastupa u Ligi prvaka pogodio jedanput. Međutim, sezona mu je završila 7. ožujka 2006. nakon što je tijekom utakmice drugog kruga Lige prvaka protiv [[Chelsea F.C.|Chelsea]] pretrpio rupturu mišića.<ref>{{cite news |url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=366008&cc=3436 |title=Frustrated Messi suffers another injury setback |publisher=ESPN Soccernet |date=26. travnja 2006 |accessdate=22. 07. 2006. |archive-date=2012-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121024073801/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=366008&cc=3436 |dead-url=yes }}</ref> Barcelona je sezonu završila trijumfalno, postavši prvak Španjolske i Europe.<ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/arsenal-1-barcelona-2-barcelona-crush-heroic-arsenal-in-space-of-four-brutal-minutes-478659.html |title=Arsenal 1 Barcelona 2: Barcelona crush heroic Arsenal in space of four brutal minutes |last = Wallace | first = Sam | publisher=The Independent |date= 18. svibnja 2006 |accessdate = 03. 06. 2009. }}</ref><ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/4970966.stm |title=Barca retain Spanish league title | publisher=BBC Sport |date= 3. svibnja 2006 |accessdate = 03. 06. 2009. }}</ref> ==== Sezona 2006./07. ==== [[Datoteka:Barcelona vs Rangers.jpg|thumb|desno|220px|Messi na utakmici s Rangersom 2007.]] Messi se u sezoni 2006./07. ustalio kao standardni prvotimac, postigavši 14 pogodaka u 26 utakmica.<ref>{{cite news | url=http://www.national-football-teams.com/v2/player.php?id=12563 |title=Lionel Messi at National Football Teams |publisher=National Football Teams |accessdate = 17. 07. 2009. }}</ref> 12. studenog, na utakmici protiv [[Real Zaragoza|Zaragoze]], Messi je slomio stopalo, što ga je udaljilo s terena tri mjeseca.<ref>{{cite news |url=http://www.fcbarcelona.com/eng/noticias/noticias/n06111404.shtml |title=Doctors happy with Messi op |publisher=FCBarcelona.com |date=14. studenog 2006 |accessdate=16. 11. 2006. |archivedate=2006-11-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061126040828/http://www.fcbarcelona.com/eng/noticias/noticias/n06111404.shtml |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.fifa.com/en/comp/index/0,2442,125576,00.html?articleid=125576 |title=Messi to miss FIFA Club World Cup |date=13. studenog 2006 |publisher=FIFA.com/Reuters |accessdate=18. 01. 2006. |archivedate=2007-12-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071211061548/http://fifa.com/en/comp/index/0,2442,125576,00.html?articleid=125576 |deadurl=yes }}</ref> Messi se od ozljede oporavio u Argentini, a vratio se protiv [[Racing de Santander|Racing Santandera]] 11. veljače,<ref>{{cite news |url=http://barcelona.theoffside.com/la-liga/barcelona-racing-santander-sunday-3pm-est.html |title=Barcelona - Racing Santander |publisher=The Offside |date=19. siječnja 2008 |accessdate=30. 05. 2009. |archive-date=2012-05-30 |archive-url=https://archive.today/20120530090054/http://barcelona.theoffside.com/la-liga/barcelona-racing-santander-sunday-3pm-est.html |dead-url=yes }}</ref> gdje je nastupio kao zamjena u drugom poluvremenu. 11. ožujka, u ''[[El Clásico|El Clásicu]]'' Messi je bio u vrhunskoj formi, postigavši ''hat-trick'' u remiju 3:3 kojeg je Barcelona okončala s deset igrača na terenu. Sva tri pogotka bila su izjednačujuća, a treći je postignut u sudačkoj nadoknadi.<ref>{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/sport/football/european/barcelona-3-real-madrid-3-magical-messi-is-barcelonas-hero-439788.html|title=Magical Messi is Barcelona's hero|last=Hayward|first=Ben|publisher=The Independent|date=11. ožujka 2007|accessdate=30. 05. 2009.|archivedate=2011-09-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110906081352/http://www.independent.co.uk/sport/football/european/barcelona-3-real-madrid-3-magical-messi-is-barcelonas-hero-439788.html|deadurl=yes}}</ref> Tako je postao prvi igrač nakon [[Iván Zamorano|Ivana Zamorana]] (za Real Madrid u sezoni 1994./95.) koji je postigao ''hat-trick'' u ''El Clásicu''.<ref>{{cite news |url=http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=113101.html |title=Inter beat AC, Messi headlines derby |date=11. ožujka 2007 |publisher=FIFA.com |accessdate=30. 05. 2009. |archivedate=2014-08-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140803140827/http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=113101.html |deadurl=yes }}</ref> Osim toga, Messi je i najmlađi igrač ikad koji je postigao pogodak u velikom derbiju. U nastavku je prvenstva još češće pronalazio mrežu; 11 od njegovih 14 ligaških golova u sezoni postignuto je u posljednjih 13 utakmica.<ref>{{cite news |url=http://soccernet.espn.go.com/players/gamelog?id=45843&season=2006&cc=5739 |title=Lionel Messi 2006/07 season statistics |publisher=ESPN Soccernet |accessdate=03. 06. 2009. |archive-date=2010-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100326235840/http://soccernet.espn.go.com/players/gamelog?id=45843 |dead-url=yes }}</ref> [[Datoteka:Lionel Messi goal 19abr2007.jpg|thumb|left|220px|Messi trenutak prije postizanja zgoditka protiv Getafea]] Messi je dokazao i kako etiketa "novog Maradone" nije bila samo napuhavanje, gotovo repliciravši Maradonine najslavnije golove u istoj sezoni.<ref name="maradonalike">{{cite news |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/2311407/The-greatest-goal-ever.html |title=The greatest goal ever? |date=20. travnja 2007 |publisher=Daily Telegraph | last = Lowe| first = Sid | accessdate = 07. 07. 2009. }}</ref> 18. travnja 2007., postigao je dva gola tijekom polufinala [[Kup kralja|Kupa kralja]] protiv [[Getafe CF|Getafea]], od kojih je jedan bio iznimno sličan Maradoninom slavnom golu protiv [[Engleska nogometna reprezentacija|Engleske]] na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Meksiko 1986.|Svjetskom prvenstvu 1986.]] u Meksiku.<ref>{{cite web| url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=423002&cc=3888| title=Messi dazzles as Barça reach Copa Final| publisher=ESPN Soccernet| date=18. travnja 2007| access-date=2011-07-07| archive-date=2012-10-24| archive-url=https://web.archive.org/web/20121024073812/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=423002&cc=3888| dead-url=yes}}</ref> Svjetski mediji počeli su ga uspoređivati s Maradonom, dok su ga oni španjolski nazvali "Messidona".<ref>{{cite web| url=http://www.hindu.com/2007/07/14/stories/2007071455691800.htm | title= Can ‘Messidona’ beat Maradona? | publisher=The Hindu| date=14. srpnja 2007}}</ref> Pretrčao je otprilike istu razdaljinu, 62 metra, prešao isti broj igrača (šest, uključujući vratara), pogodio iz vrlo slične pozicije te potrčao prema korner zastavici kao i Maradona 21 godinu ranije.<ref name="maradonalike"/> Na konferenciji za novinare nakon utakmice, Messijev suigrač [[Deco]] je rekao: "Bio je to najbolji gol kojeg sam vidio u životu."<ref>{{cite news |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/main.jhtml?xml=/sport/2007/04/20/sfnmes20.xml |title=The greatest goal ever? |last=Lowe |first=Sid |publisher=Daily Telegraph |date=20. travnja 2007 |accessdate=07. 05. 2007. |archivedate=2008-05-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080513171834/http://www.telegraph.co.uk/sport/main.jhtml?xml=%2Fsport%2F2007%2F04%2F20%2Fsfnmes20.xml |deadurl=yes }}</ref> Messi je i protiv [[RCD Espanyol|Espanyola]] postigao gol jako sličan onom Maradoninu kojeg je dao rukom u četvrtfinalu Svjetskog prvenstva 1986. protiv Engleske. Messi se odrazio prema lopti i rukom je proslijedio pokraj vratara [[Carlos Kameni|Carlosa Kamenog]].<ref name="Hand of Messi">{{cite news |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article1910271.ece |title=Hand of Messi saves Barcelona |last=Mitten |first=Andy |publisher=Times Online |date=10. lipnja 2007 |accessdate=12. 01. 2008. |archive-date=2008-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081013021540/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article1910271.ece }}</ref> Unatoč protestima igrača Espanyola gol je priznat iako su televizijske snimke jasno ukazivale na igranje rukom.<ref name="Hand of Messi"/> ==== Sezona 2007./08. ==== Tijekom [[La Liga 2007./08.|sezone 2007./08.]], Messi je u jednom tjednu zabio pet golova odvevši Barcelonu među prve četiri momčadi La Lige. 19. rujna je pogodio jednom u domaćoj pobjedi protiv [[Olympique Lyonnais|Lyona]] 3:0 u Ligi prvaka.<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=228758&&cc=5739|title=Barcelona 3-0 Lyon: Messi orchestrates win|publisher=ESPN Soccernet|date=19. rujna 2007|accessdate=27. 05. 2009.|archive-date=2012-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024081230/http://soccernet.espn.go.com/report?id=228758&&cc=5739|dead-url=yes}}</ref> 22. rujna protiv [[Sevilla FC|Seville]] postigao je dva zgoditka,<ref>{{cite news|url=http://www.soccerway.com/matches/2007/09/22/spain/primera-division/futbol-club-barcelona/sevilla-futbol-club/480859/|title=Barcelona vs. Sevilla|publisher=Soccerway|date=22. rujna 2007|accessdate = 29. 05. 2009.}}</ref> a 26. rujna još dva u 4:1 pobjedi nad [[Real Zaragoza|Zaragozom]].<ref>{{cite news|url=http://barcelona.theoffside.com/injuries/barcelona-4-1-zaragoza-review.html|title=Barcelona 4-1 Zaragoza|author=Isaiah|publisher=The Offside|date=26. rujna 2007|accessdate=27. 05. 2009.|archivedate=2012-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311091432/http://barcelona.theoffside.com/injuries/barcelona-4-1-zaragoza-review.html|deadurl=yes}}</ref> 27. veljače 2008. odigrao je svoju 100. službenu utakmicu za [[F.C. Barcelona|Barçu]] protiv [[Valencia CF|Valencije]].<ref>{{cite news|url=http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=700689.html|title=Xavi late show saves Barca|author=FIFA|publisher=FIFA|date=27. veljače 2008|accessdate=27. 05. 2009.|archivedate=2014-08-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140803053023/http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=700689.html|deadurl=yes}}</ref> Nominiran je za nagradu FIFPro u kategoriji napadača.<ref>{{cite news|url=http://worldx1.fifpro.org/index.php?mod=plink&id=14697|title=FIFPro World XI|publisher=FIFPro|accessdate=30. 05. 2009.|archive-date=2011-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20111009021258/http://worldx1.fifpro.org/index.php?mod=plink&id=14697|dead-url=yes}}</ref> U anketi internetskog izdanja španjolskih novina ''[[Diario Marca|Marca]]'' izabran je za najboljeg igrača svijeta sa 77 posto glasova.<ref>{{cite news|url=http://archivo.marca.com/futbol/2007/messi_kun/handicho.html|title=El fútbol a sus pies|last=Villalobos|first=Fran|publisher=Marca|language=španjolski|date=10. travnja 2007|accessdate = 07. 07. 2009.}}</ref> Kolumnisti iz novina ''[[El Mundo Deportivo]]'' i ''[[Sport (novine)|Sport]]'' izjavili su da bi [[Ballon d'Or|Zlatna lopta]] trebala pripasti Messiju, što je potvrdio i [[Franz Beckenbauer]].<ref>{{cite news|url=http://www.sport.es/default.asp?idpublicacio_PK=44&idioma=CAS&idtipusrecurs_PK=7&idnoticia_PK=447107|title=Si Messi sigue trabajando así, será como Maradona y Pelé|last=Fest|first=Leandro|publisher=Sport.es|language=španjolski|accessdate=07. 07. 2009.|archive-date=2008-05-24|archive-url=https://archive.today/20080524062418/http://www.sport.es/default.asp?idpublicacio_PK=44&idioma=CAS&idtipusrecurs_PK=7&idnoticia_PK=447107}}</ref> Messi je 4. ožujka tijekom utakmice protiv [[Celtic F.C.|Celtica]] pretrpio rupturu mišića koja ga je izbacila s terena na šest tjedana. Bila je to četvrta ozljeda te vrste koju je Messi zadobio u posljednje tri sezone.<ref>{{cite news|url=http://www.cbc.ca/sports/soccer/story/2008/03/05/lionel-messi.html?ref=rss|title=Barcelona's Lionel Messi sidelined with thigh injury|publisher=CBC.ca|date=5. ožujka 2008|accessdate = 14. 06. 2009.}}</ref> ==== Sezona 2008./09. ==== [[Datoteka:Lionel Messi 31mar2007.jpg|thumb|levo|150px|Messi na utakmici protiv [[Deportivo de La Coruña|Deportiva]]]] Nakon Ronaldinhova odlaska iz kluba, Messi je naslijedio njegov broj 10<ref>{{cite news|url=http://www.goal.com/en/news/8/main/2008/08/04/803776/messi-inherits-ronaldinhos-no-10-shirt|title=Messi Inherits Ronaldinho's No.10 Shirt|last=Sica|first=Gregory|publisher=Goal.com|date=4. kolovoza 2008|accessdate = 02. 06. 2009.}}</ref> 1. listopada 2008., tijekom susreta Lige prvaka protiv [[Šahtar Donjeck|Šahtara]], Messi je pogodio dva puta u posljednjih sedam minuta, ušavši kao zamjena za [[Thierry Henry|Thierryja Henryja]] i tako preokrenuo rezultat od 1:0 na 1:2 za pobjedu Barcelone.<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=254681&cc=5739|title=Late Messi brace nicks it|publisher=ESPN Soccernet|date=1. listopada 2008|accessdate=29. 05. 2009.|archive-date=2012-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024081234/http://soccernet.espn.go.com/report?id=254681&cc=5739|dead-url=yes}}</ref> Sljedeća ligaška utakmica protiv [[Atlético Madrid]]a etiketirana je kao prijateljski susret između Messija i njegova dobrog prijatelja [[Sergio Agüero|Sergia Agüera]].<ref>{{cite news|url=http://bleacherreport.com/articles/65327-barcelona-6-1-atletico-madrid-match-report-and-player-ratings|title=Barcelona 6-1 Atletico Madrid| last = Osaghae | first = Efosa |publisher=Bleacher Report|date=4. listopada 2008|accessdate = 31. 05. 2009.}}</ref> Messi je postigao gol iz slobodnog udarca i asistirao za još jedan u pobjedi Barcelone od 6:1.<ref>{{cite news|url=http://soccernet-assets.espn.go.com/report?id=252817&league=ESP.1&cc=5739|title=Goal rush for Barcelona|publisher=ESPN Soccernet|date=4. listopada 2008|accessdate=31. 05. 2009.|archive-date=2014-08-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20140810090950/http://soccernet-assets.espn.go.com/report?id=252817&league=ESP.1&cc=5739|dead-url=yes}}</ref> Messi je ponovno oduševio protiv Seville postigavši gol iz voleja s 23 metra, a zatim predriblavši vratara i pogodivši za drugi iz mrtvog kuta.<ref>{{cite news|url=http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=964294.html|title=Messi magical, Real miserable|publisher=FIFA.com|date=29. studenog 2008|accessdate=02. 06. 2009.|archivedate=2014-08-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140803210929/http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=964294.html|deadurl=yes}}</ref> 13. prosinca 2008. godine, tijekom prvog Clásica sezone, Messi je pogodio za drugi gol u Barceloninoj pobjedi 2:0.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/7776472.stm|title= Barcelona 2-0 Real Madrid |publisher=BBC Sport|date=13. prosinca 2008|accessdate = 29. 05. 2009.}}</ref> Završio je i kao drugi u izboru za FIFA-inog igrača godine sa 678 bodova.<ref name="Gala 2008">{{cite news | url = http://es.fifa.com/mm/document/classic/awards/99/15/28/resultsmenforfifa.combyplayer.pdf | title = FIFA World Player Gala 2008 | publisher = FIFA.com | accessdate = 07. 07. 2009. | archive-date = 2019-05-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190515125420/https://es.fifa.com/mm/document/classic/awards/99/15/28/resultsmenforfifa.combyplayer.pdf | dead-url = yes }}</ref><ref>{{cite news | url = http://www.fifa.com/mm/document/classic/awards/finalmenbyplayer_32209.pdf | title = FIFA World Player Gala 2007 | publisher = FIFA.com | accessdate = 07. 07. 2009. | archive-date = 2011-07-21 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110721205354/http://www.fifa.com/mm/document/classic/awards/finalmenbyplayer_32209.pdf | dead-url = yes }}</ref> Messi je postigao svoj prvi ''hat-trick'' u 2009. u utakmici Kupa kralja protiv Atlético Madrida koju je Barcelona dobila s 3:1.<ref>{{cite news|url=http://www.shanghaidaily.com/sp/article/2009/200901/20090107/article_387234.htm|title=Messi scores hat trick in Barca's 3–1 win over Atletico|publisher=Shanghai Daily|date=7. siječnja 2009|accessdate = 29. 05. 2009.}}</ref> 1. veljače je, ušavši na poluvremenu kao zamjena, opet zabio dva važna pogotka u pobjedi Barcelone protiv Racing Santandera 1:2 nakon vodstva Racinga. Drugi od dva pogotka bio je Barcelonin 5000. ligaški gol.<ref>[https://web.archive.org/web/20090204172913/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5iZaLqalXOwOJ2FwjihA3svGql1Mw Supersub Messi fires 5,000-goal Barcelona to comeback victory]. AFP (1. veljače 2009.). Preuzeto 1. veljače 2009.</ref> U 28. kolu La Lige, Messi je postigao svoj 30. gol sezone u svim natjecanjima, sudjelujući u pobjedi 6:0 protiv [[Málaga CF|Malage]].<ref>{{cite news|url=http://english.aljazeera.net/sport/2009/03/2009322164115611397.html|title=Barcelona hit Malaga for six|publisher=Al Jazeera English|date=23. ožujka 2009|accessdate = 02. 06. 2009.}}</ref> 8. travnja 2009. pogodio je dvaput u pobjedi protiv [[FC Bayern München|Bayerna]] u Ligi prvaka, postavivši tako osobni rekord od devet golova u natjecanju.<ref>{{cite news|url=http://www.usatoday.com/sports/soccer/2009-04-09-2372732048_x.htm|title=Barcelona returns to earth with league match|publisher=USA Today|date=9. travnja 2009|accessdate = 07. 07. 2009.|last=Logothetis|first=Paul}}</ref> 18. travnja Messi je zabio svoj 20. ligaški gol sezone u pobjedi 1:0 kod Getafea, čime je Barcelona zadržala svoju prednost od šest bodova ispred Real Madrida.<ref>{{cite news|url=http://www.shanghaidaily.com/sp/article/2009/200904/20090419/article_398171.htm|title=Messi leads Barcelona to 1-0 win over Getafe|publisher=Shanghai Daily|date=19. travnja 2009|accessdate=02. 06. 2009.|archivedate=2013-10-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131029202746/http://www.shanghaidaily.com/sp/article/2009/200904/20090419/article_398171.htm|deadurl=yes}}</ref> [[Datoteka:039 men at work UEFA 2009, Rome.jpg|thumb|desno|200px|[[Michael Carrick]] i Messi u [[Finale UEFA Lige prvaka 2009.|finalu Lige prvaka 2009.]]]] Pri završetku Barcelonine sezone, Messi je dvaput zabio (svoj 35. i 36. gol u svim natjecanjima) te tako zapečatio veliku pobjedu od 6:2 nad Real Madridom na [[Santiago Bernabéu]]u<ref>{{cite news|url=http://www.guardian.co.uk/football/2009/may/02/la-liga-real-madrid-barcelona|title=Barcelona run riot at Real Madrid and put Chelsea on notice|last=Lowe|first=Sid|publisher=The Guardian|date=2. svibnja 2009|accessdate = 31. 05. 2009.}}</ref> što je bio najteži poraz Reala od 1930.<ref>{{cite news|url=http://www.goal.com/en/news/12/spain/2009/05/03/1244468/real-madrid-fan-poll-says-barcelona-loss-is-most-painful-in-club|title=Real Madrid Fan Poll Says Barcelona Loss Is Most Painful In Club History|last=Macdonald|first=Paul|publisher=Goal.com|date=3. svibnja 2009|accessdate = 31. 05. 2009.}}</ref> Nakon postizanja oba gola, otrčao je prema kamerama, podigao svoj dres i pokazao majicu s natpisom ''Síndrome X Fràgil'', kako bi pokazao suosjećanje s djecom koja pate od bolesti.<ref>{{cite news|url=http://www.goal.com/en/news/12/spain/2009/05/02/1242691/what-lionel-messis-t-shirt-at-the-bernabeu-meant|title=What Lionel Messi's T-Shirt At The Bernabeu Meant|publisher=Goal.com|last=Macdonald|first=Ewan|date=2. svibnja 2009|accessdate = 02. 06. 2009.}}</ref> Messi je sudjelovao i u akciji koja je prethodila pogotku [[Andrés Iniesta|Andrésa Inieste]] u sudačkoj nadoknadi protiv [[Chelsea F.C.|Chelseaja]] u polufinalu Lige prvaka kojim je Barcelona prošla u [[Finale UEFA Lige prvaka 2009.|finale]] s [[Manchester United F.C.|Manchester Unitedom]]. 13. svibnja je osvojio svoj prvi Kup kralja, postigavši jedan gol i asistiravši za druga dva u pobjedi 4:1 nad [[Athletic Bilbao]]m.<ref>{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/5321324/Barcelona-defeat-Athletic-Bilbao-to-win-Copa-del-Rey.html|title=Barcelona defeat Athletic Bilbao to win Copa del Rey|publisher=Daily Telegraph|date=14. svibnja 2009|accessdate = 28. 05. 2009.}}</ref> Pomogao je svojoj momčadi i u osvajanju dvostrukog naslova konačnim trijumfom u La Ligi. 27. je svibnja pomogao Barceloni da odnese i trofej Lige prvaka postigavši drugi pogodak u 70. minuti; postao je i najbolji strijelac Lige prvaka s devet golova.<ref>{{cite news|url=http://www.uefa.com/competitions/ucl/news/kind=1/newsid=833286.html|title=Messi sweeps up goalscoring honours|publisher=uefa.com|date=27. svibnja 2009|accessdate = 04. 06. 2009.}}</ref> Osvojio je i nagrade UEFA-e za najboljeg napadača i igrača Lige prvaka čime je zaokružio fantastičnu europsku sezonu.<ref>{{cite news|url=http://www.uefa.com/competitions/supercup/news/kind=1/newsid=877275.html|title=Messi recognised as Europe's finest|publisher=uefa.com|date=27. kolovoza 2009|accessdate = 30. 08. 2009.}}</ref> Ta je pobjeda označila trostruki trijumf Barcelone koja je u jednoj sezoni osvojila [[Kup kralja]], [[La Liga 2008./09.|La Ligu]] i [[UEFA Liga prvaka 2008./09.|Ligu prvaka]],<ref>{{cite news|url=http://www.gulf-daily-news.com/NewsDetails.aspx?storyid=251667|title=Barcelona win treble in style|publisher=Gulf Daily News|date=28. svibnja 2009|accessdate=28. 05. 2009.|archive-date=2015-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20150703215248/http://www.gulf-daily-news.com/NewsDetails.aspx?storyid=251667}}</ref> te postala prvi španjolski klub koji je ikada osvojio tri naslova.<ref>{{cite news|url=http://uk.eurosport.yahoo.com/01062009/3/barcelona-eclipse-dream-team-historic-treble.html|title=Barcelona eclipse dream team with historic treble|publisher=UK Eurosport|date=1. lipnja 2009|accessdate = 03. 06. 2009.}}</ref> ==== Sezona 2009./10. ==== Nakon osvajanja [[UEFA Superkup|europskog Superkupa 2009.]], Barcelonin menadžer [[Pep Guardiola|Josep Guardiola]] priznao je kako je Messi vjerojatno najbolji igrač kojeg je ikada vidio.<ref>{{cite news|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2009/08/29/futbol/1251499664.html|title= 'Messi es el mejor jugador que veré jamás'|publisher=El Mundo|date=29. kolovoza 2009|accessdate = 29. 08. 2009.|language=španjolski}}</ref> Messi je 18. rujna potpisao novi ugovor s Barcelonom, do 2016. te s otkupnom klauzulom od 250 milijuna eura, čime je postao najplaćeniji igrač u La Ligi sa zaradom koja se kreće oko 9,5 milijuna eura godišnje.<ref>{{cite news|url=http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada09-10/09/n090918106811.html|title=Leo Messi extends his stay at Barça|publisher=fcbarcelona.com|date=18. rujna 2009|accessdate=18. 09. 2009.|archive-date=2011-09-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20110907013314/http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada09-10/09/n090918106811.html|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/8184399.stm|title=Messi signs new deal at Barcelona|publisher=BBC Sport|date=18. rujna 2009|accessdate = 18. 09. 2009.}}</ref> Četiri dana kasnije, 22. rujna, Messi je postigao dva gola i asistirao za još jedan u Barçinoj pobjedi od 4:1 protiv Racinga u prvenstvu.<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=678702&sec=europe&cc=5901|title=Messi and Ibrahimovic put Racing to the sword|publisher=ESPN Soccernet|date=22. rujna 2009|accessdate=23. 09. 2009.|archive-date=2012-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024081351/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=678702&sec=europe&cc=5901|dead-url=yes}}</ref> 29. rujna je postigao svoj prvi europski gol sezone u 2:0 pobjedi nad [[FK Dinamo Kijev|Dinamo Kijevom]].<ref>{{cite news|url=http://www.goal.com/en/news/1716/champions-league/2009/09/29/1530963/barcelona-2-0-dynamo-kiev-messi-pedro-unlock-stubborn|title=Barcelona 2-0 Dynamo Kiev: Messi & Pedro Unlock Stubborn Ukrainians|publisher=Goal.com|date=29. rujna 2009|accessdate = 03. 10. 2009.|author=KS Leong}}</ref> 1. prosinca nogometni magazin ''[[France Football]]'' objavio je kako je Messi dobitnik [[Zlatna lopta|Zlatne lopte]] sa 473 boda, 240 više od drugoplasiranog Cristiana Ronalda.<ref name="zlatna lopta"/> 10. prosinca časopis ''[[World Soccer]]'' proglasio ga je nogometašem godine.<ref name="world soccer"/> Messi je sezonu nagrada zaključio 21. prosinca trećim najvećim priznanjem, [[FIFA-in igrač godine|FIFA-inom nagradom za nogometaša godine]].<ref name="fifa"/> Messi je u posljednjem mjesecu 2009. s Barcelonom nastupio i na [[FIFA Svjetsko klupsko prvenstvo 2009.|Svjetskom klupskom prvenstvu]]. Barcelona je natjecanje kao europski prvak započela u polufinalu, gdje je svladala meksički [[Atlante F.C.|Atlante]], a u finalu argentinski [[Estudiantes La Plata|Estudiantes]]. Messi je postigao dva pogotka, po jedan u svakoj utakmici, a drugi je ujedno odlučio pobjednika turnira.<ref>{{cite web|url=http://www.sportnet.hr/vijesti/388497/nogomet-nogometni-svijet/barcelona-u-finalu-svjetskog-prvenstva|title=Barcelona u finalu Svjetskog prvenstva|publisher=Sportnet.hr|date=16. prosinca 2009.|accessdate=19. prosinca 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.index.hr/sport/clanak/sp-klubova-messi-donio-povijesni-sesti-trofej-u-sezoni/466050.aspx|title=Messi donio Barceloni povijesni šesti trofej u sezoni|publisher=Index.hr|date=19. prosinca 2009.|accessdate=19. prosinca 2009}}</ref> Proglašen je i najboljim igračem turnira.<ref>{{cite web|url=http://sportske.jutarnji.hr/index.php?cmd=show_clanak&clanak_id=16456|title=Šesti naslov u sezoni: Barcelona osvojila Svjetsko klupsko prvenstvo|publisher=Sportske novosti|date=19. prosinca 2009.|accessdate=19. prosinca 2009|archivedate=2009-12-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091223064131/http://sportske.jutarnji.hr/index.php?cmd=show_clanak&clanak_id=16456|deadurl=yes}}</ref> Messi je 10. siječnja 2010. postigao svoj prvi ''hat-trick'' u 2010., ali i u sezoni, protiv [[CD Tenerife|Tenerifea]] u pobjedi 0:5.<ref>{{cite web|url=http://sportnet.hr/vijesti/389585/nogomet-spanjolska/video-siguran-real-barcina-petarda|title=Siguran Real, Barcina petarda|date= 10. siječnja 2010. |publisher=Sportnet.hr|accessdate= 17. travnja 2010}}</ref> 17. siječnja je zabio svoj 100. gol za klub u 4:0 pobjedi protiv [[Sevilla FC|Seville]].<ref>{{cite web|url=http://sportnet.hr/vijesti/390033/nogomet-spanjolska/messi-ne-poznaje-granice|title="Messi ne poznaje granice"|date= 18. siječnja 2010|publisher=Sportnet.hr|accessdate= 17. travnja 2010}}</ref> Zatim je ostvario niz od 11 pogodaka u pet utakmica. Prvo je pogodio u 84. minuti protiv [[Málaga CF|Málage]] za pobjedu 2:1, a zatim dva gola protiv [[UD Almería|Almeríje]] u remiju 2:2. Uslijedio je tjedan u kojem je bio strijelac osam pogodaka; započeo je ''hat-trickom'' protiv [[Valencia CF|Valencije]] u domaćoj 3:0 pobjedi, nastavio se u Ligi prvaka s dva gola [[VfB Stuttgart|Stuttgartu]] u pobjedi 4:0, kojom je Barcelona osigurala plasman u četvrtfinale,<ref>{{cite web|title = Barcelona raspjevala Nou Camp|url = http://sportnet.hr/vijesti/393676/nogomet-liga-prvaka/video-barcelona-raspjevala-nou-camp|publisher=Sportnet.hr|date = 18. ožujka 2010.|accessdate = 17. travnja 2010}}</ref> te sve zaključio novim ''hat-trickom'' [[Real Zaragoza|Zaragozi]] u gostujućoj 4:2 pobjedi,<ref>{{cite web|title = Tri pogotka Messija za pobjedu|url = http://sportnet.hr/vijesti/393919/nogomet-spanjolska/video-tri-pogotka-messija-za-pobjedu|publisher = Sportnet.hr|date = 21. ožujka 2010.|accessdate = 17. travnja 2010}}</ref> postavši tako prvi Barcelonin igrač koji je u prvenstvu postigao dva uzastopna ''hat-tricka''.<ref>{{cite news|title = Nadie marcó dos ‘hat trick’ seguidos|url = http://www.sport.es/default.asp?idpublicacio_PK=44&idioma=CAS&idtipusrecurs_PK=7&idnoticia_PK=698276|date = 23. ožujka 2010|accessdate = 17. 04. 2010.|language = španjolski|archive-date = 2008-10-05|archive-url = https://web.archive.org/web/20081005160120/http://www.sport.es/default.asp?idpublicacio_PK=44}}</ref> Protiv [[CA Osasuna|Osasune]] 24. ožujka odigrao je svoju 200. službenu utakmicu za Barcelonu. 6. travnja po prvi je put u karijeri postigao četiri gola u jednoj utakmici u pobjedi 4:1 protiv [[Arsenal F.C.|Arsenala]] u uzvratnoj utakmici četvrtfinala Lige prvaka. Tako se izjednačio s [[Rivaldo]]m kao Barcelonin najbolji strijelac u tom natjecanju.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/8602344.stm|title=Barcelona 4–1 Arsenal|date=6. travnja 2010|publisher=BBC Sport|accessdate = 17. 04. 2010.}}</ref> Messi je 10. travnja postigao svoj 40. gol sezone kad je bio strijelac prvog pogotka u gostujućoj 2:0 pobjedi protiv Real Madrida u ''El Clásicu''.<ref>{{cite web|url=http://sportnet.hr/vijesti/395103/nogomet-spanjolska/barcelona-odabrala-ucinkovitost |title=Barcelona odabrala učinkovitost |publisher=Sportnet.hr |date=10. travnja 2010. |accessdate=17. travnja 2010}}</ref> Sezonu je u španjolskoj ligi završio kao najbolji strijelac s 34 gola, čime je izjednačio [[Ronaldo]]v klupski rekord po broju pogodaka u jednoj ligaškoj sezoni, postavljen u sezoni 1996./97. Osim toga, postao je i dobitnik [[Europska Zlatna kopačka|Zlatne kopačke]] kao najbolji strijelac europskih liga.<ref>{{cite web|url=http://www.index.hr/sport/clanak/genijalnom-messiju-zlatna-kopacka-/491687.aspx |title=Genijalnom Messiju Zlatna kopačka |publisher=Index.hr |date=17. svibnja 2010. |accessdate=17. svibnja 2010}}</ref> == Reprezentativna karijera == U lipnju 2004. debitirao je za Argentinu, odigravši za reprezentaciju do 20 godina prijateljsku utakmicu protiv [[Paragvajska nogometna reprezentacija|Paragvaja]].<ref>{{cite news|url=http://www.lionelmessi.com/biography/|title=Lionel Messi Biography|publisher=Lionelmessi.com|accessdate=07. 07. 2009.|archivedate=2008-08-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080802154715/http://lionelmessi.com/biography/|deadurl=yes}}</ref> 2005. je bio dio momčadi koja je osvojila svjetsko prvenstvo mladih u Nizozemskoj. Na istom je natjecanju osvojio Zlatnu loptu, nagradu za najboljeg igrača turnira, i Zlatnu kopačku, nagradu za najboljeg strijelca.<ref>{{cite web|url=http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=104/edition=9102/index.html|title=FIFA World Youth Championship Netherlands 2005|publisher=FIFA.com|accessdate=07. 07. 2009.|archivedate=2013-12-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131224230512/http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=104/edition=9102/index.html|deadurl=yes}}</ref> 17. kolovoza 2005. sa 18 je godina odigrao svoju prvu utakmicu za seniorsku reprezentaciju protiv [[Mađarska nogometna reprezentacija|Mađarske]]. Trebao je biti zamijenjen u 63. minuti, ali je isključen u 65. jer je sudac [[Markus Merk]] smatrao kako je laktom udario braniča [[Vilmos Vanczák|Vilmosa Vanczáka]], koji je vukao Messija za dres. Odluka je bila prijeporna, a [[Diego Maradona|Maradona]] je čak tvrdio kako je unaprijed smišljena.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_football/4172400.stm|title=Messi handles 'new Maradona' tag|publisher=BBC Sport| date=22. kolovoza 2005.| accessdate=7. srpnja 2009| last=Vickery |first=Tim}}</ref><ref>{{cite web|url=http://english.people.com.cn/200508/20/eng20050820_203655.html|title=Argentine striker Messi recalled for World Cup qualifier|publisher=People's Daily Online| date=20. kolovoza 2005.| accessdate=7. srpnja 2009}}</ref> Messi se vratio u momčad 3. rujna u kvalifikacijskom porazu Argentine 1:0 u gostima kod Paragvaja. Prije utakmice je izjavio: "Ovo je moj ponovljeni debi. Prvi je bio malo prekratak."<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/preview?id=178848&cc=5739|title=Messi tries again as Argentina face Paraguay|publisher=ESPN Soccernet|date=2. rujna 2005.|accessdate=7. srpnja 2009|archivedate=2011-06-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110628224026/http://soccernet.espn.go.com/preview?id=178848&cc=5739|deadurl=yes}}</ref> Zatim je protiv [[Peruanska nogometna reprezentacija|Perua]] odigrao prvu utakmicu za reprezentaciju od prve minute; nakon utakmice Pekerman je opisao Messija kao "dragulj".<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/sports/2005/oct/10messi.htm|title=Messi is a jewel says Argentina coach|publisher=Rediff| date=10. listopada 2005.| accessdate=7. srpnja 2009|last=Homewood|first=Brian}}</ref> 28. ožujka 2009., u kvalifikacijskoj utakmici protiv [[Venezuelanska nogometna reprezentacija|Venezuele]], Messi je prvi put nosio dres s brojem 10. Bila je to prva službena utakmica Diega Maradone na klupi Argentine. Argentina je pobijedila 4:0, a Messi je postigao prvi pogodak.<ref>{{cite web| url = http://soccernet.espn.go.com/report?id=230046&cc=5739| title = Argentina 4-0 Venezuela: Messi the star turn| date = 28. ožujka 2009.| accessdate = 7. srpnja 2009| publisher = Allaboutfcbarcelona.com| archivedate = 2012-10-24| archiveurl = https://web.archive.org/web/20121024081458/http://soccernet.espn.go.com/report?id=230046&cc=5739| deadurl = yes}}</ref> === Svjetsko prvenstvo 2006. === Ozljeda koja ga je na kraju sezone 2005./06. na dva mjeseca udaljila s terena ugrozila je njegovo pojavljivanje na [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2006|Svjetskom prvenstvu]]. Messi je 15. svibnja 2006. ipak izabran u argentinsku selekciju. Igrao je u posljednjoj utakmici prije prvenstva s argentinskom U-20 reprezentacijom 15 minuta te prijateljsku utakmicu s [[Angolska nogometna reprezentacija|Angolom]] od 64. minute.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/teams/argentina/5047440.stm| title=Messi comes of age|publisher=BBC Sport|date=5. lipnja 2006|accessdate = 07. 07. 2009.| last = Vickery | first = Tim }}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/teams/argentina/5023884.stm| title=Argentina allay fears over Messi|publisher=BBC Sport|date=30. svibnja 2006|accessdate = 07. 07. 2009.}}</ref> S klupe je promatrao prvu utakmicu Argentine protiv [[Nogometna reprezentacija Obale Bjelokosti|Obale Bjelokosti]].<ref>{{cite news|url=http://www.kicker.de/fussball/wm/startseite/artikel/350938| title=Messi weiter auf der Bank|publisher=Kicker.de|date=13. lipnja 2006|accessdate = 07. 07. 2009.|language=njemački}}</ref> U sljedećoj utakmici protiv [[Nogometna reprezentacija Srbije i Crne Gore|Srbije]], Messi je postao najmlađi igrač koji je predstavljao Argentinu na svjetskom prvenstvu kad je u 74. minuti ušao kao zamjena za [[Maximiliano Rodríguez|Maxija Rodrígueza]]. Nekoliko trenutaka nakon ulaska asistirao je [[Hernán Crespo|Hernanu Crespu]] te postigao pogodak u pobjedi 6:0, čime je postao najmlađi strijelac na turniru i šesti najmlađi u povijesti svjetskih prvenstava.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/4853028.stm| title=Argentina 6-0 Serbia & Montenegro|publisher=BBC Sport|date=16. lipnja 2006|accessdate = 07. 07. 2009.}}</ref> Messi je u remiju 0:0 s [[Nizozemska nogometna reprezentacija|Nizozemskom]] zaigrao od prve minute.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/4853328.stm| title=Holland 0-0 Argentina|publisher=BBC Sport|date=21. lipnja 2006|accessdate = 07. 07. 2009.}}</ref> U osmini finala protiv [[Meksička nogometna reprezentacija|Meksika]], Messi je ušao kao zamjena u 84. minuti, kad je rezultat bio 1:1. Postigao je pogodak, ali je on poništen zbog zaleđa<ref>{{cite news|url=http://blogs.guardian.co.uk/worldcup06/2006/06/26/rodriguez_finds_an_answer_but.html|title=Rodríguez finds an answer but many questions still remain|publisher=The Guardian|date=26. lipnja 2006|accessdate=07. 07. 2009.|last=Walker|first=Michael|archive-date=2006-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20060630153833/http://blogs.guardian.co.uk/worldcup06/2006/06/26/rodriguez_finds_an_answer_but.html}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/4991492.stm|title=Argentina 2-1 Mexico (aet)|publisher=BBC Sport|date=24. lipnja 2006|accessdate = 07. 07. 2009.}}</ref> nakon čega je Argentina prošla dalje u produžetku. Trener José Pekerman ostavio je Messija na klupi u četvrtfinalnom okršaju protiv [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Njemačke|Njemačke]], koju su izgubili s 4:2 na jedanaesterce.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/4991602.stm|title=Germany 1-1 Argentina|publisher=BBC Sport|date=30. lipnja 2006|accessdate = 07. 07. 2009.}}</ref> === Copa América 2007. === [[Datoteka:Messi in Copa America 2007.jpg|thumb|Messi na Copa Américi 2007.|220px]] Svoju prvu utakmicu na [[Copa América 2007.|Copa Americi 2007.]] odigrao je 29. lipnja 2007., kad je Argentina u prvoj utakmici porazila [[Nogometna reprezentacija SAD-a|Sjedinjene Države]] s 4:1. Messi je u toj utakmici pokazao svoje playmakerske vještine: pripremio je gol za napadača Hernána Crespa te nekoliko puta zaprijetio američkom golu. Tevez ga je zamijenio u 79. minuti i zabio nekoliko minuta kasnije.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/internationals/6252156.stm|title=Tevez Nets In Argentina Victory|publisher=BBC Sport|date=29. lipnja 2007|accessdate = 11. 10. 2008.}}</ref> Drugu je utakmicu odigrao protiv [[Kolumbijska nogometna reprezentacija|Kolumbije]], u kojoj je izborio jedanaestarac koji je Crespo pretvorio u izjednačenje 1:1. Sudjelovao je i u akciji za drugi pogodak Argentine budući da je fauliran ispred šesnaesterca, nakon čega je [[Juan Roman Riquelme]] pogodio iz slobodnog udarca i povisio vodstvo Argentine na 3:1.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/internationals/6263888.stm|title=Argentina into last eight of Copa |publisher=BBC Sport|date=3. srpnja 2007|accessdate = 11. 10. 2008.}}</ref> U trećoj utakmici protiv [[Paragvajska nogometna reprezentacija|Paragvaja]] trener je odmarao Messija jer se Argentina već plasirala u četvrtfinale. U 64. je minuti zamijenio [[Esteban Cambiasso|Estebana Cambiassa]] dok je rezultat bio 0:0. U 79. je minuti pripremio gol za [[Javier Mascherano|Javiera Mascherana]].<ref>{{cite news|url=http://www.conmebol.com/competiciones_evento_reporte.jsp?evento=1055&ano=2007&dv=1&flt=C&id=18&slangab=E|title=Argentina-Paraguay|publisher=Conmebol|date=5. srpnja 2007|accessdate=28. 05. 2009.|archivedate=2007-09-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070929133942/http://www.conmebol.com/competiciones_evento_reporte.jsp?evento=1055&ano=2007&dv=1&flt=C&id=18&slangab=E|deadurl=yes}}</ref> U četvrtfinalu, protiv Perua, Messi je postigao drugi gol nakon Riquelmeova dodavanja u pobjedi 4:0.<ref>{{cite web|url=http://sportnet.hr/vijesti/347181/nogomet-nogometni-svijet/meksiko-unistio-paragvaj-argentina-oprala-peru|title=Meksiko ''uništio'' Paragvaj - Argentina ''oprala'' Peru|publisher=Sportnet.hr|date=9. srpnja 2007.|accessdate=19. listopada 2009}}</ref> U polufinalnom okršaju s Meksikom, Messi je postigao pogodak lobom preko [[Oswaldo Sánchez|Oswalda Sancheza]] u pobjedi Argentine 3:0.<ref>{{cite web|url=http://sportnet.hr/vijesti/347292/nogomet-nogometni-svijet/argentinci-s-tri-komada-ispratili-meksiko|title=Argentinci s tri komada ispratili Meksiko|publisher=Sportnet.hr|date=12. srpnja 2007.|accessdate=19. listopada 2009}}</ref> Argentina je u finalu s 3:0 poražena od [[Brazilska nogometna reprezentacija|Brazila]].<ref>{{cite web|url=http://sportnet.hr/vijesti/347453/nogomet-nogometni-svijet/brazil-pregazio-nemocnu-argentinu|title=Brazil pregazio nemoćnu Argentinu|publisher=Sportnet.hr|date=16. srpnja 2007.|accessdate=19. listopada 2009}}</ref> [[Datoteka:Messi olympics-soccer-7.jpg|thumb|left|200px|Messi na utakmici protiv Brazila na Olimpijskim igrama 2008.]] === Olimpijske igre 2008. === Nakon što je zabranila Messiju da zaigra za svoju zemlju na [[Olimpijada 2008|Olimpijskim igrama 2008.]] u [[Peking]]u,<ref>{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/sport/othersports/olympics/2510034/Lionel-Messi-out-of-Olympics-after-Barcelona-win-court-appeal-against-Fifa.html|title=Lionel Messi out of Olympics after Barcelona win court appeal against Fifa|publisher=Daily Telegraph|date=6. kolovoza 2008|accessdate=27. 05. 2009.|archivedate=2011-06-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110629193256/http://www.telegraph.co.uk/sport/othersports/olympics/2510034/Lionel-Messi-out-of-Olympics-after-Barcelona-win-court-appeal-against-Fifa.html|deadurl=yes}}</ref> Barcelona je pristala pustiti ga nakon razgovora kojeg je održao s Josepom Guardiolom.<ref name="Messi Olympics">{{cite news|url=http://afp.google.com/article/ALeqM5hBwBdQawHH84xSfUkq2uo3w1nwvA|title=Barcelona give Messi Olympics thumbs-up|publisher=AFP|date=7. kolovoza 2008|accessdate=27. 05. 2009.|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110711111228/http://afp.google.com/article/ALeqM5hBwBdQawHH84xSfUkq2uo3w1nwvA|archivedate=2011-07-11|deadurl=yes}}</ref> Pridružio se momčadi Argentine i postigao prvi gol u pobjedi 2:1 protiv Obale Bjelokosti.<ref name="Messi Olympics"/> Zatim je postigao prvi zgoditak i asistirao [[Ángel Di María|Ángelu Di Maríi]] u drugoj utakmici u pobjedi 2:1 u produžetku protiv Nizozemske.<ref>{{cite news|url=http://www.fifa.com/mensolympic/matches/round=250022/match=300051809/summary.html|title=Messi sets up Brazil semi|publisher=FIFA|date=16. kolovoza 2008|accessdate=27. 05. 2009.|archive-date=2009-04-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20090412024404/http://www.fifa.com/mensolympic/matches/round=250022/match=300051809/summary.html|dead-url=yes}}</ref> Nastupio je i u polufinalnom susretu protiv Brazila, kojeg je Argentina dobila 3:0 i tako prošla u finale.<ref>{{cite web|url=http://sportnet.hr/vijesti/364221/ostali-sportovi-olimpijske-igre/argentina-razbila-brazil|title=Argentina ''razbila'' Brazil |publisher=Sportnet.hr|date=19. kolovoza 2008.|accessdate=19. listopada 2009}}</ref> U utakmici za zlatnu medalju, Messi je ponovno asistirao Di Maríi za jedini pogodak u pobjedi protiv [[Nigerijska nogometna reprezentacija|Nigerije]].<ref>{{cite web|url=http://sportnet.hr/vijesti/364425/nogomet-nogometni-svijet/argentina-slavi-nogometno-zlato|title=Argentina slavi nogometno zlato|publisher=Sportnet.hr|date=23. kolovoza 2008.|accessdate=19. listopada 2009}}</ref> === Svjetsko prvenstvo 2010. === Nakon uspješne klupske sezone s Barcelonom Messi se pronašao na popisu izbornika [[Diego Maradona|Diega Maradone]] za [[Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južnoafrička Republika 2010.|Svjetsko prvenstvo]] u [[Južna Afrika|Južnoafričkoj Republici]],<ref>{{cite web|url=http://sportnet.hr/vijesti/398214/nogomet-sp-2010/maradona-odredio-putnike-za-jar|title=Maradona odredio putnike za JAR|publisher=Sportnet.hr|date=1. lipnja 2010.|accessdate=12. lipnja 2010}}</ref> gdje je reprezentacija smještena u skupinu B s [[Grčka nogometna reprezentacija|Grčkom]], [[Južnokorejska nogometna reprezentacija|Južnom Korejom]] i [[Nigerijska nogometna reprezentacija|Nigerijom]]. U prvom kolu, 12. lipnja, u pobjedi 1:0 protiv Nigerije Messi je odigrao svih devedeset minuta i propustio nekoliko izglednih prilika.<ref>{{cite web|url=http://sportnet.hr/vijesti/398761/nogomet-sp-2010/heinze-utisao-nigerijske-trube|title=Heinze utišao nigerijske trube|publisher=Sportnet.hr|date=12. lipnja 2010.|accessdate=12. lipnja 2010}}</ref> 17. lipnja, u drugom kolu protiv Južne Koreje, sudjelovao je u akcijama za sva četiri pogotka Argentine u pobjedi 4:1 te pomogao [[Gonzalo Higuain|Gonzalu Higuainu]] da postigne ''hat-trick''.<ref>{{cite web|url=http://sportnet.hr/vijesti/399037/nogomet-sp-2010/video-korejci-poceli-higuain-zavrsio |title=Korejci počeli, Higuain završio|publisher=Sportnet.hr|date=17. lipnja 2010.|accessdate=18. lipnja 2010}}</ref> Odigrao je i cijeli susret trećeg kola protiv Grčke (pobjeda 2:0) te je proglašen igračem utakmice.<ref>{{cite web|url=http://sportnet.hr/vijesti/399336/nogomet-sp-2010/video-argentina-maksimalno-u-drugi-krug |title=Argentina maksimalno u drugi krug|publisher=Sportnet.hr|date=22. lipnja 2010.|accessdate=23. lipnja 2010}}</ref> U osmini finala protiv [[Meksička nogometna reprezentacija|Meksika]] bio je asistent za prvi gol Carlosa Teveza u pobjedi 3:1. Gol je priznat iako je bilo jasno da je postignut iz zaleđa.<ref>{{cite web|url=http://sportnet.hr/vijesti/399610/nogomet-sp-2010/video-sudacka-pogreska-presjekla-meksiko |title=Sudačka pogreška presjekla Meksiko |publisher=Sportnet.hr|date=27. lipnja 2010.|accessdate=16. srpnja 2010}}</ref> Messi je Svjetsko prvenstvo završio u četvrtfinalu, kad je Argentina doživjela poraz od [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Njemačke|Njemačke]] 4:0.<ref>{{cite web|url=http://sportnet.hr/vijesti/399906/nogomet-sp-2010/video-cudesni-elf-unistio-argentince |title=Čudesni ''Elf'' uništio Argentinu |publisher=Sportnet.hr|date=3. srpnja 2010.|accessdate=16. srpnja 2010}}</ref> == Osobni život == Messi je u vezi s Antonellom Roccuzzo, koja je isto tako podrijetlom iz Rosaria.<ref>{{cite news|url=http://www.taringa.net/posts/noticias/2213473/La-verdad-sobre-la-nueva-novia-de-Messi__.html|title=La verdad sobre la nueva novia de Messi|publisher=Taringa|date=24. veljače 2009|accessdate=18. 06. 2009.|language=španjolski|archive-date=2012-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20120327092623/http://www.taringa.net/posts/noticias/2213473/La-verdad-sobre-la-nueva-novia-de-Messi__.html|dead-url=yes}}</ref> Planiraju se vjenčati krajem 2010.<ref name="Roccuzzo">{{cite news|url=http://www.calciomercato.it/news/46787/Messi-a-dicembre-sogni-doro!.html|title=Messi, a dicembre... sogni d'oro|publisher=Calcio Mercato News|date=21. travnja 2009|accessdate=13. 07. 2009.|language=talijanski|archivedate=2010-10-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101030032522/http://www.calciomercato.it/news/46787/Messi-a-dicembre-sogni-doro!.html|deadurl=yes}}</ref> Nalazi se na omotu videoigre ''[[Pro Evolution Soccer 2009]]'', a uključen je i u promotivne kampanje za igru.<ref>{{cite news|url=http://www.gamezine.co.uk/news/game-types/sports/football/konami-names-messi-as-face-pes-2009-$1234471.htm|title=Konami names Messi as face of PES 2009|publisher=Gamezine.co.uk|date=1. kolovoza 2008|accessdate=09. 06. 2009.|archivedate=2010-05-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100529044550/http://www.gamezine.co.uk/news/game-types/sports/football/konami-names-messi-as-face-pes-2009-$1234471.htm|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.pesunites.com/eng/index.htm|title=PES Unites - Messi|publisher=PESunites.com|accessdate=09. 06. 2009.|archive-date=2009-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20090603173802/http://www.pesunites.com/eng/index.htm|dead-url=yes}}</ref> Messi je, zajedno s [[Fernando Torres|Fernandom Torresom]],<ref>{{cite news|url=http://www.videogamer.com/news/torres_signs_for_pes_2010.html|title=Torres signs for PES 2010|publisher=Videogamer.com|date=23. lipnja 2009|accessdate=07. 07. 2009.|last=Orry|first=James|archivedate=2018-06-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180622083701/https://www.videogamer.com/news/torres_signs_for_pes_2010.html|deadurl=yes}}</ref> zaštitno lice videoigre ''[[Pro Evolution Soccer 2010]]''.<ref>{{cite news|url=http://uk.games.konami-europe.com/blog.do;jsessionid=E3F32E431E73A1D6AF0B71D695498692#blog-entry-116|title=Motions and Emotions in Barcelona|publisher=Konami|date=8. lipnja 2009|accessdate=09. 06. 2009.|archivedate=2014-03-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140326094627/http://uk.games.konami-europe.com/blog.do;jsessionid=E3F32E431E73A1D6AF0B71D695498692#blog-entry-116|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|url=http://uk.games.konami-europe.com/news.do;jsessionid=A2FD1270B2C75DE70A52446CBF821D5A?idNews=411|title=E3 2009: PES 2010: Messi fronts exclusive E3 trailer|publisher=Konami|date=2. lipnja 2009|accessdate=09. 06. 2009.|archivedate=2014-03-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140326094702/http://uk.games.konami-europe.com/news.do;jsessionid=A2FD1270B2C75DE70A52446CBF821D5A?idNews=411|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.pesfan.com/news/8212537/Messi-mo-cap-photos/#newsarticle|title=MOTD magazine crew meet Messi in Barcelona|publisher=PESFan (Match of the Day Magazine)|accessdate=18. 06. 2009.|archivedate=2013-01-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130127192339/http://www.pesfan.com/news/8212537/Messi-mo-cap-photos/#newsarticle|deadurl=yes}}</ref> Messija sponzorira njemačka kompanija za proizvodnju sportske opreme [[Adidas]], a pojavljuje se i u njihovim televizijskim reklamama.<ref>{{cite news|url=http://www.guardian.co.uk/media/video/2009/may/27/zidane-messi-adidas-ad|title=Watch Zinedine Zidane and Lionel Messi in Adidas ad|publisher=Guardian|date=27. svibnja 2009|accessdate = 16. 08. 2009.}}</ref> == Klupska statistika == * Stanje 23. listopada 2010. {| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align: center;" |- !rowspan="2"|Klub !rowspan="2"|Sezona !colspan="3"|Liga !colspan="3"|Kup<ref group="nb">Uključuje [[Kup kralja]] i Španjolski Superkup</ref> !colspan="3"|[[UEFA Liga prvaka|Europa]]<ref group="nb">Uključuje [[UEFA Superkup]] i [[UEFA Liga prvaka|Ligu prvaka]]</ref> !colspan="3"|[[FIFA Svjetsko klupsko prvenstvo|Svj. kl. pr.]] !colspan="3"|Ukupno |- !Nas. !Gol. !Asi. !Nas. !Gol. !Asi. !Nas. !Gol. !Asi. !Nas. !Gol. !Asi. !Nas. !Gol. !Asi. |- |rowspan="7" valign="center"|'''[[F.C. Barcelona|Barcelona]]''' |2004./05. |7||1||0||1||0||0||1||0||0||||||||9||1||0 |- |2005./06. |17||6||3||2||1||0||6||1||1||||||||25||8||4 |- |2006./07. |26||14||2||4||2||1||6||1||0||0||0||0||36||17||3 |- |2007./08. |28||10||12||3||0||0||9||6||1||||||||40||16||13 |- |2008./09. |31||23||11||8||6||2||12||9||5||||||||51||38||18 |- |2009./10. |35||34||10||4||3||0||12||8||1||2||2||0||53||47||11 |- |2010./11. |33||31||18||9||10||3||13||12||3||||||||55||53||24 |- ! colspan="2" | Ukupno !177!!119!!56!!31!!22!!6!!59!!37!!11!!2!!2!!0!!269!!180!!73 |} === Reprezentativni golovi === {| class="wikitable" align=center |- ! # ! Datum !! Mjesto !! Protivnik !! Rezultat !! Ishod !! Natjecanje |- | <center> 1. || 1. ožujka 2006. || [[Basel]], [[Švajcarska|Švicarska]] || {{NogRep|HRV}} || <center> 2:3 || poraz || Prijateljska |- | <center> 2. || 16. lipnja 2006. || [[Gelsenkirchen]], [[Nemačka|Njemačka]] || {{NogRep|SCG}} || <center> 6:0 || pobjeda || [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2006|Svjetsko prvenstvo 2006.]] |- | <center> 3. || 5. lipnja 2007. || [[Barcelona]], [[Španija|Španjolska]] || {{NogRep|ALŽ}} || <center> 4:3 || pobjeda || Prijateljska |- | <center> 4. || 5. lipnja 2007. || [[Barcelona]], [[Španija|Španjolska]] || {{NogRep|ALŽ}} || <center> 4:3 || pobjeda || Prijateljska |- | <center> 5. || 8. srpnja 2007. || [[Barquisimeto]], [[Venezuela]] || {{NogRep|PER}} || <center> 4:0 || pobjeda || [[Copa America 2007.]] |- | <center> 6. || 11. srpnja 2007. || [[Puerto Ordaz]], Venezuela || {{NogRep|MEX}} || <center> 0:3 || pobjeda || Copa América 2007. |- | <center> 7. || 16. listopada 2007. || [[Maracaibo]], Venezuela || {{NogRep|VEN}} || <center> 0:2 || pobjeda || [[Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u nogometu - Južnoafrička Republika 2010. (CONMEBOL)|Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo 2010.]] |- | <center> 8. || 20. studenog 2007. || [[Bogota|Bogotá]], [[Kolumbija]] || {{NogRep|KOL}} || <center> 2:1 || poraz || Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo 2010. |- | <center> 9. || 4. lipnja 2008. || [[Kalifornija]], [[Sjedinjene Američke Države|SAD]] || {{NogRep|MEX}} || <center> 1:4 || pobjeda || Prijateljska |- | <center> 10. || 11. listopada 2008. || [[Buenos Aires]], [[Argentina]] || {{NogRep|URU}} || <center> 2:1 || pobjeda || Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo 2010. |- | <center> 11. || 11. veljače 2009. || [[Marseille]], [[Francuska]] || {{NogRep|FRA}} || <center> 0:2 || pobjeda || Prijateljska |- | <center> 12. || 28. ožujka 2009. || Buenos Aires, Argentina || {{NogRep|VEN}} || <center> 4:0 || pobjeda || Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo 2010. |- | <center> 13. || 14. studenog 2009. || [[Madrid]], [[Spanska]]|| {{NogRep|ŠPA}} || <center> 2:1 || poraz || Prijateljska |- | <center> 14. || 7. rujna 2010. || Buenos Aires, Argentina || {{NogRep|ŠPA}} || <center> 4:1 || pobjeda || Prijateljska |} == Nagrade == ==== Klub ==== * [[La Liga]] '''(9)''': 2004./05., 2005./06., [[La Liga 2008./09.|2008./09.]], [[La Liga 2009./10.|2009./10.]], [[La Liga 2010./11.|2010./11.]], [[La Liga 2012./13.|2012./13.]], [[La Liga 2014./15.|2014./15.]], [[La Liga 2015./16.|2015./16.]], [[La Liga 2017./18.|2017./18.]] * [[Kup kralja]] '''(6)''': 2008./09., 2011./12., 2014./15., 2015./16., 2016./17., 2017./18. * [[UEFA Liga prvaka]] '''(4)''': [[UEFA Liga prvaka 2005./06.|2005./06.]], [[UEFA Liga prvaka 2008./09.|2008./09.]], [[UEFA Liga prvaka 2010./11.|2010./11.]], [[UEFA Liga prvaka 2014./15.|2014./15.]] * [[Španjolski superkup]] '''(7)''': 2006., 2009., 2010., 2011., 2013., 2016., 2018. * [[UEFA Superkup]] '''(3)''': 2009., 2011., 2015. * [[FIFA Svjetsko klupsko prvenstvo]] '''(3)''': [[FIFA Svjetsko klupsko prvenstvo 2009.|2009.]], 2011., 2015. ==== Reprezentacija ==== * FIFA Svjetsko prvenstvo U-20: 2005. * [[Olimpijada 2008|Olimpijska zlatna medalja]]: [[Nogomet na OI 2008. - muški|2008.]] ==== Individualne ==== * U-21 europski nogometaš godine: 2007. * Najbolji strijelac FIFA U-20 svjetskog prvenstva: 2005. * Najbolji igrač FIFA U-20 svjetskog prvenstva: 2005. * [[Copa América|Najbolji mladi igrač Copa Américe]]: 2007. * Igrač godine u Argentini: 2005., 2007. * FIFPro specijalna nagrada za mladog igrača godine: 2006./07., 2007./08. * FIFPro nagrada za svjetskog mladog igrača godine: 2005./06., 2006./07., 2007./08. * Nagrada World Soccera za mladog igrača godine: 2005./06., 2006./07., 2007./08. * Premio Don Balón (Najbolji strani igrač u La Ligi): 2006./07., 2008./09. * Trofej EFE (Najbolji ibero-američki igrač u La Ligi): 2006./07., 2008./09. * FIFPro World XI: 2006./07., 2007./08. * UEFA momčad godine: 2007./08., 2008./09. * FIFA momčad godine: 2008. * [[UEFA Liga prvaka|Najbolji strijelac UEFA Lige prvaka]]: 2008./09., 2009./10. * Trofej Alfredo Di Stéfano: 2008./09., 2009./10. * UEFA klupski napadač godine: 2008./09. * UEFA klupski nogometaš godine: 2008./09. * [[Zlatna lopta France Footballa]]: 2009. * [[World Soccer|Nagrada World Soccera za nogometaša godine]]: 2009. * Najbolji igrač [[FIFA Svjetsko klupsko prvenstvo 2009.|Svjetskog klupskog prvenstva 2009.]] * [[FIFA-in igrač godine]]: 2009. * [[Trofej Pichichi]]: 2010. * [[Europska Zlatna kopačka]]: 2010. == Napomene == <references group="nb" /> == Izvori == {{izvori|2}} == Vanjske veze == {{Commonscat}} * [http://www.fcbarcelona.com/web/english/futbol/temporada_09-10/plantilla/jugadors/messi.html Biografija Lionela Messija]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110903171616/http://www.fcbarcelona.com/web/english/futbol/temporada_09-10/plantilla/jugadors/messi.html |date=2011-09-03 }} na službenoj stranici FC Barcelone * [http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=229397/index.html Statistika Lionela Messija] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150629095408/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=229397/index.html |date=2015-06-29 }} na FIFA.com {{Dobitnici Zlatne lopte France Footballa}} {{FIFA-in igrač godine}} {{Igrač godine World Soccera}} {{Najbolji strijelci UEFA Lige prvaka}} {{Najbolji strijelci La Lige}} {{Europska Zlatna kopačka}} {{Sastav Argentina 2006 SP}} {{Sastav Argentina 2010 SP}} {{Sastav Argentina 2014 SP}} {{Sastav Argentina 2018 SP}} {{Sastav Argentina 2022 SP}} {{Sastav Argentina 2026 SP}} {{Authority control}} {{Lifetime|1987||Messi, Lionel}} [[Kategorija:Argentinski fudbaleri]] [[Kategorija:Dobitnici Zlatne lopte]] [[Kategorija:Dobitnici FIFA-ine nagrade za igrača godine]] [[Kategorija:Olimpijski pobjednici u fudbalu (igrači)]] [[Kategorija:Fudbaleri Barcelone]] [[Kategorija:Fudbaleri Paris Saint-Germaina]] [[Kategorija:Južnoamerički prvaci u fudbalu]] [[Kategorija:Svjetski prvaci u fudbalu (igrači)]] m55mq8xyohtbet6v3gkpcvobu79wl8m Jezik i nacionalizam 0 131775 42682298 42670504 2026-08-31T20:35:48Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682298 wikitext text/x-wiki {{Infokutija knjiga |autor= [[Snježana Kordić]] |slika= [[Datoteka:Jezik i nacionalizam.JPG|260px]] | opis = <small>korice [[knjige]] [[#Eksterni linkovi|''Jezik i nacionalizam'']]</small> |zemlja = {{flagcountry|HRV}} |jezik = [[Srpskohrvatski jezik|srpskohrvatski, zapadna varijanta]] |serija= Rotulus Universitas |tema = [[sociolingvistika]], [[lingvistika]], [[sociologija]], [[antropologija]], [[filozofija]], [[historiografija]], [[filologija]], [[serbokroatistika]] |žanr = [[nauka|znanstvena]] [[monografija]] |izdavač= Durieux, [[Zagreb]] |datum_izd = <sup>1</sup>[[2010]]., <sup>2</sup>[[2018]]. |medij_tip= [[štampanje|štampano]] - tvrdi uvez |stranica = 430 |veličina_masa = 22 x 14 x 3 cm, 600 g<ref>{{UPC|9789531883115}}</ref> |ISBN = 978-953-188-311-5 |oclc= 729837512 |dewey = 306/.449 |congress = P40 .K67 2010<br />{{DOI|10.2139/ssrn.3467646}}<br />'''Dostupno u bibliotekama:'''<br />{{CROLIB|ID=D1500720015}} {{COBISS-Sr|ID=521757076}} {{COBISS.BH|id=521757076}} {{COBISS-Sl|ID=13436977}} {{NSK-zapis|id=000736796}} {{GISKO|ID=D1131107034}} <small>[https://plus.cg.cobiss.net/opac7/bib/521757076 (COBISS-CG)]</small> <small>[http://www.rs.cobiss.net/scripts/cobiss?command=DISPLAY&base=cobib&rid=521757076 (COBISS-RS)]</small> <small>[https://koha.ffzg.hr/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=253720 (FFZG)]</small> <small>[http://bib.irb.hr/prikazi-rad?&rad=475567 (CROSBI)]</small> <small>[http://swb.bsz-bw.de/DB=2.1/PPNSET?PPN=325931623&INDEXSET=1 (SWB)]</small> <small>[http://gateway-bayern.de/BV036789456 (BVB)]</small> <small>[http://stabikat.de/DB=1/XMLPRS=N/PPN?PPN=631256350 (SBB)]</small> <small>[http://193.30.112.134/F/?func=find-c&ccl_term=IDN%3DHT016586235 (HBZ)]</small> <small>[https://kxp.k10plus.de/DB=2.1/PPNSET?PPN=631256350 (GKV)]</small> <small>[http://aleph.nkp.cz/F/?func=direct&doc_number=000502456&local_base=SLK (SLK)]</small> <small>[http://permalink.obvsg.at/AC08312201 (OBV)]</small> <small>[http://www.sudoc.fr/17473820X (SUDOC)]</small> <small>[http://explore.bl.uk/primo_library/libweb/action/dlDisplay.do?vid=BLVU1&search_scope=LSCOP-ALL&docId=BLL01015702691&fn=permalink (BL)]</small> <small>[https://search.lib.umich.edu/catalog/record/011495809 (MIRLYN)]</small> <small>[https://searchworks.stanford.edu/view/8828054 (SUL)]</small> <small>[https://search.library.yale.edu/catalog/9477511 (JALE)]</small> <small>[http://pi.lib.uchicago.edu/1001/cat/bib/8356562 (UCH)]</small> <small>[https://discover.libraryhub.jisc.ac.uk/search?isn=9531883114&rn=1 (JISC)]</small> <small>[http://libris.kb.se/bib/11895519 (LIBRIS)]</small> <small>[http://opac.nebis.ch/F/?local_base=NEBIS&CON_LNG=ENG&func=find-b&find_code=SYS&request=006154608 (NEBIS)]</small> <small>[http://trove.nla.gov.au/work/190887695 (NLA)]</small><br />[http://bib.irb.hr/datoteka/475567.Jezik_i_nacionalizam.pdf PDF čitave knjige] |prethodi = knjiga<br />'''''[[Riječi na granici punoznačnosti]]''''' |slijedi = – }} '''''Jezik i nacionalizam''''', [[Znanost|znanstvena]] [[monografija]] [[Snježana Kordić|Snježane Kordić]] koju je [[2010]]. [[Štampanje|objavio]] [[zagreb]]ački [[izdavač]] Durieux u seriji Rotulus Universitas. Osnovne teze [[knjiga|knjige]] koja obuhvaća 430 stranica su da je [[jezično čistunstvo]] oruđe [[nacionalizam|nacionalizma]],<ref>{{cite journal |last=Milović |first=Jelena |title=Croato, serbo, montenegrino e bosniaco. Quattro lingue o una lingua con quattro nomi? |trans-title=Hrvatski, srpski, crnogorski i bosanski. Četiri jezika ili jedan jezik s četiri imena? |language=talijanski |url=http://ojs.cimedoc.uniba.it/index.php/glottodidattica/article/viewFile/133/4 |journal=Studi di Glottodidattica |location=Bari |volume=5 |issue=2 |pages=36 |year=2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303155944/http://ojs.cimedoc.uniba.it/index.php/glottodidattica/article/viewFile/133/4 |deadurl=yes |archivedate=2016-03-03 |issn=1970-1861 |oclc=742525275 |accessdate=2018-05-28 }}</ref> zatim da poput raznih drugih [[nacija]] u svijetu, [[Hrvati]], [[Srbi]], [[Bošnjaci]] i [[Crnogorci]] govore varijantama jednog višenacionalnog [[Policentrični standardni jezik|policentričnog standardnog jezika]],<ref>{{cite web|first=Milica |last=Mančić |date=8. marta 2015 |title=Osmi mart: deset inspirativnih žena |url=http://hr.seebiz.eu/osmi-mart-deset-inspirativnih-zena/ar-106959/ |publisher=''[http://hr.seebiz.eu/ SEEbiz]'' |deadurl=yes |archivedate=8. maja 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150508141453/http://hr.seebiz.eu/osmi-mart-deset-inspirativnih-zena/ar-106959/ |accessdate=24. januara 2017}}</ref> i naposljetku, da proširenu sliku [[Hrvatska povijest|nacionalne povijesti]], [[kultura|kulture]] i [[etnicitet|identiteta]] treba osloboditi od [[Nacionalni mitovi|mit]]ova.<ref>[https://web.archive.org/save/https://www.autograf.hr/jezik-i-nacionalizam/ Isječci iz novinskih prikaza]</ref> [[Znanstvena metoda|Metodološki]] je knjiga [[koncepcija|koncipirana]] tako da je uočljiv „''impresivan način na koji je svaka suštinska tvrdnja kroz cijelu knjigu podržana nizom [[Citiranje|citata]] međunarodnih eksperata iz raznih polja [[misao|misli]] i znanosti''“ – zaključuje [[prevoditelj]] knjige na [[španjolski]] Juan Cristóbal Díaz.<ref>{{Cite web |title=Prevoditelj na španjolski Juan Cristóbal Díaz o knjizi |url=http://www.euphoniaediciones.com/canal/lengua-y-nacionalismo/11 |access-date=2014-07-30 |archivedate=2014-02-26 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Ng9hK8p8?url=http://www.euphoniaediciones.com/canal/lengua-y-nacionalismo/11 |deadurl=yes }}</ref> [[Autor]]ica tom vrlo zahtjevnom tehnikom [[Pisanje|pisanja]] knjige, citiranjem preko pet stotina radova,<ref>{{cite web|last=Glušica |first=Rajka |date=20. juna 2020 |title=Mitovima i obmanama do poželjne slike stvarnosti |url=https://www.vijesti.me/kultura/444217/mitovima-i-obmanama-do-pozeljne-slike-stvarnosti |publisher=''[[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]'' |archivedate=28. juna 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200628160913/https://www.vijesti.me/zabava/kultura/444217/mitovima-i-obmanama-do-pozeljne-slike-stvarnosti |deadurl=no |location=Podgorica |issn=1450-6181 |accessdate=25. jula 2022|quote=broj citiranih autora i radova je preko pet stotina}}</ref> pokazuje da su iznesene teze široko potvrđene u [[suvremeno doba|suvremenom]] znanstvenom pristupu temi.<ref>[http://durieux.hr/wordpress/knjige/esejistika-publicistika/jezik-i-nacionalizam/ Izdavač o knjizi]</ref> Godinama knjiga izaziva veliki [[Publicitet|interes]] [[mediji|medija]] i šire [[javnost]]i.<ref>{{Cite web |title=Jezik i nacionalizam: tri godine kasnije |url=http://www.zarez.hr/clanci/jezik-i-nacionalizam-tri-godine-kasnije |access-date=2014-07-19 |archivedate=2014-07-19 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6RBNFDwg5?url=http://www.zarez.hr/clanci/jezik-i-nacionalizam-tri-godine-kasnije |deadurl=no }}</ref><ref>{{cite journal |last=Ivančić |first=Barbara |title=Nessuna lingua è pura: Intervista a Snježana Kordić |trans-title=Nijedan jezik nije čist: intervju sa Snježanom Kordić |language=talijanski |url=http://bib.irb.hr/datoteka/792596.Intervju_Versodove_2015.PDF |journal=Versodove: rivista di litteratura |location=Bolonja |volume=17 |pages=9 |date=septembar 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160315075712/http://bib.irb.hr/datoteka/792596.Intervju_Versodove_2015.PDF |deadurl=yes |archivedate=2016-03-15 |oclc=848896269 |isbn=978-88-9408-452-8 |id={{CROSBI|792596}} |accessdate=2018-02-03 |archive-date=2016-03-15 |access-date=2016-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160315075712/http://bib.irb.hr/datoteka/792596.Intervju_Versodove_2015.PDF |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |last=Bahrer |first=Manuel |date=1. oktobra 2018 |title=Zajednički jezik nema veze s Jugoslavijom |url=http://bib.irb.hr/datoteka/965944.Intervju-Kosmo-2018.png |publisher=''[[:de:Kosmo (Magazin)|Kosmo]]'' |location=Beč |accessdate=9. novembra 2018 |archive-date=2019-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327085935/http://bib.irb.hr/datoteka/965944.Intervju-Kosmo-2018.png }}</ref><ref>{{cite web |date=25. septembra 2018 |title=U Austriji održana konferencija o jeziku i nacionalizmu |url=https://www.tacno.net/kultura/u-austriji-odrzana-konferencija-o-jeziku-i-nacionalizmu/ |location=Mostar |publisher=''[[Tačno.net]]'' |id={{CROSBI|976386}} |archivedate=2018-12-13 |archiveurl=https://www.webcitation.org/74dd8zfAo?url=https://www.tacno.net/kultura/u-austriji-odrzana-konferencija-o-jeziku-i-nacionalizmu/ |deadurl=no |accessdate=3. februara 2019 }}</ref> O tome svjedoči i [[#Intervjui s autoricom povodom knjige|preko šesdeset intervjua]] koje je autorica povodom knjige dala u medijima.<ref>{{cite web |last=Kordić |first=Snježana |authorlink=Snježana Kordić |date=24. avgusta 2018 |title=Kratke noge laži (odgovor Borisu Budenu) |url=http://slobodnifilozofski.com/2018/08/kratke-noge-lazi-odgovor-borisu-budenu.html |publisher=''Slobodni Filozofski'' |location=Zagreb |archivedate=2018-08-26 |archiveurl=https://www.webcitation.org/71xbBOs7u?url=http://slobodnifilozofski.com/2018/08/kratke-noge-lazi-odgovor-borisu-budenu.html |deadurl=no |accessdate=7. septembra 2018 |id={{CROSBI|951612}} }}</ref><ref>{{cite web |last=Gromača Vadanjel |first=Tatjana |date=11. jula 2015 |title=Jezikoslovci rade u korist nacionalističke politike |url=http://www.autograf.hr/snjezana-kordic-jezikoslovci-rade-u-korist-nacionalisticke-politike |location=Zagreb |issn=1849-143X |publisher=''[http://www.autograf.hr/ Autograf]'' |archivedate=2015-07-11 |deadurl=no |archiveurl=https://www.webcitation.org/6ZwS9duct?url=http://www.autograf.hr/snjezana-kordic-jezikoslovci-rade-u-korist-nacionalisticke-politike/ |accessdate=24. novembra 2017 }}</ref> [[Citat]]i iz njezine knjige se [[Izložba|izlažu]] u [[Galerija|galerijskim prostorima]] ne samo u inezemstvu nego i u [[Hrvatska|Hrvatskoj]].<ref>{{YouTube|lf9kWTS6BY0|Video prezentacija izložbe "Jezik je virus – Instalacija na temu policentričnosti jezika i Snježane Kordić}}, [[Kustos]] i [[Umjetnički direktor|umjetničko vodstvo]]: Emil Matešić", Galerija na katu [[KIC]]-a, Zagreb 2022.</ref> == Tematske cjeline u knjizi == === Prvi dio: Jezični purizam === Prvi dio knjige (str. 9-68), raslojen u 12 poglavlja<ref>[http://openlibrary.org/books/OL24328904M/Jezik_i_nacionalizam Popis svih poglavlja knjige]</ref>, na osnovi uvida u obimnu inozemnu [[Primarna literatura|literaturu]] opisuje povezanost [[jezični purizam|čišćenja jezika]] s [[nacionalizam|nacionalizmom]].<ref>{{cite book|last=Jović |first=Dejan |year=2017 |title=Rat i mit: politika identiteta u suvremenoj Hrvatskoj |series=Biblioteka Platforma ; 60 |location=Zaprešić |publisher=Fraktura |pages=194, 317 |isbn=978-953-266-876-6 |oclc=1015859338 |id={{CROSBI|899891}}}}</ref> Podsjeća da »[[etničko čišćenje]] se uvijek prvo odvija u glavama, tj. na području jezika i simbola« (str. 10). Govori o ulozi purizma u doba [[Nacistička Njemačka|nacističke Njemačke]],<ref>{{cite web|last=Bahrer |first=Manuel |date=15. marta 2018 |title=Die Sprachpolitik am Balkan ähnelt jener des Dritten Reiches |trans-title=Jezična politika na Balkanu slična je onoj u Trećem Rajhu |url=https://www.kosmo.at/die-sprachpolitik-am-balkan-aehnelt-jener-des-dritten-reiches/ |language=njemački |publisher=''[[:de:Kosmo (Magazin)|Kosmo]]'' |location=Beč |accessdate=7. septembra 2018}}</ref> kada je takva »jezična [[politika]] bila glavni dio oblikovanja identiteta Rajha« (str. 11). U nastavku se prikazuju strategije purista u Hrvatskoj obuhvaćenoj purističkim [[Zeitgeist]]om<ref>{{cite book|last=Zanelli |first=Aldo |year=2018 |title=Eine Analyse der Metaphern in der kroatischen Linguistikfachzeitschrift Jezik von 1991 bis 1997 |trans-title=Analiza metafora u hrvatskom lingvističkom stručnom časopisu Jezik od 1991. do 1997. |language=njemački |series=Studien zur Slavistik ; 41 |location=Hamburg |publisher=[[:de:Verlag Dr. Kovač|Dr. Kovač]] |pages=76 |isbn=978-3-8300-9773-0 |oclc=1023608613 |id=[https://koha.ffzg.hr/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=385977 (FFZG)]}}</ref> i razotkriva se da je tvrdnja o propadanju jezika [[mit]]. Nadalje, osvjetljavaju se uzroci i posljedice purizma te pokazuje da jezični purizam i propisivanje, nametanje i zabranjivanje jezičnih oblika nemaju uporište u znanosti o jeziku.<ref>{{cite journal|author=Starčević, Anđel |title=Govorimo hrvatski ili ’hrvatski’: standardni dijalekt ili jezične ideologije u institucionalnom diskursu |journal=Suvremena lingvistika |volume=42 |issue=81 |pages=74, 101 |year=2016 |location=Zagreb |issn=0586-0296 |oclc=985162660 |url=https://hrcak.srce.hr/161878 |accessdate=2019-11-25 |id={{CROSBI|827610}}. {{ZDB (DE)|012432865}}}}</ref><ref>{{cite web |date=1. januara 2015 |title=6 najboljih i najgorih u 2014. godini |url=http://www.prometej.ba/clanak/vijesti/6-najboljih-i-najgorih-u-2014-godini-1842 |publisher=''[http://www.prometej.ba/ Prometej]'' |archivedate=2015-02-08 |deadurl=yes |archiveurl=https://www.webcitation.org/6WBufAGJc?url=http://www.prometej.ba/index.php/home-2/1871-6-najboljih-i-najgorih-u-2014-godini |accessdate=12. aprila 2016 }}</ref><ref>Ukratko o [http://bib.irb.hr/datoteka/426280.STO_JE_NESTANDARDNO_ZA.PDF jezičnom purizmu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120601180535/http://bib.irb.hr/datoteka/426280.STO_JE_NESTANDARDNO_ZA.PDF |date=2012-06-01 }} od iste autorice</ref> === Drugi dio: Policentrični standardni jezik === Drugi dio knjige (str. 69-168), sastavljen od 41 poglavlja, pruža čitateljima pogled u suvremene sociolingvističke radove zapadnih autora koji jezičnu situaciju u [[Hrvatska|Hrvatskoj]], [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]], [[Crna Gora|Crnoj Gori]] i [[Srbija|Srbiji]] uspoređuju s jezičnom situacijom u državama [[engleski jezik|engleskog]] govornog područja,<ref>{{cite web |first=Lidija |last=Pisker |title=The politics of language in Bosnia and Herzegovina |trans-title=Politika jezika u Bosni i Hercegovini |language=engleski |date=1. oktobra 2018 |url=https://www.equaltimes.org/the-politics-of-language-in-bosnia |publisher=''Equal Times'' |location=Brussels |archivedate=2019-03-27 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190327085731/https://www.equaltimes.org/the-politics-of-language-in-bosnia |accessdate=7. aprila 2019 }}</ref> zatim [[nemački jezik|njemačkog]], [[holandski jezik|nizozemskog]], [[arapski jezik|arapskog]], [[francuski jezik|francuskog]], [[portugalski jezik|portugalskog]], [[španski jezik|španjolskog]]. Riječ je, dakle, o jeziku kojim govori nekoliko [[nacija]] u nekoliko [[država]], i pritom između nacija postoje određene jezične razlike koje, međutim, ne sprečavaju tečnu [[komunikacija|komunikaciju]] pa je stoga očito da dotične nacije imaju zajednički jezik.<ref>{{cite web |last=Sretenović |first=Marjana |date=7. oktobra 2016 |title=Razlika između listopada i oktobra |url=http://www.politika.rs/sr/clanak/365156/Razlika-izmedu-listopada-i-oktobra |publisher=''[[politika (novine)|Politika]]'' |location=Belgrade |issn=0350-4395 |page=1, 12 |archivedate=2018-09-07 |deadurl=no |archiveurl=https://www.webcitation.org/72FrSKZad?url=http://www.politika.rs/sr/clanak/365156/Razlika-izmedu-listopada-i-oktobra |accessdate=4. januara 2019 }}</ref> Na primjer, [[amerikanci (nacija)|američka nacija]] i [[britanci|britanska nacija]] govore zajedničkim jezikom, [[austrijanci|austrijska nacija]] i [[nijemci|njemačka nacija]] također. Svaki takav jezik se u [[sociolingvistika|sociolingvistici]] naziva [[policentrični standardni jezik]] jer on ima nekoliko centara ovisno o broju nacija ili država.<ref>Ukratko o [http://bib.irb.hr/datoteka/426269.POLICENTRICNI_STANDARDNI.PDF policentričnom standardnom jeziku] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210225054653/http://bib.irb.hr/datoteka/426269.POLICENTRICNI_STANDARDNI.PDF |date=2021-02-25 }} od iste autorice</ref> U tim centrima se kodificira pojedina [[nacionalnost|nacionalna]] varijanta, tj. objavljuju se [[rječnik|rječnici]], [[gramatika|gramatike]] i/ili [[pravopis]]i koji se u nekim pojedinostima razlikuju od drugog centra istog jezika.<ref>{{YouTube|TcCgM-cpoQM|Predstavljanje knjige ''Jezik i nacionalizam'' 2012.}} (10 minuta)</ref> Hrvatska, Srbija, Bosna i Hercegovina i Crna Gora su četiri centra četiriju standardnih varijanata jednog policentričnog jezika,<ref>{{cite book|last=Šipka |first=Danko |year=2019 |title=Lexical layers of identity: words, meaning, and culture in the Slavic languages |trans-title=Leksički slojevi identiteta: riječi, značenje i kultura u slavenskim jezicima |language=engleski |location=New York |publisher=Cambridge University Press |page=166 |doi=10.1017/9781108685795 |isbn=978-953-313-086-6 |lccn=2018048005 |oclc=1061308790}}</ref> koji se otkako postoji [[Najnovije doba|moderna]] lingvistika najčešće u znanosti naziva [[srpskohrvatski jezik]].<ref>[http://www.e-novine.com/kultura/kultura-tema/73570-Kako-zove-jezik-kojim-govorimo.html Iz knjige odlomak o imenu jezika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130510223453/http://www.e-novine.com/kultura/kultura-tema/73570-Kako-zove-jezik-kojim-govorimo.html |date=2013-05-10 }} ''[[E-novine]]''</ref> Svaka nacija ili država govori ravnopravnom varijantom, dakle »i srpska varijanta je varijanta kao što je to i hrvatska. Drukčije rečeno, nije srpska varijanta 'jezik', a hrvatska 'varijanta' tog jezika. Tko predočava nekakav 'varijantski model u kojem srpski fungira kao nadređeni entitet', time [[Falsificiranje|falsificira]] sociolingvističku teoriju o varijantama i, sa srpske strane, 'manifestira jezični nacionalizam u obliku serbocentrizma'« (str. 143) – autorica sa slaganjem citira ovu konstataciju lingvista [[Bernhard Gröschel|Bernharda Gröschela]].<ref>[http://bib.irb.hr/datoteka/445818.rec_GROSCHEL_u_KR.PDF Prikaz Gröschelove knjige] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120601175459/http://bib.irb.hr/datoteka/445818.rec_GROSCHEL_u_KR.PDF |date=2012-06-01 }} od iste autorice</ref> Kao što je i na brojnim drugim mjestima u knjizi eksplicitno vidljivo, sociolingvistička teorija o varijantama ne dovodi u pitanje postojanje hrvatske nacije i drugih nacija ili država, niti dovodi u pitanje samostalnost jezičnog normiranja unutar nacije, nego pokazuje na osnovi brojnih primjera u svijetu da to nije automatski razlog da ih lingvisti [[Klasifikacija|klasificiraju]] kao različite jezike. Također knjiga ne potiče na ponovno uspostavljanje zajedničke države, s obzirom da se i varijante svakog drugog policentričnog jezika govore u nekoliko država.<ref>[http://bib.irb.hr/datoteka/578565.O_Deklaraciji_Forum.jpg SOS ili tek alibi za nasilje nad jezikom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121221223957/http://bib.irb.hr/datoteka/578565.O_Deklaraciji_Forum.jpg |date=2012-12-21 }}, ''Forum'' 16. marta 2012. str. 39</ref> O nazivu jezika u knjizi se konstatira da se u lingvistici od [[Standardni jezik|standardizacije]] u [[19. stoljeće|19. stoljeću]] zajednički jezik najčešće nazivao dvodjelnom oznakom, da nelingvisti, za razliku od lingvista, mogu zvati jezik kako hoće, i da državna politika treba da sluša lingvistiku a ne obrnuto.<ref>{{cite web|first=Omer |last=Karabeg|date=30. septembra 2018|title=Da li će Dejton uništiti kulturu u BiH: razgovor s Tanjom Šljivar i Dinom Mustafićem |url=https://www.slobodnaevropa.org/a/most-kultura-bih/29515070.html |publisher=''[[Radio Slobodna Evropa]]''|archivedate=|archiveurl=|accessdate=23. oktobra 2018}}</ref> === Treći dio: Nacija, identitet, kultura, povijest === [[Datoteka:Chapter titles of the book Jezik i nacionalizam.jpeg|thumb|230px|upright|[[Konceptualna umjetnost]] [[inspiracija|inspirirana]] [[knjiga|knjigom]] ''[http://www.scribd.com/doc/51882265/jezik-i-nacionalizam Jezik i nacionalizam]'']]Treći dio knjige je opsegom najveći (str. 169-379), a sastoji se od 54 poglavlja. U njemu je primijenjen interdisciplinaran pristup pa se pored lingvističkih radova citiraju radovi modernih [[antropologija|antropologa]], [[sociologija|sociologa]], [[politologija|politologa]] i [[povjesničar]]a. Na više mjesta u ovom dijelu knjige kritizira se [[Romantizam|romantičarski]] pogled na jezik i naciju proširen u Hrvatskoj,<ref>{{cite book|last=Lukić|first=Marija|title=¿A quién partenece (nuestra) lengua? La lucha para la paz lingüística en los Balcanes. El serbocroata entre el recuerdo, el rechazo y el anhelo|language=španjolski|trans-title=Kome pripada (naš) jezik? Borba za jezični mir na Balkanu. Srpskohrvatski između sjećanja, odbijanja i čežnje|url=https://digibug.ugr.es/bitstream/handle/10481/62376/52925.pdf?sequence=4&isAllowed=y|url-status=live|format=PDF|publisher=Universidad de Granada|series=tesis doctoral|pages=18|location=Granada|year=2020|quote=Snježana Kordić, investigadora croata, publicó en su paí s la obra Nacionalismi y langua, donda ataca el unilateralismo de los lingüistas croatas, cuyas actuaciones considera muy nacionalistas.|trans-quote=Snježana Kordić, hrvatska istraživačica, objavila je u svojoj zemlji djelo Jezik i nacionalizam, u kojem napada jednostranost hrvatskih jezikoslovaca, čije djelovanje smatra izrazito nacionalističkim.|accessdate=23. jula 2022}}</ref> a u svijetu odavno odbačen, kojemu je porijeklo u [[Nemačka|Njemačkoj]] u 19. stoljeću kada se smatralo da se nacija i jezik moraju podudarati. Istu »koncepciju o jedinstvu jezika, naroda i nacije zastupalo je jezikoslovlje [[Treći rajh|Trećeg Rajha]]« (str. 173). Unazad više od pola stoljeća je taj stav o nužnosti podudaranja napušten i u samoj Njemačkoj, što dokazuju citati brojnih njemačkih [[znanstvenik]]a u knjizi. Treći dio knjige opisuje kako [[zamišljena zajednica|nastaju]] [[nacija|nacije]], govori o konstrukcijskom karakteru kulture i [[Etnički identitet|identiteta]],<ref>Ukratko o [http://bib.irb.hr/datoteka/522531.Ideologija_nacionalnog.PDF nacionalnom identitetu i kulturi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120601175039/http://bib.irb.hr/datoteka/522531.Ideologija_nacionalnog.PDF |date=2012-06-01 }} od iste autorice</ref> o prepravljanju [[povijest]]i, istražuje je li u [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|Jugoslaviji]] postojao jezični [[unitarizam]],<ref>{{cite book |last=Leto |first=Maria Rita |editor-last=Bassi |editor-first=Giulia |title=Words of Power, the Power of Words. The Twentieth-Century Communist Discourse in International Perspective |series=Studi di Storia ; 6 |publisher=Edizioni Università di Trieste |page=296 |language=engleski |chapter=Brotherhood and Unity: Language and Language Politics in the Socialist Federal Republic of Yugoslavia (1945-1991) |trans-chapter=Bratstvo i jedinstvo: Jezik i jezična politika u Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji (1945-1991) |url=https://www.openstarts.units.it/bitstream/10077/29375/1/14-Leto_293-311.pdf |location=Trst |year=2019 |isbn=978-88-5511-086-0 |accessdate=9. januara 2020}}</ref> analizira nacionalizam i ulogu medija i [[Škola|škole]] kod širenja nacionalizma. Zalaže se za [[etika|etiku]] u znanosti, i istupa protiv uplitanja politike u lingvistiku. == Reakcije na knjigu == === Osporavanje knjige u Srbiji === Nakon [[intervju]]a s autoricom knjige u [[beograd]]skom tjedniku ''[[NIN]]'', uslijedio je u istom tjedniku osporavajući osvrt Dragoljuba Zbiljića pod naslovom »Odstrel srpskog jezika«, koji završava tvrdnjom da »je poluistina Kordićeve neuporedivo opasnija za srpsku nego za hrvatsku lingvistiku«.<ref>{{cite web |last=Zbiljić |first=Dragoljub |date=5. novembra 2010 |title=Odstrel srpskog jezika |url=http://www.snjezana-kordic.de/Dragoljub_Zbiljic_o_NIN-u.doc |location=Beograd |issn=0027-6685 |publisher=''[[NIN]]'' |page=4 |archivedate=2012-07-05 |archiveurl=https://www.webcitation.org/68vV3EAqq?url=http://www.snjezana-kordic.de/Dragoljub_Zbiljic_o_NIN-u.doc |deadurl=yes |accessdate=9. februara 2013 }}</ref> U drugom beogradskom tjedniku ''[[:en:Pečat|Pečat]]'' izišao je obiman osvrt Nenada Nikolića »Čiji je jezik srpski«, u kojem se tvrdi da knjiga ''Jezik i nacionalizam'' »za Srbe je pogubna« jer »jezik oslobađa obeleženosti srpskom [[Tradicija|tradicijom]], svodi ga na simbolički neutralno sredstvo komunikacije i podstiče na ravnodušnost prema njegovom imenovanju i broju raznoraznih imena koja se srpskom jeziku daju«.<ref>{{cite web |last=Nikolić |first=Nenad |date=31. marta 2011 |title=Čiji je jezik srpski? |url=http://www.pecat.co.rs/2011/03/ciji-je-jezik-srpski-2/ |location=Beograd |issn=1820-712X |publisher=''[[:en:Pečat|Pečat]]'' |pages=63–65 |archivedate=2011-08-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110831195911/http://www.pecat.co.rs/2011/03/ciji-je-jezik-srpski-2/ |deadurl=yes |accessdate=4. aprila 2014 }}</ref> Nikolić zamjera i da knjiga uskraćuje Srbima autorefleksiju. U obranu knjige je stao Nenad Vujatović, ali njegov odgovor nije mogao izići u tom tjedniku pa je objavljen u [[Sarajevo|sarajevskom]] tjedniku ''[[Bosanskohercegovački Dani|Dani]]'' i na ''H-alteru''.<ref>{{cite web |last=Vujatović |first=Nenad |date=13. maja 2011 |title=Kako upokojiti vampira? |url=http://www.bhdani.com/default.asp?kat=txt&broj_id=726&tekst_rb=26 |deadurl=yes |location=Sarajevo |issn=1512-5130 |publisher=''[[Bosanskohercegovački Dani|Dani]]'' |pages=74–77 |archivedate=2012-07-05 |archiveurl=https://www.webcitation.org/68vWUqxj1?url=http://www.snjezana-kordic.de/Kako_upokojiti_vampira.PDF |accessdate=6. Novembra 2013 }} ; {{cite web |title=Kako upokojiti vampira? |url=http://www.h-alter.org/vijesti/kultura/kako-upokojiti-vampira |location=Zagreb |issn=1847-3784 |publisher=''H-alter'' |archivedate=2012-07-09 |archiveurl=https://www.webcitation.org/691XbhG0X?url=http://www.h-alter.org/vijesti/kultura/kako-upokojiti-vampira |deadurl=yes |accessdate=3. marta 2015 }}</ref> === Prijava protiv ministra kulture Republike Hrvatske zbog sufinanciranja knjige === 2010. je jedno hrvatsko udruženje podnijelo prijavu Općinskom [[Državno odvjetništvo Republike Hrvatske|državnom odvjetništvu Republike Hrvatske]] u Zagrebu protiv tadašnjeg [[Ministar|ministra]] kulture [[Božo Biškupić|Bože Biškupića]] jer je Ministarstvo kulture sufinanciralo tiskanje knjige ''Jezik i nacionalizam''.<ref>[http://www.hkv.hr/index.php?option=com_content&view=article&id=7062:prijava-hkv-a-protiv-odgovornih-osoba-u-ministarstvu-kulture-rh-zbog-sufinanciranja-knjige-qjezik-i-nacionalizamq&catid=17:hkv-priopenja&Itemid=9 Tekst prijave]</ref> Prijavu je Državno odvjetništvo odbacilo kao neosnovanu.<ref>[http://www.hkv.hr/index.php?option=com_content&view=article&id=7648:dorh-dri-da-edomir-vinji-i-boo-bikupi-nisu-poinili-kazneno-djelo&catid=93:hrvoje-hitrec&Itemid=33 Popratno obrazloženje Državnog odvjetništva uz odbacivanje prijave]</ref> I u medijima je prijava naišla na kritiku: *{{cite web |last=Dežulović |first=Boris |authorlink=Boris Dežulović |date=12. novembra 2010 |title=Hitrec prijavio Ruđera Boškovića Bajiću |url=http://82.94.203.142/komentari/boris-dezulovic/hitrec-prijavio-rudera-boskovica-bajicu |publisher=''[[globus (tjednik)|Globus]]'' |pages=36–37 |archivedate=2012-07-05 |archiveurl=https://www.webcitation.org/68vXBsc8b?url=http://globus.jutarnji.hr/komentari/boris-dezulovic/hitrec-prijavio-rudera-boskovica-bajicu |deadurl=yes |location=Zagreb |issn=0353-9903 |accessdate=4. februara 2015 }} *{{cite web |last=Šnajder |first=Slobodan |authorlink=Slobodan Šnajder |date=13. novembra 2010 |title=Spalimo ministra |url=http://www.snjezana-kordic.de/Snajder_13.11.doc |publisher=''[[Novi list]]'' |page=6 u prilogu ''Pogled'' |archivedate=2012-07-05 |archiveurl=https://www.webcitation.org/68vS0nLB9?url=http://www.snjezana-kordic.de/Snajder_13.11.doc |deadurl=yes |location=Rijeka |issn=1334-1545 |accessdate=2. marta 2013 }} *{{cite web |last=Mandić |first=Igor |authorlink=Igor Mandić |date=12. novembra 2010 |title=Skočila močka na kvačku |url=http://www.novossti.com/2010/11/skocila-mocka-na-kvacku/ |publisher=''[[Novosti (Hrvatska)|Novosti]]'' |page=3 |archivedate=2012-02-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120207121008/http://www.novossti.com/2010/11/skocila-mocka-na-kvacku/ |deadurl=yes |location=Zagreb |issn=1845-8955 |accessdate=8. avgusta 2012 }} *{{cite web |last=Piteša |first=Adriana |date=2. novembra 2010 |title=Hitrec prijavio Božu Biškupića Bajiću i pustio Thompsona |url=http://www.jutarnji.hr/hitrec-prijavio-bozu-biskupica-bajicu-i-pustio-thompsona/899911/ |publisher=''[[Jutarnji list]]'' |page=4 |archivedate=2012-09-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120929034341/http://www.jutarnji.hr/hitrec-prijavio-bozu-biskupica-bajicu-i-pustio-thompsona/899911/ |deadurl=yes |location=Zagreb |issn=1331-5692 |accessdate=6. januara 2014 }} *{{cite web |last=Ožegović |first=Nina |date=9. novembra 2010 |title=Hitrecov jezični lov na vještice |url=http://arhiva.nacional.hr/clanak/95167/hitrecov-jezicni-lov-na-vjestice |publisher=''[[Nacional]]'' |page=93 |archivedate=2012-07-05 |archiveurl=https://www.webcitation.org/68vRV6kay?url=http://www.nacional.hr/clanak/95167/hitrecov-jezicni-lov-na-vjestice |deadurl=no |location=Zagreb |issn=1330-9048 |accessdate=2. decembra 2013 }} *{{cite web |last=Pavelić |first=Boris |date=30. oktobra 2010 |title=Hitrec tužio Biškupića: na sud zbog financiranja znanstvene knjige Snježane Kordić ''Jezik i nacionalizam'' |url=http://www.snjezana-kordic.de/Boris_Pavelic.doc |publisher=''[[Novi list]]'' |page= |archivedate=2012-07-05 |archiveurl=https://www.webcitation.org/68vWmM6Lk?url=http://www.snjezana-kordic.de/Boris_Pavelic.doc |deadurl=yes |location=Rijeka |issn=1334-1545 |accessdate=5. Aprila 2014 }} *{{cite web|last=Gall |first=Jelena |date=14. novembra 2010 |title=Jezik i nacionalizam |url=http://pescanik.net/2010/11/jezik-i-nacionalizam/ |location=Beograd |publisher=''[[Peščanik]]'' |accessdate=1. decembra 2011}} *{{cite web|last=Jacobsen |first=Per |date=21. novembra 2010 |title=Sprog og nationalisme i Kroatien |url=http://packshotspecialist.dk/sprog-og-nationalisme-i-kroatien/ |language=danski |publisher=''[[:da:Magasinet rØST|Magasinet rØST]]'' |location=Kopenhagen |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191218125515/http://packshotspecialist.dk/sprog-og-nationalisme-i-kroatien/ |archivedate=18. Decembra 2019 |deadurl=no |accessdate=18. decembra 2019}} *{{cite web |last=Čangalović |first=Ratko |date=10. decembra 2010 |title=Knjiga, ki nasprotuje ustavi |url=https://www.delo.si/kultura/knjiga-ki-nasprotuje-ustavi.html |language=slovenski |publisher=''[[:sl:Delo (časopis)|Delo]]'' |location=Ljubljana |issn=0350-7521 |accessdate=2. maja 2014 |archive-date=2019-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191218133633/https://www.delo.si/kultura/knjiga-ki-nasprotuje-ustavi.html |url-status=dead }} === Osvrti === *{{cite web |first=Amila |last=Selimović |title=Zašto je bitna knjiga ''Jezik i nacionalizam''? |url=http://www.skolegijum.ba/tekst/index/721 |publisher=''[[Školegijum]]'', ([http://www.webcitation.org/6ap7LCb0j sadržaj broja]) |location=Sarajevo |issn=2233-1085 |date=14. avgusta 2015 |archivedate=2015-11-18 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151118221924/http://www.skolegijum.ba/tekst/index/721 |accessdate=30. avgusta 2015 }} *{{cite web |last=Jergović |first=Miljenko |authorlink=Miljenko Jergović |date=14. septembra 2010 |title=Vila Babićkinja i sto šargarepa |url=http://www.jergovic.com/sumnjivo-lice/vila-babickinja-i-sto-sargarepa/ |publisher=''[[Jutarnji list]]'' |page=16 |archivedate=2014-08-03 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6RXuO8LUX?url=http://www.jergovic.com/sumnjivo-lice/vila-babickinja-i-sto-sargarepa/ |deadurl=no |location=Zagreb |issn=1331-5692 |accessdate=27. jula 2015 }} *{{cite web |last=Lucić |first=Predrag |authorlink=Predrag Lucić |date=11. septembra 2010 |title=Smeće u glavi i jabuke na jeziku |url=http://tacno.net/kultura/predrag-lucic-smece-u-glavi-i-jabuke-na-jeziku/ |publisher=''[[Novi list]]'' |page=8 |archivedate=2014-08-03 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6RXuKF2IB?url=http://tacno.net/kultura/predrag-lucic-smece-u-glavi-i-jabuke-na-jeziku/ |deadurl=no |location=Rijeka |issn=1334-1545 |accessdate=9. maja 2014 }} *{{cite web |last=Mandić |first=Igor |authorlink=Igor Mandić |date=5. decembra 2010 |title=Josipović i Tadić, predsjednici država, komunicirali su prirodno i opušteno. Zašto im nisu trebali prevoditelji? |url=http://www.snjezana-kordic.de/Mandic_3_Jutarnji_list.jpg |publisher=''[[Jutarnji list]]'' |page=19 |archivedate=2012-07-05 |archiveurl=https://www.webcitation.org/68vxSLhXh?url=http://www.snjezana-kordic.de/Mandic_3_Jutarnji_list.jpg |deadurl=yes |location=Zagreb |issn=1331-5692 |accessdate=7. oktobra 2013 }} *{{cite news|last=Šnajder |first=Slobodan |authorlink=Slobodan Šnajder |date=19.12.2010 |title=Knjige za pod bor |url=https://www.tim-press.hr/site/assets/files/3197/knjige-za-pod-bor-novi-list.pdf |publisher=[[Novi list]] |location=Rijeka |issn=1334-1545 |page=6 u prilogu ''Mediteran'' |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191218125011/https://www.tim-press.hr/site/assets/files/3197/knjige-za-pod-bor-novi-list.pdf |archivedate=2019-12-18 |deadurl=no |accessdate=2019-12-18}} *{{cite web |last=Methadžović |first=Almir |date=10. aprila 2015 |title=Naučnoznanstvena-znanstvenonaučna istina |url=http://tacno.net/novosti/naucnoznanstvena-znanstvenonaucna-istina/ |publisher=''[[Tačno.net]]'' |archivedate=2015-04-10 |deadurl=no |archiveurl=https://www.webcitation.org/6XgSUmOMA?url=http://tacno.net/novosti/naucnoznanstvena-znanstvenonaucna-istina/ |location=Mostar |accessdate=16. aprila 2015 }} *{{cite web|last=Biševac |first=Safeta |date=17. avgusta 2010 |title=Govorite li be-ha-es-ce? |url=http://www.danas.rs/danasrs/kolumnisti/govorite_li_behaesce.888.html?news_id=197337 |publisher=''[[Danas (novine)|Danas]]'' |location=Beograd |issn=1450-538X |page= |accessdate=3. februara 2014}} *{{cite web| last=Bazdulj |first=Muharem |date=25. januara 2011 |title=Serbo-Croatian Strikes Back |url=http://www.jergovic.com/ajfelov-most/serbo-croatian-strikes-back/ |publisher=''[[Peščanik]]'' |location=Beograd |accessdate=12. decembra 2012}} *{{cite web|last=Sretenović |first=Mirjana |date=16. februara 2011 |title=Američke diplomate o srpsko-hrvatskom jeziku |url=http://www.politika.rs/rubrike/Kultura/Americke-diplomate-o-srpsko-hrvatskom-jeziku.lt.html |publisher=''[[politika (novine)|Politika]]'' |location=Beograd |issn=0350-4395 |page=13 |accessdate=8. oktobra 2011}} *{{cite web|author=[[:hr:HINA|HINA]] |date=27. jula 2010 |title=Objavljena knjiga Snježane Kordić 'Jezik i nacionalizam'. Nacistima je materinski jezik bio na prijestolju kao božanstvo |url=http://www.culturenet.hr/default.aspx?id=32728 |publisher=''[[Glas Slavonije]]'' |location=Osijek |issn=0350-3968 |page=29 |accessdate=4. Marta 2014}} *{{cite web |last=Hut Kono |first=Aleksandar |date=27. februara 2014 |title=Jezik i nacionalizam: tri godine kasnije |url=http://www.zarez.hr/clanci/jezik-i-nacionalizam-tri-godine-kasnije |publisher=''[[:hr:Zarez (časopis)|Zarez]]'' |location=Zagreb |issn=1331-7970 |page=6 |archivedate=2014-07-19 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6RBNFDwg5?url=http://www.zarez.hr/clanci/jezik-i-nacionalizam-tri-godine-kasnije |deadurl=no |accessdate=1. avgusta 2014 }} *{{cite web|last=Vučić |first=Nikola |authorlink=Nikola Vučić |date=10. juna 2016 |title=Knjiga "Jezik i nacionalizam" Snježane Kordić kao manifest otpora |url=http://www.autograf.hr/knjiga-jezik-i-nacionalizam-snjezane-kordic-kao-manifest-otpora/ |publisher=''[http://www.autograf.hr/ Autograf]'' |archivedate=12. juna 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160612111546/http://www.autograf.hr/knjiga-jezik-i-nacionalizam-snjezane-kordic-kao-manifest-otpora/ |deadurl=no |location=Zagreb |issn=1849-143X |accessdate=4. marta 2018}} === Novinski prikazi === [[Datoteka:Snjezana Kordic.JPG|thumb|190px|upright|Snježana Kordić [[2010]]. s [[knjiga|knjigom]] ''[http://bib.irb.hr/datoteka/475567.Jezik_i_nacionalizam.pdf Jezik i nacionalizam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120601175359/http://bib.irb.hr/datoteka/475567.Jezik_i_nacionalizam.pdf |date=2012-06-01 }}'']] *{{cite web |author=Autograf.hr |date=12. juna 2014 |title=Obavezna lektira: ''Jezik i nacionalizam'' (isječci iz novinskih prikaza) |url=http://www.autograf.hr/jezik-i-nacionalizam/ |publisher=''Autograf'' |archivedate=2014-09-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140910053758/http://www.autograf.hr/jezik-i-nacionalizam/ |deadurl=yes |location=Zagreb |issn=1849-143X |accessdate=18. decembra 2019 }} *{{cite web |last=Matijanić |first=Vladimir |date=12. avgusta 2010 |title=Jedan narod, jedna zemlja, pola jezika?! |url=http://slobodnadalmacija.hr/Spektar/tabid/94/articleType/ArticleView/articleId/113188/Default.aspx |publisher=''[[Slobodna Dalmacija]]'' |pages=2–3 u prilogu ''Spektar'' |archivedate=2012-07-07 |archiveurl=https://www.webcitation.org/68ySffEIn?url=http://slobodnadalmacija.hr/Spektar/tabid/94/articleType/ArticleView/articleId/113188/Default.aspx |deadurl=yes |location=Split |issn=0350-4662 |accessdate=5. oktobra 2012 }} *{{cite web |last=Hut Kono |first=Vinko |date=17. marta 2011 |title=Dvadeset godina laži |url=http://www.snjezana-kordic.de/Recenzija_Zarez.doc |publisher=''[[:hr:Zarez (časopis)|Zarez]]'' |pages=38–39 |archivedate=2012-07-07 |archiveurl=https://www.webcitation.org/68yTRUi7Z?url=http://www.snjezana-kordic.de/Recenzija_Zarez.doc |deadurl=yes |location=Zagreb |issn=1331-7970 |accessdate=3. maja 2013 }} *{{cite web |last=Mandić |first=Igor |authorlink=Igor Mandić |date=21. novembra 2010 |title=Svojom polemikom možda pokušava izbrisati naš identitet... Što, zapravo, hoće ta žena? |url=http://www.jutarnji.hr/igor-mandic--svojom-polemikom-mozda-pokusava-izbrisati-nas-identitet---sto--zapravo--hoce-ta-zena-/905607/ |publisher=''[[Jutarnji list]]'' |page=19 |archivedate=2012-07-07 |archiveurl=https://www.webcitation.org/68ySmIaKv?url=http://www.jutarnji.hr/igor-mandic--svojom-polemikom-mozda-pokusava-izbrisati-nas-identitet---sto--zapravo--hoce-ta-zena-/905607/ |deadurl=no |location=Zagreb |issn=1331-5692 |accessdate=1. juna 2014 }} *{{cite web |last=Pančić |first=Teofil |authorlink=Teofil Pančić |date=18. novembra 2010 |title=Briljantno razvejavanje ovejanih suština |url=http://www.vreme.com/cms/view.php?id=962140 |publisher=''[[Vreme]]'' |pages=52–53 |archivedate=2012-04-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120418172714/http://www.snjezana-kordic.de/Prikaz_Pancic.doc |deadurl=yes |location=Beograd |issn=0353-8028 |accessdate=4. februara 2013 }} *{{cite web |last=Šnajder |first=Slobodan |authorlink=Slobodan Šnajder |date=10. oktobra 2010 |title=Lingvistička bojna |url=http://www.snjezana-kordic.de/Prikaz_Snajder.doc |publisher=''[[Novi list]]'' |page=6 u prilogu ''Mediteran'' |archivedate=2012-07-05 |archiveurl=https://www.webcitation.org/68vxKkaex?url=http://www.snjezana-kordic.de/Prikaz_Snajder.doc |deadurl=yes |location=Rijeka |issn=1334-1545 |accessdate=9. oktobra 2013 }} *{{cite web |last=Glušica |first=Rajka |date=7. aprila 2012 |title=Dominacija političke patologije |url=http://www.snjezana-kordic.de/Prikaz_Vijesti_Glusica.doc |publisher=''[[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]'' |page=3 u prilogu ''Art'' |archivedate=2021-04-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210419201747/https://www.webcitation.org/6KycSayZQ |deadurl=no |location=Podgorica |issn=1450-6181 |accessdate=7. Juna 2014 }} *{{cite web |last=Lukić |first=Milja |date=1. april 2017 |title=Jezik i nacionalizam |url=http://slovopres.com/jezik-i-nacionalizam-snjezana-kordic-durieux-2010/ |publisher=''SlovoPres'' |archivedate=2018-09-07 |archiveurl=https://www.webcitation.org/72FriTjTn?url=http://slovopres.com/jezik-i-nacionalizam-snjezana-kordic-durieux-2010/ |deadurl=no |location=Beograd |issn= |accessdate=7. septembra 2018 }} *{{cite web|last=Dmitrović |first=Ratko |date=18. novembra 2010 |title=Jezički dinamit u temelju hrvatske države |url=http://www.pecat.co.rs/2010/11/ratko-dmitrovic-jezicki-dinamit-u-temelju-hrvatske-drzave/ |publisher=''[[:en:Pečat|Pečat]]'' |location=Beograd |issn=1820-712X |pages=26–27 |accessdate=2. decembra 2011}} *{{cite web |last=Petković |first=Nikola |date=5. septembera 2010 |title=Mrsko zrcalo pred licima jezikoslovaca |url=http://www.snjezana-kordic.de/Prikaz_Petkovic_tekst.doc |publisher=''[[Novi list]]'' |pages=7 u prilogu ''Mediteran'' |archivedate=2012-03-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120315175329/http://www.snjezana-kordic.de/Prikaz_Petkovic_tekst.doc |deadurl=yes |location=Rijeka |issn=1334-1545 |accessdate=8. avgusta 2012 }} *{{cite web |last=Rajić |first=Ljubiša |authorlink=Ljubiša Rajić |date=7. avgusta 2010 |title=Lingvistički obračun s njima |url=http://www.snjezana-kordic.de/Prikaz_Rajic_u_Danas.pdf |publisher=''[[danas (novine)|Danas]]'' |page=17 |archivedate=2013-05-31 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6H1YuJFp3?url=http://www.snjezana-kordic.de/Prikaz_Rajic_u_Danas.pdf |deadurl=yes |location=Beograd |issn=1450-538X |accessdate=3. juna 2013 }} *{{cite web|last=Bačanović |first=Vuk |date=16. jula 2010 |title=O nacionalnom identitetu i jeziku |publisher=''[[Bosanskohercegovački Dani|Dani]]'' |location=Sarajevo |issn=1512-5130 |page=70}} *{{cite web |last=Stojanović |first=Dragan |date=6. septembra 2010 |title=Srpskohrvatski jezik na četiri načina: beskrajno deljenje istog |url=http://www.snjezana-kordic.de/Akter.doc |publisher=''Akter'' |pages=22–23 |archivedate=2013-05-31 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6H1YzMUw9?url=http://www.snjezana-kordic.de/Akter.doc |deadurl=yes |location=Beograd |issn=1821-2611 |accessdate=3. Novembra 2013 }} *Feljton o knjizi u četiri nastavka u tjedniku ''[[Bosanskohercegovački Dani|Dani]]'' 15.4.2011., 22.4.2011., 29.4.2011., 6.5.2011., u trinaest nastavaka na portalu ''[[Tačno.net]]'' [http://tacno.net/novosti/nema-objektivnih-kriterija-za-pravljenje-nacije/ 6.4.2014.], [http://tacno.net/novosti/snjezana-kordic-sto-je-nacionalizam/ 19.4.2014.], [http://tacno.net/novosti/snjezana-kordic-neprijatelj/ 27.4.2014.], [http://tacno.net/novosti/snjezana-kordic-purizam-i-nacizam/ 3.5.2014.], [http://tacno.net/novosti/snjezana-kordic-nacionalni-mitovi-lazi-velikih-razmjera/ 10.5.2014.], [http://tacno.net/novosti/snjezana-kordic-nacionalni-identitet-kao-majcinska-placenta/ 18.5.2014.], [http://tacno.net/novosti/snjezana-kordic-nova-religija-umjesto-znanstvenog-pristupa/ 24.5.2014.], [http://tacno.net/novosti/snjezana-kordic-tko-siri-nacionalizam-i-tko-mu-se-odaziva/ 9.12.2014.], [http://tacno.net/naslovnica/snjezana-kordic-pravljenje-povijesti/ 3.5.2015.], [http://tacno.net/naslovnica/snjezana-kordic-purizam-je-suprotan-od-znanosti 17.5.2015.], [http://tacno.net/zagreb/snjezana-kordic-propisivanja-i-nametanja-jezika/ 9.6.2015.], [http://tacno.net/novosti/snjezana-kordic-sport-kao-sredstvo-sukoba/ 13.6.2015.], [http://tacno.net/novosti/balkaniziranost-kulture/ 2.4.2016.], u časopisu ''Prolom'' br. 61, 62 i 63, isječci iz knjige na ''[[Peščanik]]u'' [http://pescanik.net/2012/11/naziv-jezika/ 4.11.2012.] i na ''Akuzativu'' [http://www.akuzativ.com/teme/556-nema-objektivnih-kriterija-za-pravljenje-nacije 19.3.2014.], [http://akuzativ.com/teme/582-mit-o-pacenistvu 14.5.2014.], [http://www.akuzativ.com/teme/674-tko-se-odaziva-nacionalizmu 20.10.2014.] === Odjeci u novinama zapadnih zemalja === [[Datoteka:Chapter titles of the book Jezik i nacionalizam - English version.jpeg|thumb|300px|upright|Na [[engleski|engleskom]] [[pisanje|ispisana]] poglavlja [[knjiga|knjige]] u [[izložbe]]nom prostoru [[2015]].]] *{{cite web |last=Mappes-Niediek |first=Norbert |date=17. januara 2011 |title=Die Sprache Serbokroatisch: Kein Narrenrabatt |url=http://www.fr-online.de/literatur/kein-narrenrabatt,1472266,5767640.html |language=njemački |publisher=''Frankfurter Rundschau'' |page=31 |archivedate=2012-07-05 |archiveurl=https://www.webcitation.org/68vxEHW6j?url=http://www.fr-online.de/literatur/die-sprache-serbokroatisch-kein-narrenrabatt,1472266,5767640.html |deadurl=yes |location=Frankfurt na Majni |issn=0940-6980 |accessdate=12. Avgusta 2013 }} ; {{cite web |date=19. januara 2011 |title=prijevod: Jezik srpskohrvatski |url=http://www.h-alter.org/vijesti/kultura/nema-popusta-na-budalastinu |publisher=''H-alter'' |archivedate=2012-07-09 |archiveurl=https://www.webcitation.org/691XXNX4p?url=http://www.h-alter.org/vijesti/kultura/nema-popusta-na-budalastinu |deadurl=yes |location=Zagreb |issn=1847-3784 |accessdate=7. aprila 2013 }} *{{cite web |last=Jacobsen |first=Per |date=21. januara 2011 |title=Kampen om sproget er en kamp om national identitet |url=http://www.kristeligt-dagblad.dk/artikel/403936:Kronik--Kampen-om-sproget-er-en-kamp-om-national-identitet |language=danski |publisher=''[[:en:Kristeligt Dagblad|Kristeligt Dagblad]]'' |deadurl=no |location=Kopenhagen |issn=0904-6054 |archivedate=2012-07-03 |archiveurl=https://www.webcitation.org/68t3unC9z?url=http://www.kristeligt-dagblad.dk/artikel/403936:Kronik--Kampen-om-sproget-er-en-kamp-om-national-identitet |accessdate=12. februara 2013 }} ; {{cite web |date=27. januara 2011 |title=prijevod: Knjiga koja ugrožava |url=http://www.h-alter.org/vijesti/kultura/knjiga-koja-ugrozava |publisher=''H-alter'' |archivedate=2012-07-09 |archiveurl=https://www.webcitation.org/691XSUgE5?url=http://www.h-alter.org/vijesti/kultura/knjiga-koja-ugrozava |deadurl=yes |location=Zagreb |issn=1847-3784 |accessdate=1. marta 2014 }} *{{cite web |last=Jergović |first=Miljenko |authorlink=Miljenko Jergović |date=25. januara 2011 |title=Hrvatska kao Snježana Kordić |url=http://www.jergovic.com/sumnjivo-lice/hrvatska-kao-snjezana-kordic/ |publisher=''[[Jutarnji list]]'' |page=18 |archivedate=2012-07-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120701202424/http://www.jergovic.com/sumnjivo-lice/hrvatska-kao-snjezana-kordic/ |deadurl=yes |location=Zagreb |issn=1331-5692 |accessdate=6. Avgusta 2012 }} [komentar tih odjeka] *{{cite news|last=Klajn |first=Ivan |authorlink=Ivan Klajn |date=3.2.2011 |title=Snježana i goli car |publisher=[[NIN]] |location=Beograd |issn=0027-6685 |page=59}} [komentar tih odjeka] *{{cite web |last=Wutte |first=Tea |date=18. februara 2011 |title=Štiri države, en jezik |url=http://www.mladina.si/dnevnik/18-02-2011-stiri_drzave__en_jezik/ |language=slovenski |publisher=''[[:sl:Mladina (revija)|Mladina]]'' |location=Ljubljana |issn=0350-9346 |accessdate=3. juna 2014 |archivedate=2011-02-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110223055010/http://www.mladina.si/dnevnik/18-02-2011-stiri_drzave__en_jezik |deadurl=yes }} === Inozemni prikazi u stručnim časopisima === [[Datoteka:Snjezana Kordic2.JPG|thumb|140px|right|Snježana Kordić [[2011]]. s [[knjiga|knjigom]]]] *{{cite journal |author=Leto, Maria Rita |title=Recensione del libro ''Jezik i nacionalizam'' |journal=Studi Slavistici |volume=8 |pages=395–397 |year=2011 |issn=1824-761X |url=http://www.fupress.net/index.php/ss/article/view/10543/9953 |language=talijanski |archivedate=2012-07-12 |deadurl=yes |location=Firenca |archiveurl=https://www.webcitation.org/696Sp4k2m?url=http://www.snjezana-kordic.de/Leto_Studi_Slavistici.pdf |accessdate=2015-03-01 |id={{ZDB (DE)|2182164-1}} |archive-date=2013-09-27 |access-date=2012-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927195359/http://www.fupress.net/index.php/ss/article/view/10543/9953 |url-status=dead }} *{{cite journal |author=Miljan, Goran |title=Review of the Book ''Jezik i nacionalizam'' |journal=[http://hsozkult.geschichte.hu-berlin.de/rezensionen/2012-2-022 H-Soz-u-Kult] |location=Berlin |year=2012-04-06 |issn=2196-5307 |url=http://hsozkult.geschichte.hu-berlin.de/rezensionen/2012-2-022.pdf |language=engleski |archivedate=2012-07-07 |deadurl=no |archiveurl=https://www.webcitation.org/68yTlIoWu?url=http://hsozkult.geschichte.hu-berlin.de/rezensionen/2012-2-022.pdf |accessdate=2014-05-03 |id={{ZDB (DE)|2627296-9}} }} *{{cite journal |author=Milutinović, Zoran |title=Review of the Book ''Jezik i nacionalizam'' |journal=The Slavonic and East European Review |location=London |volume=89 |issue=3 |pages=520–524 |year=2011 |oclc=744233642 |issn=0037-6795 |jstor=10.5699/slaveasteurorev2.89.3.0520 |doi=10.5699/slaveasteurorev2.89.3.0520 |url=http://www.snjezana-kordic.de/Rec_SEER.pdf |archivedate=2012-07-07 |language=engleski |archiveurl=https://www.webcitation.org/68yTd2jaR?url=http://www.snjezana-kordic.de/Rec_SEER.pdf |deadurl=yes |accessdate=2012-09-02 |id={{ZDB (DE)|209925-1}} }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *{{cite journal |author=Molas, Jerzy |title=Recenzja książki ''Jezik i nacionalizam'' |journal=[[:pl:Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej|Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej]] |location=Varšava |volume=45 |pages=209–216 |year=2010 |doi=10.11649/sfps.2010.015 |issn=0081-7090 |oclc=5888927367 |url=http://www.snjezana-kordic.de/Rec_SFPS.PDF |language=poljski |archivedate=2012-07-07 |archiveurl=https://www.webcitation.org/68yTJlCFB?url=http://www.snjezana-kordic.de/Rec_SFPS.PDF |deadurl=yes |accessdate=2014-05-09 |id={{S2CID|146853384}}. {{CEEOL|186973}}. {{ZDB (DE)|202237-0}} }} *{{cite journal |author=Glušica, Rajka |title=O nacionalizmu u jeziku: prikaz knjige ''Jezik i nacionalizam'' |journal=Riječ |location=Nikšić |volume=5 |pages=185–191 |year=2011 |issn=0354-6039 |url=http://www.ff.ac.me/dokumenta2/RIJEC%205%20prelom%2019%204.pdf |archivedate=2012-07-12 |deadurl=yes |archiveurl=https://www.webcitation.org/696SjZkEv?url=http://www.snjezana-kordic.de/Glusica_Rijec.PDF |accessdate=2013-08-08 |id={{ZDB (DE)|1384597-4}} |archive-date=2016-01-07 |access-date=2014-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160107225459/http://vbcg.vbcg.me/scripts/cobiss?command=DISPLAY&base=cobib&rid=5290253 |url-status=dead }} <small>[http://vbcg.vbcg.me/scripts/cobiss?command=DISPLAY&base=cobib&rid=5290253 (COBISS-CG)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160107225459/http://vbcg.vbcg.me/scripts/cobiss?command=DISPLAY&base=cobib&rid=5290253 |date=2016-01-07 }}</small>. *{{cite journal |author=Jaroszewicz, Henryk |title=Recenzja książki ''Jezik i nacionalizam'' |journal=Socjolingwistyka |location=Krakov |volume=26 |page=251–259 |year=2012 |issn=0208-6808 |oclc=912781666 |url=http://www.snjezana-kordic.de/rec_Socjolingwistika_XXVI_2012.pdf |language=poljski |archivedate=2013-05-26 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Gu3yx3IX?url=http://www.snjezana-kordic.de/rec_Socjolingwistika_XXVI_2012.pdf |accessdate=2014-06-03 |id={{ZDB (DE)|17476-2}} |dead-url=yes |archive-date=2013-12-02 |access-date=2014-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131202231714/http://www.snjezana-kordic.de/rec_Socjolingwistika_XXVI_2012.pdf |url-status=dead }} *{{cite journal |author=Krejčí, Pavel |title=Knižní recenze ''Jezik i nacionalizam'' |journal=Opera Slavica - slavistické rozhledy |location=Brno |volume=22 |issue=4 |pages=59–63 |year=2012 |issn=1211-7676 |url=https://digilib.phil.muni.cz/bitstream/handle/11222.digilib/125606/2_OperaSlavica_22-2012-4_11.pdf?sequence=1 |language=češki |archivedate=2015-09-24 |deadurl=no |archiveurl=https://www.webcitation.org/6bmgiSr31?url=https://digilib.phil.muni.cz/bitstream/handle/11222.digilib/125606/2_OperaSlavica_22-2012-4_11.pdf?sequence=1 |accessdate=2013-09-12 |id={{ZDB (DE)|1223023-6}} }} *{{cite journal |author=Obst, Ulrich |title=Rezension des Buchs ''Jezik i nacionalizam'' |journal=Zeitschrift für Balkanologie |location=Wiesbaden |volume=49 |issue=1 |page=139–147 |year=2013 |issn=0044-2356 |url=http://www.zeitschrift-fuer-balkanologie.de/index.php/zfb/article/view/338/337 |language=njemački |archivedate=2013-11-23 |deadurl=no |archiveurl=https://www.webcitation.org/6LLWir7dg?url=http://www.zeitschrift-fuer-balkanologie.de/index.php/zfb/article/view/338/337 |accessdate=2015-01-09 |id={{ZDB (DE)|201058-6}} }} *{{cite journal |author=Gerun, Bojana |title=Prikaz knjige ''Jezik i nacionalizam'' |journal=[[:sr:Nasleđe (Kragujevac)|Nasleđe – časopis za književnost, jezik, umetnost i kulturu]] |location=Kragujevac |volume=12 |issue=34 |page=269–273 |year=2016 |issn=1820-1768 |url=http://www.filum.kg.ac.rs/dokumenta/izdavastvo/nasledje/brojevi/Nasledje34.pdf |archivedate=2018-09-07 |deadurl=no |archiveurl=https://www.webcitation.org/72FnegVhN?url=http://www.filum.kg.ac.rs/dokumenta/izdavastvo/nasledje/brojevi/Nasledje34.pdf |accessdate=2018-09-07 |id={{ZDB (DE)|2429548-6}} }} {{COBISS-Sr|ID=524416917}}. ;Zaključci iz inozemnih prikaza: Henryk Jaroszewicz [[recenzija|recenziju]] u [[znanstveni časopis|časopisu]] [[Poljska|Poljske]] akademije znanosti ''Socjolingwistyka'' završava sljedećim riječima: {{izdvojeni citat|Zaključno se s punim uvjerenjem može reći da je Jezik i nacionalizam kapitalna monografija. [...] Možemo se čak usuditi reći da monografija Snježane Kordić ima potencijal da postane prekretnica u povijesti [[kroatistika|kroatistike]], epohalno djelo - u punom smislu te riječi - za hrvatsko jezikoslovlje. [...] Stoga djelo Snježane Kordić može postati svojevrsna katarza kroatistike, izvrsno i pošteno razračunavanje s erom u kojoj je hrvatska lingvistika tako često tonula u znanstvenu stagnaciju, reducirana od strane hrvatskih [[elita]] samo na podređenu ulogu oružja korištenog u političkoj borbi za hrvatsku državotvornost. Pitanje je jedino jesu li današnja kroatistika i današnje hrvatsko društvo već spremni prihvatiti jedno takvo djelo kao što je Jezik i nacionalizam?|''Socjolingwistyka'' '''26'''}} U [[Italija|talijanskom]] časopisu ''Studi Slavistici'' Maria Rita Leto u recenziji ističe: {{izdvojeni citat|Godinama se Kordić u Hrvatskoj bori pokušavajući razvezati čvor koji veže jezikoslovlje, nacionalizam i politiku (i godinama je zbog toga marginalizirana i napadana). [...] Ponovno Kordić strpljivo razdvaja lingvistički aspekt od politike, želeći se strogo pridržavati načela lingvistike kako bi zadržala svoju neovisnost od nacionalističke [[propaganda|propagande]] i [[manipulacija|manipulacije]]. [...] Knjiga Snježane Kordić je pisana jasno, [[analiza|analitički]] i čita se s užitkom.|''Studi Slavistici'' '''8'''}} [[Datoteka:Snjezana Kordic keynote presentation Hokkaido University.jpg|thumb|right|360px|Snježana Kordić govori o zaključcima iz svoje [[knjiga|knjige]] na konferenciji u [[Japan]]u 2018.<ref>{{cite web |date=19. decembra 2018 |title=U Japanu konferencije o jeziku i nacionalizmu |url=https://www.tacno.net/kultura/u-japanu-konferencije-o-jeziku-i-nacionalizmu/ |location=Mostar |publisher=''[[Tačno.net]]'' |id={{CROSBI|976044}} |archivedate=2018-12-21 |archiveurl=https://www.webcitation.org/74pZzBl1m?url=https://www.tacno.net/kultura/u-japanu-konferencije-o-jeziku-i-nacionalizmu/ |deadurl=no |accessdate=8. maja 2019 }} ([https://web.archive.org/web/20191028155330/http://src-home.slav.hokudai.ac.jp/sympo/2018winter/images/2018winterposter.pdf program konferencije])</ref>]]U [[london]]skom časopisu ''The Slavonic and East European Review'' recenzija završava tvrdnjom da {{izdvojeni citat|ovom knjigom Kordić nudi uzoritu gestu kako lingvistika može zadržati svoju neovisnost, dostojanstvo i visoke akademske standarde nasuprot političkim manipulacijama.|''[[:en:The Slavonic and East European Review|The Slavonic and East European Review]]'' '''89''' (3)}} A u [[japan]]skom časopisu ''Eurasia Border Review'' se kaže kako {{izdvojeni citat|nakon temeljite analize, autorica s pravom ističe da nema lingvističke ili sociolingvističke osnove koja opravdava ili zahtijeva podjelu srpskohrvatskog u četiri jezika nasljednika.|''Eurasia Border Review'' '''3''' (1)}} [[Znanstveni časopis]] ''Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej'' objavio je recenziju Jerzya Molasa u kojoj piše da knjiga ''Jezik i nacionalizam'' {{izdvojeni citat|izuzetno brižljivo, koristeći bogatu literaturu iz područja [[slavistika|slavistike]] i opće lingvistike, sociologije, kulturološke antropologije i politologije, predstavlja sve aspekte [[prijepor|spora]] oko srpsko-hrvatskog jezika. Vjerojatno više od polovice teksta čine prikladno izabrani [[citati]] iz radova, uglavnom autora s engleskog i njemačkog govornog područja, koji se odnose na ovu temu.|''[[:pl:Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej|Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej]]'' '''45'''}} Henryk Jaroszewicz također zapaža da {{izdvojeni citat|Monografija Snježane Kordić je nesumnjivo plod dubinskog izučavanja raznih aspekata jezične politike na području Hrvatske i bivše Jugoslavije. Ogromna količina citata i [[bibliografija]] koja obuhvaća preko petsto djela proizišlih iz pera njemačkih i [[Velika Britanija|engleskih]], ali i [[Francuska|francuskih]], [[Švedska|švedskih]], [[Rusija|ruskih]], [[Danska|danskih]], hrvatskih, srpskih i poljskih znanstvenika, pokazuje da je Kordić pripremajući Jezik i nacionalizam detaljno prostudirala širok dijapazon literature o toj problematici. Rezultat tog rada je jedno impresivno djelo.|''Socjolingwistyka'' '''26'''}} Hrvatski znanstvenik Goran Miljan je u [[Berlin]]u objavio recenziju u kojoj ocjenjuje da {{izdvojeni citat|Kordić razrađuje ideje jezika, lingvistike, politike, povijesti, kulture itd. na dobro [[struktura|strukturiran]] i akademski izuzetno pohvalan način.|''[[:de:H-Soz-Kult|H-Soz-Kult]]''}} [[Datoteka:Snjezana Kordic keynote presentation Prague.jpg|thumb|right|190px|Snježana Kordić iznosi zaključke iz svoje [[knjiga|knjige]] na konferenciji u [[Prag]]u 2018.<ref>{{cite web |date=21. oktobra 2018 |title=U Pragu konferencija o jeziku |url=https://www.tacno.net/nasi-u-svijetu/u-pragu-konferencija-o-jeziku |location=Mostar |publisher=''[[Tačno.net]]'' |id={{CROSBI|976385}} |archivedate=2018-12-13 |archiveurl=https://www.webcitation.org/74ddGrZjW?url=https://www.tacno.net/nasi-u-svijetu/u-pragu-konferencija-o-jeziku |deadurl=no |accessdate=5. aprila 2019 }}</ref>]]Pavel Krejčí u recenziji objavljenoj u [[Češka|češkom]] [[Filologija|filološkom]] časopisu naglašava da {{izdvojeni citat|knjiga je bez sumnje jedna od najvažnijih i najvrednijih [[publikacija]] o datoj temi.|''Opera Slavica - slavistické rozhledy'' '''22''' (4)}} Njemački lingvist Ulrich Obst nakon što je istakao da se u knjizi "svi pseudoargumenti bravurozno osporavaju" završava recenziju sljedećom rečenicom: {{izdvojeni citat|Čovjek bi jako poželio ovoj knjizi da naiđe na plodno tlo prvenstveno kod osoba koje su na prominentnim pozicijama u političkom i kuturnom životu dotičnih država i da tamo gdje je potrebno dovede do promjena u razmišljanju.|''Zeitschrift für Balkanologie'' '''49''' (1)}} === Prijevod knjige === *{{cite book|language=španjolski |title=Lengua y Nacionalismo |location=Madrid |publisher=Euphonía Ediciones |year=2014 |page=416 |isbn=978-84-936668-8-0 |ol=16814702W |id={{CROSBI|694545}}|postscript=. Índice {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304061652/http://www.euphoniaediciones.com/plataforma/libros/lengua-y-nacionalismo-17-89-7-2-1 |date=2016-03-04 }}}}. i ponovljeno izd{{cite book|series=Bibliotheca Balcanica 1|publisher=Doxa & Episteme |year=2021 |page=553 |asin=B09NNTBYYP}} === Priznanje izdavaču === Najtiražniji njemački politički [[Dnevni list|dnevnik]] ''[[:de:Süddeutsche Zeitung Magazin|Süddeutsche Zeitung]]'', 29.12.2010. str. 2,<ref>{{cite news|title=Menschen, die Frieden stiften |publisher=''[[:de:Süddeutsche Zeitung Magazin|Süddeutsche Zeitung]]'' |location=München |date=2010-12-29 |pages=2 |url=https://archive.org/details/SnjezanaKordicInSZ29122010 |language=njemački |issn=0174-4917 |accessdate=2018-06-07}}</ref> proglasio je izdavača Nenada Popovića povodom objavljivanja knjige ''Jezik i nacionalizam'' za jednog od šest najistaknutijih [[Mirotvorci|mirotvoraca]] u svijetu za godinu 2010., kao jedinog [[Evropa|Evropljanina]] među njima.<ref>{{cite web |last=Simić |first=Tanja |date=11. januara 2011 |title=Njemačka mirovna nagrada književnom enfant terribleu: razgovor s Nenadom Popovićem |url=http://arhiva.nacional.hr/clanak/99429/nenad-popovic-njemacka-mirovna-nagrada-knjizevnom-enfant-terribleu |location=Zagreb |publisher=''[[Nacional]]'' |pages=52–56 |archivedate=2012-07-11 |archiveurl=https://www.webcitation.org/694ZHL0Q6?url=http://www.nacional.hr/clanak/99429/nenad-popovic-njemacka-mirovna-nagrada-knjizevnom-enfant-terribleu |deadurl=no |issn=1330-9048 |accessdate=9. decembra 2016 }}</ref> U Hrvatskoj je ''Jezik i nacionalizam'' uvršten među pet "''knjiga desetljeća iz područja mirotvorstva, nenasilnog djelovanja i [[Ljudska prava|ljudskih prava]].''"<ref>[https://archive.org/details/knjigadesetljecazamir Centar za mir, nensailje i ljudska prava]</ref> === Inspiracija za međunarodni projekt === Knjiga je poslužila kao [[inspiracija]] za međunarodni projekt ''[[Deklaracija o zajedničkom jeziku#Regionalni projekt Jezici i nacionalizmi|Jezici i nacionalizmi]]'', u kojem je kao članica radne grupe iz Hrvatske sudjelovala i autorica knjige.<ref>{{cite journal|last=Bugarski |first=Ranko|authorlink=Ranko Bugarski|title="The Declaration on the Common Language": A View from the Inside |trans-title="Deklaracija o zajedničkom jeziku": pogled iznutra |language=engleski |journal= Aegean Working Papers in Ethnographic Linguistics |volume=2 |issue=2 |page=23 |year=2019 |doi=10.12681/awpel.22595 |issn=2858-2801 |id={{S2CID|216297674}} |url=https://ejournals.epublishing.ekt.gr/index.php/awpel/article/view/22595/19212 |deadurl=no |accessdate=17. VII. 2022 |quote=The Declaration came into being as a result of a year-long regional project called "Jezici i nacionalizmi" [Languages and nationalisms], originally inspired by an influential book by the well-known Croatian linguist Snježana Kordić (2010).}}</ref><ref>{{cite web |title=Srbi, Hrvati, Bošnjaci i Crnogorci govore istim jezikom |work=emisija N1 na jedan |url=http://ba.n1info.com/a123713/Vijesti/Vijesti/Snjezana-Kordic-u-vezi-jezika.html |publisher=''[[N1 (televizija)]]'' |date=21. septembra 2016 |accessdate=3. aprila 2018 |archivedate=2017-12-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171201043043/http://ba.n1info.com/a123713/Vijesti/Vijesti/Snjezana-Kordic-u-vezi-jezika.html |deadurl=yes }} minuta 01:05</ref><ref>{{YouTube|cAek_v71bLE|Tribina "Čiji je naš jezik?", minuta 25:20}}</ref> Potom je bila uključena i u radnu grupu koja je sastavljala [[Deklaracija o zajedničkom jeziku|Deklaraciju o zajedničkom jeziku]], podržanu potpisima od preko deset tisuća ljudi. == Intervjui s autoricom povodom knjige == Povodom knjige objavljivani su u čitavoj regiji intervjui s autoricom. ;U Hrvatskoj: *{{cite web |last=Fabrio |first=Bisera |date=20. avgusta 2010 |title=Nismo manje Hrvati zato što govorimo isto kao Srbi |url=https://www.jutarnji.hr/globus/arhiva/nismo-manje-hrvati-zato-sto-govorimo-isto-kao-srbi/4093764/ |publisher=''[[globus (tjednik)|Globus]]'' |pages=30–33 |archivedate=2012-07-07 |archiveurl=https://www.webcitation.org/68yyp4DAO?url=http://bib.irb.hr/datoteka/479064.Intervju_Globus.pdf |deadurl=no |location=Zagreb |issn=0353-9903 |accessdate=4. maja 2013 |id={{CROSBI|479064}} }} *{{cite web |last=Dragojević |first=Rade |date=6. avgust 2010 |title=Hrvati i Srbi u Hrvatskoj jezično se ne razlikuju |url=http://bib.irb.hr/datoteka/479067.Intervju_Novosti.doc |publisher=''[[Novosti (Hrvatska)|Novosti]]'' |pages=14–15 |archivedate=2012-07-07 |archiveurl=https://www.webcitation.org/68yyipIaG?url=http://bib.irb.hr/datoteka/479067.Intervju_Novosti.doc |deadurl=no |location=Zagreb |issn=1845-8955 |accessdate=1. oktobra 2014 |id={{CROSBI|479067}} }} *{{cite web |last=Gromača Vadanjel |first=Tatjana |date=4. septembra 2010 |title=Hrvatska je još u kamenom dobu |url=http://bib.irb.hr/datoteka/485552.Intervju_Novi_list.jpg |publisher=''[[Novi list]]'' |pages=10–11 u prilogu ''Pogled'' |archivedate=2014-07-19 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6RBNI5fME?url=http://david-udruga.hr/novosti/bez-komentara/2010/09/05/hrvatska-je-jos-u-kamenom-dobu/ |deadurl=no |location=Rijeka |issn=1334-1545 |accessdate=27. jula 2014 |id={{CROSBI|485552}} }} *{{cite web |last=Bakotin |first=Jerko |date=29. septembra 2010 |title=Otrovne laži o jeziku |url=http://www.h-alter.org/vijesti/kultura/otrovne-lazi-o-jeziku |publisher=''[http://www.h-alter.org/stranice/impressum H-alter]'' |archivedate=2012-07-07 |archiveurl=https://www.webcitation.org/68yyzxriu?url=http://www.h-alter.org/vijesti/kultura/otrovne-lazi-o-jeziku |deadurl=yes |location=Zagreb |issn=1847-3784 |accessdate=9. januara 2013 |id={{CROSBI|485554}} }} *{{cite web |last=Matijanić |first=Vladimir |date=6. novembra 2010 |title=Podudaranje jezika i nacije samo je mit |url=http://www.slobodnadalmacija.hr/Spektar/tabid/94/articleType/ArticleView/articleId/120453/Default.aspx |publisher=''[[Slobodna Dalmacija]]'' |page=9 u prilogu ''Spektar'' |archivedate=2012-07-07 |archiveurl=https://www.webcitation.org/68yz5nEhP?url=http://bib.irb.hr/datoteka/494871.Intervju_Slobodna_Dalmacija.jpg |deadurl=yes |location=Split |issn=0350-4662 |accessdate=18. aprila 2013 |id={{CROSBI|494871}} }} *{{cite web |last=Popović |first=Sofija |date=6. decembra 2011 |title=HAZU treba ukinuti a jezične puritance bojkotirati jer zarađuju na nacionalizmu |url=http://arhiva.nacional.hr/clanak/121072/hazu-treba-ukinuti-a-jezicne-puritance-bojkotirati-jer-zaraduju-na-nacionalizmu |publisher=''[[Nacional]]'' |pages=64–68 |archivedate=2012-07-07 |archiveurl=https://www.webcitation.org/68yzBqzSX?url=http://bib.irb.hr/datoteka/565689.Intervju_Nacional.PDF |deadurl=no |location=Zagreb |issn=1330-9048 |accessdate=2. februara 2014 |id={{CROSBI|565689}} }} *{{cite web |last=Derk |first=Denis |date=10. decembra 2011 |title=Narod može nazivati jezik kako god mu drago |url=http://bib.irb.hr/datoteka/565691.Intervju_Vecernji_list.pdf |publisher=''[[Večernji list]]'' |pages=60–62 u prilogu ''Obzor'' |archivedate=2012-07-07 |archiveurl=https://www.webcitation.org/68yzGDq4C?url=http://bib.irb.hr/datoteka/565691.Intervju_Vecernji_list.pdf |deadurl=no |location=Zagreb |issn=0350-5006 |accessdate=22. decembra 2013 |id={{CROSBI|565691}} }} *{{cite web |last=Grozdanić |first=Dragan |date=20. januara 2012 |title=Kroatisti građane prave nacionalistima |url=http://bib.irb.hr/datoteka/572464.Intervju_Novosti_2012.pdf |publisher=''[[Novosti (Hrvatska)|Novosti]]'' |pages=8–9 |archivedate=2013-09-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130922001039/http://bib.irb.hr/datoteka/572464.Intervju_Novosti_2012.pdf |deadurl=yes |location=Zagreb |issn=1845-8955 |accessdate=6. novembra 2012 |id={{CROSBI|572464}} }} *{{cite web |last=Hut Kono |first=Vinko |date=2. Februara 2012 |title=Kroatisti otuđeni od stvarnosti |url=http://bib.irb.hr/datoteka/569852.Intervju_Zarez.jpg |publisher=''[[:hr:Zarez (časopis)|Zarez]]'' |page=3 |archivedate=2012-06-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120601175420/http://bib.irb.hr/datoteka/569852.Intervju_Zarez.jpg |deadurl=yes |location=Zagreb |issn=1331-7970 |accessdate=17. marta 2013 |id={{CROSBI|569852}} }} *{{cite web |last=Gregović |first=Marko |date=22. marta 2012 |title=Jezik i politika |url=http://bib.irb.hr/datoteka/577047.Kultura_demokracije_HR3_22-3-2012.mp3 |publisher=''[[Hrvatska radiotelevizija|Hrvatski radio 3]]'' |series=''Kultura demokracije'' |archivedate=2012-07-07 |archiveurl=https://www.webcitation.org/68yzUNTjB?url=http://bib.irb.hr/datoteka/577047.Kultura_demokracije_HR3_22-3-2012.mp3 |deadurl=no |location=Zagreb |accessdate=9. avgusta 2012 |id={{CROSBI|577047}} }} 45 minuta. *{{cite web |last=Cuculić |first=Kim |date=19. januara 2013 |title=Ćirilica u Vukovaru nije znak dvojezičnosti |url=http://bib.irb.hr/datoteka/616768.Intervju_Novi_list_2013.jpg |publisher=''[[Novi list]]'' |pages=14–15 u prilogu ''Pogled'' |archivedate=2013-02-03 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6E9xjikZb?url=http://www.snjezana-kordic.de/Intervju_Novi-list_2013.pdf |deadurl=no |location=Rijeka |issn=1334-1545 |accessdate=2. juna 2013 |id={{CROSBI|616768}} }} *{{cite web |last=Jovanović |first=Nenad |date=19. aprila 2013 |title=Govorimo istim jezikom |url=http://www.novossti.com/2013/04/snjezana-kordic-govorimo-istim-jezikom/ |publisher=''[[Novosti (Hrvatska)|Novosti]]'' |pages=26–27 |archivedate=2013-04-27 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6GC0TBeUL?url=http://www.novossti.com/2013/04/snjezana-kordic-govorimo-istim-jezikom/ |deadurl=no |location=Zagreb |issn=1845-8955 |accessdate=3. marta 2014 |id={{CROSBI|627082}} }} ; {{cite web |date=juni 2013 |title=Lingvisten Snježana Kordić: Vi talar sammar språk! |url=http://www.dijaspora.nu/svedski/tema/snjezana.php |language=prijevod na švedski |publisher=''[[:sr:Dijaspora (časopis)|Diaspora]]'' 16 (3) |pages=10–13 |location=[[Štokholm]] |archivedate=2013-08-10 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6IlREXG3e?url=http://www.dijaspora.nu/svedski/tema/snjezana.php |deadurl=yes |issn=1402-9308 |accessdate=4. marta 2014 }} *{{cite web |last=Pilsel |first=Drago |date=26. oktobra 2013 |title=Gdje je prisutan jezični purizam, prisutan je i nacionalizam |url=http://www.autograf.hr/kad-god-je-prisutan-jezicni-purizam-prisutan-je-i-nacionalizam/ |publisher=''[http://www.autograf.hr/ Autograf]'' |archivedate=2013-10-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131030014500/http://www.autograf.hr/kad-god-je-prisutan-jezicni-purizam-prisutan-je-i-nacionalizam/ |deadurl=yes |location=Zagreb |issn=1849-143X |accessdate=17. Decembra 2013 |id={{CROSBI|660934}} }} *{{cite web |last=Stanković |first=Aleksandar |authorlink=Aleksandar Stanković |date=25. maja 2014 |title=Nedjeljom u dva: gost Snježana Kordić |url=https://www.youtube.com/watch?v=REoQlyt8HKU |publisher=''[[Hrvatska radiotelevizija|Hrvatska televizija 1]]'' |archivedate=2020-01-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200109120602/https://www.youtube.com/watch?v=REoQlyt8HKU |deadurl= |location=Zagreb |accessdate=9. juna 2015 |id={{CROSBI|705821}} }} 60 minuta. *{{cite web|last=Gromača Vadanjel |first=Tatjana |date=4. jula 2015 |title=Jezikoslovci odbacili znanost u korist nacionalističke politike |url=http://www.novilist.hr/Vijesti/Hrvatska/Snjezana-Kordic-Jezikoslovci-odbacili-znanosti-u-korist-nacionalisticke-politike |publisher=''[[Novi list]]'' |pages=12–13 u prilogu ''Pogled'' |archivedate=11 jula 2015 |deadurl=no |location=Rijeka |issn=1334-1545 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150711121120/http://www.novilist.hr/Vijesti/Hrvatska/Snjezana-Kordic-Jezikoslovci-odbacili-znanosti-u-korist-nacionalisticke-politike |accessdate=23 jula 2015 |id={{CROSBI|768101}}}} *{{cite web |last=Derk |first=Denis |title=Neki Srbi misle da Deklaracija favorizira Hrvate |url=https://www.vecernji.hr/kultura/neki-srbi-misle-da-deklaracija-favorizira-hrvate-1160790 |publisher=''[[Večernji list]]'' |pages=36–37 |location=Zagreb |issn=0350-5006 |date=4. aprila 2017. |archivedate=2017-09-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170921173932/https://www.vecernji.hr/kultura/neki-srbi-misle-da-deklaracija-favorizira-hrvate-1160790 |deadurl=yes |accessdate=15. februara 2018 |id={{CROSBI|935899}} }} *{{cite web |last=Lasić |first=Igor |title=Četiri naziva uzgajaju zabludu o četiri jezika |url=http://www.portalnovosti.com/snjezana-kordic-cetiri-naziva-uzgajaju-zabludu-o-cetiri-jezika |publisher=''[[Novosti (Hrvatska)|Novosti]]'' |pages=16–17 |archivedate=2017-03-02 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6oepFXjTa?url=http://www.portalnovosti.com/snjezana-kordic-cetiri-naziva-uzgajaju-zabludu-o-cetiri-jezika |deadurl=no |location=Zagreb |issn=1845-8955 |date=13. januara 2017. |accessdate=5. juna 2018 |id={{CROSBI|935903}} }} ;U Srbiji: *{{cite web |last=Nikolić |first=Tatjana |date=28. oktobra 2010 |title=Odstrel reči |url=http://bib.irb.hr/datoteka/494868.Intervju_NIN.doc |publisher=''[[Nedeljne informativne novine|NIN]]'' |pages=58–59 |archivedate=2013-09-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130922024333/http://bib.irb.hr/datoteka/494868.Intervju_NIN.doc |deadurl=yes |location=Beograd |issn=0027-6685 |accessdate=6. decembra 2012 |id={{CROSBI|494868}} }} *{{cite web |last=Jovanović Maldoran |first=Srđan |date=14. maja 2011 |title=Nacionalizam, jezik i EU |url=http://bib.irb.hr/datoteka/513962.Intervju_Danas.jpg |publisher=''[[Danas (novine)|Danas]]'' |pages=7–8 |archivedate=2013-09-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130923070256/http://bib.irb.hr/datoteka/513962.Intervju_Danas.jpg |deadurl=yes |location=Beograd |issn=1450-538X |accessdate=2. februara 2013 |id={{CROSBI|513962}} }} *{{cite web |last=Knežević |first=Jurica |date=6. oktobra 2012 |title=Govorimo istim jezikom |url=http://bib.irb.hr/datoteka/600213.Intervju_Kordic_Vecernje_novosti_6.10.2012.jpg |publisher=''[[Večernje novosti]]'' |page= |archivedate=2012-12-10 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Co4k0EYX?url=http://bib.irb.hr/datoteka/600213.Intervju_Kordic_Vecernje_novosti_6.10.2012.jpg |deadurl=no |location=Beograd |issn=0350-4999 |accessdate=8. aprila 2014 |id={{CROSBI|600213}} }} *{{cite web |last=Pavlica |first=Damjan |date=9 January 2013 |title=Ćirilica u Vukovaru nije znak dvojezičnosti |url=http://www.e-novine.com/intervju/intervju-drustvo/77202-irilica-Vukovaru-nije-znak-dvojezinosti.html |publisher=''[[E-novine]]'' |archivedate=2013-02-03 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6E9xNL3IP?url=http://www.e-novine.com/intervju/intervju-drustvo/77202-irilica-Vukovaru-nije-znak-dvojezinosti.html |deadurl=no |location=Beograd |accessdate=11. maja 2014 |id={{CROSBI|619329}} }} *{{cite web |last=Ćirić |first=Saša |date=27. februara 2013 |title=Regionalni kulturni fenomeni |url=http://bib.irb.hr/datoteka/620761.Intervju_RB2_27-2-2013.wma |publisher=''[[Radio Beograd|Radio Beograd 2]]'' |series=''[http://www.rts.rs/page/radio/sr/story/24/Radio+Beograd+2/1273700/Oko+Balkana.html Oko Balkana]'' |archivedate=2013-03-08 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6EyF35Uyz?url=http://bib.irb.hr/datoteka/620761.Intervju_RB2_27-2-2013.wma |deadurl=no |location=Beograd |accessdate=19. marta 2013 |id={{CROSBI|620761}} }} 40 minuta. *{{cite web |last=Stevanović |first=Marjana |date=23. oktobra 2013 |title=U Vukovaru vlada jezični aparthejd |url=http://www.danas.rs/danasrs/drustvo/u_vukovaru_vlada_jezicni_aparthejd_.55.html?news_id=269784 |publisher=''[[Danas (novine)|Danas]]'' |page=7 |archivedate=2013-10-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131025044043/http://www.danas.rs/danasrs/drustvo/u_vukovaru_vlada_jezicni_aparthejd_.55.html?news_id=269784 |deadurl=yes |location=Beograd |issn=1450-538X |accessdate=1. novembra 2013 |id={{CROSBI|660950}} }} ; {{cite web |date=2. novembra 2013 |title=Comment la langue sert d’alibi aux thèses nationalistes |url=http://balkans.courriers.info/article23499.html |language=prijevod na francuski |publisher=''[[:fr:Le Courrier des Balkans|Le Courrier des Balkans]]'' |archivedate=2013-11-02 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6KpTugm07?url=http://balkans.courriers.info/article23499.html |deadurl=no |accessdate=12. decembra 2013 }} *{{cite web |last=Dragosavac |first=Predrag |date=19. februara 2014 |title=Među lingvistima vlada zatvoreni korporativni duh |url=http://www.transeurope-express.eu/intervju-snjezana-kordic-medu-lingvistima-vlada-zatvoreni-korporativni-duh/ |publisher=''Trans Europe Express'' |archivedate=2014-02-26 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Ng9R19sC?url=http://www.transeurope-express.eu/intervju-snjezana-kordic-medu-lingvistima-vlada-zatvoreni-korporativni-duh/ |deadurl=yes |location=Beograd |accessdate=23. marta 2014 }} ; {{cite web |date=10. februara 2014 |title=El nacionalismo lingüístico: una ideología pandémica |url=http://www.euphoniaediciones.com/canal/lengua-y-nacionalismo/11 |language=prijevod na španjolski |publisher=''Euphonía Ediciones'' |archivedate=2014-02-26 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Ng9hK8p8?url=http://www.euphoniaediciones.com/canal/lengua-y-nacionalismo/11 |deadurl=yes |location=Madrid |accessdate=12. juna 2014 |id={{CROSBI|688741}} }} *{{cite web |last=Stevanović |first=Marjana |date=5. oktobra 2016 |title=Lingvisti plešu u nacionalističkom kolu |url=http://www.danas.rs/drustvo.55.html?news_id=329175 |publisher=''[[Danas (novine)|Danas]]'' |location=Beograd |issn=1450-538X |page=1, 6–7 |archivedate=2018-09-07 |deadurl=no |archiveurl=https://www.webcitation.org/72FsmKcc6?url=https://www.danas.rs/drustvo/lingvisti-plesu-u-nacionalistickom-kolu/ |accessdate=7. septembra 2018 |id={{CROSBI|936087}} }} *{{cite web |last=Ćirić |first=Saša |date=12. oktobra 2016 |title=Regionalni kulturni fenomeni |url=http://bib.irb.hr/datoteka/936086.Intervju_Oko_Balkana_12-10-2016.mp3 |publisher=''[[Radio Beograd|Radio Beograd 2]]'' |series=''[http://www.rts.rs/page/radio/sr/story/24/radio-beograd-2/2484438/oko-balkana.html Oko Balkana]'' |accessdate=2. avgusta 2018 |id={{CROSBI|936086}} |archive-date=2019-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327085657/http://bib.irb.hr/datoteka/936086.Intervju_Oko_Balkana_12-10-2016.mp3 }} 19 minuta ili [http://www.tacno.net/novosti/intervju-snjezana-kordic-radikalni-nacionalisti-su-na-vodecim-pozicijama/ transkripcija]. *{{cite web|last=Mojsilović |first=Julijana |date=13. oktobra 2016 |title=Cilj nacionalizma je izokrenuta slika stvarnosti |url=http://www.novimagazin.rs/vesti/intervju-dr-snjezana-kordic-cilj-nacionalizma-je-izokrenuta-slika-stvarnosti|publisher=''Novi magazin'' |series=''[http://www.novimagazin.rs/vesti/intervju-dr-snjezana-kordic-cilj-nacionalizma-je-izokrenuta-slika-stvarnosti/0/nedeljnik290 TV Novi magazin]'' |issn=2217-5628 |accessdate= 4. septembra 2018 |id={{CROSBI|936088}}}} 7 minuta. *{{cite web |last=Ćirić |first=Sonja |date=13. aprila 2017 |title=Jezik više naroda |url=http://www.vreme.co.rs/cms/view.php?id=1490801 |publisher=''[[Vreme]]'' |archivedate=2017-08-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170826190152/http://www.vreme.co.rs/cms/view.php?id=1490801 |deadurl=yes |location=Beograd |issn=0353-8028 |accessdate=4. avgusta 2018 |id={{CROSBI|936009}} }} ;U Bosni i Hercegovini: *{{cite web |last=Begović |first=Nađa |date=12. avgusta 2010 |title=Jezik za zube - Govori kao što govoriš |url=http://bib.irb.hr/datoteka/479065.Intervju_Slobodna_Bosna.doc |publisher=''[[Slobodna Bosna]]'' |pages=58–61 |archivedate=2012-06-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120601175056/http://bib.irb.hr/datoteka/479065.Intervju_Slobodna_Bosna.doc |deadurl=yes |location=Sarajevo |issn=0354-1436 |accessdate=4. marta 2014 |id={{CROSBI|479065}} }} *{{cite web |author=[[Federalna novinska agencija|FENA]] |date=21. marta 2011 |title=Kod nas ljudi robuju pogrešnom uvjerenju da se nacija i jezik moraju podudarati |url=http://www.fena.ba/public2/Category.aspx?news_id=FSA933599 |publisher=''[[Federalna novinska agencija]]'' |archivedate=2012-07-07 |archiveurl=https://www.webcitation.org/68yzeKiOk?url=http://www.fena.ba/public2/Category.aspx?news_id=FSA933599 |deadurl=yes |location=Sarajevo |accessdate=2. novembra 2013 |id={{CROSBI|509244}} }} *{{cite web |last=Tikveša |first=Amer |date=20. maja 2011 |title=Jezik kao sredstvo manipulacije |url=http://bib.irb.hr/datoteka/514156.Intervju_Dani.PDF |publisher=''[[Bosanskohercegovački Dani|Dani]]'' |pages=70–72 |archivedate=2012-06-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120601174758/http://bib.irb.hr/datoteka/514156.Intervju_Dani.PDF |deadurl=yes |location=Sarajevo |issn=1512-5130 |accessdate=3. oktobra 2012 |id={{CROSBI|514156}} }} *{{cite web |last=Babić |first=Ladislav |date=6. januara 2012 |title=Jezikoslovci otuđeni od jezika |url=http://tacno.net/interview/snjezana-kordic-jezikoslovci-otueni-od-jezika/ |publisher=''[[Tačno.net]]'' |archivedate=2012-07-07 |archiveurl=https://www.webcitation.org/68yzna4Hx?url=http://www.tacno.net/InterviewNovost.aspx?id=12327 |deadurl=no |location=Mostar |accessdate=2. marta 2014 |id={{CROSBI|572465}} }} *{{cite web |last=Osmić |first=Anes |date=22. oktobra 2012 |title=Jezik, nacija i laži |url=http://bib.irb.hr/datoteka/600212.Intervju_Novinar.pdf |publisher=''[http://novinar.me/2015/03/08/snjezana-kordic-jezik-nacija-i-lazi/ Novinar.me]'' |archivedate=2012-12-10 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Co4bnkc9?url=http://bib.irb.hr/datoteka/600212.Intervju_Novinar.pdf |deadurl=no |location=Sarajevo |accessdate=6. maja 2013 |id={{CROSBI|600212}} }} *{{cite web |last=Omerbegović |first=Nermina |date=19. februara 2013 |title=Nacionalistički krugovi usađuju krivo uvjerenje da svaka nacija mora imati zaseban jezik |url=http://www.fena.ba/public2/Category.aspx?news_id=FSA1117561 |publisher=''[[Federalna novinska agencija]]'' |archivedate=2013-02-22 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6EcJYQIyT?url=http://www.fena.ba/public2/Category.aspx?news_id=FSA1117561 |deadurl=yes |location=Sarajevo |accessdate=1. jula 2014 |id={{CROSBI|616772}} }} *{{cite web |last=Vuković |first=Uglješa |date=21. februara 2013 |title=Javnosti je prešućen opis naše jezične situacije |url=http://www.diskriminacija.ba/node/356 |publisher=''Diskriminacija'' |archivedate=2013-09-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130922024236/http://www.diskriminacija.ba/node/356 |deadurl=yes |location=Sarajevo |accessdate=11. aprila 2013 |id={{CROSBI|619326}} }} *{{cite web |last=Isović |first=Maja |date=14. februara 2014 |title=Forsiraju netočnu percepciju jezične stvarnosti |url=http://www.6yka.com/novost/50961/buka-intervju-snjezana-kordic-forsiraju-netocnu-percepciju-jezicne-stvarnosti |publisher=''[[Buka magazin|Buka]]'' |archivedate=2014-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140304062406/http://www.6yka.com/novost/50961/buka-intervju-snjezana-kordic-forsiraju-netocnu-percepciju-jezicne-stvarnosti |deadurl=yes |location=Banja Luka |issn=2233-1093 |accessdate=4. juna 2014 |id={{CROSBI|688743}} }} *{{cite web |last=Kahrović-Posavljak |first=Amila |authorlink=Amila Kahrović-Posavljak |date=18. jula 2014 |title=Sveto trojstvo jezika, nacije i države |url=http://bib.irb.hr/datoteka/705823.Intervju__Dani-2014_br892.pdf |publisher=''[[Bosanskohercegovački Dani|Dani]]'' |pages=60–62 |archivedate=2014-10-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141022023000/http://bib.irb.hr/datoteka/705823.Intervju__Dani-2014_br892.pdf |deadurl=yes |location=Sarajevo |issn=1512-5130 |accessdate=22. jula 2014 |id={{CROSBI|705823}} }} *{{cite web |last=Galić |first=Štefica |authorlink=Štefica Galić |date=15. februara 2015 |title=Ovdašnja društva su zaglibljena u besmislenim, apsurdnim temama |url=http://tacno.net/interview/intervju-snjezana-kordic-ovdasnja-drustva-su-zaglibljena-u-besmislenim-apsurdnim-temama/ |publisher=''[[Tačno.net]]'' |archivedate=2015-03-06 |deadurl=no |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Wp429MHc?url=http://tacno.net/interview/intervju-snjezana-kordic-ovdasnja-drustva-su-zaglibljena-u-besmislenim-apsurdnim-temama/ |location=Mostar |accessdate=9. marta 2015 |id={{CROSBI|752892}} }} *{{cite web |first=Neđad |last=Husković |date=16. marta 2015 |title=Jezik kao izgovor za segregaciju u obrazovanju |url=http://bib.irb.hr/datoteka/757773.Intervju-Radio-Mostar-Kordic-16-3-2015.m4a |publisher=''[http://www.radiomostar.ba/ Radio Mostar]'' |archivedate=2022-06-28 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220628041051/https://www.youtube.com/watch?v=PVWEAcBB6DY |accessdate=12. aprila 2015 |id={{CROSBI|757773}} }} 15 minuta. *{{cite web |first=Mirsad |last=Behram |date=17. marta 2015 |title=Jezičke i podjele u školama odgovaraju političarima i lingvistima |url=http://www.slobodnaevropa.org/content/jezicke-podjele-u-obrazovanju-odgovaraju-politicarima-i-lingvistima/26904190.html |publisher=''[[Radio slobodna Evropa]]'' |archivedate=2015-03-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150322233833/http://www.slobodnaevropa.org/content/jezicke-podjele-u-obrazovanju-odgovaraju-politicarima-i-lingvistima/26904190.html |deadurl= |accessdate=10 April 2015 |id={{CROSBI|757767}} }} 5 minuta. *{{cite web |first=Andrijana |last=Copf |date=25. marta 2015 |title=Jezik je lažni razlog za razdvajanje učenika |url=http://dnevni-list.ba/web1/jezik-je-lazni-razlog-za-razdvajanje-ucenika/ |location=Mostar |publisher=''[[Dnevni list (dnevne novine)]]'' |pages=40–41 |issn=1512-8792 |archivedate=2015-04-10 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150410101137/http://dnevni-list.ba/web1/jezik-je-lazni-razlog-za-razdvajanje-ucenika/ |accessdate=15. Aprila 2015 |id={{CROSBI|757769}} }} *{{cite web |last=Manjgo |first=Sanja |date=18. maj 2015 |title=Vaš glas u medijima |url=http://bib.irb.hr/datoteka/765007.Intervju-radio-Vijee-za-stampu-BiH-18-5-2015.WAV |publisher=''Vijeće za štampu BiH'' |archivedate=2015-11-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151120024023/http://bib.irb.hr/datoteka/765007.Intervju-radio-Vijee-za-stampu-BiH-18-5-2015.WAV |deadurl=yes |accessdate=23. jula 2015 |id={{CROSBI|765007}} }} 7 minuta. *{{cite web |last=Vučić |first=Nikola |authorlink=Nikola Vučić |date=15. juna 2016 |title=Većina lingvista ne želi biti u konfliktu s vladajućom ideologijom |url=http://bib.irb.hr/datoteka/822983.Intervju_Urban_magazin.png |publisher=''Urban magazin'' |location=Sarajevo |issn=1986-6143 |pages=46–49 |archivedate=2016-06-22 |deadurl=no |archiveurl=https://www.webcitation.org/6iSR3QNoi?url=http://bib.irb.hr/datoteka/822983.Intervju_Urban_magazin.png |accessdate=9. februara 2017 |id={{CROSBI|822983}} }} *{{cite web |last=Vučić |first=Nikola |authorlink=Nikola Vučić |title=Srbi, Hrvati, Bošnjaci i Crnogorci govore istim jezikom |work=emisija N1 na jedan |url=http://ba.n1info.com/a123713/Vijesti/Vijesti/Snjezana-Kordic-u-vezi-jezika.html |publisher=''[[N1 (televizija)]]'' |date=21. novembra 2016 |accessdate=3. aprila 2017 |id={{CROSBI|936082}} |archivedate=2017-12-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171201043043/http://ba.n1info.com/a123713/Vijesti/Vijesti/Snjezana-Kordic-u-vezi-jezika.html |deadurl=yes }} 25 minuta. *{{cite web |last=Jašar |first=Minela |date=22. novembra 2016 |title=Konferencija ''Jezici i nacionalizmi'' |work=emisija Novi dan |url=http://ba.n1info.com/a123799/Video/Info/Konferencija-Jezici-i-nacionalizmi.html |publisher=''[[N1 (televizija)]]'' |location=Sarajevo |accessdate=7. maja 2017 |id={{CROSBI|936081}} |archivedate=2016-12-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161228221004/http://ba.n1info.com/a123799/Video/Info/Konferencija-Jezici-i-nacionalizmi.html |deadurl=yes }} 15 minuta. *{{cite web |last=Saljihi |first=Sanija |date=23. novembra 2016 |title=Jezik i nacionalizam |url=http://bib.irb.hr/datoteka/936080.BH_Radio1_23-11-2016.WAV |publisher=''[[Radiotelevizija Bosne i Hercegovine|BH radio 1]]'' |location=Sarajevo |accessdate=6. maja 2017 |id={{CROSBI|936080}} |archive-date=2019-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327085706/http://bib.irb.hr/datoteka/936080.BH_Radio1_23-11-2016.WAV }}, minuta 11:00 *{{cite web |last=Bilić |first=Ivana |date=25. novembra 2016 |title=I dalje ćemo govoriti jednim zajedničkim jezikom |url=https://www.slobodnaevropa.org/a/intervju-snjezana-kordic-jezik/28139068.html |publisher=''[[Radio Slobodna Evropa]]'' |archivedate=2018-09-07 |deadurl=no |archiveurl=https://www.webcitation.org/72G7TjSLr?url=https://www.slobodnaevropa.org/a/intervju-snjezana-kordic-jezik/28139068.html |accessdate=7. aprila 2018 |id={{CROSBI|936079}} }} *{{cite web |title=Jezikoslovci protiv politokratije i etnonacionalizma |date=26. novembra 2016 |url=http://bib.irb.hr/datoteka/936078.Intervju_SK_SENS_TV_26-11-2016_audio.WAV |publisher=''SENS TV (Multimedia News Network)'' |location=Sarajevo |accessdate=10. septembra 2019 |id={{CROSBI|936078}} }}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, minuta 7:30 *{{cite web |last=Reko |first=Lejla |date=11. decembra 2016 |title=Naše škole i fakulteti su rasadište nacionalističkih mitova o jeziku |url=http://www.prometej.ba/clanak/intervju/intervju-sa-snjezanom-kordic-nase-skole-i-fakulteti-su-rasadiste-nacionalistickih-mitova-o-jeziku-2835 |publisher=''Prometej'' |location=Sarajevo |archivedate=2018-09-07 |deadurl=no |archiveurl=https://www.webcitation.org/72G7b6QMV?url=http://www.prometej.ba/clanak/intervju/intervju-sa-snjezanom-kordic-nase-skole-i-fakulteti-su-rasadiste-nacionalistickih-mitova-o-jeziku-2835 |accessdate=1. februara 2018 |id={{CROSBI|936015}} }} *{{cite web |last=Kahrović-Posavljak |first=Amila |authorlink=Amila Kahrović-Posavljak |date=10. decembra 2016 |title=Rješenje je neutralan naziv jezika |url=http://interview.ba/interview/item/102-b-snjezana-kordic-b-rjesenje-je-neutralni-naziv-jezika |publisher=''Interview.ba'' |location=Sarajevo |archivedate=2018-09-07 |deadurl=no |archiveurl=https://www.webcitation.org/72G7k08pr?url=http://interview.ba/interview/item/102-b-snjezana-kordic-b-rjesenje-je-neutralni-naziv-jezika |accessdate=7. avgust 2018 |id={{CROSBI|936018}} }} *{{cite web|first=Amir |last=Zukić |authorlink=Amir Zukić |title=Gošća Pressinga Snježana Kordić |work=emisija Pressing |url=https://www.youtube.com/watch?v=Lwvedwnv24U |publisher=''[[N1 (televizija)]]'' |date=29. marta 2017 |accessdate=11. jula 2018 |id={{CROSBI|935979}}}} 53:15 minuta *{{cite web |last=Marić |first=Bojana |date=23. marta 2018 |title=Jezik kao sredstvo ideološke propagande |url=http://bib.irb.hr/datoteka/935893.Intervju_SK_BH_radio_23-2-2018-Bojana_Mari_Otvoreni_studio.WAV |work=emisija Otvoreni studio |publisher=''[[Radiotelevizija Bosne i Hercegovine|BH radio 1]]'' |location=Sarajevo |accessdate=9. aprila. 2018 |id={{CROSBI|935893}} |archive-date=2018-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180807155315/http://bib.irb.hr/datoteka/935893.Intervju_SK_BH_radio_23-2-2018-Bojana_Mari_Otvoreni_studio.WAV }}, minuta 3:00 *{{cite web |last=Abadžija |first=Maja |title=Deklaracija ruši i posljednji tabu |url=http://bib.irb.hr/datoteka/935790.Intervju-Oslobodjenje-2018.JPG |publisher=''[[Oslobođenje (list)|Oslobođenje]]'' |pages=18–19 |location=Sarajevo |issn=0351-3904 |date=26. marta 2018. |archivedate=2018-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180807125045/http://bib.irb.hr/datoteka/935790.Intervju-Oslobodjenje-2018.JPG |deadurl= |accessdate=7. maja 2018 |id={{CROSBI|935790}} }} *{{cite web |last=Baždalić |first=Ines |date=26. marta 2018 |title=Dan materinskog jezika |url=http://bib.irb.hr/datoteka/935897.Intervju_SK_BH_radio_26-2-2018-Ines_Badali-Epicentar.WAV |work=emisija Epicentar |publisher=''[[Radiotelevizija Bosne i Hercegovine|BH radio 1]]'' |location=Sarajevo |accessdate=4. juna 2018 |id={{CROSBI|935897}} |archive-date=2018-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180807124901/http://bib.irb.hr/datoteka/935897.Intervju_SK_BH_radio_26-2-2018-Ines_Badali-Epicentar.WAV }}, minuta 26:12 *{{cite web |last=Dautbegović-Voloder |first=Alma |title=Kordić: Nacionalizam se zahuktava i danas |work=emisija Novi dan |url=http://ba.n1info.com/a245836/Video/Kordic-Nacionalizam-se-zahuktava-i-danas.html |publisher=''[[N1 (televizija)]]'' |date=27. marta 2018 |accessdate=2. avgusta 2018 |id={{CROSBI|935896}} |archivedate=2018-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180807125437/http://ba.n1info.com/a245836/Video/Kordic-Nacionalizam-se-zahuktava-i-danas.html |deadurl=yes }} minuta 9.44 *{{cite web |last=Sandić-Hadžihasanović |first=Gordana |date=30. marta 2018 |title=Čistoća naroda i jezika ne postoji |url=https://www.slobodnaevropa.org/a/intervju-snjezana-kordic/29135311.html |publisher=''[[Radio Slobodna Evropa]]'' |archivedate=2018-03-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180330181126/https://www.slobodnaevropa.org/a/intervju-snjezana-kordic/29135311.html |deadurl=yes |location=Prag |accessdate=13. jula 2018 |id={{CROSBI|935824}} }} ;U Crnoj Gori: *{{cite web |last=Raičević |first=Rajka |date=12. septembra 2010 |title=Nacionalizam stoji iza uvođenja novogovora |url=http://bib.irb.hr/datoteka/485553.Intervju_Dan.pdf |publisher=''Dan'' |page=9 |archivedate=2012-09-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120907090210/http://bib.irb.hr/datoteka/485553.Intervju_Dan.pdf |deadurl=yes |location=Podgorica |issn=1450-7943 |accessdate=7. decembra 2012 |id={{CROSBI|485553}} }} *{{cite web |last=Lajović |first=Vuk |date=24. jula 2012 |title=Političari prodaju maglu |url=http://bib.irb.hr/datoteka/589513.Intervju_Vijesti_Politicari_prodaju_maglu.pdf |publisher=''[[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]'' |pages= |archivedate=2012-08-23 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6A7znuBvz?url=http://bib.irb.hr/datoteka/589513.Intervju_Vijesti_Politicari_prodaju_maglu.pdf |deadurl=no |location=Podgorica |issn=1450-6181 |accessdate=7. januara 2014 |id={{CROSBI|589513}} }} [http://www.youtube.com/watch?v=TcCgM-cpoQM Video fragment] 10 minuta. *{{cite web |last=Pavičević |first=Ranko |date=novembar 2012 |title=Jezičkim zatvaranjem protiv pomirenja |url=http://bib.irb.hr/datoteka/625438.Intervju_Glas_Boke_2012.PDF |publisher=''Glas Boke'' |pages=13–16 |location=Kotor |issn=1800-7821 |archivedate=2013-09-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130923025341/http://bib.irb.hr/datoteka/625438.Intervju_Glas_Boke_2012.PDF |deadurl=yes |accessdate=5. maja 2013 |id={{CROSBI|625438}} }} *{{cite web |last=Grabić |first=Tanja |date=26. januara 2015 |title=Ne žele priznati da godinama lažu |url=http://bib.irb.hr/datoteka/750854.Intervju-Radio_Dux-CG-2015.pdf |location=Tivat |publisher=''[[Radio Televizija Crne Gore|Radio DUX (radio hrvatske nacionalne manjine u Crnoj Gori)]]'' |series=''[http://www.radiodux.me/vijesti/vijesti/nas-gost-snjezana-kordic U svjetlu kulture]'' |archivedate=2015-02-08 |deadurl=no |archiveurl=https://www.webcitation.org/6WBuvL09S?url=http://bib.irb.hr/datoteka/750854.Intervju-Radio_Dux-CG-2015.pdf |accessdate=3. aprila 2015 |id={{CROSBI|750854}} }} 15 minuta. *{{cite web |last=Rakočević |first=Ksenija |date=20 June 2015 |title=Nacionalizam je jedan oblik luđačke košulje |url=http://www.vijesti.me/caffe/nacionalizam-je-jedan-oblik-ludacke-kosulje-839066 |publisher=''[[Vijesti (Podgorica)|Vijesti]]'' |archivedate=2015-07-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150711121251/http://www.vijesti.me/caffe/nacionalizam-je-jedan-oblik-ludacke-kosulje-839066 |deadurl=yes |location=Podgorica |issn=1450-6181 |accessdate=23. Juli 2015 |id={{CROSBI|768100}} }} *{{cite web |last=Popović |first=Mirjana D. |date=4. septembra 2017 |title=Različiti jezici su legalno ovjerena laž |url=https://www.dan.co.me/?nivo=3&datum=2017-09-05&rubrika=Kultura&clanak=613499&najdatum=2017-09-04 |publisher=''Dan'' |page=11 |location=Podgorica |issn=1450-7943 |archivedate=2019-03-27 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190327085820/https://www.dan.co.me/?nivo=3&datum=2017-09-05&rubrika=Kultura&clanak=613499&najdatum=2017-09-04 |accessdate=3. avgusta 2018 |id={{CROSBI|935983}} }} == Izvori == {{reflist|2}} == Povezano == {{multicol}} *[[Policentrični standardni jezik]] *[[Deklaracija o zajedničkom jeziku]] *[[Srpskohrvatski jezik]] *[[Sociolingvistika]] {{multicol-break}} Knjige [[Snježana Kordić|Snježane Kordić]]: *''[[Relativna rečenica]]'' *''[[Riječi na granici punoznačnosti]]'' {{multicol-end}} == Vanjske veze == {{commonscat|Jezik i nacionalizam}} *[http://bib.irb.hr/datoteka/475567.Jezik_i_nacionalizam.pdf Snježana Kordić, ''Jezik i nacionalizam''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303183918/http://bib.irb.hr/datoteka/475567.Jezik_i_nacionalizam.pdf |date=2016-03-03 }} ([[Portable Document Format|pdf]] [[knjiga|knjige]]) *[https://archive.org/details/KnjigaJezikINacionalizam Knjiga Snježane Kordić, ''Jezik i nacionalizam''] u [[Internet Archive|Internetskoj arhivi]] *[https://www.bib.irb.hr/475567 Ključne riječi i sažetak knjige] u [[Hrvatska znanstvena bibliografija|Hrvatskoj znanstvenoj bibliografiji]] *[https://www.researchgate.net/publication/324531562_Jezik_i_nacionalizam Download knjige] na [[ResearchGate]] *[https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3467646 Abstrakt i cjelovita knjige] na [[SSRN]] *[https://scholar.google.com/scholar?cites=5383119233087808366 Citiranost knjige] prema [[Google Scholar]] *[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:220918333 Sažetak knjige] u [[Semantic Scholar]] *[https://www.altmetric.com/details/69349127 Utjecaj knjige] na osnovi mjerenja koje sprovodi [[Altmetric]] *[http://lccn.loc.gov/2011520778 Indeksiranost knjige] u [[Kongresna biblioteka|Kongresnoj biblioteci]] ([[Kontrolni broj Kongresne biblioteke|LCCN]]) *[http://www.librarything.com/work/10255520 Indeksiranost knjige] u [[LibraryThing]] *[https://openlibrary.org/books/OL25440719M/Lengua_y_Nacionalismo Naslovnica i pregled sadržaja španjolskog prijevoda knjige] u [[Open Library]] *[https://katalog.kgz.hr/pagesResults/bibliografskiZapis.aspx?selectedId=145002763 Dostupnost knjige] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241219203550/https://katalog.kgz.hr/pagesResults/bibliografskiZapis.aspx?selectedId=145002763 |date=2024-12-19 }} korištenjem kataloga [[Knjižnice grada Zagreba|Knjižnica grada Zagreba]] *[https://www.bib.irb.hr/pregled/znanstvenici/173535 Popis svih publikacija Snježane Kordić] u [[CROSBI]] *{{YouTube|YE8YtRPR8YE|Predavanje Snježane Kordić 2015. o temi Jezik i nacionalizam}} (55 minuta) {{Snježana Kordić}} {{Authority control}} {{Izabran}} [[Kategorija:Hrvatske stručne knjige]] [[Kategorija:Djela Snježane Kordić]] [[Kategorija:Knjige na srpskohrvatskom jeziku]] [[Kategorija:Sociolingvistika]] [[Kategorija:Slavistika]] [[Kategorija:Hrvatski jezik]] [[Kategorija:Srpski jezik]] [[Kategorija:Bosanski jezik]] [[Kategorija:Crnogorski jezik]] [[Kategorija:Nacionalizam]] [[Kategorija:Nacionalni mitovi]] [[Kategorija:Knjige 2010.]] 06l48fv7wsn35v4hbrrj0j3ee1iwxh0 Jugoslaveni u Hrvatskoj 0 138964 42682317 42649093 2026-08-31T23:13:57Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682317 wikitext text/x-wiki '''Jugoslaveni u Hrvatskoj''' su građani [[Hrvatska|Republike Hrvatske]] [[jugoslaveni|jugoslavenske]] [[nacionalnost]]i. Jugoslavenska zajednica u Hrvatskoj prema posljednjem popisu iz 2021. godine broji 942 ljudi,<ref name=popis2021>[https://www.bbc.com/serbian/lat/balkan-63179247 Balkan, Srbija i popis 2022: Ko su danas Jugosloveni i ima li ih uopšte] BBC na srpskom. ''Nataša Anđelković; 10.10.2022.''<br>''“Naredne decenije, broj se blago popeo na 331, da bi na poslednjem popisu, 2021. godine 942 ljudi navelo tu opciju, kažu iz hrvatskog Državnog zavoda za statistiku.”''</ref> međutim eksperti i organizacije za ljudska i manjinska prava procjenjuju da u Hrvatskoj ima više desetina hiljada etničkih Jugoslavena.<ref name=rue89>[http://www.rue89.com/2010/12/12/balkans-ces-nostalgiques-de-la-yougoslavie-de-tito-180105 Balkans: ces nostalgiques de la Yougoslavie de Tito] (na francuskom) Rue89. ''Marc Etcheverry; 12.12.2010''</ref><ref name=rue89-nasaju>[http://www.nasajugoslavija.org/doc/nostalgicari_yu.html Balkan: o nostalgičarima Titove Jugoslavije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304131332/http://www.nasajugoslavija.org/doc/nostalgicari_yu.html |date=2016-03-04 }} Udruženje "Naša Jugoslavija". ''Mark Ečeveri''</ref> == Organizacije == ''Glavni članak: [[Udruženje "Naša Jugoslavija"]]' [[Udruženje "Naša Jugoslavija"]] koje zagovara stabilizaciju odnosa među narodima nekadašnje Jugoslavije i čvrsto se zalaže za priznavanje jugoslavenske nacije, održalo je osnivačku skupštinu svog hrvatskog ogranka 29. jula 2009. godine u [[Istra|istarskom]] gradu [[Pula|Puli]].<ref name=rts>[http://www.rts.rs/page/stories/sr/story/11/Region/76977/%22Na%C5%A1a+Jugoslavija%22+osnovana+u+Puli.html "Naša Jugoslavija" osnovana u Puli], [[Radio-televizija Srbije]], ''30.07.2009.''</ref> Udruženje je, među ostalom, uputilo [[Hrvatski sabor|Hrvatskom saboru]] i hrvatskim [[Državni zavod za statistiku (Hrvatska)|Državnom zavodu za statistiku]] inicijativu za priznavanje jugoslavenske nacije.<ref name=rts/> ''Glavni članak: [[Savez Jugoslavena]] Savez Jugoslavena je osnovan 21. Marta 2010. godine u [[Zagreb]]u.<ref name=24sata>[http://www.24sata.info/vijesti/dogadjaji/28866-Zagreb-Osnovan-Savez-Jugoslavena.html Zagreb: Osnovan Savez Jugoslavena]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 24sata.info ''S.B.; 22.03.2010''</ref> Cilj organizacije je provođenje aktivnosti kojima će se omogućiti da se nacionalnost Jugoslaven uvrsti u red službeno priznatih nacija u svim zemljama na jugoslovenskom prostoru i objedinjavanje svih etničkih Jugoslavena bez obzira na njihovo vjersko, političko, spolno ili bilo koje drugo opredjeljenje.<ref name=index>[http://www.index.hr/vijesti/clanak/u-zagrebu-osnovan-savez-jugoslavena-imamo-pravo-na-ocuvanje-bastine-jugoslavije-/482391.aspx U Zagrebu osnovan Savez Jugoslavena: Imamo pravo na očuvanje baštine Jugoslavije] Index.hr ''L.J.; 23.03.2010''</ref> Sastavni je dio Udruženja "Naša Jugoslavija".<ref name=sj>[http://www.nasa-jugoslavija.org/Susret-1.htm Sastanak članova Udruženja "Naša Jugoslavija" i Saveza Jugoslavena] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130121013542/http://www.nasa-jugoslavija.org/Susret-1.htm |date=2013-01-21 }} Udruženje "Naša Jugoslavija" ''06.06.2010''</ref> == Jugoslaveni Hrvatske u dosadašnjim popisima == {| class="wikitable sortable" !Popis !Jugosloveni !u % |- |1971|| 84.118<ref name=popisi1948-2001>Berber, Maja; Grbic, Božo; Pavkov, Slavica (2008). [http://www.demography-lab.prd.uth.gr/6%20SrHr%20u%20RH_BERBER-GRBIC-PAVKOV.pdf Promene udela stanovništva hrvatske i srpske nacionalne pripadnsoti u Republici Hrvatskoj po gradovima i opštinama na osnovu rezultata popisa iz 1991. i 2001. godine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304225844/http://www.demography-lab.prd.uth.gr/6%20SrHr%20u%20RH_BERBER-GRBIC-PAVKOV.pdf |date=2016-03-04 }} pp. 23-62. ISSN 0038-982X.</ref> || 1,90 |- | 1981 || 379.057<ref name=popisi1948-2001/><ref name=jlist-popis>[http://www.jutarnji.hr/vise-je-od-90--hrvata--srbi-su-jedina-manjina-s-vise-od-1-posto-udjela/1073176/ Sve je manje manjina: Više je od 90% Hrvata, Srbi su jedina manjina s više od 1 posto udjela] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121219150534/http://www.jutarnji.hr/vise-je-od-90--hrvata--srbi-su-jedina-manjina-s-vise-od-1-posto-udjela/1073176/ |date=2012-12-19 }} [[Jutarnji list]]. ''Snježana Pavić; 17.12.2012''</ref> || 8,24 |- | [[Popis stanovništva u Hrvatskoj 1991.|1991]] || 106.041<ref name=jlist-popis/><ref name=popis1991-hr>[http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/G1991/pdf/G19914021.pdf Становништво према националној припадности и површина насеља - Хрватска] Republika Srbija - Republički zavod za statistiku</ref> || 2,22 |- | [[Popis stanovništva u Hrvatskoj 2001.|2001]] || 176<ref name=popis2001>[http://www.dzs.hr/Hrv/censuses/Census2001/Popis/H01_03_10/H01_03_10.html 10. Stanovništvo prema narodnosti - detaljna klasifikacija, po županijama, Popis 2001.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191218161539/https://www.dzs.hr/hrv/censuses/Census2001/Popis/H01_03_10/H01_03_10.html |date=2019-12-18 }} Državni zavod za statistiku Republike Hrvatske</ref><ref name=sabor-odbijanje>[http://www.jutarnji.hr/-ako-176-jugoslavena-moze-uci-u-ustav--moze-i-1000-pripadnika-naroda-han--/1067445/ Saborski odbor odbio zahtjev udruge Moja Jugoslavija: ‘Ako 176 Jugoslavena može ući u Ustav, može i 1000 pripadnika naroda Han!’] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160105060132/http://www.jutarnji.hr/-ako-176-jugoslavena-moze-uci-u-ustav--moze-i-1000-pripadnika-naroda-han--/1067445/ |date=2016-01-05 }} [[Jutarnji list]]. ''Robert Bajruši; 20.11.2012''</ref> || 0,004 |- | [[Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011.|2011]] || 331<ref name=popis2021/> || 0,008 |- | [[Popis stanovništva u Hrvatskoj 2021.|2021]] || 942<ref name=popis2021/> || 0,024 |} == Značajne osobe == [[Datoteka:Vatroslav Lisinski.jpg|thumb|[[Vatroslav Lisinski]] se kao delegat na panslovenskom kongresu 1848. godine u [[Prag]]u izjasnio kao prvi Jugoslaven<ref name=lisinski>[http://www.arhivyu.gov.rs/active/sr-latin/home/glavna_navigacija/leksikon_jugoslavije/drzavni_simboli/himna.html Himna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190119121531/http://www.arhivyu.gov.rs/active/sr-latin/home/glavna_navigacija/leksikon_jugoslavije/drzavni_simboli/himna.html |date=2019-01-19 }} Arhiv Jugoslavije</ref>]] * [[Boris Vukobrat]],<ref name=vukobrat>[http://www.fondmir.com/boris_yu.html Boris Vukobrat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111228124001/http://www.fondmir.com/boris_yu.html |date=2011-12-28 }} Fondacija za mir i rešavanje kriza</ref><ref name=vukobrat2>[http://www.monitor.co.me/index.php?option=com_content&view=article&id=1365:svi-i-svuda-&catid=901:broj-1004&Itemid=1900 Svi i svuda] Monitor. ''Tamara Kaliterna; 15.01.2010''</ref> biznismen * [[Miroslav Krleža]],<ref name=krleza>[http://www.nasa-jugoslavija.org/Izvjestaj-Split.pdf Okrugli sto „Pretpostavke za razvoj Jugoslavenstva“, Split 2011 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304105401/http://www.nasa-jugoslavija.org/Izvjestaj-Split.pdf |date=2016-03-04 }} Udruženje „Naša Jugoslavija“</ref> književnik i enciklopedista * [[Vane Ivanović]],<ref name=vane1>[http://pescanik.net/2009/04/mini-manjina-vane-ivanovic/ Mini manjina – Vane Ivanović] Peščanik. ''Dejan Đokić; 04.04.2009''</ref><ref name=vane2>[http://www.vane.hr/Obituaries.htm Vane Ivanovic (1913-1999)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151104060200/http://www.vane.hr/Obituaries.htm |date=2015-11-04 }} Vane.hr ''Nenad V. Petrovic''</ref> politički aktivista, pisac, sportista * [[Leon Lučev]]<ref name=lucev>[https://www.oslobodjenje.ba/vijesti/region/hrvatski-glumac-leon-lucev-osjecam-se-kao-jugoslaven-evo-i-zasto-532772 Hrvatski glumac Leon Lučev: Osjećam se kao Jugoslaven, evo i zašto...] [[Oslobođenje (list)|Oslobođenje]].. 17.02.2020</ref>, kazališni i filmski glumac * [[Nikola Tesla]],<ref name=tesla>[http://www.novossti.com/2012/06/tesla-pepeo/ Tesla, pepeo] Novosti. ''Saša Ilić; 09.06.2012''</ref> naučnik * [[Josip Broz Tito]],<ref name="tito1">Jović, Dejan (2008). [http://books.google.de/books?id=Po03enYpbqsC&pg=PA92&dq=he+was+a+declared+yugoslav&hl=de&sa=X&ei=KyYJU5q0C8HoswbW8YDADA&ved=0CEEQ6AEwAg#v=onepage&q=declared%20yugoslav&f=false Yugoslavia: A State that Withered Away] (na engleskom) Purdue University Press. str. 92. {{ISBN|1-55753-495-0}}.</ref><ref name=tito2>[http://www.alo.rs/vesti/42933/Dice_se_Teslom_Petrovicem_i_Titom Diče se Teslom, Petrovićem i Titom!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111229023438/http://www.alo.rs/vesti/42933/Dice_se_Teslom_Petrovicem_i_Titom |date=2011-12-29 }} Alo novine. ''V. Papović i S. Vrakela; 26.10.2011''</ref> državnik * [[Milan Milišić]],<ref name=milisic>[http://www.e-novine.com/drustvo/41119-ivot-slobodu.html Život za slobodu] E-Novine. ''Dragoljub Todorović; 04.10.2010''</ref><ref name=milisic2>[http://www.novossti.com/2012/05/beatnici-su-danas-aktualniji-nego-ikad/ Beatnici su danas aktualniji nego ikad] Novosti. ''Rade Dragojević; 19.05.2012, broj 648''</ref> pesnik * [[Vatroslav Lisinski]],<ref name=lisinski/> skladatelj * [[Vladimir Arsenijević]],<ref name=arsenijevic>[http://www.tportal.hr/komentari/komentatori/201171/O-pasosu-i-putovnici.html#CommentPaging,P:1 O pasošu i putovnici] tportal.hr ''Vladimir Arsenijević; 26.06.2012''</ref> književnik == Povezano == * [[Savez Jugoslavena]] * [[Jugosloveni u Srbiji]] * [[Jugosloveni u Bosni i Hercegovini]] * [[Jugosloveni u Sloveniji]] * [[Jugoslaveni u Crnoj Gori]] * [[Jugosloveni u Makedoniji]] == Napomene == {{notelist}} == Reference == {{reflist}} [[Kategorija:Biografije, Jugoslavija|* Hrvatska]] [[Kategorija:Etničke grupe Hrvatske]] 4qrawzkb710e5s4loh042h48wqd477o SQL 0 141686 42682234 42351943 2026-08-31T14:34:16Z ~2026-47474-67 388300 /* Osnove */ 42682234 wikitext text/x-wiki '''SQL''' (Structured Query Language) je programski jezik namenjen za upravljanje podacima u relacionim sistemima za upravljanje bazama podataka.Obuhvata unos podataka, upite, ažuriranje i brisanje, šeme kreiranja i menjanja, kao i podatke za kontrolu pristupa. <br /> SQL je najviše korišćen programski jezik za baze podataka. SQL je postao standard Američkog nacionalnog instituta za standarde (ANSI) u 1986. god., kao i Međunarodne organizacije za standarde (ISO) u 1987. god. Od tada standard je poboljšan nekoliko puta sa dodatim funkcijama. == Historija == SQL je razvijen u IBM od strane Donald G. Čemberlena i Rejmond F. Bojsa u ranim 1970-im. Ova verzija, prvobitno nazvana SEQUEL (Structured English Query Language), je dizajniran da manipuliše i preuzima podatke koji su se skladištili u IBM kvazi-relacionim sistemom za upravljanje bazama podataka,System R. U junu 1979. god. Relational Software (sada Oracle Corporation) predstavio je prvu komercijlno dostupnu verziju SQL, Oracle V2. == Osnove == SQL jezik je podeljena na nekoliko jezičkih elemenata: * '''Klauzule''' (Clauses), koje su sastavni delovi izjava i upita. (U nekim slučajevima klauzule su opcione). * '''Izraza''' (Expressions), koji mogu da proizvedu ili skalarnu vrednost ili tabele koje se sastoje od kolona i redova sa podacima. * '''Predikata''' (Predicates), koji se koriste za ograničavanje efekata izjava i upita, ili za promene toka programa. * '''Upiti''' (Queries), koji vraćaju podatke na osnovu određenih kriterijuma. Ovo je najvažniji element SQL. * '''Izjave''' (Statements), koje mogu da kontrolišu transakcije, protok programa, veza, ili dijagnostiku. <br /> == Upiti (Queries) == Najčešća operacija u SQL je upit, koje se vrši sa naredbom SELECT. SELECT preuzima podatke iz jedne ili više tabela, ili izraza. Standardna naredba SELECT nema uticaj na bazu podataka. Neke nestandardne implementacije naredbe SELECT mogu imati direktni uticaj, kao što je SELECT INTO sintaksa koja postoji u nekim bazama podataka. Upiti omogućavaju korisniku da se opiše željene podatke, ostavljajući sistemima za upravljanje bazama podataka(DBMS), odgovornost za planiranje, optimizaciju, kao i obavljanje operacija potrebnih da se prikažu rezultati koji su zahtevani. Upit sadrži spisak kolona koje će biti uključene u konačni rezultat odmah nakon SELECT ključne reči. Zvezdica ("*") se takođe može koristiti da biste naveli da bi trebalo da upit vrati sve kolone ispitane tabele . SELECT je najsloženija izjava u SQL, sa opcionim ključnih reči i klauzulama koje obuhvataju: * FROM klauzula, ukazuje na tabelu(e) iz koje se preuzimaju podaci. FROM klauzula može, opciono, da sadrži JOIN klauzulu koja određuje pravila za spajanje tabela. * WHERE klauzula,uključuje poređenja, koje ograničava broj redova koje vraća upit. WHERE eliminiše sve redove iz rezultata za koje poređenje nije tačno(True). * GROUP BY klauzula se koristi za grupisanje redova sa istim vrednostima.GROUP BY se često koristi u kombinaciji sa SQL agregatnim funkcijama ili da bi se uklonili dupli redovi iz skupa rezultata. WHERE se primenjuje pre GROUP BY klauzule. * HAVING se koristi za filtriranje redova koje proističu iz GROUP BY klauzule. Zato što deluju na rezultate GROUP BY klauzule, agregatne funkcije se mogu koristiti u HAVING klauzuli. * ORDER BY klauzula, identifikuje koje kolone se koriste za sortiranje podatke, i u kom nizu treba da se sortiraju (opcije su rastućem ili opadajućem). <br /> Primer upita koji vraća listu odličnih učenika( onih koji imaju prosek 4,50 ili veći).Lista će biti sortiranu po prezimenu učenika. Zvezdica ("*") označava da će biti prkazane sve kolone iz tabele Ucenici. <div style="font-size:12px"> <syntaxhighlight lang="sql"> SELECT * FROM Ucenici WHERE ProsecnaOcena>=4.50 ORDER BY Ucenici.Prezime; </syntaxhighlight> </div> == Manipulacija podacima == [[Data Manipulation Language]] (DML) je podskup SQL-a,koji se koristi za dodavanje, menjanje i brisanje podataka: * INSERT komanda, dodaje redove u tabelu. U sledećem primeru u tabelu Ucenici se dodaje nov učenik: <div style="font-size:12px"> <syntaxhighlight lang="sql"> INSERT INTO Ucenici (Ime, Prezime, ProsecnaOcena) VALUES ('Petar', 'Petrović', 4.85); </syntaxhighlight> </div> * UPDATE komanda menja postojeće podatke u tabeli. U sledećem primeru menja se prosečna ocena učenika: <div style="font-size:12px"> <syntaxhighlight lang="sql"> UPDATE Ucenici SET ProsecnaOcena= 4.90 WHERE Prezime= 'Petrović'; </syntaxhighlight> </div> * DELETE komanda briše redove iz tabele. U sledećem primeru brišemo učenika sa imenom Petar: <div style="font-size:12px"> <syntaxhighlight lang="sql"> DELETE FROM Ucenici WHERE Ime= 'Petar'; </syntaxhighlight> </div> == Reference == * [http://www.w3schools.com/sql/sql_intro.asp w3school] * [http://www.microsoft.com/sqlserver/en/us/default.aspx Microsoft SQL Server] * [http://www.sql.org/ SQL.org] [[Kategorija:Računarstvo]] [[Kategorija:Programski jezici]] [[Kategorija:Programiranje]] 5y9sscfh0sboihv0e8wgbwb2kkwcszr Jugoslaveni u Bosni i Hercegovini 0 145097 42682316 42176347 2026-08-31T23:13:39Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682316 wikitext text/x-wiki '''Jugosloveni u Bosni i Hercegovini''' su građani [[Bosna i Hercegovina|Bosne i Hercegovine]] [[Jugoslaveni|jugoslovenske]] [[nacionalnost]]i. Dok je Bosna i Hercegovina bila dio [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|socijalističke Jugoslavije]], značajan broj njenih građana se je na popisima izjašnjavao kao Jugosloveni. Društveno-ekonomska i kulturna modernizacija bosansko-hercegovačkog društva u tom periodu rezultirali su u djelimičnom nestanku tradicionalnog komunitarizma, izrazujući se u rapidnom porastu broja mješovitih brakova. Stoga nije bilo neuobičajeno da među obrazovane sredne klase i određenim djelovima [[Radnička klasa|radničke klase]] jugoslovenski identitet postane jači od srpskog, muslimanskog ili hrvatskog nacionalnog identiteta.<ref name=Yugoslavism-Đokić>[[Dejan Đokić|Djokić, Dejan]] (2003). [http://books.google.de/books?id=ZMyZdvTympMC&printsec=frontcover&dq=editions:I4_wUiRXowIC&hl=de&sa=X&ei=24TKULbtHaeE4gSPiIC4BA&ved=0CDQQ6AEwAA#v=onepage&q&f=false Yugoslavism: Histories of a Failed Idea, 1918-1992.] Hurst C & Co Publishers Ltd. str. 107. {{ISBN|1-85065-663-0}}.</ref> Deklarisani Jugosloveni činili su nemali dio članstva [[Savez komunista Bosne i Hercegovine|Saveza komunista Bosne i Hercegovine]] u [[1980-e|1980im]] godinama. U 1986. godini SK BiH je imao 409,165 članova, a od njih su 57,586 (14,07%) bili Jugosloveni. 1987. godine broj članstva u SK BiH je blago opao na 392,576. Medutim, broj Jugoslavena u partiji je narastao na 64,075, tako da su Jugoslaveni činili 16,32% članstva Saveza Komunista Bosne i Hercegovine.<ref name=Andjelic>Andjelic, Neven (2003). [http://books.google.de/books?id=HMaPAgAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=The+end+of+a+legacy&hl=de&sa=X&ei=FrEOU-f3BMqctQaypoDwBw&ved=0CDAQ6AEwAA#v=onepage&q=The%20end%20of%20a%20legacy&f=false Bosnia-Herzegovina: The End of a Legacy] Routledge str. 68. {{ISBN|978-0-7146-8431-4}}.</ref> Prema rezultatima zadnjeg popisa stanovništva prije raspada Jugoslavije, Jugoslavena je 1991. godine u tadašnjoj [[Socijalistička Republika Bosna i Hercegovina|Socijalistikoj Republici Bosni i Hercegovini]] bilo 242.682 ili 5,54% cjelokupne populacije.<ref name=fzs71-91>{{cite web |url=http://www.fzs.ba/Dem/Popis/NacStanB.htm |title=Stanovništvo prema nacionalnoj pripadnosti, po popisima 1961 - 1991 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060517103141/http://www.fzs.ba/Dem/Popis/NacStanB.htm |archive-date=2006-05-17 |publisher=Federalni zavod za statististiku}}</ref> Poslednji popis stanovništva u Bosni i Heregovini, te prvi od samostalnosti, sproveden je 2013. godine, kada se 2.570 osoba deklarisalo kao Jugosloven(ka).<ref name="bih">{{cite web |url=https://www.popis.gov.ba/popis2013/doc/Knjiga2/K2_B_E.pdf#page=14 |page=27 |title=Popis stanovništva, domaćinstava i stanova u Bosni i Hercegovini - Etnička/nacionalna pripadnost, vjeroispovjest i maternji jezik |publisher=Agencija za statistiku BiH, Sarajevo |publication-date=2019}}</ref> == Organizacije == Udruženje „Naša Jugoslavija“, koje se između ostalog zalaže za priznavanje jugoslovenske nacije, održalo je svoju osnivačku skupštinu 14. Marta 2009. godine. Međutim, Ministarstvo pravde Bosne i Hercegovine odbilo je zahtjev za registraciju „Naše Jugoslavije“, a kao razlog je navedeno da organizacija u svom nazivu ne smije koristiti riječ „Jugoslavija”. == Jugosloveni Bosne i Hercegovine na dosadašnjim popisima == [[Datoteka:Lepa brena.jpg|thumb|[[Lepa Brena]], jedna od najpopularnijih pjevačica na jugoslovenskom prostoru]] {| class="wikitable sortable" ! Godina popisa ! broj Jugoslovena ! u % |- | 1971<ref name=fzs71-91/> || 43.796 || 1,17 |- | 1981<ref name=fzs71-91/> || 326.316 || 7,91 |- | 1991<ref name=fzs71-91/> || 242.682 || 5,54 |- | 2013<ref name="bih"/> || 2.507 || 0,0007 |} == Poznati Jugosloveni Bosne i Hercegovine == Etnički Jugosloveni rođeni u Bosni i Hercegovini: * [[Ivo Andrić]],<ref name=andric>[http://www.b92.net/kultura/vesti.php?nav_category=268&yyyy=2011&mm=10&dd=27&nav_id=552787 Predstavljen film o Ivi Andriću] [[B92]]. ''27.10.2011''</ref> književnik i diplomata * [[Lepa Brena]],<ref name=brena>[http://www.pressonline.rs/sr/vesti/dzet_set_svet/story/52970/POVRATAK+LEPE+BRENE.html Povratak Lepe Brene] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131029202123/http://www.pressonline.rs/sr/vesti/dzet_set_svet/story/52970/POVRATAK+LEPE+BRENE.html |date=2013-10-29 }} Press Online. ''M. Majstorović; 07.12.2008''</ref> pjevačica * [[Ljuba Popović]],<ref name=ljpopovic>[http://www.vreme.com/cms/view.php?id=1240014 Slikarstvo je muzika za oči] [[Vreme (nedeljnik)|Vreme]]. ''Dragan Todorović; 30.10.2014''</ref> slikar * [[Gavrilo Princip]],<ref name=princip1>[http://www.slobodnaevropa.org/content/jugoslovenstvo-gavrila-principa/25296984.html Povodom predstave "Mali mi je ovaj grob": Jugoslovenstvo Gavrila Principa] Radio Slobodna Evropa. ''Branka Mihajlović; 14.03.2014''</ref><ref name=princip2>[http://dw.de/p/1AF9J Gavrilo Princip – za Srbiju heroj, za Zapad terorista]{{Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Deutsche Welle. ''Nemanja Rujević; 11.11.2013''</ref> revolucionar * [[Meša Selimović]],<ref name=selimovic>[http://www.nasa-jugoslavija.org/Izvjestaj-Split.pdf Okrugli sto „Pretpostavke za razvoj Jugoslavenstva“, Split 2011 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304105401/http://www.nasa-jugoslavija.org/Izvjestaj-Split.pdf |date=2016-03-04 }} Udruženje „Naša Jugoslavija“</ref> književnik i enciklopedista * [[Gorčin Stojanović]],<ref name=gorcin>[http://www.blic.rs/Komentar/Bez-secera/214220/Iyu-naopako Iyu, naopako!] Blic Online. ''Gorčin Stojanović; 29.10.2010''</ref><ref name=gorcin2>[http://www.novimagazin.rs/vesti/najvise-jugoslovena-u-srbiji Najviše Jugoslovena u Srbiji] Novi magazin. ''IJ; 15.09.2012''</ref> pozorišni i filmski reditelj * [[Feđa Štukan]],<ref name=stukan>[http://www.e-portal.ba/intervjui/7976-feda-stukan-jugosloven-sam-i-ponosim-se-svojom-domovinom Feđa Štukan: Jugosloven sam i ponosim se svojom domovinom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130411160843/http://www.e-portal.ba/intervjui/7976-feda-stukan-jugosloven-sam-i-ponosim-se-svojom-domovinom |date=2013-04-11 }} e-portal.ba ''08.04.2013''</ref> glumac * [[Hašim Kučuk Hoki]],<ref name=hoki>[http://www.nin.co.rs/2002-12/05/26236.html Nazdravite, drugovi] [[NIN]]. ''05.12.2002, broj 2710''</ref> pjevač == Povezano == * [[Jugoslaveni u Hrvatskoj]] * [[Jugoslaveni u Crnoj Gori]] * [[Jugosloveni u Srbiji]] * [[Jugosloveni u Makedoniji]] * [[Jugosloveni u Sloveniji]] == Reference == {{reflist}} [[Kategorija:Biografije, Jugoslavija|* Bosna i Hercegovina]] [[Kategorija:Bosna i Hercegovina]] 8cm0jnau91h1bd1drojntbfz67xg923 Jackie Cooper 0 148153 42682261 42248110 2026-08-31T17:41:49Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682261 wikitext text/x-wiki {{Distinguish|Jackie Coogan}} {{Infokutija glumac | ime = Jackie Cooper | slika = Jackie Cooper (1989).jpg | širina_slike = 200px | opis = Cooper u januaru 1989. | datum_rođenja = {{birth date|1922|9|15|df=y}} | mjesto_rođenja = [[Los Angeles]], [[Kalifornija]], [[Sjedinjene Američke Države|SAD]] | datum_smrti = {{death date and age|2011|5|3|1922|9|15|df=y}} | mjesto_smrti = [[Santa Monica]], Kalifornija, SAD | uzrok_smrti = [[prirodni uzroci]] | ime_po_rođenju = John Cooper, Jr. | supružnik = June Horne 1944–1949<br />[[Hildy Parks]] 1950–1951<br />Barbara Kraus 1954–2009 (njena smrt) | zanimanje = [[glumci|glumac]] | period = 1929–90 | relations = [[Norman Taurog]] (tetak) }} '''Jackie Cooper''' (15. septembar 1922{{ndash}}3. maj 2011) bio je američki glumac, televizijski režiser, producent i poslovni čovjek. Karijeru je započeo kao dijete-glumac, postavši jednim od rijetkih koji je svoju karijeru uspješno nastavio i kao odrastao glumac. Poznat je kao prvo dijete-glumac koje je ikada nominirano za [[Oscar]]a.<ref name=moviefone>{{cite web|url=http://blog.moviefone.com/2011/05/04/former-child-star-jackie-cooper-dies-at-age-88/?icid=main%7Chtmlws-main-n%7Cdl2%7Csec3_lnk1%7C212266|title=Former Child Star Jackie Cooper Dies at Age 88|author=Sharon Knolle|publisher=Moviefone|access-date=2012-02-14|archive-date=2012-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20120127235030/http://blog.moviefone.com/2011/05/04/former-child-star-jackie-cooper-dies-at-age-88/?icid=main%7Chtmlws-main-n%7Cdl2%7Csec3_lnk1%7C212266|dead-url=yes}}</ref> U dobi od 9 godina, zahvaljujući ulozi u filmu ''[[Skippy (film)|Skippy]]'' (1931) postao je najmlađi glumac ikada nominiran za Oscara za glavnu ulogu.<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/culture-obituaries/tv-radio-obituaries/8496066/Jackie-Cooper.html telegraph.co.uk]</ref> Cooper je zbog toga gotovo 50 godina držao rekord kao najmlađa osoba nominirana za Oscar u bilo kakvoj kategoriji, sve dok ga 8-godišnji [[Justin Henry]] nije oborio svojom nominacijom za Oscar za sporednog glumca ulogom u filmu ''[[Kramer vs. Kramer]]'' (1979). Rođen u porodici sa glumačkom i zabavljačkom tradicijom, Cooper je 1930-ih uživao veliku popularnost, prvo kao član dječje glumačke postave ''[[Our Gang]]'', potom kao partner [[Wallace Beery|Wallaceu Beeryju]] u nekim od najpoznatijih holivudskih filmova ranih 1930-ih. Kako je rastao, tako je postajalo sve jasnije da mu nedostaje fizički izgled prave holivudske zvijezde. Za vrijeme [[drugi svjetski rat|drugog svjetskog rata]] je služio u [[US Navy|mornarici]], a onda se preorijentirao na televiziju, gdje je radio kao režiser i producent. Povremeno je glumio, a mlađim generacijama je poznat po ulozi [[Perry White|Perryja Whitea]] u prva dva filma o [[Superman]]u. == Izvori == {{Reflist}} == Vanjske veze == {{Commonscat}} * {{IMDB name|178114}} * {{Amg name|14823}} * [http://film.virtual-history.com/person.php?personid=1026 Photographs of Jackie Cooper] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090114151423/http://film.virtual-history.com/person.php?personid=1026 |date=2009-01-14 }} {{Lifetime|1922|2011|Cooper, Jackie}} [[Kategorija:Američka djeca glumci]] [[Kategorija:Američki filmski glumci]] [[Kategorija:Američki filmski režiseri]] [[Kategorija:Američki vojnici u Drugom svjetskom ratu]] [[Kategorija:Američki televizijski glumci]] [[Kategorija:Američki televizijski režiseri]] [[Kategorija:Američki televizijski producenti]] [[Kategorija:Dobitnici i dobitnice Emmy Award]] [[ca:Jackie Coogan]] tcz9j7pidj5gqy7bdumzgrwdg7xx8vv Kraljevina Armenija (srednji vijek) 0 151243 42682370 42415989 2026-09-01T09:57:43Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682370 wikitext text/x-wiki {{Infokutija bivša zemlja |konvencionalno_dugo_ime=Bagratidska kraljevina Armenija |domaće_ime=Բագրատունիների Թագավորություն |kratko_ime = Kraljevina Armenija |ime_genitiv = Kraljevine Armenije |kontinent = Azija |regija = |status = |era = [[Srednji vijek]] |godina_početak = 885 |godina_kraj = 1045 |datum_start = |datum_kraj = |događaj_start = |događaj_kraj = |p1 = Ahemenidsko Perzijsko Carstvo |zastava_p1 = Standard of Cyrus the Great (Achaemenid Empire).svg |s1 = Bizantsko Carstvo |zastava_s1 = Byzantine imperial flag, 14th century, square.svg |s2 = Sasanidsko Perzijsko Carstvo |flag_s2 = | |zastava = Bagratuni flag2.jpg | |religija = [[Armenska apostolska Crkva]] |karta = Bagratuni Armenia 1000-en.svg |karta_opis = ''Bagratidska Armenija'' oko [[1000.]] godine |jezik = [[Armenski]] |glavni_grad = [[Dvin]]<br />[[Kars]]<br />[[Ani]] ( od 961.) |vlast_tip = Monarhija |titula_vođa = [[Kralj]] |vođa1 = [[Ašot I.]] |godina_vođa1 = [[885.]] - [[890.]] |vođa2 = [[Smbat I.]] |godina_vođa2 = [[890.]] - [[914.]] |vođa3 = [[Ašot II.]] |godina_vođa3 = [[914.]] - [[929.]] |vođa4 = [[Ašot III.]] |godina_vođa4 = [[953.]] - [[977.]] |vođa5 = [[Gagik I.]] |godina_vođa5 = [[989.]] - [[1020.]] |vođa6 = [[Gagik II.]] |godina_vođa6 = [[1042.]] - [[1045.]] |titula_zamjenik = |zamjenik1 = |godina_zamjenik1 = |zamjenik2 = |godina_zamjenik2 = |događaj_prije = |godina_prije = |događaj1 = |datum_događaj1 = |legislatura = |geslo = |događaj2 = |datum_događaj2 = |događaj3 = |datum_događaj3 = |stat_godina1 = [[1000.]] |stat_površina1 = 140.000 |stat_godina2 = |stat_površina2 = |stat_pop2 = |stat_godina3 = |stat_površina3 = |stat_pop3 = |stat_godina4 = |stat_površina4 = |valuta = [[hiperpiron]]<br />Abasidski [[dinar]] |vremenska_zona = |broj = |fusnote = Anne Elizabeth Redgate, ''The Armenians'', 2000., Wiley-Blackwell. {{ISBN|0-631-22037-2}}. {{en icon}} }} '''Srednjovjekovno Armensko Kraljevstvo''', poznato i kao '''Bagratidska Armenija''' ([[armenski]]: Բագրատունիների Թագավորություն ''Bagratunineri Tagavorutiun'') je bila neovisna država koju je ustanovio [[Ašot I.]] nakon što su dva stoljeća [[Armensko Kraljevstvo|Armenskim Kraljevstvom]] vladali [[Omejidi]] i [[Abasidi]], [[Arapi|arapske]] vladarske dinastije. == Bagratidska Armenija == [[Datoteka:Bagratid Armenia, 962-1064.gif|mini|lijevo|Bagratidska Armenija sa susjednim armenskim kneževinama Vaspurakan, Taron i Baghk]] [[Datoteka:The Cathedral of Ani.jpg|mini|lijevo|''[[Katedrala u Aniju]]'' [[arhitekt]]a [[Trdat]]a iz 1001. god., [[Turska]].]] Kako su dvije susjedne sile, Abasidsko arapsko Carstvo i Bizantsko Carstvo, bile previše zauzete svojim odnosima, nisu obraćale pozornost na pokoravanje odmetnutih armenskih klanova pod upravom plemenskih vladara, naharara. Ašot I. je to iskoristio kako bi im se nametnuo i poveo ih u protjerivanje Arapa iz Armenije<ref>George A. Bournoutian, ''A Concise History of the Armenian People: From Ancient Times to the Present'', 2006., Costa Mesa, CA: Mazda, str. 89. {{ISBN|978-1-56859-141-4}}.</ref>. To mu je uspjelo jer je bio podržavan i sa strane Bizanta, ali i od Arapa, kako bi ustanovio tampon-zonu između ova dva Carstva. Abasidi su priznali Ašota kao "kneza nad kneževima" 862. godine, a 884. ili 885. kao kralja Armenije, što je priznao i Bizant 886. godine. Ašot je osnovao novu prijestolnicu Armenije, [[Ani]] (danas u [[Turska|Turskoj]]), koji je postao uspješno gospodarsko i kulturno središte<ref>Karo Ghafadaryan, «Անի» (Ani), Sovjetska armenska enciklopedija vol. i., Erevan: Armenijska SSR: Akademija znanosti, 1974., str. 407.-412.</ref>. Ani je na vrhuncu moći imao oko 200.000 stanovnika i fantastičnih "tisuću i jednu crkvu"<ref>[http://www.louvre.fr/media/repository/ressources/sources/pdf/src_document_52304_v2_m56577569831159973.pdf Armenia Sacra] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110101104021/http://www.louvre.fr/media/repository/ressources/sources/pdf/src_document_52304_v2_m56577569831159973.pdf |date=2011-01-01 }} na stranicama muzeja [[Louvre]], 21. veljače 2007. {{en icon}} Posjećeno 10. ožujka 2011.</ref>. Osnutak Bagratidske Armenije doveo je do osnivanja drugih armenskih [[kneževina]] i [[kraljevina]] kao što su [[Lori-Tašir]], [[Taron]], [[Vaspurakan]], [[Kars]], [[Hačen]] i [[Sjunik]]<ref>Aram N. Ter-Ghevondyan, «Բագրատունիների Թագավորություն» ("Bagratunsko kraljevstvo"). ''Sovjetska armenska enciklopedija vol. ii.'', Erevan, Armenijska SSR: Akademija znanosti, 1976., str. 202.</ref>. Jedinstvo ovih krajeva je bilo teško održivo jer su i Bizantinci i Arapi iskorištavali njihove sukobe za ostvarivanje osobnih ciljeva. Feudalna Bagratidska Armenija je u 9. stoljeću uživala kratkotrajnu kulturni, politički i gospodarski preporod. No u drugoj polovici 10. stoljeća uslijedilo je opadanje kraljevstva i naposlijetku njegov slom početkom 11. stoljeća. Kako je bizantski car [[Bazilije II.]] bio uspješan u osvajanju jugozapadnih krajeva Armenije, kralje [[Hovhan-Smabt]] mu je bio primoran predati i ostatak zemlje, što je i učinio u svojoj oporuci. No, nakon njegove smrti 1041. godine, njegov nasljednik [[Gagik II.]] odbio je predati vlast Bizantu i nastavio je otpor sve do 1045. godine kada je ipak Armensko kraljevstvo, oslabljeno unutarnjim i vanjskim prijetnjama, pripalo Bizantskom Carstvu. == Neovisna Armenska kraljevstva == [[Datoteka:Cilician Armenia-en.svg|mini|lijevo|Kilikijsko [[armensko kraljevstvo]] od 1199.-1375. godine]] [[Datoteka:Zakarid Armenia 1200 map-fr.svg|mini|Zakaridsko [[armensko kraljevstvo]] od 1201.-1330-ih]] [[Datoteka:Armenia Haghbat.jpg|mini|Samostan u [[Haghpat]]u]] Bizantsko carstvo osvaja Armeniju 1045. godine, ali je već nakon [[Bitka kod Mancikerta|bitke kod Mancikerta]] 1071. godine osvajaju [[Turci]] [[Seldžuci]]. Kako bi izbjegao sudbinu njegovog rođaka, bagratidskog kralja [[Gagik II.|Gagika II.]], vladar Anija, [[Roupen]], sa svojim vojnicima bježi u planine [[Taurus]]a i naposljetku u [[Kilikija|Kilikiju]] gdje je osnovao Kilikijsko Armensko Kraljevstvo. Kilikijsko kraljevstvo je bilo veliki saveznik [[križari]]ma i predstavljalo se bastionom kršćanstva na Istoku. Vjerodostojnost među Armencima je dobilo prijenosom katolikosa (vjerskog središta Armenske apostolske crkve) u Kilikiju. Slabljenjem Seldžučkog carstva početkom 12. stoljeća, armenski kneževi dinastije Zakarida su osnovali Zakaridsku Armeniju na području sjeverne i istočne Armenije. Ova Armenija je opstala kao neovisna kneževina koja je priznavala vlast najprije Seldžuka, potom [[Kraljevina Gruzija|Gruzijskog kraljevstva]], [[Azerbejdžan]]skih [[Ildiguzidi|Ildizugida]] i [[Horezmijsko Carstvo|Horezmijskog Carstva]]. Plemićka obitelj [[Orbelian]] je dijelila kontrolu nad ovom Armenijom s vladarskom dinastijom Zakarida, osobito u pokrajinama [[Sjunik]] i [[Vajoc Dzor]]. Propala je nakon [[Mongoli|Mongolske]] invazije 1230-ih, nakon koje su uslijedile invazije drugih srednjoazijskih kraljevstava ([[Kara Kojunlu]], [[Timuridsko carstvo]] i [[Ak Kojunlu]]). Kilikijska Armenija je najprije Mongole učinila svojim saveznicima, ali nakon što su ovi prešli na [[islam]] podlegli su napadima [[Mameluci|Mameluka]] iz [[Egipat|Egipta]] i konačno propala 1375. godine. God. [[1454]]., [[Otomansko Carstvo]] i [[Safavidi|Safavidska]] [[Perzijsko Carstvo|Perzija]] su podijeli armenska područja. == Povezano == * [[Bagratidi]] * [[Armensko Kraljevstvo]] (stari vijek) * [[Armenska umjetnost]] == Reference == {{izvori}} == Vanjske veze == * [http://www.tacentral.com/history.asp Armenian History; Tacentral.com] {{en icon}} * [http://www.virtualani.org/ VirtualANI: Dedicated to the Deserted Medieval Armenian City of Ani] On the architecture of Ani as well as general Armenian architecture. {{en icon}} * [http://armenianstudies.csufresno.edu/arts_of_armenia/index.htm The Arts of Armenia by Dickran Kouymjian] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110820062953/http://armenianstudies.csufresno.edu/arts_of_armenia/index.htm |date=2011-08-20 }}. Armenian Studies Program at [[California State University, Fresno]]. {{en icon}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Historija Armenije]] [[Kategorija:Historija Turske]] [[Kategorija:Historija Irana]] [[Kategorija:Srednjovjekovne države]] [[Kategorija:Bivše države u Aziji]] ozzuxrnql678utmv2khjhhe9jgjczly Jordan Kuničić 0 162205 42682311 42680574 2026-08-31T22:00:47Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682311 wikitext text/x-wiki '''Jordan (Nikola) Kuničić''' ([[21. 7.|21. srpnja]] [[1908|1908.]], [[Dol (Stari Grad)|Dol]], otok [[Hvar]] - [[17. 2.|17. veljače]] [[1974|1974.]], [[Zagreb]]) je jedan od [[Hrvatska|hrvatskih]] svjetski poznatih [[teologija|teologa]]<ref>[http://hrcak.srce.hr/file/69882 Hrčak] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111010111039/http://hrcak.srce.hr/file/69882 |date=2011-10-10 }} [[Bogoslovska smotra]] 79 (2009.) 4] Alojz Ćubelić: Tri hrvatska dominikanca ([[Hijacint Bošković]], [[Dominik Barač]] i [[Jordan Kuničić]]) o totalitarnim ideologijama 20. stoljeća, str. 848.<br /></ref>, [[dominikanac]] i glazbenik. Rodio se u Dolu kod Starog Grada na otoku Hvaru. U rodnom mjestu je išao u osnovnu školu, a u susjedni [[Stari Grad]] odlazi pohađati gimnaziju. Gimnaziju je pohađao i u [[Dubrovnik]]u. U Dubrovniku se 1924. zaredio za [[dominikanci|dominikanca]]. [[Novicijat]] je završio 1925.. Iduće je godine otišao u [[Rim]], studirati [[filozofija|filozofiju]] i teologiju na sveučilištu sv. Tome Akvinskog ([[Angelicum]]). 28. lipnja 1931. se zaredio za svećenika. Uskoro je doktorirao teologiju. 1933. godine dobiva mjesto profesora na dubrovačkoj Dominikanskoj visokoj bogoslovnoj školi. Za vrijeme boravka u Dubrovniku u razdoblju od 1936. do 1944. bio [[katekizam|katehetom]] na državnoj gimnaziji i Učiteljskoj školi. 1948. postaje rektorom Dominikanske visoke bogoslovne škole. Tu dužnost obnaša do 1955. godine. Nakon toga odlazi u Zagreb. Bio je jednim od hrvatskih bogoslova koji su u svojim raspravama osudili [[komunizam]] (''Problemi komunizma (s idejnog stanovišta)'', 1942.)<ref>[http://hrcak.srce.hr/file/69882 Bogoslovska smotra 79 (2009.) 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111010111039/http://hrcak.srce.hr/file/69882 |date=2011-10-10 }} Alojz Ćubelić: Tri hrvatska dominikanca (Hijacint Bošković, Dominik Barač i Jordan Kuničić) o totalitarnim ideologijama 20. stoljeća, str. 847., 864.</ref>. KBF ga je pozvao predavati na sugestiju dominikanskog [[provincijal]]a. U Zagrebu prvo predaje na [[Katolički bogoslovni fakultet u Zagrebu|Katoličkome bogoslovnom fakultetu]] na Katedri [[moralna teologija|moralne teologije]], [[katolički društveni nauk|katoličkog društvenog nauka]] i pedagogije. 1959. ga dominikanci naslovljuju magistrom svetog bogoslovlja. 1963. postaje dekanom. Dužnost obnaša do 1970.. Pored predavačke i dekanske dužnosti, Kuničić je bio profesorom na Katehetskom institutu i Institutu za teološku kulturu laika. Uređivao je obnovljeni časopis [[Bogoslovska smotra|Bogoslovsku smotru]] od 1963. do 1971. godine. Organizirao je Teološko-pastoralni tjedan za svećenike koji je polučio velike uspjehe. Bio je jednim od glavnih osoba koje su pokrenule utemeljenje Institut za crkvenu glazbu i Instituta za teološku kulturu laika pri KBF-u. Višegodišnjim je sudcem Nadbiskupskoga ženidbenog suda u Zagrebu. Umro je u Zagrebu 17. veljače 1974.. == Djela == Pisao je djela iz područja raznih teloških disciplina, katoličkoga socijalnog nauka, [[kršćanska pedagogija|kršćanske pedagogije]] i [[crkvena glazba|glazbe]]. Napisao je preko 30 samostalnih djela i više od 280 članaka. Djela su mu objavili u više od 20 tuzemnih i inozemnih časopisa. Bio je sudionikom redakcije XIII. sheme [[Drugi vatikanski koncil|Drugoga vatikanskog sabora]]. Ista je danas poznata kao [[pastoralna konstitucija]] o Crkvi u suvremenom svijetu Radost i nada (''[[Gaudium et spes]]''<ref>[http://enciklopedija.lzmk.hr/clanak.aspx?id=12249 Hrvatski obiteljski leksikon] </ref>). Neka njegova djela su, kao što je ''Pregled katoličke društvene nauke'', su, čini se, bila na svojevrsnom popisu zabranjenih knjiga u socijalističkoj Jugoslaviji, iako se u nekim uopće nije osvrtao na marksizam. Djela nisu bila dostupna običnim građanima i vjernicima, nego samo bogoslovima<ref>[http://www.hkd-sv-jeronima.hr/izdanja.php?id=34 Hrvatsko književno društvo sv. Jeronima]{{Dead link|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Tomo Vereš]]: Razmišljanja jednog kršćanina</ref>. == Izvori == * [http://www.kbf.hr/stranica.aspx?pageID=24 KBF - VII. Katedra moralne teologije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080801061255/http://www.kbf.hr/stranica.aspx?pageID=24 |date=2008-08-01 }} {{izvori}} == Vanjske veze == * [http://hrcak.srce.hr/file/2100 Hrvoje Lasić: Komunizam s idejnog i etickog stajališta u djelima Jordana Kuničića] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140219175530/http://hrcak.srce.hr/file/2100 |date=2014-02-19 }} * [http://en.scientificcommons.org/jordan_kuni%C4%8Ci%C4%86 Scientificcommons]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Jordan Kuničić - popis radova {{Lifetime|1908|1974|Kuničić, Jordan}} [[Kategorija:Hrvatski teolozi]] [[Kategorija:Dominikanci]] [[Kategorija:Crkvena muzika]] d8djj2kyanfcr8rcx1ueg0fexp770lj Kazahstanski prag 0 187434 42682353 41803539 2026-09-01T03:51:31Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682353 wikitext text/x-wiki {{UNESCO-svjetska baština |ime mjesta =Sarijarka - stepa i jezera sjevernog Kazahstana |datoteka = Naurzum nature reserve.JPG |godina = [[2008.]] (32. zasjedanje) |vrst baštine = Prirodno dobro |mjerilo = ix, x |ugroženost = ne |poveznica = http://whc.unesco.org/en/list/1102 |država = {{Flag|Kazahstan}} <br /> <center>{{Lokacijska karta|Kazakstan|width=200|float=center |caption=|mark=Maailmanperintökohde 772b tunnusosa.svg|marksize=15 |label=Sarijarka|position=left |lat_deg=50|lat_min=25|lat_sec=60|lat_dir=N |lon_deg=69|lon_min=11|lon_sec=20|lon_dir=E }}<small>Lokacija Sarijarke u Kazahstanu</small></center> }} '''Kazahstanski prag''' ili '''Sarijarka''' ([[Kazaški jezik|kazaški]]: ''Сарыарқа'' u značenju "Žuta krajina") je veliki [[peneplen]] (nisko[[reljef]]na [[dolina]] nastala u mezozoiku, prije oko 250 milijuna godina) koja se proteže kroz središnja i istočna područja [[Kazahstan]]a<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/313776/Kazakh-Uplands Kazahstanski prag na brittanica.com] {{en icon}} Preuzeto 2. lipnja 2011.</ref>. Sastoji se od niskih [[planina]] ([[Karkarali]] i [[Ulutau]]) i uzdignutih dolina koncentriranih oko slanih jezera kao što je [[Tengiz]], te posjeduje velike naslage [[ugalj|uglja]] na sjeveru i [[bakar|bakra]] na jugu. Tu se nalazi nakoliko gradova, od kojih je i [[Astana]], prijestolnica Kazahstana. [[Datoteka:Korgalzhinskiy Nature Reserve.JPG|mini|lijevo|Nacionalni rezervat Korgalžinskij u Kazahstanskom pragu]] [[Datoteka:Astana-steppe-7748.jpg|mini|lijevo|Stepa u blizini Astane]] Klima je kontinentalna s prosječnom količinom padalina od 100–300&nbsp;mm godišnje. Zbog toga su rijeke rijetke, a potoci teku većinom ljeti. Na sjeveru ga prekriva suncem spaljena vegetacija [[stepa|stepe]], zbog čije boje je dobio ime "žuta krajina", a na jugu se nalazi polu-[[pustinja]], dok su planinski obronci prekriveni [[šuma|šumom]] [[bor]]ova. Njegovih preko 450.000 ha uključuje i vlažna područja koja su ključne točke zaustavljanja i raskrižje na središnjem preletu morskih [[ptica selica]] iz Afrike, Europe i Južne Azije (kao što su [[sibirski bijeli ždral]], [[dalmatinski pelikan]] i [[Pallasov orao ribar]]) prema njihovim rasplodnim mjestima u zapadnom i istočnom [[Sibir]]u. Rijetke vrste ptica ali i druge ugrožene životinje, kao što su [[Azijski gepard]] i [[Sajga]], još uvijek žive u stepskom području od oko 200.000 ha. Dio Kazahstanskog praga sa stepama i jezerima je upisan na [[UNESCO]]-v [[popis mjesta svjetske baštine u Aziji i Oceaniji]] 2008. godine kao jedina prirodna [[svjetska baština]] u Kazahstanu<ref>[http://www.kazakhstan.orexca.com/korgalzhyn_reserve_kazakhstan.shtml Nacionalni rezervat Korgalžinskij] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190302202618/https://kazakhstan.orexca.com/korgalzhyn_reserve_kazakhstan.shtml |date=2019-03-02 }}, Oriental Express Central Asia, {{en icon}} Preuzeto 2. lipnja 2011.</ref>. Zaštićena područja su: Park divljine Sarijkopa, Nacionalni rezervat Naurzum (slika desno), Narusum-Karagay i Tersek-Karagay. == Izvori == {{izvori}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Kazakh Uplands}} * [http://data.iucn.org/temp/wh2008/ Fotografije Sarijarke] {{en icon}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Geografija Kazahstana]] [[Kategorija:Svjetska baština u Kazahstanu]] sqlnjl16zqvok8eufjtz2wa0x85gx68 Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi 2 205351 42682217 42681139 2026-08-31T12:06:32Z Edgar Allan Poe 29250 /* Biografije */ 42682217 wikitext text/x-wiki <center> <div style="font-family: Optima, Trebuchet MS, sans-serif"> <div style="background:white; border:thin solid blue; padding:;.1em; margin: 0em 1em 1em 1em"> <div style="border: thick solid #DDDDCC;thin solid yellow"> <div style="border: thin solid blue; padding-top:.6em"> {| style="font-family:Optima, Trebuchet MS, sans-serif;" | <center>[[File:Edgar Allan Poe 2.jpg|96px|link=Korisnik:Edgar Allan Poe]]</center> | <center>[[File:Denis Diderot by Louis-Michel van Loo.jpg|96px|link=Razgovor sa korisnikom:Edgar Allan Poe]]</center> | <center>[[File:Piet Mondrian and Pétro van Doesburg.jpg|x120px|link=Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi]]</center> | <center>[[File:Benedetto da maiano, incoronazione di ferdinando I d'aragona e sei musici, 1490 ca., 01.JPG|x120px|link=Korisnik:Edgar Allan Poe/Nagrade]]</center> |- | style="margin-top:-.5em" | <center>[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Korisnička stranica]]</center> | <center>[[Razgovor sa korisnikom:Edgar Allan Poe|Razgovor]]</center> | <center>[[Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi|Doprinosi]]</center> | <center>[[Korisnik:Edgar Allan Poe/Nagrade|Nagrade]]</center> |- | colspan=7 | <hr> |- | colspan=7 style="padding:.3em; font-family:Helvetica, Arial, Verdana, sans-serif" | <center>'''Poruku mi možete ostaviti [https://sh.wikipedia.org/w/index.php?title=Razgovor_sa_korisnikom:Edgar_Allan_Poe&action=edit&section=new ovdje]'''</center> |} </div> </div> </div> </div> </center> Ovdje se nalazi '''popis članaka koje sam napisao ili nadopunio''' tokom svog rada na ovoj Wikipediji, poredan tematski. ==Književnost== {| style="border-spacing: 2px; border: 1px solid darkgray;" width="100%" |- ! style="border: 1px solid silver; background-color:#AAD0FF;" colspan="5" | '''Književnost''' |- style="text-align: center;" | style="border: 1px solid silver; background-color:#AAD0FF;" width="15%"| '''Općenito''' | style="font-size:smaller; text-align: left" colspan="4"| {{small|1.}} [[Ekspresionizam]] • {{small|2.}} [[Gotička fikcija]] • {{small|3.}} [[Humanizam]] • {{small|4.}} [[Klasicizam]] • {{small|5.}} [[Galgenhumor]] • {{small|6.}} ''[[Nouveau roman]]'' • {{small|7.}} [[Južnjačka gotika]] • {{small|8.}} [[Struja svijesti (književnost)|Struja svijesti]] • {{small|9.}} [[Izgubljeni grad (fikcija)]] • {{small|10.}} [[Čehovljev pištolj]] |- style="text-align: center;" | style="border: 1px solid silver; background-color:#AAD0FF;" width="15%"| '''Književne nagrade''' | style="font-size:smaller; text-align: left" colspan="4"| {{small|1.}} [[Nagrada Agatha]] • {{small|2.}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Nobelova nagrada za književnost]] • {{small|3.}} [[NIN-ova nagrada]] • {{small|4.}} [[Velika nagrada za teatar Francuske akademije]] |- ! style="border: 1px solid silver; background-color:#AAD0FF;" colspan="5" | '''Nacionalne književnosti''' |- style="text-align: center;" | style="border: 1px solid silver; background-color:#AAD0FF;" width="15%"| '''Općenito''' | style="font-size:smaller; text-align: left"colspan="4"| {{small|1.}} [[Kostarikanska književnost]] |- ! style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" colspan="5" | {{flagicon|ENG}} '''Engleska književnost''' |- style="text-align: center;" | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" width="15%"| '''Autori''' | style="font-size:smaller; text-align: left" colspan="4"| {{small|1.}} [[Douglas Adams]] • {{small|2.}} [[Jane Austen]] • {{small|3.}} [[George Bellairs]] • {{small|4.}} [[Anne Brontë]] • {{small|5.}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Lewis Carroll]] • {{small|6.}} [[Geoffrey Chaucer]] • {{small|7.}} [[Gilbert Keith Chesterton]] • {{small|8.}} [[Agatha Christie]] • {{small|9.}} [[Daniel Defoe]] • {{small|10.}} [[Adrian Conan Doyle]] • {{small|11.}} [[Arthur Conan Doyle]] • {{small|12.}} [[Gervase od Tilburyja]] • {{small|13.}} [[John le Carré]] • {{small|14.}} [[Karoline Leach]] • {{small|15.}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Bertrand Russell]] • {{small|16.}} [[Edgar Wallace]] • {{small|17.}} [[Tom Stoppard]] |- style="text-align: center;" | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" colspan="5"| '''Djela''' |- | style="font-size:smaller; text-align: left" colspan="2" rowspan="2" | # ''[[Titus Andronicus]]'' # ''[[A Christmas Carol]]'' # ''[[Through the Looking-Glass]]'' ("[[The Walrus and the Carpenter]]" • "[[Haddocks' Eyes]]") # ''[[Euclid and his Modern Rivals]]'' # ''[[The Nursery "Alice"]]'' # [[:kategorija:Djela Agathe Christie|djela Agathe Christie]] ([[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Ten Little Niggers]]'') # ''[[The Floating Admiral]]'' # ''[[Animal Farm]]'' # ''[[Our Story (knjiga)|Our Story]]'' # ''[[Born Fighter]]'' # ''[[My Story (Ronnie Kray)|My Story]]'' # ''[[In the Shadow of the Dreamchild]]'' # ''[[A Way of Life: Over Thirty Years of Blood, Sweat and Tears]]'' # ''[[The Constant Gardener]]'' | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" colspan="3"| '''Sherlock Holmes''' |- | style="font-size:smaller; text-align: left" colspan="3" | "[[How Watson Learned the Trick]]" • ''[[The Adventures of Sherlock Holmes]]'' ("[[A Scandal in Bohemia]]" • "[[The Adventure of the Red-Headed League|The Red-Headed League]]" • "[[The Man with the Twisted Lip]]" • "[[The Adventure of the Copper Beeches|The Copper Beeches]]" • "[[The Adventure of the Blue Carbuncle|The Blue Carbuncle]]" • "[[The Adventure of the Speckled Band|The Speckled Band]]" • "[[The Adventure of the Noble Bachelor|The Noble Bachelor]]" • "[[The Boscombe Valley Mystery]]" • "[[A Case of Identity]]" • "[[The Adventure of the Beryl Coronet|The Beryl Coronet]]" • "[[The Adventure of the Engineer's Thumb|The Engineer's Thumb]]" • "[[The Five Orange Pips]]") • ''[[The Memoirs of Sherlock Holmes]]'' ("[[Silver Blaze]]" • "[[The Adventure of the Cardboard Box|The Cardboard Box]]" • "[[The Adventure of the Yellow Face|The Yellow Face]]" • "[[The Adventure of the Stockbroker's Clerk|The Stockbroker's Clerk]]" • "[[The Adventure of the Gloria Scott|The ''Gloria Scott'']]" • "[[The Adventure of the Reigate Squire|The Reigate Squire]]" • "[[The Adventure of the Musgrave Ritual|The Musgrave Ritual]]" • "[[The Adventure of the Crooked Man|The Crooked Man]]" • "[[The Adventure of the Resident Patient|The Resident Patient]]" • "[[The Adventure of the Greek Interpreter|The Greek Interpreter]]" • "[[The Adventure of the Naval Treaty|The Naval Treaty]]" • "[[The Final Problem]]") • ''[[The Return of Sherlock Holmes]]'' ("[[The Adventure of the Empty House|The Empty House]]" • "[[The Adventure of the Norwood Builder|The Norwood Builder]]" • "[[The Adventure of the Dancing Men|The Dancing Men]]" • "[[The Adventure of the Solitary Cyclist|The Solitary Cyclist]]" • "[[The Adventure of the Priory School|The Priory School]]" • "[[The Adventure of Black Peter|Black Peter]]" • "[[The Adventure of Charles Augustus Milverton|Charles Augustus Milverton]]" • "[[The Adventure of the Six Napoleons|The Six Napoleons]]" • "[[The Adventure of the Three Students|The Three Students]]" • "[[The Adventure of the Golden Pince-Nez|The Golden Pince-Nez]]" • "[[The Adventure of the Missing Three-Quarter|The Missing Three-Quarter]]" • "[[The Adventure of the Abbey Grange|The Abbey Grange]]" • "[[The Adventure of the Second Stain|The Second Stain]]") • ''[[His Last Bow]]'' ("[[The Adventure of Wisteria Lodge|Wisteria Lodge]]" • "[[The Adventure of the Red Circle|The Red Circle]]" • "[[The Adventure of the Bruce-Partington Plans|The Bruce-Partington Plans]]" • "[[The Adventure of the Dying Detective|The Dying Detective]]" • "[[The Disappearance of Lady Frances Carfax|Lady Frances Carfax]]" • "[[The Adventure of the Devil's Foot|The Devil's Foot]]" • "[[His Last Bow (priča)|His Last Bow]]") • ''[[The Case-Book of Sherlock Holmes]]'' ("[[The Adventure of the Mazarin Stone|The Mazarin Stone]]" • "[[The Problem of Thor Bridge|Thor Bridge]]" • "[[The Adventure of the Creeping Man|The Creeping Man]]" • "[[The Adventure of the Sussex Vampire|The Sussex Vampire]]" • "[[The Adventure of the Three Garridebs|The Three Garridebs]]" • "[[The Adventure of the Illustrious Client|The Illustrious Client]]" • "[[The Adventure of the Three Gables|The Three Gables]]" • "[[The Adventure of the Blanched Soldier|The Blanched Soldier]]" • "[[The Adventure of the Lion's Mane|The Lion's Mane]]" • "[[The Adventure of the Retired Colourman|The Retired Colourman]]" • "[[The Adventure of the Veiled Lodger|The Veiled Lodger]]" • "[[The Adventure of Shoscombe Old Place|Shoscombe Old Place]]") • ''[[The Valley of Fear]]'' • ''[[A Study in Scarlet]]'' • ''[[The Sign of the Four]]'' • ''[[The Hound of the Baskervilles]]'' ---- {{small|1.}} ''[[The Exploits of Sherlock Holmes]]'' |- style="text-align: center;" | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" colspan="5"| '''Likovi i franšize''' |- style="text-align: center;" | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" width="20%"| '''Sherlock Holmes''' | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" width="20%"| '''Agatha Christie''' | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" width="20%"| '''''Harry Potter''''' | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" width="20%"| '''Carrollova ''Alice''''' | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" width="20%"| '''Ostalo''' |- style="font-size:smaller; text-align: left" | | # [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Sherlock Holmes]] # [[Dr. Watson]] # [[Sebastian Moran]] # [[Inspektor Lestrade]] # [[Mycroft Holmes]] # [[Profesor Moriarty]] # [[Irene Adler]] # [[Mary Morstan]] ---- # [[Klub Diogenes]] | # [[Hercule Poirot]] # [[Miss Marple]] # [[Tommy i Tuppence]] # [[Viši inspektor Japp]] # [[Arthur Hastings]] # [[Parker Pyne]] # [[Ariadne Oliver]] # [[Gospođica Lemon]] | # [[Sirius Black]] # [[Remus Lupin]] # [[Severus Snape]] # [[Armando Dippet]] # [[Gabrielle Delacour]] # [[Alastor Moody]] # [[Barty Crouch]] # [[Phineas Nigellus Black]] | # [[Jubjub]] # [[Bijeli Skakač (Through the Looking-Glass)|Bijeli Skakač]] # [[Ovca (Through the Looking-Glass)|Ovca]] # [[Crveni Kralj (Through the Looking-Glass)|Crveni Kralj]] # [[Grifon (Alice's Adventures in Wonderland)|Grifon]] # [[Alice (Alice's Adventures in Wonderland)|Alice]] # [[Ludi Šeširdžija]] # [[Gusjenica (Alice's Adventures in Wonderland)|Gusjenica]] | # [[James Bond (lik)]] |} ===Engleska književnost=== {{Navbox generic |titlestyle = color:red; background:white; border:1px solid #EF4135; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi s područja engleske književnosti |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:red;background:white; border:1px solid #EF4135; |belowstyle= text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid #EF4135; |groupstyle = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid #EF4135; |above= |group1 = Pisci |list1= [[Gervase Tilburyski]] • [[Geoffrey Chaucer]] • [[Daniel Defoe]] • [[Jane Austen]] • [[Anne Brontë]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Lewis Carroll]] • [[Arthur Conan Doyle]] • [[Gilbert Keith Chesterton]] • [[Edgar Wallace]] • [[Adrian Conan Doyle]] • [[Agatha Christie]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Bertrand Russell]] • [[George Bellairs]] • [[Douglas Adams]] • [[John le Carré]] • [[Karoline Leach]] |group2 = Djela |list2= ''[[A Christmas Carol]] • [[Through the Looking-Glass]] ''("[[The Walrus and the Carpenter]]" • "[[Haddocks' Eyes]]")'' • [[Euclid and his Modern Rivals]] • [[The Nursery "Alice"]] • [[A Study in Scarlet]] • [[The Sign of the Four]] • [[The Hound of the Baskervilles]] • [[The Floating Admiral]] • ''[[:kategorija:Djela Agathe Christie|Djela Agathe Christie]] ([[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Ten Little Niggers]]'')'' • [[Animal Farm]] • [[The Exploits of Sherlock Holmes]] • [[Our Story (knjiga)|Our Story]] • [[Born Fighter]] • [[A Way of Life: Over Thirty Years of Blood, Sweat and Tears]] • [[My Story (Ronnie Kray)|My Story]] • [[In the Shadow of the Dreamchild]] • [[The Constant Gardener]]'' • "[[How Watson Learned the Trick]]" • ''[[The Adventures of Sherlock Holmes]]'' ("[[A Scandal in Bohemia]]" • "[[The Adventure of the Red-Headed League|The Red-Headed League]]" • "[[The Man with the Twisted Lip]]" • "[[The Adventure of the Copper Beeches|The Copper Beeches]]" • "[[The Adventure of the Blue Carbuncle|The Blue Carbuncle]]" • "[[The Adventure of the Speckled Band|The Speckled Band]]" • "[[The Adventure of the Noble Bachelor|The Noble Bachelor]]" • "[[The Boscombe Valley Mystery]]" • "[[A Case of Identity]]" • "[[The Adventure of the Beryl Coronet|The Beryl Coronet]]" • "[[The Adventure of the Engineer's Thumb|The Engineer's Thumb]]" • "[[The Five Orange Pips]]") • ''[[The Memoirs of Sherlock Holmes]]'' ("[[Silver Blaze]]" • "[[The Adventure of the Cardboard Box|The Cardboard Box]]" • "[[The Adventure of the Yellow Face|The Yellow Face]]" • "[[The Adventure of the Stockbroker's Clerk|The Stockbroker's Clerk]]" • "[[The Adventure of the Gloria Scott|The ''Gloria Scott'']]" • "[[The Adventure of the Reigate Squire|The Reigate Squire]]" • "[[The Adventure of the Musgrave Ritual|The Musgrave Ritual]]" • "[[The Adventure of the Crooked Man|The Crooked Man]]" • "[[The Adventure of the Resident Patient|The Resident Patient]]" • "[[The Adventure of the Greek Interpreter|The Greek Interpreter]]" • "[[The Adventure of the Naval Treaty|The Naval Treaty]]" • "[[The Final Problem]]") • ''[[The Return of Sherlock Holmes]]'' ("[[The Adventure of the Empty House|The Empty House]]" • "[[The Adventure of the Norwood Builder|The Norwood Builder]]" • "[[The Adventure of the Dancing Men|The Dancing Men]]" • "[[The Adventure of the Solitary Cyclist|The Solitary Cyclist]]" • "[[The Adventure of the Priory School|The Priory School]]" • "[[The Adventure of Black Peter|Black Peter]]" • "[[The Adventure of Charles Augustus Milverton|Charles Augustus Milverton]]" • "[[The Adventure of the Six Napoleons|The Six Napoleons]]" • "[[The Adventure of the Three Students|The Three Students]]" • "[[The Adventure of the Golden Pince-Nez|The Golden Pince-Nez]]" • "[[The Adventure of the Missing Three-Quarter|The Missing Three-Quarter]]" • "[[The Adventure of the Abbey Grange|The Abbey Grange]]" • "[[The Adventure of the Second Stain|The Second Stain]]") • ''[[His Last Bow]]'' ("[[The Adventure of Wisteria Lodge|Wisteria Lodge]]" • "[[The Adventure of the Red Circle|The Red Circle]]" • "[[The Adventure of the Bruce-Partington Plans|The Bruce-Partington Plans]]" • "[[The Adventure of the Dying Detective|The Dying Detective]]" • "[[The Disappearance of Lady Frances Carfax|Lady Frances Carfax]]" • "[[The Adventure of the Devil's Foot|The Devil's Foot]]" • "[[His Last Bow (priča)|His Last Bow]]") • ''[[The Case-Book of Sherlock Holmes]]'' ("[[The Adventure of the Mazarin Stone|The Mazarin Stone]]" • "[[The Problem of Thor Bridge|Thor Bridge]]" • "[[The Adventure of the Creeping Man|The Creeping Man]]" • "[[The Adventure of the Sussex Vampire|The Sussex Vampire]]" • "[[The Adventure of the Three Garridebs|The Three Garridebs]]" • "[[The Adventure of the Illustrious Client|The Illustrious Client]]" • "[[The Adventure of the Three Gables|The Three Gables]]" • "[[The Adventure of the Blanched Soldier|The Blanched Soldier]]" • "[[The Adventure of the Lion's Mane|The Lion's Mane]]" • "[[The Adventure of the Retired Colourman|The Retired Colourman]]" • "[[The Adventure of the Veiled Lodger|The Veiled Lodger]]" • "[[The Adventure of Shoscombe Old Place|Shoscombe Old Place]]") • ''[[The Valley of Fear]]'' • ''[[Titus Andronicus]]'' |group3 = Likovi |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid #EF4135; |group1 = Holmes |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Sherlock Holmes]] • [[Dr. Watson]] • [[Sebastian Moran]] • [[Inspektor Lestrade]] • [[Mycroft Holmes]] • [[Profesor Moriarty]] • [[Irene Adler]] • [[Mary Morstan]] |group2 = ''Harry Potter'' |list2= [[Sirius Black]] • [[Remus Lupin]] • [[Severus Snape]] • [[Armando Dippet]] • [[Gabrielle Delacour]] • [[Alastor Moody]] • [[Barty Crouch]] • [[Phineas Nigellus Black]] |group3 = ''Alice'' |list3= [[Jubjub]] • [[Bijeli Skakač (Through the Looking-Glass)|Bijeli Skakač]] • [[Ovca (Through the Looking-Glass)|Ovca]] • [[Crveni Kralj (Through the Looking-Glass)|Crveni Kralj]] • [[Grifon (Alice's Adventures in Wonderland)|Grifon]] • [[Alice (Alice's Adventures in Wonderland)|Alice]] • [[Ludi Šeširdžija]] • [[Gusjenica (Alice's Adventures in Wonderland)|Gusjenica]] |group4 = Christie |list4= [[Hercule Poirot]] • [[Miss Marple]] • [[Tommy i Tuppence]] • [[Viši inspektor Japp]] • [[Arthur Hastings]] • [[Parker Pyne]] • [[Ariadne Oliver]] • [[Gospođica Lemon]] }} |group4=Ostalo |list4= [[Klub Diogenes]] |below= }} ===Francuska književnost=== {{Navbox generic |titlestyle = color:#FFFFFF; background:#0055A4; border:1px solid #EF4135; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi s područja francuske književnosti |groupstyle = text-align:center; color:#FFFFFF; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:#FFFFFF;background:#0055A4; border:1px solid #EF4135; |belowstyle= text-align:center; color:#FFFFFF; background:#0055A4; border:1px solid #EF4135; |groupstyle = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#0055A4; border:1px solid #EF4135; |above= [[Francuska književnost|<span style="color:white">Francuska književnost</span>]] |group1 = Pisci |list1= ''[[La Pléiade]]'' ([[Pierre de Ronsard]] • [[Joachim du Bellay]]) • [[Margarita od Navarre]] • [[Clément Marot]] • [[Théodore-Agrippa d'Aubigné]] • [[Jean de La Fontaine]] • [[Molière]] • [[Alphonse de Lamartine]] • [[Alexandre Dumas (sin)|Alexandre Dumas, ''fils'']] • [[Alexandre Dumas (otac)|Alexandre Dumas, ''père'']] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Victor Hugo]] • [[Sully Prudhomme]] • [[Frédéric Mistral]] • [[Louis Aragon]] • [[Roger Martin du Gard]] • [[Eugène Ionesco]] • [[Jean-Paul Sartre]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Albert Camus]] • [[Jacques Prévert]] • [[François Villon]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[André Malraux]] • [[Jean Genet]] • [[Max Jacob]] • [[François-René de Chateaubriand]] • [[Pierre-Augustin Caron de Beaumarchais]] • [[George Sand]] • [[Paul Claudel]] • [[François Mauriac]] • [[Patrick Modiano]] • [[Romain Rolland]] • [[Claude Simon]] • [[Saint-John Perse]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Jean Anouilh]] |group2 = Djela |list2= ''[[La Chanson de Roland]] • [[Roman de la Rose]] • [[L'Avare ou l'École du mensonge]] • [[Bug-Jargal]] • [[Le Rhin]] • [[Torquemada (drama)|Torquemada]] • [[L'Éducation sentimentale]] • [[Madame Bovary]] • [[Les Rougon-Macquart, Histoire naturelle et sociale d'une famille sous le Second Empire]] ''(''[[Germinal]] • [[Nana (roman)|Nana]]'')'' • [[La Nausée]] • ''[[:Kategorija:Djela Eugènea Ionescoa|djela Eugènea Ionescoa]]'' • [[En attendant Godot]]'' • ''[[À l'échelle humaine]]'' • [[:Kategorija:Djela Andréa Malrauxa|djela Andréa Malrauxa]] • ''[[Le Barbier de Séville]]'' • ''[[Le Mariage de Figaro]]'' • ''[[La Mère coupable]]'' • ''[[Hernani (drama)|Hernani]]'' • "[[Le Bateau ivre]]" • ''[[Les Fleurs du mal]]'' • [[:Kategorija:Djela Jeana Anouilha|djela Jeana Anouilha]] (osim ''Becketa''; [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Antigone]]'') |below= [[Emma Bovary|<span style="color:white">Emma Bovary</span>]] • [[Bérenger|<span style="color:white">Bérenger</span>]] }} ===Ruska književnost=== {{Navbox generic |titlestyle = color:#FFFFFF; background:red; border:1px solid #0039A6; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi s područja ruske književnosti |abovestyle=text-align:center; color:#FFFFFF; background:red; border:1px solid #0039A6; |belowstyle= text-align:center; color:#FFFFFF; background:red; border:1px solid #0039A6; |groupstyle = text-align:center; color:#FFFFFF; background:red; border:1px solid #0039A6; |above= [[Ruska književnost|<span style="color:white">Ruska književnost</span>]] (nedovršeno) |group1 = Pisci |list1= [[Ivan Krilov]] • [[Ivan Gončarov]] • [[Aleksandar Blok]] • [[Isak Babelj]] • [[Andrej Platonov]] • [[Danil Harms]] • [[Mihail Šolohov]] • [[Vladimir Dudincev]] • [[Eduard Limonov]] |group2 = Djela |list2= ''[[Šinelj]] • [[Zločin i kazna]] • [[Tri sestre]]'' |below= }} ===Američka književnost=== {{Navbox generic |titlestyle = color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi s područja američke književnosti |abovestyle=text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |belowstyle= text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |groupstyle = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |above= |group1 = Pisci |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Edgar Allan Poe]] ([[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Smrt Edgara Allana Poea|smrt]] • [[Bibliografija Edgara Allana Poea|bibliografija]]) • [[Emily Dickinson]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[William Faulkner]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[H. P. Lovecraft]] ([[:Kategorija:H. P. Lovecraft|kategorija]]) |group2 = Djela |list2= ''[[The Raven]] • [[The Murders in the Rue Morgue]] • [[The Narrative of Arthur Gordon Pym of Nantucket]] • [[Adventures of Huckleberry Finn]] • [[The Da Vinci Code]] • [[Franz Kafka: The Office Writings]]'' • [[:Kategorija:Djela Williama Faulknera|djela Williama Faulknera]] |below= [[Auguste Dupin|<span style="color:white">C. Auguste Dupin</span>]] • [[Yoknapatawpha|<span style="color:white">Yoknapatawpha</span>]] • [[Obitelj Compson|<span style="color:white">Obitelj Compson</span>]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Ono (lik)|{{color|white|Ono}}]] }} ===Japanska književnost=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi s područja japanske književnosti |abovestyle=text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |belowstyle= text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |groupstyle = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |above= |group1 = Pisci |list1= [[Chikamatsu Monzaemon]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Edogawa Ranpo]] • [[Shūji Terayama]] • [[Project Itō]] • [[Sanjūgo Naoki]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Osamu Dazai]] ([[Samoubojstvo Osamua Dazaija|suicid]] • [[:Kategorija:Djela Osamua Dazaija|djela]]) • [[Shizuko Ōta]] |group2 = Djela |list2= "[[Ningen Isu]]" • "[[Rashōmon]]" • ''[[Noruwei no Mori]]'' • ''[[Nihon Ōdai Ichiran]]'' • [[Bibliografija Osamua Dazaija]] ([[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Ningen Shikkaku]]'') |below= [[Kogorō Akechi|{{color|red|Kogorō Akechi}}]] • ''[[Buraiha|{{color|red|Buraiha}}]]'' • [[Ja-roman|{{color|red|Ja-roman}}]] • ''[[Shayō-zoku|{{color|red|Shayō-zoku}}]]'' • [[Yōzō Ōba|{{color|red|Yōzō Ōba}}]] }} ===Ostalo=== {{Navbox generic |titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Ostali doprinosi s područja književnosti |abovestyle= |belowstyle= |groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |above= |group1 = Afrika |list1= {{Navbox subgroup |group1 = {{nowrap|{{flagicon|ANG}} Angola}} |group1style = background-color:#d81e05; color:yellow; text-align:center; border:1px solid black; |list1=[[José Luandino Vieira]] • [[Pepetela]] |group2 = {{flagicon|GAN}} Gana |group2style = text-align:center; background:yellow; color:black; border: 1px solid black; |list2=[[J. E. Casely Hayford]] |group3 = {{flagicon|TOG}} Togo |group3style = text-align:center; background:#FFCE00; color:#006A4E; border: 1px solid #006A4E; |list3=[[Félix Couchoro]] }} |group2 = Amerike |group2style = |list2= {{Navbox subgroup |group1 = {{nowrap|{{flagicon|BRA}} Brazil}} |group1style = background-color:#FFCC29; color:#3E4095; text-align:center; border:1px solid #00A859; |list1=[[Machado de Assis]] |group2 = {{nowrap|{{flagicon|KUB}} Kuba}} |group2style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid red; |list2=[[Nicolás Guillén]] |group3 = {{nowrap|{{flagicon|VEN}} Venezuela}} |group3style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid #FCD116; |list3=[[Rufino Blanco-Fombona]] |group4 = {{nowrap|{{flagicon|HON}} Honduras}} |group4style = background-color:#0073CF; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list4=[[Argentina Díaz Lozano]] • [[Froylán Turcios]] • [[Lucila Gamero de Medina]] |group5 = {{nowrap|{{flagicon|SUR}} Surinam}} |group5style = background:#C8102E; border:1px solid #007A33; color: #FFCD00; text-align:center; |list5=[[Bernardo Ashetu]] • [[Johanna Schouten-Elsenhout]] }} |group3 = Azija |group3style = |list3= {{Navbox subgroup |group1 = {{flagicon|IZR}} Izrael |group1style = text-align:center; color:blue; background:white; border:1px solid blue; |list1= [[Shmuel Yosef Agnon]] |group2 = {{flagicon|KIN}} Kina |group2style = text-align:center; background:#DD0000; color:gold; border: 1px solid silver; |list2= [[Gao Xingjian]] • [[Mo Yan]] |group3 = {{flagicon|SJKOR}} Sjeverna Koreja |group3style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid #0073CF; |list3=''[[Segi wa tŏburŏ]]'' |group4 = {{flagicon|Kambodža}} Kambodža |group4style = text-align:center; background:blue; color: white; border:1px solid red; |list4=''[[Reamker]]'' • [[Preah Ko i Preah Keo]] • [[Kmerski teatar sjena]] }} |group4 = Europa |group4style = |list4= {{Navbox subgroup |group1 = {{flagicon|AUT}} Austrija |group1style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid silver; |list1= [[Karl Bruckner]] |group2 = {{flagicon|ČEŠ}} Češka |group2style = text-align:center; color:white; background:#DD0000; border:1px solid #000080; |list2= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background:#DD0000; border:1px solid #000080; |group1 = Pisci |list1= [[Karel Čapek]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Franz Kafka]] • [[Max Brod]] |group2 = Djela |list2= ''[[Der Process]] • ''"[[Vor dem Gesetz]]"'' • ''"[[Die Verwandlung]]"''''}} |group3 = {{flagicon|DAN}} Danska |group3style = text-align:center; background:#D21034; color:white; border: 1px solid silver; |list3=[[Johannes Vilhelm Jensen]] |group4 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group4style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list4= ''[[U registraturi]]'' |group5 = {{flagicon|IRS}} Irska |group5style = text-align:center; color:white; background:green; border:1px solid silver; |list5= [[Oscar Wilde]] • [[Bram Stoker]] |group6 = {{flagicon|MAĐ}} Mađarska |group6style = color:#FFFFFF;background:#009246; border:1px solid #EF4135; |list6= [[Ferenc Molnár]] |group7 = {{flagicon|NOR}} Norveška |group7style = text-align:center; background:#EF2B2D; color:white; border: 1px solid #002868; |list7= [[Bjørnstjerne Bjørnson]] |group8 = {{flagicon|ŠVE}} Švedska |group8style = text-align:center; color:yellow; background:blue; border:1px solid yellow; |list8= [[Carl Gustaf Verner von Heidenstam]] |group9 = {{flagicon|ITA}} Italija |group9style = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#009246; border:1px solid #EF4135; |list9= [[Giacomo Casanova]] • [[Luigi Pirandello]] • [[Dario Fo]] |group10 = {{flagicon|NJE}} Njemačka |group10style = text-align:center; color:#000000; background:#FFCC00; border:1px solid #FF0000; |list10= [[Ernst Theodor Amadeus Hoffmann]] • [[Herta Müller]] |group11 = {{flagicon|EST}} Estonija |group11style = text-align:center; color:white; background:#0072CE; border:1px solid black; |list11= {{Navbox subgroup | groupstyle = ttext-align:center; color:white; background:#0072CE; border:1px solid black; |group1 = Pisci |list1= [[Carl Robert Jakobson]] • [[Johann Voldemar Jannsen]] • [[Friedrich Reinhold Kreutzwald]] • [[Marie Under]] • [[Anton Hansen Tammsaare]] • [[Lydia Koidula]] |group2 = Djela |list2= ''[[Kalevipoeg]]''}} |group12 = {{flagicon|POLJ}} Poljska |group12style = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |list12= [[Wisława Szymborska]] • [[Olga Tokarczuk]] • [[Władysław Reymont]] |group13 = {{flagicon|ŠPA}} Španjolska |group13style = text-align:center; color:gold; background:#FF0000; border:1px solid gold; |list13= [[Gonzalo Fernández de Oviedo]] }} |group5 = Oceanija |group5style = |list5={{Navbox subgroup |group1 = {{nowrap|{{flagicon|AUS}} Australija}} |group1style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list1= [[Banjo Paterson]] |group2 = {{nowrap|{{flagicon|FIJ}} Fidži}} |group2style = background-color:#68BFE5; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list2= [[Vilsoni Hereniko]] }} |group6 = {{nowrap|Antički Rim}} |group6style = text-align:center; color:#E4D96F; background:white; border:1px solid #E4D96F; |list6 = [[Vergilije]] • [[Tit Makcije Plaut]] |below= }} ==Glazba== ===Teorija i terminologija u glazbi=== {{Navbox | name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi | title = Doprinosi s područja teorije i glazbene terminologije | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | image = | imageleft = | bodyclass = hlist | list1 = ''[[Ballets Russes]]'' • [[Muzička nagrada Léonie Sonning]] • ''[[Musique concrète]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Novi val]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Synthpop]] • [[Novi romantizam]] • ''[[Laulupidu]]'' • [[Tintinnabuli]] • [[Kawina (muzika)|Kawina]] • [[Kaseko]] • [[Tamborito]] |list2={{Navbox subgroup |abovestyle=background-color:#EBF5FF; color:black; text-align:center |above= '''Eurosong''' |list1={{flagicon|ŠVI}} [[Pjesma Eurovizije 1989.|1989.]] • {{flagicon|SFRJ}} [[Pjesma Eurovizije 1990.|1990.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|EST}} [[Eurosong 2002.|2002.]] • {{flagicon|TUR}} [[Pjesma Eurovizije 2004.|2004.]] • {{flagicon|GRČ}} [[Pjesma Eurovizije 2006|2006.]] • {{flagicon|FIN}} [[Pjesma Eurovizije 2007|2007.]] • {{flagicon|SRB}} [[Pjesma Eurovizije 2008.|2008.]] • {{flagicon|NOR}} [[Pjesma Eurovizije 2010.|2010.]] • {{flagicon|NJE}} [[Eurosong 2011|2011.]] • {{flagicon|AZE}} [[Eurosong 2012|2012.]] • {{flagicon|DAN}} [[Eurosong 2014|2014.]]}} }} ===Biografije=== {{Navbox generic |titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi o skladateljima (po razdobljima) |abovestyle= |belowstyle= |groupstyle = |above= |group1 = Barok |group1style = text-align:center; background:#bfb1a3; color:white; border:1px solid silver; |list1= [[Georg Friedrich Händel]] |group2 = Klasicizam |group2style = background:#6495ED; color:white; border:1px solid silver; |list2= [[Jan Václav Stamic]] |group3 = Romantizam |group3style = text-align:center; background:#9955BB; color:white; border:1px solid silver; |list3= [[Vincenzo Bellini]] • [[Johann Strauss mlađi]] • [[Giacomo Meyerbeer]] • [[Cezar Antonovič Kjui]] • [[Davorin Jenko]] • [[Charles-François Gounod]] • [[Gabriel Fauré]] |group4 = XX. stoljeće |group4style = text-align:center; color:black; background:red; border:1px solid black; |list4= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:red; border:1px solid black; |group1 = Impresionizam |list1= [[Maurice Ravel]] |group3 = Avangarda |list3= [[Pierre Schaeffer]] • [[Olivier Messiaen]] • [[Pierre Boulez]] |group2 = Modernizam |list2= [[Benjamin Britten]] • [[Umberto Giordano]] • [[Erik Satie]] • ''[[Les Six]]'' ([[Georges Auric|Auric]] • [[Louis Durey|Durey]] • [[Arthur Honegger|Honegger]] • [[Darius Milhaud|Milhaud]] • [[Francis Poulenc|Poulenc]] • [[Germaine Tailleferre|Tailleferre]]) • [[Ernesto Nazareth]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:red; border:1px solid black; |group1 = Neoklasicizam |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Dmitrij Šostakovič]] • [[Igor Stravinski]] |group2 = Ekspresionizam |list2= [[Arnold Schönberg]] • [[Anton Webern]] • [[Alban Berg]] }} |group5 = Ostalo |list5= [[Władysław Szpilman]] • [[Alfi Kabiljo]] • [[Arvo Pärt]] }} |below= }} {{Navbox generic |titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi o pop izvođačima |abovestyle= |belowstyle= |groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |above= |group1 = Solisti |list1= [[Ringo Starr]] • [[Jem]] • [[Mark Hollis]] • [[Rob Thomas]] • [[Gloria Estefan]] • [[Celia Cruz]] • [[Hajrudin Varešanović]] • [[Marija Šestić]] • [[Sandra Nurmsalu]] • [[Ott Lepland]] • [[Kurt Calleja]] • [[Petar Nalič]] • [[Dima Bilan]] • [[Aleksej Vorobjov]] • [[Kōji Wada]] • [[Ajumi Mijazaki]] • [[Ai Maeda (pjevačica)|Ai Maeda]] • [[Hitomi Shimatani]] • [[Akiko Shikata]] • [[Yūgo Kanno]] • [[Tōru Kitajima]] ([[:Kategorija:TK from 凛として時雨|diskografija]]) • [[Jelena Tomašević]] • [[Milan Stanković]] • [[Harel Skaat]] • [[K'naan]] • [[Jessy Matador]] • [[Amaury Vassili]] • [[Stereo Mike]] • [[Loukas Giorkas]] • [[Lena Meyer-Landrut]] • [[Frank Schindel]] • [[Andy Knote]] • [[Stefan Raab]] • [[Milli Vanilli]] • [[Gréta Salóme Stefánsdóttir]] • [[Jón Jósep Snæbjörnsson]] • [[Olia Tira]] • [[Ivi Adamou]] • [[Emmelie de Forest]] • [[Daniel Jones]] • [[Darren Hayes]] • [[Knez (pjevač)|Knez]] • [[Hayley Westenra]] • [[Lorde]] • [[Kimbra]] • [[Sinn Sisamouth]] • [[Ros Serey Sothea]] • [[Angélique Kidjo]] • [[Tanel Padar]] • [[Dave Benton]] • [[Liam Payne]] • [[Miyoko Nakamura]] • [[Masatoshi Nakano]] • [[Dara (bugarska pjevačica)|Dara]] • [[Rubén Blades]] |group2 = Bendovi |list2= [[Blue]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Talk Talk]] • [[The Beach Boys]] • [[The Byrds]] • [[Toto (sastav)|Toto]] • [[Regina (bend)|Regina]] • [[Urban Symphony]] • [[maNga]] • [[Glazbena družina Petra Naliča]] • [[A Friend In London]] • [[Aqua Timez]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Ling Tosite Sigure]] • [[EGOIST]] • [[Nothing's Carved in Stone]] • [[Savage Garden]] • [[Nick Cave and the Bad Seeds]] • [[Quasarr]] • [[Moranbong Band]] • [[OMC (bend)|OMC]] • [[U pol’ 9 kod Sabe]] • [[Soul Militia]] }} === Opus === {{Navbox generic |titlestyle = color:white; background:#E34234; border:1px solid silver; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz kompozicije |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:white;background:#E34234; border:1px solid silver; |belowstyle= text-align:center; color:white; background:#E34234; border:1px solid silver; |groupstyle = text-align:center; color:white; background:#E34234; border:1px solid silver; |above= |group1 = Opere |list1= ''[[Trubadur (opera)|Il trovatore]]'' • [[Korejska revolucionarna opera]] (''[[Kkot panŭn ch'ŏnyŏ]]'' • ''[[P'ibada]]'') |group2 = Baleti |list2= ''[[Žar-ptica]] • [[Posvećenje proljeća]] • [[Petruška]]'' |group3 = Instrumentalna djela |list3= ''[[Islamej]] • [[Boléro]]'' |group4 = Himne |list4= "[[Kimigayo]]" • "[[Noble patria, tu hermosa bandera]]" • "[[God Bless Our Homeland Ghana]]" • "[[Advance Australia Fair]]" • "[[Hino Nacional Brasileiro]]" • "[[Aegukka]]" • "[[La Bayamesa]]" • "[[Angola Avante]]" • "[[God Defend New Zealand]]" • "[[Gloria al Bravo Pueblo]]" • "[[Nokor Reach]]" • "[[Pjesma Kmerske Republike]]" • "[[Dap Prampi Mesa Chokchey]]" • "[[Himna Narodne Republike Kampućije]]" • "[[Državna himna Hondurasa]]" • "[[L'Aube Nouvelle]]" • "[[God Bless Fiji]]" • "[[Mu isamaa, mu õnn ja rõõm]]" • "[[Himna Estonske Sovjetske Socijalističke Republike]]" • "[[God zij met ons Suriname]]" • "[[Majulah Singapura]]" • "[[Himno Istmeño]]" |below= }} {{Navbox generic |titlestyle = color:white; background:#E34234; border:1px solid silver; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz pop skladbe |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:white;background:#E34234; border:1px solid silver; |belowstyle= text-align:center; color:white; background:#E34234; border:1px solid silver; |groupstyle = text-align:center; color:white; background:#E34234; border:1px solid silver; |above= |group1 = Albumi |list1= ''[[Vrijeme je]] • [[Kad poludimo]] • [[Kad pogledaš me preko ramena]] • [[Sreća (Hari Mata Hari)|Sreća]] • [[Umineko no Naku Koro ni (EP)|Umineko no Naku Koro ni]]'' • ''[[Hotel Nacional (album)|Hotel Nacional]]'' • ''[[Girl You Know It's True (album)|Girl You Know It's True]]'' • [[:Kategorija:Albumi benda Ling tosite sigure|albumi benda Ling tosite sigure]] • [[:Kategorija:Albumi benda Talk Talk|albumi benda Talk Talk]] |group2 = Pjesme |list2= "[[Russians]]" • "[[Wavin' Flag]]" • "[[Manijači]]" • "[[Molitva (pjesma)|Molitva]]" • "[[Rijeka bez imena]]" • "[[Vjerujem u ljubav]]" • "[[I love you mi vida]]" • "[[Lejla]]" • "[[Oro (pjesma)|Oro]]" • "[[Bistra voda]]" • "[[Rändajad]]" • "[[Lane moje]]" • "[[La La Love]]" • "[[Never Forget]]" • "[[Satellite (pjesma Lene Meyer-Landrut)|Satellite]]" • "[[Lost and Forgotten]]" • "[[Ovo je Balkan]]" • "[[Milim]]" • "[[What's Another Year?]]" • "[[Rock me]]" • "[[Lako je sve (pjesma)|Lako je sve]]" • "[[Zauvijek moja]]" • "[[Wadde hadde dudde da?]]" • "[[Love in Rewind]]" • "[[Hold Me Now]]" • "[[We Could Be the Same]]" • "[[Allez Ola]]" • "[[Everybody (pjesma)|Everybody]]" • "[[Refrain]]" • "[[Munja i grom]]" • "[[Korake ti znam]]" • "[[Party for Everybody]]" • "[[Crno i belo]]" • "[[Kuula (pjesma)|Kuula]]" • "[[This is the Night (pjesma Kurta Calleje)|This is the Night]]" • "[[Only Teardrops]]" • "[[Tomorrow (pjesma Gianluce Bezzine)|Tomorrow]]" • "[[Moja ljubavi]]" • "[[Svadbarskim sokakom]]" • [[:Kategorija:Pjesme benda Ling tosite sigure|pjesme benda Ling tosite sigure]] • [[:Kategorija:Pjesme benda Talk Talk|pjesme benda Talk Talk]] • "[[Adio (pjesma)|Adio]]" • "[[How Bizarre (pjesma)|How Bizzare]]" • "[[Cambodia (pjesma)|Cambodia]]" • "[[Bangaranga]]" |group4 = Instrumentalna djela |list4= |group3 = OST |list3= "[[Butter-Fly]]" • "[[brave heart]]" • "[[keep On]]" • "[[I wish]]" • "[[Katayoku no Tori]]" • "[[VII (pjesma)|VII]]" |below= }} ==Likovna umjetnost== ===Umjetnici=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:#702963; background: #DF73FF; border:1px solid #702963; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz umjetnike |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:#702963;background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |belowstyle= text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |groupstyle = text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |above= |group1 = Slikari<br>Ilustratori/Crtači |group1style = text-align:center; color:#882D17; background:#CC7722; border:1px solid #882D17; |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Salvador Dalí]] • [[Egon Schiele]] • [[Gustav Klimt]] • [[Kazimir Maljevič]] • [[Vasilij Kandinski]] • [[Georges Braque]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Piet Mondrian]] • [[Georges Seurat]] • [[John Tenniel]] • [[Isaak Brodskij]] • [[Dmitrij Vrubelj]] • [[Sidney Paget]] • [[Gonzalo Morales Sáurez]] • [[Albert Namatjira]] • [[Paul Signac]] • [[Pedro Américo]] • [[Akira Amano]] • [[Arturo Michelena]] • [[Martín Tovar y Tovar]] • [[Kristjan Raud]] • [[Paul Raud]] |group2 = Kipari<br>Dizajneri |group2style = text-align:center; color:#C04000; background:#FF7E00; border:1px solid #C04000; |list2= [[Auguste Rodin]] • [[Gustav Fabergé]] • [[Petar Karl Fabergé]] • [[Leonid Sherwood]] • [[Yves Saint Laurent]] • [[Jesús Rafael Soto]] |group3 = Arhitekti |group3style = text-align:center; color:#555555; background:#E5E4E2; border:1px solid #555555; |list3= [[Frank Lloyd Wright]] • [[Ibo Bonilla]] • [[Carlos Raúl Villanueva]] |group4 = Fotografi |group4style = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |list4= [[Félix Nadar]] • [[Alberto Korda]] |below= }} ===Umjetnost=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:#702963; background: #DF73FF; border:1px solid #702963; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz umjetnost |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:#702963;background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |belowstyle= text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |groupstyle = text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |above= |group1 = Slikarstvo |group1style = text-align:center; color:#882D17; background:#CC7722; border:1px solid #882D17; |list1= ''[[Krik]] • [[Nedjeljno poslijepodne na otoku La Grande Jatte]] • [[Kupači kod Asnièresa]] • [[Izbij Bijele Crvenim klinom]] • [[Bijelo na bijelom]] • [[Gospode! Pomozi mi preživjeti ovu smrtonosnu ljubav]] • [[Veliki val kod Kanagawe]] • [[Posvećenje Napoleona I (David)|Posvećenje Napoleona I]] • [[Napoleon I na carskom tronu]] • [[Napoleon u svojoj studiji]] • [[Nedovršeni portret generala Bonapartea]]'' |group2 = Kiparstvo<br>Dizajn |group2style = text-align:center; color:#C04000; background:#FF7E00; border:1px solid #C04000; |list2= ''[[Telefon sa slušalicom od jastoga]] • [[Sofa u obliku usta Mae West]]'' • [[Koh-i-Noor]] • ''[[Senbazuru]]'' • ''[[Gandhijeva tri majmuna]]'' • [[Toranj Juche|Toranj ''Juche'']] • [[Veliki spomenik na brdu Mansu]] • [[Mola (tekstil)]] |group3 = Arhitektura |group3style = text-align:center; color:#555555; background:#E5E4E2; border:1px solid #555555; |list3= [[Guggenheimov muzej u Bilbau]] • [[Opatija Westminster]] • [[Dvorac Osu]] • [[Dvorac Cape Coast]] • [[Dvorac Elmina]] • [[Elizejska palača]] • ''[[Palais Bourbon]]'' • ''[[Palais Luxembourg]]'' • ''[[Les Invalides]]'' • [[Palača Tuileries]] • [[Rowan Oak]] • [[Trg Kim Il-sunga]] • [[Kongresna dvorana Mansudae]] • [[Međunarodni aerodrom José Martí]] • [[Presidio Modelo]] • [[Aerodrom Quatro de Fevereiro]] • [[Međunarodni aerodrom Simón Bolívar (Venezuela)]] • [[Univerzitetski grad u Caracasu]] • [[Museo de Bellas Artes (Caracas)]] • [[Muzej moderne umjetnosti Jesús Soto]] • [[Kizuna (most)]] • [[Međunarodni aerodrom u Phnom Penhu]] • [[Muzej genocida Tuol Sleng]] • [[El Cajón (brana)]] • [[Vrata bez povratka (Ouidah)]] • [[Musée Honmè]] • [[Međunarodni aerodrom u Nadiju]] • [[Međunarodni aerodrom u Nausoriju]] • [[Fort Zeelandia (Paramaribo)]] • [[Fort Nieuw-Amsterdam]] • [[Zatvor Outram]] • [[Stara Gradska vijećnica (Singapur)]] • [[Transpanamski cjevovod]] |group4 = Općenito |group4style = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |list4= [[De Stijl]] • [[Camp (stil)|Camp]] • [[Salon (Pariz)|Salon]] |below= }} ==Filmska umjetnost== ===Opći pojmovi=== {{Navbox | name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi | title = Doprinosi s područja filmografije | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | image = | imageleft = | bodyclass = hlist | list1 = [[Ekranizacija]] • [[Production I.G]] • [[noitaminA]] |list2= }} ===Biografije=== {{Navbox generic |titlestyle = color:black; background:white; border:1px solid black; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi o filmašima |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |belowstyle= text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |above= |group1 = Glumci |list1= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid #EF4135; |group1 = {{flagicon|SAD}} Sjedinjene Države |group1style = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |list1= [[Dean Winters]] • [[Tobin Bell]] • [[Ed O'Neill]] • [[Mariska Hargitay]] • [[Tamara Tunie]] • [[Sam Waterston]] • [[Diane Neal]] • [[B.D. Wong]] • [[Robert Sean Leonard]] • [[Peter Jacobson]] • [[Matt Damon]] • [[Andy García]] • [[Billy Dee Williams]] • [[Robert Forster]] |group2 = {{nowrap|{{flagicon|UK}} Ujedinjeno Kraljevstvo}} | group2style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid #CC0000; |list2= [[Ian Hart]] • [[Emma Watson]] • [[Hugh Fraser]] • [[Philip Jackson]] • [[David Suchet]] • [[Pauline Moran]] • [[Alan Rickman]] • [[David Thewlis]] • [[Linus Roache]] • [[Albert Finney]] • [[Phil Davis]] • [[Rupert Penry-Jones]] • [[Steve Pemberton]] • [[Sam Stockman]] • [[George Rossi]] • [[Hannah Walters]] • [[Johnny Harris]] • [[Ben Bishop]] • [[Christopher Fulford]] • [[Claire Rushbrook]] • [[Alex Jennings]] • [[Eille Norwood]] • [[Arthur Wontner]] • [[Clive Brook]] |group3 = {{nowrap|{{flagicon|AUS}} Australija}} | group3style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list3= [[Costas Mandylor]] • [[Chris Hemsworth]] • [[Liam Hemsworth]] • [[Luke Hemsworth]] • [[Mia Wasikowska]] • [[Jesse Spencer]] |group4 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group4style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list4= [[Duško Gruborović]] |group5 = {{flagicon|RUS}} Rusija |group5style = color:#FFFFFF; background:red; border:1px solid #0039A6; |list5= [[Vasilij Livanov]] • [[Igor Petrenko]] • [[Andrej Panjin]] • [[Stanislav Govoruhin]] |group6 = {{flagicon|FRA}} Francuska |group6style = color:#FFFFFF; background:#0055A4; border:1px solid #EF4135; |list6 = [[Irène Jacob]] |group7 = {{flagicon|JAP}} Japan |group7style = text-align:center; color:red;background:white; border:1px solid #EF4135; |list7= [[Kazuhiro Yamaji]] • [[Ryōhei Kimura]] |group8 = {{nowrap|{{flagicon|KAN}} Kanada}} | group8style = background-color:white; color:red; text-align:center; border-top: 1px solid #FF0000; border-bottom: 1px solid #FF0000; border-left: 1px solid white; border-right: 1px solid white; |list8= [[Matt Frewer]] |group9 = {{nowrap|{{flagicon|VEN}} Venezuela}} | group9style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid #FCD116; |list9= [[Édgar Ramírez]] }} |group2 = Režiseri |list2= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid #EF4135; |group1 = {{flagicon|SAD}} Sjedinjene Države |group1style = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |list1= [[Bryan Singer]] |group2 = {{nowrap|{{flagicon|UK}} Ujedinjeno Kraljevstvo}} | group2style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid #CC0000; |list2= [[Alfred Hitchcock]] |group3 = {{nowrap|{{flagicon|ITA}} Italija}} | group3style = text-align:center; color:#FFFFFF;background:#009246; border:1px solid #EF4135; |list3= [[Federico Fellini]] |group4 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group4style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list4= [[Branko Ivanda]] • [[Goran Kulenović]] • [[Dražen Žarković]] |group5 = {{flagicon|JAP}} Japan |group5style = text-align:center; color:red;background:white; border:1px solid #EF4135; |list5= [[Hirojuki Kakudō]] • [[Itsurō Kawasaki]] • [[Naoyoshi Shiotani]] • [[Katsuyuki Motohiro]] • [[Kiyotaka Suzuki]] |group6 = {{nowrap|{{flagicon|AUS}} Australija}} | group6style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list6= [[Peter Weir]] |group7 = {{nowrap|{{flagicon|NZL}} Novi Zeland}} | group7style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list7= [[Martin Campbell]] • [[Niki Caro]] |group8 = {{nowrap|{{flagicon|SUR}} Surinam}} | group8style = background:#C8102E; border:1px solid #007A33; color: #FFCD00; text-align:center; |list8= [[Pim de la Parra]] |group9 = {{nowrap|{{flagicon|POLJ}} Poljska}} | group9style = background:white; border:1px solid red; color: red; text-align:center; |list9= [[Agnieszka Holland]] |group10 = {{nowrap|{{flagicon|LAT}} Latvija}} | group10style = background:#77353D; border:1px solid silver; color: white; text-align:center; |list10= [[Gints Zilbalodis]] }} |group3 = Scenaristi<br>Producenti |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid #EF4135; |group1 = {{flagicon|SAD}} Sjedinjene Države |group1style = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |list1= [[Peter Blake]] • [[Katie Jacobs]] • [[Paul Attanasio]] • [[Lawrence Kaplow]] |group2 = {{flagicon|JAP}} Japan |group2style = text-align:center; color:red;background:white; border:1px solid #EF4135; |list2= [[Akijoshi Hongo]] • [[Reiko Joshida]] • [[Satoru Nishizono]] • [[Jōji Wada]] • [[Makoto Fukami]] • [[Kōji Yamamoto]] • [[Tō Ubukata]] • [[Jun Kumagai]] |group3 = {{flagicon|KAN}} Kanada |group3style = text-align:center; color:red;background:white; border:1px solid #EF4135; |list3= [[David Shore]] |group4 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group4style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list4= [[Ivan Maloča]] • [[Zoran Lazić]] • [[Tonći Kožul]] • [[Vlado Bulić]] • [[Branko Ružić (scenarist)|Branko Ružić]] • [[Koraljka Meštrović]] • [[Antonio Gabelić]] • [[Irena Krčelić]] • [[Nikolina Čuljak]] }} |below= }} ===Filmovi i serije=== {{Navbox generic |titlestyle = color:black; background:white; border:1px solid black; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi o filmovima |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |belowstyle= text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |above= |group1 = {{flagicon|SAD}} Sjedinjene Države |group1style = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |list1= ''[[Psycho]]'' • ''[[The Birds]]'' • ''[[Vertigo]]'' • ''[[Frenzy]]'' • ''[[Marnie]]'' • ''[[Rear Window]]'' • ''[[Rebecca]]'' • ''[[Mr. & Mrs. Smith (1941)|Mr. & Mrs. Smith]]'' • [[The Man Who Knew Too Much (1956)|''The Man Who Knew Too Much'' (1956)]] • ''[[Topaz (1969)|Topaz]]'' • [[Saw (2003)|''Saw'' (2003)]] • ''[[Saw (2004)|Saw]]'' • ''[[Saw II]]'' • ''[[Saw III]]'' • ''[[Saw IV]]'' • ''[[Saw V]]'' • ''[[From Hell (2001)|From Hell]]'' • [[The Count of Monte Cristo (2002)|''The Count of Monte Cristo'' (2002)]] • ''[[Notorious (1946)|Notorious]]'' • [[Sherlock Holmes (film, 1922)|''Sherlock Holmes'' (1922)]] • [[The Return of Sherlock Holmes (film, 1929)|''The Return of Sherlock Holmes'' (1929)]] • [[Sherlock Holmes (film, 1932)|''Sherlock Holmes'' (1932)]] • [[A Study in Scarlet (film, 1933)|''A Study in Scarlet'' (1933)]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[It (film, 2017)|''It'' (2017)]] |group2 = {{nowrap|{{flagicon|UK}} Ujedinjeno Kraljevstvo}} | group2style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid #CC0000; |list2= ''[[Sherlock Holmes and the Case of the Silk Stocking]]'' • [[The Hound of the Baskervilles (film, 2002)|''The Hound of the Baskervilles'' (2002)]] • ''[[Harry Potter and the Philosopher's Stone (2001)|Harry Potter and the Philosopher's Stone]]'' • ''[[Harry Potter and the Chamber of Secrets (2002)|Harry Potter and the Chamber of Secrets]]'' • ''[[Harry Potter and the Prisoner of Azkaban (2004)|Harry Potter and the Prisoner of Azkaban]]'' • ''[[Harry Potter and the Goblet of Fire (2005)|Harry Potter and the Goblet of Fire]]'' • ''[[Harry Potter and the Order of the Phoenix (2007)|Harry Potter and the Order of the Phoenix]]'' • ''[[Harry Potter and the Half-Blood Prince (2009)|Harry Potter and the Half-Blood Prince]]'' • ''[[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2]]'' • ''[[Agatha]]'' • ''[[The Krays]]'' • [[The Trial (1993)|''The Trial'' (1993)]] • ''[[Borat: Cultural Learnings of America for Make Benefit Glorious Nation of Kazakhstan]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Murder on the Orient Express (1974)|''Murder on the Orient Express'' (1974)]] • ''[[Murder, She Said]]'' • ''[[Murder Most Foul]]'' • ''[[Murder Ahoy!]]'' • ''[[Murder at the Gallop]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Sherlock Holmes (2009)|''Sherlock Holmes'' (2009)]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Sherlock Holmes: A Game of Shadows]]'' • [[The Valley of Fear (film, 1916)|''The Valley of Fear'' (1916)]] • [[A Study in Scarlet (film, 1914)|''A Study in Scarlet'' (1914)]] • [[The Hound of the Baskervilles (film, 1921)|''The Hound of the Baskervilles'' (1921)]] • [[The Sign of Four (film, 1923)|''The Sign of Four'' (1923)]] • ''[[The Sleeping Cardinal]]'' • ''[[The Missing Rembrandt]]'' • ''[[The Triumph of Sherlock Holmes]]'' • [[The Sign of Four (film, 1932)|''The Sign of Four'' (1932)]] • [[Silver Blaze (film, 1937)|''Silver Blaze'' (1937)]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Naked (film, 1993)|Naked]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[The Killing Fields (film)|The Killing Fields]]'' |group3 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group3style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list3= ''[[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Lea i Darija]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Svećenikova djeca]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Smrt Djevojčice sa žigicama (film)|Smrt Djevojčice sa žigicama]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Mirotvorac (film)|Mirotvorac]]'' |group4 = {{flagicon|JAP}} Japan |group4style = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |list4 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Digimon Adventure (film)|''Digimon Adventure'' (film)]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Psycho-Pass: The Movie]]'' • ''[[Saraba hakobune]]'' • ''[[Issun-bōshi (film)|Issun-bōshi]]'' |group5 = {{flagicon|NJE}} Njemačka |group5style = text-align:center; color:#000000; background:#FFCC00; border:1px solid #FF0000; |list5 = [[Der Hund von Baskerville (film, 1914)|''Der Hund von Baskerville'' (1914)]] • [[Der Hund von Baskerville (film, 1929)|''Der Hund von Baskerville'' (1929)]] |group6 = {{flagicon|SSSR}} Sovjetski Savez |group6style = text-align:center; color:#FFD700; background:red; border:1px solid #FFD700; |list6 = ''[[Priključenja Šerloka Holmsa i doktora Vatsona]]'' (''[[Šerlok Holms i doktor Vatson]]'' • [[Priključenja Šerloka Holmsa i doktora Vatsona (film)|''Priključenja Šerloka Holmsa i doktora Vatsona'' (film)]] • ''[[Priključenja Šerloka Holmsa i doktora Vatsona: Sobaka Baskervilej|Sobaka Baskervilej]]'' • ''[[Priključenja Šerloka Holmsa i doktora Vatsona: Sokroviša Agri|Sokroviša Agri]]'' • ''[[Priključenja Šerloka Holmsa i doktora Vatsona: Dvadcatij vek načinajecja|Dvadcatij vek načinajecja]]'') • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Desjat negritjat]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |group1 = {{flagicon|RUS}} Rusija | group1style =text-align:center; color:#FFFFFF; background:red; border:1px solid #0039A6; |list1 =''[[Savva. Serdce voina]]'' }} |group7 = {{flagicon|FRA}} Francuska |group7style = color:#FFFFFF; background:#0055A4; border:1px solid #EF4135; |list7 = ''[[Espoir, sierra de Teruel]]'' • ''[[Un chant d'amour]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Z (film)|Z]]'' |group8 = {{nowrap|{{flagicon|NZL}} Novi Zeland}} | group8style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border: 1px solid silver |list8= ''[[Whale Rider]]'' |group9 = {{nowrap|{{flagicon|KAN}} Kanada}} | group9style = background-color:white; color:red; text-align:center; border-top: 1px solid #FF0000; border-bottom: 1px solid #FF0000; border-left: 1px solid white; border-right: 1px solid white; |list9= ''[[The Hound of the Baskervilles (film, 2000)|The Hound of the Baskervilles]]'' • ''[[The Sign of Four (film, 2001)|The Sign of Four]]'' • ''[[The Royal Scandal]]'' • ''[[The Case of the Whitechapel Vampire]]'' |group10 = {{nowrap|{{flagicon|VEN}} Venezuela}} | group10style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid #FCD116; |list10= ''[[Punto y raya]]'' |group11 = {{nowrap|{{flagicon|HON}} Honduras}} | group11style = background-color:#0073CF; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list11= ''[[Morazán (film)|Morazán]]'' |group12 = {{nowrap|{{flagicon|FIJ}} Fidži}} | group12style = background-color:#68BFE5; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list12= ''[[The Land Has Eyes]]'' |group13 = {{nowrap|{{flagicon|SUR}} Surinam}} | group13style = background:#C8102E; border:1px solid #007A33; color: #FFCD00; text-align:center; |list13= ''[[Wan Pipel]]'' |group14 = {{nowrap|{{flagicon|LAT}} Latvija}} | group14style = background:#77353D; border:1px solid silver; color: white; text-align:center; |list14= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Straume]]'' |group15= Likovi |list15 = [[King Kong]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border: 1px solid black; |group1 = ''Star Wars'' |list1 = [[Darth Sidious]] • [[Yoda]] • [[Darth Vader]] • [[Qui-Gon Jinn]] • [[General Grievous]] |group2 = ''Saw'' |list2 = [[Mark Hoffman]] }} }} {{Navbox generic |titlestyle = color:black; background:white; border:1px solid black; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi o serijama |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |belowstyle= text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |above= |group1 = {{flagicon|SAD}} Sjedinjene Države |group1style = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |list1= ''[[Law & Order: Special Victims Unit]] ''([[:Kategorija:Zakon i red: Odjel za žrtve|kategorija]])'' • [[Law & Order: Criminal Intent]] ''([[:Kategorija:Zakon i red: Zločinačke nakane|kategorija]])'' • [[Law & Order]] ''([[:Kategorija:Zakon i red|kategorija]])'' • [[House, M.D.]] ''([[:Kategorija:Dr. House|kategorija]])'' • [[Toro i Pončo]] '' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[It (miniserija)|''It'' (miniserija)]] |group2 = {{nowrap|{{flagicon|UK}} Ujedinjeno Kraljevstvo}} | group2style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid #CC0000; |list2= ''[[Agatha Christie's Poirot]] • [[The Adventures of Sherlock Holmes (televizijska serija)|The Adventures of Sherlock Holmes]] • [['Allo 'Allo!]] • [[Blackadder]] • [[Whitechapel (serija)|Whitechapel]] ''([[:Kategorija:Whitechapel|kategorija]])'' '' |group3 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group3style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list3= ''[[Nad lipom 35]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Bitange i princeze]]'' ([[:Kategorija:Bitange i princeze|kategorija]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] "[[Epizoda 9 (Bitange i princeze, sezona 1)|Epizoda 9 (S1)]]") |group4 = {{flagicon|JAP}} Japan |group4style = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |list4 = ''[[Digimon Adventure]] ''([[:Kategorija:Digimon Adventure|kategorija]] • [[Popis epizoda Digimon Adventurea|popis epizoda]])'' '' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Psycho-Pass]]'' ([[:Kategorija:Psycho-Pass|kategorija]] • [[:Kategorija:Epizode animea Psycho-Pass|Epizode - sezona 1]] [ [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] "[[Perfect World]]" • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] "[[Saint's Supper]]" • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] "[[The Gates of Judgment]]" ] / [[:Kategorija:Epizode animea Psycho-Pass 2|2]] [ [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] "[[The Scales of Justice 〈299/300〉]]" ]) |group5 = {{flagicon|RUS}} Rusija |group5style = text-align:center; color:#FFFFFF; background:red; border:1px solid #0039A6; |list5= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Šerlok Holms (TV serija)|Šerlok Holms]]'' |group6= Likovi |list6 = {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |group1 = ''SVU'' |list1 = [[Donald Cragen]] • [[Melinda Warner]] • [[Casey Novak]] • [[Dani Beck]] • [[Chester Lake]] • [[Elizabeth Donnelly]] • [[Brian Cassidy]] • [[Monique Jeffries]] • [[Kim Greylek]] • [[George Huang]] |group2 = ''L&O'' |list2 = [[Michael Cutter]] • [[Cyrus Lupo]] • [[Connie Rubirosa]] • [[Abbie Carmichael]] • [[Emil Skoda]] • [[Rey Curtis]] • [[Kevin Bernard]] • [[Jack McCoy]] |group3 = ''CI'' |list3 = [[Nola Falacci]] • [[Danny Ross]] • [[Zach Nichols]] |group4 = ''House'' |list4 = [[Gregory House]] • [[James Wilson]] • [[Robert Chase]] • [[Chris Taub]] • [[Lucas Douglas]] • [[Henry Dobson]] • [[John i Blythe House]] • [[Darryl Nolan]] |group5 = ''Whitechapel'' |list5 = [[Emerson Kent]] • [[Finlay Mansell]] • [[Megan Riley]] |group6 = ''[[Digimon]]''<br><small>([[Popis Digimona]])</small> |list6 = [[Taichi Jagami]] • [[Gospodari tame]] ([[Machinedramon]] • [[Piedmon]] • [[Puppetmon]] • [[MetalSeadramon]]) • [[Izzy Izumi]] • [[Devimon]] • [[Whamon]] • [[Phantomon]] • [[Apocalymon]] • [[Andromon]] • [[Datamon]] • [[Bakemon]] • [[Etemon]] • [[Monzaemon]] • [[Digitamamon]] • [[Meramon]] • [[MetalEtemon]] • [[Seadramon]] • [[Myotismon]] • [[VenomMyotismon]] • [[Centarumon]] • [[Piximon]] • [[Ogremon]] • [[Wizardmon]] • [[Shellmon]] • [[Elecmon]] • [[Frigimon]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Leomon]] • [[SaberLeomon]] • [[DemiDevimon]] • [[LadyDevimon]] }} }} ==Strip i mange== {{Navbox | name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi | title = Doprinosi s područja stripa | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | image = | imageleft = | bodyclass = hlist | list1 = [[Stripovska smrt]] |list2= }} ===Batman=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title=Batman |groupstyle = text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |abovestyle= text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |belowstyle= text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |groupstyle = text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |above= |group1 = Likovi |group1style = text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Batman]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Joker (strip)|Joker]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Penguin]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Riddler]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Mr. Freeze]] • [[Robin]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Catwoman]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Two-Face]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Mad Hatter (DC comics)|Mad Hatter]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Calendar Man]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Scarecrow]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Professor Pyg]] • [[Dollotroni]] • [[Son of Pyg]] • [[Hugo Strange]] |group2 = Autori | group2style = text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |list2= [[Bob Kane]] • [[Bill Finger]] • [[Jerry Robinson]] <!-- |group3 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group3style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list3= ''[[Nad lipom 35]]'' |group4 = {{flagicon|JAP}} Japan |group4style = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |list4 = ''[[Digimon Adventure]] ''([[:Kategorija:Digimon Adventure|kategorija]] • [[Popis epizoda Digimon Adventurea|popis epizoda]])'' '' |group5= Likovi |list5 = {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |group1 = ''SVU'' |list1 = [[Donald Cragen]] • [[Melinda Warner]] • [[Casey Novak]] • [[Dani Beck]] • [[Chester Lake]] • [[Elizabeth Donnelly]] • [[Brian Cassidy]] • [[Monique Jeffries]] • [[Kim Greylek]] • [[George Huang]] |group2 = ''L&O'' |list2 = [[Michael Cutter]] • [[Cyrus Lupo]] • [[Connie Rubirosa]] • [[Abbie Carmichael]] • [[Emil Skoda]] • [[Rey Curtis]] • [[Kevin Bernard]] • [[Jack McCoy]] |group3 = ''CI'' |list3 = [[Nola Falacci]] • [[Danny Ross]] • [[Zach Nichols]] |group4 = ''House'' |list4 = [[Gregory House]] • [[James Wilson]] • [[Robert Chase]] • [[Chris Taub]] • [[Lucas Douglas]] • [[Henry Dobson]] • [[John i Blythe House]] • [[Darryl Nolan]] |group5 = ''Whitechapel'' |list5 = [[Emerson Kent]] • [[Finlay Mansell]] • [[Megan Riley]] |group6 = ''[[Digimon]]''<br><small>([[Popis Digimona]])</small> |list6 = [[Taiči Jagami]] • [[Gospodari tame]] ([[Machinedramon]] • [[Piedmon]] • [[Puppetmon]] • [[MetalSeadramon]]) • [[Izzy Izumi]] • [[Devimon]] • [[Whamon]] • [[Phantomon]] • [[Apocalymon]] • [[Andromon]] • [[Datamon]] • [[Bakemon]] • [[Etemon]] • [[Monzaemon]] • [[Digitamamon]] • [[Meramon]] • [[MetalEtemon]] • [[Seadramon]] • [[Myotismon]] • [[VenomMyotismon]] • [[Centarumon]] • [[Piximon]] • [[Ogremon]] • [[Wizardmon]] • [[Shellmon]] • [[Elecmon]] • [[Frigimon]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Leomon]] • [[SaberLeomon]] • [[DemiDevimon]] • [[LadyDevimon]] }}--> }} ===Bleach=== {{Navbox |titlestyle = |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title=Bleach |groupstyle = |abovestyle= |belowstyle= |groupstyle = |above= |group1 = |group1style = |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Bleach (manga)|Bleach]]'' ([[Lista poglavlja i tankōbon izdanja mange Bleach|poglavlja]]) • [[Bleach (anime)|Anime]] • [[Tite Kubo]] <!-- |group2 = Autori | group2style = text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |list2= [[Bob Kane]] • [[Bill Finger]] • [[Jerry Robinson]] |group3 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group3style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list3= ''[[Nad lipom 35]]'' |group4 = {{flagicon|JAP}} Japan |group4style = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |list4 = ''[[Digimon Adventure]] ''([[:Kategorija:Digimon Adventure|kategorija]] • [[Popis epizoda Digimon Adventurea|popis epizoda]])'' '' |group5= Likovi |list5 = {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |group1 = ''SVU'' |list1 = [[Donald Cragen]] • [[Melinda Warner]] • [[Casey Novak]] • [[Dani Beck]] • [[Chester Lake]] • [[Elizabeth Donnelly]] • [[Brian Cassidy]] • [[Monique Jeffries]] • [[Kim Greylek]] • [[George Huang]] |group2 = ''L&O'' |list2 = [[Michael Cutter]] • [[Cyrus Lupo]] • [[Connie Rubirosa]] • [[Abbie Carmichael]] • [[Emil Skoda]] • [[Rey Curtis]] • [[Kevin Bernard]] • [[Jack McCoy]] |group3 = ''CI'' |list3 = [[Nola Falacci]] • [[Danny Ross]] • [[Zach Nichols]] |group4 = ''House'' |list4 = [[Gregory House]] • [[James Wilson]] • [[Robert Chase]] • [[Chris Taub]] • [[Lucas Douglas]] • [[Henry Dobson]] • [[John i Blythe House]] • [[Darryl Nolan]] |group5 = ''Whitechapel'' |list5 = [[Emerson Kent]] • [[Finlay Mansell]] • [[Megan Riley]] |group6 = ''[[Digimon]]''<br><small>([[Popis Digimona]])</small> |list6 = [[Taiči Jagami]] • [[Gospodari tame]] ([[Machinedramon]] • [[Piedmon]] • [[Puppetmon]] • [[MetalSeadramon]]) • [[Izzy Izumi]] • [[Devimon]] • [[Whamon]] • [[Phantomon]] • [[Apocalymon]] • [[Andromon]] • [[Datamon]] • [[Bakemon]] • [[Etemon]] • [[Monzaemon]] • [[Digitamamon]] • [[Meramon]] • [[MetalEtemon]] • [[Seadramon]] • [[Myotismon]] • [[VenomMyotismon]] • [[Centarumon]] • [[Piximon]] • [[Ogremon]] • [[Wizardmon]] • [[Shellmon]] • [[Elecmon]] • [[Frigimon]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Leomon]] • [[SaberLeomon]] • [[DemiDevimon]] • [[LadyDevimon]] }}--> }} ==Prirodne znanosti== ===Općenito=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:#808080; background: #DCDCDC; border:1px solid #808080; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz znanost |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:#702963;background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |belowstyle= text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |groupstyle = text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |above= |group1 = Fizika |group1style = text-align:center; color:#6699CC; background:#73C2FB; border:1px solid #6699CC; |list1= [[Čvor (mjerna jedinica)]] • [[Veber]] • [[Kirchhoffovi zakoni spektroskopije]] • [[Kirchhoffovi zakoni]] • [[Paulijeva jednadžba]] • [[RIKEN]] • [[Laplaceov demon]] |group2 = Kemija |group2style = text-align:center; color:#800080; background:#C9A0DC; border:1px solid #800080; |list2= [[Eksploziv]] • [[Mendeljejevovi predviđeni elementi]] • [[Primordijski elementi]] • [[Arsenatna kiselina]] • [[Orsinijeva bomba]] |group3 = Biologija<br>Medicina |group3style = text-align:center; color:#01796F; background: #50C878; border:1px solid #01796F; |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#01796F; background: #50C878; border:1px solid #01796F; |group1=Biologija |list1= [[Gušter]] • ''[[Bufo periglenes]]'' • ''[[Doryanthes excelsa]]'' • ''[[Varanus giganteus]]'' • ''[[Phyllopteryx]]'' • ''[[Callocephalon fimbriatum]]'' • ''[[Lycalopex vetulus]]'' • ''[[Bothrops insularis]]'' • ''[[Bletilla striata]]'' • [[Divovska sabljasta antilopa]] • ''[[Laniarius brauni]]'' • [[Pelorus Jack]] • [[Snareski pingvin]] • ''[[Agathis australis]]'' • ''[[Leiopelmatidae]]'' • [[Haastov orao]] • [[Srebrna paprat]] • [[Novozelandski dugorepi šišmiš]] • [[Sisavac iz Saint Bathansa]] • ''[[Icterus icterus]]'' • ''[[Cattleya mossiae]]'' • [[Kuprej]] • ''[[Sphaerocoryne affinis]]'' • [[Ruatanski aguti]] • ''[[Brachylophus]]'' • [[Plava otrovna žaba]] • [[Papilionanthe Miss Joaquim|''Papilionanthe'' Miss Joaquim]] |group2=Medicina |list2= [[Guillain-Barréov sindrom]] }} |group4 = Tehnologija |group4style = text-align:center; color:#B8860B; background:#DAA520; border:1px solid #B8860B; |list4= [[Metalurgija]] • [[Vatreno oružje]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#B8860B; background:#DAA520; border:1px solid #B8860B; |group1=Računalna tehnologija |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Apple Inc.]] ([[Korisnik:Rjecina2|suradnja]]) • ''[[Crash Twinsanity]] • [[Sly 3: Honor Among Thieves]] • [[The Da Vinci Code (igra)|The Da Vinci Code]]'' • [[HOLMES2]] • [[Japanese Movie Database]] • [[Red Star OS]] • ''[[Ori and the Blind Forest]]'' • ''[[Ori and the Will of the Wisps]]'' }} |group5 = Geografija |group5style = text-align:center; color:#964B00; background:#E1A95F; border:1px solid #964B00; |list5= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#964B00; background:#E1A95F; border:1px solid #964B00; |group1=Država |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Benin}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Estonija}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Fidži}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Francuska}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Honduras}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Kambodža}} • {{flag|Škotska}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Venezuela}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Surinam}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Sjeverna Koreja}} |group2=Naselja |list2= {{nowrap begin}} {{flagicon|ANG}} [[Benguela]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Cabinda (grad)|Cabinda]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Cambambe]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Cuito]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Huambo]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Lobito]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Lubango]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Lucapa]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Malanje]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Namibe]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Klosterneuburg]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Waterloo (Belgija)|Waterloo]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Parakou]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Djougou]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Bohicon]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Allada]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Kandi, Benin|Kandi]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Ouidah]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Abomey-Calavi]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Ganvié]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Vratislavice]]{{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Labasa]]{{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Nadi]]{{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Nausori]]{{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Sigatoka]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Besançon]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Colombey-les-Deux-Églises]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Jœuf]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Mérignac]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Vichy]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Ho, Gana|Ho]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Kumasi]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Sekondi-Takoradi]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Tema, Gana|Tema]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Trujillo, Honduras|Trujillo]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Caprese Michelangelo]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Nabari]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Satoshō]]{{•w}} {{flagicon|Kambodža}} [[Kampong Cham]]{{•w}} {{flagicon|Kambodža}} [[Sihanoukville]]{{•w}} {{flagicon|Kambodža}} [[Battambang]]{{•w}} {{flagicon|Kambodža}} [[Siem Reap]]{{•w}} {{flagicon|Kambodža}} [[Poipet]]{{•w}} {{flagicon|CRC}} [[San José, Kostarika|San José]]{{•w}} {{flagicon|CRC}} [[Ujarrás]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Baracoa]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Bayamo]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Cienfuegos]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Guantánamo]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Las Tunas (grad)|Las Tunas]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Manzanillo, Kuba|Manzanillo]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Pinar del Río]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Puerto Padre]] {{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Santa Clara, Kuba|Santa Clara]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Voorhout]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Dunedin]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Nelson, Novi Zeland|Nelson]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Waitangi, Northland|Waitangi]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Oranienbaum]]{{•w}} {{flagicon|SIN}} [[Bedok]]{{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Ch'ŏngjin]]{{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Hamhŭng]]{{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Namp'o]]{{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[P'anmunjŏm]]{{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Rasŏn]]{{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Sinŭiju]]{{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Wŏnsan]]{{•w}} {{flagicon|SUR}} [[Moiwana]] {{nowrap end}} |group3=Ostalo |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#964B00; background:#E1A95F; border:1px solid #964B00; |group1 = Administracija |list1 = [[Uljanovska oblast]] • [[Provincije Kostarike]] • [[Regioni Francuske]] • [[:Kategorija:Provincije Sjeverne Koreje|Provincije Sjeverne Koreje]] • [[Cabinda (provincija)]] • [[Rossov zavisni teritorij]] • [[Kraljevstvo Novi Zeland]] • [[Regije Novog Zelanda]] ([[Tasman (distrikt)|Tasman]] • [[Otago (regija)|Otago]] • [[Marlborough (regija)|Marlborough]] • [[Southland (regija)|Southland]] • [[Canterbury (regija, Novi Zeland)|Canterbury]] • [[West Coast (regija)|West Coast]]) • [[Scottova baza]] • [[Savezni teritoriji Venezuele]] • [[Obala komaraca]] • [[Departmani Benina]] |group2 = Otoci<br>Poluotoci |list2 = [[Iwo Jima]] • [[Ilha da Queimada Grande]] • [[Isla de la Juventud]] • [[Kermadecovi otoci]] • [[Los Roques (arhipelag)]] • [[Margaritin otok]] • [[Koh Kong (otok)|Koh Kong]] • [[Baia dos Tigres]] • [[Tigrov otok]] • [[Labuđi otoci]] • [[Viti Levu]] • [[Vanua Levu]] • [[Ceva-I-Ra]] • [[Koro (otok)|Koro]] • [[Kadavu]] • [[Taveuni]] • [[Rotuma]] • [[Uea]] • [[Bau (otok)|Bau]] • [[Naissaar]] • [[Pulau Ujong]] • [[Pedra Branca (Singapur)]] |group3 = Hidrologija |list3 = [[Arenal]] • [[Crvena Volta (rijeka)|Crvena Volta]] • [[Jezero Bosumtwi|Bosumtwi]] • [[Cascade de Gavarnie]] • [[Parnaíba (rijeka)|Parnaíba]] • [[Taedong]] • [[Korejski zaljev]] • [[Istočnokorejski zaljev]] • [[Tumen (rijeka)|Tumen]] • [[Rajsko jezero]] • [[Laguna de Leche]] • [[Zaljev Guantánamo]] • [[Cookov prolaz]] • [[Slapovi Calandula]] • [[Waikato (rijeka)|Waikato]] • [[Rotorua (jezero)|Rotorua]] • [[Tonlé Sap]] • [[Kwanza]] • [[Cunene]] • [[Lucala]] • [[Sangkae]] • [[Río Coco]] • [[Honduraški zaljev]] • [[Aguán]] • [[Ouémé (rijeka)|Ouémé]] • [[Oti (rijeka)|Oti]] • [[Beninski zaljev]] • [[Couffo (rijeka)|Couffo]] • [[Zou (rijeka)|Zou]] • [[Rewa (rijeka)|Rewa]] • [[Sigatoka (rijeka)|Sigatoka]] • [[Bligh Water]] • [[Valaste (vodopad)]] |group4 = Geologija |list4 = [[Mount Afadjato]] • [[Irazú]] • [[Pico da Neblina]] • [[Sierra Maestra]] • [[Serra da Chela]] • [[Mount Earnslaw]] • [[Južne Alpe]] • [[Pico Bolívar]] • [[Pico Humboldt]] • [[Pico Bonpland]] • [[Roraima (tepui)|Roraima]] • [[Kukenán (tepui)|Kukenán]] • [[Phnom Aural]] • [[Kardamonske planine]] • [[Slonovske planine]] • [[Phnom Kulen]] • [[Morro do Moco]] • [[Cerro Las Minas]] • [[Atakora (planinski lanac)|Atakora]] • [[Mont Sokbaro]] • [[Mont Agou]] • [[Mount Tomanivi]] • [[Van Asch Van Wijck (planinski lanac)]] • [[Barú]] |group5 = Ostalo |list5 = [[Park Ueno]] • ''[[Outback]]'' • [[Skijalište Masikryong]] • [[Pjongjanško vrijeme]] • [[Močvara Zapata]] • [[Park Johna Lennona]] • ''[[Lluvia de peces]]'' • [[Koraljna obala (Fidži)]] • [[Vanalinn]] • [[Singapurska luka]] }} }} |below= }} ===Znanstvenici=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:#808080; background: #DCDCDC; border:1px solid #808080; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz znanstvenike |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:#702963;background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |belowstyle= text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |groupstyle = text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |above= |group1 = Fizičari |group1style = text-align:center; color:#6699CC; background:#73C2FB; border:1px solid #6699CC; |list1= [[Antoine Henri Becquerel]] • [[Heinrich Rudolf Hertz]] • [[Carl Hellmuth Hertz]] • [[Gustav Ludwig Hertz]] • [[Michael Faraday]] • [[Wilhelm Conrad Röntgen]] • [[Gerardus 't Hooft]] • [[Max Born]] • [[Edward Teller]] • [[Charles-Augustin de Coulomb]] • [[Joseph Henry]] • [[Wilhelm Eduard Weber]] • [[Lise Meitner]] • [[Gustav Robert Kirchhoff]] • [[Igor Kurčatov]] • [[Evangelista Torricelli]] • [[Erwin Schrödinger]] • [[Albert Einstein]] • [[Louis de Broglie]] • [[Wolfgang Pauli]] • [[Jean Baptiste Perrin]] • [[Arthur Holly Compton]] • [[Owen Willans Richardson]] • [[Čandrasekara Venkata Raman]] • [[Charles Thomson Rees Wilson]] • [[Carl David Anderson]] • [[George Paget Thomson]] • [[Victor Franz Hess]] • [[Isidor Isaac Rabi]] • [[Clinton Joseph Davisson]] • [[Aleksandar Prohorov]] • [[Henri Poincaré]] • [[Hideki Yukawa]] • [[Shin'ichirō Tomonaga]] • [[Joshio Nishina]] • [[William Lawrence Bragg]] • [[Brian Schmidt]] • [[William Henry Bragg]] • [[Mark Oliphant]] • [[Jean d'Alembert]] • [[Abdus Salam]] |group2 = Kemičari |group2style = text-align:center; color:#800080; background:#C9A0DC; border:1px solid #800080; |list2= [[Dmitrij Mendeljejev]] • [[Pierre Curie]] • [[Henry Cavendish]] • [[William Ramsay]] • [[Francis William Aston]] • [[Adolf von Baeyer]] • [[Eduard Buchner]] • [[Jacobus Henricus van 't Hoff]] • [[Henri Moissan]] • [[John Warcup Cornforth]] • [[Alan MacDiarmid]] • [[Glenn T. Seaborg]] |group3 = Liječnici |group3style = text-align:center; color:#01796F; background: #50C878; border:1px solid #01796F; |list3= [[Alexander Fleming]] • [[Hakaru Hashimoto]] • [[Tomisaku Kawasaki]] • [[Mikito Takajasu]] • [[Hidejo Noguchi]] • [[Kitasato Shibasaburō]] • [[Howard Florey]] • [[Robin Warren]] • [[Barry J. Marshall]] • [[Elizabeth Blackburn]] • [[Peter C. Doherty]] • [[Frank Macfarlane Burnet]] • [[John Carew Eccles]] • [[Dominique-Jean Larrey]] • [[Carlos Chagas]] • [[Sergej Korsakov]] • [[Arístides Agramonte]] • [[Carlos Finlay]] • [[John Marshall Macdonald]] • [[Baruj Benacerraf]] • [[Jacinto Convit]] • [[Salvador Moncada]] • [[Friedrich Robert Faehlmann]] • [[Jean Itard]] • [[Georges Mathé]] |group4 = Izumitelji |group4style = text-align:center; color:#B8860B; background:#DAA520; border:1px solid #B8860B; |list4= [[Ferdinand Porsche]] • [[André Citroën]] • [[Gottlieb Daimler]] • [[Eli Whitney]] • [[Humberto Fernández-Morán]] |group5 = Geografi |group5style = text-align:center; color:#964B00; background:#E1A95F; border:1px solid #964B00; |list5= [[Vladimir Tagancev]] |below= }} ==Društvene znanosti== ===Općenito=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:#808080; background: #DCDCDC; border:1px solid #808080; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz društvene znanosti |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:#702963;background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |belowstyle= text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |groupstyle = text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |above= |group1 = Povijest |group1style = text-align:center; color:#800000; background:#C19A6B; border:1px solid #800000; |list1= [[Povijest Europe]] (nedovršeno) {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#800000; background:#C19A6B; border:1px solid #800000; |group1 = pre-XX vijek. |list1 = [[Banket kestenja]] • [[Osmanski interegnum]] • [[Šogunat Tokugawa]] • [[Kultura Diquis]] • [[Zlatna Obala (danska kolonija)]] • [[Zlatna Obala (portugalska kolonija)]] • [[Zlatna Obala (švedska kolonija)]] • [[Zlatna Obala (nizozemska kolonija)]] • [[Bushrangeri]] • [[Plesna epidemija iz 1518.]] • [[Edikt iz Nantesa]] • [[Edikt iz Fontainebleaua]] • [[Kolonijalni Brazil]] • [[Generalna kapetanija Kuba]] • [[Guvernorat Kuba]] • [[Loango-Angola]] • [[Provincija Venezuela]] • ''[[Klein-Venedig]]'' • [[Funan]] • [[Mračno doba (Kambodža)]] • [[Longvek]] • [[Generalna kapetanija Gvatemala]] • [[Podzemni grad Agongointo-Zoungoudo]] • [[Obala robova]] • [[Kraljevstvo Dahomej]] • [[Carstvo Oyo]] • [[Kralj Dahomeja]] • [[Dahomejski godišnji običaji]] • [[Društvo za Surinam]] • [[Invazija Surinama (1667)|Invazija Surinama]] • [[Napad na Fort Zeelandiju (1667)|Napad na Fort Zeelandiju]] • [[Kraljevina Singapura]] • ''[[Malajski anali]]'' • [[Temasek]] • [[Grčko herojsko doba]] • [[Gran Coclé]] • [[Castilla de Oro]] • [[Drakeov napad na Panamu]] • [[Pljačka Paname]] • [[Darijenska spletka]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#800000; background:#C19A6B; border:1px solid #800000; |group1 = XVIII. vijek |list1 = [[Savjet drevnih]] • [[Prva Francuska Republika]] • [[Konzulat (Francuska)]] • [[Direktorij (Francuska)]] • [[Komitet javnog spasa]] • [[Jakobinska diktatura]] • [[Termidorska reakcija]] • [[Puč 18. brumairea]] • [[Žirondinci]] • [[Septembarski masakri]] • [[Bijeg u Varennes]] • [[Žirondinski ustavni projekt]] • [[Kraljevstvo Francuska (1791-1792)]] • [[Prva industrijska revolucija]] • [[Vicekraljevstvo Nova Granada]] • [[Generalna kapetanija Venezuela]] • ''[[Kambodžanske kraljevske kronike]]'' |group2 = XIX. vijek |list2 = [[Posvećenje Napoleona I]] • [[Kraljevina Holandija]] • [[Kraljevina Vestfalija]] • [[Burbonska restauracija]] • [[Druga industrijska revolucija]] • [[Monroeova doktrina]] • [[Zlatna Obala (britanska kolonija)]] • [[Pobuna u Eureki]] • [[Julska Monarhija]] • [[Francuska revolucija 1848.]] • [[Druga Francuska Republika]] • [[Dani lipnja]] • [[Predsjednički izbori u Francuskoj 1848.]] • [[Francuski ustavni referendum 1851.]] • [[Referendum o Drugom Francuskom Carstvu 1852.]] • [[Pariški sporazum (1856)]] • [[Pariški kongres (1856)]] • [[Orsinijev atentat]] • [[Bitka kod Sedana (1870)]] • [[Treća Francuska Republika]] • [[Suđenje tridesetorici]] • [[Kriza 16. svibnja 1877.]] • [[Panamski skandali]] • [[Tonkinska afera]] • [[Protektorat Annam]] • [[Kočinkina]] • [[Zastupnički dom (Francuska)]] • [[Predstavnički dom (Francuska)]] • [[Incident u Fashodi]] • [[Predsjednički izbori u Brazilu 1891.]] • [[Ujedinjeno Kraljevstvo Portugala, Brazila i Algarva]] • [[Kraljevina Brazil]] • [[Nezavisnost Brazila]] • [[Brazilsko Carstvo]] • [[Brazilski rat za nezavisnost]] • [[Prva Brazilska Republika]] • [[Desetogodišnji rat]] • [[Mali rat (Kuba)]] • [[Kubanski rat za nezavisnost]] • [[Američka vojna uprava na Kubi]] • [[Tellerov amandman]] • [[Pariški sporazum (1898)]] • [[Novi Zeland (kolonija)]] • [[Ratovi mušketa]] • [[Novozelandski ratovi]] • [[Sewellovo ministarstvo (1856.)]] • [[Vrhovna hunta]] • [[Prva Venezuelanska Republika]] • [[Venezuelanski rat za nezavisnost]] ([[Bitka na jezeru Maracaibo]]) • [[Druga Venezuelanska Republika]] • [[Manifest iz Cartagene]] • [[Divna kampanja]] • [[Dekret o ratu do smrti]] • [[Treća Venezuelanska Republika]] • [[Kongres u Angosturi]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Velika Kolumbija]] • [[Država Venezuela]] • [[Savezni rat]] • [[Sjedinjene Države Venezuele]] • [[Venezuelanska kriza (1895)]] • [[Francuski protektorat u Kambodži]] • [[Tonkin (francuski protektorat)]] • [[Comayagua (provincija)]] • [[Državni udar u Hondurasu 1827.]] • [[Prvi francusko-dahomejski rat]] • [[Drugi francusko-dahomejski rat]] • [[Francuski Dahomej]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Francuska Zapadna Afrika]] • [[Kraljevstvo Fidži]] • [[Fidži (kolonija)]] • ''[[Ärkamisaeg]]'' • [[Singapurski sporazum 1819.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Tjesnačka naselja]] • [[Anglo-nizozemski sporazum (1824)]] |group3 = XX. vijek<br>(do 1914.) |list3 = [[Plattov amandman]] • [[Republika Kuba (1902–1959)]] • [[Pacifikacija Kube]] • [[Novi Zeland (dominion)]] • [[Venezuelanska kriza (1902–1903)]] • [[Nizozemsko-venezuelanski rat]] }} |group2 = Prvi svjetski rat<br>(1914. - 1918.) |list2 = {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#800000; background:#C19A6B; border:1px solid #800000; |group1 = Općenito |list1 = [[Prvi svjetski rat]] • [[Središnje sile]] |group2 = Bitke |list2 = [[Bitka kod Tannenberga (1914.)|Bitka kod Tannenberga]] • [[Cerska bitka]] • [[Kolubarska bitka]] • [[Ofenziva od 100 dana]] • [[Druga bitka na Marni]] • [[Ofenziva Meuse-Argonne]] • [[Bitka na granicama]] • [[Nivelleova ofenziva]] • [[Bitka kod grebena Vimy]] |group3 = Ostalo |list3 = [[Sarajevski atentat]] • [[Oktobarska revolucija]] • [[Mir u Brest-Litovsku]] • [[Ruska revolucija (1917.)|Ruska revolucija 1917.]] • [[Britanski Togoland]] • ''[[Entente Cordiale]]'' • [[Francusko-ruska alijansa]] • [[Anglo-ruska antanta]] • [[Sovjetska Republika Naissaar]] • [[Manifest narodā Estonije]] • [[Njemačka okupacija Estonije u Prvom svjetskom ratu]] • [[Singapurska pobuna 1915.]] }} |group3 = Međuratno razdoblje<br>(1918. - 1939.) |list3 = [[Pariška mirovna konferencija 1919.]] • [[Münchenski sporazum]] • [[Abdikacijska kriza]] • [[Ugovori iz Locarna]] • [[Briand-Cerettijev sporazum]] • [[Briand-Kelloggov pakt]] • [[Kriza 6. veljače 1934.]] • [[Predsjednički izbori u Brazilu 1930.]] • [[Brazilska revolucija 1930.]] • [[Privremena vojna junta (1930)]] • [[Vargasova era]] • [[Pentarhija iz 1933.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Estonski rat za nezavisnost]] • [[Estonska radnička komuna]] • [[Rusko-estonski sporazum iz Tartua]] • [[Vaps (pokret)]] • [[Pokušaj državnog udara u Estoniji 1924.]] • [[Suđenje 149-orki]] • [[Baltička antanta]] • [[Doba šutnje]] |group4 = Drugi svjetski rat<br>(1939. - 1945.) |list4 = {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#800000; background:#C19A6B; border:1px solid #800000; |group1 = Općenito |list1 = [[Drugi svjetski rat]] • [[Uzroci Drugog svjetskog rata]] • [[Saveznici]] • [[Sile Osovine]] • [[Posljedice Drugog svjetskog rata]] |group2 = Bitke |list2 = [[Operacija Bagration]] • [[Bitka za Francusku]] • [[Bitka kod La Plate]] • [[Saveznička invazija Sicilije]] • [[Operacija Anton|Operacija ''Anton'']] • [[Operacija Dragoon|Operacija ''Dragoon'']] • [[Praški ustanak]] • [[Ljetni rat]] • [[Bitka za Singapur]] • [[Operacija Jaywick|Operacija ''Jaywick'']] • [[Bombardiranje Singapura (1944–1945)]] • [[Bombardiranje Singapura (1941)]] • [[Operacija Tiderace|Operacija ''Tiderace'']] • [[Operacija Struggle|Operacija ''Struggle'']] |group3 = Ostalo |list3 = [[Schindlerovi židovi]] • [[Hitlerov pozdrav]] • [[Operacija Valkira]] • [[Vichyevska Francuska]] • [[Republika Slovačka (1939. - 1945.)]] • [[Riomski proces]] • [[Glasovanje o delegaciji punih ustavnih ovlasti Philippeu Pétainu]] • [[Njemačka vojna uprava u Belgiji i sjevernoj Francuskoj]] • [[Njemačka vojna uprava u okupiranoj Francuskoj]] • ''[[Militärverwaltung]]'' • [[Slobodna Francuska]] • [[Apel 18. juna]] • [[Privremena vlada Francuske Republike]] • [[Čehoslovačka vlada u egzilu]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Benešovi dekreti]] • [[Japanska okupacija Kambodže]] • [[Njemačka okupacija Estonije u Drugom svjetskom ratu]] • ''[[Generalbezirk Estland]]'' • [[Estonska samouprava]] • [[Reichskommissariat Ostland|''Reichskommissariat'' Ostland]] • [[Bijeg podmornice Orzeł|Bijeg podmornice ''Orzeł'']] • [[Shōnan-tō]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Sook Ching]] • [[Sōjūsetsu incident]] • [[Operacija Gustavus|Operacija ''Gustavus'']] • [[Operacija Zipper|Operacija ''Zipper'']] • [[Britanska vojna uprava (Malaja)]] }} |group5 = Hladni rat<br>(1945. - 1991.) |list5 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Hladni rat]] • [[Elizejski ugovor]] • [[Nixonov posjet Kini 1972.]] • [[Angolski građanski rat]] • [[Trumanova doktrina]] • [[Socijalistička Republika Rumunjska]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Demokratska Kampućija]] • [[Zapadna Njemačka]] • [[Kostarikanski građanski rat]] • [[Gana (krunska zemlja)]] • [[Neredi u Accri 1948.]] • [[Velika šestorica (Gana)]] • [[Politika bijele Australije]] • [[Ustavna kriza u Australiji 1975.]] • [[Četvrta Francuska Republika]] • [[Peta Francuska Republika]] • [[Maj 1968]] • [[Druga Brazilska Republika]] • [[Državni udar u Brazilu 1964.]] • [[Vojna diktatura u Brazilu]] • [[Brazilska vojna hunta (1969)]] • [[Narodna Republika Koreja]] • [[Sovjetska civilna uprava]] • [[Privremeni narodni komitet za Sjevernu Koreju]] • [[Korejska demilitarizirana zona]] • [[Bitka za Incheon]] • [[Operacija Pokpoong]] • [[Podjela Koreje]] • [[Korejski sporazum o primirju]] • [[Bombaški napad u Rangoonu]] • [[Ubojstva sjekirom u P'anmunjŏmu]] • [[Kasarne Moncada]] • [[Operacija Mongoose]] • [[Operacija Northwoods]] • [[Cubana de Aviación let 455]] • [[Narodna Republika Angola]] • [[Demokratska Narodna Republika Angola]] • [[Republika Cabinda]] • [[Angolski rat za nezavisnost]] • [[Alvorski sporazum]] • [[Češka i Slovačka Federativna Republika]] • [[ANZUS]] • [[Paktomanija]] • ''[[El Trienio Adeco]]'' • [[Četvrta Venezuelanska Republika]] • [[Pakt iz Puntofija]] • [[Državni udar u Venezueli 1958.]] • [[Državni udar u Venezueli 1945.]] • [[Francuska unija]] • [[Francuska zajednica]] • [[Kraljevina Kambodža (1953–1970)]] • [[Bangkoška zavjera]] • [[Operacija Menu]] • [[Operacija Freedom Deal]] • [[Državni udar u Kambodži 1970.]] • [[Kmerska Republika]] • [[Predsjednički izbori u Kambodži 1972.]] • [[Predstavnička skupština kampućijskog naroda]] • [[Santebal]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Kambodžanski genocid]] ([[Kambodžanska polja smrti]] • [[Drvo smrti]] • [[Choeung Ek]] • [[Masakr u Ba Chúcu]]) • [[Narodna Republika Kampućija]] • [[Plan K5]] • [[Država Kambodža]] • [[Kambodžansko-vijetnamski rat]] • [[Koalicijska vlada Demokratske Kampućije]] • [[Pariški mirovni sporazum (1991)]] • [[Državni udar u Hondurasu 1963.]] • [[Državni udar u Hondurasu 1975.]] • [[Honduraška vojna hunta (1956–1957)]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Fudbalski rat]] • [[Sahelsko-beninska unija]] • [[Republika Dahomej]] • [[Državni udar u Dahomeju 1963.]] • [[Predsjedničko vijeće (Dahomej)]] • [[Predsjednički izbori u Dahomeju 1970.]] • [[Državni udar u Dahomeju 1972.]] • [[Narodna Republika Benin]] • [[Pokušaj državnog udara u Beninu 1977.]] • [[Fidži (dominion)]] • [[Državni udari na Fidžiju 1987.]] • [[Operacija Morris Dance]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Estonska vlada u egzilu]] • [[Deklaracija suvereniteta Estonske SSR]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Raspjevana revolucija]] • [[Fosforitni rat]] • [[Pismo četrdesetorice]] • [[Surinam (Kraljevina Nizozemska)]] • [[Državni udar u Surinamu 1980.]] • [[Nacionalni vojni savjet (Surinam)]] • [[Decembarska ubojstva]] • [[Surinamski unutrašnji rat]] • [[Masakr u Moiwani]] • [[Državni udar u Surinamu 1990.]] • [[Singapur (kolonija)]] • [[Singapur (savezna država)]] • [[Malezijski sporazum]] • [[Sporazum o nezavisnosti Singapura (1965)]] • [[Proglašenje Singapura]] • [[Referendum o integraciji Singapura 1962.]] • [[Izvanredno stanje u Poljskoj]] |group6 = 1990-e<br>XXI. vijek |list6 = [[Crno proljeće (Kuba)]] • [[Opći izbori u Angoli 1992.]] • [[Masakr na Noć vještica]] • [[Pokušaji državnih udara u Venezuel 1992.]] • [[Bolivarska revolucija]] • [[Pokušaj državnog udara u Venezueli 2002.]] • [[Prijelazna uprava Ujedinjenih nacija u Kambodži|UNTAC]] • [[Privremena vlada nacionalnog jedinstva i nacionalnog spasa Kambodže]] • [[Ustavna kriza u Hondurasu 2009.]] • [[Državni udar u Hondurasu 2009.]] • [[UTAGE let 141]] • [[Državni udar na Fidžiju 2000.]] • [[Državni udar na Fidžiju 2006.]] • [[Prosvjedi u Surinamu 1999.]] }} |group2 = Pravo<br>Kriminologija |group2style = text-align:center; color:black; background:silver; border:1px solid black; |list2= [[Scotland Yard]] • [[Old Bailey]] • ''[[Volksgerichtshof]]'' • [[Vrhovni sud Kostarike]] • [[Vrhovni sud Gane]] • [[Ustav Australije]] • [[Ustav Gane]] • [[Ustav Francuske (1791)]] • [[Ustav Francuske (1793)]] • [[Ustav Francuske (1795)]] • [[Ustav Francuske (1799)]] • [[Ustav Francuske (1802)]] • [[Ustav Francuske (1804)]] • [[Povelja iz 1814.]] • [[Dopunski akt ustavima Prvog Carstva]] • [[Povelja iz 1830.]] • [[Ustav Francuske (1848)]] • [[Ustav Francuske (1852)]] • [[Francuski ustavni zakoni (1875)]] • [[Ferryjevi zakoni]] • [[Francuski ustavni zakon (1940)]] • [[Francuski ustavni zakon (1945)]] • [[Ustav Francuske (1946)]] • [[Ustav Francuske]] • [[Ustav Brazila]] • [[Ustav Sjeverne Koreje]] • [[Ustav Kube]] • [[Bustamanteov kodeks]] • [[Ustav Angole]] • [[Ustavni sud (Češka)]] • [[Macdonaldova trijada]] • [[Vrhovni sud Novog Zelanda]] • [[Ustav Novog Zelanda]] • [[Panoptikon]] • [[Deklaracija nezavisnosti Novog Zelanda]] • [[Sporazum iz Waitangija]] • [[Vrhovni sud pravde (Venezuela)]] • [[Ustav Venezuele]] • [[Deklaracija nezavisnosti (Venezuela)]] • [[Ustav Kambodže]] • [[Kambodžanski tribunal]] • [[Ustav Hondurasa]] • [[Vrhovni sud pravde (Honduras)]] • [[Ustav Benina]] • [[Kvazisud]] • ''[[modus operandi]]'' • [[Ustav Fidžija]] • [[Zakon o pomirbi, toleranciji i jedinstvu]] • [[Ustav Estonije]] • [[Ustav Surinama]] • [[Vrhovni sud Singapura]] • [[Ustav Paname]] • [[Vrhovni sud pravde (Panama)]] |group3 = Politika |group3style = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1 = Općenito |list1 = [[Nacizam]] • ''[[Révolution nationale]]'' • [[Koronelizam]] • ''[[Juche]]'' • ''[[Songun]]'' • ''[[Songbun]]'' • [[Neutralna država]] • [[Čavizam]] • [[Nulta godina (Kambodža)|Nulta godina]] • ''[[Françafrique]]'' • ''[[Corregimiento]]'' • ''[[Comarca]]'' |group2 = Posebno |list2 = [[Popis njemačkih ministara obrane]] • [[Premijer Ujedinjenog Kraljevstva]] • [[Hitlerov kabinet]] • [[Premijer Japana]] • ''[[Kokkai]]'' • [[Nacionalna stranka oslobođenja (Kostarika)|PLN]] • [[Stranka građanske akcije|PAC]] • [[Libertarijanski pokret|ML]] • [[Predsjednik Kostarike]] • [[Zakonodavna skupština (Kostarika)]] • [[Predsjednik Gane]] • [[Premijer Gane]] • [[Stranka narodne konvencije|CPP]] • [[Parlament Gane]] • [[Državni savjet (Gana)]] • [[Premijer Australije]] • [[Parlament Australije]] • [[Generalni guverner Australije]] • [[Premijer Francuske]] • [[Predsjednik Francuske]] • [[Francuski parlament]] • [[Senat (Francuska)]] • [[Narodna skupština (Francuska)]] • [[Kongres Francuskog parlamenta]] • [[Predsjednik Brazila]] • ''[[Congresso Nacional]]'' • ''[[Senado Federal]]'' • ''[[Câmara dos Deputados]]'' • [[Premijer Brazila]] • [[Vječni predsjednik republike]] • [[Vrhovna narodna skupština]] • [[Premijer Sjeverne Koreje]] • [[Administrativna podjela Sjeverne Koreje]] • [[Spisak vrhovnih vođa Sjeverne Koreje]] • [[Spisak državnih poglavara Sjeverne Koreje]] • ''[[Ch'ŏndogyo Ch'ŏngudang]]'' • [[Predsjednik Kube]] • [[Premijer Kube]] • [[Nacionalna skupština narodne sile]] • [[Predsjednik Angole]] • [[Potpredsjednik Angole]] • [[Premijer Angole]] • [[Narodna skupština (Angola)]] • [[Generalni guverner Novog Zelanda]] • [[Premijer Novog Zelanda]] • [[Parlament Novog Zelanda]] • [[Predstavnički dom (Novi Zeland)]] • [[Zakonodavno vijeće (Novi Zeland)]] • [[Laburistička stranka Novog Zelanda]] • [[Zelena stranka Aotearoe Novog Zelanda]] • [[Prvo Novi Zeland]] • [[Kolonijalni tajnik Novog Zelanda]] • [[Predsjednik Venezuele]] • [[Narodna skupština (Venezuela)]] • [[Demokratska akcija (Venezuela)]] • [[Parlament Kambodže]] • [[Senat (Kambodža)]] • [[Narodna skupština (Kambodža)]] • [[Kralj Kambodže]] • [[Premijer Kambodže]] • [[Liberalna stranka (Kambodža)]] • [[Demokratska stranka (Kambodža)]] • [[Sangkum]] • [[Komunistička partija Kampućije]] • [[Nacionalni kongres (Honduras)]] • [[Predsjednik Hondurasa]] • [[Narodna skupština (Benin)]] • [[Predsjednik Benina]] • [[Premijer Benina]] • [[Conseil de l'Entente]] • [[Partija narodne revolucije Benina]] • [[Predsjednik Fidžija]] • [[Premijer Fidžija]] • [[Parlament Fidžija]] • [[Senat (Fidži)]] • [[Predstavnički dom (Fidži)]] • [[Veliko vijeće poglavica]] • [[Guverner Fidžija]] • [[Generalni guverner Fidžija]] • [[Administrativna podjela Fidžija]] • [[Premijer Kraljevstva Fidži]] • [[Ratu]] • [[Glavni ministar Fidžija]] • [[Zakonodavno vijeće (Fidži)]] • ''[[Riigikogu]]'' • [[Premijer Estonije]] • ''[[Riigihoidja]]'' • [[Komunistička partija Estonije]] • [[Predsjednik Surinama]] • [[Potpredsjednik Surinama]] • [[Premijer Surinama]] • [[Narodna skupština (Surinam)]] • [[Generalni guverner Surinama]] • [[Parlament Singapura]] • [[Predsjednik Singapura]] • [[Premijer Singapura]] • [[Stranka narodne akcije]] • [[Singapurska samouprava]] • [[Guverner Singapura]] • [[Yang di-Pertuan Negara]] • [[Zakonodavno vijeće (Singapur)]] • [[Zakonodavna skupština (Singapur)]] • [[Glavni ministar Singapura]] • [[Narodna skupština (Panama)]] • [[Narodna skupština predstavnika corregimienta|Narodna skupština predstavnika ''corregimienta'']] • [[Predsjednik Paname]] • [[Corregimiento (Panama)|''Corregimiento'' (Panama)]] }} |group4 = Vojna znanost |group4style = text-align:center; color:#556B2F; background:#6B8E23; border:1px solid #556B2F; |list4= [[Regia Marina]] • [[Royal Navy]] • [[Vojska Kostarike]] • ''[[Maréchal de France]]'' • ''[[École spéciale militaire de Saint-Cyr]]'' • [[Korejska narodna armija]] • [[USS Pueblo (AGER-2)]] • ''[[Movimiento 26 de Julio]]'' • [[Oružane snage Angole]] • [[Kubanske revolucionarne oružane snage]] • ''[[Generalissimus]]'' • [[Khmer Issarak]] • [[Dahomejske Amazonke]] • [[Oružane snage Republike Fidži]] • ''[[Junglecommando]]'' • [[Singapurska strategija]] • ''[[Kenpei]]'' |group5 = Lingvistika |group5style = text-align:center; color:black; background: white; border:1px solid black; |list5 = [[Joruba jezik]] • [[Fon jezik]] • [[Fidžijski jezik]] • [[Fidžijski hindski jezik]] • [[Rotumanski jezik]] |group6 = Ostalo |group6style = text-align:center; color:#808080; background: #DCDCDC; border:1px solid #808080; |list6= [[Kultura Sovjetskoga Saveza]] • [[Centar za obiteljske evidencije]] • [[Stair House]] • [[David Livingstone Centre]] • [[Psihijatrijska bolnica Broadmoor]] • [[The Blind Beggar]] • [[Oni (folklor)]] • ''[[Hanami]]'' • [[Tri mudra majmuna]] • ''[[The Strand Magazine]]'' • [[221B Baker Street]] • [[Museo Nacional de Costa Rica]] • [[Mekatelyu]] • [[Nacionalni park Tortuguero]] • [[Nacionalni park Poás]] • [[Waakye]] • [[Ganci]] • [[Sveučilište u Adelaideu]] • [[Sveučilište u Melbourneu]] • [[Marianne]] • [[Čudovište iz Rajskog jezera]] • ''[[Rodong Sinmun]]'' • [[Korejska centralna novinska agencija]] • [[Festival Arirang]] • [[Vargaška tragedija]] • [[Kambodžanski riel]] • [[Novi ljudi]] • [[Nacionalni autonomni univerzitet Hondurasa]] • [[Naša Gospa od Suyape]] • [[Zapadnoafrički CFA franak]] • [[Srednjoafrički CFA franak]] • [[Chupa Chups]] • [[Univerzitet na Fidžiju]] • [[Fidžijski dolar]] • [[Nacionalni park Sigatoka Sand Dunes]] • ''[[Cibi]]'' • [[Estonska marka]] • ''[[Postimees]]'' • [[Zastava Estonske Sovjetske Socijalističke Republike]] • [[Surinamski dolar]] • [[Surinamski gulden]] • [[Planska područja u Singapuru]] • [[Regije Singapura]] • [[Japanski okupacijski dolar]] • [[Panamska balboa]] • ''[[Shinjū]]'' |below= }} ===Biografije=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:#808080; background: #DCDCDC; border:1px solid #808080; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz društvene znanosti |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:#702963;background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |belowstyle= text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |groupstyle = text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |above= |group1 = Povijest |group1style = text-align:center; color:#800000; background:#C19A6B; border:1px solid #800000; |list1= [[Slavko Goldstein]] |group2 = Pravo<br>Kriminologija |group2style = text-align:center; color:black; background:silver; border:1px solid black; |list2= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:silver; border:1px solid black; |group1 = Pravo |list1 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Roland Freisler]] • [[Clarence Darrow]] • [[Moisés Vieites]] • [[Antonio Sánchez de Bustamante y Sirvén]] |group2 = Kriminologija |list2 = [[Vlado Černozemski]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Braća Kray]] • [[George Cornell]] • [[Jack McVitie]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Leopold i Loeb]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Jack Trbosjek]] ([[:Kategorija:Jack Trbosjek|kategorija /uz izuzetke/]]) • [[Igor Guzenko]] • [[Issei Sagawa]] • [[Charles Augustus Howell]] • [[Charlotte Corday]] • [[Charles-Henri Sanson]] • [[Felice Orsini]] • [[Sante Geronimo Caserio]] • [[Leonard Read]] • [[Sogomon Tejlirjan]] }} |group3 = Politika |group3style = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1 = Amerike |list1 = {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1 = {{flagicon|SAD}} Sjedinjene Države |list1 =[[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Harry S. Truman]] • [[William H. Seward]] • [[William Jennings Bryan]] • [[Harvey Milk]] • [[Dan White]] • [[George Moscone]] • [[Frank B. Kellogg]] • [[Fiorello H. La Guardia]] |group2 = {{flagicon|KAN}} Kanada |list2= [[Lester B. Pearson]] • [[Pierre Trudeau]] |group3 = {{flagicon|Kostarika}} Kostarika |list3= [[Juan Mora Fernández]] • [[José María Castro Madriz]] • [[Federico Tinoco Granados]] • [[Otilio Ulate Blanco]] • [[José Figueres Ferrer]] • [[Rafael Ángel Calderón Guardia]] • [[Laura Chinchilla]] • [[Óscar Arias]] |group4 = {{flagicon|Brazil}} Brazil |list4= [[Deodoro da Fonseca]] • [[Pedro I od Brazila]] • [[Pedro II od Brazila]] • [[Arthur Bernardes]] • [[Venceslau Brás]] • [[Washington Luís]] • [[Júlio Prestes]] • [[Getúlio Vargas]] • [[Plínio Salgado]] • [[João Goulart]] • [[Humberto Castelo Branco]] • [[Artur da Costa e Silva]] • [[Ernesto Geisel]] |group5 = {{flagicon|Kuba}} Kuba |list5= [[Carlos Saladrigas Zayas]] • [[Ramón Zaydín]] • [[Anselmo Alliegro y Milá]] • [[Félix Lancís Sánchez]] • [[Tomás Estrada Palma]] • [[Ramón Grau]] • [[Gerardo Machado]] • [[Camilo Cienfuegos]] |group6 = {{flagicon|Venezuela}} Venezuela |list6= [[José Antonio Páez]] • [[Cristóbal Mendoza]] • [[Francisco de Miranda]] • [[Rómulo Gallegos]] • [[Rafael Urdaneta]] • [[Juan Vicente Gómez]] • [[Cipriano Castro]] • [[Rafael Caldera]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Rómulo Betancourt]] |group7 = {{flagicon|HON}} Honduras |list7= [[Juan Orlando Hernández]] • [[Dionisio de Herrera]] • [[Francisco Morazán]] • [[José Francisco Zelaya]] • [[Francisco Ferrera]] • [[Ramón Villeda Morales]] • [[Julio Lozano Díaz]] • [[Oswaldo López Arellano]] • [[Juan Alberto Melgar]] • [[Manuel Zelaya]] • [[Roberto Micheletti]] |group8 = {{flagicon|SUR}} Surinam |list8= [[Chan Santokhi]] • [[Ronnie Brunswijk]] • [[Johan Ferrier]] • [[Henck Arron]] • [[Dési Bouterse]] |group9 = {{flagicon|PAN}} Panama |list9= [[José Raúl Mulino]] • [[Mariano Arosemena]] }} |group2 = Europa |list2= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1={{flagicon|UK}} Ujedinjeno Kraljevstvo |list1=[[Edward VIII.]] • [[George VI.]] • [[Herbert Henry Asquith]] • [[Clement Attlee]] • [[Tom Driberg]] • [[Robert Boothby, baron Boothby]] • [[Arnold Wienholt Hodson]] • [[Spencer Perceval]] • [[Stamford Raffles]] |group2 = {{flagicon|SSSR}} Sovjetski Savez |list2 = [[Nikita Hruščov]] • [[Jurij Andropov]] • [[Konstantin Černjenko]] • [[Andrej Gromijko]] • [[Vjačeslav Molotov]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1 = {{flagicon|RUS}} Rusija |list1 = [[Boris Jeljcin]] |group2 = {{flagicon|GRU}} Gruzija |list2 = [[Eduard Ševarnadze]] |group3 = {{flagicon|EST}} Estonija |list3 = [[Jaan Anvelt]] • [[Karl Kark]] • [[Konstantin Päts]] • [[Jaan Tõnisson]] • [[Kaarel Eenpalu]] • [[Jüri Uluots]] • [[Hjalmar Mäe]] • [[Johannes Vares]] • [[Jüri Ratas]] • [[Alar Karis]] • [[Johannes Käbin]] • [[Edgar Savisaar]] }} |group3 = {{flagicon|FRA}} Francuska |list3 = [[Charles de Gaulle]] • [[Philippe de Gaulle]] • [[Pierre Laval]] • [[Adolphe Thiers]] • [[Louis Barthou]] • [[Jean Monnet]] • [[Philippe d'Orléans, grof od Pariza|Philippe d'Orléans]] • [[Emmanuel Joseph Sieyès]] • [[Roger Ducos]] • [[Jean-Paul Marat]] • [[Louis Antoine de Saint-Just]] • [[Camille Desmoulins]] • [[Joséphine de Beauharnais]] • [[Joseph Fouché]] • [[Lucien Bonaparte]] • [[Élisa Bonaparte]] • [[Louis Bonaparte]] • [[Napoléon Louis Bonaparte]] • [[Jérôme Bonaparte]] • [[François Guizot]] • [[Lazare Carnot]] • [[Louis-Mathieu Molé]] • [[Victor de Broglie (1785–1870)|Victor de Broglie]] • [[Louis Blanc]] • [[Alexis de Tocqueville]] • [[Louis Eugène Cavaignac]] • [[Eugénie de Montijo]] • [[Napoléon Eugène Louis Bonaparte]] • [[Louis Jules Trochu]] • [[Patrice de Mac Mahon]] • [[Louis Auguste Blanqui]] • [[Léon Gambetta]] • [[Marie François Sadi Carnot]] • [[Jules Grévy]] • [[Albert de Broglie]] • [[Jules Armand Dufaure]] • [[William Henry Waddington]] • [[Jules Ferry]] • [[Jean Casimir-Perier]] • [[Charles Dupuy]] • [[Félix Faure]] • [[Émile Loubet]] • [[Raymond Poincaré]] • [[Aristide Briand]] • [[Paul Deschanel]] • [[Alexandre Millerand]] • [[Gaston Doumergue]] • [[Paul Doumer]] • [[Édouard Herriot]] • [[Pierre-Étienne Flandin]] • [[André Tardieu]] • [[Édouard Daladier]] • [[Albert Lebrun]] • [[André Maginot]] • [[Léon Blum]] • [[Vincent Auriol]] • [[René Coty]] • [[Alain Poher]] • [[Valéry Giscard d'Estaing]] |group4 = {{flagicon|NJE}} Njemačka |list4 = [[Konrad Adenauer]] (suradnja) {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1 = {{flagicon|NJE|empire}} Njemačko Carstvo |list1 = |group2 = {{flagicon|NJE}} Weimarska Republika |list2 = [[Wilhelm Cuno]] • [[Gustav Stresemann]] • [[Wilhelm Marx]] • [[Joseph Wirth]] • [[Philipp Scheidemann]] • [[Gustav Bauer]] • [[Konstantin Fehrenbach]] • [[Hans Luther]] • [[Hugo Haase]] • [[Kurt von Schleicher]] |group3 = {{flagicon|NJE|Nazi}} Treći Reich |list3 = [[Heinrich Himmler]] • [[Lutz Graf Schwerin von Krosigk]] • [[Martin Bormann]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Joseph Goebbels]] • [[Edmund Veesenmayer]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Hermann Göring]] • [[Walther Funk]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Reinhard Heydrich]] • [[Karl-Siegmund Litzmann]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Alfred Rosenberg]] |group4 = {{flagicon|DDR}} Istočna Njemačka |list4 = [[Walter Ulbricht]] }} |group5 = {{flagicon|ITA}} Italija |list5 = [[Giovanni Giolitti]] |group6 = {{flagicon|ŠPA}} Španjolska |list6 = [[Francisco Franco]] |group7 = {{flagicon|POLJ}} Poljska |list7 = [[Wojciech Jaruzelski]] • [[Bronisław Komorowski]] |group8 = {{flagicon|ŠVE}} Švedska |list8 = [[Olof Palme]] |group9 = {{flagicon|AUT}} Austrija |list9 = [[Karl Renner]] |group10 = {{flagicon|GRČ}} Grčka |list10 = [[Ioannis Metaxas]] |group12 = {{flagicon|Austro-Ugarska}} Austro-Ugarska |list12 = [[Marija Terezija|Maria Theresia]] • [[Josip II., car Svetog Rimskog Carstva|Joseph II.]] • [[Leopold II., car Svetog Rimskog Carstva|Leopold II.]] • [[Karlo VI., car Svetog Rimskog Carstva|Karl VI.]] • [[Franjo I., car Svetog Rimskog Carstva|Franz I.]] • [[Franjo II., car Svetog Rimskog Carstva|Franz II.]] • [[Ferdinand I. Austrijski|Ferdinand I.]] • [[Franjo Josip I.|Franz Joseph I.]] (dopuna) • [[Aleksandar Drašković]] • [[Sofija Chotek]] • [[Marie-Louise od Austrije]] |group13 = {{flagicon|SRB}} Srbija |list13 = [[Ilija Garašanin]] • [[Milan Nedić]] • [[Aleksandar I. Karađorđević]] |group14 = {{flagicon|MAĐ}} Mađarska |list14 = [[Lajos Kossuth]] • [[Károly Khuen-Héderváry]] • [[Miklós Horthy]] |group15 = {{flagicon|FIN}} Finska |list15 = [[Jaana Pelkonen]] • [[Carl Gustaf Emil Mannerheim]] |group16 = {{flagicon|RUM}} Rumunjska |list16 = [[Ion Antonescu]] • [[Nicolae Ceauşescu]] |group17 = {{flagicon|ČEŠ}} Češka |list17 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Edvard Beneš]] }} |group3= Azija i<br>Oceanija |list3= [[Kir Mlađi]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1 = {{flagicon|JAP}} Japan |list1 = [[Hirohito]] • [[Itō Hirobumi]] • [[Hideki Tōjō]] • [[Hara Takashi]] • [[Tsuyoshi Inukai]] • [[Keisuke Okada]] • [[Fumio Gotō]] • [[Yasuo Fukuda]] • [[Eisaku Satō]] • [[Car Taishō]] • [[Minamoto no Yoritomo]] • [[Yasuhiro Nakasone]] |group2 = {{flagicon|Kina}} Kina |list2 = [[Pu Yi]] |group3 = {{flagicon|VIJ}} Vijetnam |list3 = [[Hồ Chí Minh]] • [[Lê Đức Thọ]] |group4 = {{flagicon|Tajvan}} Republika Kina/Tajvan |list4 = [[Sun Jat-sen]] • [[Chiang Kai-shek]] |group5 = {{flagicon|Indija}} Indija |list5 = [[Jawaharlal Nehru]] |group6 = [[File:Flag of Korea 1882.svg|22px|border]] Koreja |list6 = [[Sunjong od Koreje]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1= {{flagicon|Sjeverna Koreja}} Sjeverna Koreja |list1 = [[Kim Il-sung]] • [[Kim Jong-il]] • [[Kim Yŏng-nam]] • [[Kim Il (političar)|Kim Il]] |group2 = {{flagicon|Južna Koreja}} Južna Koreja |list2 = }} |group7 = {{flagicon|IZR}} Izrael |list7 = [[Menahem Begin]] |group8 = {{flagicon|Kambodža}} Kambodža |list8 = [[Norodom Sihanouk]] • [[Norodom Sihamoni]] • [[Ponhea Yat]] • [[Ang Duong]] • [[Norodom od Kambodže]] • [[Sisowath od Kambodže]] • [[Sisowath Monivong]] • [[Sơn Ngọc Thành]] • [[Penn Nouth]] • [[Nuon Chea]] • [[Ieng Sary]] • [[Pol Pot]] • [[Khieu Samphan]] • [[Kang Kek Iew]] • [[Hun Sen]] |group9 = {{flagicon|Jordan}} Jordan |list9 = [[Hussein I., kralj Jordana|Hussein I.]] |group12 = {{flagicon|AUS}} Australija |list12 = [[Edmund Barton]] • [[Ben Chifley]] • [[Harold Holt]] • [[John Curtin]] • [[Robert Menzies]] • [[Gough Whitlam]] • [[John Kerr]] • [[Malcolm Fraser]] • [[Stanley Bruce]] |group11 = {{flagicon|NZL}} Novi Zeland |list11 = [[Patsy Reddy]] • [[William Hobson]] • [[James Busby]] • [[Henry Sewell]] • [[Alfred Domett]] • [[John Ballance]] • [[Richard Seddon]] • [[Michael Joseph Savage]] • [[Peter Fraser (novozelandski političar)|Peter Fraser]] |group10 = {{flagicon|Mjanmar}} Mjanmar |list10 = [[U Thant]] |group13 = {{flagicon|FIJ}} Fidži |list13 = [[Seru Epenisa Cakobau]] • [[Kamisese Mara]] • [[Sitiveni Rabuka]] • [[Timoci Bavadra]] • [[Penaia Ganilau]] • [[Josefa Iloilo]] • [[Frank Bainimarama]] • [[Jioji Konrote]] • [[Epeli Nailatikau]] |group14 = {{flagicon|SIN}} Singapur |list14 = [[Tharman Shanmugaratnam]] • [[Lee Hsien Loong]] • [[Lawrence Wong]] • [[David Marshall (singapurski političar)|David Marshall]] • [[Lim Yew Hock]] • [[Yusof bin Ishak]] }} |group4= Afrika |list4= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1= {{flagicon|EGI}} Egipat |list1= [[Gamal Abdel Nasser]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Anwar Sadat]] • [[Hosni Mubarak]] |group2= {{flagicon|ANG}} Angola |list2= [[Agostinho Neto]] • [[Lopo do Nascimento]] • [[Fernando José de França Dias Van-Dúnem]] • [[José Eduardo dos Santos]] • [[Jonas Savimbi]] • [[João Lourenço]] |group3= {{flagicon|SOM}} Somalija |list3= [[Mohamed Siad Barre]] |group4= {{flagicon|ZIM}} Zimbabve |list4= [[Robert Mugabe]] |group5={{flagicon|TOG}} Togo |list5= [[Faure Gnassingbé]] |group6={{flagicon|CIV}} Obala Bjelokosti |list6=[[Félix Houphouët-Boigny]] |group7={{flagicon|Gvineja}} Gvineja |list7= [[Ahmed Sékou Touré]] |group8={{flagicon|GAN}} Gana |list8= [[Samia Nkrumah]] • [[John Dramani Mahama]] • [[John Atta Mills]] • [[John Agyekum Kufuor]] • [[Jerry Rawlings]] • [[Hilla Limann]] • [[Fred Akuffo]] • [[Ignatius Kutu Acheampong]] • [[Edward Akufo-Addo]] • [[Nii Amaa Ollennu]] • [[Akwasi Afrifa]] • [[Joseph Arthur Ankrah]] • [[Kofi Abrefa Busia]] • [[Nana Akufo-Addo]] |group9={{flagicon|BEN}} Benin |list9= [[Gangnihessou]] • [[Dakodonou]] • [[Houegbadja]] • [[Hangbè]] • [[Agaja]] • [[Ghézo]] • [[Béhanzin]] • [[Agoli-Agbo]] • [[Toffa I]] • [[Sourou-Migan Apithy]] • [[Hubert Maga]] • [[Justin Ahomadégbé-Tomêtin]] • [[Christophe Soglo]] • [[Émile Derlin Zinsou]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Mathieu Kérékou]] • [[Thomas Boni Yayi]] • [[Patrice Talon]] }} }} |group4 = Vojna znanost |group4style = text-align:center; color:#556B2F; background:#6B8E23; border:1px solid #556B2F; |list4= {{Navbox subgroup | groupstyle =text-align:center; color:#556B2F; background:#6B8E23; border:1px solid #556B2F; |group1= {{flagicon|SAD}} Sjedinjene Države |list1= [[Douglas MacArthur]] • [[Omar Bradley]] |group2= {{flagicon|UK}} Ujedinjeno Kraljevstvo |list2= [[Andrew Cunningham]] • [[Harold Alexander]] • [[Jean Conan Doyle]] • [[John Jellicoe]] • [[Bernard Freyberg]] • [[Ivan Lyon]] |group3= {{flagicon|FRA}} Francuska |list3= [[Philippe Pétain]] • [[Louis Franchet d'Esperey]] • [[Joseph Jacques Césaire Joffre]] • [[Ferdinand Foch]] • [[Gilbert du Motier, markiz de La Fayette]] • [[Joachim Murat]] • [[Michel Ney]] • [[Pierre-Charles Villeneuve]] • [[Georges Ernest Boulanger]] • [[Robert Nivelle]] • [[François Darlan]] • [[Henri Giraud]] • [[Maxime Weygand]] • [[Maurice Gamelin]] • [[Bob Denard]] |group4= {{flagicon|ITA}} Italija |list4= [[Alfredo Guzzoni]] • [[Angelo Iachino]] |group5= {{flagicon|POLJ}} Poljska |list5= [[Edward Rydz-Śmigły]] |group6= {{flagicon|VIJ}} Vijetnam |list6= [[Võ Nguyên Giáp]] |group7= {{flagicon|NJE}} Njemačka |list7= {{Navbox subgroup | groupstyle =text-align:center; color:#556B2F; background:#6B8E23; border:1px solid #556B2F; |group1={{flagicon|NJE|empire}} Njemačko Carstvo |list1= [[Alfred von Schlieffen]] • [[Erich Ludendorff]] • [[Erich von Falkenhayn]] • [[August von Mackensen]] • [[Reinhard Scheer]] • [[Franz von Hipper]] • [[Colmar Freiherr von der Goltz]] • [[Alfred von Tirpitz]] • [[Adolf von Seckendorff]] |group2={{flagicon|NJE|Nazi}} Treći Reich |list2= [[Karl Dönitz]] • [[Wilm Hosenfeld]] • [[Friedrich Paulus]] • [[Erich von Manstein]] • [[Wilhelm Keitel]] }} |group8= {{flagicon|Austro-Ugarska}} Austro-Ugarska |list8= [[Oskar Potiorek]] • [[Conrad von Hötzendorf]] • [[Alois Hitler]] |group9= {{flagicon|JAP}} Japan |list9= [[Isoroku Jamamoto]] • [[Princ Akihito Komatsu]] • [[Takamori Saigō]] |group10= {{flagicon|SRB}} Srbija |list10= [[Pavle Jurišić Šturm]] |group11= {{flagicon|RUS}} Rusija |list11={{Navbox subgroup | groupstyle =text-align:center; color:#556B2F; background:#6B8E23; border:1px solid #556B2F; |group1={{flagicon|RUS}} Rusko Carstvo |list1= [[Aleksej Brusilov]] • [[Pjotr Wrangel]] • [[Nikolaj Judenič]] |group2={{flagicon|SSSR}} Sovjetski Savez |list2= [[Georgij Žukov]] • [[Konstantin Rokosovski]] • [[Nikolaj Kuznjecov]] }} |group12= {{flagicon|SJKOR}} Sjeverna Koreja |list12= [[Nam Il]] |group13= {{flagicon|EST}} Estonija |list13 = [[Johan Laidoner]] • [[Ain-Ervin Mere]] }} |group5 = Filozofi |group5style = text-align:center; color:#6699CC; background:#73C2FB; border:1px solid #6699CC; |list5= [[Baruch de Spinoza]] • [[Émile Durkheim]] • [[Jean-François Lyotard]] • [[Jacques Derrida]] • [[Louis Althusser]] • [[José Ortega y Gasset]] • [[Jeremy Bentham]] |group6 = Ostalo |group6style = text-align:center; color:#808080; background: #DCDCDC; border:1px solid #808080; |list6= [[David Livingstone]] • [[Oskar Schindler]] • [[Emilie Schindler]] • [[Wallis Simpson]] • [[Alice Pleasance Liddell]] • [[Ottla Kafka]] • [[Sadako Sasaki]] • [[Peter Turkson]] • [[Theodosia Okoh]] • [[Joan Sutherland]] • [[Maria Letizia Ramolino]] • [[Jan Palach]] • [[Pedro Álvares Cabral]] • [[Bernhard Schwarz]] • [[Michel Wieviorka]] • [[Carlos Manuel de Céspedes]] • [[Elián González]] • [[Diogo Cão]] • [[Paulo Dias de Novais]] • [[Irene Sáez]] • [[Anthelme Mangin]] • [[Dith Pran]] • [[Sydney Schanberg]] • [[Charles Delaunay]] • [[Poe Toaster]] • [[Virginia Eliza Clemm Poe]] • [[Lempira (vođa Lenka)|Lempira]] • [[Udre Udre]] • [[Aleksandar Langfang]] • [[Bayard Rustin]] • [[Aleksandar Holiga]] • [[Sang Nila Utama]] • [[Elizabeth Choy]] • [[Lav XIV]] • [[Lim Bo-seng]] • [[Shimeko Tanabe]] • [[Hatsuyo Oyama]] • [[Michiko Tsushima]] • [[Tomie Yamazaki]] • [[Valentina Tereškova]] • [[Rodrigo de Bastidas]] • [[Sebastián Hurtado de Corcuera]] |below= }} ==Sport== {{Navbox generic |titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Općenito o sportu (po sportovima) |groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |belowstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = [[File:Football pictogram.svg|20px]] Nogomet |list1= {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = Reprezentacije |list1= {{nowrap begin}} {{flagicon|ANG}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Angole|Angola]] {{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Australije|Australija]] {{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Benina|Benin]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|FRA}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]] {{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Gane|Gana]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|HON}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Hondurasa|Honduras]] {{•w}} {{flagicon|Kambodža}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Kambodže|Kambodža]] {{•w}} {{flagicon|CRC}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Kostarike|Kostarika]] {{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Kube|Kuba]] {{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Poljske|Poljska]] {{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Ukrajine|Ukrajina]] {{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Venezuele|Venezuela]] {{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Fidžija|Fidži]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|EST}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Estonije|Estonija]] {{•w}} {{flagicon|SUR}} [[Fudbalska reprezentacija Surinama|Surinam]] {{•w}} {{flagicon|SIN}} [[Fudbalska reprezentacija Singapura|Singapur]] {{•w}} {{flagicon|PAN}} [[Fudbalska reprezentacija Paname|Panama]] {{nowrap end}} |group2 = Klubovi |list2= {{nowrap begin}} {{flagicon|ENG}} [[Arsenal FC]] {{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Fulham FC]] {{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[4.25]] {{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Pyongyang City SC]] {{•w}} {{flagicon|SUR}} [[Inter Moengotapoe]] {{nowrap end}} |group3 = Lige |list3= {{nowrap begin}} {{flagicon|FRA}} [[Ligue 1]] {{nowrap end}} |group4 = Prvenstva |list4= {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[FIFA Svjetsko prvenstvo|Svjetsko prvenstvo]] |list1= {{nowrap begin}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|FRA|1830}} [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1938|1938.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|BRA|1889a}} [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1950|1950.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|FRA}} [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998|1998.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|BRA}} [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2014|2014.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|RUS}} [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2018.|2018.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|Katar}} [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2022.|2022.]] {{•w}} {{flagicon|Kanada}} / {{flagicon|Meksiko}} / {{flagicon|SAD}} [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2026.|2026.]] {{nowrap end}} {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = Finala |list1= {{nowrap begin}} [[Finale FIFA Svjetskog prvenstva 1954.|1954.]] {{•w}} [[Nizozemska - Zapadna Njemačka (finale Svjetskog prvenstva u nogometu 1974.)|1974.]] {{•w}} [[Brazil - Francuska (finale FIFA Svjetskog prvenstva 1998)|1998.]] {{•w}} [[Italija - Francuska (finale Svjetskog prvenstva u nogometu 2006.)|2006.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Francuska – Hrvatska (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2018.)|2018.]] {{nowrap end}} }} |group2 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[UEFA Euro|Europsko prvenstvo]] |list2= {{nowrap begin}} {{flagicon|POLJ}} / {{flagicon|UKR}} [[UEFA Euro 2012|2012.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|FRA}} [[UEFA Euro 2016.|2016.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|EU}} [[UEFA Euro 2020.|2020.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|NJE}} [[UEFA Euro 2024.|2024.]] {{nowrap end}} |group3 = Olimpijske igre |list3= |group4 = Kup nacija |list4 = {{nowrap begin}} {{flagicon|GAN}} [[Afrički kup nacija 1963.|1963.]] {{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Afrički kup nacija 1978.|1978.]] {{•w}} {{flagicon|GAN}} / {{flagicon|Nigerija}} [[Afrički kup nacija 2000.|2000.]] {{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Afrički kup nacija 2008.|2008.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|ANG}} [[Afrički kup nacija 2010.|2010.]] {{nowrap end}} |group5 = [[AFC Azijski kup|Azijski kup]] |list5 = {{nowrap begin}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|SIN}} [[AFC Azijski kup 1984.|1984.]] {{nowrap end}} }} |group5 = Ostalo |list5= {{nowrap begin}} [[FIFA 100]] {{•w}} [[Australija - Američka Samoa (kvalifikacijska utakmica za FIFA Svjetsko prvenstvo 2002)|Australija 31:0 Američka Samoa]] {{•w}} [[Nagrade FIFA Svjetskog prvenstva]] {{•w}} [[Trofej Artemio Franchi]] {{•w}} [[Urugvaj - Brazil (finalna runda FIFA Svjetskog prvenstva 1950)|''Maracanaço'']] {{•w}} ''[[Brazil - Njemačka (polufinale FIFA Svjetskog prvenstva 2014)|Mineiraço]]'' {{•w}} [[Portugal - Sjeverna Koreja (četvrtfinale FIFA Svjetskog prvenstva 1966)|Portugal 5:3 Sjeverna Koreja]] {{•w}} [[Maskote FIFA Svjetskih prvenstava]] {{•w}} "[[Laka konjica (Mađarska)|Laka konjica]]" {{•w}} "[[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)|Bitka za Bern]]" {{nowrap end}} {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = Suci |list1= {{nowrap begin}} {{flagicon|ARG}} [[Néstor Pitana]] {{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Frank De Bleeckere]] {{•w}} {{flagicon|UZB}} [[Ravšan Irmatov]] {{nowrap end}} |group2 = Stadioni |list2 = {{nowrap begin}} [[Estadio Nacional de Costa Rica (2011)]] {{•w}} [[Stadion Ohene Djan|Ohene Djan]] {{•w}} [[Stadion Baba Yara|Baba Yara]] {{•w}} [[Stade de France]] {{•w}} [[Estádio 11 de Novembro]] {{•w}} [[Stade de l'Amitié]] {{nowrap end}} }} }} |group2 = [[File:Ice hockey pictogram.svg|20px]] Hokej na ledu |list2= {{nowrap begin}} {{flagicon|KAN}} [[Hokej na ledu na ZOI 2010. - muškarci]] {{nowrap end}} |group3 = [[File:Handball pictogram.svg|20px]] Rukomet |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = Reprezentacije |list1= {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = EHF |list1= {{nowrap begin}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|FRA}} [[Francuska rukometna reprezentacija|Francuska]] {{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Srpska rukometna reprezentacija|Srbija]] {{•w}} {{flagicon|UK}} [[Rukometna reprezentacija Ujedinjenog Kraljevstva|Ujedinjeno Kraljevstvo]] {{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Rukometna reprezentacija Mađarske|Mađarska]] {{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Rukometna reprezentacija Španjolske|Španjolska]] {{•w}} {{flagicon|FIN}} [[Rukometna reprezentacija Finske|Finska]] {{•w}} {{flagicon|BJE}} [[Rukometna reprezentacija Bjelorusije|Bjelorusija]] {{•w}} {{flagicon|MAK}} [[Rukometna reprezentacija Makedonije|Makedonija]] {{•w}} {{flagicon|CG}} [[Rukometna reprezentacija Crne Gore|Crna Gora]] {{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Rukometna reprezentacija Slovenije|Slovenija]] {{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Rukometna reprezentacija Austrije|Austrija]] {{•w}} {{flagicon|BIH}} [[Rukometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|Bosna i Hercegovina]] {{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Rukometna reprezentacija Islanda|Island]] {{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Rukometna reprezentacija Češke|Češka]] {{•w}} {{flagicon|SLK}} [[Rukometna reprezentacija Slovačke|Slovačka]] {{•w}} {{flagicon|EST}} [[Rukometna reprezentacija Estonije|Estonija]] {{nowrap end}} |group2 = AHF |list2= {{nowrap begin}} {{flagicon|JKO}} [[Rukometna reprezentacija Južne Koreje|Južna Koreja]] {{•w}} {{flagicon|KAT}} [[Rukometna reprezentacija Katara|Katar]] {{•w}} {{flagicon|SAU}} [[Rukometna reprezentacija Saudijske Arabije|Saudijska Arabija]] {{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Rukometna reprezentacija Japana|Japan]] {{•w}} {{flagicon|UAE}} [[Rukometna reprezentacija Ujedinjenih Arapskih Emirata|Ujedinjeni Arapski Emirati]] {{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Rukometna reprezentacija Sjeverne Koreje|Sjeverna Koreja]] {{•w}} {{flagicon|SIN}} [[Rukometna reprezentacija Singapura|Singapur]] {{nowrap end}} |group3 = CAHB |list3= {{nowrap begin}} {{flagicon|TUN}} [[Rukometna reprezentacija Tunisa|Tunis]] {{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Rukometna reprezentacija Egipta|Egipat]] {{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Rukometna reprezentacija Alžira|Alžir]] {{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Rukometna reprezentacija Angole|Angola]] {{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Rukometna reprezentacija Benina|Benin]] {{•w}} {{flagicon|COD}} [[Rukometna reprezentacija Demokratske Republike Kongo|DR Kongo]] {{nowrap end}} |group4 = OCHF |list4= {{nowrap begin}} {{flagicon|AUS}} [[Rukometna reprezentacija Australije|Australija]] {{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Rukometna reprezentacija Novog Zelanda|Novi Zeland]] {{•w}} {{flagicon|Cookovi Otoci}} [[Rukometna reprezentacija Cookovog Otočja|Cookovi Otoci]] {{•w}} {{flagicon|Nova Kaledonija}} [[Rukometna reprezentacija Nove Kaledonije|Nova Kaledonija]] {{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Rukometna reprezentacija Fidžija|Fidži]] {{nowrap end}} |group5 = PATHF |list5= {{nowrap begin}} {{flagicon|ČIL}} [[Čileanska rukometna reprezentacija|Čile]] {{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Rukometna reprezentacija Argentine|Argentina]] {{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Rukometna reprezentacija Brazila|Brazil]] {{•w}} {{flagicon|HON}} [[Rukometna reprezentacija Hondurasa|Honduras]] {{•w}} {{flagicon|CRC}} [[Rukometna reprezentacija Kostarike|Kostarika]] {{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Rukometna reprezentacija Kube|Kuba]] {{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Rukometna reprezentacija Venezuele|Venezuela]] {{•w}} {{flagicon|PAN}} [[Rukometna reprezentacija Paname|Panama]] {{nowrap end}} }} |group2 = Klubovi |list2= {{flagicon|FRA}} [[Montpellier HB]] |group3 = Prvenstva |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Svjetsko prvenstvo u rukometu za muškarce|Svjetsko prvenstvo]] |list1= {{flagicon|NJE|Nazi}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Njemačka 1938.|1938.]] • {{flagicon|ŠVE}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Švedska 1954.|1954.]] • {{flagicon|FRA}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Francuska 1970.|1970.]] • {{flagicon|FRA}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Francuska 2001.|2001.]] • {{flagicon|HRV}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Hrvatska 2009.|2009.]] <small>(osim dvorana)</small> • {{flagicon|ŠVE}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Švedska 2011.|2011.]] • {{flagicon|ŠPA}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Španjolska 2013.|2013.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|Katar}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Katar 2015.|2015.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|FRA}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Francuska 2017.|2017.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|DAN}} / {{flagicon|NJE}} [[IHF Svjetsko prvenstvo 2019.|2019.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|EGI}} [[IHF Svjetsko prvenstvo 2021.|2021.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|POLJ}}{{flagicon|ŠVE}} [[IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2023.|2023.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|DAN}}{{flagicon|HRV}}{{flagicon|NOR}} [[IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2025.|2025.]] |group2 = [[Europsko prvenstvo u rukometu|Europsko prvenstvo]] |list2= {{flagicon|POR}} [[Europsko prvenstvo u rukometu - Portugal 1994.|1994.]] • {{flagicon|AUT}} [[Europsko prvenstvo u rukometu - Austrija 2010.|2010.]] • {{flagicon|SRB}} [[Europsko prvenstvo u rukometu - Srbija 2012.|2012.]] • {{flagicon|DAN}} [[Europsko prvenstvo u rukometu - Danska 2014.|2014.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|POLJ}} [[Europsko prvenstvo u rukometu - Poljska 2016.|2016.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|HRV}} [[Europsko prvenstvo u rukometu - Hrvatska 2018.|2018.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|AUT}}{{flagicon|NOR}}{{flagicon|ŠVE}} [[EHF Euro 2020.|2020.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|MAĐ}}{{flagicon|SLK}} [[EHF Euro 2022.|2022.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|NJE}} [[EHF Euro 2024.|2024.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|DAN}}{{flagicon|NOR}}{{flagicon|ŠVE}} [[EHF Euro 2026.|2026.]] |group3 = [[Rukomet na Olimpijskim igrama|Olimpijske igre]] |list3= {{flagicon|FIN}} [[Rukomet na Ljetnim olimpijskim igrama 1952.|1952.]] • {{flagicon|SAD}} [[Rukomet na OI 1996. - muškarci|1996. (M)]] • {{flagicon|KIN}} [[Rukomet na OI 2008. - muškarci|2008. (M)]] • {{flagicon|UK}} [[Rukomet na Olimpijadi 2012. - muškarci|2012. (M)]] • {{flagicon|BRA}} [[Rukomet na Olimpijadi 2016. - muškarci|2016. (M)]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|JAP}} [[Rukomet na Olimpijadi 2020. – Muškarci|2020. (M)]] • {{flagicon|FRA}} [[Rukomet na Olimpijadi 2024. – Muškarci|2024. (M)]] |group4 = [[Oceanijski kup nacija (rukomet)|Oceanijsko prvenstvo]] |list4= {{flagicon|NZL}} [[Oceanijski kup nacija - Novi Zeland 2010.|2010.]] • {{flagicon|AUS}} [[Oceanijski kup nacija 2012 (rukomet)|2012.]] |group5 = [[Afrički rukometni kup nacija|Afričko prvenstvo]] |list5= {{flagicon|ANG}} [[Afrički rukometni kup nacija - Angola 2008.|2008.]] }} |group4 = Ostalo |list4= [[Rivalstvo Francuske i Hrvatske u rukometu]] • [[IHF-ov igrač godine]] • [[IHF]] • [[EHF Kuća slavnih]] }} |group4 = [[File:Tennis pictogram.svg|20px]] Tenis |list4= {{flagicon|UK}} [[Wimbledon 2009.]] • {{flagicon|UK}} [[Wimbledon 2011.]] |group5 = [[File:Basketball pictogram.svg|20px]] Košarka |list5= [[FIBA EuroBasket]] • "[[Havlicek je ukrao loptu!]]" • [[FIBA Kuća slavnih]] ([[Lista članova FIBA Kuće slavnih|članovi]]) • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[FIBA Svjetsko prvenstvo u košarci]] {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = Reprezentacije |list1 = {{flagicon|BEN}} [[Košarkaška reprezentacija Benina|Benin]] • {{flagicon|HON}} [[Košarkaška reprezentacija Hondurasa|Honduras]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|SAD}} "[[Muška olimpijska košarkaška reprezentacija Sjedinjenih Američkih Država iz 1992.|Dream Team]]" • {{flagicon|EST}} [[Košarkaška reprezentacija Estonije|Estonija]] • {{flagicon|SUR}} [[Košarkaška reprezentacija Surinama|Surinam]] • {{flagicon|SIN}} [[Košarkaška reprezentacija Singapura|Singapur]] • {{flagicon|PAN}} [[Košarkaška reprezentacija Paname|Panama]] |group2 = Klubovi |list2 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|SAD}} [[Boston Celtics]] ([[Spisak igrača Boston Celticsa|igrači]]) }} | group6 = [[File:Rugby union pictogram.svg|20px]] Ragbi | list6 = {{nowrap begin}} {{flagicon|NZL}} [[Ragbi reprezentacija Novog Zelanda|Novi Zeland]] • {{flagicon|FIJ}} [[Ragbi reprezentacija Fidžija|Fidži]] ([[Ragbi sedam reprezentacija Fidžija|ragbi sedam]]) {{nowrap end}} | group7 = [[File:Baseball pictogram.svg|20px]] Bejzbol | list7 = {{nowrap begin}} {{flagicon|PAN}} [[Bejzbolska reprezentacija Paname|Panama]] {{nowrap end}} |below = {{flagicon|SRB}} [[Srbija na OI 2008.]] }} ===Sportaši=== {{Navbox | name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi | title = Doprinosi o sportašima | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | image = | imageleft = | bodyclass = hlist | group1 = [[File:Athletics pictogram.svg|20px]] Atletika | list1 = {{nowrap begin}} {{flagicon|ANG}} [[João N'Tyamba]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Jack Metcalfe]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Roman Šebrle]]{{•w}} {{flagicon|JAM}} [[Usain Bolt]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Dayron Robles]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Peter Snell]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Andrej Silnov]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Primož Kozmus]] {{nowrap end}} | group2 = [[File:Boxing pictogram.svg|20px]] Boks | list2 = {{nowrap begin}} {{flagicon|GAN}} [[Clement Quartey]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Eddie Blay]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Prince Amartey]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Teófilo Stevenson]]{{•w}} {{flagicon|PAN}} [[Roberto Durán]]{{•w}} {{flagicon|PAN}} [[Panama Al Brown]]{{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Francisco Rodríguez (boksač, rođen 1945.)|Francisco Rodríguez]] {{nowrap end}} | group3 = [[File:F1 pictogram.svg|20px]] Formula 1 | list3 = {{nowrap begin}} {{flagicon|AUS}} [[Jack Brabham]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Alan Jones]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Nelson Piquet]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Alain Prost]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Denny Hulme]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Bruce McLaren]] {{nowrap end}} | group4 = [[File:Basketball pictogram.svg|20px]] Košarka | list4 = {{nowrap begin}} {{flagicon|BRA}} [[Nenê]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Leandro Barbosa]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Oscar Schmidt]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Anderson Varejão]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Tiago Splitter]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Jan Veselý]]{{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|DR Kongo}}{{flagicon|SAD}} [[Dikembe Mutombo]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Tony Parker]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Joakim Noah]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Boris Diaw]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Nicolas Batum]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Pape Sy]]{{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|LIT}} [[Arvydas Sabonis]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Sean Marks]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Steven Adams]]{{•w}} {{flagicon|PAN}} [[Rolando Frazer]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Aleksandar Belov]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Danny Ainge]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Red Auerbach]]{{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|SAD}} [[Larry Bird]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Chuck Cooper (košarkaš)|Chuck Cooper]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Bob Cousy]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[John Havlicek]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Tom Heinsohn]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Dennis Johnson]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[K. C. Jones]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Sam Jones (košarkaš)|Sam Jones]]{{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|SAD}} [[Kevin McHale (košarkaš)|Kevin McHale]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Robert Parish]]{{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Greivis Vásquez]] {{nowrap end}} | group5 = [[File:Fencing pictogram.svg|20px]] Mačevanje | list5 = {{nowrap begin}} {{flagicon|KUB}} [[Ramón Fonst]]{{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Rubén Limardo]] {{nowrap end}} | group6 = [[File:Swimming pictogram.svg|20px]] Plivanje | list6 = {{nowrap begin}} {{flagicon|AUS}} [[Ian Thorpe]]{{•w}} {{flagicon|CRC}} [[Claudia Poll]]{{•w}} {{flagicon|CRC}} [[Silvia Poll]] {{nowrap end}} | group7 = [[File:Rugby union pictogram.svg|20px]] Ragbi | list7 = {{nowrap begin}} {{flagicon|NZL}} [[Jonah Lomu]] {{nowrap end}} | group8 = [[File:Alpine skiing pictogram.svg|20px]] Skijanje | list8 = {{nowrap begin}} {{flagicon|GAN}} [[Kwame Nkrumah-Acheampong]] {{nowrap end}} | group9 = [[File:Tennis pictogram.svg|20px]] Tenis | list9 = {{nowrap begin}} {{flagicon|FRA}} [[Yannick Noah]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[René Lacoste]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Marion Bartoli]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Richard Gasquet]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Anthony Wilding]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Carlos Alcaraz]] {{nowrap end}} | group10 = [[File:Weightlifting pictogram.svg|20px]] Dizanje utega | list10 = {{nowrap begin}} {{flagicon|SIN}} [[Tan Howe Liang]] {{nowrap end}} | group11 = [[File:Table tennis pictogram.svg|20px]] Stolni tenis | list11 = {{nowrap begin}} {{flagicon|SIN}} [[Feng Tianwei]] {{nowrap end}} }} {{Navbox | name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | title = Doprinosi o rukometašima | listclass = hlist | group1 = Europa | list1 = {{nowrap begin}} {{flagicon|AUT}} [[Thomas Bauer]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Mykola Bilyk]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Robert Weber (rukometaš)|Robert Weber]]{{•w}} {{flagicon|BJE}} [[Sjargej Rutenka]]{{•w}} {{flagicon|BJE}} [[Jurij Šaucou]]{{•w}} {{flagicon|BJE}} [[Mihail Jakimovič]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Veselin Vujović]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Žarko Marković]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Rade Mijatović]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Miloš Vujović]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Vasko Ševaljević]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Branko Vujović]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Filip Jícha]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Jan Filip (rukometaš)|Jan Filip]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Ondřej Zdráhala]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Daniel Kubeš]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[David Juříček]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Flemming Ladefoged Hansen|Flemming Hansen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Søren Stryger]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Kasper Hvidt]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Jan Eiberg Jørgensen|Jan Jørgensen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Lasse Svan Hansen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Michael Damgaard]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Allan Damgaard]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Rasmus Lauge Schmidt]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Nikolaj Jacobsen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Magnus Landin]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Mathias Gidsel]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Anders Eggert]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Simon Pytlick]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Magnus Saugstrup]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Emil Jakobsen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Lukas Jørgensen]]{{•w}} {{flagicon|FRO}} [[Elias Ellefsen á Skipagøtu]]{{•w}} {{flagicon|FRO}} [[Hákun West av Teigum]]{{•w}} {{flagicon|GRU}} [[Giorgi Chovrebadze]]{{•w}} {{flagicon|HRV}} [[Marko Mamić]]{{•w}} {{flagicon|HRV}} [[Igor Karačić]]{{•w}} {{flagicon|HRV}} [[Zlatko Saračević]]{{•w}} {{flagicon|HRV}} [[Alvaro Načinović]]{{•w}} {{flagicon|HRV}} [[Ivan Martinović]]{{•w}} {{flagicon|HRV}} [[Goran Perkovac]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Guðjón Valur Sigurðsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Þórir Ólafsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Ólafur Stefánsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Aron Pálmarsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Alexander Petersson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Dagur Sigurðsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Snorri Steinn Guðjónsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Guðmundur Guðmundsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Kristján Andrésson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Ómar Ingi Magnússon]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Viktor Gísli Hallgrímsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Bjarki Már Elísson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Alfreð Gíslason]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Orri Freyr Þorkelsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Viggó Kristjánsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Gísli Þorgeir Kristjánsson]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Leo Prantner]]{{•w}} {{flagicon|LAT}} [[Dainis Krištopāns]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[László Nagy]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Gábor Császár]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Máté Lékai]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Timuzsin Schuch]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Bence Bánhidi]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[József Éles]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Roland Mikler]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Bence Imre]]{{•w}} {{flagicon|MAK}} [[Filip Lazarov]]{{•w}} {{flagicon|MAK}} [[Naumče Mojsovski]]{{•w}} {{flagicon|MAK}} [[Dejan Manaskov]]{{•w}} {{flagicon|MAK}} [[Stojanče Stoilov]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Kay Smits]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Luc Steins]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Rutger ten Velde]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Dani Baijens]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Arjen Versteijnen]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Niels Versteijnen]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Christian Berge]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Sander Sagosen]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Frank Løke]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Kent Robin Tønnesen]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Torbjørn Bergerud]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Christian O'Sullivan]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Bjarte Myrhol]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Kristian Bjørnsen]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Magnus Abelvik Rød]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Magnus Jøndal]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Håvard Tvedten]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Alexander Blonz]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[August Pedersen]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Hans Theilig]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Henning Fritz]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Daniel Stephan]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Uwe Gensheimer]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Andreas Wolff]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Tobias Reichmann]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Thomas Knorr]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Volker Zerbe]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Christian Sprenger]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Florian Kehrmann]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Stefan Kretzschmar]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Fabian Wiede]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Timo Kastening]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Hendrik Pekeler]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Christian Schwarzer]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Michael Kraus (rukometaš)|Michael Kraus]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Johannes Golla]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Juri Knorr]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Renārs Uščins]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Marko Grgić]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Sławomir Szmal]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Krzysztof Lijewski]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Marcin Lijewski]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Bartosz Jurecki]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Michał Jurecki]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Mariusz Jurkiewicz]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Mariusz Jurasik]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Carlos Resende]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Alfredo Quintana]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Rui Silva (rukometaš)|Rui Silva]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Paulo Pereira]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Pedro Portela]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Martim Costa]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Luís Frade]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[António Areia]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Salvador Salvador]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Gheorghe Gruia]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Dmitrij Kovaljev]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Konstantin Igropulo]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Timur Dibirov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Dmitrij Torgovanov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Eduard Kokšarov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Vasilij Kudinov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Denis Krivošljikov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Sergej Pogorelov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Dmitrij Žitnjikov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Valerij Gopin]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Sergej Kosorotov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Vladimir Maksimov (rukometaš)|Vladimir Maksimov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Andrej Lavrov]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Dragan Gajić]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Uroš Zorman]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Vid Kavtičnik]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Jure Dolenec]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Aleš Pajovič]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Blaž Janc]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Tettey Banfro]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Aleks Vlah]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Domen Novak (rukometaš)|Domen Novak]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Domen Makuc]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Momir Ilić]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Dragan Škrbić]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Mladen Bojinović]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Jovica Cvetković]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Žarko Šešum]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Arpad Šterbik]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Darko Stanić]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Rastko Stojković]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Ivan Nikčević]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Petar Nenadić]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Alberto Entrerríos]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Raúl Entrerríos]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Julen Aguinagalde]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Rafael Guijosa]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Viran Morros]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Talant Dujšebajev]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Andrei Xepkin]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Iker Romero]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Jaume Fort Mauri]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[David Barrufet]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Alex Dujšebajev]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Daniel Dujšebajev]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Jordi Ribera]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Ferrán Solé]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Jorge Maqueda]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Roberto García Parrondo]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Gonzalo Pérez de Vargas]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Mateo Garralda]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Enric Masip]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Aleix Gómez]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Gedeón Guardiola]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Daniel Fernández (rukometaš)|Daniel Fernández]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Marcos Fis]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Ian Barrufet]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Stefan Lövgren]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Magnus Wislander]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Ola Lindgren]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Staffan Olsson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Ljubomir Vranješ]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Peter Gentzel]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Magnus Andersson (rukometaš)|Magnus Andersson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Johan Jakobsson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Tomas Svensson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Tobias Karlsson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Kim Andersson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Johan Petersson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Erik Hajas]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Pierre Thorsson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Jerry Tollbring]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Niclas Ekberg]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Albin Lagergren]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Jesper Nielsen]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Jim Gottfridsson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Hampus Wanne]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Andreas Palicka]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Yngve Lamberg]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Dalibor Doder]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Per Carlén]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Oscar Bergendahl]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Eric Johansson (rukometaš)|Eric Johansson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Felix Claar]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Andy Schmid]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Marc Baumgartner]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Lenny Rubin]]{{•w}} {{flagicon|UK}} [[Steven Larsson]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Oleg Velikij]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Sergij Bilik]] {{nowrap end}} {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | listclass = hlist |group1 = {{flagicon|FRA}} Francuska |list1= {{nowrap begin}} [[Thierry Omeyer]]{{•w}} [[Nikola Karabatić]]{{•w}} [[Daniel Narcisse]]{{•w}} [[Didier Dinart]]{{•w}} [[Jérôme Fernandez]]{{•w}} [[Luc Abalo]]{{•w}} [[Claude Onesta]]{{•w}} [[Guillaume Gille]]{{•w}} [[Joël Abati]]{{•w}} [[Guillaume Joli]]{{•w}} [[William Accambray]]{{•w}} [[Bruno Martini (rukometaš)|Bruno Martini]]{{•w}} [[Grégory Anquetil]]{{•w}} [[Jackson Richardson]]{{•w}} [[Olivier Girault]]{{•w}} [[Andrej Golić]]{{•w}} [[Patrick Cazal]]{{•w}} [[Stéphane Stoecklin]]{{•w}} [[Bertrand Gille]]{{•w}} [[Michaël Guigou]]{{•w}} [[Cédric Sorhaindo]]{{•w}} [[Sébastien Bosquet]]{{•w}} [[Xavier Barachet]]{{•w}} [[Mathieu Grébille]]{{•w}} [[Cyril Dumoulin]]{{•w}} [[Kentin Mahé]]{{•w}} [[Cédric Burdet]]{{•w}} [[Franck Junillon]]{{•w}} [[Laurent Puigségur]]{{•w}} [[Daouda Karaboué]]{{•w}} [[Samuel Honrubia]]{{•w}} [[Frédéric Volle]]{{•w}} [[Kevynn Nyokas]]{{•w}} [[Grégoire Detrez]]{{•w}} [[Arnaud Bingo]]{{•w}} [[Bertrand Roiné]]{{•w}} [[Sébastien Ostertag]]{{•w}} [[Alain Portes]]{{•w}} [[Daniel Costantini]]{{•w}} [[Denis Lathoud]]{{•w}} [[Stéphane Plantin]]{{•w}} [[Christian Gaudin]]{{•w}} [[Philippe Gardent]]{{•w}} [[Patrice Canayer]]{{•w}} [[Pascal Mahé]]{{•w}} [[Cédric Paty]]{{•w}} [[Sylvain Nouet]]{{•w}} [[Thimothey N'Guessan]]{{•w}} [[Valentin Porte]]{{•w}} [[Igor Anić]]{{•w}} [[Vincent Gérard]]{{•w}} [[Olivier Nyokas]]{{•w}} [[Ludovic Fabregas]]{{•w}} [[Benoît Kounkoud]]{{•w}} [[Théo Derot]]{{•w}} [[Nedim Remili]]{{•w}} [[Adrien Dipanda]]{{•w}} [[Dika Mem]]{{•w}} [[Raphaël Caucheteux]]{{•w}} [[Melvyn Richardson]]{{•w}} [[Hugo Descat]]{{•w}} [[Guéric Kervadec]]{{•w}} [[Philippe Debureau]]{{•w}} [[Nicolas Tournat]]{{•w}} [[Yann Genty]]{{•w}} [[Romain Lagarde]]{{•w}} [[Dylan Nahi]]{{•w}} [[Aymeric Minne]]{{•w}} [[Yanis Lenne]]{{•w}} [[Thibaut Briet]]{{•w}} [[Elohim Prandi]]{{•w}} [[Rémi Desbonnet]]{{•w}} [[Samir Bellahcene]]{{•w}} [[Karl Konan]]{{•w}} [[Charles Bolzinger]] {{nowrap end}} }} | group2 = Afrika | list2 = {{nowrap begin}} {{flagicon|ALŽ}} [[Salah Bouchekriou]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Salim Nedjel Hammou]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Messaoud Berkous]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Hassan Mustafa]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Husein Zaki]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Ahmed al-Ahmar]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Jahia Omar]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Ali Zein]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Ibrahim al-Masri]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Jehia al-Dera]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Seif al-Dera]]{{•w}} {{flagicon|COD}} [[Gauthier Mvumbi]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Wael Jallouz]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Issam Tej]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Wissem Hmam]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Amine Bannour]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Islem Jbeli]]{{•w}} {{flagicon|ZEL}} [[Leandro Semedo]]{{•w}} {{flagicon|ZEL}} [[Délcio Pina]] {{nowrap end}} | group3 = Azija i Oceanija | list3 = {{nowrap begin}} {{flagicon|AUS}} [[Bevan Calvert]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Ognjen Matić]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Taip Ramadani]]{{•w}} {{flagicon|BHR}} [[Husein al-Sajad]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Jin Watanabe (rukometaš)|Jin Watanabe]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Kyung-Shin Yoon]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Jae-Won Kang]]{{•w}} {{flagicon|KAT}} [[Ahmad Madadi]]{{•w}} {{flagicon|KUV}} [[Seif al-Davani]] {{nowrap end}} | group4 = Amerike | list4 = {{nowrap begin}} {{flagicon|ARG}} [[Eduardo Gallardo]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Diego Simonet]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Pablo Simonet]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Sebastián Simonet]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[James Parker (rukometaš)|James Parker]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Leonel Maciel]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Thiagus dos Santos]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Jean-Pierre Dupoux]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Haniel Langaro]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Rudolph Hackbarth]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Rodrigo Salinas Muñoz]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Erwin Feuchtmann]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Esteban Salinas]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Rafael Capote]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Rolando Uríos]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Carlos Pérez (rukometaš)|Carlos Pérez]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Roberto Julián Duranona]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Julio Fis]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Frankis Marzo]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Ian Hüter]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Patrick Hüter]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Gary Hines]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Samuel Hoddersen]] {{nowrap end}} }} {{Navbox | name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | title = Doprinosi o nogometašima | groupstyle = background-color:#AAD0FF; text-align:center; border:1px solid silver; | listclass = hlist | group1 = Europa | list1 = {{nowrap begin}} {{flagicon|ALB}} [[Lorik Cana]]{{•w}} {{flagicon|ALB}} [[Armando Sadiku]]{{•w}} {{flagicon|ALB}} [[Klaus Gjasula]]{{•w}} {{flagicon|ALB}} [[Qazim Laçi]]{{•w}} {{flagicon|ALB}} [[Nedim Bajrami]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Alessandro Schöpf]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Aleksandar Dragović]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Stefan Lainer]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Michael Gregoritsch]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Christoph Baumgartner]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Saša Kalajdžić]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Maximilian Wöber]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Gernot Trauner]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Alex Manninger]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Romano Schmid]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Kevin De Bruyne]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Marouane Fellaini]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Romelu Lukaku]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Dries Mertens]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Divock Origi]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Jan Vertonghen]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Axel Witsel]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Radja Nainggolan]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Toby Alderweireld]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Michy Batshuayi]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Yannick Carrasco]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Eden Hazard]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Adnan Januzaj]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Nacer Chadli]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Thomas Meunier]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Thibaut Courtois]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Thorgan Hazard]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Alexis Saelemaekers]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Leandro Trossard]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Charles De Ketelaere]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Hans Vanaken]]{{•w}} {{flagicon|BUG}} [[Dimitar Berbatov]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Mirko Vučinić]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Predrag Mijatović]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Boban Bajković]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Dragoslav Jevrić]]{{•w}} {{flagicon|ČSSR}} [[Oldřich Nejedlý]]{{•w}} {{flagicon|ČSSR}} [[Antonín Panenka]]{{•w}} {{flagicon|ČSSR}} [[Josef Masopust]]{{•w}} {{flagicon|ČSSR}} [[Ivo Viktor]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Václav Pilař]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Petr Jiráček]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Jan Laštůvka]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Tomáš Hübschman]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Petr Čech]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Tomáš Rosický]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Jan Koller]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Karel Poborský]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Tomáš Necid]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Milan Škoda]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Patrik Schick]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Tomáš Holeš]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Robin Hranáč]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Lukáš Provod]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Ladislav Krejčí (fudbaler, rođen 1999.)|Ladislav Krejčí]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Michal Sadílek]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Nicklas Bendtner]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Michael Krohn-Dehli]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Yussuf Poulsen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Christian Eriksen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Simon Kjær]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Mathias Jørgensen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Nicolai Jørgensen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Lasse Schöne]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Pierre-Emile Højbjerg]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Mikkel Damsgaard]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Andreas Christensen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Joakim Mæhle]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Kasper Dolberg]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Martin Braithwaite]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Thomas Delaney]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Morten Hjulmand]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Bobby Charlton]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Kevin Keegan]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Paul Ince]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Gary Lineker]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Geoff Hurst]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Gordon Banks]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Peter Shilton]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[David Seaman]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Glen Johnson]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Danny Welbeck]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Theo Walcott]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[John Terry]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Steven Gerrard]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Gary Neville]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Owen Hargreaves]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Ashley Young]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Ashley Cole]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Joleon Lescott]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Wayne Rooney]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Sol Campbell]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Daniel Sturridge]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Raheem Sterling]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Luke Shaw]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Eric Dier]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Jamie Vardy]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Jack Grealish]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Marcus Rashford]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Harry Kane]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Jesse Lingard]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Kieran Trippier]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Jordan Henderson]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Harry Maguire]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Dele Alli]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Jude Bellingham]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Bukayo Saka]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Ezri Konsa]]{{•w}} {{flagicon|EST}} [[Andres Oper]]{{•w}} {{flagicon|EST}} [[Martin Reim]]{{•w}} {{flagicon|FIN}} [[Joel Pohjanpalo]]{{•w}} {{flagicon|FIN}} [[Lukáš Hrádecký]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Fabien Barthez]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Lilian Thuram]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Marcus Thuram]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Patrick Vieira]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Thierry Henry]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Alou Diarra]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Claude Makélélé]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Florent Malouda]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Vikash Dhorasoo]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Alain Giresse]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Didier Deschamps]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Raymond Kopa]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Marius Trésor]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Marcel Desailly]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Luis Fernández]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Aimé Jacquet]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Nicolas Anelka]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Bixente Lizarazu]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Youri Djorkaeff]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Jean Vincent (fudbaler)|Jean Vincent]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Sylvain Wiltord]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Hugo Lloris]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Manuel Amoros]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Robert Pirès]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Franck Ribéry]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[David Trézéguet]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Raymond Domenech]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Samir Nasri]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Jérémy Ménez]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Yohan Cabaye]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Laurent Blanc]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Éric Abidal]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Olivier Giroud]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Blaise Matuidi]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Paul Pogba]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Moussa Sissoko]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Mathieu Valbuena]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Dimitri Payet]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Kingsley Coman]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Patrice Evra]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Antoine Griezmann]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Kylian Mbappé]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Benjamin Pavard]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Raphaël Varane]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Samuel Umtiti]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Presnel Kimpembe]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Adrien Rabiot]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Aurélien Tchouaméni]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Théo Hernandez]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Randal Kolo Muani]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Willy Sagnol]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Bradley Barcola]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[William Saliba]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Mike Maignan]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Youssouf Fofana (francuski fudbaler)|Youssouf Fofana]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Ousmane Dembélé]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Michael Olise]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Dayot Upamecano]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[Sokratis Papastatopulos]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[Jorgos Karagunis]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[Kostas Fortunis]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[Teofanis Gekas]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[Andreas Samaris]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[Konstantinos Mitroglu]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[Lazaros Hristodulopulos]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[José Holebas]]{{•w}} {{flagicon|GRU}} [[Georges Mikautadze]]{{•w}} {{flagicon|GRU}} [[Giorgi Mamardašvili]]{{•w}} {{flagicon|IRS}} [[Sean St Ledger]]{{•w}} {{flagicon|IRS}} [[Ciaran Clark]]{{•w}} {{flagicon|IRS}} [[Wes Hoolahan]]{{•w}} {{flagicon|IRS}} [[Robbie Brady]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Gylfi Sigurðsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Birkir Bjarnason]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Birkir Már Sævarsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Jón Daði Böðvarsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Arnór Ingvi Traustason]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Kolbeinn Sigþórsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Ragnar Sigurðsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Alfreð Finnbogason]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Gianluigi Buffon]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Antonio Cassano]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Mario Balotelli]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Riccardo Montolivo]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Antonio Nocerino]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Alessandro Diamanti]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Roberto Di Matteo]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Antonio Di Natale]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Andrea Pirlo]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Claudio Marchisio]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Graziano Pellè]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Emanuele Giaccherini]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Éder (italijanski fudbaler)|Éder]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Giorgio Chiellini]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Leonardo Bonucci]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Andrea Barzagli]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Marco Parolo]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Lorenzo Insigne]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Mattia De Sciglio]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Simone Zaza]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Matteo Darmian]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Manuel Locatelli]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Matteo Pessina]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Federico Chiesa]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Andrea Belotti]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Jorge Luiz Frello Filho|Jorginho]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Federico Bernardeschi]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Domenico Berardi]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Gianluigi Donnarumma]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Leonardo Spinazzola]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Alessandro Bastoni]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Riccardo Calafiori]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Mattia Zaccagni]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Gábor Király]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Zoltán Stieber]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Ádám Szalai]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Balázs Dzsudzsák]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Zoltán Gera]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Attila Fiola]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[András Schäfer]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Barnabás Varga]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Kevin Csoboth]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Sándor Kocsis]]{{•w}} {{flagicon|MAK}} [[Ivan Tričkovski]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Edwin van der Sar]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Dirk Kuijt]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Ruud van Nistelrooij]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Marco van Basten]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Wesley Sneijder]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Giovanni van Bronckhorst]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Robin van Persie]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Bert van Marwijk]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Jetro Willems]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Arjen Robben]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Stefan de Vrij]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Jasper Cillessen]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Memphis Depay]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Leroy Fer]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Klaas-Jan Huntelaar]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Ron Vlaar]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Daley Blind]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Steven Berghuis]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Teun Koopmeiners]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Luuk de Jong]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Georginio Wijnaldum]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Patrick Kluivert]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Maarten Stekelenburg]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Wout Weghorst]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Denzel Dumfries]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Cody Gakpo]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Davy Klaassen]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Donyell Malen]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Xavi Simons]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Crysencio Summerville]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Brian Brobbey]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Jan Paul van Hecke]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Quinten Timber]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Justin Kluivert]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Leo Østigård]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Marcus Holmgren Pedersen]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Thelo Aasgaard]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Jørgen Strand Larsen]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Antonio Nusa]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Andreas Schjelderup]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Miroslav Klose]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Jens Lehmann]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Michael Ballack]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Sami Khedira]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Marco Reus]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Arne Friedrich]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Philipp Lahm]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Marko Marin]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Lukas Podolski]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Jürgen Klopp]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Mario Gómez]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Manuel Neuer]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} {{nowrap|[[Bastian Schweinsteiger]]}}{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Thomas Müller]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Mats Hummels]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[André Schürrle]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Joachim Löw]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Shkodran Mustafi]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Jérôme Boateng]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Julian Draxler]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Joshua Kimmich]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Jonas Hector]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Robin Gosens]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Leon Goretzka]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Youssoufa Moukoko]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Niclas Füllkrug]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Florian Wirtz]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Jamal Musiala]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Robert Andrich]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Antonio Rüdiger]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Emre Can]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Deniz Undav]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Nico Schlotterbeck]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Felix Nmecha]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Nathaniel Brown (fudbaler)|Nathaniel Brown]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Jonathan Tah]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Nadiem Amiri]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Nick Woltemade]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Bartosz Bosacki]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Łukasz Fabiański]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Artur Boruc]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Tomasz Kuszczak]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Mariusz Lewandowski]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Piotr Giza]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Ireneusz Jeleń]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Jakub Błaszczykowski]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Włodzimierz Smolarek]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Robert Lewandowski]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Arkadiusz Milik]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Kamil Glik]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Grzegorz Krychowiak]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Thiago Cionek]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Jan Bednarek]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Karol Linetty]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Piotr Zieliński]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Kacper Kozłowski (fudbaler)|Kacper Kozłowski]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Adam Buksa]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Krzysztof Piątek]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Grzegorz Lato]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Képler Laveran Lima Ferreira|Pepe]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[José Mourinho]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Luís Figo]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Cristiano Ronaldo]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Silvestre Varela]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Hélder Postiga]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[João Moutinho]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Bruno Alves]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Renato Sanches]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Ricardo Quaresma]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Éder (portugalski fudbaler)|Éder]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Rui Patrício]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Raphaël Guerreiro]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Diogo Jota]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Ricardo Horta]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Gonçalo Ramos]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Francisco Conceição]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[João Neves]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Mircea Lucescu]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Răzvan Raţ]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Ciprian Marica]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Bogdan Stancu]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Vlad Chiricheș]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Răzvan Marin]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Denis Drăguș]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Nicolae Stanciu (fudbaler, rođen 1993.)|Nicolae Stanciu]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Gheorghe Hagi]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Roman Pavljučenko]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Konstantin Zirjanov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Andrej Aršavin]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Dmitri Torbinski]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Alan Dzagojev]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Roman Širokov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Aleksandar Kokorin]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Aleksandar Keržakov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Vasilij Berezucki]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Aleksej Berezucki]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Sergej Ignaševič]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Denis Glušakov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Denis Čerišev]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Artem Dzjuba]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Fjodor Smolov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Mário Fernandes (fudbaler)|Mário Fernandes]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Daler Kuzjajev]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Aleksej Mirančuk]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Rinat Dasajev]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Oleg Saljenko]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Valentin Ivanov (sovjetski fudbaler)|Valentin Kozmič Ivanov]]{{•w}} {{flagicon|SJI}} [[Gareth McAuley]]{{•w}} {{flagicon|SJI}} [[Niall McGinn]]{{•w}} {{flagicon|SMK}} [[Ezđan Alioski]]{{•w}} {{flagicon|SLK}} [[Ondrej Duda]]{{•w}} {{flagicon|SLK}} [[Vladimír Weiss (fudbaler rođen 1989.)|Vladimír Weiss III]]{{•w}} {{flagicon|SLK}} [[Marek Hamšík]]{{•w}} {{flagicon|SLK}} [[Martin Dúbravka]]{{•w}} {{flagicon|SLK}} [[Juraj Kucka]]{{•w}} {{flagicon|SLK}} [[Ivan Schranz]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Erik Janža]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Josip Iličić]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Jure Balkovec]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Milan Jovanović]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Marko Pantelić]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Miloš Krasić]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Zdravko Kuzmanović]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Vladan Lukić]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Ilija Petković]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Filip Kasalica]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Dragan Stojković]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Branislav Ivanović]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Boško Janković]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Vlada Avramov]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Aleksandar Mitrović (fudbaler)|Aleksandar Mitrović]]{{•w}} {{flagicon|ŠKO}} [[Callum McGregor]]{{•w}} {{flagicon|ŠKO}} [[Ryan Porteous]]{{•w}} {{flagicon|ŠKO}} [[John McGinn]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Juan Gutiérrez Moreno|Juanito]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[David de Gea]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Cesc Fàbregas]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Javier Clemente]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[David Silva]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Jesús Navas]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Xabi Alonso]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Gerard Piqué]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Sergio Ramos]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Jordi Alba]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Álvaro Morata]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Nolito]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Nacho (fudbaler rođen 1990.)|Nacho]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Diego Costa]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Iago Aspas]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Isco]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Koke (fudbaler rođen 1992.)|Koke]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[José Antonio Reyes]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Gerard Moreno (fudbaler)|Gerard Moreno]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Aymeric Laporte]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Pablo Sarabia]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Ferran Torres]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Pedri]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Mikel Oyarzabal]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Rodri (fudbaler, rođen 1996.)|Rodri]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Marco Asensio]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Carlos Soler (fudbaler)|Carlos Soler]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Fabián Ruiz]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Lamine Yamal]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Nico Williams]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Robin Le Normand]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Mikel Merino]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Álex Baena]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Luis de la Fuente (fudbaler, rođen 1961.)|Luis de la Fuente]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Viktor Claesson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Andreas Isaksson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Olof Mellberg]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Sebastian Larsson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Zlatan Ibrahimović]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Andreas Granqvist]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Ola Toivonen]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Ludwig Augustinsson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Emil Forsberg]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Sven-Göran Eriksson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Viktor Gyökeres]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Mattias Svanberg]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Anthony Elanga]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Yasin Ayari]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Blerim Džemaili]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Ludovic Magnin]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Admir Mehmedi]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Haris Seferović]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Granit Xhaka]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Xherdan Shaqiri]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Breel Embolo]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Fabian Schär]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Stephan Lichtsteiner]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Ricardo Rodríguez (fudbaler)|Ricardo Rodríguez]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Steven Zuber]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Josip Drmić]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Yann Sommer]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Manuel Akanji]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Ruben Vargas]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Denis Zakaria]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Remo Freuler]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Michel Aebischer]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Kwadwo Duah]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Dan Ndoye]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Zeki Amdouni]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Miro Muheim]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Johan Manzambi]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Cedric Itten]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Nihat Kahveci]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Semih Şentürk]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Volkan Demirel]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Uğur Boral]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Hamit Altıntop]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Emre Mor]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Ozan Tufan]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Burak Yılmaz]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Merih Demiral]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Çağlar Söyüncü]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Ahmet Yılmaz Çalık]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Halil Dervişoğlu]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[İrfan Kahveci]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Kerem Aktürkoğlu]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Mert Müldür]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Samet Akaydin]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Hakan Çalhanoğlu]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Cenk Tosun]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Kaan Ayhan]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Andrij Ševčenko]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Andrij Pjatov]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Oleksandr Šovkovski]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Bohdan Šust]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Andrij Vorobjej]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Anatolij Timoščuk]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Oleh Husjev]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Maksim Kalinjičenko]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Oleksij Bjelik]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Vjačeslav Ševčuk]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Andrij Jarmolenko]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Roman Jaremčuk]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Ruslan Malinovskij]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Artem Dovbik]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Mikola Šaparenko]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Oleg Blohin]]{{•w}} {{flagicon|WAL}} [[Hal Robson-Kanu]]{{•w}} {{flagicon|WAL}} [[Neil Taylor (fudbaler)|Neil Taylor]]{{•w}} {{flagicon|WAL}} [[Ashley Williams (fudbaler)|Ashley Williams]]{{•w}} {{flagicon|WAL}} [[Sam Vokes]]{{•w}} {{flagicon|WAL}} [[Joe Allen (fudbaler rođen 1990.)|Joe Allen]]{{•w}} {{flagicon|WAL}} [[Kieffer Moore]]{{•w}} {{flagicon|WAL}} [[Connor Roberts (fudbaler, rođen 1995.)|Connor Roberts]] {{nowrap end}} | group2 = Afrika | list2 = {{nowrap begin}} {{flagicon|ANG}} [[Luís Oliveira Gonçalves]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Flávio da Silva Amado|Flávio]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Akwá]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Manucho]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Nando Rafael]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Rui Marques]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Gilberto (angolski fudbaler)|Gilberto]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Abdelmoumene Djabou]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Islam Slimani]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Yacine Brahimi]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Sofiane Feghouli]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Rafik Halliche]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Nadhir Benbouali]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Amine Gouiri]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Rafik Belghali]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Stéphane Sessègnon]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Moussa Latoundji]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Oumar Tchomogo]]{{•w}} {{flagicon|COD}} [[Yoane Wissa]]{{•w}} {{flagicon|COD}} [[Fiston Mayele]]{{•w}} {{flagicon|COD}} [[Brian Cipenga]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Mohamed Salah]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Ahmed Fathi]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Essam al-Hadari]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Imam Ašur]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Muhammad Hani]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Mustafa Ziko]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Trézéguet (egipatski fudbaler)|Trézéguet]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Mahmud Saber]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Rami Rabia]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Hosam Abdelmagid]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Jaser Ibrahim]]{{•w}} {{flagicon|Zlatna Obala}} [[Arthur Wharton]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Sammy Adjei]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Samuel Kuffour]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Stephen Appiah]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Kevin-Prince Boateng]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Emmanuel Frimpong]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Tony Yeboah]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Abedi Pele]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Asamoah Gyan]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Sulley Muntari]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Richard Kingson]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[André Ayew]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[John Boye]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Osman Bukari]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Mohammed Kudus]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Mohammed Salisu]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Iñaki Williams]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Caleb Yirenkyi]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Derrick Luckassen]]{{•w}} {{flagicon|JAR}} [[Teboho Mokoena (fudbaler, rođen 1997.)|Teboho Mokoena]]{{•w}} {{flagicon|JAR}} [[Sphephelo Sithole]]{{•w}} {{flagicon|JAR}} [[Themba Zwane]]{{•w}} {{flagicon|JAR}} [[Thapelo Maseko]]{{•w}} {{flagicon|JAR}} [[Jayden Adams]]{{•w}} {{flagicon|CMR}} [[Joël Matip]]{{•w}} {{flagicon|CMR}} [[Roger Milla]]{{•w}} {{flagicon|CMR}} [[Jean-Charles Castelletto]]{{•w}} {{flagicon|CMR}} [[Eric Maxim Choupo-Moting]]{{•w}} {{flagicon|CMR}} [[Vincent Aboubakar]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Aziz Bouhaddouz]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Khalid Boutaïb]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Youssef En-Nesyri]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Nayef Aguerd]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Hakim Ziyech]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Romain Saïss]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Zakaria Aboukhlal]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Badr Benoun]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Abdelhamid Sabiri]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Achraf Dari]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Ismael Saibari]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Gessime Yassine]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Soufiane Rahimi]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Yassine Bounou]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Issa Diop (fudbaler)|Issa Diop]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Neil El Aynaoui]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Chemsdine Talbi]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Azzedine Ounahi]]{{•w}} {{flagicon|Nigerija}} [[Joseph Yobo]]{{•w}} {{flagicon|Nigerija}} [[Ahmed Musa]]{{•w}} {{flagicon|Nigerija}} [[Victor Moses]]{{•w}} {{flagicon|NGA}} [[Oghenekaro Etebo]]{{•w}} {{flagicon|CIV}} [[Didier Drogba]]{{•w}} {{flagicon|CIV}} [[Wilfried Bony]]{{•w}} {{flagicon|CIV}} [[Gervinho]]{{•w}} {{flagicon|CIV}} [[Amad Diallo]]{{•w}} {{flagicon|CIV}} [[Franck Kessié]]{{•w}} {{flagicon|CIV}} [[Nicolas Pépé]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Ibrahima Gueye]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[M'Baye Niang]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Sadio Mané]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Moussa Wagué]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Kalidou Koulibaly]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Famara Diédhiou]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Boulaye Dia]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Bamba Dieng]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Ibrahim Mbaye]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Pape Gueye]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Habib Diarra]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Iliman Ndiaye]]{{•w}} {{flagicon|TOG}} [[Kossi Agassa]]{{•w}} {{flagicon|TOG}} [[Alaixys Romao]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Ferjani Sassi]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Yassine Meriah]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Wahbi Khazri]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Dylan Bronn]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Fakhreddine Ben Youssef]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Omar Rekik]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Ellyes Skhiri]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Hazem Mastouri]]{{•w}} {{flagicon|ZEL}} [[Vozinha]]{{•w}} {{flagicon|ZEL}} [[Hélio Varela]]{{•w}} {{flagicon|ZEL}} [[Kevin Pina (fudbaler)|Kevin Pina]]{{•w}} {{flagicon|ZEL}} [[Diney (fudbaler, rođen 1995.)|Diney]]{{•w}} {{flagicon|ZEL}} [[Deroy Duarte]]{{•w}} {{flagicon|ZEL}} [[Laros Duarte]]{{•w}} {{flagicon|ZEL}} [[Sidny Lopes Cabral]] {{nowrap end}} | group3 = Azija i Oceanija | list3 = {{nowrap begin}} {{flagicon|AUS}} [[Tim Cahill]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Mark Schwarzer]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Archie Thompson]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Harry Kewell]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Mile Jedinak]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Mark Bresciano]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Aziz Behich]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Daniel Arzani]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Craig Goodwin]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Mathew Leckie]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Connor Metcalfe]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Nestory Irankunda]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Cameron Burgess]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Harry Souttar]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Jackson Irvine]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Awer Mabil]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Lucas Herrington]]{{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Roy Krishna]]{{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Esala Masi]]{{•w}} {{flagicon|IRK}} [[Ejman Husein]]{{•w}} {{flagicon|IRN}} [[Mohammad Mohebi]]{{•w}} {{flagicon|IRN}} [[Reza Gučan-Nežad]]{{•w}} {{flagicon|IRN}} [[Mehdi Taremi]]{{•w}} {{flagicon|IRN}} [[Karim Ansarifard]]{{•w}} {{flagicon|IRN}} [[Ruzbeh Češmi]]{{•w}} {{flagicon|IRN}} [[Ramin Rezaijan]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Hidetoshi Nakata]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Keisuke Honda]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Shinji Okazaki]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Ao Tanaka]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Kaoru Mitoma]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Daizen Maeda]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Keito Nakamura]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Daichi Kamada]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Ayase Ueda]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Kaishū Sano]]{{•w}} {{flagicon|JOR}} [[Ali Alvan]]{{•w}} {{flagicon|JOR}} [[Jazan al-Arab]]{{•w}} {{flagicon|JOR}} [[Nizar al-Rašdan]]{{•w}} {{flagicon|JOR}} [[Musa al-Taamri]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Koo Ja-cheol]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Lee Keun-ho]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Son Heung-min]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Hong Myeong-bo]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Kim Young-gwon]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Jo Gyu-seong]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Hwang Hui-chan]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Baek Seung-ho]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Hwang In-beom]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[O Hyeon-gyu]]{{•w}} {{flagicon|KAT}} [[Sād al-Šēb]]{{•w}} {{flagicon|KAT}} [[Mohammed Muntari]]{{•w}} {{flagicon|KAT}} [[Boualem Khoukhi]]{{•w}} {{flagicon|KAT}} [[Mohamed Manai]]{{•w}} {{flagicon|KAT}} [[Mahmud Abu Nada]]{{•w}} {{flagicon|KAT}} [[Hasan al-Hejdus]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Shane Smeltz]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Elijah Just]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Finn Surman]]{{•w}} {{flagicon|SAU}} [[Salman al-Faradž]]{{•w}} {{flagicon|SAU}} [[Fahad al-Muvalad]]{{•w}} {{flagicon|SAU}} [[Salem al-Davsari]]{{•w}} {{flagicon|SAU}} [[Saleh al-Šehri]]{{•w}} {{flagicon|SAU}} [[Abdulelah al-Amri]]{{•w}} {{flagicon|SAU}} [[Hassan al-Tambakti]]{{•w}} {{flagicon|Sjeverna Koreja}} [[Ji Yun-Nam]]{{•w}} {{flagicon|Sjeverna Koreja}} [[Pak Sŭng-jin]]{{•w}} {{flagicon|Sjeverna Koreja}} [[Ri Dong-un]]{{•w}} {{flagicon|Sjeverna Koreja}} [[Yang Sŭng-kuk]]{{•w}} {{flagicon|UZB}} [[Abbosbek Fayzullayev]]{{•w}} {{flagicon|UZB}} [[Eldor Shomurodov]]{{•w}} {{flagicon|UZB}} [[Abduvohid Neʼmatov]] {{nowrap end}} | group4 = Amerike | list4 = {{nowrap begin}} {{flagicon|CUW}} [[Livano Comenencia]]{{•w}} {{flagicon|HAI}} [[Wilson Isidor]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Noel Valladares]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Carlo Costly]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Maynor Figueroa]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[José Cardona]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Porfirio Armando Betancourt]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Gilberto Yearwood]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Wilson Palacios]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Milton Palacios]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Jerry Palacios]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Johnny Palacios]]{{•w}} {{flagicon|KAN}} [[Alphonso Davies]]{{•w}} {{flagicon|KAN}} [[Atiba Hutchinson]]{{•w}} {{flagicon|KAN}} [[Cyle Larin]]{{•w}} {{flagicon|KAN}} [[Nathan Saliba]]{{•w}} {{flagicon|KAN}} [[Promise David]]{{•w}} {{flagicon|KAN}} [[Stephen Eustáquio]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Paulo Wanchope]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Joel Campbell]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Walter Centeno]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Rolando Fonseca]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Óscar Duarte]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Marco Ureña]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Bryan Ruiz]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Celso Borges]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Giancarlo González]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Christian Bolaños]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Michael Umaña]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Kendall Waston]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Yeltsin Tejeda]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Keysher Fuller]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Juan Pablo Vargas]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Tomás Fernández]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[José Magriñá]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Héctor Socorro]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Oribe Peralta]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Rafael Márquez]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Andrés Guardado]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Javier Hernández Balcázar|Javier Hernández]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Giovani dos Santos]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Hirving Lozano]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Edson Álvarez]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Henry Martín]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Luis Chávez (fudbaler)|Luis Chávez]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Gilberto Mora (fudbaler, rođen 2008.)|Gilberto Mora]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Julián Quiñones]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Raúl Jiménez]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Luis Romo]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Álvaro Fidalgo]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Mateo Chávez]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Guillermo Ochoa]]{{•w}} {{flagicon|PAN}} [[Felipe Baloy]]{{•w}} {{flagicon|PAN}} [[Aníbal Godoy]]{{•w}} {{flagicon|PAN}} [[Luis Tejada]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Clint Dempsey]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[John Anthony Brooks|John Brooks]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Jermaine Jones]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Julian Green]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Timothy Weah]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Haji Wright]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Folarin Balogun]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Giovanni Reyna]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Tim Ream]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Alex Freeman]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Sebastian Berhalter]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Auston Trusty]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Malik Tillman]]{{•w}} {{flagicon|TIT}} [[Dwight Yorke]] {{flagicon|ARG}} [[Diego Maradona]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Marcos Rojo]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Ezequiel Garay]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Gabriel Mercado]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Enzo Fernández (fudbaler, rođen 2001.)|Enzo Fernández]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Alexis Mac Allister]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Julián Álvarez (fudbaler)|Julián Álvarez]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Nahuel Molina]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Gonzalo Montiel]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Leandro Paredes]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Giovani Lo Celso]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Dida]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Adriano]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Kaká]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Pelé]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Marcelo]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Oscar (fudbaler rođen 1991)|Oscar]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[David Luiz]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Fernandinho (fudbaler)|Fernandinho]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Thiago Silva]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Willian Borges da Silva|Willian]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Hulk (fudbaler)|Hulk]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Zico]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Leônidas da Silva]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Leovegildo Lins da Gama Júnior|Júnior]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Philippe Coutinho]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Paulinho]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Renato Augusto]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Richarlison]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Lucas Paquetá]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Rodrygo]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Pedro (fudbaler, rođen 1997.)|Pedro]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Marquinhos]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Matheus Cunha]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Alexis Sánchez]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Jean Beausejour]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Jorge Valdívia]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Charles Aránguiz]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Mauricio Pinilla]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Gonzalo Jara]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Marcelo Díaz]]{{•w}} {{flagicon|EKV}} [[Enner Valencia]]{{•w}} {{flagicon|EKV}} [[Hernán Galíndez]]{{•w}} {{flagicon|EKV}} [[Piero Hincapié]]{{•w}} {{flagicon|EKV}} [[Jeremy Sarmiento]]{{•w}} {{flagicon|EKV}} [[Moisés Caicedo]]{{•w}} {{flagicon|EKV}} [[Gonzalo Plata]]{{•w}} {{flagicon|EKV}} [[Nilson Angulo]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Mario Yepes]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Pablo Armero]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Teófilo Gutiérrez]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[James Rodríguez]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Juan Guillermo Cuadrado|Juan Cuadrado]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Jackson Martínez]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Juan Fernando Quintero|Juan Quintero]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Carlos Sánchez Moreno|Carlos Sánchez]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Faryd Mondragón]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Yerry Mina]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Carlos Bacca]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Mateus Uribe]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Luis Muriel]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Radamel Falcao]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Daniel Muñoz (fudbaler)|Daniel Muñoz]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Jaminton Campaz]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Jhon Arias (fudbaler)|Jhon Arias]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Davinson Sánchez]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Cucho Hernández]]{{•w}} {{flagicon|PAR}} [[José Luis Chilavert]]{{•w}} {{flagicon|PAR}} [[Damián Bobadilla]]{{•w}} {{flagicon|PAR}} [[Maurício (fudbaler, rođen 2001.)|Maurício]]{{•w}} {{flagicon|PAR}} [[Matías Galarza (paragvajski fudbaler)|Matías Galarza]]{{•w}} {{flagicon|PAR}} [[José Canale]]{{•w}} {{flagicon|PAR}} [[Fabián Balbuena]]{{•w}} {{flagicon|PAR}} [[Antonio Sanabria]]{{•w}} {{flagicon|PAR}} [[Gustavo Gómez]]{{•w}} {{flagicon|PAR}} [[Julio Enciso (fudbaler, rođen 2004.)|Julio Enciso]]{{•w}} {{flagicon|PER}} [[Christian Cueva]]{{•w}} {{flagicon|PER}} [[André Carrillo]]{{•w}} {{flagicon|PER}} [[Paolo Guerrero]]{{•w}} {{flagicon|PER}} [[Teófilo Cubillas]]{{•w}} {{flagicon|SUR}} [[Humphrey Mijnals]]{{•w}} {{flagicon|SUR}} [[André Kamperveen]]{{•w}} {{flagicon|SUR}} [[Kenneth Kluivert]]{{•w}} {{flagicon|URU}} [[Maximiliano Pereira|Maxi Pereira]]{{•w}} {{flagicon|URU}} [[José María Giménez]]{{•w}} {{flagicon|URU}} [[Pedro Rocha]]{{•w}} {{flagicon|URU}} [[Giorgian de Arrascaeta]]{{•w}} {{flagicon|URU}} [[Álvaro Recoba]]{{•w}} {{flagicon|URU}} [[Maximiliano Araújo]]{{•w}} {{flagicon|URU}} [[Agustín Canobbio]]{{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Juan Arango]]{{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Rafael Dudamel]]{{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Salomón Rondón]] {{nowrap end}} }} 7gguxaosl39xlrsp78gv7zpo2z9imwe 42682242 42682217 2026-08-31T14:45:14Z Edgar Allan Poe 29250 /* Biografije */ 42682242 wikitext text/x-wiki <center> <div style="font-family: Optima, Trebuchet MS, sans-serif"> <div style="background:white; border:thin solid blue; padding:;.1em; margin: 0em 1em 1em 1em"> <div style="border: thick solid #DDDDCC;thin solid yellow"> <div style="border: thin solid blue; padding-top:.6em"> {| style="font-family:Optima, Trebuchet MS, sans-serif;" | <center>[[File:Edgar Allan Poe 2.jpg|96px|link=Korisnik:Edgar Allan Poe]]</center> | <center>[[File:Denis Diderot by Louis-Michel van Loo.jpg|96px|link=Razgovor sa korisnikom:Edgar Allan Poe]]</center> | <center>[[File:Piet Mondrian and Pétro van Doesburg.jpg|x120px|link=Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi]]</center> | <center>[[File:Benedetto da maiano, incoronazione di ferdinando I d'aragona e sei musici, 1490 ca., 01.JPG|x120px|link=Korisnik:Edgar Allan Poe/Nagrade]]</center> |- | style="margin-top:-.5em" | <center>[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Korisnička stranica]]</center> | <center>[[Razgovor sa korisnikom:Edgar Allan Poe|Razgovor]]</center> | <center>[[Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi|Doprinosi]]</center> | <center>[[Korisnik:Edgar Allan Poe/Nagrade|Nagrade]]</center> |- | colspan=7 | <hr> |- | colspan=7 style="padding:.3em; font-family:Helvetica, Arial, Verdana, sans-serif" | <center>'''Poruku mi možete ostaviti [https://sh.wikipedia.org/w/index.php?title=Razgovor_sa_korisnikom:Edgar_Allan_Poe&action=edit&section=new ovdje]'''</center> |} </div> </div> </div> </div> </center> Ovdje se nalazi '''popis članaka koje sam napisao ili nadopunio''' tokom svog rada na ovoj Wikipediji, poredan tematski. ==Književnost== {| style="border-spacing: 2px; border: 1px solid darkgray;" width="100%" |- ! style="border: 1px solid silver; background-color:#AAD0FF;" colspan="5" | '''Književnost''' |- style="text-align: center;" | style="border: 1px solid silver; background-color:#AAD0FF;" width="15%"| '''Općenito''' | style="font-size:smaller; text-align: left" colspan="4"| {{small|1.}} [[Ekspresionizam]] • {{small|2.}} [[Gotička fikcija]] • {{small|3.}} [[Humanizam]] • {{small|4.}} [[Klasicizam]] • {{small|5.}} [[Galgenhumor]] • {{small|6.}} ''[[Nouveau roman]]'' • {{small|7.}} [[Južnjačka gotika]] • {{small|8.}} [[Struja svijesti (književnost)|Struja svijesti]] • {{small|9.}} [[Izgubljeni grad (fikcija)]] • {{small|10.}} [[Čehovljev pištolj]] |- style="text-align: center;" | style="border: 1px solid silver; background-color:#AAD0FF;" width="15%"| '''Književne nagrade''' | style="font-size:smaller; text-align: left" colspan="4"| {{small|1.}} [[Nagrada Agatha]] • {{small|2.}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Nobelova nagrada za književnost]] • {{small|3.}} [[NIN-ova nagrada]] • {{small|4.}} [[Velika nagrada za teatar Francuske akademije]] |- ! style="border: 1px solid silver; background-color:#AAD0FF;" colspan="5" | '''Nacionalne književnosti''' |- style="text-align: center;" | style="border: 1px solid silver; background-color:#AAD0FF;" width="15%"| '''Općenito''' | style="font-size:smaller; text-align: left"colspan="4"| {{small|1.}} [[Kostarikanska književnost]] |- ! style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" colspan="5" | {{flagicon|ENG}} '''Engleska književnost''' |- style="text-align: center;" | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" width="15%"| '''Autori''' | style="font-size:smaller; text-align: left" colspan="4"| {{small|1.}} [[Douglas Adams]] • {{small|2.}} [[Jane Austen]] • {{small|3.}} [[George Bellairs]] • {{small|4.}} [[Anne Brontë]] • {{small|5.}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Lewis Carroll]] • {{small|6.}} [[Geoffrey Chaucer]] • {{small|7.}} [[Gilbert Keith Chesterton]] • {{small|8.}} [[Agatha Christie]] • {{small|9.}} [[Daniel Defoe]] • {{small|10.}} [[Adrian Conan Doyle]] • {{small|11.}} [[Arthur Conan Doyle]] • {{small|12.}} [[Gervase od Tilburyja]] • {{small|13.}} [[John le Carré]] • {{small|14.}} [[Karoline Leach]] • {{small|15.}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Bertrand Russell]] • {{small|16.}} [[Edgar Wallace]] • {{small|17.}} [[Tom Stoppard]] |- style="text-align: center;" | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" colspan="5"| '''Djela''' |- | style="font-size:smaller; text-align: left" colspan="2" rowspan="2" | # ''[[Titus Andronicus]]'' # ''[[A Christmas Carol]]'' # ''[[Through the Looking-Glass]]'' ("[[The Walrus and the Carpenter]]" • "[[Haddocks' Eyes]]") # ''[[Euclid and his Modern Rivals]]'' # ''[[The Nursery "Alice"]]'' # [[:kategorija:Djela Agathe Christie|djela Agathe Christie]] ([[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Ten Little Niggers]]'') # ''[[The Floating Admiral]]'' # ''[[Animal Farm]]'' # ''[[Our Story (knjiga)|Our Story]]'' # ''[[Born Fighter]]'' # ''[[My Story (Ronnie Kray)|My Story]]'' # ''[[In the Shadow of the Dreamchild]]'' # ''[[A Way of Life: Over Thirty Years of Blood, Sweat and Tears]]'' # ''[[The Constant Gardener]]'' | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" colspan="3"| '''Sherlock Holmes''' |- | style="font-size:smaller; text-align: left" colspan="3" | "[[How Watson Learned the Trick]]" • ''[[The Adventures of Sherlock Holmes]]'' ("[[A Scandal in Bohemia]]" • "[[The Adventure of the Red-Headed League|The Red-Headed League]]" • "[[The Man with the Twisted Lip]]" • "[[The Adventure of the Copper Beeches|The Copper Beeches]]" • "[[The Adventure of the Blue Carbuncle|The Blue Carbuncle]]" • "[[The Adventure of the Speckled Band|The Speckled Band]]" • "[[The Adventure of the Noble Bachelor|The Noble Bachelor]]" • "[[The Boscombe Valley Mystery]]" • "[[A Case of Identity]]" • "[[The Adventure of the Beryl Coronet|The Beryl Coronet]]" • "[[The Adventure of the Engineer's Thumb|The Engineer's Thumb]]" • "[[The Five Orange Pips]]") • ''[[The Memoirs of Sherlock Holmes]]'' ("[[Silver Blaze]]" • "[[The Adventure of the Cardboard Box|The Cardboard Box]]" • "[[The Adventure of the Yellow Face|The Yellow Face]]" • "[[The Adventure of the Stockbroker's Clerk|The Stockbroker's Clerk]]" • "[[The Adventure of the Gloria Scott|The ''Gloria Scott'']]" • "[[The Adventure of the Reigate Squire|The Reigate Squire]]" • "[[The Adventure of the Musgrave Ritual|The Musgrave Ritual]]" • "[[The Adventure of the Crooked Man|The Crooked Man]]" • "[[The Adventure of the Resident Patient|The Resident Patient]]" • "[[The Adventure of the Greek Interpreter|The Greek Interpreter]]" • "[[The Adventure of the Naval Treaty|The Naval Treaty]]" • "[[The Final Problem]]") • ''[[The Return of Sherlock Holmes]]'' ("[[The Adventure of the Empty House|The Empty House]]" • "[[The Adventure of the Norwood Builder|The Norwood Builder]]" • "[[The Adventure of the Dancing Men|The Dancing Men]]" • "[[The Adventure of the Solitary Cyclist|The Solitary Cyclist]]" • "[[The Adventure of the Priory School|The Priory School]]" • "[[The Adventure of Black Peter|Black Peter]]" • "[[The Adventure of Charles Augustus Milverton|Charles Augustus Milverton]]" • "[[The Adventure of the Six Napoleons|The Six Napoleons]]" • "[[The Adventure of the Three Students|The Three Students]]" • "[[The Adventure of the Golden Pince-Nez|The Golden Pince-Nez]]" • "[[The Adventure of the Missing Three-Quarter|The Missing Three-Quarter]]" • "[[The Adventure of the Abbey Grange|The Abbey Grange]]" • "[[The Adventure of the Second Stain|The Second Stain]]") • ''[[His Last Bow]]'' ("[[The Adventure of Wisteria Lodge|Wisteria Lodge]]" • "[[The Adventure of the Red Circle|The Red Circle]]" • "[[The Adventure of the Bruce-Partington Plans|The Bruce-Partington Plans]]" • "[[The Adventure of the Dying Detective|The Dying Detective]]" • "[[The Disappearance of Lady Frances Carfax|Lady Frances Carfax]]" • "[[The Adventure of the Devil's Foot|The Devil's Foot]]" • "[[His Last Bow (priča)|His Last Bow]]") • ''[[The Case-Book of Sherlock Holmes]]'' ("[[The Adventure of the Mazarin Stone|The Mazarin Stone]]" • "[[The Problem of Thor Bridge|Thor Bridge]]" • "[[The Adventure of the Creeping Man|The Creeping Man]]" • "[[The Adventure of the Sussex Vampire|The Sussex Vampire]]" • "[[The Adventure of the Three Garridebs|The Three Garridebs]]" • "[[The Adventure of the Illustrious Client|The Illustrious Client]]" • "[[The Adventure of the Three Gables|The Three Gables]]" • "[[The Adventure of the Blanched Soldier|The Blanched Soldier]]" • "[[The Adventure of the Lion's Mane|The Lion's Mane]]" • "[[The Adventure of the Retired Colourman|The Retired Colourman]]" • "[[The Adventure of the Veiled Lodger|The Veiled Lodger]]" • "[[The Adventure of Shoscombe Old Place|Shoscombe Old Place]]") • ''[[The Valley of Fear]]'' • ''[[A Study in Scarlet]]'' • ''[[The Sign of the Four]]'' • ''[[The Hound of the Baskervilles]]'' ---- {{small|1.}} ''[[The Exploits of Sherlock Holmes]]'' |- style="text-align: center;" | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" colspan="5"| '''Likovi i franšize''' |- style="text-align: center;" | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" width="20%"| '''Sherlock Holmes''' | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" width="20%"| '''Agatha Christie''' | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" width="20%"| '''''Harry Potter''''' | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" width="20%"| '''Carrollova ''Alice''''' | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" width="20%"| '''Ostalo''' |- style="font-size:smaller; text-align: left" | | # [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Sherlock Holmes]] # [[Dr. Watson]] # [[Sebastian Moran]] # [[Inspektor Lestrade]] # [[Mycroft Holmes]] # [[Profesor Moriarty]] # [[Irene Adler]] # [[Mary Morstan]] ---- # [[Klub Diogenes]] | # [[Hercule Poirot]] # [[Miss Marple]] # [[Tommy i Tuppence]] # [[Viši inspektor Japp]] # [[Arthur Hastings]] # [[Parker Pyne]] # [[Ariadne Oliver]] # [[Gospođica Lemon]] | # [[Sirius Black]] # [[Remus Lupin]] # [[Severus Snape]] # [[Armando Dippet]] # [[Gabrielle Delacour]] # [[Alastor Moody]] # [[Barty Crouch]] # [[Phineas Nigellus Black]] | # [[Jubjub]] # [[Bijeli Skakač (Through the Looking-Glass)|Bijeli Skakač]] # [[Ovca (Through the Looking-Glass)|Ovca]] # [[Crveni Kralj (Through the Looking-Glass)|Crveni Kralj]] # [[Grifon (Alice's Adventures in Wonderland)|Grifon]] # [[Alice (Alice's Adventures in Wonderland)|Alice]] # [[Ludi Šeširdžija]] # [[Gusjenica (Alice's Adventures in Wonderland)|Gusjenica]] | # [[James Bond (lik)]] |} ===Engleska književnost=== {{Navbox generic |titlestyle = color:red; background:white; border:1px solid #EF4135; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi s područja engleske književnosti |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:red;background:white; border:1px solid #EF4135; |belowstyle= text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid #EF4135; |groupstyle = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid #EF4135; |above= |group1 = Pisci |list1= [[Gervase Tilburyski]] • [[Geoffrey Chaucer]] • [[Daniel Defoe]] • [[Jane Austen]] • [[Anne Brontë]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Lewis Carroll]] • [[Arthur Conan Doyle]] • [[Gilbert Keith Chesterton]] • [[Edgar Wallace]] • [[Adrian Conan Doyle]] • [[Agatha Christie]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Bertrand Russell]] • [[George Bellairs]] • [[Douglas Adams]] • [[John le Carré]] • [[Karoline Leach]] |group2 = Djela |list2= ''[[A Christmas Carol]] • [[Through the Looking-Glass]] ''("[[The Walrus and the Carpenter]]" • "[[Haddocks' Eyes]]")'' • [[Euclid and his Modern Rivals]] • [[The Nursery "Alice"]] • [[A Study in Scarlet]] • [[The Sign of the Four]] • [[The Hound of the Baskervilles]] • [[The Floating Admiral]] • ''[[:kategorija:Djela Agathe Christie|Djela Agathe Christie]] ([[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Ten Little Niggers]]'')'' • [[Animal Farm]] • [[The Exploits of Sherlock Holmes]] • [[Our Story (knjiga)|Our Story]] • [[Born Fighter]] • [[A Way of Life: Over Thirty Years of Blood, Sweat and Tears]] • [[My Story (Ronnie Kray)|My Story]] • [[In the Shadow of the Dreamchild]] • [[The Constant Gardener]]'' • "[[How Watson Learned the Trick]]" • ''[[The Adventures of Sherlock Holmes]]'' ("[[A Scandal in Bohemia]]" • "[[The Adventure of the Red-Headed League|The Red-Headed League]]" • "[[The Man with the Twisted Lip]]" • "[[The Adventure of the Copper Beeches|The Copper Beeches]]" • "[[The Adventure of the Blue Carbuncle|The Blue Carbuncle]]" • "[[The Adventure of the Speckled Band|The Speckled Band]]" • "[[The Adventure of the Noble Bachelor|The Noble Bachelor]]" • "[[The Boscombe Valley Mystery]]" • "[[A Case of Identity]]" • "[[The Adventure of the Beryl Coronet|The Beryl Coronet]]" • "[[The Adventure of the Engineer's Thumb|The Engineer's Thumb]]" • "[[The Five Orange Pips]]") • ''[[The Memoirs of Sherlock Holmes]]'' ("[[Silver Blaze]]" • "[[The Adventure of the Cardboard Box|The Cardboard Box]]" • "[[The Adventure of the Yellow Face|The Yellow Face]]" • "[[The Adventure of the Stockbroker's Clerk|The Stockbroker's Clerk]]" • "[[The Adventure of the Gloria Scott|The ''Gloria Scott'']]" • "[[The Adventure of the Reigate Squire|The Reigate Squire]]" • "[[The Adventure of the Musgrave Ritual|The Musgrave Ritual]]" • "[[The Adventure of the Crooked Man|The Crooked Man]]" • "[[The Adventure of the Resident Patient|The Resident Patient]]" • "[[The Adventure of the Greek Interpreter|The Greek Interpreter]]" • "[[The Adventure of the Naval Treaty|The Naval Treaty]]" • "[[The Final Problem]]") • ''[[The Return of Sherlock Holmes]]'' ("[[The Adventure of the Empty House|The Empty House]]" • "[[The Adventure of the Norwood Builder|The Norwood Builder]]" • "[[The Adventure of the Dancing Men|The Dancing Men]]" • "[[The Adventure of the Solitary Cyclist|The Solitary Cyclist]]" • "[[The Adventure of the Priory School|The Priory School]]" • "[[The Adventure of Black Peter|Black Peter]]" • "[[The Adventure of Charles Augustus Milverton|Charles Augustus Milverton]]" • "[[The Adventure of the Six Napoleons|The Six Napoleons]]" • "[[The Adventure of the Three Students|The Three Students]]" • "[[The Adventure of the Golden Pince-Nez|The Golden Pince-Nez]]" • "[[The Adventure of the Missing Three-Quarter|The Missing Three-Quarter]]" • "[[The Adventure of the Abbey Grange|The Abbey Grange]]" • "[[The Adventure of the Second Stain|The Second Stain]]") • ''[[His Last Bow]]'' ("[[The Adventure of Wisteria Lodge|Wisteria Lodge]]" • "[[The Adventure of the Red Circle|The Red Circle]]" • "[[The Adventure of the Bruce-Partington Plans|The Bruce-Partington Plans]]" • "[[The Adventure of the Dying Detective|The Dying Detective]]" • "[[The Disappearance of Lady Frances Carfax|Lady Frances Carfax]]" • "[[The Adventure of the Devil's Foot|The Devil's Foot]]" • "[[His Last Bow (priča)|His Last Bow]]") • ''[[The Case-Book of Sherlock Holmes]]'' ("[[The Adventure of the Mazarin Stone|The Mazarin Stone]]" • "[[The Problem of Thor Bridge|Thor Bridge]]" • "[[The Adventure of the Creeping Man|The Creeping Man]]" • "[[The Adventure of the Sussex Vampire|The Sussex Vampire]]" • "[[The Adventure of the Three Garridebs|The Three Garridebs]]" • "[[The Adventure of the Illustrious Client|The Illustrious Client]]" • "[[The Adventure of the Three Gables|The Three Gables]]" • "[[The Adventure of the Blanched Soldier|The Blanched Soldier]]" • "[[The Adventure of the Lion's Mane|The Lion's Mane]]" • "[[The Adventure of the Retired Colourman|The Retired Colourman]]" • "[[The Adventure of the Veiled Lodger|The Veiled Lodger]]" • "[[The Adventure of Shoscombe Old Place|Shoscombe Old Place]]") • ''[[The Valley of Fear]]'' • ''[[Titus Andronicus]]'' |group3 = Likovi |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid #EF4135; |group1 = Holmes |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Sherlock Holmes]] • [[Dr. Watson]] • [[Sebastian Moran]] • [[Inspektor Lestrade]] • [[Mycroft Holmes]] • [[Profesor Moriarty]] • [[Irene Adler]] • [[Mary Morstan]] |group2 = ''Harry Potter'' |list2= [[Sirius Black]] • [[Remus Lupin]] • [[Severus Snape]] • [[Armando Dippet]] • [[Gabrielle Delacour]] • [[Alastor Moody]] • [[Barty Crouch]] • [[Phineas Nigellus Black]] |group3 = ''Alice'' |list3= [[Jubjub]] • [[Bijeli Skakač (Through the Looking-Glass)|Bijeli Skakač]] • [[Ovca (Through the Looking-Glass)|Ovca]] • [[Crveni Kralj (Through the Looking-Glass)|Crveni Kralj]] • [[Grifon (Alice's Adventures in Wonderland)|Grifon]] • [[Alice (Alice's Adventures in Wonderland)|Alice]] • [[Ludi Šeširdžija]] • [[Gusjenica (Alice's Adventures in Wonderland)|Gusjenica]] |group4 = Christie |list4= [[Hercule Poirot]] • [[Miss Marple]] • [[Tommy i Tuppence]] • [[Viši inspektor Japp]] • [[Arthur Hastings]] • [[Parker Pyne]] • [[Ariadne Oliver]] • [[Gospođica Lemon]] }} |group4=Ostalo |list4= [[Klub Diogenes]] |below= }} ===Francuska književnost=== {{Navbox generic |titlestyle = color:#FFFFFF; background:#0055A4; border:1px solid #EF4135; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi s područja francuske književnosti |groupstyle = text-align:center; color:#FFFFFF; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:#FFFFFF;background:#0055A4; border:1px solid #EF4135; |belowstyle= text-align:center; color:#FFFFFF; background:#0055A4; border:1px solid #EF4135; |groupstyle = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#0055A4; border:1px solid #EF4135; |above= [[Francuska književnost|<span style="color:white">Francuska književnost</span>]] |group1 = Pisci |list1= ''[[La Pléiade]]'' ([[Pierre de Ronsard]] • [[Joachim du Bellay]]) • [[Margarita od Navarre]] • [[Clément Marot]] • [[Théodore-Agrippa d'Aubigné]] • [[Jean de La Fontaine]] • [[Molière]] • [[Alphonse de Lamartine]] • [[Alexandre Dumas (sin)|Alexandre Dumas, ''fils'']] • [[Alexandre Dumas (otac)|Alexandre Dumas, ''père'']] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Victor Hugo]] • [[Sully Prudhomme]] • [[Frédéric Mistral]] • [[Louis Aragon]] • [[Roger Martin du Gard]] • [[Eugène Ionesco]] • [[Jean-Paul Sartre]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Albert Camus]] • [[Jacques Prévert]] • [[François Villon]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[André Malraux]] • [[Jean Genet]] • [[Max Jacob]] • [[François-René de Chateaubriand]] • [[Pierre-Augustin Caron de Beaumarchais]] • [[George Sand]] • [[Paul Claudel]] • [[François Mauriac]] • [[Patrick Modiano]] • [[Romain Rolland]] • [[Claude Simon]] • [[Saint-John Perse]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Jean Anouilh]] |group2 = Djela |list2= ''[[La Chanson de Roland]] • [[Roman de la Rose]] • [[L'Avare ou l'École du mensonge]] • [[Bug-Jargal]] • [[Le Rhin]] • [[Torquemada (drama)|Torquemada]] • [[L'Éducation sentimentale]] • [[Madame Bovary]] • [[Les Rougon-Macquart, Histoire naturelle et sociale d'une famille sous le Second Empire]] ''(''[[Germinal]] • [[Nana (roman)|Nana]]'')'' • [[La Nausée]] • ''[[:Kategorija:Djela Eugènea Ionescoa|djela Eugènea Ionescoa]]'' • [[En attendant Godot]]'' • ''[[À l'échelle humaine]]'' • [[:Kategorija:Djela Andréa Malrauxa|djela Andréa Malrauxa]] • ''[[Le Barbier de Séville]]'' • ''[[Le Mariage de Figaro]]'' • ''[[La Mère coupable]]'' • ''[[Hernani (drama)|Hernani]]'' • "[[Le Bateau ivre]]" • ''[[Les Fleurs du mal]]'' • [[:Kategorija:Djela Jeana Anouilha|djela Jeana Anouilha]] (osim ''Becketa''; [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Antigone]]'') |below= [[Emma Bovary|<span style="color:white">Emma Bovary</span>]] • [[Bérenger|<span style="color:white">Bérenger</span>]] }} ===Ruska književnost=== {{Navbox generic |titlestyle = color:#FFFFFF; background:red; border:1px solid #0039A6; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi s područja ruske književnosti |abovestyle=text-align:center; color:#FFFFFF; background:red; border:1px solid #0039A6; |belowstyle= text-align:center; color:#FFFFFF; background:red; border:1px solid #0039A6; |groupstyle = text-align:center; color:#FFFFFF; background:red; border:1px solid #0039A6; |above= [[Ruska književnost|<span style="color:white">Ruska književnost</span>]] (nedovršeno) |group1 = Pisci |list1= [[Ivan Krilov]] • [[Ivan Gončarov]] • [[Aleksandar Blok]] • [[Isak Babelj]] • [[Andrej Platonov]] • [[Danil Harms]] • [[Mihail Šolohov]] • [[Vladimir Dudincev]] • [[Eduard Limonov]] |group2 = Djela |list2= ''[[Šinelj]] • [[Zločin i kazna]] • [[Tri sestre]]'' |below= }} ===Američka književnost=== {{Navbox generic |titlestyle = color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi s područja američke književnosti |abovestyle=text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |belowstyle= text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |groupstyle = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |above= |group1 = Pisci |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Edgar Allan Poe]] ([[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Smrt Edgara Allana Poea|smrt]] • [[Bibliografija Edgara Allana Poea|bibliografija]]) • [[Emily Dickinson]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[William Faulkner]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[H. P. Lovecraft]] ([[:Kategorija:H. P. Lovecraft|kategorija]]) |group2 = Djela |list2= ''[[The Raven]] • [[The Murders in the Rue Morgue]] • [[The Narrative of Arthur Gordon Pym of Nantucket]] • [[Adventures of Huckleberry Finn]] • [[The Da Vinci Code]] • [[Franz Kafka: The Office Writings]]'' • [[:Kategorija:Djela Williama Faulknera|djela Williama Faulknera]] |below= [[Auguste Dupin|<span style="color:white">C. Auguste Dupin</span>]] • [[Yoknapatawpha|<span style="color:white">Yoknapatawpha</span>]] • [[Obitelj Compson|<span style="color:white">Obitelj Compson</span>]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Ono (lik)|{{color|white|Ono}}]] }} ===Japanska književnost=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi s područja japanske književnosti |abovestyle=text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |belowstyle= text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |groupstyle = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |above= |group1 = Pisci |list1= [[Chikamatsu Monzaemon]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Edogawa Ranpo]] • [[Shūji Terayama]] • [[Project Itō]] • [[Sanjūgo Naoki]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Osamu Dazai]] ([[Samoubojstvo Osamua Dazaija|suicid]] • [[:Kategorija:Djela Osamua Dazaija|djela]]) • [[Shizuko Ōta]] |group2 = Djela |list2= "[[Ningen Isu]]" • "[[Rashōmon]]" • ''[[Noruwei no Mori]]'' • ''[[Nihon Ōdai Ichiran]]'' • [[Bibliografija Osamua Dazaija]] ([[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Ningen Shikkaku]]'') |below= [[Kogorō Akechi|{{color|red|Kogorō Akechi}}]] • ''[[Buraiha|{{color|red|Buraiha}}]]'' • [[Ja-roman|{{color|red|Ja-roman}}]] • ''[[Shayō-zoku|{{color|red|Shayō-zoku}}]]'' • [[Yōzō Ōba|{{color|red|Yōzō Ōba}}]] }} ===Ostalo=== {{Navbox generic |titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Ostali doprinosi s područja književnosti |abovestyle= |belowstyle= |groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |above= |group1 = Afrika |list1= {{Navbox subgroup |group1 = {{nowrap|{{flagicon|ANG}} Angola}} |group1style = background-color:#d81e05; color:yellow; text-align:center; border:1px solid black; |list1=[[José Luandino Vieira]] • [[Pepetela]] |group2 = {{flagicon|GAN}} Gana |group2style = text-align:center; background:yellow; color:black; border: 1px solid black; |list2=[[J. E. Casely Hayford]] |group3 = {{flagicon|TOG}} Togo |group3style = text-align:center; background:#FFCE00; color:#006A4E; border: 1px solid #006A4E; |list3=[[Félix Couchoro]] }} |group2 = Amerike |group2style = |list2= {{Navbox subgroup |group1 = {{nowrap|{{flagicon|BRA}} Brazil}} |group1style = background-color:#FFCC29; color:#3E4095; text-align:center; border:1px solid #00A859; |list1=[[Machado de Assis]] |group2 = {{nowrap|{{flagicon|KUB}} Kuba}} |group2style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid red; |list2=[[Nicolás Guillén]] |group3 = {{nowrap|{{flagicon|VEN}} Venezuela}} |group3style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid #FCD116; |list3=[[Rufino Blanco-Fombona]] |group4 = {{nowrap|{{flagicon|HON}} Honduras}} |group4style = background-color:#0073CF; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list4=[[Argentina Díaz Lozano]] • [[Froylán Turcios]] • [[Lucila Gamero de Medina]] |group5 = {{nowrap|{{flagicon|SUR}} Surinam}} |group5style = background:#C8102E; border:1px solid #007A33; color: #FFCD00; text-align:center; |list5=[[Bernardo Ashetu]] • [[Johanna Schouten-Elsenhout]] }} |group3 = Azija |group3style = |list3= {{Navbox subgroup |group1 = {{flagicon|IZR}} Izrael |group1style = text-align:center; color:blue; background:white; border:1px solid blue; |list1= [[Shmuel Yosef Agnon]] |group2 = {{flagicon|KIN}} Kina |group2style = text-align:center; background:#DD0000; color:gold; border: 1px solid silver; |list2= [[Gao Xingjian]] • [[Mo Yan]] |group3 = {{flagicon|SJKOR}} Sjeverna Koreja |group3style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid #0073CF; |list3=''[[Segi wa tŏburŏ]]'' |group4 = {{flagicon|Kambodža}} Kambodža |group4style = text-align:center; background:blue; color: white; border:1px solid red; |list4=''[[Reamker]]'' • [[Preah Ko i Preah Keo]] • [[Kmerski teatar sjena]] }} |group4 = Europa |group4style = |list4= {{Navbox subgroup |group1 = {{flagicon|AUT}} Austrija |group1style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid silver; |list1= [[Karl Bruckner]] |group2 = {{flagicon|ČEŠ}} Češka |group2style = text-align:center; color:white; background:#DD0000; border:1px solid #000080; |list2= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background:#DD0000; border:1px solid #000080; |group1 = Pisci |list1= [[Karel Čapek]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Franz Kafka]] • [[Max Brod]] |group2 = Djela |list2= ''[[Der Process]] • ''"[[Vor dem Gesetz]]"'' • ''"[[Die Verwandlung]]"''''}} |group3 = {{flagicon|DAN}} Danska |group3style = text-align:center; background:#D21034; color:white; border: 1px solid silver; |list3=[[Johannes Vilhelm Jensen]] |group4 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group4style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list4= ''[[U registraturi]]'' |group5 = {{flagicon|IRS}} Irska |group5style = text-align:center; color:white; background:green; border:1px solid silver; |list5= [[Oscar Wilde]] • [[Bram Stoker]] |group6 = {{flagicon|MAĐ}} Mađarska |group6style = color:#FFFFFF;background:#009246; border:1px solid #EF4135; |list6= [[Ferenc Molnár]] |group7 = {{flagicon|NOR}} Norveška |group7style = text-align:center; background:#EF2B2D; color:white; border: 1px solid #002868; |list7= [[Bjørnstjerne Bjørnson]] |group8 = {{flagicon|ŠVE}} Švedska |group8style = text-align:center; color:yellow; background:blue; border:1px solid yellow; |list8= [[Carl Gustaf Verner von Heidenstam]] |group9 = {{flagicon|ITA}} Italija |group9style = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#009246; border:1px solid #EF4135; |list9= [[Giacomo Casanova]] • [[Luigi Pirandello]] • [[Dario Fo]] |group10 = {{flagicon|NJE}} Njemačka |group10style = text-align:center; color:#000000; background:#FFCC00; border:1px solid #FF0000; |list10= [[Ernst Theodor Amadeus Hoffmann]] • [[Herta Müller]] |group11 = {{flagicon|EST}} Estonija |group11style = text-align:center; color:white; background:#0072CE; border:1px solid black; |list11= {{Navbox subgroup | groupstyle = ttext-align:center; color:white; background:#0072CE; border:1px solid black; |group1 = Pisci |list1= [[Carl Robert Jakobson]] • [[Johann Voldemar Jannsen]] • [[Friedrich Reinhold Kreutzwald]] • [[Marie Under]] • [[Anton Hansen Tammsaare]] • [[Lydia Koidula]] |group2 = Djela |list2= ''[[Kalevipoeg]]''}} |group12 = {{flagicon|POLJ}} Poljska |group12style = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |list12= [[Wisława Szymborska]] • [[Olga Tokarczuk]] • [[Władysław Reymont]] |group13 = {{flagicon|ŠPA}} Španjolska |group13style = text-align:center; color:gold; background:#FF0000; border:1px solid gold; |list13= [[Gonzalo Fernández de Oviedo]] }} |group5 = Oceanija |group5style = |list5={{Navbox subgroup |group1 = {{nowrap|{{flagicon|AUS}} Australija}} |group1style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list1= [[Banjo Paterson]] |group2 = {{nowrap|{{flagicon|FIJ}} Fidži}} |group2style = background-color:#68BFE5; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list2= [[Vilsoni Hereniko]] }} |group6 = {{nowrap|Antički Rim}} |group6style = text-align:center; color:#E4D96F; background:white; border:1px solid #E4D96F; |list6 = [[Vergilije]] • [[Tit Makcije Plaut]] |below= }} ==Glazba== ===Teorija i terminologija u glazbi=== {{Navbox | name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi | title = Doprinosi s područja teorije i glazbene terminologije | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | image = | imageleft = | bodyclass = hlist | list1 = ''[[Ballets Russes]]'' • [[Muzička nagrada Léonie Sonning]] • ''[[Musique concrète]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Novi val]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Synthpop]] • [[Novi romantizam]] • ''[[Laulupidu]]'' • [[Tintinnabuli]] • [[Kawina (muzika)|Kawina]] • [[Kaseko]] • [[Tamborito]] |list2={{Navbox subgroup |abovestyle=background-color:#EBF5FF; color:black; text-align:center |above= '''Eurosong''' |list1={{flagicon|ŠVI}} [[Pjesma Eurovizije 1989.|1989.]] • {{flagicon|SFRJ}} [[Pjesma Eurovizije 1990.|1990.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|EST}} [[Eurosong 2002.|2002.]] • {{flagicon|TUR}} [[Pjesma Eurovizije 2004.|2004.]] • {{flagicon|GRČ}} [[Pjesma Eurovizije 2006|2006.]] • {{flagicon|FIN}} [[Pjesma Eurovizije 2007|2007.]] • {{flagicon|SRB}} [[Pjesma Eurovizije 2008.|2008.]] • {{flagicon|NOR}} [[Pjesma Eurovizije 2010.|2010.]] • {{flagicon|NJE}} [[Eurosong 2011|2011.]] • {{flagicon|AZE}} [[Eurosong 2012|2012.]] • {{flagicon|DAN}} [[Eurosong 2014|2014.]]}} }} ===Biografije=== {{Navbox generic |titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi o skladateljima (po razdobljima) |abovestyle= |belowstyle= |groupstyle = |above= |group1 = Barok |group1style = text-align:center; background:#bfb1a3; color:white; border:1px solid silver; |list1= [[Georg Friedrich Händel]] |group2 = Klasicizam |group2style = background:#6495ED; color:white; border:1px solid silver; |list2= [[Jan Václav Stamic]] |group3 = Romantizam |group3style = text-align:center; background:#9955BB; color:white; border:1px solid silver; |list3= [[Vincenzo Bellini]] • [[Johann Strauss mlađi]] • [[Giacomo Meyerbeer]] • [[Cezar Antonovič Kjui]] • [[Davorin Jenko]] • [[Charles-François Gounod]] • [[Gabriel Fauré]] |group4 = XX. stoljeće |group4style = text-align:center; color:black; background:red; border:1px solid black; |list4= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:red; border:1px solid black; |group1 = Impresionizam |list1= [[Maurice Ravel]] |group3 = Avangarda |list3= [[Pierre Schaeffer]] • [[Olivier Messiaen]] • [[Pierre Boulez]] |group2 = Modernizam |list2= [[Benjamin Britten]] • [[Umberto Giordano]] • [[Erik Satie]] • ''[[Les Six]]'' ([[Georges Auric|Auric]] • [[Louis Durey|Durey]] • [[Arthur Honegger|Honegger]] • [[Darius Milhaud|Milhaud]] • [[Francis Poulenc|Poulenc]] • [[Germaine Tailleferre|Tailleferre]]) • [[Ernesto Nazareth]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:red; border:1px solid black; |group1 = Neoklasicizam |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Dmitrij Šostakovič]] • [[Igor Stravinski]] |group2 = Ekspresionizam |list2= [[Arnold Schönberg]] • [[Anton Webern]] • [[Alban Berg]] }} |group5 = Ostalo |list5= [[Władysław Szpilman]] • [[Alfi Kabiljo]] • [[Arvo Pärt]] }} |below= }} {{Navbox generic |titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi o pop izvođačima |abovestyle= |belowstyle= |groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |above= |group1 = Solisti |list1= [[Ringo Starr]] • [[Jem]] • [[Mark Hollis]] • [[Rob Thomas]] • [[Gloria Estefan]] • [[Celia Cruz]] • [[Hajrudin Varešanović]] • [[Marija Šestić]] • [[Sandra Nurmsalu]] • [[Ott Lepland]] • [[Kurt Calleja]] • [[Petar Nalič]] • [[Dima Bilan]] • [[Aleksej Vorobjov]] • [[Kōji Wada]] • [[Ajumi Mijazaki]] • [[Ai Maeda (pjevačica)|Ai Maeda]] • [[Hitomi Shimatani]] • [[Akiko Shikata]] • [[Yūgo Kanno]] • [[Tōru Kitajima]] ([[:Kategorija:TK from 凛として時雨|diskografija]]) • [[Jelena Tomašević]] • [[Milan Stanković]] • [[Harel Skaat]] • [[K'naan]] • [[Jessy Matador]] • [[Amaury Vassili]] • [[Stereo Mike]] • [[Loukas Giorkas]] • [[Lena Meyer-Landrut]] • [[Frank Schindel]] • [[Andy Knote]] • [[Stefan Raab]] • [[Milli Vanilli]] • [[Gréta Salóme Stefánsdóttir]] • [[Jón Jósep Snæbjörnsson]] • [[Olia Tira]] • [[Ivi Adamou]] • [[Emmelie de Forest]] • [[Daniel Jones]] • [[Darren Hayes]] • [[Knez (pjevač)|Knez]] • [[Hayley Westenra]] • [[Lorde]] • [[Kimbra]] • [[Sinn Sisamouth]] • [[Ros Serey Sothea]] • [[Angélique Kidjo]] • [[Tanel Padar]] • [[Dave Benton]] • [[Liam Payne]] • [[Miyoko Nakamura]] • [[Masatoshi Nakano]] • [[Dara (bugarska pjevačica)|Dara]] • [[Rubén Blades]] |group2 = Bendovi |list2= [[Blue]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Talk Talk]] • [[The Beach Boys]] • [[The Byrds]] • [[Toto (sastav)|Toto]] • [[Regina (bend)|Regina]] • [[Urban Symphony]] • [[maNga]] • [[Glazbena družina Petra Naliča]] • [[A Friend In London]] • [[Aqua Timez]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Ling Tosite Sigure]] • [[EGOIST]] • [[Nothing's Carved in Stone]] • [[Savage Garden]] • [[Nick Cave and the Bad Seeds]] • [[Quasarr]] • [[Moranbong Band]] • [[OMC (bend)|OMC]] • [[U pol’ 9 kod Sabe]] • [[Soul Militia]] }} === Opus === {{Navbox generic |titlestyle = color:white; background:#E34234; border:1px solid silver; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz kompozicije |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:white;background:#E34234; border:1px solid silver; |belowstyle= text-align:center; color:white; background:#E34234; border:1px solid silver; |groupstyle = text-align:center; color:white; background:#E34234; border:1px solid silver; |above= |group1 = Opere |list1= ''[[Trubadur (opera)|Il trovatore]]'' • [[Korejska revolucionarna opera]] (''[[Kkot panŭn ch'ŏnyŏ]]'' • ''[[P'ibada]]'') |group2 = Baleti |list2= ''[[Žar-ptica]] • [[Posvećenje proljeća]] • [[Petruška]]'' |group3 = Instrumentalna djela |list3= ''[[Islamej]] • [[Boléro]]'' |group4 = Himne |list4= "[[Kimigayo]]" • "[[Noble patria, tu hermosa bandera]]" • "[[God Bless Our Homeland Ghana]]" • "[[Advance Australia Fair]]" • "[[Hino Nacional Brasileiro]]" • "[[Aegukka]]" • "[[La Bayamesa]]" • "[[Angola Avante]]" • "[[God Defend New Zealand]]" • "[[Gloria al Bravo Pueblo]]" • "[[Nokor Reach]]" • "[[Pjesma Kmerske Republike]]" • "[[Dap Prampi Mesa Chokchey]]" • "[[Himna Narodne Republike Kampućije]]" • "[[Državna himna Hondurasa]]" • "[[L'Aube Nouvelle]]" • "[[God Bless Fiji]]" • "[[Mu isamaa, mu õnn ja rõõm]]" • "[[Himna Estonske Sovjetske Socijalističke Republike]]" • "[[God zij met ons Suriname]]" • "[[Majulah Singapura]]" • "[[Himno Istmeño]]" |below= }} {{Navbox generic |titlestyle = color:white; background:#E34234; border:1px solid silver; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz pop skladbe |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:white;background:#E34234; border:1px solid silver; |belowstyle= text-align:center; color:white; background:#E34234; border:1px solid silver; |groupstyle = text-align:center; color:white; background:#E34234; border:1px solid silver; |above= |group1 = Albumi |list1= ''[[Vrijeme je]] • [[Kad poludimo]] • [[Kad pogledaš me preko ramena]] • [[Sreća (Hari Mata Hari)|Sreća]] • [[Umineko no Naku Koro ni (EP)|Umineko no Naku Koro ni]]'' • ''[[Hotel Nacional (album)|Hotel Nacional]]'' • ''[[Girl You Know It's True (album)|Girl You Know It's True]]'' • [[:Kategorija:Albumi benda Ling tosite sigure|albumi benda Ling tosite sigure]] • [[:Kategorija:Albumi benda Talk Talk|albumi benda Talk Talk]] |group2 = Pjesme |list2= "[[Russians]]" • "[[Wavin' Flag]]" • "[[Manijači]]" • "[[Molitva (pjesma)|Molitva]]" • "[[Rijeka bez imena]]" • "[[Vjerujem u ljubav]]" • "[[I love you mi vida]]" • "[[Lejla]]" • "[[Oro (pjesma)|Oro]]" • "[[Bistra voda]]" • "[[Rändajad]]" • "[[Lane moje]]" • "[[La La Love]]" • "[[Never Forget]]" • "[[Satellite (pjesma Lene Meyer-Landrut)|Satellite]]" • "[[Lost and Forgotten]]" • "[[Ovo je Balkan]]" • "[[Milim]]" • "[[What's Another Year?]]" • "[[Rock me]]" • "[[Lako je sve (pjesma)|Lako je sve]]" • "[[Zauvijek moja]]" • "[[Wadde hadde dudde da?]]" • "[[Love in Rewind]]" • "[[Hold Me Now]]" • "[[We Could Be the Same]]" • "[[Allez Ola]]" • "[[Everybody (pjesma)|Everybody]]" • "[[Refrain]]" • "[[Munja i grom]]" • "[[Korake ti znam]]" • "[[Party for Everybody]]" • "[[Crno i belo]]" • "[[Kuula (pjesma)|Kuula]]" • "[[This is the Night (pjesma Kurta Calleje)|This is the Night]]" • "[[Only Teardrops]]" • "[[Tomorrow (pjesma Gianluce Bezzine)|Tomorrow]]" • "[[Moja ljubavi]]" • "[[Svadbarskim sokakom]]" • [[:Kategorija:Pjesme benda Ling tosite sigure|pjesme benda Ling tosite sigure]] • [[:Kategorija:Pjesme benda Talk Talk|pjesme benda Talk Talk]] • "[[Adio (pjesma)|Adio]]" • "[[How Bizarre (pjesma)|How Bizzare]]" • "[[Cambodia (pjesma)|Cambodia]]" • "[[Bangaranga]]" |group4 = Instrumentalna djela |list4= |group3 = OST |list3= "[[Butter-Fly]]" • "[[brave heart]]" • "[[keep On]]" • "[[I wish]]" • "[[Katayoku no Tori]]" • "[[VII (pjesma)|VII]]" |below= }} ==Likovna umjetnost== ===Umjetnici=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:#702963; background: #DF73FF; border:1px solid #702963; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz umjetnike |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:#702963;background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |belowstyle= text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |groupstyle = text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |above= |group1 = Slikari<br>Ilustratori/Crtači |group1style = text-align:center; color:#882D17; background:#CC7722; border:1px solid #882D17; |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Salvador Dalí]] • [[Egon Schiele]] • [[Gustav Klimt]] • [[Kazimir Maljevič]] • [[Vasilij Kandinski]] • [[Georges Braque]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Piet Mondrian]] • [[Georges Seurat]] • [[John Tenniel]] • [[Isaak Brodskij]] • [[Dmitrij Vrubelj]] • [[Sidney Paget]] • [[Gonzalo Morales Sáurez]] • [[Albert Namatjira]] • [[Paul Signac]] • [[Pedro Américo]] • [[Akira Amano]] • [[Arturo Michelena]] • [[Martín Tovar y Tovar]] • [[Kristjan Raud]] • [[Paul Raud]] |group2 = Kipari<br>Dizajneri |group2style = text-align:center; color:#C04000; background:#FF7E00; border:1px solid #C04000; |list2= [[Auguste Rodin]] • [[Gustav Fabergé]] • [[Petar Karl Fabergé]] • [[Leonid Sherwood]] • [[Yves Saint Laurent]] • [[Jesús Rafael Soto]] |group3 = Arhitekti |group3style = text-align:center; color:#555555; background:#E5E4E2; border:1px solid #555555; |list3= [[Frank Lloyd Wright]] • [[Ibo Bonilla]] • [[Carlos Raúl Villanueva]] |group4 = Fotografi |group4style = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |list4= [[Félix Nadar]] • [[Alberto Korda]] |below= }} ===Umjetnost=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:#702963; background: #DF73FF; border:1px solid #702963; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz umjetnost |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:#702963;background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |belowstyle= text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |groupstyle = text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |above= |group1 = Slikarstvo |group1style = text-align:center; color:#882D17; background:#CC7722; border:1px solid #882D17; |list1= ''[[Krik]] • [[Nedjeljno poslijepodne na otoku La Grande Jatte]] • [[Kupači kod Asnièresa]] • [[Izbij Bijele Crvenim klinom]] • [[Bijelo na bijelom]] • [[Gospode! Pomozi mi preživjeti ovu smrtonosnu ljubav]] • [[Veliki val kod Kanagawe]] • [[Posvećenje Napoleona I (David)|Posvećenje Napoleona I]] • [[Napoleon I na carskom tronu]] • [[Napoleon u svojoj studiji]] • [[Nedovršeni portret generala Bonapartea]]'' |group2 = Kiparstvo<br>Dizajn |group2style = text-align:center; color:#C04000; background:#FF7E00; border:1px solid #C04000; |list2= ''[[Telefon sa slušalicom od jastoga]] • [[Sofa u obliku usta Mae West]]'' • [[Koh-i-Noor]] • ''[[Senbazuru]]'' • ''[[Gandhijeva tri majmuna]]'' • [[Toranj Juche|Toranj ''Juche'']] • [[Veliki spomenik na brdu Mansu]] • [[Mola (tekstil)]] |group3 = Arhitektura |group3style = text-align:center; color:#555555; background:#E5E4E2; border:1px solid #555555; |list3= [[Guggenheimov muzej u Bilbau]] • [[Opatija Westminster]] • [[Dvorac Osu]] • [[Dvorac Cape Coast]] • [[Dvorac Elmina]] • [[Elizejska palača]] • ''[[Palais Bourbon]]'' • ''[[Palais Luxembourg]]'' • ''[[Les Invalides]]'' • [[Palača Tuileries]] • [[Rowan Oak]] • [[Trg Kim Il-sunga]] • [[Kongresna dvorana Mansudae]] • [[Međunarodni aerodrom José Martí]] • [[Presidio Modelo]] • [[Aerodrom Quatro de Fevereiro]] • [[Međunarodni aerodrom Simón Bolívar (Venezuela)]] • [[Univerzitetski grad u Caracasu]] • [[Museo de Bellas Artes (Caracas)]] • [[Muzej moderne umjetnosti Jesús Soto]] • [[Kizuna (most)]] • [[Međunarodni aerodrom u Phnom Penhu]] • [[Muzej genocida Tuol Sleng]] • [[El Cajón (brana)]] • [[Vrata bez povratka (Ouidah)]] • [[Musée Honmè]] • [[Međunarodni aerodrom u Nadiju]] • [[Međunarodni aerodrom u Nausoriju]] • [[Fort Zeelandia (Paramaribo)]] • [[Fort Nieuw-Amsterdam]] • [[Zatvor Outram]] • [[Stara Gradska vijećnica (Singapur)]] • [[Transpanamski cjevovod]] |group4 = Općenito |group4style = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |list4= [[De Stijl]] • [[Camp (stil)|Camp]] • [[Salon (Pariz)|Salon]] |below= }} ==Filmska umjetnost== ===Opći pojmovi=== {{Navbox | name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi | title = Doprinosi s područja filmografije | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | image = | imageleft = | bodyclass = hlist | list1 = [[Ekranizacija]] • [[Production I.G]] • [[noitaminA]] |list2= }} ===Biografije=== {{Navbox generic |titlestyle = color:black; background:white; border:1px solid black; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi o filmašima |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |belowstyle= text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |above= |group1 = Glumci |list1= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid #EF4135; |group1 = {{flagicon|SAD}} Sjedinjene Države |group1style = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |list1= [[Dean Winters]] • [[Tobin Bell]] • [[Ed O'Neill]] • [[Mariska Hargitay]] • [[Tamara Tunie]] • [[Sam Waterston]] • [[Diane Neal]] • [[B.D. Wong]] • [[Robert Sean Leonard]] • [[Peter Jacobson]] • [[Matt Damon]] • [[Andy García]] • [[Billy Dee Williams]] • [[Robert Forster]] |group2 = {{nowrap|{{flagicon|UK}} Ujedinjeno Kraljevstvo}} | group2style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid #CC0000; |list2= [[Ian Hart]] • [[Emma Watson]] • [[Hugh Fraser]] • [[Philip Jackson]] • [[David Suchet]] • [[Pauline Moran]] • [[Alan Rickman]] • [[David Thewlis]] • [[Linus Roache]] • [[Albert Finney]] • [[Phil Davis]] • [[Rupert Penry-Jones]] • [[Steve Pemberton]] • [[Sam Stockman]] • [[George Rossi]] • [[Hannah Walters]] • [[Johnny Harris]] • [[Ben Bishop]] • [[Christopher Fulford]] • [[Claire Rushbrook]] • [[Alex Jennings]] • [[Eille Norwood]] • [[Arthur Wontner]] • [[Clive Brook]] |group3 = {{nowrap|{{flagicon|AUS}} Australija}} | group3style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list3= [[Costas Mandylor]] • [[Chris Hemsworth]] • [[Liam Hemsworth]] • [[Luke Hemsworth]] • [[Mia Wasikowska]] • [[Jesse Spencer]] |group4 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group4style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list4= [[Duško Gruborović]] |group5 = {{flagicon|RUS}} Rusija |group5style = color:#FFFFFF; background:red; border:1px solid #0039A6; |list5= [[Vasilij Livanov]] • [[Igor Petrenko]] • [[Andrej Panjin]] • [[Stanislav Govoruhin]] |group6 = {{flagicon|FRA}} Francuska |group6style = color:#FFFFFF; background:#0055A4; border:1px solid #EF4135; |list6 = [[Irène Jacob]] |group7 = {{flagicon|JAP}} Japan |group7style = text-align:center; color:red;background:white; border:1px solid #EF4135; |list7= [[Kazuhiro Yamaji]] • [[Ryōhei Kimura]] |group8 = {{nowrap|{{flagicon|KAN}} Kanada}} | group8style = background-color:white; color:red; text-align:center; border-top: 1px solid #FF0000; border-bottom: 1px solid #FF0000; border-left: 1px solid white; border-right: 1px solid white; |list8= [[Matt Frewer]] |group9 = {{nowrap|{{flagicon|VEN}} Venezuela}} | group9style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid #FCD116; |list9= [[Édgar Ramírez]] }} |group2 = Režiseri |list2= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid #EF4135; |group1 = {{flagicon|SAD}} Sjedinjene Države |group1style = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |list1= [[Bryan Singer]] |group2 = {{nowrap|{{flagicon|UK}} Ujedinjeno Kraljevstvo}} | group2style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid #CC0000; |list2= [[Alfred Hitchcock]] |group3 = {{nowrap|{{flagicon|ITA}} Italija}} | group3style = text-align:center; color:#FFFFFF;background:#009246; border:1px solid #EF4135; |list3= [[Federico Fellini]] |group4 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group4style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list4= [[Branko Ivanda]] • [[Goran Kulenović]] • [[Dražen Žarković]] |group5 = {{flagicon|JAP}} Japan |group5style = text-align:center; color:red;background:white; border:1px solid #EF4135; |list5= [[Hirojuki Kakudō]] • [[Itsurō Kawasaki]] • [[Naoyoshi Shiotani]] • [[Katsuyuki Motohiro]] • [[Kiyotaka Suzuki]] |group6 = {{nowrap|{{flagicon|AUS}} Australija}} | group6style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list6= [[Peter Weir]] |group7 = {{nowrap|{{flagicon|NZL}} Novi Zeland}} | group7style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list7= [[Martin Campbell]] • [[Niki Caro]] |group8 = {{nowrap|{{flagicon|SUR}} Surinam}} | group8style = background:#C8102E; border:1px solid #007A33; color: #FFCD00; text-align:center; |list8= [[Pim de la Parra]] |group9 = {{nowrap|{{flagicon|POLJ}} Poljska}} | group9style = background:white; border:1px solid red; color: red; text-align:center; |list9= [[Agnieszka Holland]] |group10 = {{nowrap|{{flagicon|LAT}} Latvija}} | group10style = background:#77353D; border:1px solid silver; color: white; text-align:center; |list10= [[Gints Zilbalodis]] }} |group3 = Scenaristi<br>Producenti |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid #EF4135; |group1 = {{flagicon|SAD}} Sjedinjene Države |group1style = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |list1= [[Peter Blake]] • [[Katie Jacobs]] • [[Paul Attanasio]] • [[Lawrence Kaplow]] |group2 = {{flagicon|JAP}} Japan |group2style = text-align:center; color:red;background:white; border:1px solid #EF4135; |list2= [[Akijoshi Hongo]] • [[Reiko Joshida]] • [[Satoru Nishizono]] • [[Jōji Wada]] • [[Makoto Fukami]] • [[Kōji Yamamoto]] • [[Tō Ubukata]] • [[Jun Kumagai]] |group3 = {{flagicon|KAN}} Kanada |group3style = text-align:center; color:red;background:white; border:1px solid #EF4135; |list3= [[David Shore]] |group4 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group4style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list4= [[Ivan Maloča]] • [[Zoran Lazić]] • [[Tonći Kožul]] • [[Vlado Bulić]] • [[Branko Ružić (scenarist)|Branko Ružić]] • [[Koraljka Meštrović]] • [[Antonio Gabelić]] • [[Irena Krčelić]] • [[Nikolina Čuljak]] }} |below= }} ===Filmovi i serije=== {{Navbox generic |titlestyle = color:black; background:white; border:1px solid black; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi o filmovima |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |belowstyle= text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |above= |group1 = {{flagicon|SAD}} Sjedinjene Države |group1style = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |list1= ''[[Psycho]]'' • ''[[The Birds]]'' • ''[[Vertigo]]'' • ''[[Frenzy]]'' • ''[[Marnie]]'' • ''[[Rear Window]]'' • ''[[Rebecca]]'' • ''[[Mr. & Mrs. Smith (1941)|Mr. & Mrs. Smith]]'' • [[The Man Who Knew Too Much (1956)|''The Man Who Knew Too Much'' (1956)]] • ''[[Topaz (1969)|Topaz]]'' • [[Saw (2003)|''Saw'' (2003)]] • ''[[Saw (2004)|Saw]]'' • ''[[Saw II]]'' • ''[[Saw III]]'' • ''[[Saw IV]]'' • ''[[Saw V]]'' • ''[[From Hell (2001)|From Hell]]'' • [[The Count of Monte Cristo (2002)|''The Count of Monte Cristo'' (2002)]] • ''[[Notorious (1946)|Notorious]]'' • [[Sherlock Holmes (film, 1922)|''Sherlock Holmes'' (1922)]] • [[The Return of Sherlock Holmes (film, 1929)|''The Return of Sherlock Holmes'' (1929)]] • [[Sherlock Holmes (film, 1932)|''Sherlock Holmes'' (1932)]] • [[A Study in Scarlet (film, 1933)|''A Study in Scarlet'' (1933)]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[It (film, 2017)|''It'' (2017)]] |group2 = {{nowrap|{{flagicon|UK}} Ujedinjeno Kraljevstvo}} | group2style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid #CC0000; |list2= ''[[Sherlock Holmes and the Case of the Silk Stocking]]'' • [[The Hound of the Baskervilles (film, 2002)|''The Hound of the Baskervilles'' (2002)]] • ''[[Harry Potter and the Philosopher's Stone (2001)|Harry Potter and the Philosopher's Stone]]'' • ''[[Harry Potter and the Chamber of Secrets (2002)|Harry Potter and the Chamber of Secrets]]'' • ''[[Harry Potter and the Prisoner of Azkaban (2004)|Harry Potter and the Prisoner of Azkaban]]'' • ''[[Harry Potter and the Goblet of Fire (2005)|Harry Potter and the Goblet of Fire]]'' • ''[[Harry Potter and the Order of the Phoenix (2007)|Harry Potter and the Order of the Phoenix]]'' • ''[[Harry Potter and the Half-Blood Prince (2009)|Harry Potter and the Half-Blood Prince]]'' • ''[[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2]]'' • ''[[Agatha]]'' • ''[[The Krays]]'' • [[The Trial (1993)|''The Trial'' (1993)]] • ''[[Borat: Cultural Learnings of America for Make Benefit Glorious Nation of Kazakhstan]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Murder on the Orient Express (1974)|''Murder on the Orient Express'' (1974)]] • ''[[Murder, She Said]]'' • ''[[Murder Most Foul]]'' • ''[[Murder Ahoy!]]'' • ''[[Murder at the Gallop]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Sherlock Holmes (2009)|''Sherlock Holmes'' (2009)]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Sherlock Holmes: A Game of Shadows]]'' • [[The Valley of Fear (film, 1916)|''The Valley of Fear'' (1916)]] • [[A Study in Scarlet (film, 1914)|''A Study in Scarlet'' (1914)]] • [[The Hound of the Baskervilles (film, 1921)|''The Hound of the Baskervilles'' (1921)]] • [[The Sign of Four (film, 1923)|''The Sign of Four'' (1923)]] • ''[[The Sleeping Cardinal]]'' • ''[[The Missing Rembrandt]]'' • ''[[The Triumph of Sherlock Holmes]]'' • [[The Sign of Four (film, 1932)|''The Sign of Four'' (1932)]] • [[Silver Blaze (film, 1937)|''Silver Blaze'' (1937)]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Naked (film, 1993)|Naked]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[The Killing Fields (film)|The Killing Fields]]'' |group3 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group3style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list3= ''[[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Lea i Darija]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Svećenikova djeca]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Smrt Djevojčice sa žigicama (film)|Smrt Djevojčice sa žigicama]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Mirotvorac (film)|Mirotvorac]]'' |group4 = {{flagicon|JAP}} Japan |group4style = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |list4 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Digimon Adventure (film)|''Digimon Adventure'' (film)]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Psycho-Pass: The Movie]]'' • ''[[Saraba hakobune]]'' • ''[[Issun-bōshi (film)|Issun-bōshi]]'' |group5 = {{flagicon|NJE}} Njemačka |group5style = text-align:center; color:#000000; background:#FFCC00; border:1px solid #FF0000; |list5 = [[Der Hund von Baskerville (film, 1914)|''Der Hund von Baskerville'' (1914)]] • [[Der Hund von Baskerville (film, 1929)|''Der Hund von Baskerville'' (1929)]] |group6 = {{flagicon|SSSR}} Sovjetski Savez |group6style = text-align:center; color:#FFD700; background:red; border:1px solid #FFD700; |list6 = ''[[Priključenja Šerloka Holmsa i doktora Vatsona]]'' (''[[Šerlok Holms i doktor Vatson]]'' • [[Priključenja Šerloka Holmsa i doktora Vatsona (film)|''Priključenja Šerloka Holmsa i doktora Vatsona'' (film)]] • ''[[Priključenja Šerloka Holmsa i doktora Vatsona: Sobaka Baskervilej|Sobaka Baskervilej]]'' • ''[[Priključenja Šerloka Holmsa i doktora Vatsona: Sokroviša Agri|Sokroviša Agri]]'' • ''[[Priključenja Šerloka Holmsa i doktora Vatsona: Dvadcatij vek načinajecja|Dvadcatij vek načinajecja]]'') • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Desjat negritjat]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |group1 = {{flagicon|RUS}} Rusija | group1style =text-align:center; color:#FFFFFF; background:red; border:1px solid #0039A6; |list1 =''[[Savva. Serdce voina]]'' }} |group7 = {{flagicon|FRA}} Francuska |group7style = color:#FFFFFF; background:#0055A4; border:1px solid #EF4135; |list7 = ''[[Espoir, sierra de Teruel]]'' • ''[[Un chant d'amour]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Z (film)|Z]]'' |group8 = {{nowrap|{{flagicon|NZL}} Novi Zeland}} | group8style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border: 1px solid silver |list8= ''[[Whale Rider]]'' |group9 = {{nowrap|{{flagicon|KAN}} Kanada}} | group9style = background-color:white; color:red; text-align:center; border-top: 1px solid #FF0000; border-bottom: 1px solid #FF0000; border-left: 1px solid white; border-right: 1px solid white; |list9= ''[[The Hound of the Baskervilles (film, 2000)|The Hound of the Baskervilles]]'' • ''[[The Sign of Four (film, 2001)|The Sign of Four]]'' • ''[[The Royal Scandal]]'' • ''[[The Case of the Whitechapel Vampire]]'' |group10 = {{nowrap|{{flagicon|VEN}} Venezuela}} | group10style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid #FCD116; |list10= ''[[Punto y raya]]'' |group11 = {{nowrap|{{flagicon|HON}} Honduras}} | group11style = background-color:#0073CF; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list11= ''[[Morazán (film)|Morazán]]'' |group12 = {{nowrap|{{flagicon|FIJ}} Fidži}} | group12style = background-color:#68BFE5; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list12= ''[[The Land Has Eyes]]'' |group13 = {{nowrap|{{flagicon|SUR}} Surinam}} | group13style = background:#C8102E; border:1px solid #007A33; color: #FFCD00; text-align:center; |list13= ''[[Wan Pipel]]'' |group14 = {{nowrap|{{flagicon|LAT}} Latvija}} | group14style = background:#77353D; border:1px solid silver; color: white; text-align:center; |list14= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Straume]]'' |group15= Likovi |list15 = [[King Kong]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border: 1px solid black; |group1 = ''Star Wars'' |list1 = [[Darth Sidious]] • [[Yoda]] • [[Darth Vader]] • [[Qui-Gon Jinn]] • [[General Grievous]] |group2 = ''Saw'' |list2 = [[Mark Hoffman]] }} }} {{Navbox generic |titlestyle = color:black; background:white; border:1px solid black; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi o serijama |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |belowstyle= text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |above= |group1 = {{flagicon|SAD}} Sjedinjene Države |group1style = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |list1= ''[[Law & Order: Special Victims Unit]] ''([[:Kategorija:Zakon i red: Odjel za žrtve|kategorija]])'' • [[Law & Order: Criminal Intent]] ''([[:Kategorija:Zakon i red: Zločinačke nakane|kategorija]])'' • [[Law & Order]] ''([[:Kategorija:Zakon i red|kategorija]])'' • [[House, M.D.]] ''([[:Kategorija:Dr. House|kategorija]])'' • [[Toro i Pončo]] '' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[It (miniserija)|''It'' (miniserija)]] |group2 = {{nowrap|{{flagicon|UK}} Ujedinjeno Kraljevstvo}} | group2style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid #CC0000; |list2= ''[[Agatha Christie's Poirot]] • [[The Adventures of Sherlock Holmes (televizijska serija)|The Adventures of Sherlock Holmes]] • [['Allo 'Allo!]] • [[Blackadder]] • [[Whitechapel (serija)|Whitechapel]] ''([[:Kategorija:Whitechapel|kategorija]])'' '' |group3 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group3style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list3= ''[[Nad lipom 35]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Bitange i princeze]]'' ([[:Kategorija:Bitange i princeze|kategorija]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] "[[Epizoda 9 (Bitange i princeze, sezona 1)|Epizoda 9 (S1)]]") |group4 = {{flagicon|JAP}} Japan |group4style = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |list4 = ''[[Digimon Adventure]] ''([[:Kategorija:Digimon Adventure|kategorija]] • [[Popis epizoda Digimon Adventurea|popis epizoda]])'' '' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Psycho-Pass]]'' ([[:Kategorija:Psycho-Pass|kategorija]] • [[:Kategorija:Epizode animea Psycho-Pass|Epizode - sezona 1]] [ [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] "[[Perfect World]]" • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] "[[Saint's Supper]]" • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] "[[The Gates of Judgment]]" ] / [[:Kategorija:Epizode animea Psycho-Pass 2|2]] [ [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] "[[The Scales of Justice 〈299/300〉]]" ]) |group5 = {{flagicon|RUS}} Rusija |group5style = text-align:center; color:#FFFFFF; background:red; border:1px solid #0039A6; |list5= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Šerlok Holms (TV serija)|Šerlok Holms]]'' |group6= Likovi |list6 = {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |group1 = ''SVU'' |list1 = [[Donald Cragen]] • [[Melinda Warner]] • [[Casey Novak]] • [[Dani Beck]] • [[Chester Lake]] • [[Elizabeth Donnelly]] • [[Brian Cassidy]] • [[Monique Jeffries]] • [[Kim Greylek]] • [[George Huang]] |group2 = ''L&O'' |list2 = [[Michael Cutter]] • [[Cyrus Lupo]] • [[Connie Rubirosa]] • [[Abbie Carmichael]] • [[Emil Skoda]] • [[Rey Curtis]] • [[Kevin Bernard]] • [[Jack McCoy]] |group3 = ''CI'' |list3 = [[Nola Falacci]] • [[Danny Ross]] • [[Zach Nichols]] |group4 = ''House'' |list4 = [[Gregory House]] • [[James Wilson]] • [[Robert Chase]] • [[Chris Taub]] • [[Lucas Douglas]] • [[Henry Dobson]] • [[John i Blythe House]] • [[Darryl Nolan]] |group5 = ''Whitechapel'' |list5 = [[Emerson Kent]] • [[Finlay Mansell]] • [[Megan Riley]] |group6 = ''[[Digimon]]''<br><small>([[Popis Digimona]])</small> |list6 = [[Taichi Jagami]] • [[Gospodari tame]] ([[Machinedramon]] • [[Piedmon]] • [[Puppetmon]] • [[MetalSeadramon]]) • [[Izzy Izumi]] • [[Devimon]] • [[Whamon]] • [[Phantomon]] • [[Apocalymon]] • [[Andromon]] • [[Datamon]] • [[Bakemon]] • [[Etemon]] • [[Monzaemon]] • [[Digitamamon]] • [[Meramon]] • [[MetalEtemon]] • [[Seadramon]] • [[Myotismon]] • [[VenomMyotismon]] • [[Centarumon]] • [[Piximon]] • [[Ogremon]] • [[Wizardmon]] • [[Shellmon]] • [[Elecmon]] • [[Frigimon]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Leomon]] • [[SaberLeomon]] • [[DemiDevimon]] • [[LadyDevimon]] }} }} ==Strip i mange== {{Navbox | name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi | title = Doprinosi s područja stripa | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | image = | imageleft = | bodyclass = hlist | list1 = [[Stripovska smrt]] |list2= }} ===Batman=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title=Batman |groupstyle = text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |abovestyle= text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |belowstyle= text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |groupstyle = text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |above= |group1 = Likovi |group1style = text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Batman]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Joker (strip)|Joker]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Penguin]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Riddler]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Mr. Freeze]] • [[Robin]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Catwoman]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Two-Face]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Mad Hatter (DC comics)|Mad Hatter]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Calendar Man]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Scarecrow]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Professor Pyg]] • [[Dollotroni]] • [[Son of Pyg]] • [[Hugo Strange]] |group2 = Autori | group2style = text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |list2= [[Bob Kane]] • [[Bill Finger]] • [[Jerry Robinson]] <!-- |group3 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group3style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list3= ''[[Nad lipom 35]]'' |group4 = {{flagicon|JAP}} Japan |group4style = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |list4 = ''[[Digimon Adventure]] ''([[:Kategorija:Digimon Adventure|kategorija]] • [[Popis epizoda Digimon Adventurea|popis epizoda]])'' '' |group5= Likovi |list5 = {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |group1 = ''SVU'' |list1 = [[Donald Cragen]] • [[Melinda Warner]] • [[Casey Novak]] • [[Dani Beck]] • [[Chester Lake]] • [[Elizabeth Donnelly]] • [[Brian Cassidy]] • [[Monique Jeffries]] • [[Kim Greylek]] • [[George Huang]] |group2 = ''L&O'' |list2 = [[Michael Cutter]] • [[Cyrus Lupo]] • [[Connie Rubirosa]] • [[Abbie Carmichael]] • [[Emil Skoda]] • [[Rey Curtis]] • [[Kevin Bernard]] • [[Jack McCoy]] |group3 = ''CI'' |list3 = [[Nola Falacci]] • [[Danny Ross]] • [[Zach Nichols]] |group4 = ''House'' |list4 = [[Gregory House]] • [[James Wilson]] • [[Robert Chase]] • [[Chris Taub]] • [[Lucas Douglas]] • [[Henry Dobson]] • [[John i Blythe House]] • [[Darryl Nolan]] |group5 = ''Whitechapel'' |list5 = [[Emerson Kent]] • [[Finlay Mansell]] • [[Megan Riley]] |group6 = ''[[Digimon]]''<br><small>([[Popis Digimona]])</small> |list6 = [[Taiči Jagami]] • [[Gospodari tame]] ([[Machinedramon]] • [[Piedmon]] • [[Puppetmon]] • [[MetalSeadramon]]) • [[Izzy Izumi]] • [[Devimon]] • [[Whamon]] • [[Phantomon]] • [[Apocalymon]] • [[Andromon]] • [[Datamon]] • [[Bakemon]] • [[Etemon]] • [[Monzaemon]] • [[Digitamamon]] • [[Meramon]] • [[MetalEtemon]] • [[Seadramon]] • [[Myotismon]] • [[VenomMyotismon]] • [[Centarumon]] • [[Piximon]] • [[Ogremon]] • [[Wizardmon]] • [[Shellmon]] • [[Elecmon]] • [[Frigimon]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Leomon]] • [[SaberLeomon]] • [[DemiDevimon]] • [[LadyDevimon]] }}--> }} ===Bleach=== {{Navbox |titlestyle = |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title=Bleach |groupstyle = |abovestyle= |belowstyle= |groupstyle = |above= |group1 = |group1style = |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Bleach (manga)|Bleach]]'' ([[Lista poglavlja i tankōbon izdanja mange Bleach|poglavlja]]) • [[Bleach (anime)|Anime]] • [[Tite Kubo]] <!-- |group2 = Autori | group2style = text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |list2= [[Bob Kane]] • [[Bill Finger]] • [[Jerry Robinson]] |group3 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group3style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list3= ''[[Nad lipom 35]]'' |group4 = {{flagicon|JAP}} Japan |group4style = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |list4 = ''[[Digimon Adventure]] ''([[:Kategorija:Digimon Adventure|kategorija]] • [[Popis epizoda Digimon Adventurea|popis epizoda]])'' '' |group5= Likovi |list5 = {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |group1 = ''SVU'' |list1 = [[Donald Cragen]] • [[Melinda Warner]] • [[Casey Novak]] • [[Dani Beck]] • [[Chester Lake]] • [[Elizabeth Donnelly]] • [[Brian Cassidy]] • [[Monique Jeffries]] • [[Kim Greylek]] • [[George Huang]] |group2 = ''L&O'' |list2 = [[Michael Cutter]] • [[Cyrus Lupo]] • [[Connie Rubirosa]] • [[Abbie Carmichael]] • [[Emil Skoda]] • [[Rey Curtis]] • [[Kevin Bernard]] • [[Jack McCoy]] |group3 = ''CI'' |list3 = [[Nola Falacci]] • [[Danny Ross]] • [[Zach Nichols]] |group4 = ''House'' |list4 = [[Gregory House]] • [[James Wilson]] • [[Robert Chase]] • [[Chris Taub]] • [[Lucas Douglas]] • [[Henry Dobson]] • [[John i Blythe House]] • [[Darryl Nolan]] |group5 = ''Whitechapel'' |list5 = [[Emerson Kent]] • [[Finlay Mansell]] • [[Megan Riley]] |group6 = ''[[Digimon]]''<br><small>([[Popis Digimona]])</small> |list6 = [[Taiči Jagami]] • [[Gospodari tame]] ([[Machinedramon]] • [[Piedmon]] • [[Puppetmon]] • [[MetalSeadramon]]) • [[Izzy Izumi]] • [[Devimon]] • [[Whamon]] • [[Phantomon]] • [[Apocalymon]] • [[Andromon]] • [[Datamon]] • [[Bakemon]] • [[Etemon]] • [[Monzaemon]] • [[Digitamamon]] • [[Meramon]] • [[MetalEtemon]] • [[Seadramon]] • [[Myotismon]] • [[VenomMyotismon]] • [[Centarumon]] • [[Piximon]] • [[Ogremon]] • [[Wizardmon]] • [[Shellmon]] • [[Elecmon]] • [[Frigimon]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Leomon]] • [[SaberLeomon]] • [[DemiDevimon]] • [[LadyDevimon]] }}--> }} ==Prirodne znanosti== ===Općenito=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:#808080; background: #DCDCDC; border:1px solid #808080; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz znanost |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:#702963;background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |belowstyle= text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |groupstyle = text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |above= |group1 = Fizika |group1style = text-align:center; color:#6699CC; background:#73C2FB; border:1px solid #6699CC; |list1= [[Čvor (mjerna jedinica)]] • [[Veber]] • [[Kirchhoffovi zakoni spektroskopije]] • [[Kirchhoffovi zakoni]] • [[Paulijeva jednadžba]] • [[RIKEN]] • [[Laplaceov demon]] |group2 = Kemija |group2style = text-align:center; color:#800080; background:#C9A0DC; border:1px solid #800080; |list2= [[Eksploziv]] • [[Mendeljejevovi predviđeni elementi]] • [[Primordijski elementi]] • [[Arsenatna kiselina]] • [[Orsinijeva bomba]] |group3 = Biologija<br>Medicina |group3style = text-align:center; color:#01796F; background: #50C878; border:1px solid #01796F; |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#01796F; background: #50C878; border:1px solid #01796F; |group1=Biologija |list1= [[Gušter]] • ''[[Bufo periglenes]]'' • ''[[Doryanthes excelsa]]'' • ''[[Varanus giganteus]]'' • ''[[Phyllopteryx]]'' • ''[[Callocephalon fimbriatum]]'' • ''[[Lycalopex vetulus]]'' • ''[[Bothrops insularis]]'' • ''[[Bletilla striata]]'' • [[Divovska sabljasta antilopa]] • ''[[Laniarius brauni]]'' • [[Pelorus Jack]] • [[Snareski pingvin]] • ''[[Agathis australis]]'' • ''[[Leiopelmatidae]]'' • [[Haastov orao]] • [[Srebrna paprat]] • [[Novozelandski dugorepi šišmiš]] • [[Sisavac iz Saint Bathansa]] • ''[[Icterus icterus]]'' • ''[[Cattleya mossiae]]'' • [[Kuprej]] • ''[[Sphaerocoryne affinis]]'' • [[Ruatanski aguti]] • ''[[Brachylophus]]'' • [[Plava otrovna žaba]] • [[Papilionanthe Miss Joaquim|''Papilionanthe'' Miss Joaquim]] |group2=Medicina |list2= [[Guillain-Barréov sindrom]] }} |group4 = Tehnologija |group4style = text-align:center; color:#B8860B; background:#DAA520; border:1px solid #B8860B; |list4= [[Metalurgija]] • [[Vatreno oružje]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#B8860B; background:#DAA520; border:1px solid #B8860B; |group1=Računalna tehnologija |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Apple Inc.]] ([[Korisnik:Rjecina2|suradnja]]) • ''[[Crash Twinsanity]] • [[Sly 3: Honor Among Thieves]] • [[The Da Vinci Code (igra)|The Da Vinci Code]]'' • [[HOLMES2]] • [[Japanese Movie Database]] • [[Red Star OS]] • ''[[Ori and the Blind Forest]]'' • ''[[Ori and the Will of the Wisps]]'' }} |group5 = Geografija |group5style = text-align:center; color:#964B00; background:#E1A95F; border:1px solid #964B00; |list5= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#964B00; background:#E1A95F; border:1px solid #964B00; |group1=Država |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Benin}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Estonija}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Fidži}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Francuska}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Honduras}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Kambodža}} • {{flag|Škotska}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Venezuela}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Surinam}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Sjeverna Koreja}} |group2=Naselja |list2= {{nowrap begin}} {{flagicon|ANG}} [[Benguela]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Cabinda (grad)|Cabinda]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Cambambe]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Cuito]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Huambo]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Lobito]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Lubango]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Lucapa]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Malanje]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Namibe]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Klosterneuburg]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Waterloo (Belgija)|Waterloo]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Parakou]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Djougou]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Bohicon]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Allada]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Kandi, Benin|Kandi]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Ouidah]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Abomey-Calavi]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Ganvié]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Vratislavice]]{{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Labasa]]{{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Nadi]]{{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Nausori]]{{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Sigatoka]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Besançon]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Colombey-les-Deux-Églises]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Jœuf]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Mérignac]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Vichy]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Ho, Gana|Ho]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Kumasi]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Sekondi-Takoradi]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Tema, Gana|Tema]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Trujillo, Honduras|Trujillo]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Caprese Michelangelo]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Nabari]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Satoshō]]{{•w}} {{flagicon|Kambodža}} [[Kampong Cham]]{{•w}} {{flagicon|Kambodža}} [[Sihanoukville]]{{•w}} {{flagicon|Kambodža}} [[Battambang]]{{•w}} {{flagicon|Kambodža}} [[Siem Reap]]{{•w}} {{flagicon|Kambodža}} [[Poipet]]{{•w}} {{flagicon|CRC}} [[San José, Kostarika|San José]]{{•w}} {{flagicon|CRC}} [[Ujarrás]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Baracoa]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Bayamo]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Cienfuegos]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Guantánamo]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Las Tunas (grad)|Las Tunas]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Manzanillo, Kuba|Manzanillo]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Pinar del Río]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Puerto Padre]] {{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Santa Clara, Kuba|Santa Clara]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Voorhout]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Dunedin]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Nelson, Novi Zeland|Nelson]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Waitangi, Northland|Waitangi]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Oranienbaum]]{{•w}} {{flagicon|SIN}} [[Bedok]]{{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Ch'ŏngjin]]{{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Hamhŭng]]{{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Namp'o]]{{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[P'anmunjŏm]]{{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Rasŏn]]{{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Sinŭiju]]{{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Wŏnsan]]{{•w}} {{flagicon|SUR}} [[Moiwana]] {{nowrap end}} |group3=Ostalo |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#964B00; background:#E1A95F; border:1px solid #964B00; |group1 = Administracija |list1 = [[Uljanovska oblast]] • [[Provincije Kostarike]] • [[Regioni Francuske]] • [[:Kategorija:Provincije Sjeverne Koreje|Provincije Sjeverne Koreje]] • [[Cabinda (provincija)]] • [[Rossov zavisni teritorij]] • [[Kraljevstvo Novi Zeland]] • [[Regije Novog Zelanda]] ([[Tasman (distrikt)|Tasman]] • [[Otago (regija)|Otago]] • [[Marlborough (regija)|Marlborough]] • [[Southland (regija)|Southland]] • [[Canterbury (regija, Novi Zeland)|Canterbury]] • [[West Coast (regija)|West Coast]]) • [[Scottova baza]] • [[Savezni teritoriji Venezuele]] • [[Obala komaraca]] • [[Departmani Benina]] |group2 = Otoci<br>Poluotoci |list2 = [[Iwo Jima]] • [[Ilha da Queimada Grande]] • [[Isla de la Juventud]] • [[Kermadecovi otoci]] • [[Los Roques (arhipelag)]] • [[Margaritin otok]] • [[Koh Kong (otok)|Koh Kong]] • [[Baia dos Tigres]] • [[Tigrov otok]] • [[Labuđi otoci]] • [[Viti Levu]] • [[Vanua Levu]] • [[Ceva-I-Ra]] • [[Koro (otok)|Koro]] • [[Kadavu]] • [[Taveuni]] • [[Rotuma]] • [[Uea]] • [[Bau (otok)|Bau]] • [[Naissaar]] • [[Pulau Ujong]] • [[Pedra Branca (Singapur)]] |group3 = Hidrologija |list3 = [[Arenal]] • [[Crvena Volta (rijeka)|Crvena Volta]] • [[Jezero Bosumtwi|Bosumtwi]] • [[Cascade de Gavarnie]] • [[Parnaíba (rijeka)|Parnaíba]] • [[Taedong]] • [[Korejski zaljev]] • [[Istočnokorejski zaljev]] • [[Tumen (rijeka)|Tumen]] • [[Rajsko jezero]] • [[Laguna de Leche]] • [[Zaljev Guantánamo]] • [[Cookov prolaz]] • [[Slapovi Calandula]] • [[Waikato (rijeka)|Waikato]] • [[Rotorua (jezero)|Rotorua]] • [[Tonlé Sap]] • [[Kwanza]] • [[Cunene]] • [[Lucala]] • [[Sangkae]] • [[Río Coco]] • [[Honduraški zaljev]] • [[Aguán]] • [[Ouémé (rijeka)|Ouémé]] • [[Oti (rijeka)|Oti]] • [[Beninski zaljev]] • [[Couffo (rijeka)|Couffo]] • [[Zou (rijeka)|Zou]] • [[Rewa (rijeka)|Rewa]] • [[Sigatoka (rijeka)|Sigatoka]] • [[Bligh Water]] • [[Valaste (vodopad)]] |group4 = Geologija |list4 = [[Mount Afadjato]] • [[Irazú]] • [[Pico da Neblina]] • [[Sierra Maestra]] • [[Serra da Chela]] • [[Mount Earnslaw]] • [[Južne Alpe]] • [[Pico Bolívar]] • [[Pico Humboldt]] • [[Pico Bonpland]] • [[Roraima (tepui)|Roraima]] • [[Kukenán (tepui)|Kukenán]] • [[Phnom Aural]] • [[Kardamonske planine]] • [[Slonovske planine]] • [[Phnom Kulen]] • [[Morro do Moco]] • [[Cerro Las Minas]] • [[Atakora (planinski lanac)|Atakora]] • [[Mont Sokbaro]] • [[Mont Agou]] • [[Mount Tomanivi]] • [[Van Asch Van Wijck (planinski lanac)]] • [[Barú]] |group5 = Ostalo |list5 = [[Park Ueno]] • ''[[Outback]]'' • [[Skijalište Masikryong]] • [[Pjongjanško vrijeme]] • [[Močvara Zapata]] • [[Park Johna Lennona]] • ''[[Lluvia de peces]]'' • [[Koraljna obala (Fidži)]] • [[Vanalinn]] • [[Singapurska luka]] }} }} |below= }} ===Znanstvenici=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:#808080; background: #DCDCDC; border:1px solid #808080; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz znanstvenike |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:#702963;background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |belowstyle= text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |groupstyle = text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |above= |group1 = Fizičari |group1style = text-align:center; color:#6699CC; background:#73C2FB; border:1px solid #6699CC; |list1= [[Antoine Henri Becquerel]] • [[Heinrich Rudolf Hertz]] • [[Carl Hellmuth Hertz]] • [[Gustav Ludwig Hertz]] • [[Michael Faraday]] • [[Wilhelm Conrad Röntgen]] • [[Gerardus 't Hooft]] • [[Max Born]] • [[Edward Teller]] • [[Charles-Augustin de Coulomb]] • [[Joseph Henry]] • [[Wilhelm Eduard Weber]] • [[Lise Meitner]] • [[Gustav Robert Kirchhoff]] • [[Igor Kurčatov]] • [[Evangelista Torricelli]] • [[Erwin Schrödinger]] • [[Albert Einstein]] • [[Louis de Broglie]] • [[Wolfgang Pauli]] • [[Jean Baptiste Perrin]] • [[Arthur Holly Compton]] • [[Owen Willans Richardson]] • [[Čandrasekara Venkata Raman]] • [[Charles Thomson Rees Wilson]] • [[Carl David Anderson]] • [[George Paget Thomson]] • [[Victor Franz Hess]] • [[Isidor Isaac Rabi]] • [[Clinton Joseph Davisson]] • [[Aleksandar Prohorov]] • [[Henri Poincaré]] • [[Hideki Yukawa]] • [[Shin'ichirō Tomonaga]] • [[Joshio Nishina]] • [[William Lawrence Bragg]] • [[Brian Schmidt]] • [[William Henry Bragg]] • [[Mark Oliphant]] • [[Jean d'Alembert]] • [[Abdus Salam]] |group2 = Kemičari |group2style = text-align:center; color:#800080; background:#C9A0DC; border:1px solid #800080; |list2= [[Dmitrij Mendeljejev]] • [[Pierre Curie]] • [[Henry Cavendish]] • [[William Ramsay]] • [[Francis William Aston]] • [[Adolf von Baeyer]] • [[Eduard Buchner]] • [[Jacobus Henricus van 't Hoff]] • [[Henri Moissan]] • [[John Warcup Cornforth]] • [[Alan MacDiarmid]] • [[Glenn T. Seaborg]] |group3 = Liječnici |group3style = text-align:center; color:#01796F; background: #50C878; border:1px solid #01796F; |list3= [[Alexander Fleming]] • [[Hakaru Hashimoto]] • [[Tomisaku Kawasaki]] • [[Mikito Takajasu]] • [[Hidejo Noguchi]] • [[Kitasato Shibasaburō]] • [[Howard Florey]] • [[Robin Warren]] • [[Barry J. Marshall]] • [[Elizabeth Blackburn]] • [[Peter C. Doherty]] • [[Frank Macfarlane Burnet]] • [[John Carew Eccles]] • [[Dominique-Jean Larrey]] • [[Carlos Chagas]] • [[Sergej Korsakov]] • [[Arístides Agramonte]] • [[Carlos Finlay]] • [[John Marshall Macdonald]] • [[Baruj Benacerraf]] • [[Jacinto Convit]] • [[Salvador Moncada]] • [[Friedrich Robert Faehlmann]] • [[Jean Itard]] • [[Georges Mathé]] |group4 = Izumitelji |group4style = text-align:center; color:#B8860B; background:#DAA520; border:1px solid #B8860B; |list4= [[Ferdinand Porsche]] • [[André Citroën]] • [[Gottlieb Daimler]] • [[Eli Whitney]] • [[Humberto Fernández-Morán]] |group5 = Geografi |group5style = text-align:center; color:#964B00; background:#E1A95F; border:1px solid #964B00; |list5= [[Vladimir Tagancev]] |below= }} ==Društvene znanosti== ===Općenito=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:#808080; background: #DCDCDC; border:1px solid #808080; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz društvene znanosti |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:#702963;background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |belowstyle= text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |groupstyle = text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |above= |group1 = Povijest |group1style = text-align:center; color:#800000; background:#C19A6B; border:1px solid #800000; |list1= [[Povijest Europe]] (nedovršeno) {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#800000; background:#C19A6B; border:1px solid #800000; |group1 = pre-XX vijek. |list1 = [[Banket kestenja]] • [[Osmanski interegnum]] • [[Šogunat Tokugawa]] • [[Kultura Diquis]] • [[Zlatna Obala (danska kolonija)]] • [[Zlatna Obala (portugalska kolonija)]] • [[Zlatna Obala (švedska kolonija)]] • [[Zlatna Obala (nizozemska kolonija)]] • [[Bushrangeri]] • [[Plesna epidemija iz 1518.]] • [[Edikt iz Nantesa]] • [[Edikt iz Fontainebleaua]] • [[Kolonijalni Brazil]] • [[Generalna kapetanija Kuba]] • [[Guvernorat Kuba]] • [[Loango-Angola]] • [[Provincija Venezuela]] • ''[[Klein-Venedig]]'' • [[Funan]] • [[Mračno doba (Kambodža)]] • [[Longvek]] • [[Generalna kapetanija Gvatemala]] • [[Podzemni grad Agongointo-Zoungoudo]] • [[Obala robova]] • [[Kraljevstvo Dahomej]] • [[Carstvo Oyo]] • [[Kralj Dahomeja]] • [[Dahomejski godišnji običaji]] • [[Društvo za Surinam]] • [[Invazija Surinama (1667)|Invazija Surinama]] • [[Napad na Fort Zeelandiju (1667)|Napad na Fort Zeelandiju]] • [[Kraljevina Singapura]] • ''[[Malajski anali]]'' • [[Temasek]] • [[Grčko herojsko doba]] • [[Gran Coclé]] • [[Castilla de Oro]] • [[Drakeov napad na Panamu]] • [[Pljačka Paname]] • [[Darijenska spletka]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#800000; background:#C19A6B; border:1px solid #800000; |group1 = XVIII. vijek |list1 = [[Savjet drevnih]] • [[Prva Francuska Republika]] • [[Konzulat (Francuska)]] • [[Direktorij (Francuska)]] • [[Komitet javnog spasa]] • [[Jakobinska diktatura]] • [[Termidorska reakcija]] • [[Puč 18. brumairea]] • [[Žirondinci]] • [[Septembarski masakri]] • [[Bijeg u Varennes]] • [[Žirondinski ustavni projekt]] • [[Kraljevstvo Francuska (1791-1792)]] • [[Prva industrijska revolucija]] • [[Vicekraljevstvo Nova Granada]] • [[Generalna kapetanija Venezuela]] • ''[[Kambodžanske kraljevske kronike]]'' |group2 = XIX. vijek |list2 = [[Posvećenje Napoleona I]] • [[Kraljevina Holandija]] • [[Kraljevina Vestfalija]] • [[Burbonska restauracija]] • [[Druga industrijska revolucija]] • [[Monroeova doktrina]] • [[Zlatna Obala (britanska kolonija)]] • [[Pobuna u Eureki]] • [[Julska Monarhija]] • [[Francuska revolucija 1848.]] • [[Druga Francuska Republika]] • [[Dani lipnja]] • [[Predsjednički izbori u Francuskoj 1848.]] • [[Francuski ustavni referendum 1851.]] • [[Referendum o Drugom Francuskom Carstvu 1852.]] • [[Pariški sporazum (1856)]] • [[Pariški kongres (1856)]] • [[Orsinijev atentat]] • [[Bitka kod Sedana (1870)]] • [[Treća Francuska Republika]] • [[Suđenje tridesetorici]] • [[Kriza 16. svibnja 1877.]] • [[Panamski skandali]] • [[Tonkinska afera]] • [[Protektorat Annam]] • [[Kočinkina]] • [[Zastupnički dom (Francuska)]] • [[Predstavnički dom (Francuska)]] • [[Incident u Fashodi]] • [[Predsjednički izbori u Brazilu 1891.]] • [[Ujedinjeno Kraljevstvo Portugala, Brazila i Algarva]] • [[Kraljevina Brazil]] • [[Nezavisnost Brazila]] • [[Brazilsko Carstvo]] • [[Brazilski rat za nezavisnost]] • [[Prva Brazilska Republika]] • [[Desetogodišnji rat]] • [[Mali rat (Kuba)]] • [[Kubanski rat za nezavisnost]] • [[Američka vojna uprava na Kubi]] • [[Tellerov amandman]] • [[Pariški sporazum (1898)]] • [[Novi Zeland (kolonija)]] • [[Ratovi mušketa]] • [[Novozelandski ratovi]] • [[Sewellovo ministarstvo (1856.)]] • [[Vrhovna hunta]] • [[Prva Venezuelanska Republika]] • [[Venezuelanski rat za nezavisnost]] ([[Bitka na jezeru Maracaibo]]) • [[Druga Venezuelanska Republika]] • [[Manifest iz Cartagene]] • [[Divna kampanja]] • [[Dekret o ratu do smrti]] • [[Treća Venezuelanska Republika]] • [[Kongres u Angosturi]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Velika Kolumbija]] • [[Država Venezuela]] • [[Savezni rat]] • [[Sjedinjene Države Venezuele]] • [[Venezuelanska kriza (1895)]] • [[Francuski protektorat u Kambodži]] • [[Tonkin (francuski protektorat)]] • [[Comayagua (provincija)]] • [[Državni udar u Hondurasu 1827.]] • [[Prvi francusko-dahomejski rat]] • [[Drugi francusko-dahomejski rat]] • [[Francuski Dahomej]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Francuska Zapadna Afrika]] • [[Kraljevstvo Fidži]] • [[Fidži (kolonija)]] • ''[[Ärkamisaeg]]'' • [[Singapurski sporazum 1819.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Tjesnačka naselja]] • [[Anglo-nizozemski sporazum (1824)]] |group3 = XX. vijek<br>(do 1914.) |list3 = [[Plattov amandman]] • [[Republika Kuba (1902–1959)]] • [[Pacifikacija Kube]] • [[Novi Zeland (dominion)]] • [[Venezuelanska kriza (1902–1903)]] • [[Nizozemsko-venezuelanski rat]] }} |group2 = Prvi svjetski rat<br>(1914. - 1918.) |list2 = {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#800000; background:#C19A6B; border:1px solid #800000; |group1 = Općenito |list1 = [[Prvi svjetski rat]] • [[Središnje sile]] |group2 = Bitke |list2 = [[Bitka kod Tannenberga (1914.)|Bitka kod Tannenberga]] • [[Cerska bitka]] • [[Kolubarska bitka]] • [[Ofenziva od 100 dana]] • [[Druga bitka na Marni]] • [[Ofenziva Meuse-Argonne]] • [[Bitka na granicama]] • [[Nivelleova ofenziva]] • [[Bitka kod grebena Vimy]] |group3 = Ostalo |list3 = [[Sarajevski atentat]] • [[Oktobarska revolucija]] • [[Mir u Brest-Litovsku]] • [[Ruska revolucija (1917.)|Ruska revolucija 1917.]] • [[Britanski Togoland]] • ''[[Entente Cordiale]]'' • [[Francusko-ruska alijansa]] • [[Anglo-ruska antanta]] • [[Sovjetska Republika Naissaar]] • [[Manifest narodā Estonije]] • [[Njemačka okupacija Estonije u Prvom svjetskom ratu]] • [[Singapurska pobuna 1915.]] }} |group3 = Međuratno razdoblje<br>(1918. - 1939.) |list3 = [[Pariška mirovna konferencija 1919.]] • [[Münchenski sporazum]] • [[Abdikacijska kriza]] • [[Ugovori iz Locarna]] • [[Briand-Cerettijev sporazum]] • [[Briand-Kelloggov pakt]] • [[Kriza 6. veljače 1934.]] • [[Predsjednički izbori u Brazilu 1930.]] • [[Brazilska revolucija 1930.]] • [[Privremena vojna junta (1930)]] • [[Vargasova era]] • [[Pentarhija iz 1933.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Estonski rat za nezavisnost]] • [[Estonska radnička komuna]] • [[Rusko-estonski sporazum iz Tartua]] • [[Vaps (pokret)]] • [[Pokušaj državnog udara u Estoniji 1924.]] • [[Suđenje 149-orki]] • [[Baltička antanta]] • [[Doba šutnje]] |group4 = Drugi svjetski rat<br>(1939. - 1945.) |list4 = {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#800000; background:#C19A6B; border:1px solid #800000; |group1 = Općenito |list1 = [[Drugi svjetski rat]] • [[Uzroci Drugog svjetskog rata]] • [[Saveznici]] • [[Sile Osovine]] • [[Posljedice Drugog svjetskog rata]] |group2 = Bitke |list2 = [[Operacija Bagration]] • [[Bitka za Francusku]] • [[Bitka kod La Plate]] • [[Saveznička invazija Sicilije]] • [[Operacija Anton|Operacija ''Anton'']] • [[Operacija Dragoon|Operacija ''Dragoon'']] • [[Praški ustanak]] • [[Ljetni rat]] • [[Bitka za Singapur]] • [[Operacija Jaywick|Operacija ''Jaywick'']] • [[Bombardiranje Singapura (1944–1945)]] • [[Bombardiranje Singapura (1941)]] • [[Operacija Tiderace|Operacija ''Tiderace'']] • [[Operacija Struggle|Operacija ''Struggle'']] |group3 = Ostalo |list3 = [[Schindlerovi židovi]] • [[Hitlerov pozdrav]] • [[Operacija Valkira]] • [[Vichyevska Francuska]] • [[Republika Slovačka (1939. - 1945.)]] • [[Riomski proces]] • [[Glasovanje o delegaciji punih ustavnih ovlasti Philippeu Pétainu]] • [[Njemačka vojna uprava u Belgiji i sjevernoj Francuskoj]] • [[Njemačka vojna uprava u okupiranoj Francuskoj]] • ''[[Militärverwaltung]]'' • [[Slobodna Francuska]] • [[Apel 18. juna]] • [[Privremena vlada Francuske Republike]] • [[Čehoslovačka vlada u egzilu]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Benešovi dekreti]] • [[Japanska okupacija Kambodže]] • [[Njemačka okupacija Estonije u Drugom svjetskom ratu]] • ''[[Generalbezirk Estland]]'' • [[Estonska samouprava]] • [[Reichskommissariat Ostland|''Reichskommissariat'' Ostland]] • [[Bijeg podmornice Orzeł|Bijeg podmornice ''Orzeł'']] • [[Shōnan-tō]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Sook Ching]] • [[Sōjūsetsu incident]] • [[Operacija Gustavus|Operacija ''Gustavus'']] • [[Operacija Zipper|Operacija ''Zipper'']] • [[Britanska vojna uprava (Malaja)]] }} |group5 = Hladni rat<br>(1945. - 1991.) |list5 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Hladni rat]] • [[Elizejski ugovor]] • [[Nixonov posjet Kini 1972.]] • [[Angolski građanski rat]] • [[Trumanova doktrina]] • [[Socijalistička Republika Rumunjska]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Demokratska Kampućija]] • [[Zapadna Njemačka]] • [[Kostarikanski građanski rat]] • [[Gana (krunska zemlja)]] • [[Neredi u Accri 1948.]] • [[Velika šestorica (Gana)]] • [[Politika bijele Australije]] • [[Ustavna kriza u Australiji 1975.]] • [[Četvrta Francuska Republika]] • [[Peta Francuska Republika]] • [[Maj 1968]] • [[Druga Brazilska Republika]] • [[Državni udar u Brazilu 1964.]] • [[Vojna diktatura u Brazilu]] • [[Brazilska vojna hunta (1969)]] • [[Narodna Republika Koreja]] • [[Sovjetska civilna uprava]] • [[Privremeni narodni komitet za Sjevernu Koreju]] • [[Korejska demilitarizirana zona]] • [[Bitka za Incheon]] • [[Operacija Pokpoong]] • [[Podjela Koreje]] • [[Korejski sporazum o primirju]] • [[Bombaški napad u Rangoonu]] • [[Ubojstva sjekirom u P'anmunjŏmu]] • [[Kasarne Moncada]] • [[Operacija Mongoose]] • [[Operacija Northwoods]] • [[Cubana de Aviación let 455]] • [[Narodna Republika Angola]] • [[Demokratska Narodna Republika Angola]] • [[Republika Cabinda]] • [[Angolski rat za nezavisnost]] • [[Alvorski sporazum]] • [[Češka i Slovačka Federativna Republika]] • [[ANZUS]] • [[Paktomanija]] • ''[[El Trienio Adeco]]'' • [[Četvrta Venezuelanska Republika]] • [[Pakt iz Puntofija]] • [[Državni udar u Venezueli 1958.]] • [[Državni udar u Venezueli 1945.]] • [[Francuska unija]] • [[Francuska zajednica]] • [[Kraljevina Kambodža (1953–1970)]] • [[Bangkoška zavjera]] • [[Operacija Menu]] • [[Operacija Freedom Deal]] • [[Državni udar u Kambodži 1970.]] • [[Kmerska Republika]] • [[Predsjednički izbori u Kambodži 1972.]] • [[Predstavnička skupština kampućijskog naroda]] • [[Santebal]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Kambodžanski genocid]] ([[Kambodžanska polja smrti]] • [[Drvo smrti]] • [[Choeung Ek]] • [[Masakr u Ba Chúcu]]) • [[Narodna Republika Kampućija]] • [[Plan K5]] • [[Država Kambodža]] • [[Kambodžansko-vijetnamski rat]] • [[Koalicijska vlada Demokratske Kampućije]] • [[Pariški mirovni sporazum (1991)]] • [[Državni udar u Hondurasu 1963.]] • [[Državni udar u Hondurasu 1975.]] • [[Honduraška vojna hunta (1956–1957)]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Fudbalski rat]] • [[Sahelsko-beninska unija]] • [[Republika Dahomej]] • [[Državni udar u Dahomeju 1963.]] • [[Predsjedničko vijeće (Dahomej)]] • [[Predsjednički izbori u Dahomeju 1970.]] • [[Državni udar u Dahomeju 1972.]] • [[Narodna Republika Benin]] • [[Pokušaj državnog udara u Beninu 1977.]] • [[Fidži (dominion)]] • [[Državni udari na Fidžiju 1987.]] • [[Operacija Morris Dance]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Estonska vlada u egzilu]] • [[Deklaracija suvereniteta Estonske SSR]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Raspjevana revolucija]] • [[Fosforitni rat]] • [[Pismo četrdesetorice]] • [[Surinam (Kraljevina Nizozemska)]] • [[Državni udar u Surinamu 1980.]] • [[Nacionalni vojni savjet (Surinam)]] • [[Decembarska ubojstva]] • [[Surinamski unutrašnji rat]] • [[Masakr u Moiwani]] • [[Državni udar u Surinamu 1990.]] • [[Singapur (kolonija)]] • [[Singapur (savezna država)]] • [[Malezijski sporazum]] • [[Sporazum o nezavisnosti Singapura (1965)]] • [[Proglašenje Singapura]] • [[Referendum o integraciji Singapura 1962.]] • [[Izvanredno stanje u Poljskoj]] |group6 = 1990-e<br>XXI. vijek |list6 = [[Crno proljeće (Kuba)]] • [[Opći izbori u Angoli 1992.]] • [[Masakr na Noć vještica]] • [[Pokušaji državnih udara u Venezuel 1992.]] • [[Bolivarska revolucija]] • [[Pokušaj državnog udara u Venezueli 2002.]] • [[Prijelazna uprava Ujedinjenih nacija u Kambodži|UNTAC]] • [[Privremena vlada nacionalnog jedinstva i nacionalnog spasa Kambodže]] • [[Ustavna kriza u Hondurasu 2009.]] • [[Državni udar u Hondurasu 2009.]] • [[UTAGE let 141]] • [[Državni udar na Fidžiju 2000.]] • [[Državni udar na Fidžiju 2006.]] • [[Prosvjedi u Surinamu 1999.]] }} |group2 = Pravo<br>Kriminologija |group2style = text-align:center; color:black; background:silver; border:1px solid black; |list2= [[Scotland Yard]] • [[Old Bailey]] • ''[[Volksgerichtshof]]'' • [[Vrhovni sud Kostarike]] • [[Vrhovni sud Gane]] • [[Ustav Australije]] • [[Ustav Gane]] • [[Ustav Francuske (1791)]] • [[Ustav Francuske (1793)]] • [[Ustav Francuske (1795)]] • [[Ustav Francuske (1799)]] • [[Ustav Francuske (1802)]] • [[Ustav Francuske (1804)]] • [[Povelja iz 1814.]] • [[Dopunski akt ustavima Prvog Carstva]] • [[Povelja iz 1830.]] • [[Ustav Francuske (1848)]] • [[Ustav Francuske (1852)]] • [[Francuski ustavni zakoni (1875)]] • [[Ferryjevi zakoni]] • [[Francuski ustavni zakon (1940)]] • [[Francuski ustavni zakon (1945)]] • [[Ustav Francuske (1946)]] • [[Ustav Francuske]] • [[Ustav Brazila]] • [[Ustav Sjeverne Koreje]] • [[Ustav Kube]] • [[Bustamanteov kodeks]] • [[Ustav Angole]] • [[Ustavni sud (Češka)]] • [[Macdonaldova trijada]] • [[Vrhovni sud Novog Zelanda]] • [[Ustav Novog Zelanda]] • [[Panoptikon]] • [[Deklaracija nezavisnosti Novog Zelanda]] • [[Sporazum iz Waitangija]] • [[Vrhovni sud pravde (Venezuela)]] • [[Ustav Venezuele]] • [[Deklaracija nezavisnosti (Venezuela)]] • [[Ustav Kambodže]] • [[Kambodžanski tribunal]] • [[Ustav Hondurasa]] • [[Vrhovni sud pravde (Honduras)]] • [[Ustav Benina]] • [[Kvazisud]] • ''[[modus operandi]]'' • [[Ustav Fidžija]] • [[Zakon o pomirbi, toleranciji i jedinstvu]] • [[Ustav Estonije]] • [[Ustav Surinama]] • [[Vrhovni sud Singapura]] • [[Ustav Paname]] • [[Vrhovni sud pravde (Panama)]] |group3 = Politika |group3style = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1 = Općenito |list1 = [[Nacizam]] • ''[[Révolution nationale]]'' • [[Koronelizam]] • ''[[Juche]]'' • ''[[Songun]]'' • ''[[Songbun]]'' • [[Neutralna država]] • [[Čavizam]] • [[Nulta godina (Kambodža)|Nulta godina]] • ''[[Françafrique]]'' • ''[[Corregimiento]]'' • ''[[Comarca]]'' |group2 = Posebno |list2 = [[Popis njemačkih ministara obrane]] • [[Premijer Ujedinjenog Kraljevstva]] • [[Hitlerov kabinet]] • [[Premijer Japana]] • ''[[Kokkai]]'' • [[Nacionalna stranka oslobođenja (Kostarika)|PLN]] • [[Stranka građanske akcije|PAC]] • [[Libertarijanski pokret|ML]] • [[Predsjednik Kostarike]] • [[Zakonodavna skupština (Kostarika)]] • [[Predsjednik Gane]] • [[Premijer Gane]] • [[Stranka narodne konvencije|CPP]] • [[Parlament Gane]] • [[Državni savjet (Gana)]] • [[Premijer Australije]] • [[Parlament Australije]] • [[Generalni guverner Australije]] • [[Premijer Francuske]] • [[Predsjednik Francuske]] • [[Francuski parlament]] • [[Senat (Francuska)]] • [[Narodna skupština (Francuska)]] • [[Kongres Francuskog parlamenta]] • [[Predsjednik Brazila]] • ''[[Congresso Nacional]]'' • ''[[Senado Federal]]'' • ''[[Câmara dos Deputados]]'' • [[Premijer Brazila]] • [[Vječni predsjednik republike]] • [[Vrhovna narodna skupština]] • [[Premijer Sjeverne Koreje]] • [[Administrativna podjela Sjeverne Koreje]] • [[Spisak vrhovnih vođa Sjeverne Koreje]] • [[Spisak državnih poglavara Sjeverne Koreje]] • ''[[Ch'ŏndogyo Ch'ŏngudang]]'' • [[Predsjednik Kube]] • [[Premijer Kube]] • [[Nacionalna skupština narodne sile]] • [[Predsjednik Angole]] • [[Potpredsjednik Angole]] • [[Premijer Angole]] • [[Narodna skupština (Angola)]] • [[Generalni guverner Novog Zelanda]] • [[Premijer Novog Zelanda]] • [[Parlament Novog Zelanda]] • [[Predstavnički dom (Novi Zeland)]] • [[Zakonodavno vijeće (Novi Zeland)]] • [[Laburistička stranka Novog Zelanda]] • [[Zelena stranka Aotearoe Novog Zelanda]] • [[Prvo Novi Zeland]] • [[Kolonijalni tajnik Novog Zelanda]] • [[Predsjednik Venezuele]] • [[Narodna skupština (Venezuela)]] • [[Demokratska akcija (Venezuela)]] • [[Parlament Kambodže]] • [[Senat (Kambodža)]] • [[Narodna skupština (Kambodža)]] • [[Kralj Kambodže]] • [[Premijer Kambodže]] • [[Liberalna stranka (Kambodža)]] • [[Demokratska stranka (Kambodža)]] • [[Sangkum]] • [[Komunistička partija Kampućije]] • [[Nacionalni kongres (Honduras)]] • [[Predsjednik Hondurasa]] • [[Narodna skupština (Benin)]] • [[Predsjednik Benina]] • [[Premijer Benina]] • [[Conseil de l'Entente]] • [[Partija narodne revolucije Benina]] • [[Predsjednik Fidžija]] • [[Premijer Fidžija]] • [[Parlament Fidžija]] • [[Senat (Fidži)]] • [[Predstavnički dom (Fidži)]] • [[Veliko vijeće poglavica]] • [[Guverner Fidžija]] • [[Generalni guverner Fidžija]] • [[Administrativna podjela Fidžija]] • [[Premijer Kraljevstva Fidži]] • [[Ratu]] • [[Glavni ministar Fidžija]] • [[Zakonodavno vijeće (Fidži)]] • ''[[Riigikogu]]'' • [[Premijer Estonije]] • ''[[Riigihoidja]]'' • [[Komunistička partija Estonije]] • [[Predsjednik Surinama]] • [[Potpredsjednik Surinama]] • [[Premijer Surinama]] • [[Narodna skupština (Surinam)]] • [[Generalni guverner Surinama]] • [[Parlament Singapura]] • [[Predsjednik Singapura]] • [[Premijer Singapura]] • [[Stranka narodne akcije]] • [[Singapurska samouprava]] • [[Guverner Singapura]] • [[Yang di-Pertuan Negara]] • [[Zakonodavno vijeće (Singapur)]] • [[Zakonodavna skupština (Singapur)]] • [[Glavni ministar Singapura]] • [[Narodna skupština (Panama)]] • [[Narodna skupština predstavnika corregimienta|Narodna skupština predstavnika ''corregimienta'']] • [[Predsjednik Paname]] • [[Corregimiento (Panama)|''Corregimiento'' (Panama)]] }} |group4 = Vojna znanost |group4style = text-align:center; color:#556B2F; background:#6B8E23; border:1px solid #556B2F; |list4= [[Regia Marina]] • [[Royal Navy]] • [[Vojska Kostarike]] • ''[[Maréchal de France]]'' • ''[[École spéciale militaire de Saint-Cyr]]'' • [[Korejska narodna armija]] • [[USS Pueblo (AGER-2)]] • ''[[Movimiento 26 de Julio]]'' • [[Oružane snage Angole]] • [[Kubanske revolucionarne oružane snage]] • ''[[Generalissimus]]'' • [[Khmer Issarak]] • [[Dahomejske Amazonke]] • [[Oružane snage Republike Fidži]] • ''[[Junglecommando]]'' • [[Singapurska strategija]] • ''[[Kenpei]]'' |group5 = Lingvistika |group5style = text-align:center; color:black; background: white; border:1px solid black; |list5 = [[Joruba jezik]] • [[Fon jezik]] • [[Fidžijski jezik]] • [[Fidžijski hindski jezik]] • [[Rotumanski jezik]] |group6 = Ostalo |group6style = text-align:center; color:#808080; background: #DCDCDC; border:1px solid #808080; |list6= [[Kultura Sovjetskoga Saveza]] • [[Centar za obiteljske evidencije]] • [[Stair House]] • [[David Livingstone Centre]] • [[Psihijatrijska bolnica Broadmoor]] • [[The Blind Beggar]] • [[Oni (folklor)]] • ''[[Hanami]]'' • [[Tri mudra majmuna]] • ''[[The Strand Magazine]]'' • [[221B Baker Street]] • [[Museo Nacional de Costa Rica]] • [[Mekatelyu]] • [[Nacionalni park Tortuguero]] • [[Nacionalni park Poás]] • [[Waakye]] • [[Ganci]] • [[Sveučilište u Adelaideu]] • [[Sveučilište u Melbourneu]] • [[Marianne]] • [[Čudovište iz Rajskog jezera]] • ''[[Rodong Sinmun]]'' • [[Korejska centralna novinska agencija]] • [[Festival Arirang]] • [[Vargaška tragedija]] • [[Kambodžanski riel]] • [[Novi ljudi]] • [[Nacionalni autonomni univerzitet Hondurasa]] • [[Naša Gospa od Suyape]] • [[Zapadnoafrički CFA franak]] • [[Srednjoafrički CFA franak]] • [[Chupa Chups]] • [[Univerzitet na Fidžiju]] • [[Fidžijski dolar]] • [[Nacionalni park Sigatoka Sand Dunes]] • ''[[Cibi]]'' • [[Estonska marka]] • ''[[Postimees]]'' • [[Zastava Estonske Sovjetske Socijalističke Republike]] • [[Surinamski dolar]] • [[Surinamski gulden]] • [[Planska područja u Singapuru]] • [[Regije Singapura]] • [[Japanski okupacijski dolar]] • [[Panamska balboa]] • ''[[Shinjū]]'' |below= }} ===Biografije=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:#808080; background: #DCDCDC; border:1px solid #808080; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz društvene znanosti |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:#702963;background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |belowstyle= text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |groupstyle = text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |above= |group1 = Povijest |group1style = text-align:center; color:#800000; background:#C19A6B; border:1px solid #800000; |list1= [[Slavko Goldstein]] |group2 = Pravo<br>Kriminologija |group2style = text-align:center; color:black; background:silver; border:1px solid black; |list2= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:silver; border:1px solid black; |group1 = Pravo |list1 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Roland Freisler]] • [[Clarence Darrow]] • [[Moisés Vieites]] • [[Antonio Sánchez de Bustamante y Sirvén]] • [[Justo Arosemena]] |group2 = Kriminologija |list2 = [[Vlado Černozemski]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Braća Kray]] • [[George Cornell]] • [[Jack McVitie]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Leopold i Loeb]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Jack Trbosjek]] ([[:Kategorija:Jack Trbosjek|kategorija /uz izuzetke/]]) • [[Igor Guzenko]] • [[Issei Sagawa]] • [[Charles Augustus Howell]] • [[Charlotte Corday]] • [[Charles-Henri Sanson]] • [[Felice Orsini]] • [[Sante Geronimo Caserio]] • [[Leonard Read]] • [[Sogomon Tejlirjan]] }} |group3 = Politika |group3style = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1 = Amerike |list1 = {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1 = {{flagicon|SAD}} Sjedinjene Države |list1 =[[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Harry S. Truman]] • [[William H. Seward]] • [[William Jennings Bryan]] • [[Harvey Milk]] • [[Dan White]] • [[George Moscone]] • [[Frank B. Kellogg]] • [[Fiorello H. La Guardia]] |group2 = {{flagicon|KAN}} Kanada |list2= [[Lester B. Pearson]] • [[Pierre Trudeau]] |group3 = {{flagicon|Kostarika}} Kostarika |list3= [[Juan Mora Fernández]] • [[José María Castro Madriz]] • [[Federico Tinoco Granados]] • [[Otilio Ulate Blanco]] • [[José Figueres Ferrer]] • [[Rafael Ángel Calderón Guardia]] • [[Laura Chinchilla]] • [[Óscar Arias]] |group4 = {{flagicon|Brazil}} Brazil |list4= [[Deodoro da Fonseca]] • [[Pedro I od Brazila]] • [[Pedro II od Brazila]] • [[Arthur Bernardes]] • [[Venceslau Brás]] • [[Washington Luís]] • [[Júlio Prestes]] • [[Getúlio Vargas]] • [[Plínio Salgado]] • [[João Goulart]] • [[Humberto Castelo Branco]] • [[Artur da Costa e Silva]] • [[Ernesto Geisel]] |group5 = {{flagicon|Kuba}} Kuba |list5= [[Carlos Saladrigas Zayas]] • [[Ramón Zaydín]] • [[Anselmo Alliegro y Milá]] • [[Félix Lancís Sánchez]] • [[Tomás Estrada Palma]] • [[Ramón Grau]] • [[Gerardo Machado]] • [[Camilo Cienfuegos]] |group6 = {{flagicon|Venezuela}} Venezuela |list6= [[José Antonio Páez]] • [[Cristóbal Mendoza]] • [[Francisco de Miranda]] • [[Rómulo Gallegos]] • [[Rafael Urdaneta]] • [[Juan Vicente Gómez]] • [[Cipriano Castro]] • [[Rafael Caldera]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Rómulo Betancourt]] |group7 = {{flagicon|HON}} Honduras |list7= [[Juan Orlando Hernández]] • [[Dionisio de Herrera]] • [[Francisco Morazán]] • [[José Francisco Zelaya]] • [[Francisco Ferrera]] • [[Ramón Villeda Morales]] • [[Julio Lozano Díaz]] • [[Oswaldo López Arellano]] • [[Juan Alberto Melgar]] • [[Manuel Zelaya]] • [[Roberto Micheletti]] |group8 = {{flagicon|SUR}} Surinam |list8= [[Chan Santokhi]] • [[Ronnie Brunswijk]] • [[Johan Ferrier]] • [[Henck Arron]] • [[Dési Bouterse]] |group9 = {{flagicon|PAN}} Panama |list9= [[José Raúl Mulino]] • [[Mariano Arosemena]] }} |group2 = Europa |list2= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1={{flagicon|UK}} Ujedinjeno Kraljevstvo |list1=[[Edward VIII.]] • [[George VI.]] • [[Herbert Henry Asquith]] • [[Clement Attlee]] • [[Tom Driberg]] • [[Robert Boothby, baron Boothby]] • [[Arnold Wienholt Hodson]] • [[Spencer Perceval]] • [[Stamford Raffles]] |group2 = {{flagicon|SSSR}} Sovjetski Savez |list2 = [[Nikita Hruščov]] • [[Jurij Andropov]] • [[Konstantin Černjenko]] • [[Andrej Gromijko]] • [[Vjačeslav Molotov]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1 = {{flagicon|RUS}} Rusija |list1 = [[Boris Jeljcin]] |group2 = {{flagicon|GRU}} Gruzija |list2 = [[Eduard Ševarnadze]] |group3 = {{flagicon|EST}} Estonija |list3 = [[Jaan Anvelt]] • [[Karl Kark]] • [[Konstantin Päts]] • [[Jaan Tõnisson]] • [[Kaarel Eenpalu]] • [[Jüri Uluots]] • [[Hjalmar Mäe]] • [[Johannes Vares]] • [[Jüri Ratas]] • [[Alar Karis]] • [[Johannes Käbin]] • [[Edgar Savisaar]] }} |group3 = {{flagicon|FRA}} Francuska |list3 = [[Charles de Gaulle]] • [[Philippe de Gaulle]] • [[Pierre Laval]] • [[Adolphe Thiers]] • [[Louis Barthou]] • [[Jean Monnet]] • [[Philippe d'Orléans, grof od Pariza|Philippe d'Orléans]] • [[Emmanuel Joseph Sieyès]] • [[Roger Ducos]] • [[Jean-Paul Marat]] • [[Louis Antoine de Saint-Just]] • [[Camille Desmoulins]] • [[Joséphine de Beauharnais]] • [[Joseph Fouché]] • [[Lucien Bonaparte]] • [[Élisa Bonaparte]] • [[Louis Bonaparte]] • [[Napoléon Louis Bonaparte]] • [[Jérôme Bonaparte]] • [[François Guizot]] • [[Lazare Carnot]] • [[Louis-Mathieu Molé]] • [[Victor de Broglie (1785–1870)|Victor de Broglie]] • [[Louis Blanc]] • [[Alexis de Tocqueville]] • [[Louis Eugène Cavaignac]] • [[Eugénie de Montijo]] • [[Napoléon Eugène Louis Bonaparte]] • [[Louis Jules Trochu]] • [[Patrice de Mac Mahon]] • [[Louis Auguste Blanqui]] • [[Léon Gambetta]] • [[Marie François Sadi Carnot]] • [[Jules Grévy]] • [[Albert de Broglie]] • [[Jules Armand Dufaure]] • [[William Henry Waddington]] • [[Jules Ferry]] • [[Jean Casimir-Perier]] • [[Charles Dupuy]] • [[Félix Faure]] • [[Émile Loubet]] • [[Raymond Poincaré]] • [[Aristide Briand]] • [[Paul Deschanel]] • [[Alexandre Millerand]] • [[Gaston Doumergue]] • [[Paul Doumer]] • [[Édouard Herriot]] • [[Pierre-Étienne Flandin]] • [[André Tardieu]] • [[Édouard Daladier]] • [[Albert Lebrun]] • [[André Maginot]] • [[Léon Blum]] • [[Vincent Auriol]] • [[René Coty]] • [[Alain Poher]] • [[Valéry Giscard d'Estaing]] |group4 = {{flagicon|NJE}} Njemačka |list4 = [[Konrad Adenauer]] (suradnja) {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1 = {{flagicon|NJE|empire}} Njemačko Carstvo |list1 = |group2 = {{flagicon|NJE}} Weimarska Republika |list2 = [[Wilhelm Cuno]] • [[Gustav Stresemann]] • [[Wilhelm Marx]] • [[Joseph Wirth]] • [[Philipp Scheidemann]] • [[Gustav Bauer]] • [[Konstantin Fehrenbach]] • [[Hans Luther]] • [[Hugo Haase]] • [[Kurt von Schleicher]] |group3 = {{flagicon|NJE|Nazi}} Treći Reich |list3 = [[Heinrich Himmler]] • [[Lutz Graf Schwerin von Krosigk]] • [[Martin Bormann]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Joseph Goebbels]] • [[Edmund Veesenmayer]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Hermann Göring]] • [[Walther Funk]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Reinhard Heydrich]] • [[Karl-Siegmund Litzmann]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Alfred Rosenberg]] |group4 = {{flagicon|DDR}} Istočna Njemačka |list4 = [[Walter Ulbricht]] }} |group5 = {{flagicon|ITA}} Italija |list5 = [[Giovanni Giolitti]] |group6 = {{flagicon|ŠPA}} Španjolska |list6 = [[Francisco Franco]] |group7 = {{flagicon|POLJ}} Poljska |list7 = [[Wojciech Jaruzelski]] • [[Bronisław Komorowski]] |group8 = {{flagicon|ŠVE}} Švedska |list8 = [[Olof Palme]] |group9 = {{flagicon|AUT}} Austrija |list9 = [[Karl Renner]] |group10 = {{flagicon|GRČ}} Grčka |list10 = [[Ioannis Metaxas]] |group12 = {{flagicon|Austro-Ugarska}} Austro-Ugarska |list12 = [[Marija Terezija|Maria Theresia]] • [[Josip II., car Svetog Rimskog Carstva|Joseph II.]] • [[Leopold II., car Svetog Rimskog Carstva|Leopold II.]] • [[Karlo VI., car Svetog Rimskog Carstva|Karl VI.]] • [[Franjo I., car Svetog Rimskog Carstva|Franz I.]] • [[Franjo II., car Svetog Rimskog Carstva|Franz II.]] • [[Ferdinand I. Austrijski|Ferdinand I.]] • [[Franjo Josip I.|Franz Joseph I.]] (dopuna) • [[Aleksandar Drašković]] • [[Sofija Chotek]] • [[Marie-Louise od Austrije]] |group13 = {{flagicon|SRB}} Srbija |list13 = [[Ilija Garašanin]] • [[Milan Nedić]] • [[Aleksandar I. Karađorđević]] |group14 = {{flagicon|MAĐ}} Mađarska |list14 = [[Lajos Kossuth]] • [[Károly Khuen-Héderváry]] • [[Miklós Horthy]] |group15 = {{flagicon|FIN}} Finska |list15 = [[Jaana Pelkonen]] • [[Carl Gustaf Emil Mannerheim]] |group16 = {{flagicon|RUM}} Rumunjska |list16 = [[Ion Antonescu]] • [[Nicolae Ceauşescu]] |group17 = {{flagicon|ČEŠ}} Češka |list17 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Edvard Beneš]] }} |group3= Azija i<br>Oceanija |list3= [[Kir Mlađi]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1 = {{flagicon|JAP}} Japan |list1 = [[Hirohito]] • [[Itō Hirobumi]] • [[Hideki Tōjō]] • [[Hara Takashi]] • [[Tsuyoshi Inukai]] • [[Keisuke Okada]] • [[Fumio Gotō]] • [[Yasuo Fukuda]] • [[Eisaku Satō]] • [[Car Taishō]] • [[Minamoto no Yoritomo]] • [[Yasuhiro Nakasone]] |group2 = {{flagicon|Kina}} Kina |list2 = [[Pu Yi]] |group3 = {{flagicon|VIJ}} Vijetnam |list3 = [[Hồ Chí Minh]] • [[Lê Đức Thọ]] |group4 = {{flagicon|Tajvan}} Republika Kina/Tajvan |list4 = [[Sun Jat-sen]] • [[Chiang Kai-shek]] |group5 = {{flagicon|Indija}} Indija |list5 = [[Jawaharlal Nehru]] |group6 = [[File:Flag of Korea 1882.svg|22px|border]] Koreja |list6 = [[Sunjong od Koreje]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1= {{flagicon|Sjeverna Koreja}} Sjeverna Koreja |list1 = [[Kim Il-sung]] • [[Kim Jong-il]] • [[Kim Yŏng-nam]] • [[Kim Il (političar)|Kim Il]] |group2 = {{flagicon|Južna Koreja}} Južna Koreja |list2 = }} |group7 = {{flagicon|IZR}} Izrael |list7 = [[Menahem Begin]] |group8 = {{flagicon|Kambodža}} Kambodža |list8 = [[Norodom Sihanouk]] • [[Norodom Sihamoni]] • [[Ponhea Yat]] • [[Ang Duong]] • [[Norodom od Kambodže]] • [[Sisowath od Kambodže]] • [[Sisowath Monivong]] • [[Sơn Ngọc Thành]] • [[Penn Nouth]] • [[Nuon Chea]] • [[Ieng Sary]] • [[Pol Pot]] • [[Khieu Samphan]] • [[Kang Kek Iew]] • [[Hun Sen]] |group9 = {{flagicon|Jordan}} Jordan |list9 = [[Hussein I., kralj Jordana|Hussein I.]] |group12 = {{flagicon|AUS}} Australija |list12 = [[Edmund Barton]] • [[Ben Chifley]] • [[Harold Holt]] • [[John Curtin]] • [[Robert Menzies]] • [[Gough Whitlam]] • [[John Kerr]] • [[Malcolm Fraser]] • [[Stanley Bruce]] |group11 = {{flagicon|NZL}} Novi Zeland |list11 = [[Patsy Reddy]] • [[William Hobson]] • [[James Busby]] • [[Henry Sewell]] • [[Alfred Domett]] • [[John Ballance]] • [[Richard Seddon]] • [[Michael Joseph Savage]] • [[Peter Fraser (novozelandski političar)|Peter Fraser]] |group10 = {{flagicon|Mjanmar}} Mjanmar |list10 = [[U Thant]] |group13 = {{flagicon|FIJ}} Fidži |list13 = [[Seru Epenisa Cakobau]] • [[Kamisese Mara]] • [[Sitiveni Rabuka]] • [[Timoci Bavadra]] • [[Penaia Ganilau]] • [[Josefa Iloilo]] • [[Frank Bainimarama]] • [[Jioji Konrote]] • [[Epeli Nailatikau]] |group14 = {{flagicon|SIN}} Singapur |list14 = [[Tharman Shanmugaratnam]] • [[Lee Hsien Loong]] • [[Lawrence Wong]] • [[David Marshall (singapurski političar)|David Marshall]] • [[Lim Yew Hock]] • [[Yusof bin Ishak]] }} |group4= Afrika |list4= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1= {{flagicon|EGI}} Egipat |list1= [[Gamal Abdel Nasser]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Anwar Sadat]] • [[Hosni Mubarak]] |group2= {{flagicon|ANG}} Angola |list2= [[Agostinho Neto]] • [[Lopo do Nascimento]] • [[Fernando José de França Dias Van-Dúnem]] • [[José Eduardo dos Santos]] • [[Jonas Savimbi]] • [[João Lourenço]] |group3= {{flagicon|SOM}} Somalija |list3= [[Mohamed Siad Barre]] |group4= {{flagicon|ZIM}} Zimbabve |list4= [[Robert Mugabe]] |group5={{flagicon|TOG}} Togo |list5= [[Faure Gnassingbé]] |group6={{flagicon|CIV}} Obala Bjelokosti |list6=[[Félix Houphouët-Boigny]] |group7={{flagicon|Gvineja}} Gvineja |list7= [[Ahmed Sékou Touré]] |group8={{flagicon|GAN}} Gana |list8= [[Samia Nkrumah]] • [[John Dramani Mahama]] • [[John Atta Mills]] • [[John Agyekum Kufuor]] • [[Jerry Rawlings]] • [[Hilla Limann]] • [[Fred Akuffo]] • [[Ignatius Kutu Acheampong]] • [[Edward Akufo-Addo]] • [[Nii Amaa Ollennu]] • [[Akwasi Afrifa]] • [[Joseph Arthur Ankrah]] • [[Kofi Abrefa Busia]] • [[Nana Akufo-Addo]] |group9={{flagicon|BEN}} Benin |list9= [[Gangnihessou]] • [[Dakodonou]] • [[Houegbadja]] • [[Hangbè]] • [[Agaja]] • [[Ghézo]] • [[Béhanzin]] • [[Agoli-Agbo]] • [[Toffa I]] • [[Sourou-Migan Apithy]] • [[Hubert Maga]] • [[Justin Ahomadégbé-Tomêtin]] • [[Christophe Soglo]] • [[Émile Derlin Zinsou]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Mathieu Kérékou]] • [[Thomas Boni Yayi]] • [[Patrice Talon]] }} }} |group4 = Vojna znanost |group4style = text-align:center; color:#556B2F; background:#6B8E23; border:1px solid #556B2F; |list4= {{Navbox subgroup | groupstyle =text-align:center; color:#556B2F; background:#6B8E23; border:1px solid #556B2F; |group1= {{flagicon|SAD}} Sjedinjene Države |list1= [[Douglas MacArthur]] • [[Omar Bradley]] |group2= {{flagicon|UK}} Ujedinjeno Kraljevstvo |list2= [[Andrew Cunningham]] • [[Harold Alexander]] • [[Jean Conan Doyle]] • [[John Jellicoe]] • [[Bernard Freyberg]] • [[Ivan Lyon]] |group3= {{flagicon|FRA}} Francuska |list3= [[Philippe Pétain]] • [[Louis Franchet d'Esperey]] • [[Joseph Jacques Césaire Joffre]] • [[Ferdinand Foch]] • [[Gilbert du Motier, markiz de La Fayette]] • [[Joachim Murat]] • [[Michel Ney]] • [[Pierre-Charles Villeneuve]] • [[Georges Ernest Boulanger]] • [[Robert Nivelle]] • [[François Darlan]] • [[Henri Giraud]] • [[Maxime Weygand]] • [[Maurice Gamelin]] • [[Bob Denard]] |group4= {{flagicon|ITA}} Italija |list4= [[Alfredo Guzzoni]] • [[Angelo Iachino]] |group5= {{flagicon|POLJ}} Poljska |list5= [[Edward Rydz-Śmigły]] |group6= {{flagicon|VIJ}} Vijetnam |list6= [[Võ Nguyên Giáp]] |group7= {{flagicon|NJE}} Njemačka |list7= {{Navbox subgroup | groupstyle =text-align:center; color:#556B2F; background:#6B8E23; border:1px solid #556B2F; |group1={{flagicon|NJE|empire}} Njemačko Carstvo |list1= [[Alfred von Schlieffen]] • [[Erich Ludendorff]] • [[Erich von Falkenhayn]] • [[August von Mackensen]] • [[Reinhard Scheer]] • [[Franz von Hipper]] • [[Colmar Freiherr von der Goltz]] • [[Alfred von Tirpitz]] • [[Adolf von Seckendorff]] |group2={{flagicon|NJE|Nazi}} Treći Reich |list2= [[Karl Dönitz]] • [[Wilm Hosenfeld]] • [[Friedrich Paulus]] • [[Erich von Manstein]] • [[Wilhelm Keitel]] }} |group8= {{flagicon|Austro-Ugarska}} Austro-Ugarska |list8= [[Oskar Potiorek]] • [[Conrad von Hötzendorf]] • [[Alois Hitler]] |group9= {{flagicon|JAP}} Japan |list9= [[Isoroku Jamamoto]] • [[Princ Akihito Komatsu]] • [[Takamori Saigō]] |group10= {{flagicon|SRB}} Srbija |list10= [[Pavle Jurišić Šturm]] |group11= {{flagicon|RUS}} Rusija |list11={{Navbox subgroup | groupstyle =text-align:center; color:#556B2F; background:#6B8E23; border:1px solid #556B2F; |group1={{flagicon|RUS}} Rusko Carstvo |list1= [[Aleksej Brusilov]] • [[Pjotr Wrangel]] • [[Nikolaj Judenič]] |group2={{flagicon|SSSR}} Sovjetski Savez |list2= [[Georgij Žukov]] • [[Konstantin Rokosovski]] • [[Nikolaj Kuznjecov]] }} |group12= {{flagicon|SJKOR}} Sjeverna Koreja |list12= [[Nam Il]] |group13= {{flagicon|EST}} Estonija |list13 = [[Johan Laidoner]] • [[Ain-Ervin Mere]] }} |group5 = Filozofi |group5style = text-align:center; color:#6699CC; background:#73C2FB; border:1px solid #6699CC; |list5= [[Baruch de Spinoza]] • [[Émile Durkheim]] • [[Jean-François Lyotard]] • [[Jacques Derrida]] • [[Louis Althusser]] • [[José Ortega y Gasset]] • [[Jeremy Bentham]] |group6 = Ostalo |group6style = text-align:center; color:#808080; background: #DCDCDC; border:1px solid #808080; |list6= [[David Livingstone]] • [[Oskar Schindler]] • [[Emilie Schindler]] • [[Wallis Simpson]] • [[Alice Pleasance Liddell]] • [[Ottla Kafka]] • [[Sadako Sasaki]] • [[Peter Turkson]] • [[Theodosia Okoh]] • [[Joan Sutherland]] • [[Maria Letizia Ramolino]] • [[Jan Palach]] • [[Pedro Álvares Cabral]] • [[Bernhard Schwarz]] • [[Michel Wieviorka]] • [[Carlos Manuel de Céspedes]] • [[Elián González]] • [[Diogo Cão]] • [[Paulo Dias de Novais]] • [[Irene Sáez]] • [[Anthelme Mangin]] • [[Dith Pran]] • [[Sydney Schanberg]] • [[Charles Delaunay]] • [[Poe Toaster]] • [[Virginia Eliza Clemm Poe]] • [[Lempira (vođa Lenka)|Lempira]] • [[Udre Udre]] • [[Aleksandar Langfang]] • [[Bayard Rustin]] • [[Aleksandar Holiga]] • [[Sang Nila Utama]] • [[Elizabeth Choy]] • [[Lav XIV]] • [[Lim Bo-seng]] • [[Shimeko Tanabe]] • [[Hatsuyo Oyama]] • [[Michiko Tsushima]] • [[Tomie Yamazaki]] • [[Valentina Tereškova]] • [[Rodrigo de Bastidas]] • [[Sebastián Hurtado de Corcuera]] |below= }} ==Sport== {{Navbox generic |titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Općenito o sportu (po sportovima) |groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |belowstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = [[File:Football pictogram.svg|20px]] Nogomet |list1= {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = Reprezentacije |list1= {{nowrap begin}} {{flagicon|ANG}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Angole|Angola]] {{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Australije|Australija]] {{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Benina|Benin]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|FRA}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]] {{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Gane|Gana]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|HON}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Hondurasa|Honduras]] {{•w}} {{flagicon|Kambodža}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Kambodže|Kambodža]] {{•w}} {{flagicon|CRC}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Kostarike|Kostarika]] {{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Kube|Kuba]] {{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Poljske|Poljska]] {{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Ukrajine|Ukrajina]] {{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Venezuele|Venezuela]] {{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Fidžija|Fidži]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|EST}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Estonije|Estonija]] {{•w}} {{flagicon|SUR}} [[Fudbalska reprezentacija Surinama|Surinam]] {{•w}} {{flagicon|SIN}} [[Fudbalska reprezentacija Singapura|Singapur]] {{•w}} {{flagicon|PAN}} [[Fudbalska reprezentacija Paname|Panama]] {{nowrap end}} |group2 = Klubovi |list2= {{nowrap begin}} {{flagicon|ENG}} [[Arsenal FC]] {{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Fulham FC]] {{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[4.25]] {{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Pyongyang City SC]] {{•w}} {{flagicon|SUR}} [[Inter Moengotapoe]] {{nowrap end}} |group3 = Lige |list3= {{nowrap begin}} {{flagicon|FRA}} [[Ligue 1]] {{nowrap end}} |group4 = Prvenstva |list4= {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[FIFA Svjetsko prvenstvo|Svjetsko prvenstvo]] |list1= {{nowrap begin}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|FRA|1830}} [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1938|1938.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|BRA|1889a}} [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1950|1950.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|FRA}} [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998|1998.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|BRA}} [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2014|2014.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|RUS}} [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2018.|2018.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|Katar}} [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2022.|2022.]] {{•w}} {{flagicon|Kanada}} / {{flagicon|Meksiko}} / {{flagicon|SAD}} [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2026.|2026.]] {{nowrap end}} {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = Finala |list1= {{nowrap begin}} [[Finale FIFA Svjetskog prvenstva 1954.|1954.]] {{•w}} [[Nizozemska - Zapadna Njemačka (finale Svjetskog prvenstva u nogometu 1974.)|1974.]] {{•w}} [[Brazil - Francuska (finale FIFA Svjetskog prvenstva 1998)|1998.]] {{•w}} [[Italija - Francuska (finale Svjetskog prvenstva u nogometu 2006.)|2006.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Francuska – Hrvatska (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2018.)|2018.]] {{nowrap end}} }} |group2 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[UEFA Euro|Europsko prvenstvo]] |list2= {{nowrap begin}} {{flagicon|POLJ}} / {{flagicon|UKR}} [[UEFA Euro 2012|2012.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|FRA}} [[UEFA Euro 2016.|2016.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|EU}} [[UEFA Euro 2020.|2020.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|NJE}} [[UEFA Euro 2024.|2024.]] {{nowrap end}} |group3 = Olimpijske igre |list3= |group4 = Kup nacija |list4 = {{nowrap begin}} {{flagicon|GAN}} [[Afrički kup nacija 1963.|1963.]] {{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Afrički kup nacija 1978.|1978.]] {{•w}} {{flagicon|GAN}} / {{flagicon|Nigerija}} [[Afrički kup nacija 2000.|2000.]] {{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Afrički kup nacija 2008.|2008.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|ANG}} [[Afrički kup nacija 2010.|2010.]] {{nowrap end}} |group5 = [[AFC Azijski kup|Azijski kup]] |list5 = {{nowrap begin}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|SIN}} [[AFC Azijski kup 1984.|1984.]] {{nowrap end}} }} |group5 = Ostalo |list5= {{nowrap begin}} [[FIFA 100]] {{•w}} [[Australija - Američka Samoa (kvalifikacijska utakmica za FIFA Svjetsko prvenstvo 2002)|Australija 31:0 Američka Samoa]] {{•w}} [[Nagrade FIFA Svjetskog prvenstva]] {{•w}} [[Trofej Artemio Franchi]] {{•w}} [[Urugvaj - Brazil (finalna runda FIFA Svjetskog prvenstva 1950)|''Maracanaço'']] {{•w}} ''[[Brazil - Njemačka (polufinale FIFA Svjetskog prvenstva 2014)|Mineiraço]]'' {{•w}} [[Portugal - Sjeverna Koreja (četvrtfinale FIFA Svjetskog prvenstva 1966)|Portugal 5:3 Sjeverna Koreja]] {{•w}} [[Maskote FIFA Svjetskih prvenstava]] {{•w}} "[[Laka konjica (Mađarska)|Laka konjica]]" {{•w}} "[[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)|Bitka za Bern]]" {{nowrap end}} {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = Suci |list1= {{nowrap begin}} {{flagicon|ARG}} [[Néstor Pitana]] {{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Frank De Bleeckere]] {{•w}} {{flagicon|UZB}} [[Ravšan Irmatov]] {{nowrap end}} |group2 = Stadioni |list2 = {{nowrap begin}} [[Estadio Nacional de Costa Rica (2011)]] {{•w}} [[Stadion Ohene Djan|Ohene Djan]] {{•w}} [[Stadion Baba Yara|Baba Yara]] {{•w}} [[Stade de France]] {{•w}} [[Estádio 11 de Novembro]] {{•w}} [[Stade de l'Amitié]] {{nowrap end}} }} }} |group2 = [[File:Ice hockey pictogram.svg|20px]] Hokej na ledu |list2= {{nowrap begin}} {{flagicon|KAN}} [[Hokej na ledu na ZOI 2010. - muškarci]] {{nowrap end}} |group3 = [[File:Handball pictogram.svg|20px]] Rukomet |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = Reprezentacije |list1= {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = EHF |list1= {{nowrap begin}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|FRA}} [[Francuska rukometna reprezentacija|Francuska]] {{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Srpska rukometna reprezentacija|Srbija]] {{•w}} {{flagicon|UK}} [[Rukometna reprezentacija Ujedinjenog Kraljevstva|Ujedinjeno Kraljevstvo]] {{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Rukometna reprezentacija Mađarske|Mađarska]] {{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Rukometna reprezentacija Španjolske|Španjolska]] {{•w}} {{flagicon|FIN}} [[Rukometna reprezentacija Finske|Finska]] {{•w}} {{flagicon|BJE}} [[Rukometna reprezentacija Bjelorusije|Bjelorusija]] {{•w}} {{flagicon|MAK}} [[Rukometna reprezentacija Makedonije|Makedonija]] {{•w}} {{flagicon|CG}} [[Rukometna reprezentacija Crne Gore|Crna Gora]] {{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Rukometna reprezentacija Slovenije|Slovenija]] {{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Rukometna reprezentacija Austrije|Austrija]] {{•w}} {{flagicon|BIH}} [[Rukometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|Bosna i Hercegovina]] {{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Rukometna reprezentacija Islanda|Island]] {{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Rukometna reprezentacija Češke|Češka]] {{•w}} {{flagicon|SLK}} [[Rukometna reprezentacija Slovačke|Slovačka]] {{•w}} {{flagicon|EST}} [[Rukometna reprezentacija Estonije|Estonija]] {{nowrap end}} |group2 = AHF |list2= {{nowrap begin}} {{flagicon|JKO}} [[Rukometna reprezentacija Južne Koreje|Južna Koreja]] {{•w}} {{flagicon|KAT}} [[Rukometna reprezentacija Katara|Katar]] {{•w}} {{flagicon|SAU}} [[Rukometna reprezentacija Saudijske Arabije|Saudijska Arabija]] {{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Rukometna reprezentacija Japana|Japan]] {{•w}} {{flagicon|UAE}} [[Rukometna reprezentacija Ujedinjenih Arapskih Emirata|Ujedinjeni Arapski Emirati]] {{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Rukometna reprezentacija Sjeverne Koreje|Sjeverna Koreja]] {{•w}} {{flagicon|SIN}} [[Rukometna reprezentacija Singapura|Singapur]] {{nowrap end}} |group3 = CAHB |list3= {{nowrap begin}} {{flagicon|TUN}} [[Rukometna reprezentacija Tunisa|Tunis]] {{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Rukometna reprezentacija Egipta|Egipat]] {{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Rukometna reprezentacija Alžira|Alžir]] {{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Rukometna reprezentacija Angole|Angola]] {{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Rukometna reprezentacija Benina|Benin]] {{•w}} {{flagicon|COD}} [[Rukometna reprezentacija Demokratske Republike Kongo|DR Kongo]] {{nowrap end}} |group4 = OCHF |list4= {{nowrap begin}} {{flagicon|AUS}} [[Rukometna reprezentacija Australije|Australija]] {{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Rukometna reprezentacija Novog Zelanda|Novi Zeland]] {{•w}} {{flagicon|Cookovi Otoci}} [[Rukometna reprezentacija Cookovog Otočja|Cookovi Otoci]] {{•w}} {{flagicon|Nova Kaledonija}} [[Rukometna reprezentacija Nove Kaledonije|Nova Kaledonija]] {{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Rukometna reprezentacija Fidžija|Fidži]] {{nowrap end}} |group5 = PATHF |list5= {{nowrap begin}} {{flagicon|ČIL}} [[Čileanska rukometna reprezentacija|Čile]] {{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Rukometna reprezentacija Argentine|Argentina]] {{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Rukometna reprezentacija Brazila|Brazil]] {{•w}} {{flagicon|HON}} [[Rukometna reprezentacija Hondurasa|Honduras]] {{•w}} {{flagicon|CRC}} [[Rukometna reprezentacija Kostarike|Kostarika]] {{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Rukometna reprezentacija Kube|Kuba]] {{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Rukometna reprezentacija Venezuele|Venezuela]] {{•w}} {{flagicon|PAN}} [[Rukometna reprezentacija Paname|Panama]] {{nowrap end}} }} |group2 = Klubovi |list2= {{flagicon|FRA}} [[Montpellier HB]] |group3 = Prvenstva |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Svjetsko prvenstvo u rukometu za muškarce|Svjetsko prvenstvo]] |list1= {{flagicon|NJE|Nazi}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Njemačka 1938.|1938.]] • {{flagicon|ŠVE}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Švedska 1954.|1954.]] • {{flagicon|FRA}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Francuska 1970.|1970.]] • {{flagicon|FRA}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Francuska 2001.|2001.]] • {{flagicon|HRV}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Hrvatska 2009.|2009.]] <small>(osim dvorana)</small> • {{flagicon|ŠVE}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Švedska 2011.|2011.]] • {{flagicon|ŠPA}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Španjolska 2013.|2013.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|Katar}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Katar 2015.|2015.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|FRA}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Francuska 2017.|2017.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|DAN}} / {{flagicon|NJE}} [[IHF Svjetsko prvenstvo 2019.|2019.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|EGI}} [[IHF Svjetsko prvenstvo 2021.|2021.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|POLJ}}{{flagicon|ŠVE}} [[IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2023.|2023.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|DAN}}{{flagicon|HRV}}{{flagicon|NOR}} [[IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2025.|2025.]] |group2 = [[Europsko prvenstvo u rukometu|Europsko prvenstvo]] |list2= {{flagicon|POR}} [[Europsko prvenstvo u rukometu - Portugal 1994.|1994.]] • {{flagicon|AUT}} [[Europsko prvenstvo u rukometu - Austrija 2010.|2010.]] • {{flagicon|SRB}} [[Europsko prvenstvo u rukometu - Srbija 2012.|2012.]] • {{flagicon|DAN}} [[Europsko prvenstvo u rukometu - Danska 2014.|2014.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|POLJ}} [[Europsko prvenstvo u rukometu - Poljska 2016.|2016.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|HRV}} [[Europsko prvenstvo u rukometu - Hrvatska 2018.|2018.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|AUT}}{{flagicon|NOR}}{{flagicon|ŠVE}} [[EHF Euro 2020.|2020.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|MAĐ}}{{flagicon|SLK}} [[EHF Euro 2022.|2022.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|NJE}} [[EHF Euro 2024.|2024.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|DAN}}{{flagicon|NOR}}{{flagicon|ŠVE}} [[EHF Euro 2026.|2026.]] |group3 = [[Rukomet na Olimpijskim igrama|Olimpijske igre]] |list3= {{flagicon|FIN}} [[Rukomet na Ljetnim olimpijskim igrama 1952.|1952.]] • {{flagicon|SAD}} [[Rukomet na OI 1996. - muškarci|1996. (M)]] • {{flagicon|KIN}} [[Rukomet na OI 2008. - muškarci|2008. (M)]] • {{flagicon|UK}} [[Rukomet na Olimpijadi 2012. - muškarci|2012. (M)]] • {{flagicon|BRA}} [[Rukomet na Olimpijadi 2016. - muškarci|2016. (M)]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|JAP}} [[Rukomet na Olimpijadi 2020. – Muškarci|2020. (M)]] • {{flagicon|FRA}} [[Rukomet na Olimpijadi 2024. – Muškarci|2024. (M)]] |group4 = [[Oceanijski kup nacija (rukomet)|Oceanijsko prvenstvo]] |list4= {{flagicon|NZL}} [[Oceanijski kup nacija - Novi Zeland 2010.|2010.]] • {{flagicon|AUS}} [[Oceanijski kup nacija 2012 (rukomet)|2012.]] |group5 = [[Afrički rukometni kup nacija|Afričko prvenstvo]] |list5= {{flagicon|ANG}} [[Afrički rukometni kup nacija - Angola 2008.|2008.]] }} |group4 = Ostalo |list4= [[Rivalstvo Francuske i Hrvatske u rukometu]] • [[IHF-ov igrač godine]] • [[IHF]] • [[EHF Kuća slavnih]] }} |group4 = [[File:Tennis pictogram.svg|20px]] Tenis |list4= {{flagicon|UK}} [[Wimbledon 2009.]] • {{flagicon|UK}} [[Wimbledon 2011.]] |group5 = [[File:Basketball pictogram.svg|20px]] Košarka |list5= [[FIBA EuroBasket]] • "[[Havlicek je ukrao loptu!]]" • [[FIBA Kuća slavnih]] ([[Lista članova FIBA Kuće slavnih|članovi]]) • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[FIBA Svjetsko prvenstvo u košarci]] {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = Reprezentacije |list1 = {{flagicon|BEN}} [[Košarkaška reprezentacija Benina|Benin]] • {{flagicon|HON}} [[Košarkaška reprezentacija Hondurasa|Honduras]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|SAD}} "[[Muška olimpijska košarkaška reprezentacija Sjedinjenih Američkih Država iz 1992.|Dream Team]]" • {{flagicon|EST}} [[Košarkaška reprezentacija Estonije|Estonija]] • {{flagicon|SUR}} [[Košarkaška reprezentacija Surinama|Surinam]] • {{flagicon|SIN}} [[Košarkaška reprezentacija Singapura|Singapur]] • {{flagicon|PAN}} [[Košarkaška reprezentacija Paname|Panama]] |group2 = Klubovi |list2 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|SAD}} [[Boston Celtics]] ([[Spisak igrača Boston Celticsa|igrači]]) }} | group6 = [[File:Rugby union pictogram.svg|20px]] Ragbi | list6 = {{nowrap begin}} {{flagicon|NZL}} [[Ragbi reprezentacija Novog Zelanda|Novi Zeland]] • {{flagicon|FIJ}} [[Ragbi reprezentacija Fidžija|Fidži]] ([[Ragbi sedam reprezentacija Fidžija|ragbi sedam]]) {{nowrap end}} | group7 = [[File:Baseball pictogram.svg|20px]] Bejzbol | list7 = {{nowrap begin}} {{flagicon|PAN}} [[Bejzbolska reprezentacija Paname|Panama]] {{nowrap end}} |below = {{flagicon|SRB}} [[Srbija na OI 2008.]] }} ===Sportaši=== {{Navbox | name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi | title = Doprinosi o sportašima | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | image = | imageleft = | bodyclass = hlist | group1 = [[File:Athletics pictogram.svg|20px]] Atletika | list1 = {{nowrap begin}} {{flagicon|ANG}} [[João N'Tyamba]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Jack Metcalfe]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Roman Šebrle]]{{•w}} {{flagicon|JAM}} [[Usain Bolt]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Dayron Robles]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Peter Snell]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Andrej Silnov]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Primož Kozmus]] {{nowrap end}} | group2 = [[File:Boxing pictogram.svg|20px]] Boks | list2 = {{nowrap begin}} {{flagicon|GAN}} [[Clement Quartey]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Eddie Blay]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Prince Amartey]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Teófilo Stevenson]]{{•w}} {{flagicon|PAN}} [[Roberto Durán]]{{•w}} {{flagicon|PAN}} [[Panama Al Brown]]{{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Francisco Rodríguez (boksač, rođen 1945.)|Francisco Rodríguez]] {{nowrap end}} | group3 = [[File:F1 pictogram.svg|20px]] Formula 1 | list3 = {{nowrap begin}} {{flagicon|AUS}} [[Jack Brabham]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Alan Jones]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Nelson Piquet]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Alain Prost]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Denny Hulme]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Bruce McLaren]] {{nowrap end}} | group4 = [[File:Basketball pictogram.svg|20px]] Košarka | list4 = {{nowrap begin}} {{flagicon|BRA}} [[Nenê]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Leandro Barbosa]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Oscar Schmidt]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Anderson Varejão]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Tiago Splitter]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Jan Veselý]]{{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|DR Kongo}}{{flagicon|SAD}} [[Dikembe Mutombo]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Tony Parker]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Joakim Noah]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Boris Diaw]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Nicolas Batum]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Pape Sy]]{{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|LIT}} [[Arvydas Sabonis]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Sean Marks]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Steven Adams]]{{•w}} {{flagicon|PAN}} [[Rolando Frazer]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Aleksandar Belov]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Danny Ainge]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Red Auerbach]]{{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|SAD}} [[Larry Bird]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Chuck Cooper (košarkaš)|Chuck Cooper]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Bob Cousy]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[John Havlicek]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Tom Heinsohn]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Dennis Johnson]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[K. C. Jones]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Sam Jones (košarkaš)|Sam Jones]]{{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|SAD}} [[Kevin McHale (košarkaš)|Kevin McHale]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Robert Parish]]{{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Greivis Vásquez]] {{nowrap end}} | group5 = [[File:Fencing pictogram.svg|20px]] Mačevanje | list5 = {{nowrap begin}} {{flagicon|KUB}} [[Ramón Fonst]]{{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Rubén Limardo]] {{nowrap end}} | group6 = [[File:Swimming pictogram.svg|20px]] Plivanje | list6 = {{nowrap begin}} {{flagicon|AUS}} [[Ian Thorpe]]{{•w}} {{flagicon|CRC}} [[Claudia Poll]]{{•w}} {{flagicon|CRC}} [[Silvia Poll]] {{nowrap end}} | group7 = [[File:Rugby union pictogram.svg|20px]] Ragbi | list7 = {{nowrap begin}} {{flagicon|NZL}} [[Jonah Lomu]] {{nowrap end}} | group8 = [[File:Alpine skiing pictogram.svg|20px]] Skijanje | list8 = {{nowrap begin}} {{flagicon|GAN}} [[Kwame Nkrumah-Acheampong]] {{nowrap end}} | group9 = [[File:Tennis pictogram.svg|20px]] Tenis | list9 = {{nowrap begin}} {{flagicon|FRA}} [[Yannick Noah]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[René Lacoste]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Marion Bartoli]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Richard Gasquet]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Anthony Wilding]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Carlos Alcaraz]] {{nowrap end}} | group10 = [[File:Weightlifting pictogram.svg|20px]] Dizanje utega | list10 = {{nowrap begin}} {{flagicon|SIN}} [[Tan Howe Liang]] {{nowrap end}} | group11 = [[File:Table tennis pictogram.svg|20px]] Stolni tenis | list11 = {{nowrap begin}} {{flagicon|SIN}} [[Feng Tianwei]] {{nowrap end}} }} {{Navbox | name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | title = Doprinosi o rukometašima | listclass = hlist | group1 = Europa | list1 = {{nowrap begin}} {{flagicon|AUT}} [[Thomas Bauer]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Mykola Bilyk]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Robert Weber (rukometaš)|Robert Weber]]{{•w}} {{flagicon|BJE}} [[Sjargej Rutenka]]{{•w}} {{flagicon|BJE}} [[Jurij Šaucou]]{{•w}} {{flagicon|BJE}} [[Mihail Jakimovič]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Veselin Vujović]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Žarko Marković]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Rade Mijatović]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Miloš Vujović]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Vasko Ševaljević]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Branko Vujović]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Filip Jícha]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Jan Filip (rukometaš)|Jan Filip]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Ondřej Zdráhala]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Daniel Kubeš]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[David Juříček]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Flemming Ladefoged Hansen|Flemming Hansen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Søren Stryger]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Kasper Hvidt]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Jan Eiberg Jørgensen|Jan Jørgensen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Lasse Svan Hansen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Michael Damgaard]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Allan Damgaard]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Rasmus Lauge Schmidt]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Nikolaj Jacobsen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Magnus Landin]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Mathias Gidsel]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Anders Eggert]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Simon Pytlick]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Magnus Saugstrup]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Emil Jakobsen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Lukas Jørgensen]]{{•w}} {{flagicon|FRO}} [[Elias Ellefsen á Skipagøtu]]{{•w}} {{flagicon|FRO}} [[Hákun West av Teigum]]{{•w}} {{flagicon|GRU}} [[Giorgi Chovrebadze]]{{•w}} {{flagicon|HRV}} [[Marko Mamić]]{{•w}} {{flagicon|HRV}} [[Igor Karačić]]{{•w}} {{flagicon|HRV}} [[Zlatko Saračević]]{{•w}} {{flagicon|HRV}} [[Alvaro Načinović]]{{•w}} {{flagicon|HRV}} [[Ivan Martinović]]{{•w}} {{flagicon|HRV}} [[Goran Perkovac]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Guðjón Valur Sigurðsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Þórir Ólafsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Ólafur Stefánsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Aron Pálmarsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Alexander Petersson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Dagur Sigurðsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Snorri Steinn Guðjónsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Guðmundur Guðmundsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Kristján Andrésson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Ómar Ingi Magnússon]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Viktor Gísli Hallgrímsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Bjarki Már Elísson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Alfreð Gíslason]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Orri Freyr Þorkelsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Viggó Kristjánsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Gísli Þorgeir Kristjánsson]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Leo Prantner]]{{•w}} {{flagicon|LAT}} [[Dainis Krištopāns]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[László Nagy]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Gábor Császár]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Máté Lékai]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Timuzsin Schuch]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Bence Bánhidi]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[József Éles]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Roland Mikler]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Bence Imre]]{{•w}} {{flagicon|MAK}} [[Filip Lazarov]]{{•w}} {{flagicon|MAK}} [[Naumče Mojsovski]]{{•w}} {{flagicon|MAK}} [[Dejan Manaskov]]{{•w}} {{flagicon|MAK}} [[Stojanče Stoilov]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Kay Smits]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Luc Steins]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Rutger ten Velde]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Dani Baijens]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Arjen Versteijnen]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Niels Versteijnen]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Christian Berge]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Sander Sagosen]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Frank Løke]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Kent Robin Tønnesen]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Torbjørn Bergerud]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Christian O'Sullivan]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Bjarte Myrhol]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Kristian Bjørnsen]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Magnus Abelvik Rød]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Magnus Jøndal]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Håvard Tvedten]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Alexander Blonz]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[August Pedersen]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Hans Theilig]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Henning Fritz]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Daniel Stephan]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Uwe Gensheimer]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Andreas Wolff]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Tobias Reichmann]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Thomas Knorr]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Volker Zerbe]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Christian Sprenger]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Florian Kehrmann]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Stefan Kretzschmar]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Fabian Wiede]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Timo Kastening]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Hendrik Pekeler]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Christian Schwarzer]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Michael Kraus (rukometaš)|Michael Kraus]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Johannes Golla]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Juri Knorr]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Renārs Uščins]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Marko Grgić]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Sławomir Szmal]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Krzysztof Lijewski]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Marcin Lijewski]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Bartosz Jurecki]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Michał Jurecki]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Mariusz Jurkiewicz]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Mariusz Jurasik]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Carlos Resende]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Alfredo Quintana]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Rui Silva (rukometaš)|Rui Silva]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Paulo Pereira]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Pedro Portela]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Martim Costa]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Luís Frade]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[António Areia]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Salvador Salvador]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Gheorghe Gruia]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Dmitrij Kovaljev]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Konstantin Igropulo]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Timur Dibirov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Dmitrij Torgovanov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Eduard Kokšarov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Vasilij Kudinov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Denis Krivošljikov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Sergej Pogorelov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Dmitrij Žitnjikov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Valerij Gopin]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Sergej Kosorotov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Vladimir Maksimov (rukometaš)|Vladimir Maksimov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Andrej Lavrov]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Dragan Gajić]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Uroš Zorman]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Vid Kavtičnik]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Jure Dolenec]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Aleš Pajovič]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Blaž Janc]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Tettey Banfro]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Aleks Vlah]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Domen Novak (rukometaš)|Domen Novak]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Domen Makuc]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Momir Ilić]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Dragan Škrbić]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Mladen Bojinović]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Jovica Cvetković]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Žarko Šešum]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Arpad Šterbik]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Darko Stanić]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Rastko Stojković]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Ivan Nikčević]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Petar Nenadić]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Alberto Entrerríos]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Raúl Entrerríos]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Julen Aguinagalde]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Rafael Guijosa]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Viran Morros]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Talant Dujšebajev]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Andrei Xepkin]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Iker Romero]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Jaume Fort Mauri]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[David Barrufet]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Alex Dujšebajev]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Daniel Dujšebajev]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Jordi Ribera]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Ferrán Solé]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Jorge Maqueda]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Roberto García Parrondo]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Gonzalo Pérez de Vargas]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Mateo Garralda]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Enric Masip]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Aleix Gómez]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Gedeón Guardiola]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Daniel Fernández (rukometaš)|Daniel Fernández]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Marcos Fis]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Ian Barrufet]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Stefan Lövgren]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Magnus Wislander]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Ola Lindgren]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Staffan Olsson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Ljubomir Vranješ]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Peter Gentzel]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Magnus Andersson (rukometaš)|Magnus Andersson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Johan Jakobsson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Tomas Svensson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Tobias Karlsson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Kim Andersson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Johan Petersson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Erik Hajas]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Pierre Thorsson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Jerry Tollbring]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Niclas Ekberg]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Albin Lagergren]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Jesper Nielsen]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Jim Gottfridsson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Hampus Wanne]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Andreas Palicka]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Yngve Lamberg]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Dalibor Doder]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Per Carlén]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Oscar Bergendahl]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Eric Johansson (rukometaš)|Eric Johansson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Felix Claar]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Andy Schmid]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Marc Baumgartner]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Lenny Rubin]]{{•w}} {{flagicon|UK}} [[Steven Larsson]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Oleg Velikij]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Sergij Bilik]] {{nowrap end}} {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | listclass = hlist |group1 = {{flagicon|FRA}} Francuska |list1= {{nowrap begin}} [[Thierry Omeyer]]{{•w}} [[Nikola Karabatić]]{{•w}} [[Daniel Narcisse]]{{•w}} [[Didier Dinart]]{{•w}} [[Jérôme Fernandez]]{{•w}} [[Luc Abalo]]{{•w}} [[Claude Onesta]]{{•w}} [[Guillaume Gille]]{{•w}} [[Joël Abati]]{{•w}} [[Guillaume Joli]]{{•w}} [[William Accambray]]{{•w}} [[Bruno Martini (rukometaš)|Bruno Martini]]{{•w}} [[Grégory Anquetil]]{{•w}} [[Jackson Richardson]]{{•w}} [[Olivier Girault]]{{•w}} [[Andrej Golić]]{{•w}} [[Patrick Cazal]]{{•w}} [[Stéphane Stoecklin]]{{•w}} [[Bertrand Gille]]{{•w}} [[Michaël Guigou]]{{•w}} [[Cédric Sorhaindo]]{{•w}} [[Sébastien Bosquet]]{{•w}} [[Xavier Barachet]]{{•w}} [[Mathieu Grébille]]{{•w}} [[Cyril Dumoulin]]{{•w}} [[Kentin Mahé]]{{•w}} [[Cédric Burdet]]{{•w}} [[Franck Junillon]]{{•w}} [[Laurent Puigségur]]{{•w}} [[Daouda Karaboué]]{{•w}} [[Samuel Honrubia]]{{•w}} [[Frédéric Volle]]{{•w}} [[Kevynn Nyokas]]{{•w}} [[Grégoire Detrez]]{{•w}} [[Arnaud Bingo]]{{•w}} [[Bertrand Roiné]]{{•w}} [[Sébastien Ostertag]]{{•w}} [[Alain Portes]]{{•w}} [[Daniel Costantini]]{{•w}} [[Denis Lathoud]]{{•w}} [[Stéphane Plantin]]{{•w}} [[Christian Gaudin]]{{•w}} [[Philippe Gardent]]{{•w}} [[Patrice Canayer]]{{•w}} [[Pascal Mahé]]{{•w}} [[Cédric Paty]]{{•w}} [[Sylvain Nouet]]{{•w}} [[Thimothey N'Guessan]]{{•w}} [[Valentin Porte]]{{•w}} [[Igor Anić]]{{•w}} [[Vincent Gérard]]{{•w}} [[Olivier Nyokas]]{{•w}} [[Ludovic Fabregas]]{{•w}} [[Benoît Kounkoud]]{{•w}} [[Théo Derot]]{{•w}} [[Nedim Remili]]{{•w}} [[Adrien Dipanda]]{{•w}} [[Dika Mem]]{{•w}} [[Raphaël Caucheteux]]{{•w}} [[Melvyn Richardson]]{{•w}} [[Hugo Descat]]{{•w}} [[Guéric Kervadec]]{{•w}} [[Philippe Debureau]]{{•w}} [[Nicolas Tournat]]{{•w}} [[Yann Genty]]{{•w}} [[Romain Lagarde]]{{•w}} [[Dylan Nahi]]{{•w}} [[Aymeric Minne]]{{•w}} [[Yanis Lenne]]{{•w}} [[Thibaut Briet]]{{•w}} [[Elohim Prandi]]{{•w}} [[Rémi Desbonnet]]{{•w}} [[Samir Bellahcene]]{{•w}} [[Karl Konan]]{{•w}} [[Charles Bolzinger]] {{nowrap end}} }} | group2 = Afrika | list2 = {{nowrap begin}} {{flagicon|ALŽ}} [[Salah Bouchekriou]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Salim Nedjel Hammou]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Messaoud Berkous]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Hassan Mustafa]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Husein Zaki]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Ahmed al-Ahmar]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Jahia Omar]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Ali Zein]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Ibrahim al-Masri]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Jehia al-Dera]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Seif al-Dera]]{{•w}} {{flagicon|COD}} [[Gauthier Mvumbi]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Wael Jallouz]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Issam Tej]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Wissem Hmam]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Amine Bannour]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Islem Jbeli]]{{•w}} {{flagicon|ZEL}} [[Leandro Semedo]]{{•w}} {{flagicon|ZEL}} [[Délcio Pina]] {{nowrap end}} | group3 = Azija i Oceanija | list3 = {{nowrap begin}} {{flagicon|AUS}} [[Bevan Calvert]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Ognjen Matić]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Taip Ramadani]]{{•w}} {{flagicon|BHR}} [[Husein al-Sajad]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Jin Watanabe (rukometaš)|Jin Watanabe]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Kyung-Shin Yoon]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Jae-Won Kang]]{{•w}} {{flagicon|KAT}} [[Ahmad Madadi]]{{•w}} {{flagicon|KUV}} [[Seif al-Davani]] {{nowrap end}} | group4 = Amerike | list4 = {{nowrap begin}} {{flagicon|ARG}} [[Eduardo Gallardo]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Diego Simonet]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Pablo Simonet]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Sebastián Simonet]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[James Parker (rukometaš)|James Parker]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Leonel Maciel]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Thiagus dos Santos]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Jean-Pierre Dupoux]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Haniel Langaro]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Rudolph Hackbarth]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Rodrigo Salinas Muñoz]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Erwin Feuchtmann]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Esteban Salinas]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Rafael Capote]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Rolando Uríos]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Carlos Pérez (rukometaš)|Carlos Pérez]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Roberto Julián Duranona]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Julio Fis]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Frankis Marzo]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Ian Hüter]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Patrick Hüter]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Gary Hines]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Samuel Hoddersen]] {{nowrap end}} }} {{Navbox | name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | title = Doprinosi o nogometašima | groupstyle = background-color:#AAD0FF; text-align:center; border:1px solid silver; | listclass = hlist | group1 = Europa | list1 = {{nowrap begin}} {{flagicon|ALB}} [[Lorik Cana]]{{•w}} {{flagicon|ALB}} [[Armando Sadiku]]{{•w}} {{flagicon|ALB}} [[Klaus Gjasula]]{{•w}} {{flagicon|ALB}} [[Qazim Laçi]]{{•w}} {{flagicon|ALB}} [[Nedim Bajrami]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Alessandro Schöpf]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Aleksandar Dragović]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Stefan Lainer]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Michael Gregoritsch]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Christoph Baumgartner]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Saša Kalajdžić]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Maximilian Wöber]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Gernot Trauner]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Alex Manninger]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Romano Schmid]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Kevin De Bruyne]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Marouane Fellaini]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Romelu Lukaku]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Dries Mertens]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Divock Origi]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Jan Vertonghen]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Axel Witsel]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Radja Nainggolan]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Toby Alderweireld]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Michy Batshuayi]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Yannick Carrasco]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Eden Hazard]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Adnan Januzaj]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Nacer Chadli]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Thomas Meunier]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Thibaut Courtois]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Thorgan Hazard]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Alexis Saelemaekers]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Leandro Trossard]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Charles De Ketelaere]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Hans Vanaken]]{{•w}} {{flagicon|BUG}} [[Dimitar Berbatov]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Mirko Vučinić]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Predrag Mijatović]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Boban Bajković]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Dragoslav Jevrić]]{{•w}} {{flagicon|ČSSR}} [[Oldřich Nejedlý]]{{•w}} {{flagicon|ČSSR}} [[Antonín Panenka]]{{•w}} {{flagicon|ČSSR}} [[Josef Masopust]]{{•w}} {{flagicon|ČSSR}} [[Ivo Viktor]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Václav Pilař]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Petr Jiráček]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Jan Laštůvka]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Tomáš Hübschman]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Petr Čech]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Tomáš Rosický]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Jan Koller]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Karel Poborský]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Tomáš Necid]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Milan Škoda]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Patrik Schick]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Tomáš Holeš]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Robin Hranáč]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Lukáš Provod]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Ladislav Krejčí (fudbaler, rođen 1999.)|Ladislav Krejčí]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Michal Sadílek]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Nicklas Bendtner]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Michael Krohn-Dehli]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Yussuf Poulsen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Christian Eriksen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Simon Kjær]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Mathias Jørgensen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Nicolai Jørgensen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Lasse Schöne]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Pierre-Emile Højbjerg]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Mikkel Damsgaard]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Andreas Christensen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Joakim Mæhle]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Kasper Dolberg]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Martin Braithwaite]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Thomas Delaney]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Morten Hjulmand]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Bobby Charlton]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Kevin Keegan]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Paul Ince]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Gary Lineker]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Geoff Hurst]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Gordon Banks]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Peter Shilton]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[David Seaman]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Glen Johnson]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Danny Welbeck]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Theo Walcott]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[John Terry]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Steven Gerrard]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Gary Neville]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Owen Hargreaves]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Ashley Young]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Ashley Cole]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Joleon Lescott]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Wayne Rooney]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Sol Campbell]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Daniel Sturridge]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Raheem Sterling]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Luke Shaw]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Eric Dier]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Jamie Vardy]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Jack Grealish]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Marcus Rashford]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Harry Kane]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Jesse Lingard]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Kieran Trippier]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Jordan Henderson]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Harry Maguire]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Dele Alli]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Jude Bellingham]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Bukayo Saka]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Ezri Konsa]]{{•w}} {{flagicon|EST}} [[Andres Oper]]{{•w}} {{flagicon|EST}} [[Martin Reim]]{{•w}} {{flagicon|FIN}} [[Joel Pohjanpalo]]{{•w}} {{flagicon|FIN}} [[Lukáš Hrádecký]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Fabien Barthez]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Lilian Thuram]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Marcus Thuram]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Patrick Vieira]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Thierry Henry]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Alou Diarra]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Claude Makélélé]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Florent Malouda]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Vikash Dhorasoo]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Alain Giresse]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Didier Deschamps]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Raymond Kopa]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Marius Trésor]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Marcel Desailly]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Luis Fernández]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Aimé Jacquet]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Nicolas Anelka]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Bixente Lizarazu]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Youri Djorkaeff]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Jean Vincent (fudbaler)|Jean Vincent]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Sylvain Wiltord]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Hugo Lloris]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Manuel Amoros]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Robert Pirès]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Franck Ribéry]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[David Trézéguet]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Raymond Domenech]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Samir Nasri]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Jérémy Ménez]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Yohan Cabaye]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Laurent Blanc]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Éric Abidal]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Olivier Giroud]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Blaise Matuidi]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Paul Pogba]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Moussa Sissoko]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Mathieu Valbuena]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Dimitri Payet]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Kingsley Coman]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Patrice Evra]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Antoine Griezmann]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Kylian Mbappé]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Benjamin Pavard]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Raphaël Varane]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Samuel Umtiti]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Presnel Kimpembe]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Adrien Rabiot]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Aurélien Tchouaméni]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Théo Hernandez]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Randal Kolo Muani]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Willy Sagnol]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Bradley Barcola]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[William Saliba]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Mike Maignan]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Youssouf Fofana (francuski fudbaler)|Youssouf Fofana]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Ousmane Dembélé]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Michael Olise]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Dayot Upamecano]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[Sokratis Papastatopulos]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[Jorgos Karagunis]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[Kostas Fortunis]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[Teofanis Gekas]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[Andreas Samaris]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[Konstantinos Mitroglu]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[Lazaros Hristodulopulos]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[José Holebas]]{{•w}} {{flagicon|GRU}} [[Georges Mikautadze]]{{•w}} {{flagicon|GRU}} [[Giorgi Mamardašvili]]{{•w}} {{flagicon|IRS}} [[Sean St Ledger]]{{•w}} {{flagicon|IRS}} [[Ciaran Clark]]{{•w}} {{flagicon|IRS}} [[Wes Hoolahan]]{{•w}} {{flagicon|IRS}} [[Robbie Brady]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Gylfi Sigurðsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Birkir Bjarnason]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Birkir Már Sævarsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Jón Daði Böðvarsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Arnór Ingvi Traustason]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Kolbeinn Sigþórsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Ragnar Sigurðsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Alfreð Finnbogason]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Gianluigi Buffon]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Antonio Cassano]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Mario Balotelli]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Riccardo Montolivo]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Antonio Nocerino]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Alessandro Diamanti]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Roberto Di Matteo]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Antonio Di Natale]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Andrea Pirlo]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Claudio Marchisio]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Graziano Pellè]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Emanuele Giaccherini]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Éder (italijanski fudbaler)|Éder]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Giorgio Chiellini]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Leonardo Bonucci]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Andrea Barzagli]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Marco Parolo]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Lorenzo Insigne]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Mattia De Sciglio]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Simone Zaza]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Matteo Darmian]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Manuel Locatelli]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Matteo Pessina]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Federico Chiesa]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Andrea Belotti]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Jorge Luiz Frello Filho|Jorginho]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Federico Bernardeschi]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Domenico Berardi]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Gianluigi Donnarumma]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Leonardo Spinazzola]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Alessandro Bastoni]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Riccardo Calafiori]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Mattia Zaccagni]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Gábor Király]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Zoltán Stieber]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Ádám Szalai]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Balázs Dzsudzsák]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Zoltán Gera]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Attila Fiola]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[András Schäfer]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Barnabás Varga]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Kevin Csoboth]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Sándor Kocsis]]{{•w}} {{flagicon|MAK}} [[Ivan Tričkovski]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Edwin van der Sar]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Dirk Kuijt]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Ruud van Nistelrooij]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Marco van Basten]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Wesley Sneijder]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Giovanni van Bronckhorst]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Robin van Persie]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Bert van Marwijk]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Jetro Willems]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Arjen Robben]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Stefan de Vrij]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Jasper Cillessen]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Memphis Depay]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Leroy Fer]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Klaas-Jan Huntelaar]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Ron Vlaar]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Daley Blind]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Steven Berghuis]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Teun Koopmeiners]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Luuk de Jong]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Georginio Wijnaldum]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Patrick Kluivert]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Maarten Stekelenburg]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Wout Weghorst]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Denzel Dumfries]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Cody Gakpo]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Davy Klaassen]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Donyell Malen]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Xavi Simons]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Crysencio Summerville]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Brian Brobbey]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Jan Paul van Hecke]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Quinten Timber]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Justin Kluivert]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Leo Østigård]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Marcus Holmgren Pedersen]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Thelo Aasgaard]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Jørgen Strand Larsen]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Antonio Nusa]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Andreas Schjelderup]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Miroslav Klose]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Jens Lehmann]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Michael Ballack]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Sami Khedira]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Marco Reus]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Arne Friedrich]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Philipp Lahm]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Marko Marin]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Lukas Podolski]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Jürgen Klopp]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Mario Gómez]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Manuel Neuer]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} {{nowrap|[[Bastian Schweinsteiger]]}}{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Thomas Müller]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Mats Hummels]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[André Schürrle]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Joachim Löw]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Shkodran Mustafi]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Jérôme Boateng]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Julian Draxler]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Joshua Kimmich]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Jonas Hector]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Robin Gosens]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Leon Goretzka]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Youssoufa Moukoko]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Niclas Füllkrug]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Florian Wirtz]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Jamal Musiala]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Robert Andrich]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Antonio Rüdiger]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Emre Can]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Deniz Undav]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Nico Schlotterbeck]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Felix Nmecha]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Nathaniel Brown (fudbaler)|Nathaniel Brown]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Jonathan Tah]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Nadiem Amiri]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Nick Woltemade]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Bartosz Bosacki]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Łukasz Fabiański]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Artur Boruc]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Tomasz Kuszczak]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Mariusz Lewandowski]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Piotr Giza]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Ireneusz Jeleń]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Jakub Błaszczykowski]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Włodzimierz Smolarek]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Robert Lewandowski]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Arkadiusz Milik]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Kamil Glik]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Grzegorz Krychowiak]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Thiago Cionek]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Jan Bednarek]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Karol Linetty]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Piotr Zieliński]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Kacper Kozłowski (fudbaler)|Kacper Kozłowski]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Adam Buksa]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Krzysztof Piątek]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Grzegorz Lato]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Képler Laveran Lima Ferreira|Pepe]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[José Mourinho]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Luís Figo]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Cristiano Ronaldo]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Silvestre Varela]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Hélder Postiga]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[João Moutinho]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Bruno Alves]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Renato Sanches]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Ricardo Quaresma]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Éder (portugalski fudbaler)|Éder]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Rui Patrício]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Raphaël Guerreiro]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Diogo Jota]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Ricardo Horta]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Gonçalo Ramos]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Francisco Conceição]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[João Neves]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Mircea Lucescu]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Răzvan Raţ]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Ciprian Marica]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Bogdan Stancu]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Vlad Chiricheș]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Răzvan Marin]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Denis Drăguș]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Nicolae Stanciu (fudbaler, rođen 1993.)|Nicolae Stanciu]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Gheorghe Hagi]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Roman Pavljučenko]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Konstantin Zirjanov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Andrej Aršavin]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Dmitri Torbinski]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Alan Dzagojev]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Roman Širokov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Aleksandar Kokorin]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Aleksandar Keržakov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Vasilij Berezucki]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Aleksej Berezucki]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Sergej Ignaševič]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Denis Glušakov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Denis Čerišev]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Artem Dzjuba]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Fjodor Smolov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Mário Fernandes (fudbaler)|Mário Fernandes]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Daler Kuzjajev]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Aleksej Mirančuk]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Rinat Dasajev]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Oleg Saljenko]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Valentin Ivanov (sovjetski fudbaler)|Valentin Kozmič Ivanov]]{{•w}} {{flagicon|SJI}} [[Gareth McAuley]]{{•w}} {{flagicon|SJI}} [[Niall McGinn]]{{•w}} {{flagicon|SMK}} [[Ezđan Alioski]]{{•w}} {{flagicon|SLK}} [[Ondrej Duda]]{{•w}} {{flagicon|SLK}} [[Vladimír Weiss (fudbaler rođen 1989.)|Vladimír Weiss III]]{{•w}} {{flagicon|SLK}} [[Marek Hamšík]]{{•w}} {{flagicon|SLK}} [[Martin Dúbravka]]{{•w}} {{flagicon|SLK}} [[Juraj Kucka]]{{•w}} {{flagicon|SLK}} [[Ivan Schranz]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Erik Janža]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Josip Iličić]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Jure Balkovec]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Milan Jovanović]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Marko Pantelić]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Miloš Krasić]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Zdravko Kuzmanović]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Vladan Lukić]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Ilija Petković]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Filip Kasalica]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Dragan Stojković]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Branislav Ivanović]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Boško Janković]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Vlada Avramov]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Aleksandar Mitrović (fudbaler)|Aleksandar Mitrović]]{{•w}} {{flagicon|ŠKO}} [[Callum McGregor]]{{•w}} {{flagicon|ŠKO}} [[Ryan Porteous]]{{•w}} {{flagicon|ŠKO}} [[John McGinn]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Juan Gutiérrez Moreno|Juanito]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[David de Gea]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Cesc Fàbregas]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Javier Clemente]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[David Silva]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Jesús Navas]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Xabi Alonso]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Gerard Piqué]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Sergio Ramos]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Jordi Alba]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Álvaro Morata]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Nolito]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Nacho (fudbaler rođen 1990.)|Nacho]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Diego Costa]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Iago Aspas]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Isco]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Koke (fudbaler rođen 1992.)|Koke]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[José Antonio Reyes]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Gerard Moreno (fudbaler)|Gerard Moreno]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Aymeric Laporte]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Pablo Sarabia]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Ferran Torres]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Pedri]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Mikel Oyarzabal]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Rodri (fudbaler, rođen 1996.)|Rodri]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Marco Asensio]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Carlos Soler (fudbaler)|Carlos Soler]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Fabián Ruiz]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Lamine Yamal]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Nico Williams]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Robin Le Normand]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Mikel Merino]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Álex Baena]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Luis de la Fuente (fudbaler, rođen 1961.)|Luis de la Fuente]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Viktor Claesson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Andreas Isaksson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Olof Mellberg]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Sebastian Larsson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Zlatan Ibrahimović]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Andreas Granqvist]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Ola Toivonen]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Ludwig Augustinsson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Emil Forsberg]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Sven-Göran Eriksson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Viktor Gyökeres]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Mattias Svanberg]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Anthony Elanga]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Yasin Ayari]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Blerim Džemaili]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Ludovic Magnin]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Admir Mehmedi]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Haris Seferović]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Granit Xhaka]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Xherdan Shaqiri]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Breel Embolo]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Fabian Schär]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Stephan Lichtsteiner]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Ricardo Rodríguez (fudbaler)|Ricardo Rodríguez]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Steven Zuber]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Josip Drmić]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Yann Sommer]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Manuel Akanji]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Ruben Vargas]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Denis Zakaria]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Remo Freuler]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Michel Aebischer]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Kwadwo Duah]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Dan Ndoye]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Zeki Amdouni]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Miro Muheim]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Johan Manzambi]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Cedric Itten]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Nihat Kahveci]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Semih Şentürk]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Volkan Demirel]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Uğur Boral]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Hamit Altıntop]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Emre Mor]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Ozan Tufan]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Burak Yılmaz]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Merih Demiral]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Çağlar Söyüncü]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Ahmet Yılmaz Çalık]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Halil Dervişoğlu]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[İrfan Kahveci]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Kerem Aktürkoğlu]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Mert Müldür]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Samet Akaydin]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Hakan Çalhanoğlu]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Cenk Tosun]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Kaan Ayhan]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Andrij Ševčenko]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Andrij Pjatov]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Oleksandr Šovkovski]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Bohdan Šust]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Andrij Vorobjej]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Anatolij Timoščuk]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Oleh Husjev]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Maksim Kalinjičenko]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Oleksij Bjelik]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Vjačeslav Ševčuk]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Andrij Jarmolenko]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Roman Jaremčuk]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Ruslan Malinovskij]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Artem Dovbik]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Mikola Šaparenko]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Oleg Blohin]]{{•w}} {{flagicon|WAL}} [[Hal Robson-Kanu]]{{•w}} {{flagicon|WAL}} [[Neil Taylor (fudbaler)|Neil Taylor]]{{•w}} {{flagicon|WAL}} [[Ashley Williams (fudbaler)|Ashley Williams]]{{•w}} {{flagicon|WAL}} [[Sam Vokes]]{{•w}} {{flagicon|WAL}} [[Joe Allen (fudbaler rođen 1990.)|Joe Allen]]{{•w}} {{flagicon|WAL}} [[Kieffer Moore]]{{•w}} {{flagicon|WAL}} [[Connor Roberts (fudbaler, rođen 1995.)|Connor Roberts]] {{nowrap end}} | group2 = Afrika | list2 = {{nowrap begin}} {{flagicon|ANG}} [[Luís Oliveira Gonçalves]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Flávio da Silva Amado|Flávio]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Akwá]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Manucho]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Nando Rafael]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Rui Marques]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Gilberto (angolski fudbaler)|Gilberto]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Abdelmoumene Djabou]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Islam Slimani]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Yacine Brahimi]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Sofiane Feghouli]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Rafik Halliche]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Nadhir Benbouali]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Amine Gouiri]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Rafik Belghali]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Stéphane Sessègnon]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Moussa Latoundji]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Oumar Tchomogo]]{{•w}} {{flagicon|COD}} [[Yoane Wissa]]{{•w}} {{flagicon|COD}} [[Fiston Mayele]]{{•w}} {{flagicon|COD}} [[Brian Cipenga]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Mohamed Salah]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Ahmed Fathi]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Essam al-Hadari]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Imam Ašur]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Muhammad Hani]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Mustafa Ziko]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Trézéguet (egipatski fudbaler)|Trézéguet]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Mahmud Saber]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Rami Rabia]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Hosam Abdelmagid]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Jaser Ibrahim]]{{•w}} {{flagicon|Zlatna Obala}} [[Arthur Wharton]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Sammy Adjei]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Samuel Kuffour]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Stephen Appiah]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Kevin-Prince Boateng]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Emmanuel Frimpong]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Tony Yeboah]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Abedi Pele]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Asamoah Gyan]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Sulley Muntari]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Richard Kingson]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[André Ayew]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[John Boye]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Osman Bukari]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Mohammed Kudus]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Mohammed Salisu]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Iñaki Williams]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Caleb Yirenkyi]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Derrick Luckassen]]{{•w}} {{flagicon|JAR}} [[Teboho Mokoena (fudbaler, rođen 1997.)|Teboho Mokoena]]{{•w}} {{flagicon|JAR}} [[Sphephelo Sithole]]{{•w}} {{flagicon|JAR}} [[Themba Zwane]]{{•w}} {{flagicon|JAR}} [[Thapelo Maseko]]{{•w}} {{flagicon|JAR}} [[Jayden Adams]]{{•w}} {{flagicon|CMR}} [[Joël Matip]]{{•w}} {{flagicon|CMR}} [[Roger Milla]]{{•w}} {{flagicon|CMR}} [[Jean-Charles Castelletto]]{{•w}} {{flagicon|CMR}} [[Eric Maxim Choupo-Moting]]{{•w}} {{flagicon|CMR}} [[Vincent Aboubakar]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Aziz Bouhaddouz]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Khalid Boutaïb]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Youssef En-Nesyri]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Nayef Aguerd]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Hakim Ziyech]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Romain Saïss]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Zakaria Aboukhlal]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Badr Benoun]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Abdelhamid Sabiri]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Achraf Dari]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Ismael Saibari]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Gessime Yassine]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Soufiane Rahimi]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Yassine Bounou]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Issa Diop (fudbaler)|Issa Diop]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Neil El Aynaoui]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Chemsdine Talbi]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Azzedine Ounahi]]{{•w}} {{flagicon|Nigerija}} [[Joseph Yobo]]{{•w}} {{flagicon|Nigerija}} [[Ahmed Musa]]{{•w}} {{flagicon|Nigerija}} [[Victor Moses]]{{•w}} {{flagicon|NGA}} [[Oghenekaro Etebo]]{{•w}} {{flagicon|CIV}} [[Didier Drogba]]{{•w}} {{flagicon|CIV}} [[Wilfried Bony]]{{•w}} {{flagicon|CIV}} [[Gervinho]]{{•w}} {{flagicon|CIV}} [[Amad Diallo]]{{•w}} {{flagicon|CIV}} [[Franck Kessié]]{{•w}} {{flagicon|CIV}} [[Nicolas Pépé]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Ibrahima Gueye]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[M'Baye Niang]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Sadio Mané]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Moussa Wagué]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Kalidou Koulibaly]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Famara Diédhiou]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Boulaye Dia]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Bamba Dieng]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Ibrahim Mbaye]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Pape Gueye]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Habib Diarra]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Iliman Ndiaye]]{{•w}} {{flagicon|TOG}} [[Kossi Agassa]]{{•w}} {{flagicon|TOG}} [[Alaixys Romao]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Ferjani Sassi]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Yassine Meriah]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Wahbi Khazri]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Dylan Bronn]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Fakhreddine Ben Youssef]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Omar Rekik]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Ellyes Skhiri]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Hazem Mastouri]]{{•w}} {{flagicon|ZEL}} [[Vozinha]]{{•w}} {{flagicon|ZEL}} [[Hélio Varela]]{{•w}} {{flagicon|ZEL}} [[Kevin Pina (fudbaler)|Kevin Pina]]{{•w}} {{flagicon|ZEL}} [[Diney (fudbaler, rođen 1995.)|Diney]]{{•w}} {{flagicon|ZEL}} [[Deroy Duarte]]{{•w}} {{flagicon|ZEL}} [[Laros Duarte]]{{•w}} {{flagicon|ZEL}} [[Sidny Lopes Cabral]] {{nowrap end}} | group3 = Azija i Oceanija | list3 = {{nowrap begin}} {{flagicon|AUS}} [[Tim Cahill]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Mark Schwarzer]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Archie Thompson]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Harry Kewell]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Mile Jedinak]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Mark Bresciano]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Aziz Behich]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Daniel Arzani]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Craig Goodwin]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Mathew Leckie]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Connor Metcalfe]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Nestory Irankunda]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Cameron Burgess]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Harry Souttar]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Jackson Irvine]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Awer Mabil]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Lucas Herrington]]{{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Roy Krishna]]{{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Esala Masi]]{{•w}} {{flagicon|IRK}} [[Ejman Husein]]{{•w}} {{flagicon|IRN}} [[Mohammad Mohebi]]{{•w}} {{flagicon|IRN}} [[Reza Gučan-Nežad]]{{•w}} {{flagicon|IRN}} [[Mehdi Taremi]]{{•w}} {{flagicon|IRN}} [[Karim Ansarifard]]{{•w}} {{flagicon|IRN}} [[Ruzbeh Češmi]]{{•w}} {{flagicon|IRN}} [[Ramin Rezaijan]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Hidetoshi Nakata]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Keisuke Honda]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Shinji Okazaki]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Ao Tanaka]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Kaoru Mitoma]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Daizen Maeda]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Keito Nakamura]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Daichi Kamada]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Ayase Ueda]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Kaishū Sano]]{{•w}} {{flagicon|JOR}} [[Ali Alvan]]{{•w}} {{flagicon|JOR}} [[Jazan al-Arab]]{{•w}} {{flagicon|JOR}} [[Nizar al-Rašdan]]{{•w}} {{flagicon|JOR}} [[Musa al-Taamri]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Koo Ja-cheol]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Lee Keun-ho]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Son Heung-min]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Hong Myeong-bo]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Kim Young-gwon]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Jo Gyu-seong]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Hwang Hui-chan]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Baek Seung-ho]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Hwang In-beom]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[O Hyeon-gyu]]{{•w}} {{flagicon|KAT}} [[Sād al-Šēb]]{{•w}} {{flagicon|KAT}} [[Mohammed Muntari]]{{•w}} {{flagicon|KAT}} [[Boualem Khoukhi]]{{•w}} {{flagicon|KAT}} [[Mohamed Manai]]{{•w}} {{flagicon|KAT}} [[Mahmud Abu Nada]]{{•w}} {{flagicon|KAT}} [[Hasan al-Hejdus]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Shane Smeltz]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Elijah Just]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Finn Surman]]{{•w}} {{flagicon|SAU}} [[Salman al-Faradž]]{{•w}} {{flagicon|SAU}} [[Fahad al-Muvalad]]{{•w}} {{flagicon|SAU}} [[Salem al-Davsari]]{{•w}} {{flagicon|SAU}} [[Saleh al-Šehri]]{{•w}} {{flagicon|SAU}} [[Abdulelah al-Amri]]{{•w}} {{flagicon|SAU}} [[Hassan al-Tambakti]]{{•w}} {{flagicon|Sjeverna Koreja}} [[Ji Yun-Nam]]{{•w}} {{flagicon|Sjeverna Koreja}} [[Pak Sŭng-jin]]{{•w}} {{flagicon|Sjeverna Koreja}} [[Ri Dong-un]]{{•w}} {{flagicon|Sjeverna Koreja}} [[Yang Sŭng-kuk]]{{•w}} {{flagicon|UZB}} [[Abbosbek Fayzullayev]]{{•w}} {{flagicon|UZB}} [[Eldor Shomurodov]]{{•w}} {{flagicon|UZB}} [[Abduvohid Neʼmatov]] {{nowrap end}} | group4 = Amerike | list4 = {{nowrap begin}} {{flagicon|CUW}} [[Livano Comenencia]]{{•w}} {{flagicon|HAI}} [[Wilson Isidor]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Noel Valladares]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Carlo Costly]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Maynor Figueroa]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[José Cardona]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Porfirio Armando Betancourt]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Gilberto Yearwood]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Wilson Palacios]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Milton Palacios]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Jerry Palacios]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Johnny Palacios]]{{•w}} {{flagicon|KAN}} [[Alphonso Davies]]{{•w}} {{flagicon|KAN}} [[Atiba Hutchinson]]{{•w}} {{flagicon|KAN}} [[Cyle Larin]]{{•w}} {{flagicon|KAN}} [[Nathan Saliba]]{{•w}} {{flagicon|KAN}} [[Promise David]]{{•w}} {{flagicon|KAN}} [[Stephen Eustáquio]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Paulo Wanchope]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Joel Campbell]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Walter Centeno]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Rolando Fonseca]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Óscar Duarte]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Marco Ureña]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Bryan Ruiz]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Celso Borges]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Giancarlo González]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Christian Bolaños]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Michael Umaña]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Kendall Waston]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Yeltsin Tejeda]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Keysher Fuller]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Juan Pablo Vargas]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Tomás Fernández]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[José Magriñá]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Héctor Socorro]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Oribe Peralta]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Rafael Márquez]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Andrés Guardado]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Javier Hernández Balcázar|Javier Hernández]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Giovani dos Santos]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Hirving Lozano]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Edson Álvarez]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Henry Martín]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Luis Chávez (fudbaler)|Luis Chávez]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Gilberto Mora (fudbaler, rođen 2008.)|Gilberto Mora]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Julián Quiñones]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Raúl Jiménez]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Luis Romo]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Álvaro Fidalgo]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Mateo Chávez]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Guillermo Ochoa]]{{•w}} {{flagicon|PAN}} [[Felipe Baloy]]{{•w}} {{flagicon|PAN}} [[Aníbal Godoy]]{{•w}} {{flagicon|PAN}} [[Luis Tejada]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Clint Dempsey]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[John Anthony Brooks|John Brooks]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Jermaine Jones]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Julian Green]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Timothy Weah]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Haji Wright]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Folarin Balogun]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Giovanni Reyna]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Tim Ream]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Alex Freeman]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Sebastian Berhalter]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Auston Trusty]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Malik Tillman]]{{•w}} {{flagicon|TIT}} [[Dwight Yorke]] {{flagicon|ARG}} [[Diego Maradona]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Marcos Rojo]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Ezequiel Garay]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Gabriel Mercado]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Enzo Fernández (fudbaler, rođen 2001.)|Enzo Fernández]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Alexis Mac Allister]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Julián Álvarez (fudbaler)|Julián Álvarez]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Nahuel Molina]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Gonzalo Montiel]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Leandro Paredes]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Giovani Lo Celso]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Dida]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Adriano]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Kaká]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Pelé]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Marcelo]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Oscar (fudbaler rođen 1991)|Oscar]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[David Luiz]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Fernandinho (fudbaler)|Fernandinho]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Thiago Silva]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Willian Borges da Silva|Willian]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Hulk (fudbaler)|Hulk]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Zico]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Leônidas da Silva]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Leovegildo Lins da Gama Júnior|Júnior]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Philippe Coutinho]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Paulinho]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Renato Augusto]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Richarlison]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Lucas Paquetá]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Rodrygo]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Pedro (fudbaler, rođen 1997.)|Pedro]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Marquinhos]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Matheus Cunha]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Alexis Sánchez]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Jean Beausejour]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Jorge Valdívia]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Charles Aránguiz]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Mauricio Pinilla]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Gonzalo Jara]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Marcelo Díaz]]{{•w}} {{flagicon|EKV}} [[Enner Valencia]]{{•w}} {{flagicon|EKV}} [[Hernán Galíndez]]{{•w}} {{flagicon|EKV}} [[Piero Hincapié]]{{•w}} {{flagicon|EKV}} [[Jeremy Sarmiento]]{{•w}} {{flagicon|EKV}} [[Moisés Caicedo]]{{•w}} {{flagicon|EKV}} [[Gonzalo Plata]]{{•w}} {{flagicon|EKV}} [[Nilson Angulo]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Mario Yepes]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Pablo Armero]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Teófilo Gutiérrez]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[James Rodríguez]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Juan Guillermo Cuadrado|Juan Cuadrado]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Jackson Martínez]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Juan Fernando Quintero|Juan Quintero]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Carlos Sánchez Moreno|Carlos Sánchez]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Faryd Mondragón]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Yerry Mina]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Carlos Bacca]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Mateus Uribe]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Luis Muriel]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Radamel Falcao]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Daniel Muñoz (fudbaler)|Daniel Muñoz]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Jaminton Campaz]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Jhon Arias (fudbaler)|Jhon Arias]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Davinson Sánchez]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Cucho Hernández]]{{•w}} {{flagicon|PAR}} [[José Luis Chilavert]]{{•w}} {{flagicon|PAR}} [[Damián Bobadilla]]{{•w}} {{flagicon|PAR}} [[Maurício (fudbaler, rođen 2001.)|Maurício]]{{•w}} {{flagicon|PAR}} [[Matías Galarza (paragvajski fudbaler)|Matías Galarza]]{{•w}} {{flagicon|PAR}} [[José Canale]]{{•w}} {{flagicon|PAR}} [[Fabián Balbuena]]{{•w}} {{flagicon|PAR}} [[Antonio Sanabria]]{{•w}} {{flagicon|PAR}} [[Gustavo Gómez]]{{•w}} {{flagicon|PAR}} [[Julio Enciso (fudbaler, rođen 2004.)|Julio Enciso]]{{•w}} {{flagicon|PER}} [[Christian Cueva]]{{•w}} {{flagicon|PER}} [[André Carrillo]]{{•w}} {{flagicon|PER}} [[Paolo Guerrero]]{{•w}} {{flagicon|PER}} [[Teófilo Cubillas]]{{•w}} {{flagicon|SUR}} [[Humphrey Mijnals]]{{•w}} {{flagicon|SUR}} [[André Kamperveen]]{{•w}} {{flagicon|SUR}} [[Kenneth Kluivert]]{{•w}} {{flagicon|URU}} [[Maximiliano Pereira|Maxi Pereira]]{{•w}} {{flagicon|URU}} [[José María Giménez]]{{•w}} {{flagicon|URU}} [[Pedro Rocha]]{{•w}} {{flagicon|URU}} [[Giorgian de Arrascaeta]]{{•w}} {{flagicon|URU}} [[Álvaro Recoba]]{{•w}} {{flagicon|URU}} [[Maximiliano Araújo]]{{•w}} {{flagicon|URU}} [[Agustín Canobbio]]{{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Juan Arango]]{{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Rafael Dudamel]]{{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Salomón Rondón]] {{nowrap end}} }} rrl6q5eppelsib3dbnibugfu7fovu3z 42682339 42682242 2026-08-31T23:44:59Z Edgar Allan Poe 29250 /* Općenito */ 42682339 wikitext text/x-wiki <center> <div style="font-family: Optima, Trebuchet MS, sans-serif"> <div style="background:white; border:thin solid blue; padding:;.1em; margin: 0em 1em 1em 1em"> <div style="border: thick solid #DDDDCC;thin solid yellow"> <div style="border: thin solid blue; padding-top:.6em"> {| style="font-family:Optima, Trebuchet MS, sans-serif;" | <center>[[File:Edgar Allan Poe 2.jpg|96px|link=Korisnik:Edgar Allan Poe]]</center> | <center>[[File:Denis Diderot by Louis-Michel van Loo.jpg|96px|link=Razgovor sa korisnikom:Edgar Allan Poe]]</center> | <center>[[File:Piet Mondrian and Pétro van Doesburg.jpg|x120px|link=Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi]]</center> | <center>[[File:Benedetto da maiano, incoronazione di ferdinando I d'aragona e sei musici, 1490 ca., 01.JPG|x120px|link=Korisnik:Edgar Allan Poe/Nagrade]]</center> |- | style="margin-top:-.5em" | <center>[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Korisnička stranica]]</center> | <center>[[Razgovor sa korisnikom:Edgar Allan Poe|Razgovor]]</center> | <center>[[Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi|Doprinosi]]</center> | <center>[[Korisnik:Edgar Allan Poe/Nagrade|Nagrade]]</center> |- | colspan=7 | <hr> |- | colspan=7 style="padding:.3em; font-family:Helvetica, Arial, Verdana, sans-serif" | <center>'''Poruku mi možete ostaviti [https://sh.wikipedia.org/w/index.php?title=Razgovor_sa_korisnikom:Edgar_Allan_Poe&action=edit&section=new ovdje]'''</center> |} </div> </div> </div> </div> </center> Ovdje se nalazi '''popis članaka koje sam napisao ili nadopunio''' tokom svog rada na ovoj Wikipediji, poredan tematski. ==Književnost== {| style="border-spacing: 2px; border: 1px solid darkgray;" width="100%" |- ! style="border: 1px solid silver; background-color:#AAD0FF;" colspan="5" | '''Književnost''' |- style="text-align: center;" | style="border: 1px solid silver; background-color:#AAD0FF;" width="15%"| '''Općenito''' | style="font-size:smaller; text-align: left" colspan="4"| {{small|1.}} [[Ekspresionizam]] • {{small|2.}} [[Gotička fikcija]] • {{small|3.}} [[Humanizam]] • {{small|4.}} [[Klasicizam]] • {{small|5.}} [[Galgenhumor]] • {{small|6.}} ''[[Nouveau roman]]'' • {{small|7.}} [[Južnjačka gotika]] • {{small|8.}} [[Struja svijesti (književnost)|Struja svijesti]] • {{small|9.}} [[Izgubljeni grad (fikcija)]] • {{small|10.}} [[Čehovljev pištolj]] |- style="text-align: center;" | style="border: 1px solid silver; background-color:#AAD0FF;" width="15%"| '''Književne nagrade''' | style="font-size:smaller; text-align: left" colspan="4"| {{small|1.}} [[Nagrada Agatha]] • {{small|2.}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Nobelova nagrada za književnost]] • {{small|3.}} [[NIN-ova nagrada]] • {{small|4.}} [[Velika nagrada za teatar Francuske akademije]] |- ! style="border: 1px solid silver; background-color:#AAD0FF;" colspan="5" | '''Nacionalne književnosti''' |- style="text-align: center;" | style="border: 1px solid silver; background-color:#AAD0FF;" width="15%"| '''Općenito''' | style="font-size:smaller; text-align: left"colspan="4"| {{small|1.}} [[Kostarikanska književnost]] |- ! style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" colspan="5" | {{flagicon|ENG}} '''Engleska književnost''' |- style="text-align: center;" | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" width="15%"| '''Autori''' | style="font-size:smaller; text-align: left" colspan="4"| {{small|1.}} [[Douglas Adams]] • {{small|2.}} [[Jane Austen]] • {{small|3.}} [[George Bellairs]] • {{small|4.}} [[Anne Brontë]] • {{small|5.}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Lewis Carroll]] • {{small|6.}} [[Geoffrey Chaucer]] • {{small|7.}} [[Gilbert Keith Chesterton]] • {{small|8.}} [[Agatha Christie]] • {{small|9.}} [[Daniel Defoe]] • {{small|10.}} [[Adrian Conan Doyle]] • {{small|11.}} [[Arthur Conan Doyle]] • {{small|12.}} [[Gervase od Tilburyja]] • {{small|13.}} [[John le Carré]] • {{small|14.}} [[Karoline Leach]] • {{small|15.}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Bertrand Russell]] • {{small|16.}} [[Edgar Wallace]] • {{small|17.}} [[Tom Stoppard]] |- style="text-align: center;" | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" colspan="5"| '''Djela''' |- | style="font-size:smaller; text-align: left" colspan="2" rowspan="2" | # ''[[Titus Andronicus]]'' # ''[[A Christmas Carol]]'' # ''[[Through the Looking-Glass]]'' ("[[The Walrus and the Carpenter]]" • "[[Haddocks' Eyes]]") # ''[[Euclid and his Modern Rivals]]'' # ''[[The Nursery "Alice"]]'' # [[:kategorija:Djela Agathe Christie|djela Agathe Christie]] ([[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Ten Little Niggers]]'') # ''[[The Floating Admiral]]'' # ''[[Animal Farm]]'' # ''[[Our Story (knjiga)|Our Story]]'' # ''[[Born Fighter]]'' # ''[[My Story (Ronnie Kray)|My Story]]'' # ''[[In the Shadow of the Dreamchild]]'' # ''[[A Way of Life: Over Thirty Years of Blood, Sweat and Tears]]'' # ''[[The Constant Gardener]]'' | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" colspan="3"| '''Sherlock Holmes''' |- | style="font-size:smaller; text-align: left" colspan="3" | "[[How Watson Learned the Trick]]" • ''[[The Adventures of Sherlock Holmes]]'' ("[[A Scandal in Bohemia]]" • "[[The Adventure of the Red-Headed League|The Red-Headed League]]" • "[[The Man with the Twisted Lip]]" • "[[The Adventure of the Copper Beeches|The Copper Beeches]]" • "[[The Adventure of the Blue Carbuncle|The Blue Carbuncle]]" • "[[The Adventure of the Speckled Band|The Speckled Band]]" • "[[The Adventure of the Noble Bachelor|The Noble Bachelor]]" • "[[The Boscombe Valley Mystery]]" • "[[A Case of Identity]]" • "[[The Adventure of the Beryl Coronet|The Beryl Coronet]]" • "[[The Adventure of the Engineer's Thumb|The Engineer's Thumb]]" • "[[The Five Orange Pips]]") • ''[[The Memoirs of Sherlock Holmes]]'' ("[[Silver Blaze]]" • "[[The Adventure of the Cardboard Box|The Cardboard Box]]" • "[[The Adventure of the Yellow Face|The Yellow Face]]" • "[[The Adventure of the Stockbroker's Clerk|The Stockbroker's Clerk]]" • "[[The Adventure of the Gloria Scott|The ''Gloria Scott'']]" • "[[The Adventure of the Reigate Squire|The Reigate Squire]]" • "[[The Adventure of the Musgrave Ritual|The Musgrave Ritual]]" • "[[The Adventure of the Crooked Man|The Crooked Man]]" • "[[The Adventure of the Resident Patient|The Resident Patient]]" • "[[The Adventure of the Greek Interpreter|The Greek Interpreter]]" • "[[The Adventure of the Naval Treaty|The Naval Treaty]]" • "[[The Final Problem]]") • ''[[The Return of Sherlock Holmes]]'' ("[[The Adventure of the Empty House|The Empty House]]" • "[[The Adventure of the Norwood Builder|The Norwood Builder]]" • "[[The Adventure of the Dancing Men|The Dancing Men]]" • "[[The Adventure of the Solitary Cyclist|The Solitary Cyclist]]" • "[[The Adventure of the Priory School|The Priory School]]" • "[[The Adventure of Black Peter|Black Peter]]" • "[[The Adventure of Charles Augustus Milverton|Charles Augustus Milverton]]" • "[[The Adventure of the Six Napoleons|The Six Napoleons]]" • "[[The Adventure of the Three Students|The Three Students]]" • "[[The Adventure of the Golden Pince-Nez|The Golden Pince-Nez]]" • "[[The Adventure of the Missing Three-Quarter|The Missing Three-Quarter]]" • "[[The Adventure of the Abbey Grange|The Abbey Grange]]" • "[[The Adventure of the Second Stain|The Second Stain]]") • ''[[His Last Bow]]'' ("[[The Adventure of Wisteria Lodge|Wisteria Lodge]]" • "[[The Adventure of the Red Circle|The Red Circle]]" • "[[The Adventure of the Bruce-Partington Plans|The Bruce-Partington Plans]]" • "[[The Adventure of the Dying Detective|The Dying Detective]]" • "[[The Disappearance of Lady Frances Carfax|Lady Frances Carfax]]" • "[[The Adventure of the Devil's Foot|The Devil's Foot]]" • "[[His Last Bow (priča)|His Last Bow]]") • ''[[The Case-Book of Sherlock Holmes]]'' ("[[The Adventure of the Mazarin Stone|The Mazarin Stone]]" • "[[The Problem of Thor Bridge|Thor Bridge]]" • "[[The Adventure of the Creeping Man|The Creeping Man]]" • "[[The Adventure of the Sussex Vampire|The Sussex Vampire]]" • "[[The Adventure of the Three Garridebs|The Three Garridebs]]" • "[[The Adventure of the Illustrious Client|The Illustrious Client]]" • "[[The Adventure of the Three Gables|The Three Gables]]" • "[[The Adventure of the Blanched Soldier|The Blanched Soldier]]" • "[[The Adventure of the Lion's Mane|The Lion's Mane]]" • "[[The Adventure of the Retired Colourman|The Retired Colourman]]" • "[[The Adventure of the Veiled Lodger|The Veiled Lodger]]" • "[[The Adventure of Shoscombe Old Place|Shoscombe Old Place]]") • ''[[The Valley of Fear]]'' • ''[[A Study in Scarlet]]'' • ''[[The Sign of the Four]]'' • ''[[The Hound of the Baskervilles]]'' ---- {{small|1.}} ''[[The Exploits of Sherlock Holmes]]'' |- style="text-align: center;" | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" colspan="5"| '''Likovi i franšize''' |- style="text-align: center;" | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" width="20%"| '''Sherlock Holmes''' | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" width="20%"| '''Agatha Christie''' | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" width="20%"| '''''Harry Potter''''' | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" width="20%"| '''Carrollova ''Alice''''' | style="border: 1px solid #C8102E; background-color:white; color:#C8102E;" width="20%"| '''Ostalo''' |- style="font-size:smaller; text-align: left" | | # [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Sherlock Holmes]] # [[Dr. Watson]] # [[Sebastian Moran]] # [[Inspektor Lestrade]] # [[Mycroft Holmes]] # [[Profesor Moriarty]] # [[Irene Adler]] # [[Mary Morstan]] ---- # [[Klub Diogenes]] | # [[Hercule Poirot]] # [[Miss Marple]] # [[Tommy i Tuppence]] # [[Viši inspektor Japp]] # [[Arthur Hastings]] # [[Parker Pyne]] # [[Ariadne Oliver]] # [[Gospođica Lemon]] | # [[Sirius Black]] # [[Remus Lupin]] # [[Severus Snape]] # [[Armando Dippet]] # [[Gabrielle Delacour]] # [[Alastor Moody]] # [[Barty Crouch]] # [[Phineas Nigellus Black]] | # [[Jubjub]] # [[Bijeli Skakač (Through the Looking-Glass)|Bijeli Skakač]] # [[Ovca (Through the Looking-Glass)|Ovca]] # [[Crveni Kralj (Through the Looking-Glass)|Crveni Kralj]] # [[Grifon (Alice's Adventures in Wonderland)|Grifon]] # [[Alice (Alice's Adventures in Wonderland)|Alice]] # [[Ludi Šeširdžija]] # [[Gusjenica (Alice's Adventures in Wonderland)|Gusjenica]] | # [[James Bond (lik)]] |} ===Engleska književnost=== {{Navbox generic |titlestyle = color:red; background:white; border:1px solid #EF4135; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi s područja engleske književnosti |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:red;background:white; border:1px solid #EF4135; |belowstyle= text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid #EF4135; |groupstyle = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid #EF4135; |above= |group1 = Pisci |list1= [[Gervase Tilburyski]] • [[Geoffrey Chaucer]] • [[Daniel Defoe]] • [[Jane Austen]] • [[Anne Brontë]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Lewis Carroll]] • [[Arthur Conan Doyle]] • [[Gilbert Keith Chesterton]] • [[Edgar Wallace]] • [[Adrian Conan Doyle]] • [[Agatha Christie]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Bertrand Russell]] • [[George Bellairs]] • [[Douglas Adams]] • [[John le Carré]] • [[Karoline Leach]] |group2 = Djela |list2= ''[[A Christmas Carol]] • [[Through the Looking-Glass]] ''("[[The Walrus and the Carpenter]]" • "[[Haddocks' Eyes]]")'' • [[Euclid and his Modern Rivals]] • [[The Nursery "Alice"]] • [[A Study in Scarlet]] • [[The Sign of the Four]] • [[The Hound of the Baskervilles]] • [[The Floating Admiral]] • ''[[:kategorija:Djela Agathe Christie|Djela Agathe Christie]] ([[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Ten Little Niggers]]'')'' • [[Animal Farm]] • [[The Exploits of Sherlock Holmes]] • [[Our Story (knjiga)|Our Story]] • [[Born Fighter]] • [[A Way of Life: Over Thirty Years of Blood, Sweat and Tears]] • [[My Story (Ronnie Kray)|My Story]] • [[In the Shadow of the Dreamchild]] • [[The Constant Gardener]]'' • "[[How Watson Learned the Trick]]" • ''[[The Adventures of Sherlock Holmes]]'' ("[[A Scandal in Bohemia]]" • "[[The Adventure of the Red-Headed League|The Red-Headed League]]" • "[[The Man with the Twisted Lip]]" • "[[The Adventure of the Copper Beeches|The Copper Beeches]]" • "[[The Adventure of the Blue Carbuncle|The Blue Carbuncle]]" • "[[The Adventure of the Speckled Band|The Speckled Band]]" • "[[The Adventure of the Noble Bachelor|The Noble Bachelor]]" • "[[The Boscombe Valley Mystery]]" • "[[A Case of Identity]]" • "[[The Adventure of the Beryl Coronet|The Beryl Coronet]]" • "[[The Adventure of the Engineer's Thumb|The Engineer's Thumb]]" • "[[The Five Orange Pips]]") • ''[[The Memoirs of Sherlock Holmes]]'' ("[[Silver Blaze]]" • "[[The Adventure of the Cardboard Box|The Cardboard Box]]" • "[[The Adventure of the Yellow Face|The Yellow Face]]" • "[[The Adventure of the Stockbroker's Clerk|The Stockbroker's Clerk]]" • "[[The Adventure of the Gloria Scott|The ''Gloria Scott'']]" • "[[The Adventure of the Reigate Squire|The Reigate Squire]]" • "[[The Adventure of the Musgrave Ritual|The Musgrave Ritual]]" • "[[The Adventure of the Crooked Man|The Crooked Man]]" • "[[The Adventure of the Resident Patient|The Resident Patient]]" • "[[The Adventure of the Greek Interpreter|The Greek Interpreter]]" • "[[The Adventure of the Naval Treaty|The Naval Treaty]]" • "[[The Final Problem]]") • ''[[The Return of Sherlock Holmes]]'' ("[[The Adventure of the Empty House|The Empty House]]" • "[[The Adventure of the Norwood Builder|The Norwood Builder]]" • "[[The Adventure of the Dancing Men|The Dancing Men]]" • "[[The Adventure of the Solitary Cyclist|The Solitary Cyclist]]" • "[[The Adventure of the Priory School|The Priory School]]" • "[[The Adventure of Black Peter|Black Peter]]" • "[[The Adventure of Charles Augustus Milverton|Charles Augustus Milverton]]" • "[[The Adventure of the Six Napoleons|The Six Napoleons]]" • "[[The Adventure of the Three Students|The Three Students]]" • "[[The Adventure of the Golden Pince-Nez|The Golden Pince-Nez]]" • "[[The Adventure of the Missing Three-Quarter|The Missing Three-Quarter]]" • "[[The Adventure of the Abbey Grange|The Abbey Grange]]" • "[[The Adventure of the Second Stain|The Second Stain]]") • ''[[His Last Bow]]'' ("[[The Adventure of Wisteria Lodge|Wisteria Lodge]]" • "[[The Adventure of the Red Circle|The Red Circle]]" • "[[The Adventure of the Bruce-Partington Plans|The Bruce-Partington Plans]]" • "[[The Adventure of the Dying Detective|The Dying Detective]]" • "[[The Disappearance of Lady Frances Carfax|Lady Frances Carfax]]" • "[[The Adventure of the Devil's Foot|The Devil's Foot]]" • "[[His Last Bow (priča)|His Last Bow]]") • ''[[The Case-Book of Sherlock Holmes]]'' ("[[The Adventure of the Mazarin Stone|The Mazarin Stone]]" • "[[The Problem of Thor Bridge|Thor Bridge]]" • "[[The Adventure of the Creeping Man|The Creeping Man]]" • "[[The Adventure of the Sussex Vampire|The Sussex Vampire]]" • "[[The Adventure of the Three Garridebs|The Three Garridebs]]" • "[[The Adventure of the Illustrious Client|The Illustrious Client]]" • "[[The Adventure of the Three Gables|The Three Gables]]" • "[[The Adventure of the Blanched Soldier|The Blanched Soldier]]" • "[[The Adventure of the Lion's Mane|The Lion's Mane]]" • "[[The Adventure of the Retired Colourman|The Retired Colourman]]" • "[[The Adventure of the Veiled Lodger|The Veiled Lodger]]" • "[[The Adventure of Shoscombe Old Place|Shoscombe Old Place]]") • ''[[The Valley of Fear]]'' • ''[[Titus Andronicus]]'' |group3 = Likovi |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid #EF4135; |group1 = Holmes |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Sherlock Holmes]] • [[Dr. Watson]] • [[Sebastian Moran]] • [[Inspektor Lestrade]] • [[Mycroft Holmes]] • [[Profesor Moriarty]] • [[Irene Adler]] • [[Mary Morstan]] |group2 = ''Harry Potter'' |list2= [[Sirius Black]] • [[Remus Lupin]] • [[Severus Snape]] • [[Armando Dippet]] • [[Gabrielle Delacour]] • [[Alastor Moody]] • [[Barty Crouch]] • [[Phineas Nigellus Black]] |group3 = ''Alice'' |list3= [[Jubjub]] • [[Bijeli Skakač (Through the Looking-Glass)|Bijeli Skakač]] • [[Ovca (Through the Looking-Glass)|Ovca]] • [[Crveni Kralj (Through the Looking-Glass)|Crveni Kralj]] • [[Grifon (Alice's Adventures in Wonderland)|Grifon]] • [[Alice (Alice's Adventures in Wonderland)|Alice]] • [[Ludi Šeširdžija]] • [[Gusjenica (Alice's Adventures in Wonderland)|Gusjenica]] |group4 = Christie |list4= [[Hercule Poirot]] • [[Miss Marple]] • [[Tommy i Tuppence]] • [[Viši inspektor Japp]] • [[Arthur Hastings]] • [[Parker Pyne]] • [[Ariadne Oliver]] • [[Gospođica Lemon]] }} |group4=Ostalo |list4= [[Klub Diogenes]] |below= }} ===Francuska književnost=== {{Navbox generic |titlestyle = color:#FFFFFF; background:#0055A4; border:1px solid #EF4135; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi s područja francuske književnosti |groupstyle = text-align:center; color:#FFFFFF; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:#FFFFFF;background:#0055A4; border:1px solid #EF4135; |belowstyle= text-align:center; color:#FFFFFF; background:#0055A4; border:1px solid #EF4135; |groupstyle = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#0055A4; border:1px solid #EF4135; |above= [[Francuska književnost|<span style="color:white">Francuska književnost</span>]] |group1 = Pisci |list1= ''[[La Pléiade]]'' ([[Pierre de Ronsard]] • [[Joachim du Bellay]]) • [[Margarita od Navarre]] • [[Clément Marot]] • [[Théodore-Agrippa d'Aubigné]] • [[Jean de La Fontaine]] • [[Molière]] • [[Alphonse de Lamartine]] • [[Alexandre Dumas (sin)|Alexandre Dumas, ''fils'']] • [[Alexandre Dumas (otac)|Alexandre Dumas, ''père'']] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Victor Hugo]] • [[Sully Prudhomme]] • [[Frédéric Mistral]] • [[Louis Aragon]] • [[Roger Martin du Gard]] • [[Eugène Ionesco]] • [[Jean-Paul Sartre]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Albert Camus]] • [[Jacques Prévert]] • [[François Villon]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[André Malraux]] • [[Jean Genet]] • [[Max Jacob]] • [[François-René de Chateaubriand]] • [[Pierre-Augustin Caron de Beaumarchais]] • [[George Sand]] • [[Paul Claudel]] • [[François Mauriac]] • [[Patrick Modiano]] • [[Romain Rolland]] • [[Claude Simon]] • [[Saint-John Perse]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Jean Anouilh]] |group2 = Djela |list2= ''[[La Chanson de Roland]] • [[Roman de la Rose]] • [[L'Avare ou l'École du mensonge]] • [[Bug-Jargal]] • [[Le Rhin]] • [[Torquemada (drama)|Torquemada]] • [[L'Éducation sentimentale]] • [[Madame Bovary]] • [[Les Rougon-Macquart, Histoire naturelle et sociale d'une famille sous le Second Empire]] ''(''[[Germinal]] • [[Nana (roman)|Nana]]'')'' • [[La Nausée]] • ''[[:Kategorija:Djela Eugènea Ionescoa|djela Eugènea Ionescoa]]'' • [[En attendant Godot]]'' • ''[[À l'échelle humaine]]'' • [[:Kategorija:Djela Andréa Malrauxa|djela Andréa Malrauxa]] • ''[[Le Barbier de Séville]]'' • ''[[Le Mariage de Figaro]]'' • ''[[La Mère coupable]]'' • ''[[Hernani (drama)|Hernani]]'' • "[[Le Bateau ivre]]" • ''[[Les Fleurs du mal]]'' • [[:Kategorija:Djela Jeana Anouilha|djela Jeana Anouilha]] (osim ''Becketa''; [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Antigone]]'') |below= [[Emma Bovary|<span style="color:white">Emma Bovary</span>]] • [[Bérenger|<span style="color:white">Bérenger</span>]] }} ===Ruska književnost=== {{Navbox generic |titlestyle = color:#FFFFFF; background:red; border:1px solid #0039A6; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi s područja ruske književnosti |abovestyle=text-align:center; color:#FFFFFF; background:red; border:1px solid #0039A6; |belowstyle= text-align:center; color:#FFFFFF; background:red; border:1px solid #0039A6; |groupstyle = text-align:center; color:#FFFFFF; background:red; border:1px solid #0039A6; |above= [[Ruska književnost|<span style="color:white">Ruska književnost</span>]] (nedovršeno) |group1 = Pisci |list1= [[Ivan Krilov]] • [[Ivan Gončarov]] • [[Aleksandar Blok]] • [[Isak Babelj]] • [[Andrej Platonov]] • [[Danil Harms]] • [[Mihail Šolohov]] • [[Vladimir Dudincev]] • [[Eduard Limonov]] |group2 = Djela |list2= ''[[Šinelj]] • [[Zločin i kazna]] • [[Tri sestre]]'' |below= }} ===Američka književnost=== {{Navbox generic |titlestyle = color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi s područja američke književnosti |abovestyle=text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |belowstyle= text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |groupstyle = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |above= |group1 = Pisci |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Edgar Allan Poe]] ([[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Smrt Edgara Allana Poea|smrt]] • [[Bibliografija Edgara Allana Poea|bibliografija]]) • [[Emily Dickinson]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[William Faulkner]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[H. P. Lovecraft]] ([[:Kategorija:H. P. Lovecraft|kategorija]]) |group2 = Djela |list2= ''[[The Raven]] • [[The Murders in the Rue Morgue]] • [[The Narrative of Arthur Gordon Pym of Nantucket]] • [[Adventures of Huckleberry Finn]] • [[The Da Vinci Code]] • [[Franz Kafka: The Office Writings]]'' • [[:Kategorija:Djela Williama Faulknera|djela Williama Faulknera]] |below= [[Auguste Dupin|<span style="color:white">C. Auguste Dupin</span>]] • [[Yoknapatawpha|<span style="color:white">Yoknapatawpha</span>]] • [[Obitelj Compson|<span style="color:white">Obitelj Compson</span>]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Ono (lik)|{{color|white|Ono}}]] }} ===Japanska književnost=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi s područja japanske književnosti |abovestyle=text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |belowstyle= text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |groupstyle = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |above= |group1 = Pisci |list1= [[Chikamatsu Monzaemon]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Edogawa Ranpo]] • [[Shūji Terayama]] • [[Project Itō]] • [[Sanjūgo Naoki]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Osamu Dazai]] ([[Samoubojstvo Osamua Dazaija|suicid]] • [[:Kategorija:Djela Osamua Dazaija|djela]]) • [[Shizuko Ōta]] |group2 = Djela |list2= "[[Ningen Isu]]" • "[[Rashōmon]]" • ''[[Noruwei no Mori]]'' • ''[[Nihon Ōdai Ichiran]]'' • [[Bibliografija Osamua Dazaija]] ([[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Ningen Shikkaku]]'') |below= [[Kogorō Akechi|{{color|red|Kogorō Akechi}}]] • ''[[Buraiha|{{color|red|Buraiha}}]]'' • [[Ja-roman|{{color|red|Ja-roman}}]] • ''[[Shayō-zoku|{{color|red|Shayō-zoku}}]]'' • [[Yōzō Ōba|{{color|red|Yōzō Ōba}}]] }} ===Ostalo=== {{Navbox generic |titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Ostali doprinosi s područja književnosti |abovestyle= |belowstyle= |groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |above= |group1 = Afrika |list1= {{Navbox subgroup |group1 = {{nowrap|{{flagicon|ANG}} Angola}} |group1style = background-color:#d81e05; color:yellow; text-align:center; border:1px solid black; |list1=[[José Luandino Vieira]] • [[Pepetela]] |group2 = {{flagicon|GAN}} Gana |group2style = text-align:center; background:yellow; color:black; border: 1px solid black; |list2=[[J. E. Casely Hayford]] |group3 = {{flagicon|TOG}} Togo |group3style = text-align:center; background:#FFCE00; color:#006A4E; border: 1px solid #006A4E; |list3=[[Félix Couchoro]] }} |group2 = Amerike |group2style = |list2= {{Navbox subgroup |group1 = {{nowrap|{{flagicon|BRA}} Brazil}} |group1style = background-color:#FFCC29; color:#3E4095; text-align:center; border:1px solid #00A859; |list1=[[Machado de Assis]] |group2 = {{nowrap|{{flagicon|KUB}} Kuba}} |group2style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid red; |list2=[[Nicolás Guillén]] |group3 = {{nowrap|{{flagicon|VEN}} Venezuela}} |group3style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid #FCD116; |list3=[[Rufino Blanco-Fombona]] |group4 = {{nowrap|{{flagicon|HON}} Honduras}} |group4style = background-color:#0073CF; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list4=[[Argentina Díaz Lozano]] • [[Froylán Turcios]] • [[Lucila Gamero de Medina]] |group5 = {{nowrap|{{flagicon|SUR}} Surinam}} |group5style = background:#C8102E; border:1px solid #007A33; color: #FFCD00; text-align:center; |list5=[[Bernardo Ashetu]] • [[Johanna Schouten-Elsenhout]] }} |group3 = Azija |group3style = |list3= {{Navbox subgroup |group1 = {{flagicon|IZR}} Izrael |group1style = text-align:center; color:blue; background:white; border:1px solid blue; |list1= [[Shmuel Yosef Agnon]] |group2 = {{flagicon|KIN}} Kina |group2style = text-align:center; background:#DD0000; color:gold; border: 1px solid silver; |list2= [[Gao Xingjian]] • [[Mo Yan]] |group3 = {{flagicon|SJKOR}} Sjeverna Koreja |group3style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid #0073CF; |list3=''[[Segi wa tŏburŏ]]'' |group4 = {{flagicon|Kambodža}} Kambodža |group4style = text-align:center; background:blue; color: white; border:1px solid red; |list4=''[[Reamker]]'' • [[Preah Ko i Preah Keo]] • [[Kmerski teatar sjena]] }} |group4 = Europa |group4style = |list4= {{Navbox subgroup |group1 = {{flagicon|AUT}} Austrija |group1style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid silver; |list1= [[Karl Bruckner]] |group2 = {{flagicon|ČEŠ}} Češka |group2style = text-align:center; color:white; background:#DD0000; border:1px solid #000080; |list2= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background:#DD0000; border:1px solid #000080; |group1 = Pisci |list1= [[Karel Čapek]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Franz Kafka]] • [[Max Brod]] |group2 = Djela |list2= ''[[Der Process]] • ''"[[Vor dem Gesetz]]"'' • ''"[[Die Verwandlung]]"''''}} |group3 = {{flagicon|DAN}} Danska |group3style = text-align:center; background:#D21034; color:white; border: 1px solid silver; |list3=[[Johannes Vilhelm Jensen]] |group4 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group4style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list4= ''[[U registraturi]]'' |group5 = {{flagicon|IRS}} Irska |group5style = text-align:center; color:white; background:green; border:1px solid silver; |list5= [[Oscar Wilde]] • [[Bram Stoker]] |group6 = {{flagicon|MAĐ}} Mađarska |group6style = color:#FFFFFF;background:#009246; border:1px solid #EF4135; |list6= [[Ferenc Molnár]] |group7 = {{flagicon|NOR}} Norveška |group7style = text-align:center; background:#EF2B2D; color:white; border: 1px solid #002868; |list7= [[Bjørnstjerne Bjørnson]] |group8 = {{flagicon|ŠVE}} Švedska |group8style = text-align:center; color:yellow; background:blue; border:1px solid yellow; |list8= [[Carl Gustaf Verner von Heidenstam]] |group9 = {{flagicon|ITA}} Italija |group9style = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#009246; border:1px solid #EF4135; |list9= [[Giacomo Casanova]] • [[Luigi Pirandello]] • [[Dario Fo]] |group10 = {{flagicon|NJE}} Njemačka |group10style = text-align:center; color:#000000; background:#FFCC00; border:1px solid #FF0000; |list10= [[Ernst Theodor Amadeus Hoffmann]] • [[Herta Müller]] |group11 = {{flagicon|EST}} Estonija |group11style = text-align:center; color:white; background:#0072CE; border:1px solid black; |list11= {{Navbox subgroup | groupstyle = ttext-align:center; color:white; background:#0072CE; border:1px solid black; |group1 = Pisci |list1= [[Carl Robert Jakobson]] • [[Johann Voldemar Jannsen]] • [[Friedrich Reinhold Kreutzwald]] • [[Marie Under]] • [[Anton Hansen Tammsaare]] • [[Lydia Koidula]] |group2 = Djela |list2= ''[[Kalevipoeg]]''}} |group12 = {{flagicon|POLJ}} Poljska |group12style = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |list12= [[Wisława Szymborska]] • [[Olga Tokarczuk]] • [[Władysław Reymont]] |group13 = {{flagicon|ŠPA}} Španjolska |group13style = text-align:center; color:gold; background:#FF0000; border:1px solid gold; |list13= [[Gonzalo Fernández de Oviedo]] }} |group5 = Oceanija |group5style = |list5={{Navbox subgroup |group1 = {{nowrap|{{flagicon|AUS}} Australija}} |group1style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list1= [[Banjo Paterson]] |group2 = {{nowrap|{{flagicon|FIJ}} Fidži}} |group2style = background-color:#68BFE5; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list2= [[Vilsoni Hereniko]] }} |group6 = {{nowrap|Antički Rim}} |group6style = text-align:center; color:#E4D96F; background:white; border:1px solid #E4D96F; |list6 = [[Vergilije]] • [[Tit Makcije Plaut]] |below= }} ==Glazba== ===Teorija i terminologija u glazbi=== {{Navbox | name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi | title = Doprinosi s područja teorije i glazbene terminologije | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | image = | imageleft = | bodyclass = hlist | list1 = ''[[Ballets Russes]]'' • [[Muzička nagrada Léonie Sonning]] • ''[[Musique concrète]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Novi val]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Synthpop]] • [[Novi romantizam]] • ''[[Laulupidu]]'' • [[Tintinnabuli]] • [[Kawina (muzika)|Kawina]] • [[Kaseko]] • [[Tamborito]] |list2={{Navbox subgroup |abovestyle=background-color:#EBF5FF; color:black; text-align:center |above= '''Eurosong''' |list1={{flagicon|ŠVI}} [[Pjesma Eurovizije 1989.|1989.]] • {{flagicon|SFRJ}} [[Pjesma Eurovizije 1990.|1990.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|EST}} [[Eurosong 2002.|2002.]] • {{flagicon|TUR}} [[Pjesma Eurovizije 2004.|2004.]] • {{flagicon|GRČ}} [[Pjesma Eurovizije 2006|2006.]] • {{flagicon|FIN}} [[Pjesma Eurovizije 2007|2007.]] • {{flagicon|SRB}} [[Pjesma Eurovizije 2008.|2008.]] • {{flagicon|NOR}} [[Pjesma Eurovizije 2010.|2010.]] • {{flagicon|NJE}} [[Eurosong 2011|2011.]] • {{flagicon|AZE}} [[Eurosong 2012|2012.]] • {{flagicon|DAN}} [[Eurosong 2014|2014.]]}} }} ===Biografije=== {{Navbox generic |titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi o skladateljima (po razdobljima) |abovestyle= |belowstyle= |groupstyle = |above= |group1 = Barok |group1style = text-align:center; background:#bfb1a3; color:white; border:1px solid silver; |list1= [[Georg Friedrich Händel]] |group2 = Klasicizam |group2style = background:#6495ED; color:white; border:1px solid silver; |list2= [[Jan Václav Stamic]] |group3 = Romantizam |group3style = text-align:center; background:#9955BB; color:white; border:1px solid silver; |list3= [[Vincenzo Bellini]] • [[Johann Strauss mlađi]] • [[Giacomo Meyerbeer]] • [[Cezar Antonovič Kjui]] • [[Davorin Jenko]] • [[Charles-François Gounod]] • [[Gabriel Fauré]] |group4 = XX. stoljeće |group4style = text-align:center; color:black; background:red; border:1px solid black; |list4= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:red; border:1px solid black; |group1 = Impresionizam |list1= [[Maurice Ravel]] |group3 = Avangarda |list3= [[Pierre Schaeffer]] • [[Olivier Messiaen]] • [[Pierre Boulez]] |group2 = Modernizam |list2= [[Benjamin Britten]] • [[Umberto Giordano]] • [[Erik Satie]] • ''[[Les Six]]'' ([[Georges Auric|Auric]] • [[Louis Durey|Durey]] • [[Arthur Honegger|Honegger]] • [[Darius Milhaud|Milhaud]] • [[Francis Poulenc|Poulenc]] • [[Germaine Tailleferre|Tailleferre]]) • [[Ernesto Nazareth]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:red; border:1px solid black; |group1 = Neoklasicizam |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Dmitrij Šostakovič]] • [[Igor Stravinski]] |group2 = Ekspresionizam |list2= [[Arnold Schönberg]] • [[Anton Webern]] • [[Alban Berg]] }} |group5 = Ostalo |list5= [[Władysław Szpilman]] • [[Alfi Kabiljo]] • [[Arvo Pärt]] }} |below= }} {{Navbox generic |titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi o pop izvođačima |abovestyle= |belowstyle= |groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |above= |group1 = Solisti |list1= [[Ringo Starr]] • [[Jem]] • [[Mark Hollis]] • [[Rob Thomas]] • [[Gloria Estefan]] • [[Celia Cruz]] • [[Hajrudin Varešanović]] • [[Marija Šestić]] • [[Sandra Nurmsalu]] • [[Ott Lepland]] • [[Kurt Calleja]] • [[Petar Nalič]] • [[Dima Bilan]] • [[Aleksej Vorobjov]] • [[Kōji Wada]] • [[Ajumi Mijazaki]] • [[Ai Maeda (pjevačica)|Ai Maeda]] • [[Hitomi Shimatani]] • [[Akiko Shikata]] • [[Yūgo Kanno]] • [[Tōru Kitajima]] ([[:Kategorija:TK from 凛として時雨|diskografija]]) • [[Jelena Tomašević]] • [[Milan Stanković]] • [[Harel Skaat]] • [[K'naan]] • [[Jessy Matador]] • [[Amaury Vassili]] • [[Stereo Mike]] • [[Loukas Giorkas]] • [[Lena Meyer-Landrut]] • [[Frank Schindel]] • [[Andy Knote]] • [[Stefan Raab]] • [[Milli Vanilli]] • [[Gréta Salóme Stefánsdóttir]] • [[Jón Jósep Snæbjörnsson]] • [[Olia Tira]] • [[Ivi Adamou]] • [[Emmelie de Forest]] • [[Daniel Jones]] • [[Darren Hayes]] • [[Knez (pjevač)|Knez]] • [[Hayley Westenra]] • [[Lorde]] • [[Kimbra]] • [[Sinn Sisamouth]] • [[Ros Serey Sothea]] • [[Angélique Kidjo]] • [[Tanel Padar]] • [[Dave Benton]] • [[Liam Payne]] • [[Miyoko Nakamura]] • [[Masatoshi Nakano]] • [[Dara (bugarska pjevačica)|Dara]] • [[Rubén Blades]] |group2 = Bendovi |list2= [[Blue]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Talk Talk]] • [[The Beach Boys]] • [[The Byrds]] • [[Toto (sastav)|Toto]] • [[Regina (bend)|Regina]] • [[Urban Symphony]] • [[maNga]] • [[Glazbena družina Petra Naliča]] • [[A Friend In London]] • [[Aqua Timez]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Ling Tosite Sigure]] • [[EGOIST]] • [[Nothing's Carved in Stone]] • [[Savage Garden]] • [[Nick Cave and the Bad Seeds]] • [[Quasarr]] • [[Moranbong Band]] • [[OMC (bend)|OMC]] • [[U pol’ 9 kod Sabe]] • [[Soul Militia]] }} === Opus === {{Navbox generic |titlestyle = color:white; background:#E34234; border:1px solid silver; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz kompozicije |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:white;background:#E34234; border:1px solid silver; |belowstyle= text-align:center; color:white; background:#E34234; border:1px solid silver; |groupstyle = text-align:center; color:white; background:#E34234; border:1px solid silver; |above= |group1 = Opere |list1= ''[[Trubadur (opera)|Il trovatore]]'' • [[Korejska revolucionarna opera]] (''[[Kkot panŭn ch'ŏnyŏ]]'' • ''[[P'ibada]]'') |group2 = Baleti |list2= ''[[Žar-ptica]] • [[Posvećenje proljeća]] • [[Petruška]]'' |group3 = Instrumentalna djela |list3= ''[[Islamej]] • [[Boléro]]'' |group4 = Himne |list4= "[[Kimigayo]]" • "[[Noble patria, tu hermosa bandera]]" • "[[God Bless Our Homeland Ghana]]" • "[[Advance Australia Fair]]" • "[[Hino Nacional Brasileiro]]" • "[[Aegukka]]" • "[[La Bayamesa]]" • "[[Angola Avante]]" • "[[God Defend New Zealand]]" • "[[Gloria al Bravo Pueblo]]" • "[[Nokor Reach]]" • "[[Pjesma Kmerske Republike]]" • "[[Dap Prampi Mesa Chokchey]]" • "[[Himna Narodne Republike Kampućije]]" • "[[Državna himna Hondurasa]]" • "[[L'Aube Nouvelle]]" • "[[God Bless Fiji]]" • "[[Mu isamaa, mu õnn ja rõõm]]" • "[[Himna Estonske Sovjetske Socijalističke Republike]]" • "[[God zij met ons Suriname]]" • "[[Majulah Singapura]]" • "[[Himno Istmeño]]" |below= }} {{Navbox generic |titlestyle = color:white; background:#E34234; border:1px solid silver; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz pop skladbe |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:white;background:#E34234; border:1px solid silver; |belowstyle= text-align:center; color:white; background:#E34234; border:1px solid silver; |groupstyle = text-align:center; color:white; background:#E34234; border:1px solid silver; |above= |group1 = Albumi |list1= ''[[Vrijeme je]] • [[Kad poludimo]] • [[Kad pogledaš me preko ramena]] • [[Sreća (Hari Mata Hari)|Sreća]] • [[Umineko no Naku Koro ni (EP)|Umineko no Naku Koro ni]]'' • ''[[Hotel Nacional (album)|Hotel Nacional]]'' • ''[[Girl You Know It's True (album)|Girl You Know It's True]]'' • [[:Kategorija:Albumi benda Ling tosite sigure|albumi benda Ling tosite sigure]] • [[:Kategorija:Albumi benda Talk Talk|albumi benda Talk Talk]] |group2 = Pjesme |list2= "[[Russians]]" • "[[Wavin' Flag]]" • "[[Manijači]]" • "[[Molitva (pjesma)|Molitva]]" • "[[Rijeka bez imena]]" • "[[Vjerujem u ljubav]]" • "[[I love you mi vida]]" • "[[Lejla]]" • "[[Oro (pjesma)|Oro]]" • "[[Bistra voda]]" • "[[Rändajad]]" • "[[Lane moje]]" • "[[La La Love]]" • "[[Never Forget]]" • "[[Satellite (pjesma Lene Meyer-Landrut)|Satellite]]" • "[[Lost and Forgotten]]" • "[[Ovo je Balkan]]" • "[[Milim]]" • "[[What's Another Year?]]" • "[[Rock me]]" • "[[Lako je sve (pjesma)|Lako je sve]]" • "[[Zauvijek moja]]" • "[[Wadde hadde dudde da?]]" • "[[Love in Rewind]]" • "[[Hold Me Now]]" • "[[We Could Be the Same]]" • "[[Allez Ola]]" • "[[Everybody (pjesma)|Everybody]]" • "[[Refrain]]" • "[[Munja i grom]]" • "[[Korake ti znam]]" • "[[Party for Everybody]]" • "[[Crno i belo]]" • "[[Kuula (pjesma)|Kuula]]" • "[[This is the Night (pjesma Kurta Calleje)|This is the Night]]" • "[[Only Teardrops]]" • "[[Tomorrow (pjesma Gianluce Bezzine)|Tomorrow]]" • "[[Moja ljubavi]]" • "[[Svadbarskim sokakom]]" • [[:Kategorija:Pjesme benda Ling tosite sigure|pjesme benda Ling tosite sigure]] • [[:Kategorija:Pjesme benda Talk Talk|pjesme benda Talk Talk]] • "[[Adio (pjesma)|Adio]]" • "[[How Bizarre (pjesma)|How Bizzare]]" • "[[Cambodia (pjesma)|Cambodia]]" • "[[Bangaranga]]" |group4 = Instrumentalna djela |list4= |group3 = OST |list3= "[[Butter-Fly]]" • "[[brave heart]]" • "[[keep On]]" • "[[I wish]]" • "[[Katayoku no Tori]]" • "[[VII (pjesma)|VII]]" |below= }} ==Likovna umjetnost== ===Umjetnici=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:#702963; background: #DF73FF; border:1px solid #702963; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz umjetnike |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:#702963;background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |belowstyle= text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |groupstyle = text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |above= |group1 = Slikari<br>Ilustratori/Crtači |group1style = text-align:center; color:#882D17; background:#CC7722; border:1px solid #882D17; |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Salvador Dalí]] • [[Egon Schiele]] • [[Gustav Klimt]] • [[Kazimir Maljevič]] • [[Vasilij Kandinski]] • [[Georges Braque]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Piet Mondrian]] • [[Georges Seurat]] • [[John Tenniel]] • [[Isaak Brodskij]] • [[Dmitrij Vrubelj]] • [[Sidney Paget]] • [[Gonzalo Morales Sáurez]] • [[Albert Namatjira]] • [[Paul Signac]] • [[Pedro Américo]] • [[Akira Amano]] • [[Arturo Michelena]] • [[Martín Tovar y Tovar]] • [[Kristjan Raud]] • [[Paul Raud]] |group2 = Kipari<br>Dizajneri |group2style = text-align:center; color:#C04000; background:#FF7E00; border:1px solid #C04000; |list2= [[Auguste Rodin]] • [[Gustav Fabergé]] • [[Petar Karl Fabergé]] • [[Leonid Sherwood]] • [[Yves Saint Laurent]] • [[Jesús Rafael Soto]] |group3 = Arhitekti |group3style = text-align:center; color:#555555; background:#E5E4E2; border:1px solid #555555; |list3= [[Frank Lloyd Wright]] • [[Ibo Bonilla]] • [[Carlos Raúl Villanueva]] |group4 = Fotografi |group4style = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |list4= [[Félix Nadar]] • [[Alberto Korda]] |below= }} ===Umjetnost=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:#702963; background: #DF73FF; border:1px solid #702963; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz umjetnost |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:#702963;background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |belowstyle= text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |groupstyle = text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |above= |group1 = Slikarstvo |group1style = text-align:center; color:#882D17; background:#CC7722; border:1px solid #882D17; |list1= ''[[Krik]] • [[Nedjeljno poslijepodne na otoku La Grande Jatte]] • [[Kupači kod Asnièresa]] • [[Izbij Bijele Crvenim klinom]] • [[Bijelo na bijelom]] • [[Gospode! Pomozi mi preživjeti ovu smrtonosnu ljubav]] • [[Veliki val kod Kanagawe]] • [[Posvećenje Napoleona I (David)|Posvećenje Napoleona I]] • [[Napoleon I na carskom tronu]] • [[Napoleon u svojoj studiji]] • [[Nedovršeni portret generala Bonapartea]]'' |group2 = Kiparstvo<br>Dizajn |group2style = text-align:center; color:#C04000; background:#FF7E00; border:1px solid #C04000; |list2= ''[[Telefon sa slušalicom od jastoga]] • [[Sofa u obliku usta Mae West]]'' • [[Koh-i-Noor]] • ''[[Senbazuru]]'' • ''[[Gandhijeva tri majmuna]]'' • [[Toranj Juche|Toranj ''Juche'']] • [[Veliki spomenik na brdu Mansu]] • [[Mola (tekstil)]] |group3 = Arhitektura |group3style = text-align:center; color:#555555; background:#E5E4E2; border:1px solid #555555; |list3= [[Guggenheimov muzej u Bilbau]] • [[Opatija Westminster]] • [[Dvorac Osu]] • [[Dvorac Cape Coast]] • [[Dvorac Elmina]] • [[Elizejska palača]] • ''[[Palais Bourbon]]'' • ''[[Palais Luxembourg]]'' • ''[[Les Invalides]]'' • [[Palača Tuileries]] • [[Rowan Oak]] • [[Trg Kim Il-sunga]] • [[Kongresna dvorana Mansudae]] • [[Međunarodni aerodrom José Martí]] • [[Presidio Modelo]] • [[Aerodrom Quatro de Fevereiro]] • [[Međunarodni aerodrom Simón Bolívar (Venezuela)]] • [[Univerzitetski grad u Caracasu]] • [[Museo de Bellas Artes (Caracas)]] • [[Muzej moderne umjetnosti Jesús Soto]] • [[Kizuna (most)]] • [[Međunarodni aerodrom u Phnom Penhu]] • [[Muzej genocida Tuol Sleng]] • [[El Cajón (brana)]] • [[Vrata bez povratka (Ouidah)]] • [[Musée Honmè]] • [[Međunarodni aerodrom u Nadiju]] • [[Međunarodni aerodrom u Nausoriju]] • [[Fort Zeelandia (Paramaribo)]] • [[Fort Nieuw-Amsterdam]] • [[Zatvor Outram]] • [[Stara Gradska vijećnica (Singapur)]] • [[Transpanamski cjevovod]] |group4 = Općenito |group4style = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |list4= [[De Stijl]] • [[Camp (stil)|Camp]] • [[Salon (Pariz)|Salon]] |below= }} ==Filmska umjetnost== ===Opći pojmovi=== {{Navbox | name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi | title = Doprinosi s područja filmografije | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | image = | imageleft = | bodyclass = hlist | list1 = [[Ekranizacija]] • [[Production I.G]] • [[noitaminA]] |list2= }} ===Biografije=== {{Navbox generic |titlestyle = color:black; background:white; border:1px solid black; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi o filmašima |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |belowstyle= text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |above= |group1 = Glumci |list1= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid #EF4135; |group1 = {{flagicon|SAD}} Sjedinjene Države |group1style = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |list1= [[Dean Winters]] • [[Tobin Bell]] • [[Ed O'Neill]] • [[Mariska Hargitay]] • [[Tamara Tunie]] • [[Sam Waterston]] • [[Diane Neal]] • [[B.D. Wong]] • [[Robert Sean Leonard]] • [[Peter Jacobson]] • [[Matt Damon]] • [[Andy García]] • [[Billy Dee Williams]] • [[Robert Forster]] |group2 = {{nowrap|{{flagicon|UK}} Ujedinjeno Kraljevstvo}} | group2style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid #CC0000; |list2= [[Ian Hart]] • [[Emma Watson]] • [[Hugh Fraser]] • [[Philip Jackson]] • [[David Suchet]] • [[Pauline Moran]] • [[Alan Rickman]] • [[David Thewlis]] • [[Linus Roache]] • [[Albert Finney]] • [[Phil Davis]] • [[Rupert Penry-Jones]] • [[Steve Pemberton]] • [[Sam Stockman]] • [[George Rossi]] • [[Hannah Walters]] • [[Johnny Harris]] • [[Ben Bishop]] • [[Christopher Fulford]] • [[Claire Rushbrook]] • [[Alex Jennings]] • [[Eille Norwood]] • [[Arthur Wontner]] • [[Clive Brook]] |group3 = {{nowrap|{{flagicon|AUS}} Australija}} | group3style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list3= [[Costas Mandylor]] • [[Chris Hemsworth]] • [[Liam Hemsworth]] • [[Luke Hemsworth]] • [[Mia Wasikowska]] • [[Jesse Spencer]] |group4 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group4style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list4= [[Duško Gruborović]] |group5 = {{flagicon|RUS}} Rusija |group5style = color:#FFFFFF; background:red; border:1px solid #0039A6; |list5= [[Vasilij Livanov]] • [[Igor Petrenko]] • [[Andrej Panjin]] • [[Stanislav Govoruhin]] |group6 = {{flagicon|FRA}} Francuska |group6style = color:#FFFFFF; background:#0055A4; border:1px solid #EF4135; |list6 = [[Irène Jacob]] |group7 = {{flagicon|JAP}} Japan |group7style = text-align:center; color:red;background:white; border:1px solid #EF4135; |list7= [[Kazuhiro Yamaji]] • [[Ryōhei Kimura]] |group8 = {{nowrap|{{flagicon|KAN}} Kanada}} | group8style = background-color:white; color:red; text-align:center; border-top: 1px solid #FF0000; border-bottom: 1px solid #FF0000; border-left: 1px solid white; border-right: 1px solid white; |list8= [[Matt Frewer]] |group9 = {{nowrap|{{flagicon|VEN}} Venezuela}} | group9style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid #FCD116; |list9= [[Édgar Ramírez]] }} |group2 = Režiseri |list2= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid #EF4135; |group1 = {{flagicon|SAD}} Sjedinjene Države |group1style = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |list1= [[Bryan Singer]] |group2 = {{nowrap|{{flagicon|UK}} Ujedinjeno Kraljevstvo}} | group2style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid #CC0000; |list2= [[Alfred Hitchcock]] |group3 = {{nowrap|{{flagicon|ITA}} Italija}} | group3style = text-align:center; color:#FFFFFF;background:#009246; border:1px solid #EF4135; |list3= [[Federico Fellini]] |group4 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group4style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list4= [[Branko Ivanda]] • [[Goran Kulenović]] • [[Dražen Žarković]] |group5 = {{flagicon|JAP}} Japan |group5style = text-align:center; color:red;background:white; border:1px solid #EF4135; |list5= [[Hirojuki Kakudō]] • [[Itsurō Kawasaki]] • [[Naoyoshi Shiotani]] • [[Katsuyuki Motohiro]] • [[Kiyotaka Suzuki]] |group6 = {{nowrap|{{flagicon|AUS}} Australija}} | group6style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list6= [[Peter Weir]] |group7 = {{nowrap|{{flagicon|NZL}} Novi Zeland}} | group7style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list7= [[Martin Campbell]] • [[Niki Caro]] |group8 = {{nowrap|{{flagicon|SUR}} Surinam}} | group8style = background:#C8102E; border:1px solid #007A33; color: #FFCD00; text-align:center; |list8= [[Pim de la Parra]] |group9 = {{nowrap|{{flagicon|POLJ}} Poljska}} | group9style = background:white; border:1px solid red; color: red; text-align:center; |list9= [[Agnieszka Holland]] |group10 = {{nowrap|{{flagicon|LAT}} Latvija}} | group10style = background:#77353D; border:1px solid silver; color: white; text-align:center; |list10= [[Gints Zilbalodis]] }} |group3 = Scenaristi<br>Producenti |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid #EF4135; |group1 = {{flagicon|SAD}} Sjedinjene Države |group1style = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |list1= [[Peter Blake]] • [[Katie Jacobs]] • [[Paul Attanasio]] • [[Lawrence Kaplow]] |group2 = {{flagicon|JAP}} Japan |group2style = text-align:center; color:red;background:white; border:1px solid #EF4135; |list2= [[Akijoshi Hongo]] • [[Reiko Joshida]] • [[Satoru Nishizono]] • [[Jōji Wada]] • [[Makoto Fukami]] • [[Kōji Yamamoto]] • [[Tō Ubukata]] • [[Jun Kumagai]] |group3 = {{flagicon|KAN}} Kanada |group3style = text-align:center; color:red;background:white; border:1px solid #EF4135; |list3= [[David Shore]] |group4 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group4style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list4= [[Ivan Maloča]] • [[Zoran Lazić]] • [[Tonći Kožul]] • [[Vlado Bulić]] • [[Branko Ružić (scenarist)|Branko Ružić]] • [[Koraljka Meštrović]] • [[Antonio Gabelić]] • [[Irena Krčelić]] • [[Nikolina Čuljak]] }} |below= }} ===Filmovi i serije=== {{Navbox generic |titlestyle = color:black; background:white; border:1px solid black; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi o filmovima |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |belowstyle= text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |above= |group1 = {{flagicon|SAD}} Sjedinjene Države |group1style = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |list1= ''[[Psycho]]'' • ''[[The Birds]]'' • ''[[Vertigo]]'' • ''[[Frenzy]]'' • ''[[Marnie]]'' • ''[[Rear Window]]'' • ''[[Rebecca]]'' • ''[[Mr. & Mrs. Smith (1941)|Mr. & Mrs. Smith]]'' • [[The Man Who Knew Too Much (1956)|''The Man Who Knew Too Much'' (1956)]] • ''[[Topaz (1969)|Topaz]]'' • [[Saw (2003)|''Saw'' (2003)]] • ''[[Saw (2004)|Saw]]'' • ''[[Saw II]]'' • ''[[Saw III]]'' • ''[[Saw IV]]'' • ''[[Saw V]]'' • ''[[From Hell (2001)|From Hell]]'' • [[The Count of Monte Cristo (2002)|''The Count of Monte Cristo'' (2002)]] • ''[[Notorious (1946)|Notorious]]'' • [[Sherlock Holmes (film, 1922)|''Sherlock Holmes'' (1922)]] • [[The Return of Sherlock Holmes (film, 1929)|''The Return of Sherlock Holmes'' (1929)]] • [[Sherlock Holmes (film, 1932)|''Sherlock Holmes'' (1932)]] • [[A Study in Scarlet (film, 1933)|''A Study in Scarlet'' (1933)]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[It (film, 2017)|''It'' (2017)]] |group2 = {{nowrap|{{flagicon|UK}} Ujedinjeno Kraljevstvo}} | group2style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid #CC0000; |list2= ''[[Sherlock Holmes and the Case of the Silk Stocking]]'' • [[The Hound of the Baskervilles (film, 2002)|''The Hound of the Baskervilles'' (2002)]] • ''[[Harry Potter and the Philosopher's Stone (2001)|Harry Potter and the Philosopher's Stone]]'' • ''[[Harry Potter and the Chamber of Secrets (2002)|Harry Potter and the Chamber of Secrets]]'' • ''[[Harry Potter and the Prisoner of Azkaban (2004)|Harry Potter and the Prisoner of Azkaban]]'' • ''[[Harry Potter and the Goblet of Fire (2005)|Harry Potter and the Goblet of Fire]]'' • ''[[Harry Potter and the Order of the Phoenix (2007)|Harry Potter and the Order of the Phoenix]]'' • ''[[Harry Potter and the Half-Blood Prince (2009)|Harry Potter and the Half-Blood Prince]]'' • ''[[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 1]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2]]'' • ''[[Agatha]]'' • ''[[The Krays]]'' • [[The Trial (1993)|''The Trial'' (1993)]] • ''[[Borat: Cultural Learnings of America for Make Benefit Glorious Nation of Kazakhstan]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Murder on the Orient Express (1974)|''Murder on the Orient Express'' (1974)]] • ''[[Murder, She Said]]'' • ''[[Murder Most Foul]]'' • ''[[Murder Ahoy!]]'' • ''[[Murder at the Gallop]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Sherlock Holmes (2009)|''Sherlock Holmes'' (2009)]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Sherlock Holmes: A Game of Shadows]]'' • [[The Valley of Fear (film, 1916)|''The Valley of Fear'' (1916)]] • [[A Study in Scarlet (film, 1914)|''A Study in Scarlet'' (1914)]] • [[The Hound of the Baskervilles (film, 1921)|''The Hound of the Baskervilles'' (1921)]] • [[The Sign of Four (film, 1923)|''The Sign of Four'' (1923)]] • ''[[The Sleeping Cardinal]]'' • ''[[The Missing Rembrandt]]'' • ''[[The Triumph of Sherlock Holmes]]'' • [[The Sign of Four (film, 1932)|''The Sign of Four'' (1932)]] • [[Silver Blaze (film, 1937)|''Silver Blaze'' (1937)]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Naked (film, 1993)|Naked]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[The Killing Fields (film)|The Killing Fields]]'' |group3 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group3style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list3= ''[[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Lea i Darija]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Svećenikova djeca]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Smrt Djevojčice sa žigicama (film)|Smrt Djevojčice sa žigicama]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Mirotvorac (film)|Mirotvorac]]'' |group4 = {{flagicon|JAP}} Japan |group4style = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |list4 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Digimon Adventure (film)|''Digimon Adventure'' (film)]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Psycho-Pass: The Movie]]'' • ''[[Saraba hakobune]]'' • ''[[Issun-bōshi (film)|Issun-bōshi]]'' |group5 = {{flagicon|NJE}} Njemačka |group5style = text-align:center; color:#000000; background:#FFCC00; border:1px solid #FF0000; |list5 = [[Der Hund von Baskerville (film, 1914)|''Der Hund von Baskerville'' (1914)]] • [[Der Hund von Baskerville (film, 1929)|''Der Hund von Baskerville'' (1929)]] |group6 = {{flagicon|SSSR}} Sovjetski Savez |group6style = text-align:center; color:#FFD700; background:red; border:1px solid #FFD700; |list6 = ''[[Priključenja Šerloka Holmsa i doktora Vatsona]]'' (''[[Šerlok Holms i doktor Vatson]]'' • [[Priključenja Šerloka Holmsa i doktora Vatsona (film)|''Priključenja Šerloka Holmsa i doktora Vatsona'' (film)]] • ''[[Priključenja Šerloka Holmsa i doktora Vatsona: Sobaka Baskervilej|Sobaka Baskervilej]]'' • ''[[Priključenja Šerloka Holmsa i doktora Vatsona: Sokroviša Agri|Sokroviša Agri]]'' • ''[[Priključenja Šerloka Holmsa i doktora Vatsona: Dvadcatij vek načinajecja|Dvadcatij vek načinajecja]]'') • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Desjat negritjat]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |group1 = {{flagicon|RUS}} Rusija | group1style =text-align:center; color:#FFFFFF; background:red; border:1px solid #0039A6; |list1 =''[[Savva. Serdce voina]]'' }} |group7 = {{flagicon|FRA}} Francuska |group7style = color:#FFFFFF; background:#0055A4; border:1px solid #EF4135; |list7 = ''[[Espoir, sierra de Teruel]]'' • ''[[Un chant d'amour]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Z (film)|Z]]'' |group8 = {{nowrap|{{flagicon|NZL}} Novi Zeland}} | group8style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border: 1px solid silver |list8= ''[[Whale Rider]]'' |group9 = {{nowrap|{{flagicon|KAN}} Kanada}} | group9style = background-color:white; color:red; text-align:center; border-top: 1px solid #FF0000; border-bottom: 1px solid #FF0000; border-left: 1px solid white; border-right: 1px solid white; |list9= ''[[The Hound of the Baskervilles (film, 2000)|The Hound of the Baskervilles]]'' • ''[[The Sign of Four (film, 2001)|The Sign of Four]]'' • ''[[The Royal Scandal]]'' • ''[[The Case of the Whitechapel Vampire]]'' |group10 = {{nowrap|{{flagicon|VEN}} Venezuela}} | group10style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid #FCD116; |list10= ''[[Punto y raya]]'' |group11 = {{nowrap|{{flagicon|HON}} Honduras}} | group11style = background-color:#0073CF; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list11= ''[[Morazán (film)|Morazán]]'' |group12 = {{nowrap|{{flagicon|FIJ}} Fidži}} | group12style = background-color:#68BFE5; color:white; text-align:center; border:1px solid silver; |list12= ''[[The Land Has Eyes]]'' |group13 = {{nowrap|{{flagicon|SUR}} Surinam}} | group13style = background:#C8102E; border:1px solid #007A33; color: #FFCD00; text-align:center; |list13= ''[[Wan Pipel]]'' |group14 = {{nowrap|{{flagicon|LAT}} Latvija}} | group14style = background:#77353D; border:1px solid silver; color: white; text-align:center; |list14= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Straume]]'' |group15= Likovi |list15 = [[King Kong]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border: 1px solid black; |group1 = ''Star Wars'' |list1 = [[Darth Sidious]] • [[Yoda]] • [[Darth Vader]] • [[Qui-Gon Jinn]] • [[General Grievous]] |group2 = ''Saw'' |list2 = [[Mark Hoffman]] }} }} {{Navbox generic |titlestyle = color:black; background:white; border:1px solid black; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi o serijama |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |belowstyle= text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |above= |group1 = {{flagicon|SAD}} Sjedinjene Države |group1style = text-align:center; color:#FFFFFF; background:#B22234; border:1px solid #3C3B6E; |list1= ''[[Law & Order: Special Victims Unit]] ''([[:Kategorija:Zakon i red: Odjel za žrtve|kategorija]])'' • [[Law & Order: Criminal Intent]] ''([[:Kategorija:Zakon i red: Zločinačke nakane|kategorija]])'' • [[Law & Order]] ''([[:Kategorija:Zakon i red|kategorija]])'' • [[House, M.D.]] ''([[:Kategorija:Dr. House|kategorija]])'' • [[Toro i Pončo]] '' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[It (miniserija)|''It'' (miniserija)]] |group2 = {{nowrap|{{flagicon|UK}} Ujedinjeno Kraljevstvo}} | group2style = background-color:#1C2D8C; color:white; text-align:center; border:1px solid #CC0000; |list2= ''[[Agatha Christie's Poirot]] • [[The Adventures of Sherlock Holmes (televizijska serija)|The Adventures of Sherlock Holmes]] • [['Allo 'Allo!]] • [[Blackadder]] • [[Whitechapel (serija)|Whitechapel]] ''([[:Kategorija:Whitechapel|kategorija]])'' '' |group3 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group3style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list3= ''[[Nad lipom 35]]'' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Bitange i princeze]]'' ([[:Kategorija:Bitange i princeze|kategorija]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] "[[Epizoda 9 (Bitange i princeze, sezona 1)|Epizoda 9 (S1)]]") |group4 = {{flagicon|JAP}} Japan |group4style = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |list4 = ''[[Digimon Adventure]] ''([[:Kategorija:Digimon Adventure|kategorija]] • [[Popis epizoda Digimon Adventurea|popis epizoda]])'' '' • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Psycho-Pass]]'' ([[:Kategorija:Psycho-Pass|kategorija]] • [[:Kategorija:Epizode animea Psycho-Pass|Epizode - sezona 1]] [ [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] "[[Perfect World]]" • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] "[[Saint's Supper]]" • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] "[[The Gates of Judgment]]" ] / [[:Kategorija:Epizode animea Psycho-Pass 2|2]] [ [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] "[[The Scales of Justice 〈299/300〉]]" ]) |group5 = {{flagicon|RUS}} Rusija |group5style = text-align:center; color:#FFFFFF; background:red; border:1px solid #0039A6; |list5= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Šerlok Holms (TV serija)|Šerlok Holms]]'' |group6= Likovi |list6 = {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |group1 = ''SVU'' |list1 = [[Donald Cragen]] • [[Melinda Warner]] • [[Casey Novak]] • [[Dani Beck]] • [[Chester Lake]] • [[Elizabeth Donnelly]] • [[Brian Cassidy]] • [[Monique Jeffries]] • [[Kim Greylek]] • [[George Huang]] |group2 = ''L&O'' |list2 = [[Michael Cutter]] • [[Cyrus Lupo]] • [[Connie Rubirosa]] • [[Abbie Carmichael]] • [[Emil Skoda]] • [[Rey Curtis]] • [[Kevin Bernard]] • [[Jack McCoy]] |group3 = ''CI'' |list3 = [[Nola Falacci]] • [[Danny Ross]] • [[Zach Nichols]] |group4 = ''House'' |list4 = [[Gregory House]] • [[James Wilson]] • [[Robert Chase]] • [[Chris Taub]] • [[Lucas Douglas]] • [[Henry Dobson]] • [[John i Blythe House]] • [[Darryl Nolan]] |group5 = ''Whitechapel'' |list5 = [[Emerson Kent]] • [[Finlay Mansell]] • [[Megan Riley]] |group6 = ''[[Digimon]]''<br><small>([[Popis Digimona]])</small> |list6 = [[Taichi Jagami]] • [[Gospodari tame]] ([[Machinedramon]] • [[Piedmon]] • [[Puppetmon]] • [[MetalSeadramon]]) • [[Izzy Izumi]] • [[Devimon]] • [[Whamon]] • [[Phantomon]] • [[Apocalymon]] • [[Andromon]] • [[Datamon]] • [[Bakemon]] • [[Etemon]] • [[Monzaemon]] • [[Digitamamon]] • [[Meramon]] • [[MetalEtemon]] • [[Seadramon]] • [[Myotismon]] • [[VenomMyotismon]] • [[Centarumon]] • [[Piximon]] • [[Ogremon]] • [[Wizardmon]] • [[Shellmon]] • [[Elecmon]] • [[Frigimon]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Leomon]] • [[SaberLeomon]] • [[DemiDevimon]] • [[LadyDevimon]] }} }} ==Strip i mange== {{Navbox | name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi | title = Doprinosi s područja stripa | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | image = | imageleft = | bodyclass = hlist | list1 = [[Stripovska smrt]] |list2= }} ===Batman=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title=Batman |groupstyle = text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |abovestyle= text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |belowstyle= text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |groupstyle = text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |above= |group1 = Likovi |group1style = text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Batman]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Joker (strip)|Joker]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Penguin]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Riddler]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Mr. Freeze]] • [[Robin]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Catwoman]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Two-Face]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Mad Hatter (DC comics)|Mad Hatter]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Calendar Man]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Scarecrow]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Professor Pyg]] • [[Dollotroni]] • [[Son of Pyg]] • [[Hugo Strange]] |group2 = Autori | group2style = text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |list2= [[Bob Kane]] • [[Bill Finger]] • [[Jerry Robinson]] <!-- |group3 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group3style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list3= ''[[Nad lipom 35]]'' |group4 = {{flagicon|JAP}} Japan |group4style = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |list4 = ''[[Digimon Adventure]] ''([[:Kategorija:Digimon Adventure|kategorija]] • [[Popis epizoda Digimon Adventurea|popis epizoda]])'' '' |group5= Likovi |list5 = {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |group1 = ''SVU'' |list1 = [[Donald Cragen]] • [[Melinda Warner]] • [[Casey Novak]] • [[Dani Beck]] • [[Chester Lake]] • [[Elizabeth Donnelly]] • [[Brian Cassidy]] • [[Monique Jeffries]] • [[Kim Greylek]] • [[George Huang]] |group2 = ''L&O'' |list2 = [[Michael Cutter]] • [[Cyrus Lupo]] • [[Connie Rubirosa]] • [[Abbie Carmichael]] • [[Emil Skoda]] • [[Rey Curtis]] • [[Kevin Bernard]] • [[Jack McCoy]] |group3 = ''CI'' |list3 = [[Nola Falacci]] • [[Danny Ross]] • [[Zach Nichols]] |group4 = ''House'' |list4 = [[Gregory House]] • [[James Wilson]] • [[Robert Chase]] • [[Chris Taub]] • [[Lucas Douglas]] • [[Henry Dobson]] • [[John i Blythe House]] • [[Darryl Nolan]] |group5 = ''Whitechapel'' |list5 = [[Emerson Kent]] • [[Finlay Mansell]] • [[Megan Riley]] |group6 = ''[[Digimon]]''<br><small>([[Popis Digimona]])</small> |list6 = [[Taiči Jagami]] • [[Gospodari tame]] ([[Machinedramon]] • [[Piedmon]] • [[Puppetmon]] • [[MetalSeadramon]]) • [[Izzy Izumi]] • [[Devimon]] • [[Whamon]] • [[Phantomon]] • [[Apocalymon]] • [[Andromon]] • [[Datamon]] • [[Bakemon]] • [[Etemon]] • [[Monzaemon]] • [[Digitamamon]] • [[Meramon]] • [[MetalEtemon]] • [[Seadramon]] • [[Myotismon]] • [[VenomMyotismon]] • [[Centarumon]] • [[Piximon]] • [[Ogremon]] • [[Wizardmon]] • [[Shellmon]] • [[Elecmon]] • [[Frigimon]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Leomon]] • [[SaberLeomon]] • [[DemiDevimon]] • [[LadyDevimon]] }}--> }} ===Bleach=== {{Navbox |titlestyle = |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title=Bleach |groupstyle = |abovestyle= |belowstyle= |groupstyle = |above= |group1 = |group1style = |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Bleach (manga)|Bleach]]'' ([[Lista poglavlja i tankōbon izdanja mange Bleach|poglavlja]]) • [[Bleach (anime)|Anime]] • [[Tite Kubo]] <!-- |group2 = Autori | group2style = text-align:center; color:yellow; background:black; border:1px solid yellow; |list2= [[Bob Kane]] • [[Bill Finger]] • [[Jerry Robinson]] |group3 = {{flagicon|HRV}} Hrvatska |group3style = text-align:center; color:white; background:red; border:1px solid blue; |list3= ''[[Nad lipom 35]]'' |group4 = {{flagicon|JAP}} Japan |group4style = text-align:center; color:red; background:white; border:1px solid red; |list4 = ''[[Digimon Adventure]] ''([[:Kategorija:Digimon Adventure|kategorija]] • [[Popis epizoda Digimon Adventurea|popis epizoda]])'' '' |group5= Likovi |list5 = {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:white; border:1px solid black; |group1 = ''SVU'' |list1 = [[Donald Cragen]] • [[Melinda Warner]] • [[Casey Novak]] • [[Dani Beck]] • [[Chester Lake]] • [[Elizabeth Donnelly]] • [[Brian Cassidy]] • [[Monique Jeffries]] • [[Kim Greylek]] • [[George Huang]] |group2 = ''L&O'' |list2 = [[Michael Cutter]] • [[Cyrus Lupo]] • [[Connie Rubirosa]] • [[Abbie Carmichael]] • [[Emil Skoda]] • [[Rey Curtis]] • [[Kevin Bernard]] • [[Jack McCoy]] |group3 = ''CI'' |list3 = [[Nola Falacci]] • [[Danny Ross]] • [[Zach Nichols]] |group4 = ''House'' |list4 = [[Gregory House]] • [[James Wilson]] • [[Robert Chase]] • [[Chris Taub]] • [[Lucas Douglas]] • [[Henry Dobson]] • [[John i Blythe House]] • [[Darryl Nolan]] |group5 = ''Whitechapel'' |list5 = [[Emerson Kent]] • [[Finlay Mansell]] • [[Megan Riley]] |group6 = ''[[Digimon]]''<br><small>([[Popis Digimona]])</small> |list6 = [[Taiči Jagami]] • [[Gospodari tame]] ([[Machinedramon]] • [[Piedmon]] • [[Puppetmon]] • [[MetalSeadramon]]) • [[Izzy Izumi]] • [[Devimon]] • [[Whamon]] • [[Phantomon]] • [[Apocalymon]] • [[Andromon]] • [[Datamon]] • [[Bakemon]] • [[Etemon]] • [[Monzaemon]] • [[Digitamamon]] • [[Meramon]] • [[MetalEtemon]] • [[Seadramon]] • [[Myotismon]] • [[VenomMyotismon]] • [[Centarumon]] • [[Piximon]] • [[Ogremon]] • [[Wizardmon]] • [[Shellmon]] • [[Elecmon]] • [[Frigimon]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Leomon]] • [[SaberLeomon]] • [[DemiDevimon]] • [[LadyDevimon]] }}--> }} ==Prirodne znanosti== ===Općenito=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:#808080; background: #DCDCDC; border:1px solid #808080; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz znanost |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:#702963;background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |belowstyle= text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |groupstyle = text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |above= |group1 = Fizika |group1style = text-align:center; color:#6699CC; background:#73C2FB; border:1px solid #6699CC; |list1= [[Čvor (mjerna jedinica)]] • [[Veber]] • [[Kirchhoffovi zakoni spektroskopije]] • [[Kirchhoffovi zakoni]] • [[Paulijeva jednadžba]] • [[RIKEN]] • [[Laplaceov demon]] |group2 = Kemija |group2style = text-align:center; color:#800080; background:#C9A0DC; border:1px solid #800080; |list2= [[Eksploziv]] • [[Mendeljejevovi predviđeni elementi]] • [[Primordijski elementi]] • [[Arsenatna kiselina]] • [[Orsinijeva bomba]] |group3 = Biologija<br>Medicina |group3style = text-align:center; color:#01796F; background: #50C878; border:1px solid #01796F; |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#01796F; background: #50C878; border:1px solid #01796F; |group1=Biologija |list1= [[Gušter]] • ''[[Bufo periglenes]]'' • ''[[Doryanthes excelsa]]'' • ''[[Varanus giganteus]]'' • ''[[Phyllopteryx]]'' • ''[[Callocephalon fimbriatum]]'' • ''[[Lycalopex vetulus]]'' • ''[[Bothrops insularis]]'' • ''[[Bletilla striata]]'' • [[Divovska sabljasta antilopa]] • ''[[Laniarius brauni]]'' • [[Pelorus Jack]] • [[Snareski pingvin]] • ''[[Agathis australis]]'' • ''[[Leiopelmatidae]]'' • [[Haastov orao]] • [[Srebrna paprat]] • [[Novozelandski dugorepi šišmiš]] • [[Sisavac iz Saint Bathansa]] • ''[[Icterus icterus]]'' • ''[[Cattleya mossiae]]'' • [[Kuprej]] • ''[[Sphaerocoryne affinis]]'' • [[Ruatanski aguti]] • ''[[Brachylophus]]'' • [[Plava otrovna žaba]] • [[Papilionanthe Miss Joaquim|''Papilionanthe'' Miss Joaquim]] |group2=Medicina |list2= [[Guillain-Barréov sindrom]] }} |group4 = Tehnologija |group4style = text-align:center; color:#B8860B; background:#DAA520; border:1px solid #B8860B; |list4= [[Metalurgija]] • [[Vatreno oružje]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#B8860B; background:#DAA520; border:1px solid #B8860B; |group1=Računalna tehnologija |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Apple Inc.]] ([[Korisnik:Rjecina2|suradnja]]) • ''[[Crash Twinsanity]] • [[Sly 3: Honor Among Thieves]] • [[The Da Vinci Code (igra)|The Da Vinci Code]]'' • [[HOLMES2]] • [[Japanese Movie Database]] • [[Red Star OS]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] ''[[Ori and the Blind Forest]]'' • ''[[Ori and the Will of the Wisps]]'' }} |group5 = Geografija |group5style = text-align:center; color:#964B00; background:#E1A95F; border:1px solid #964B00; |list5= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#964B00; background:#E1A95F; border:1px solid #964B00; |group1=Država |list1= [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Benin}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Estonija}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Fidži}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Francuska}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Honduras}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Kambodža}} • {{flag|Škotska}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Venezuela}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Surinam}} • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flag|Sjeverna Koreja}} |group2=Naselja |list2= {{nowrap begin}} {{flagicon|ANG}} [[Benguela]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Cabinda (grad)|Cabinda]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Cambambe]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Cuito]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Huambo]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Lobito]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Lubango]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Lucapa]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Malanje]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Namibe]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Klosterneuburg]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Waterloo (Belgija)|Waterloo]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Parakou]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Djougou]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Bohicon]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Allada]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Kandi, Benin|Kandi]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Ouidah]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Abomey-Calavi]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Ganvié]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Vratislavice]]{{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Labasa]]{{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Nadi]]{{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Nausori]]{{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Sigatoka]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Besançon]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Colombey-les-Deux-Églises]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Jœuf]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Mérignac]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Vichy]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Ho, Gana|Ho]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Kumasi]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Sekondi-Takoradi]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Tema, Gana|Tema]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Trujillo, Honduras|Trujillo]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Caprese Michelangelo]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Nabari]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Satoshō]]{{•w}} {{flagicon|Kambodža}} [[Kampong Cham]]{{•w}} {{flagicon|Kambodža}} [[Sihanoukville]]{{•w}} {{flagicon|Kambodža}} [[Battambang]]{{•w}} {{flagicon|Kambodža}} [[Siem Reap]]{{•w}} {{flagicon|Kambodža}} [[Poipet]]{{•w}} {{flagicon|CRC}} [[San José, Kostarika|San José]]{{•w}} {{flagicon|CRC}} [[Ujarrás]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Baracoa]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Bayamo]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Cienfuegos]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Guantánamo]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Las Tunas (grad)|Las Tunas]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Manzanillo, Kuba|Manzanillo]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Pinar del Río]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Puerto Padre]] {{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Santa Clara, Kuba|Santa Clara]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Voorhout]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Dunedin]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Nelson, Novi Zeland|Nelson]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Waitangi, Northland|Waitangi]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Oranienbaum]]{{•w}} {{flagicon|SIN}} [[Bedok]]{{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Ch'ŏngjin]]{{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Hamhŭng]]{{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Namp'o]]{{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[P'anmunjŏm]]{{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Rasŏn]]{{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Sinŭiju]]{{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Wŏnsan]]{{•w}} {{flagicon|SUR}} [[Moiwana]] {{nowrap end}} |group3=Ostalo |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#964B00; background:#E1A95F; border:1px solid #964B00; |group1 = Administracija |list1 = [[Uljanovska oblast]] • [[Provincije Kostarike]] • [[Regioni Francuske]] • [[:Kategorija:Provincije Sjeverne Koreje|Provincije Sjeverne Koreje]] • [[Cabinda (provincija)]] • [[Rossov zavisni teritorij]] • [[Kraljevstvo Novi Zeland]] • [[Regije Novog Zelanda]] ([[Tasman (distrikt)|Tasman]] • [[Otago (regija)|Otago]] • [[Marlborough (regija)|Marlborough]] • [[Southland (regija)|Southland]] • [[Canterbury (regija, Novi Zeland)|Canterbury]] • [[West Coast (regija)|West Coast]]) • [[Scottova baza]] • [[Savezni teritoriji Venezuele]] • [[Obala komaraca]] • [[Departmani Benina]] |group2 = Otoci<br>Poluotoci |list2 = [[Iwo Jima]] • [[Ilha da Queimada Grande]] • [[Isla de la Juventud]] • [[Kermadecovi otoci]] • [[Los Roques (arhipelag)]] • [[Margaritin otok]] • [[Koh Kong (otok)|Koh Kong]] • [[Baia dos Tigres]] • [[Tigrov otok]] • [[Labuđi otoci]] • [[Viti Levu]] • [[Vanua Levu]] • [[Ceva-I-Ra]] • [[Koro (otok)|Koro]] • [[Kadavu]] • [[Taveuni]] • [[Rotuma]] • [[Uea]] • [[Bau (otok)|Bau]] • [[Naissaar]] • [[Pulau Ujong]] • [[Pedra Branca (Singapur)]] |group3 = Hidrologija |list3 = [[Arenal]] • [[Crvena Volta (rijeka)|Crvena Volta]] • [[Jezero Bosumtwi|Bosumtwi]] • [[Cascade de Gavarnie]] • [[Parnaíba (rijeka)|Parnaíba]] • [[Taedong]] • [[Korejski zaljev]] • [[Istočnokorejski zaljev]] • [[Tumen (rijeka)|Tumen]] • [[Rajsko jezero]] • [[Laguna de Leche]] • [[Zaljev Guantánamo]] • [[Cookov prolaz]] • [[Slapovi Calandula]] • [[Waikato (rijeka)|Waikato]] • [[Rotorua (jezero)|Rotorua]] • [[Tonlé Sap]] • [[Kwanza]] • [[Cunene]] • [[Lucala]] • [[Sangkae]] • [[Río Coco]] • [[Honduraški zaljev]] • [[Aguán]] • [[Ouémé (rijeka)|Ouémé]] • [[Oti (rijeka)|Oti]] • [[Beninski zaljev]] • [[Couffo (rijeka)|Couffo]] • [[Zou (rijeka)|Zou]] • [[Rewa (rijeka)|Rewa]] • [[Sigatoka (rijeka)|Sigatoka]] • [[Bligh Water]] • [[Valaste (vodopad)]] |group4 = Geologija |list4 = [[Mount Afadjato]] • [[Irazú]] • [[Pico da Neblina]] • [[Sierra Maestra]] • [[Serra da Chela]] • [[Mount Earnslaw]] • [[Južne Alpe]] • [[Pico Bolívar]] • [[Pico Humboldt]] • [[Pico Bonpland]] • [[Roraima (tepui)|Roraima]] • [[Kukenán (tepui)|Kukenán]] • [[Phnom Aural]] • [[Kardamonske planine]] • [[Slonovske planine]] • [[Phnom Kulen]] • [[Morro do Moco]] • [[Cerro Las Minas]] • [[Atakora (planinski lanac)|Atakora]] • [[Mont Sokbaro]] • [[Mont Agou]] • [[Mount Tomanivi]] • [[Van Asch Van Wijck (planinski lanac)]] • [[Barú]] |group5 = Ostalo |list5 = [[Park Ueno]] • ''[[Outback]]'' • [[Skijalište Masikryong]] • [[Pjongjanško vrijeme]] • [[Močvara Zapata]] • [[Park Johna Lennona]] • ''[[Lluvia de peces]]'' • [[Koraljna obala (Fidži)]] • [[Vanalinn]] • [[Singapurska luka]] }} }} |below= }} ===Znanstvenici=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:#808080; background: #DCDCDC; border:1px solid #808080; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz znanstvenike |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:#702963;background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |belowstyle= text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |groupstyle = text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |above= |group1 = Fizičari |group1style = text-align:center; color:#6699CC; background:#73C2FB; border:1px solid #6699CC; |list1= [[Antoine Henri Becquerel]] • [[Heinrich Rudolf Hertz]] • [[Carl Hellmuth Hertz]] • [[Gustav Ludwig Hertz]] • [[Michael Faraday]] • [[Wilhelm Conrad Röntgen]] • [[Gerardus 't Hooft]] • [[Max Born]] • [[Edward Teller]] • [[Charles-Augustin de Coulomb]] • [[Joseph Henry]] • [[Wilhelm Eduard Weber]] • [[Lise Meitner]] • [[Gustav Robert Kirchhoff]] • [[Igor Kurčatov]] • [[Evangelista Torricelli]] • [[Erwin Schrödinger]] • [[Albert Einstein]] • [[Louis de Broglie]] • [[Wolfgang Pauli]] • [[Jean Baptiste Perrin]] • [[Arthur Holly Compton]] • [[Owen Willans Richardson]] • [[Čandrasekara Venkata Raman]] • [[Charles Thomson Rees Wilson]] • [[Carl David Anderson]] • [[George Paget Thomson]] • [[Victor Franz Hess]] • [[Isidor Isaac Rabi]] • [[Clinton Joseph Davisson]] • [[Aleksandar Prohorov]] • [[Henri Poincaré]] • [[Hideki Yukawa]] • [[Shin'ichirō Tomonaga]] • [[Joshio Nishina]] • [[William Lawrence Bragg]] • [[Brian Schmidt]] • [[William Henry Bragg]] • [[Mark Oliphant]] • [[Jean d'Alembert]] • [[Abdus Salam]] |group2 = Kemičari |group2style = text-align:center; color:#800080; background:#C9A0DC; border:1px solid #800080; |list2= [[Dmitrij Mendeljejev]] • [[Pierre Curie]] • [[Henry Cavendish]] • [[William Ramsay]] • [[Francis William Aston]] • [[Adolf von Baeyer]] • [[Eduard Buchner]] • [[Jacobus Henricus van 't Hoff]] • [[Henri Moissan]] • [[John Warcup Cornforth]] • [[Alan MacDiarmid]] • [[Glenn T. Seaborg]] |group3 = Liječnici |group3style = text-align:center; color:#01796F; background: #50C878; border:1px solid #01796F; |list3= [[Alexander Fleming]] • [[Hakaru Hashimoto]] • [[Tomisaku Kawasaki]] • [[Mikito Takajasu]] • [[Hidejo Noguchi]] • [[Kitasato Shibasaburō]] • [[Howard Florey]] • [[Robin Warren]] • [[Barry J. Marshall]] • [[Elizabeth Blackburn]] • [[Peter C. Doherty]] • [[Frank Macfarlane Burnet]] • [[John Carew Eccles]] • [[Dominique-Jean Larrey]] • [[Carlos Chagas]] • [[Sergej Korsakov]] • [[Arístides Agramonte]] • [[Carlos Finlay]] • [[John Marshall Macdonald]] • [[Baruj Benacerraf]] • [[Jacinto Convit]] • [[Salvador Moncada]] • [[Friedrich Robert Faehlmann]] • [[Jean Itard]] • [[Georges Mathé]] |group4 = Izumitelji |group4style = text-align:center; color:#B8860B; background:#DAA520; border:1px solid #B8860B; |list4= [[Ferdinand Porsche]] • [[André Citroën]] • [[Gottlieb Daimler]] • [[Eli Whitney]] • [[Humberto Fernández-Morán]] |group5 = Geografi |group5style = text-align:center; color:#964B00; background:#E1A95F; border:1px solid #964B00; |list5= [[Vladimir Tagancev]] |below= }} ==Društvene znanosti== ===Općenito=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:#808080; background: #DCDCDC; border:1px solid #808080; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz društvene znanosti |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:#702963;background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |belowstyle= text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |groupstyle = text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |above= |group1 = Povijest |group1style = text-align:center; color:#800000; background:#C19A6B; border:1px solid #800000; |list1= [[Povijest Europe]] (nedovršeno) {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#800000; background:#C19A6B; border:1px solid #800000; |group1 = pre-XX vijek. |list1 = [[Banket kestenja]] • [[Osmanski interegnum]] • [[Šogunat Tokugawa]] • [[Kultura Diquis]] • [[Zlatna Obala (danska kolonija)]] • [[Zlatna Obala (portugalska kolonija)]] • [[Zlatna Obala (švedska kolonija)]] • [[Zlatna Obala (nizozemska kolonija)]] • [[Bushrangeri]] • [[Plesna epidemija iz 1518.]] • [[Edikt iz Nantesa]] • [[Edikt iz Fontainebleaua]] • [[Kolonijalni Brazil]] • [[Generalna kapetanija Kuba]] • [[Guvernorat Kuba]] • [[Loango-Angola]] • [[Provincija Venezuela]] • ''[[Klein-Venedig]]'' • [[Funan]] • [[Mračno doba (Kambodža)]] • [[Longvek]] • [[Generalna kapetanija Gvatemala]] • [[Podzemni grad Agongointo-Zoungoudo]] • [[Obala robova]] • [[Kraljevstvo Dahomej]] • [[Carstvo Oyo]] • [[Kralj Dahomeja]] • [[Dahomejski godišnji običaji]] • [[Društvo za Surinam]] • [[Invazija Surinama (1667)|Invazija Surinama]] • [[Napad na Fort Zeelandiju (1667)|Napad na Fort Zeelandiju]] • [[Kraljevina Singapura]] • ''[[Malajski anali]]'' • [[Temasek]] • [[Grčko herojsko doba]] • [[Gran Coclé]] • [[Castilla de Oro]] • [[Drakeov napad na Panamu]] • [[Pljačka Paname]] • [[Darijenska spletka]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#800000; background:#C19A6B; border:1px solid #800000; |group1 = XVIII. vijek |list1 = [[Savjet drevnih]] • [[Prva Francuska Republika]] • [[Konzulat (Francuska)]] • [[Direktorij (Francuska)]] • [[Komitet javnog spasa]] • [[Jakobinska diktatura]] • [[Termidorska reakcija]] • [[Puč 18. brumairea]] • [[Žirondinci]] • [[Septembarski masakri]] • [[Bijeg u Varennes]] • [[Žirondinski ustavni projekt]] • [[Kraljevstvo Francuska (1791-1792)]] • [[Prva industrijska revolucija]] • [[Vicekraljevstvo Nova Granada]] • [[Generalna kapetanija Venezuela]] • ''[[Kambodžanske kraljevske kronike]]'' |group2 = XIX. vijek |list2 = [[Posvećenje Napoleona I]] • [[Kraljevina Holandija]] • [[Kraljevina Vestfalija]] • [[Burbonska restauracija]] • [[Druga industrijska revolucija]] • [[Monroeova doktrina]] • [[Zlatna Obala (britanska kolonija)]] • [[Pobuna u Eureki]] • [[Julska Monarhija]] • [[Francuska revolucija 1848.]] • [[Druga Francuska Republika]] • [[Dani lipnja]] • [[Predsjednički izbori u Francuskoj 1848.]] • [[Francuski ustavni referendum 1851.]] • [[Referendum o Drugom Francuskom Carstvu 1852.]] • [[Pariški sporazum (1856)]] • [[Pariški kongres (1856)]] • [[Orsinijev atentat]] • [[Bitka kod Sedana (1870)]] • [[Treća Francuska Republika]] • [[Suđenje tridesetorici]] • [[Kriza 16. svibnja 1877.]] • [[Panamski skandali]] • [[Tonkinska afera]] • [[Protektorat Annam]] • [[Kočinkina]] • [[Zastupnički dom (Francuska)]] • [[Predstavnički dom (Francuska)]] • [[Incident u Fashodi]] • [[Predsjednički izbori u Brazilu 1891.]] • [[Ujedinjeno Kraljevstvo Portugala, Brazila i Algarva]] • [[Kraljevina Brazil]] • [[Nezavisnost Brazila]] • [[Brazilsko Carstvo]] • [[Brazilski rat za nezavisnost]] • [[Prva Brazilska Republika]] • [[Desetogodišnji rat]] • [[Mali rat (Kuba)]] • [[Kubanski rat za nezavisnost]] • [[Američka vojna uprava na Kubi]] • [[Tellerov amandman]] • [[Pariški sporazum (1898)]] • [[Novi Zeland (kolonija)]] • [[Ratovi mušketa]] • [[Novozelandski ratovi]] • [[Sewellovo ministarstvo (1856.)]] • [[Vrhovna hunta]] • [[Prva Venezuelanska Republika]] • [[Venezuelanski rat za nezavisnost]] ([[Bitka na jezeru Maracaibo]]) • [[Druga Venezuelanska Republika]] • [[Manifest iz Cartagene]] • [[Divna kampanja]] • [[Dekret o ratu do smrti]] • [[Treća Venezuelanska Republika]] • [[Kongres u Angosturi]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Velika Kolumbija]] • [[Država Venezuela]] • [[Savezni rat]] • [[Sjedinjene Države Venezuele]] • [[Venezuelanska kriza (1895)]] • [[Francuski protektorat u Kambodži]] • [[Tonkin (francuski protektorat)]] • [[Comayagua (provincija)]] • [[Državni udar u Hondurasu 1827.]] • [[Prvi francusko-dahomejski rat]] • [[Drugi francusko-dahomejski rat]] • [[Francuski Dahomej]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Francuska Zapadna Afrika]] • [[Kraljevstvo Fidži]] • [[Fidži (kolonija)]] • ''[[Ärkamisaeg]]'' • [[Singapurski sporazum 1819.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Tjesnačka naselja]] • [[Anglo-nizozemski sporazum (1824)]] |group3 = XX. vijek<br>(do 1914.) |list3 = [[Plattov amandman]] • [[Republika Kuba (1902–1959)]] • [[Pacifikacija Kube]] • [[Novi Zeland (dominion)]] • [[Venezuelanska kriza (1902–1903)]] • [[Nizozemsko-venezuelanski rat]] }} |group2 = Prvi svjetski rat<br>(1914. - 1918.) |list2 = {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#800000; background:#C19A6B; border:1px solid #800000; |group1 = Općenito |list1 = [[Prvi svjetski rat]] • [[Središnje sile]] |group2 = Bitke |list2 = [[Bitka kod Tannenberga (1914.)|Bitka kod Tannenberga]] • [[Cerska bitka]] • [[Kolubarska bitka]] • [[Ofenziva od 100 dana]] • [[Druga bitka na Marni]] • [[Ofenziva Meuse-Argonne]] • [[Bitka na granicama]] • [[Nivelleova ofenziva]] • [[Bitka kod grebena Vimy]] |group3 = Ostalo |list3 = [[Sarajevski atentat]] • [[Oktobarska revolucija]] • [[Mir u Brest-Litovsku]] • [[Ruska revolucija (1917.)|Ruska revolucija 1917.]] • [[Britanski Togoland]] • ''[[Entente Cordiale]]'' • [[Francusko-ruska alijansa]] • [[Anglo-ruska antanta]] • [[Sovjetska Republika Naissaar]] • [[Manifest narodā Estonije]] • [[Njemačka okupacija Estonije u Prvom svjetskom ratu]] • [[Singapurska pobuna 1915.]] }} |group3 = Međuratno razdoblje<br>(1918. - 1939.) |list3 = [[Pariška mirovna konferencija 1919.]] • [[Münchenski sporazum]] • [[Abdikacijska kriza]] • [[Ugovori iz Locarna]] • [[Briand-Cerettijev sporazum]] • [[Briand-Kelloggov pakt]] • [[Kriza 6. veljače 1934.]] • [[Predsjednički izbori u Brazilu 1930.]] • [[Brazilska revolucija 1930.]] • [[Privremena vojna junta (1930)]] • [[Vargasova era]] • [[Pentarhija iz 1933.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Estonski rat za nezavisnost]] • [[Estonska radnička komuna]] • [[Rusko-estonski sporazum iz Tartua]] • [[Vaps (pokret)]] • [[Pokušaj državnog udara u Estoniji 1924.]] • [[Suđenje 149-orki]] • [[Baltička antanta]] • [[Doba šutnje]] |group4 = Drugi svjetski rat<br>(1939. - 1945.) |list4 = {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:#800000; background:#C19A6B; border:1px solid #800000; |group1 = Općenito |list1 = [[Drugi svjetski rat]] • [[Uzroci Drugog svjetskog rata]] • [[Saveznici]] • [[Sile Osovine]] • [[Posljedice Drugog svjetskog rata]] |group2 = Bitke |list2 = [[Operacija Bagration]] • [[Bitka za Francusku]] • [[Bitka kod La Plate]] • [[Saveznička invazija Sicilije]] • [[Operacija Anton|Operacija ''Anton'']] • [[Operacija Dragoon|Operacija ''Dragoon'']] • [[Praški ustanak]] • [[Ljetni rat]] • [[Bitka za Singapur]] • [[Operacija Jaywick|Operacija ''Jaywick'']] • [[Bombardiranje Singapura (1944–1945)]] • [[Bombardiranje Singapura (1941)]] • [[Operacija Tiderace|Operacija ''Tiderace'']] • [[Operacija Struggle|Operacija ''Struggle'']] |group3 = Ostalo |list3 = [[Schindlerovi židovi]] • [[Hitlerov pozdrav]] • [[Operacija Valkira]] • [[Vichyevska Francuska]] • [[Republika Slovačka (1939. - 1945.)]] • [[Riomski proces]] • [[Glasovanje o delegaciji punih ustavnih ovlasti Philippeu Pétainu]] • [[Njemačka vojna uprava u Belgiji i sjevernoj Francuskoj]] • [[Njemačka vojna uprava u okupiranoj Francuskoj]] • ''[[Militärverwaltung]]'' • [[Slobodna Francuska]] • [[Apel 18. juna]] • [[Privremena vlada Francuske Republike]] • [[Čehoslovačka vlada u egzilu]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Benešovi dekreti]] • [[Japanska okupacija Kambodže]] • [[Njemačka okupacija Estonije u Drugom svjetskom ratu]] • ''[[Generalbezirk Estland]]'' • [[Estonska samouprava]] • [[Reichskommissariat Ostland|''Reichskommissariat'' Ostland]] • [[Bijeg podmornice Orzeł|Bijeg podmornice ''Orzeł'']] • [[Shōnan-tō]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Sook Ching]] • [[Sōjūsetsu incident]] • [[Operacija Gustavus|Operacija ''Gustavus'']] • [[Operacija Zipper|Operacija ''Zipper'']] • [[Britanska vojna uprava (Malaja)]] }} |group5 = Hladni rat<br>(1945. - 1991.) |list5 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Hladni rat]] • [[Elizejski ugovor]] • [[Nixonov posjet Kini 1972.]] • [[Angolski građanski rat]] • [[Trumanova doktrina]] • [[Socijalistička Republika Rumunjska]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Demokratska Kampućija]] • [[Zapadna Njemačka]] • [[Kostarikanski građanski rat]] • [[Gana (krunska zemlja)]] • [[Neredi u Accri 1948.]] • [[Velika šestorica (Gana)]] • [[Politika bijele Australije]] • [[Ustavna kriza u Australiji 1975.]] • [[Četvrta Francuska Republika]] • [[Peta Francuska Republika]] • [[Maj 1968]] • [[Druga Brazilska Republika]] • [[Državni udar u Brazilu 1964.]] • [[Vojna diktatura u Brazilu]] • [[Brazilska vojna hunta (1969)]] • [[Narodna Republika Koreja]] • [[Sovjetska civilna uprava]] • [[Privremeni narodni komitet za Sjevernu Koreju]] • [[Korejska demilitarizirana zona]] • [[Bitka za Incheon]] • [[Operacija Pokpoong]] • [[Podjela Koreje]] • [[Korejski sporazum o primirju]] • [[Bombaški napad u Rangoonu]] • [[Ubojstva sjekirom u P'anmunjŏmu]] • [[Kasarne Moncada]] • [[Operacija Mongoose]] • [[Operacija Northwoods]] • [[Cubana de Aviación let 455]] • [[Narodna Republika Angola]] • [[Demokratska Narodna Republika Angola]] • [[Republika Cabinda]] • [[Angolski rat za nezavisnost]] • [[Alvorski sporazum]] • [[Češka i Slovačka Federativna Republika]] • [[ANZUS]] • [[Paktomanija]] • ''[[El Trienio Adeco]]'' • [[Četvrta Venezuelanska Republika]] • [[Pakt iz Puntofija]] • [[Državni udar u Venezueli 1958.]] • [[Državni udar u Venezueli 1945.]] • [[Francuska unija]] • [[Francuska zajednica]] • [[Kraljevina Kambodža (1953–1970)]] • [[Bangkoška zavjera]] • [[Operacija Menu]] • [[Operacija Freedom Deal]] • [[Državni udar u Kambodži 1970.]] • [[Kmerska Republika]] • [[Predsjednički izbori u Kambodži 1972.]] • [[Predstavnička skupština kampućijskog naroda]] • [[Santebal]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Kambodžanski genocid]] ([[Kambodžanska polja smrti]] • [[Drvo smrti]] • [[Choeung Ek]] • [[Masakr u Ba Chúcu]]) • [[Narodna Republika Kampućija]] • [[Plan K5]] • [[Država Kambodža]] • [[Kambodžansko-vijetnamski rat]] • [[Koalicijska vlada Demokratske Kampućije]] • [[Pariški mirovni sporazum (1991)]] • [[Državni udar u Hondurasu 1963.]] • [[Državni udar u Hondurasu 1975.]] • [[Honduraška vojna hunta (1956–1957)]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Fudbalski rat]] • [[Sahelsko-beninska unija]] • [[Republika Dahomej]] • [[Državni udar u Dahomeju 1963.]] • [[Predsjedničko vijeće (Dahomej)]] • [[Predsjednički izbori u Dahomeju 1970.]] • [[Državni udar u Dahomeju 1972.]] • [[Narodna Republika Benin]] • [[Pokušaj državnog udara u Beninu 1977.]] • [[Fidži (dominion)]] • [[Državni udari na Fidžiju 1987.]] • [[Operacija Morris Dance]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Estonska vlada u egzilu]] • [[Deklaracija suvereniteta Estonske SSR]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Raspjevana revolucija]] • [[Fosforitni rat]] • [[Pismo četrdesetorice]] • [[Surinam (Kraljevina Nizozemska)]] • [[Državni udar u Surinamu 1980.]] • [[Nacionalni vojni savjet (Surinam)]] • [[Decembarska ubojstva]] • [[Surinamski unutrašnji rat]] • [[Masakr u Moiwani]] • [[Državni udar u Surinamu 1990.]] • [[Singapur (kolonija)]] • [[Singapur (savezna država)]] • [[Malezijski sporazum]] • [[Sporazum o nezavisnosti Singapura (1965)]] • [[Proglašenje Singapura]] • [[Referendum o integraciji Singapura 1962.]] • [[Izvanredno stanje u Poljskoj]] |group6 = 1990-e<br>XXI. vijek |list6 = [[Crno proljeće (Kuba)]] • [[Opći izbori u Angoli 1992.]] • [[Masakr na Noć vještica]] • [[Pokušaji državnih udara u Venezuel 1992.]] • [[Bolivarska revolucija]] • [[Pokušaj državnog udara u Venezueli 2002.]] • [[Prijelazna uprava Ujedinjenih nacija u Kambodži|UNTAC]] • [[Privremena vlada nacionalnog jedinstva i nacionalnog spasa Kambodže]] • [[Ustavna kriza u Hondurasu 2009.]] • [[Državni udar u Hondurasu 2009.]] • [[UTAGE let 141]] • [[Državni udar na Fidžiju 2000.]] • [[Državni udar na Fidžiju 2006.]] • [[Prosvjedi u Surinamu 1999.]] }} |group2 = Pravo<br>Kriminologija |group2style = text-align:center; color:black; background:silver; border:1px solid black; |list2= [[Scotland Yard]] • [[Old Bailey]] • ''[[Volksgerichtshof]]'' • [[Vrhovni sud Kostarike]] • [[Vrhovni sud Gane]] • [[Ustav Australije]] • [[Ustav Gane]] • [[Ustav Francuske (1791)]] • [[Ustav Francuske (1793)]] • [[Ustav Francuske (1795)]] • [[Ustav Francuske (1799)]] • [[Ustav Francuske (1802)]] • [[Ustav Francuske (1804)]] • [[Povelja iz 1814.]] • [[Dopunski akt ustavima Prvog Carstva]] • [[Povelja iz 1830.]] • [[Ustav Francuske (1848)]] • [[Ustav Francuske (1852)]] • [[Francuski ustavni zakoni (1875)]] • [[Ferryjevi zakoni]] • [[Francuski ustavni zakon (1940)]] • [[Francuski ustavni zakon (1945)]] • [[Ustav Francuske (1946)]] • [[Ustav Francuske]] • [[Ustav Brazila]] • [[Ustav Sjeverne Koreje]] • [[Ustav Kube]] • [[Bustamanteov kodeks]] • [[Ustav Angole]] • [[Ustavni sud (Češka)]] • [[Macdonaldova trijada]] • [[Vrhovni sud Novog Zelanda]] • [[Ustav Novog Zelanda]] • [[Panoptikon]] • [[Deklaracija nezavisnosti Novog Zelanda]] • [[Sporazum iz Waitangija]] • [[Vrhovni sud pravde (Venezuela)]] • [[Ustav Venezuele]] • [[Deklaracija nezavisnosti (Venezuela)]] • [[Ustav Kambodže]] • [[Kambodžanski tribunal]] • [[Ustav Hondurasa]] • [[Vrhovni sud pravde (Honduras)]] • [[Ustav Benina]] • [[Kvazisud]] • ''[[modus operandi]]'' • [[Ustav Fidžija]] • [[Zakon o pomirbi, toleranciji i jedinstvu]] • [[Ustav Estonije]] • [[Ustav Surinama]] • [[Vrhovni sud Singapura]] • [[Ustav Paname]] • [[Vrhovni sud pravde (Panama)]] |group3 = Politika |group3style = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1 = Općenito |list1 = [[Nacizam]] • ''[[Révolution nationale]]'' • [[Koronelizam]] • ''[[Juche]]'' • ''[[Songun]]'' • ''[[Songbun]]'' • [[Neutralna država]] • [[Čavizam]] • [[Nulta godina (Kambodža)|Nulta godina]] • ''[[Françafrique]]'' • ''[[Corregimiento]]'' • ''[[Comarca]]'' |group2 = Posebno |list2 = [[Popis njemačkih ministara obrane]] • [[Premijer Ujedinjenog Kraljevstva]] • [[Hitlerov kabinet]] • [[Premijer Japana]] • ''[[Kokkai]]'' • [[Nacionalna stranka oslobođenja (Kostarika)|PLN]] • [[Stranka građanske akcije|PAC]] • [[Libertarijanski pokret|ML]] • [[Predsjednik Kostarike]] • [[Zakonodavna skupština (Kostarika)]] • [[Predsjednik Gane]] • [[Premijer Gane]] • [[Stranka narodne konvencije|CPP]] • [[Parlament Gane]] • [[Državni savjet (Gana)]] • [[Premijer Australije]] • [[Parlament Australije]] • [[Generalni guverner Australije]] • [[Premijer Francuske]] • [[Predsjednik Francuske]] • [[Francuski parlament]] • [[Senat (Francuska)]] • [[Narodna skupština (Francuska)]] • [[Kongres Francuskog parlamenta]] • [[Predsjednik Brazila]] • ''[[Congresso Nacional]]'' • ''[[Senado Federal]]'' • ''[[Câmara dos Deputados]]'' • [[Premijer Brazila]] • [[Vječni predsjednik republike]] • [[Vrhovna narodna skupština]] • [[Premijer Sjeverne Koreje]] • [[Administrativna podjela Sjeverne Koreje]] • [[Spisak vrhovnih vođa Sjeverne Koreje]] • [[Spisak državnih poglavara Sjeverne Koreje]] • ''[[Ch'ŏndogyo Ch'ŏngudang]]'' • [[Predsjednik Kube]] • [[Premijer Kube]] • [[Nacionalna skupština narodne sile]] • [[Predsjednik Angole]] • [[Potpredsjednik Angole]] • [[Premijer Angole]] • [[Narodna skupština (Angola)]] • [[Generalni guverner Novog Zelanda]] • [[Premijer Novog Zelanda]] • [[Parlament Novog Zelanda]] • [[Predstavnički dom (Novi Zeland)]] • [[Zakonodavno vijeće (Novi Zeland)]] • [[Laburistička stranka Novog Zelanda]] • [[Zelena stranka Aotearoe Novog Zelanda]] • [[Prvo Novi Zeland]] • [[Kolonijalni tajnik Novog Zelanda]] • [[Predsjednik Venezuele]] • [[Narodna skupština (Venezuela)]] • [[Demokratska akcija (Venezuela)]] • [[Parlament Kambodže]] • [[Senat (Kambodža)]] • [[Narodna skupština (Kambodža)]] • [[Kralj Kambodže]] • [[Premijer Kambodže]] • [[Liberalna stranka (Kambodža)]] • [[Demokratska stranka (Kambodža)]] • [[Sangkum]] • [[Komunistička partija Kampućije]] • [[Nacionalni kongres (Honduras)]] • [[Predsjednik Hondurasa]] • [[Narodna skupština (Benin)]] • [[Predsjednik Benina]] • [[Premijer Benina]] • [[Conseil de l'Entente]] • [[Partija narodne revolucije Benina]] • [[Predsjednik Fidžija]] • [[Premijer Fidžija]] • [[Parlament Fidžija]] • [[Senat (Fidži)]] • [[Predstavnički dom (Fidži)]] • [[Veliko vijeće poglavica]] • [[Guverner Fidžija]] • [[Generalni guverner Fidžija]] • [[Administrativna podjela Fidžija]] • [[Premijer Kraljevstva Fidži]] • [[Ratu]] • [[Glavni ministar Fidžija]] • [[Zakonodavno vijeće (Fidži)]] • ''[[Riigikogu]]'' • [[Premijer Estonije]] • ''[[Riigihoidja]]'' • [[Komunistička partija Estonije]] • [[Predsjednik Surinama]] • [[Potpredsjednik Surinama]] • [[Premijer Surinama]] • [[Narodna skupština (Surinam)]] • [[Generalni guverner Surinama]] • [[Parlament Singapura]] • [[Predsjednik Singapura]] • [[Premijer Singapura]] • [[Stranka narodne akcije]] • [[Singapurska samouprava]] • [[Guverner Singapura]] • [[Yang di-Pertuan Negara]] • [[Zakonodavno vijeće (Singapur)]] • [[Zakonodavna skupština (Singapur)]] • [[Glavni ministar Singapura]] • [[Narodna skupština (Panama)]] • [[Narodna skupština predstavnika corregimienta|Narodna skupština predstavnika ''corregimienta'']] • [[Predsjednik Paname]] • [[Corregimiento (Panama)|''Corregimiento'' (Panama)]] }} |group4 = Vojna znanost |group4style = text-align:center; color:#556B2F; background:#6B8E23; border:1px solid #556B2F; |list4= [[Regia Marina]] • [[Royal Navy]] • [[Vojska Kostarike]] • ''[[Maréchal de France]]'' • ''[[École spéciale militaire de Saint-Cyr]]'' • [[Korejska narodna armija]] • [[USS Pueblo (AGER-2)]] • ''[[Movimiento 26 de Julio]]'' • [[Oružane snage Angole]] • [[Kubanske revolucionarne oružane snage]] • ''[[Generalissimus]]'' • [[Khmer Issarak]] • [[Dahomejske Amazonke]] • [[Oružane snage Republike Fidži]] • ''[[Junglecommando]]'' • [[Singapurska strategija]] • ''[[Kenpei]]'' |group5 = Lingvistika |group5style = text-align:center; color:black; background: white; border:1px solid black; |list5 = [[Joruba jezik]] • [[Fon jezik]] • [[Fidžijski jezik]] • [[Fidžijski hindski jezik]] • [[Rotumanski jezik]] |group6 = Ostalo |group6style = text-align:center; color:#808080; background: #DCDCDC; border:1px solid #808080; |list6= [[Kultura Sovjetskoga Saveza]] • [[Centar za obiteljske evidencije]] • [[Stair House]] • [[David Livingstone Centre]] • [[Psihijatrijska bolnica Broadmoor]] • [[The Blind Beggar]] • [[Oni (folklor)]] • ''[[Hanami]]'' • [[Tri mudra majmuna]] • ''[[The Strand Magazine]]'' • [[221B Baker Street]] • [[Museo Nacional de Costa Rica]] • [[Mekatelyu]] • [[Nacionalni park Tortuguero]] • [[Nacionalni park Poás]] • [[Waakye]] • [[Ganci]] • [[Sveučilište u Adelaideu]] • [[Sveučilište u Melbourneu]] • [[Marianne]] • [[Čudovište iz Rajskog jezera]] • ''[[Rodong Sinmun]]'' • [[Korejska centralna novinska agencija]] • [[Festival Arirang]] • [[Vargaška tragedija]] • [[Kambodžanski riel]] • [[Novi ljudi]] • [[Nacionalni autonomni univerzitet Hondurasa]] • [[Naša Gospa od Suyape]] • [[Zapadnoafrički CFA franak]] • [[Srednjoafrički CFA franak]] • [[Chupa Chups]] • [[Univerzitet na Fidžiju]] • [[Fidžijski dolar]] • [[Nacionalni park Sigatoka Sand Dunes]] • ''[[Cibi]]'' • [[Estonska marka]] • ''[[Postimees]]'' • [[Zastava Estonske Sovjetske Socijalističke Republike]] • [[Surinamski dolar]] • [[Surinamski gulden]] • [[Planska područja u Singapuru]] • [[Regije Singapura]] • [[Japanski okupacijski dolar]] • [[Panamska balboa]] • ''[[Shinjū]]'' |below= }} ===Biografije=== {{Navbox generic |titlestyle = text-align:center; color:#808080; background: #DCDCDC; border:1px solid #808080; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Doprinosi vezani uz društvene znanosti |groupstyle = text-align:center; color:red; border:1px solid silver; |abovestyle=text-align:center; color:#702963;background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |belowstyle= text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |groupstyle = text-align:center; color:#702963; background:#DF73FF; border:1px solid #702963; |above= |group1 = Povijest |group1style = text-align:center; color:#800000; background:#C19A6B; border:1px solid #800000; |list1= [[Slavko Goldstein]] |group2 = Pravo<br>Kriminologija |group2style = text-align:center; color:black; background:silver; border:1px solid black; |list2= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:black; background:silver; border:1px solid black; |group1 = Pravo |list1 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Roland Freisler]] • [[Clarence Darrow]] • [[Moisés Vieites]] • [[Antonio Sánchez de Bustamante y Sirvén]] • [[Justo Arosemena]] |group2 = Kriminologija |list2 = [[Vlado Černozemski]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Braća Kray]] • [[George Cornell]] • [[Jack McVitie]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Leopold i Loeb]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Jack Trbosjek]] ([[:Kategorija:Jack Trbosjek|kategorija /uz izuzetke/]]) • [[Igor Guzenko]] • [[Issei Sagawa]] • [[Charles Augustus Howell]] • [[Charlotte Corday]] • [[Charles-Henri Sanson]] • [[Felice Orsini]] • [[Sante Geronimo Caserio]] • [[Leonard Read]] • [[Sogomon Tejlirjan]] }} |group3 = Politika |group3style = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1 = Amerike |list1 = {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1 = {{flagicon|SAD}} Sjedinjene Države |list1 =[[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Harry S. Truman]] • [[William H. Seward]] • [[William Jennings Bryan]] • [[Harvey Milk]] • [[Dan White]] • [[George Moscone]] • [[Frank B. Kellogg]] • [[Fiorello H. La Guardia]] |group2 = {{flagicon|KAN}} Kanada |list2= [[Lester B. Pearson]] • [[Pierre Trudeau]] |group3 = {{flagicon|Kostarika}} Kostarika |list3= [[Juan Mora Fernández]] • [[José María Castro Madriz]] • [[Federico Tinoco Granados]] • [[Otilio Ulate Blanco]] • [[José Figueres Ferrer]] • [[Rafael Ángel Calderón Guardia]] • [[Laura Chinchilla]] • [[Óscar Arias]] |group4 = {{flagicon|Brazil}} Brazil |list4= [[Deodoro da Fonseca]] • [[Pedro I od Brazila]] • [[Pedro II od Brazila]] • [[Arthur Bernardes]] • [[Venceslau Brás]] • [[Washington Luís]] • [[Júlio Prestes]] • [[Getúlio Vargas]] • [[Plínio Salgado]] • [[João Goulart]] • [[Humberto Castelo Branco]] • [[Artur da Costa e Silva]] • [[Ernesto Geisel]] |group5 = {{flagicon|Kuba}} Kuba |list5= [[Carlos Saladrigas Zayas]] • [[Ramón Zaydín]] • [[Anselmo Alliegro y Milá]] • [[Félix Lancís Sánchez]] • [[Tomás Estrada Palma]] • [[Ramón Grau]] • [[Gerardo Machado]] • [[Camilo Cienfuegos]] |group6 = {{flagicon|Venezuela}} Venezuela |list6= [[José Antonio Páez]] • [[Cristóbal Mendoza]] • [[Francisco de Miranda]] • [[Rómulo Gallegos]] • [[Rafael Urdaneta]] • [[Juan Vicente Gómez]] • [[Cipriano Castro]] • [[Rafael Caldera]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Rómulo Betancourt]] |group7 = {{flagicon|HON}} Honduras |list7= [[Juan Orlando Hernández]] • [[Dionisio de Herrera]] • [[Francisco Morazán]] • [[José Francisco Zelaya]] • [[Francisco Ferrera]] • [[Ramón Villeda Morales]] • [[Julio Lozano Díaz]] • [[Oswaldo López Arellano]] • [[Juan Alberto Melgar]] • [[Manuel Zelaya]] • [[Roberto Micheletti]] |group8 = {{flagicon|SUR}} Surinam |list8= [[Chan Santokhi]] • [[Ronnie Brunswijk]] • [[Johan Ferrier]] • [[Henck Arron]] • [[Dési Bouterse]] |group9 = {{flagicon|PAN}} Panama |list9= [[José Raúl Mulino]] • [[Mariano Arosemena]] }} |group2 = Europa |list2= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1={{flagicon|UK}} Ujedinjeno Kraljevstvo |list1=[[Edward VIII.]] • [[George VI.]] • [[Herbert Henry Asquith]] • [[Clement Attlee]] • [[Tom Driberg]] • [[Robert Boothby, baron Boothby]] • [[Arnold Wienholt Hodson]] • [[Spencer Perceval]] • [[Stamford Raffles]] |group2 = {{flagicon|SSSR}} Sovjetski Savez |list2 = [[Nikita Hruščov]] • [[Jurij Andropov]] • [[Konstantin Černjenko]] • [[Andrej Gromijko]] • [[Vjačeslav Molotov]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1 = {{flagicon|RUS}} Rusija |list1 = [[Boris Jeljcin]] |group2 = {{flagicon|GRU}} Gruzija |list2 = [[Eduard Ševarnadze]] |group3 = {{flagicon|EST}} Estonija |list3 = [[Jaan Anvelt]] • [[Karl Kark]] • [[Konstantin Päts]] • [[Jaan Tõnisson]] • [[Kaarel Eenpalu]] • [[Jüri Uluots]] • [[Hjalmar Mäe]] • [[Johannes Vares]] • [[Jüri Ratas]] • [[Alar Karis]] • [[Johannes Käbin]] • [[Edgar Savisaar]] }} |group3 = {{flagicon|FRA}} Francuska |list3 = [[Charles de Gaulle]] • [[Philippe de Gaulle]] • [[Pierre Laval]] • [[Adolphe Thiers]] • [[Louis Barthou]] • [[Jean Monnet]] • [[Philippe d'Orléans, grof od Pariza|Philippe d'Orléans]] • [[Emmanuel Joseph Sieyès]] • [[Roger Ducos]] • [[Jean-Paul Marat]] • [[Louis Antoine de Saint-Just]] • [[Camille Desmoulins]] • [[Joséphine de Beauharnais]] • [[Joseph Fouché]] • [[Lucien Bonaparte]] • [[Élisa Bonaparte]] • [[Louis Bonaparte]] • [[Napoléon Louis Bonaparte]] • [[Jérôme Bonaparte]] • [[François Guizot]] • [[Lazare Carnot]] • [[Louis-Mathieu Molé]] • [[Victor de Broglie (1785–1870)|Victor de Broglie]] • [[Louis Blanc]] • [[Alexis de Tocqueville]] • [[Louis Eugène Cavaignac]] • [[Eugénie de Montijo]] • [[Napoléon Eugène Louis Bonaparte]] • [[Louis Jules Trochu]] • [[Patrice de Mac Mahon]] • [[Louis Auguste Blanqui]] • [[Léon Gambetta]] • [[Marie François Sadi Carnot]] • [[Jules Grévy]] • [[Albert de Broglie]] • [[Jules Armand Dufaure]] • [[William Henry Waddington]] • [[Jules Ferry]] • [[Jean Casimir-Perier]] • [[Charles Dupuy]] • [[Félix Faure]] • [[Émile Loubet]] • [[Raymond Poincaré]] • [[Aristide Briand]] • [[Paul Deschanel]] • [[Alexandre Millerand]] • [[Gaston Doumergue]] • [[Paul Doumer]] • [[Édouard Herriot]] • [[Pierre-Étienne Flandin]] • [[André Tardieu]] • [[Édouard Daladier]] • [[Albert Lebrun]] • [[André Maginot]] • [[Léon Blum]] • [[Vincent Auriol]] • [[René Coty]] • [[Alain Poher]] • [[Valéry Giscard d'Estaing]] |group4 = {{flagicon|NJE}} Njemačka |list4 = [[Konrad Adenauer]] (suradnja) {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1 = {{flagicon|NJE|empire}} Njemačko Carstvo |list1 = |group2 = {{flagicon|NJE}} Weimarska Republika |list2 = [[Wilhelm Cuno]] • [[Gustav Stresemann]] • [[Wilhelm Marx]] • [[Joseph Wirth]] • [[Philipp Scheidemann]] • [[Gustav Bauer]] • [[Konstantin Fehrenbach]] • [[Hans Luther]] • [[Hugo Haase]] • [[Kurt von Schleicher]] |group3 = {{flagicon|NJE|Nazi}} Treći Reich |list3 = [[Heinrich Himmler]] • [[Lutz Graf Schwerin von Krosigk]] • [[Martin Bormann]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Joseph Goebbels]] • [[Edmund Veesenmayer]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Hermann Göring]] • [[Walther Funk]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Reinhard Heydrich]] • [[Karl-Siegmund Litzmann]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Alfred Rosenberg]] |group4 = {{flagicon|DDR}} Istočna Njemačka |list4 = [[Walter Ulbricht]] }} |group5 = {{flagicon|ITA}} Italija |list5 = [[Giovanni Giolitti]] |group6 = {{flagicon|ŠPA}} Španjolska |list6 = [[Francisco Franco]] |group7 = {{flagicon|POLJ}} Poljska |list7 = [[Wojciech Jaruzelski]] • [[Bronisław Komorowski]] |group8 = {{flagicon|ŠVE}} Švedska |list8 = [[Olof Palme]] |group9 = {{flagicon|AUT}} Austrija |list9 = [[Karl Renner]] |group10 = {{flagicon|GRČ}} Grčka |list10 = [[Ioannis Metaxas]] |group12 = {{flagicon|Austro-Ugarska}} Austro-Ugarska |list12 = [[Marija Terezija|Maria Theresia]] • [[Josip II., car Svetog Rimskog Carstva|Joseph II.]] • [[Leopold II., car Svetog Rimskog Carstva|Leopold II.]] • [[Karlo VI., car Svetog Rimskog Carstva|Karl VI.]] • [[Franjo I., car Svetog Rimskog Carstva|Franz I.]] • [[Franjo II., car Svetog Rimskog Carstva|Franz II.]] • [[Ferdinand I. Austrijski|Ferdinand I.]] • [[Franjo Josip I.|Franz Joseph I.]] (dopuna) • [[Aleksandar Drašković]] • [[Sofija Chotek]] • [[Marie-Louise od Austrije]] |group13 = {{flagicon|SRB}} Srbija |list13 = [[Ilija Garašanin]] • [[Milan Nedić]] • [[Aleksandar I. Karađorđević]] |group14 = {{flagicon|MAĐ}} Mađarska |list14 = [[Lajos Kossuth]] • [[Károly Khuen-Héderváry]] • [[Miklós Horthy]] |group15 = {{flagicon|FIN}} Finska |list15 = [[Jaana Pelkonen]] • [[Carl Gustaf Emil Mannerheim]] |group16 = {{flagicon|RUM}} Rumunjska |list16 = [[Ion Antonescu]] • [[Nicolae Ceauşescu]] |group17 = {{flagicon|ČEŠ}} Češka |list17 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Edvard Beneš]] }} |group3= Azija i<br>Oceanija |list3= [[Kir Mlađi]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1 = {{flagicon|JAP}} Japan |list1 = [[Hirohito]] • [[Itō Hirobumi]] • [[Hideki Tōjō]] • [[Hara Takashi]] • [[Tsuyoshi Inukai]] • [[Keisuke Okada]] • [[Fumio Gotō]] • [[Yasuo Fukuda]] • [[Eisaku Satō]] • [[Car Taishō]] • [[Minamoto no Yoritomo]] • [[Yasuhiro Nakasone]] |group2 = {{flagicon|Kina}} Kina |list2 = [[Pu Yi]] |group3 = {{flagicon|VIJ}} Vijetnam |list3 = [[Hồ Chí Minh]] • [[Lê Đức Thọ]] |group4 = {{flagicon|Tajvan}} Republika Kina/Tajvan |list4 = [[Sun Jat-sen]] • [[Chiang Kai-shek]] |group5 = {{flagicon|Indija}} Indija |list5 = [[Jawaharlal Nehru]] |group6 = [[File:Flag of Korea 1882.svg|22px|border]] Koreja |list6 = [[Sunjong od Koreje]] {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1= {{flagicon|Sjeverna Koreja}} Sjeverna Koreja |list1 = [[Kim Il-sung]] • [[Kim Jong-il]] • [[Kim Yŏng-nam]] • [[Kim Il (političar)|Kim Il]] |group2 = {{flagicon|Južna Koreja}} Južna Koreja |list2 = }} |group7 = {{flagicon|IZR}} Izrael |list7 = [[Menahem Begin]] |group8 = {{flagicon|Kambodža}} Kambodža |list8 = [[Norodom Sihanouk]] • [[Norodom Sihamoni]] • [[Ponhea Yat]] • [[Ang Duong]] • [[Norodom od Kambodže]] • [[Sisowath od Kambodže]] • [[Sisowath Monivong]] • [[Sơn Ngọc Thành]] • [[Penn Nouth]] • [[Nuon Chea]] • [[Ieng Sary]] • [[Pol Pot]] • [[Khieu Samphan]] • [[Kang Kek Iew]] • [[Hun Sen]] |group9 = {{flagicon|Jordan}} Jordan |list9 = [[Hussein I., kralj Jordana|Hussein I.]] |group12 = {{flagicon|AUS}} Australija |list12 = [[Edmund Barton]] • [[Ben Chifley]] • [[Harold Holt]] • [[John Curtin]] • [[Robert Menzies]] • [[Gough Whitlam]] • [[John Kerr]] • [[Malcolm Fraser]] • [[Stanley Bruce]] |group11 = {{flagicon|NZL}} Novi Zeland |list11 = [[Patsy Reddy]] • [[William Hobson]] • [[James Busby]] • [[Henry Sewell]] • [[Alfred Domett]] • [[John Ballance]] • [[Richard Seddon]] • [[Michael Joseph Savage]] • [[Peter Fraser (novozelandski političar)|Peter Fraser]] |group10 = {{flagicon|Mjanmar}} Mjanmar |list10 = [[U Thant]] |group13 = {{flagicon|FIJ}} Fidži |list13 = [[Seru Epenisa Cakobau]] • [[Kamisese Mara]] • [[Sitiveni Rabuka]] • [[Timoci Bavadra]] • [[Penaia Ganilau]] • [[Josefa Iloilo]] • [[Frank Bainimarama]] • [[Jioji Konrote]] • [[Epeli Nailatikau]] |group14 = {{flagicon|SIN}} Singapur |list14 = [[Tharman Shanmugaratnam]] • [[Lee Hsien Loong]] • [[Lawrence Wong]] • [[David Marshall (singapurski političar)|David Marshall]] • [[Lim Yew Hock]] • [[Yusof bin Ishak]] }} |group4= Afrika |list4= {{Navbox subgroup | groupstyle = text-align:center; color:white; background: black; border:1px solid silver; |group1= {{flagicon|EGI}} Egipat |list1= [[Gamal Abdel Nasser]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Anwar Sadat]] • [[Hosni Mubarak]] |group2= {{flagicon|ANG}} Angola |list2= [[Agostinho Neto]] • [[Lopo do Nascimento]] • [[Fernando José de França Dias Van-Dúnem]] • [[José Eduardo dos Santos]] • [[Jonas Savimbi]] • [[João Lourenço]] |group3= {{flagicon|SOM}} Somalija |list3= [[Mohamed Siad Barre]] |group4= {{flagicon|ZIM}} Zimbabve |list4= [[Robert Mugabe]] |group5={{flagicon|TOG}} Togo |list5= [[Faure Gnassingbé]] |group6={{flagicon|CIV}} Obala Bjelokosti |list6=[[Félix Houphouët-Boigny]] |group7={{flagicon|Gvineja}} Gvineja |list7= [[Ahmed Sékou Touré]] |group8={{flagicon|GAN}} Gana |list8= [[Samia Nkrumah]] • [[John Dramani Mahama]] • [[John Atta Mills]] • [[John Agyekum Kufuor]] • [[Jerry Rawlings]] • [[Hilla Limann]] • [[Fred Akuffo]] • [[Ignatius Kutu Acheampong]] • [[Edward Akufo-Addo]] • [[Nii Amaa Ollennu]] • [[Akwasi Afrifa]] • [[Joseph Arthur Ankrah]] • [[Kofi Abrefa Busia]] • [[Nana Akufo-Addo]] |group9={{flagicon|BEN}} Benin |list9= [[Gangnihessou]] • [[Dakodonou]] • [[Houegbadja]] • [[Hangbè]] • [[Agaja]] • [[Ghézo]] • [[Béhanzin]] • [[Agoli-Agbo]] • [[Toffa I]] • [[Sourou-Migan Apithy]] • [[Hubert Maga]] • [[Justin Ahomadégbé-Tomêtin]] • [[Christophe Soglo]] • [[Émile Derlin Zinsou]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Mathieu Kérékou]] • [[Thomas Boni Yayi]] • [[Patrice Talon]] }} }} |group4 = Vojna znanost |group4style = text-align:center; color:#556B2F; background:#6B8E23; border:1px solid #556B2F; |list4= {{Navbox subgroup | groupstyle =text-align:center; color:#556B2F; background:#6B8E23; border:1px solid #556B2F; |group1= {{flagicon|SAD}} Sjedinjene Države |list1= [[Douglas MacArthur]] • [[Omar Bradley]] |group2= {{flagicon|UK}} Ujedinjeno Kraljevstvo |list2= [[Andrew Cunningham]] • [[Harold Alexander]] • [[Jean Conan Doyle]] • [[John Jellicoe]] • [[Bernard Freyberg]] • [[Ivan Lyon]] |group3= {{flagicon|FRA}} Francuska |list3= [[Philippe Pétain]] • [[Louis Franchet d'Esperey]] • [[Joseph Jacques Césaire Joffre]] • [[Ferdinand Foch]] • [[Gilbert du Motier, markiz de La Fayette]] • [[Joachim Murat]] • [[Michel Ney]] • [[Pierre-Charles Villeneuve]] • [[Georges Ernest Boulanger]] • [[Robert Nivelle]] • [[François Darlan]] • [[Henri Giraud]] • [[Maxime Weygand]] • [[Maurice Gamelin]] • [[Bob Denard]] |group4= {{flagicon|ITA}} Italija |list4= [[Alfredo Guzzoni]] • [[Angelo Iachino]] |group5= {{flagicon|POLJ}} Poljska |list5= [[Edward Rydz-Śmigły]] |group6= {{flagicon|VIJ}} Vijetnam |list6= [[Võ Nguyên Giáp]] |group7= {{flagicon|NJE}} Njemačka |list7= {{Navbox subgroup | groupstyle =text-align:center; color:#556B2F; background:#6B8E23; border:1px solid #556B2F; |group1={{flagicon|NJE|empire}} Njemačko Carstvo |list1= [[Alfred von Schlieffen]] • [[Erich Ludendorff]] • [[Erich von Falkenhayn]] • [[August von Mackensen]] • [[Reinhard Scheer]] • [[Franz von Hipper]] • [[Colmar Freiherr von der Goltz]] • [[Alfred von Tirpitz]] • [[Adolf von Seckendorff]] |group2={{flagicon|NJE|Nazi}} Treći Reich |list2= [[Karl Dönitz]] • [[Wilm Hosenfeld]] • [[Friedrich Paulus]] • [[Erich von Manstein]] • [[Wilhelm Keitel]] }} |group8= {{flagicon|Austro-Ugarska}} Austro-Ugarska |list8= [[Oskar Potiorek]] • [[Conrad von Hötzendorf]] • [[Alois Hitler]] |group9= {{flagicon|JAP}} Japan |list9= [[Isoroku Jamamoto]] • [[Princ Akihito Komatsu]] • [[Takamori Saigō]] |group10= {{flagicon|SRB}} Srbija |list10= [[Pavle Jurišić Šturm]] |group11= {{flagicon|RUS}} Rusija |list11={{Navbox subgroup | groupstyle =text-align:center; color:#556B2F; background:#6B8E23; border:1px solid #556B2F; |group1={{flagicon|RUS}} Rusko Carstvo |list1= [[Aleksej Brusilov]] • [[Pjotr Wrangel]] • [[Nikolaj Judenič]] |group2={{flagicon|SSSR}} Sovjetski Savez |list2= [[Georgij Žukov]] • [[Konstantin Rokosovski]] • [[Nikolaj Kuznjecov]] }} |group12= {{flagicon|SJKOR}} Sjeverna Koreja |list12= [[Nam Il]] |group13= {{flagicon|EST}} Estonija |list13 = [[Johan Laidoner]] • [[Ain-Ervin Mere]] }} |group5 = Filozofi |group5style = text-align:center; color:#6699CC; background:#73C2FB; border:1px solid #6699CC; |list5= [[Baruch de Spinoza]] • [[Émile Durkheim]] • [[Jean-François Lyotard]] • [[Jacques Derrida]] • [[Louis Althusser]] • [[José Ortega y Gasset]] • [[Jeremy Bentham]] |group6 = Ostalo |group6style = text-align:center; color:#808080; background: #DCDCDC; border:1px solid #808080; |list6= [[David Livingstone]] • [[Oskar Schindler]] • [[Emilie Schindler]] • [[Wallis Simpson]] • [[Alice Pleasance Liddell]] • [[Ottla Kafka]] • [[Sadako Sasaki]] • [[Peter Turkson]] • [[Theodosia Okoh]] • [[Joan Sutherland]] • [[Maria Letizia Ramolino]] • [[Jan Palach]] • [[Pedro Álvares Cabral]] • [[Bernhard Schwarz]] • [[Michel Wieviorka]] • [[Carlos Manuel de Céspedes]] • [[Elián González]] • [[Diogo Cão]] • [[Paulo Dias de Novais]] • [[Irene Sáez]] • [[Anthelme Mangin]] • [[Dith Pran]] • [[Sydney Schanberg]] • [[Charles Delaunay]] • [[Poe Toaster]] • [[Virginia Eliza Clemm Poe]] • [[Lempira (vođa Lenka)|Lempira]] • [[Udre Udre]] • [[Aleksandar Langfang]] • [[Bayard Rustin]] • [[Aleksandar Holiga]] • [[Sang Nila Utama]] • [[Elizabeth Choy]] • [[Lav XIV]] • [[Lim Bo-seng]] • [[Shimeko Tanabe]] • [[Hatsuyo Oyama]] • [[Michiko Tsushima]] • [[Tomie Yamazaki]] • [[Valentina Tereškova]] • [[Rodrigo de Bastidas]] • [[Sebastián Hurtado de Corcuera]] |below= }} ==Sport== {{Navbox generic |titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi |title= Općenito o sportu (po sportovima) |groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |belowstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = [[File:Football pictogram.svg|20px]] Nogomet |list1= {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = Reprezentacije |list1= {{nowrap begin}} {{flagicon|ANG}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Angole|Angola]] {{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Australije|Australija]] {{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Benina|Benin]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|FRA}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]] {{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Gane|Gana]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|HON}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Hondurasa|Honduras]] {{•w}} {{flagicon|Kambodža}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Kambodže|Kambodža]] {{•w}} {{flagicon|CRC}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Kostarike|Kostarika]] {{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Kube|Kuba]] {{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Poljske|Poljska]] {{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Ukrajine|Ukrajina]] {{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Venezuele|Venezuela]] {{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Fidžija|Fidži]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|EST}} [[Fudbalska ili nogometna reprezentacija Estonije|Estonija]] {{•w}} {{flagicon|SUR}} [[Fudbalska reprezentacija Surinama|Surinam]] {{•w}} {{flagicon|SIN}} [[Fudbalska reprezentacija Singapura|Singapur]] {{•w}} {{flagicon|PAN}} [[Fudbalska reprezentacija Paname|Panama]] {{nowrap end}} |group2 = Klubovi |list2= {{nowrap begin}} {{flagicon|ENG}} [[Arsenal FC]] {{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Fulham FC]] {{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[4.25]] {{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Pyongyang City SC]] {{•w}} {{flagicon|SUR}} [[Inter Moengotapoe]] {{nowrap end}} |group3 = Lige |list3= {{nowrap begin}} {{flagicon|FRA}} [[Ligue 1]] {{nowrap end}} |group4 = Prvenstva |list4= {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[FIFA Svjetsko prvenstvo|Svjetsko prvenstvo]] |list1= {{nowrap begin}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|FRA|1830}} [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1938|1938.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|BRA|1889a}} [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1950|1950.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|FRA}} [[FIFA Svjetsko prvenstvo 1998|1998.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|BRA}} [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2014|2014.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|RUS}} [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2018.|2018.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|Katar}} [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2022.|2022.]] {{•w}} {{flagicon|Kanada}} / {{flagicon|Meksiko}} / {{flagicon|SAD}} [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2026.|2026.]] {{nowrap end}} {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = Finala |list1= {{nowrap begin}} [[Finale FIFA Svjetskog prvenstva 1954.|1954.]] {{•w}} [[Nizozemska - Zapadna Njemačka (finale Svjetskog prvenstva u nogometu 1974.)|1974.]] {{•w}} [[Brazil - Francuska (finale FIFA Svjetskog prvenstva 1998)|1998.]] {{•w}} [[Italija - Francuska (finale Svjetskog prvenstva u nogometu 2006.)|2006.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Francuska – Hrvatska (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2018.)|2018.]] {{nowrap end}} }} |group2 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[UEFA Euro|Europsko prvenstvo]] |list2= {{nowrap begin}} {{flagicon|POLJ}} / {{flagicon|UKR}} [[UEFA Euro 2012|2012.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|FRA}} [[UEFA Euro 2016.|2016.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|EU}} [[UEFA Euro 2020.|2020.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|NJE}} [[UEFA Euro 2024.|2024.]] {{nowrap end}} |group3 = Olimpijske igre |list3= |group4 = Kup nacija |list4 = {{nowrap begin}} {{flagicon|GAN}} [[Afrički kup nacija 1963.|1963.]] {{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Afrički kup nacija 1978.|1978.]] {{•w}} {{flagicon|GAN}} / {{flagicon|Nigerija}} [[Afrički kup nacija 2000.|2000.]] {{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Afrički kup nacija 2008.|2008.]] {{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|ANG}} [[Afrički kup nacija 2010.|2010.]] {{nowrap end}} |group5 = [[AFC Azijski kup|Azijski kup]] |list5 = {{nowrap begin}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|SIN}} [[AFC Azijski kup 1984.|1984.]] {{nowrap end}} }} |group5 = Ostalo |list5= {{nowrap begin}} [[FIFA 100]] {{•w}} [[Australija - Američka Samoa (kvalifikacijska utakmica za FIFA Svjetsko prvenstvo 2002)|Australija 31:0 Američka Samoa]] {{•w}} [[Nagrade FIFA Svjetskog prvenstva]] {{•w}} [[Trofej Artemio Franchi]] {{•w}} [[Urugvaj - Brazil (finalna runda FIFA Svjetskog prvenstva 1950)|''Maracanaço'']] {{•w}} ''[[Brazil - Njemačka (polufinale FIFA Svjetskog prvenstva 2014)|Mineiraço]]'' {{•w}} [[Portugal - Sjeverna Koreja (četvrtfinale FIFA Svjetskog prvenstva 1966)|Portugal 5:3 Sjeverna Koreja]] {{•w}} [[Maskote FIFA Svjetskih prvenstava]] {{•w}} "[[Laka konjica (Mađarska)|Laka konjica]]" {{•w}} "[[Bitka za Bern (FIFA Svjetsko prvenstvo 1954.)|Bitka za Bern]]" {{nowrap end}} {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = Suci |list1= {{nowrap begin}} {{flagicon|ARG}} [[Néstor Pitana]] {{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Frank De Bleeckere]] {{•w}} {{flagicon|UZB}} [[Ravšan Irmatov]] {{nowrap end}} |group2 = Stadioni |list2 = {{nowrap begin}} [[Estadio Nacional de Costa Rica (2011)]] {{•w}} [[Stadion Ohene Djan|Ohene Djan]] {{•w}} [[Stadion Baba Yara|Baba Yara]] {{•w}} [[Stade de France]] {{•w}} [[Estádio 11 de Novembro]] {{•w}} [[Stade de l'Amitié]] {{nowrap end}} }} }} |group2 = [[File:Ice hockey pictogram.svg|20px]] Hokej na ledu |list2= {{nowrap begin}} {{flagicon|KAN}} [[Hokej na ledu na ZOI 2010. - muškarci]] {{nowrap end}} |group3 = [[File:Handball pictogram.svg|20px]] Rukomet |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = Reprezentacije |list1= {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = EHF |list1= {{nowrap begin}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|FRA}} [[Francuska rukometna reprezentacija|Francuska]] {{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Srpska rukometna reprezentacija|Srbija]] {{•w}} {{flagicon|UK}} [[Rukometna reprezentacija Ujedinjenog Kraljevstva|Ujedinjeno Kraljevstvo]] {{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Rukometna reprezentacija Mađarske|Mađarska]] {{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Rukometna reprezentacija Španjolske|Španjolska]] {{•w}} {{flagicon|FIN}} [[Rukometna reprezentacija Finske|Finska]] {{•w}} {{flagicon|BJE}} [[Rukometna reprezentacija Bjelorusije|Bjelorusija]] {{•w}} {{flagicon|MAK}} [[Rukometna reprezentacija Makedonije|Makedonija]] {{•w}} {{flagicon|CG}} [[Rukometna reprezentacija Crne Gore|Crna Gora]] {{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Rukometna reprezentacija Slovenije|Slovenija]] {{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Rukometna reprezentacija Austrije|Austrija]] {{•w}} {{flagicon|BIH}} [[Rukometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|Bosna i Hercegovina]] {{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Rukometna reprezentacija Islanda|Island]] {{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Rukometna reprezentacija Češke|Češka]] {{•w}} {{flagicon|SLK}} [[Rukometna reprezentacija Slovačke|Slovačka]] {{•w}} {{flagicon|EST}} [[Rukometna reprezentacija Estonije|Estonija]] {{nowrap end}} |group2 = AHF |list2= {{nowrap begin}} {{flagicon|JKO}} [[Rukometna reprezentacija Južne Koreje|Južna Koreja]] {{•w}} {{flagicon|KAT}} [[Rukometna reprezentacija Katara|Katar]] {{•w}} {{flagicon|SAU}} [[Rukometna reprezentacija Saudijske Arabije|Saudijska Arabija]] {{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Rukometna reprezentacija Japana|Japan]] {{•w}} {{flagicon|UAE}} [[Rukometna reprezentacija Ujedinjenih Arapskih Emirata|Ujedinjeni Arapski Emirati]] {{•w}} {{flagicon|SJKOR}} [[Rukometna reprezentacija Sjeverne Koreje|Sjeverna Koreja]] {{•w}} {{flagicon|SIN}} [[Rukometna reprezentacija Singapura|Singapur]] {{nowrap end}} |group3 = CAHB |list3= {{nowrap begin}} {{flagicon|TUN}} [[Rukometna reprezentacija Tunisa|Tunis]] {{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Rukometna reprezentacija Egipta|Egipat]] {{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Rukometna reprezentacija Alžira|Alžir]] {{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Rukometna reprezentacija Angole|Angola]] {{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Rukometna reprezentacija Benina|Benin]] {{•w}} {{flagicon|COD}} [[Rukometna reprezentacija Demokratske Republike Kongo|DR Kongo]] {{nowrap end}} |group4 = OCHF |list4= {{nowrap begin}} {{flagicon|AUS}} [[Rukometna reprezentacija Australije|Australija]] {{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Rukometna reprezentacija Novog Zelanda|Novi Zeland]] {{•w}} {{flagicon|Cookovi Otoci}} [[Rukometna reprezentacija Cookovog Otočja|Cookovi Otoci]] {{•w}} {{flagicon|Nova Kaledonija}} [[Rukometna reprezentacija Nove Kaledonije|Nova Kaledonija]] {{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Rukometna reprezentacija Fidžija|Fidži]] {{nowrap end}} |group5 = PATHF |list5= {{nowrap begin}} {{flagicon|ČIL}} [[Čileanska rukometna reprezentacija|Čile]] {{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Rukometna reprezentacija Argentine|Argentina]] {{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Rukometna reprezentacija Brazila|Brazil]] {{•w}} {{flagicon|HON}} [[Rukometna reprezentacija Hondurasa|Honduras]] {{•w}} {{flagicon|CRC}} [[Rukometna reprezentacija Kostarike|Kostarika]] {{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Rukometna reprezentacija Kube|Kuba]] {{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Rukometna reprezentacija Venezuele|Venezuela]] {{•w}} {{flagicon|PAN}} [[Rukometna reprezentacija Paname|Panama]] {{nowrap end}} }} |group2 = Klubovi |list2= {{flagicon|FRA}} [[Montpellier HB]] |group3 = Prvenstva |list3= {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[Svjetsko prvenstvo u rukometu za muškarce|Svjetsko prvenstvo]] |list1= {{flagicon|NJE|Nazi}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Njemačka 1938.|1938.]] • {{flagicon|ŠVE}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Švedska 1954.|1954.]] • {{flagicon|FRA}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Francuska 1970.|1970.]] • {{flagicon|FRA}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Francuska 2001.|2001.]] • {{flagicon|HRV}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Hrvatska 2009.|2009.]] <small>(osim dvorana)</small> • {{flagicon|ŠVE}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Švedska 2011.|2011.]] • {{flagicon|ŠPA}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Španjolska 2013.|2013.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|Katar}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Katar 2015.|2015.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|FRA}} [[Svjetsko prvenstvo u rukometu - Francuska 2017.|2017.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|DAN}} / {{flagicon|NJE}} [[IHF Svjetsko prvenstvo 2019.|2019.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|EGI}} [[IHF Svjetsko prvenstvo 2021.|2021.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|POLJ}}{{flagicon|ŠVE}} [[IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2023.|2023.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|DAN}}{{flagicon|HRV}}{{flagicon|NOR}} [[IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2025.|2025.]] |group2 = [[Europsko prvenstvo u rukometu|Europsko prvenstvo]] |list2= {{flagicon|POR}} [[Europsko prvenstvo u rukometu - Portugal 1994.|1994.]] • {{flagicon|AUT}} [[Europsko prvenstvo u rukometu - Austrija 2010.|2010.]] • {{flagicon|SRB}} [[Europsko prvenstvo u rukometu - Srbija 2012.|2012.]] • {{flagicon|DAN}} [[Europsko prvenstvo u rukometu - Danska 2014.|2014.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|POLJ}} [[Europsko prvenstvo u rukometu - Poljska 2016.|2016.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|HRV}} [[Europsko prvenstvo u rukometu - Hrvatska 2018.|2018.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|AUT}}{{flagicon|NOR}}{{flagicon|ŠVE}} [[EHF Euro 2020.|2020.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|MAĐ}}{{flagicon|SLK}} [[EHF Euro 2022.|2022.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|NJE}} [[EHF Euro 2024.|2024.]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|DAN}}{{flagicon|NOR}}{{flagicon|ŠVE}} [[EHF Euro 2026.|2026.]] |group3 = [[Rukomet na Olimpijskim igrama|Olimpijske igre]] |list3= {{flagicon|FIN}} [[Rukomet na Ljetnim olimpijskim igrama 1952.|1952.]] • {{flagicon|SAD}} [[Rukomet na OI 1996. - muškarci|1996. (M)]] • {{flagicon|KIN}} [[Rukomet na OI 2008. - muškarci|2008. (M)]] • {{flagicon|UK}} [[Rukomet na Olimpijadi 2012. - muškarci|2012. (M)]] • {{flagicon|BRA}} [[Rukomet na Olimpijadi 2016. - muškarci|2016. (M)]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|JAP}} [[Rukomet na Olimpijadi 2020. – Muškarci|2020. (M)]] • {{flagicon|FRA}} [[Rukomet na Olimpijadi 2024. – Muškarci|2024. (M)]] |group4 = [[Oceanijski kup nacija (rukomet)|Oceanijsko prvenstvo]] |list4= {{flagicon|NZL}} [[Oceanijski kup nacija - Novi Zeland 2010.|2010.]] • {{flagicon|AUS}} [[Oceanijski kup nacija 2012 (rukomet)|2012.]] |group5 = [[Afrički rukometni kup nacija|Afričko prvenstvo]] |list5= {{flagicon|ANG}} [[Afrički rukometni kup nacija - Angola 2008.|2008.]] }} |group4 = Ostalo |list4= [[Rivalstvo Francuske i Hrvatske u rukometu]] • [[IHF-ov igrač godine]] • [[IHF]] • [[EHF Kuća slavnih]] }} |group4 = [[File:Tennis pictogram.svg|20px]] Tenis |list4= {{flagicon|UK}} [[Wimbledon 2009.]] • {{flagicon|UK}} [[Wimbledon 2011.]] |group5 = [[File:Basketball pictogram.svg|20px]] Košarka |list5= [[FIBA EuroBasket]] • "[[Havlicek je ukrao loptu!]]" • [[FIBA Kuća slavnih]] ([[Lista članova FIBA Kuće slavnih|članovi]]) • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] [[FIBA Svjetsko prvenstvo u košarci]] {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; |group1 = Reprezentacije |list1 = {{flagicon|BEN}} [[Košarkaška reprezentacija Benina|Benin]] • {{flagicon|HON}} [[Košarkaška reprezentacija Hondurasa|Honduras]] • [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|SAD}} "[[Muška olimpijska košarkaška reprezentacija Sjedinjenih Američkih Država iz 1992.|Dream Team]]" • {{flagicon|EST}} [[Košarkaška reprezentacija Estonije|Estonija]] • {{flagicon|SUR}} [[Košarkaška reprezentacija Surinama|Surinam]] • {{flagicon|SIN}} [[Košarkaška reprezentacija Singapura|Singapur]] • {{flagicon|PAN}} [[Košarkaška reprezentacija Paname|Panama]] |group2 = Klubovi |list2 = [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|SAD}} [[Boston Celtics]] ([[Spisak igrača Boston Celticsa|igrači]]) }} | group6 = [[File:Rugby union pictogram.svg|20px]] Ragbi | list6 = {{nowrap begin}} {{flagicon|NZL}} [[Ragbi reprezentacija Novog Zelanda|Novi Zeland]] • {{flagicon|FIJ}} [[Ragbi reprezentacija Fidžija|Fidži]] ([[Ragbi sedam reprezentacija Fidžija|ragbi sedam]]) {{nowrap end}} | group7 = [[File:Baseball pictogram.svg|20px]] Bejzbol | list7 = {{nowrap begin}} {{flagicon|PAN}} [[Bejzbolska reprezentacija Paname|Panama]] {{nowrap end}} |below = {{flagicon|SRB}} [[Srbija na OI 2008.]] }} ===Sportaši=== {{Navbox | name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi | title = Doprinosi o sportašima | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | image = | imageleft = | bodyclass = hlist | group1 = [[File:Athletics pictogram.svg|20px]] Atletika | list1 = {{nowrap begin}} {{flagicon|ANG}} [[João N'Tyamba]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Jack Metcalfe]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Roman Šebrle]]{{•w}} {{flagicon|JAM}} [[Usain Bolt]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Dayron Robles]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Peter Snell]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Andrej Silnov]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Primož Kozmus]] {{nowrap end}} | group2 = [[File:Boxing pictogram.svg|20px]] Boks | list2 = {{nowrap begin}} {{flagicon|GAN}} [[Clement Quartey]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Eddie Blay]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Prince Amartey]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Teófilo Stevenson]]{{•w}} {{flagicon|PAN}} [[Roberto Durán]]{{•w}} {{flagicon|PAN}} [[Panama Al Brown]]{{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Francisco Rodríguez (boksač, rođen 1945.)|Francisco Rodríguez]] {{nowrap end}} | group3 = [[File:F1 pictogram.svg|20px]] Formula 1 | list3 = {{nowrap begin}} {{flagicon|AUS}} [[Jack Brabham]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Alan Jones]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Nelson Piquet]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Alain Prost]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Denny Hulme]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Bruce McLaren]] {{nowrap end}} | group4 = [[File:Basketball pictogram.svg|20px]] Košarka | list4 = {{nowrap begin}} {{flagicon|BRA}} [[Nenê]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Leandro Barbosa]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Oscar Schmidt]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Anderson Varejão]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Tiago Splitter]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Jan Veselý]]{{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|DR Kongo}}{{flagicon|SAD}} [[Dikembe Mutombo]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Tony Parker]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Joakim Noah]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Boris Diaw]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Nicolas Batum]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Pape Sy]]{{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|LIT}} [[Arvydas Sabonis]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Sean Marks]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Steven Adams]]{{•w}} {{flagicon|PAN}} [[Rolando Frazer]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Aleksandar Belov]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Danny Ainge]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Red Auerbach]]{{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|SAD}} [[Larry Bird]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Chuck Cooper (košarkaš)|Chuck Cooper]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Bob Cousy]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[John Havlicek]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Tom Heinsohn]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Dennis Johnson]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[K. C. Jones]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Sam Jones (košarkaš)|Sam Jones]]{{•w}} [[Datoteka:LinkFA-star.png|14px]] {{flagicon|SAD}} [[Kevin McHale (košarkaš)|Kevin McHale]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Robert Parish]]{{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Greivis Vásquez]] {{nowrap end}} | group5 = [[File:Fencing pictogram.svg|20px]] Mačevanje | list5 = {{nowrap begin}} {{flagicon|KUB}} [[Ramón Fonst]]{{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Rubén Limardo]] {{nowrap end}} | group6 = [[File:Swimming pictogram.svg|20px]] Plivanje | list6 = {{nowrap begin}} {{flagicon|AUS}} [[Ian Thorpe]]{{•w}} {{flagicon|CRC}} [[Claudia Poll]]{{•w}} {{flagicon|CRC}} [[Silvia Poll]] {{nowrap end}} | group7 = [[File:Rugby union pictogram.svg|20px]] Ragbi | list7 = {{nowrap begin}} {{flagicon|NZL}} [[Jonah Lomu]] {{nowrap end}} | group8 = [[File:Alpine skiing pictogram.svg|20px]] Skijanje | list8 = {{nowrap begin}} {{flagicon|GAN}} [[Kwame Nkrumah-Acheampong]] {{nowrap end}} | group9 = [[File:Tennis pictogram.svg|20px]] Tenis | list9 = {{nowrap begin}} {{flagicon|FRA}} [[Yannick Noah]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[René Lacoste]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Marion Bartoli]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Richard Gasquet]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Jannik Sinner]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Anthony Wilding]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Carlos Alcaraz]] {{nowrap end}} | group10 = [[File:Weightlifting pictogram.svg|20px]] Dizanje utega | list10 = {{nowrap begin}} {{flagicon|SIN}} [[Tan Howe Liang]] {{nowrap end}} | group11 = [[File:Table tennis pictogram.svg|20px]] Stolni tenis | list11 = {{nowrap begin}} {{flagicon|SIN}} [[Feng Tianwei]] {{nowrap end}} }} {{Navbox | name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | title = Doprinosi o rukometašima | listclass = hlist | group1 = Europa | list1 = {{nowrap begin}} {{flagicon|AUT}} [[Thomas Bauer]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Mykola Bilyk]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Robert Weber (rukometaš)|Robert Weber]]{{•w}} {{flagicon|BJE}} [[Sjargej Rutenka]]{{•w}} {{flagicon|BJE}} [[Jurij Šaucou]]{{•w}} {{flagicon|BJE}} [[Mihail Jakimovič]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Veselin Vujović]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Žarko Marković]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Rade Mijatović]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Miloš Vujović]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Vasko Ševaljević]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Branko Vujović]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Filip Jícha]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Jan Filip (rukometaš)|Jan Filip]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Ondřej Zdráhala]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Daniel Kubeš]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[David Juříček]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Flemming Ladefoged Hansen|Flemming Hansen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Søren Stryger]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Kasper Hvidt]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Jan Eiberg Jørgensen|Jan Jørgensen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Lasse Svan Hansen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Michael Damgaard]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Allan Damgaard]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Rasmus Lauge Schmidt]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Nikolaj Jacobsen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Magnus Landin]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Mathias Gidsel]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Anders Eggert]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Simon Pytlick]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Magnus Saugstrup]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Emil Jakobsen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Lukas Jørgensen]]{{•w}} {{flagicon|FRO}} [[Elias Ellefsen á Skipagøtu]]{{•w}} {{flagicon|FRO}} [[Hákun West av Teigum]]{{•w}} {{flagicon|GRU}} [[Giorgi Chovrebadze]]{{•w}} {{flagicon|HRV}} [[Marko Mamić]]{{•w}} {{flagicon|HRV}} [[Igor Karačić]]{{•w}} {{flagicon|HRV}} [[Zlatko Saračević]]{{•w}} {{flagicon|HRV}} [[Alvaro Načinović]]{{•w}} {{flagicon|HRV}} [[Ivan Martinović]]{{•w}} {{flagicon|HRV}} [[Goran Perkovac]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Guðjón Valur Sigurðsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Þórir Ólafsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Ólafur Stefánsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Aron Pálmarsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Alexander Petersson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Dagur Sigurðsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Snorri Steinn Guðjónsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Guðmundur Guðmundsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Kristján Andrésson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Ómar Ingi Magnússon]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Viktor Gísli Hallgrímsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Bjarki Már Elísson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Alfreð Gíslason]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Orri Freyr Þorkelsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Viggó Kristjánsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Gísli Þorgeir Kristjánsson]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Leo Prantner]]{{•w}} {{flagicon|LAT}} [[Dainis Krištopāns]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[László Nagy]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Gábor Császár]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Máté Lékai]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Timuzsin Schuch]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Bence Bánhidi]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[József Éles]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Roland Mikler]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Bence Imre]]{{•w}} {{flagicon|MAK}} [[Filip Lazarov]]{{•w}} {{flagicon|MAK}} [[Naumče Mojsovski]]{{•w}} {{flagicon|MAK}} [[Dejan Manaskov]]{{•w}} {{flagicon|MAK}} [[Stojanče Stoilov]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Kay Smits]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Luc Steins]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Rutger ten Velde]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Dani Baijens]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Arjen Versteijnen]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Niels Versteijnen]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Christian Berge]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Sander Sagosen]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Frank Løke]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Kent Robin Tønnesen]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Torbjørn Bergerud]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Christian O'Sullivan]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Bjarte Myrhol]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Kristian Bjørnsen]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Magnus Abelvik Rød]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Magnus Jøndal]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Håvard Tvedten]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Alexander Blonz]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[August Pedersen]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Hans Theilig]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Henning Fritz]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Daniel Stephan]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Uwe Gensheimer]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Andreas Wolff]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Tobias Reichmann]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Thomas Knorr]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Volker Zerbe]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Christian Sprenger]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Florian Kehrmann]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Stefan Kretzschmar]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Fabian Wiede]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Timo Kastening]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Hendrik Pekeler]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Christian Schwarzer]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Michael Kraus (rukometaš)|Michael Kraus]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Johannes Golla]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Juri Knorr]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Renārs Uščins]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Marko Grgić]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Sławomir Szmal]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Krzysztof Lijewski]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Marcin Lijewski]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Bartosz Jurecki]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Michał Jurecki]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Mariusz Jurkiewicz]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Mariusz Jurasik]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Carlos Resende]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Alfredo Quintana]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Rui Silva (rukometaš)|Rui Silva]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Paulo Pereira]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Pedro Portela]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Martim Costa]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Luís Frade]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[António Areia]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Salvador Salvador]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Gheorghe Gruia]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Dmitrij Kovaljev]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Konstantin Igropulo]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Timur Dibirov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Dmitrij Torgovanov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Eduard Kokšarov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Vasilij Kudinov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Denis Krivošljikov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Sergej Pogorelov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Dmitrij Žitnjikov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Valerij Gopin]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Sergej Kosorotov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Vladimir Maksimov (rukometaš)|Vladimir Maksimov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Andrej Lavrov]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Dragan Gajić]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Uroš Zorman]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Vid Kavtičnik]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Jure Dolenec]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Aleš Pajovič]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Blaž Janc]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Tettey Banfro]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Aleks Vlah]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Domen Novak (rukometaš)|Domen Novak]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Domen Makuc]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Momir Ilić]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Dragan Škrbić]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Mladen Bojinović]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Jovica Cvetković]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Žarko Šešum]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Arpad Šterbik]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Darko Stanić]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Rastko Stojković]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Ivan Nikčević]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Petar Nenadić]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Alberto Entrerríos]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Raúl Entrerríos]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Julen Aguinagalde]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Rafael Guijosa]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Viran Morros]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Talant Dujšebajev]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Andrei Xepkin]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Iker Romero]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Jaume Fort Mauri]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[David Barrufet]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Alex Dujšebajev]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Daniel Dujšebajev]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Jordi Ribera]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Ferrán Solé]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Jorge Maqueda]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Roberto García Parrondo]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Gonzalo Pérez de Vargas]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Mateo Garralda]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Enric Masip]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Aleix Gómez]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Gedeón Guardiola]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Daniel Fernández (rukometaš)|Daniel Fernández]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Marcos Fis]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Ian Barrufet]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Stefan Lövgren]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Magnus Wislander]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Ola Lindgren]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Staffan Olsson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Ljubomir Vranješ]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Peter Gentzel]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Magnus Andersson (rukometaš)|Magnus Andersson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Johan Jakobsson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Tomas Svensson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Tobias Karlsson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Kim Andersson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Johan Petersson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Erik Hajas]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Pierre Thorsson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Jerry Tollbring]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Niclas Ekberg]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Albin Lagergren]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Jesper Nielsen]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Jim Gottfridsson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Hampus Wanne]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Andreas Palicka]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Yngve Lamberg]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Dalibor Doder]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Per Carlén]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Oscar Bergendahl]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Eric Johansson (rukometaš)|Eric Johansson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Felix Claar]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Andy Schmid]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Marc Baumgartner]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI|size=16px}} [[Lenny Rubin]]{{•w}} {{flagicon|UK}} [[Steven Larsson]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Oleg Velikij]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Sergij Bilik]] {{nowrap end}} {{Navbox subgroup | groupstyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | listclass = hlist |group1 = {{flagicon|FRA}} Francuska |list1= {{nowrap begin}} [[Thierry Omeyer]]{{•w}} [[Nikola Karabatić]]{{•w}} [[Daniel Narcisse]]{{•w}} [[Didier Dinart]]{{•w}} [[Jérôme Fernandez]]{{•w}} [[Luc Abalo]]{{•w}} [[Claude Onesta]]{{•w}} [[Guillaume Gille]]{{•w}} [[Joël Abati]]{{•w}} [[Guillaume Joli]]{{•w}} [[William Accambray]]{{•w}} [[Bruno Martini (rukometaš)|Bruno Martini]]{{•w}} [[Grégory Anquetil]]{{•w}} [[Jackson Richardson]]{{•w}} [[Olivier Girault]]{{•w}} [[Andrej Golić]]{{•w}} [[Patrick Cazal]]{{•w}} [[Stéphane Stoecklin]]{{•w}} [[Bertrand Gille]]{{•w}} [[Michaël Guigou]]{{•w}} [[Cédric Sorhaindo]]{{•w}} [[Sébastien Bosquet]]{{•w}} [[Xavier Barachet]]{{•w}} [[Mathieu Grébille]]{{•w}} [[Cyril Dumoulin]]{{•w}} [[Kentin Mahé]]{{•w}} [[Cédric Burdet]]{{•w}} [[Franck Junillon]]{{•w}} [[Laurent Puigségur]]{{•w}} [[Daouda Karaboué]]{{•w}} [[Samuel Honrubia]]{{•w}} [[Frédéric Volle]]{{•w}} [[Kevynn Nyokas]]{{•w}} [[Grégoire Detrez]]{{•w}} [[Arnaud Bingo]]{{•w}} [[Bertrand Roiné]]{{•w}} [[Sébastien Ostertag]]{{•w}} [[Alain Portes]]{{•w}} [[Daniel Costantini]]{{•w}} [[Denis Lathoud]]{{•w}} [[Stéphane Plantin]]{{•w}} [[Christian Gaudin]]{{•w}} [[Philippe Gardent]]{{•w}} [[Patrice Canayer]]{{•w}} [[Pascal Mahé]]{{•w}} [[Cédric Paty]]{{•w}} [[Sylvain Nouet]]{{•w}} [[Thimothey N'Guessan]]{{•w}} [[Valentin Porte]]{{•w}} [[Igor Anić]]{{•w}} [[Vincent Gérard]]{{•w}} [[Olivier Nyokas]]{{•w}} [[Ludovic Fabregas]]{{•w}} [[Benoît Kounkoud]]{{•w}} [[Théo Derot]]{{•w}} [[Nedim Remili]]{{•w}} [[Adrien Dipanda]]{{•w}} [[Dika Mem]]{{•w}} [[Raphaël Caucheteux]]{{•w}} [[Melvyn Richardson]]{{•w}} [[Hugo Descat]]{{•w}} [[Guéric Kervadec]]{{•w}} [[Philippe Debureau]]{{•w}} [[Nicolas Tournat]]{{•w}} [[Yann Genty]]{{•w}} [[Romain Lagarde]]{{•w}} [[Dylan Nahi]]{{•w}} [[Aymeric Minne]]{{•w}} [[Yanis Lenne]]{{•w}} [[Thibaut Briet]]{{•w}} [[Elohim Prandi]]{{•w}} [[Rémi Desbonnet]]{{•w}} [[Samir Bellahcene]]{{•w}} [[Karl Konan]]{{•w}} [[Charles Bolzinger]] {{nowrap end}} }} | group2 = Afrika | list2 = {{nowrap begin}} {{flagicon|ALŽ}} [[Salah Bouchekriou]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Salim Nedjel Hammou]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Messaoud Berkous]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Hassan Mustafa]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Husein Zaki]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Ahmed al-Ahmar]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Jahia Omar]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Ali Zein]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Ibrahim al-Masri]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Jehia al-Dera]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Seif al-Dera]]{{•w}} {{flagicon|COD}} [[Gauthier Mvumbi]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Wael Jallouz]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Issam Tej]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Wissem Hmam]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Amine Bannour]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Islem Jbeli]]{{•w}} {{flagicon|ZEL}} [[Leandro Semedo]]{{•w}} {{flagicon|ZEL}} [[Délcio Pina]] {{nowrap end}} | group3 = Azija i Oceanija | list3 = {{nowrap begin}} {{flagicon|AUS}} [[Bevan Calvert]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Ognjen Matić]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Taip Ramadani]]{{•w}} {{flagicon|BHR}} [[Husein al-Sajad]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Jin Watanabe (rukometaš)|Jin Watanabe]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Kyung-Shin Yoon]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Jae-Won Kang]]{{•w}} {{flagicon|KAT}} [[Ahmad Madadi]]{{•w}} {{flagicon|KUV}} [[Seif al-Davani]] {{nowrap end}} | group4 = Amerike | list4 = {{nowrap begin}} {{flagicon|ARG}} [[Eduardo Gallardo]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Diego Simonet]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Pablo Simonet]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Sebastián Simonet]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[James Parker (rukometaš)|James Parker]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Leonel Maciel]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Thiagus dos Santos]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Jean-Pierre Dupoux]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Haniel Langaro]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Rudolph Hackbarth]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Rodrigo Salinas Muñoz]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Erwin Feuchtmann]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Esteban Salinas]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Rafael Capote]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Rolando Uríos]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Carlos Pérez (rukometaš)|Carlos Pérez]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Roberto Julián Duranona]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Julio Fis]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Frankis Marzo]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Ian Hüter]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Patrick Hüter]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Gary Hines]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Samuel Hoddersen]] {{nowrap end}} }} {{Navbox | name = Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; border:1px solid silver; | title = Doprinosi o nogometašima | groupstyle = background-color:#AAD0FF; text-align:center; border:1px solid silver; | listclass = hlist | group1 = Europa | list1 = {{nowrap begin}} {{flagicon|ALB}} [[Lorik Cana]]{{•w}} {{flagicon|ALB}} [[Armando Sadiku]]{{•w}} {{flagicon|ALB}} [[Klaus Gjasula]]{{•w}} {{flagicon|ALB}} [[Qazim Laçi]]{{•w}} {{flagicon|ALB}} [[Nedim Bajrami]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Alessandro Schöpf]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Aleksandar Dragović]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Stefan Lainer]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Michael Gregoritsch]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Christoph Baumgartner]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Saša Kalajdžić]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Maximilian Wöber]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Gernot Trauner]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Alex Manninger]]{{•w}} {{flagicon|AUT}} [[Romano Schmid]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Kevin De Bruyne]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Marouane Fellaini]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Romelu Lukaku]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Dries Mertens]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Divock Origi]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Jan Vertonghen]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Axel Witsel]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Radja Nainggolan]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Toby Alderweireld]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Michy Batshuayi]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Yannick Carrasco]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Eden Hazard]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Adnan Januzaj]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Nacer Chadli]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Thomas Meunier]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Thibaut Courtois]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Thorgan Hazard]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Alexis Saelemaekers]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Leandro Trossard]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Charles De Ketelaere]]{{•w}} {{flagicon|BEL}} [[Hans Vanaken]]{{•w}} {{flagicon|BUG}} [[Dimitar Berbatov]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Mirko Vučinić]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Predrag Mijatović]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Boban Bajković]]{{•w}} {{flagicon|CG}} [[Dragoslav Jevrić]]{{•w}} {{flagicon|ČSSR}} [[Oldřich Nejedlý]]{{•w}} {{flagicon|ČSSR}} [[Antonín Panenka]]{{•w}} {{flagicon|ČSSR}} [[Josef Masopust]]{{•w}} {{flagicon|ČSSR}} [[Ivo Viktor]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Václav Pilař]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Petr Jiráček]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Jan Laštůvka]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Tomáš Hübschman]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Petr Čech]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Tomáš Rosický]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Jan Koller]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Karel Poborský]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Tomáš Necid]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Milan Škoda]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Patrik Schick]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Tomáš Holeš]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Robin Hranáč]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Lukáš Provod]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Ladislav Krejčí (fudbaler, rođen 1999.)|Ladislav Krejčí]]{{•w}} {{flagicon|ČEŠ}} [[Michal Sadílek]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Nicklas Bendtner]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Michael Krohn-Dehli]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Yussuf Poulsen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Christian Eriksen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Simon Kjær]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Mathias Jørgensen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Nicolai Jørgensen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Lasse Schöne]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Pierre-Emile Højbjerg]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Mikkel Damsgaard]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Andreas Christensen]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Joakim Mæhle]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Kasper Dolberg]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Martin Braithwaite]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Thomas Delaney]]{{•w}} {{flagicon|DAN}} [[Morten Hjulmand]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Bobby Charlton]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Kevin Keegan]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Paul Ince]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Gary Lineker]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Geoff Hurst]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Gordon Banks]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Peter Shilton]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[David Seaman]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Glen Johnson]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Danny Welbeck]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Theo Walcott]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[John Terry]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Steven Gerrard]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Gary Neville]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Owen Hargreaves]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Ashley Young]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Ashley Cole]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Joleon Lescott]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Wayne Rooney]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Sol Campbell]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Daniel Sturridge]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Raheem Sterling]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Luke Shaw]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Eric Dier]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Jamie Vardy]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Jack Grealish]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Marcus Rashford]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Harry Kane]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Jesse Lingard]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Kieran Trippier]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Jordan Henderson]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Harry Maguire]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Dele Alli]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Jude Bellingham]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Bukayo Saka]]{{•w}} {{flagicon|ENG}} [[Ezri Konsa]]{{•w}} {{flagicon|EST}} [[Andres Oper]]{{•w}} {{flagicon|EST}} [[Martin Reim]]{{•w}} {{flagicon|FIN}} [[Joel Pohjanpalo]]{{•w}} {{flagicon|FIN}} [[Lukáš Hrádecký]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Fabien Barthez]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Lilian Thuram]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Marcus Thuram]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Patrick Vieira]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Thierry Henry]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Alou Diarra]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Claude Makélélé]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Florent Malouda]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Vikash Dhorasoo]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Alain Giresse]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Didier Deschamps]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Raymond Kopa]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Marius Trésor]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Marcel Desailly]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Luis Fernández]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Aimé Jacquet]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Nicolas Anelka]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Bixente Lizarazu]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Youri Djorkaeff]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Jean Vincent (fudbaler)|Jean Vincent]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Sylvain Wiltord]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Hugo Lloris]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Manuel Amoros]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Robert Pirès]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Franck Ribéry]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[David Trézéguet]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Raymond Domenech]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Samir Nasri]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Jérémy Ménez]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Yohan Cabaye]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Laurent Blanc]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Éric Abidal]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Olivier Giroud]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Blaise Matuidi]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Paul Pogba]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Moussa Sissoko]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Mathieu Valbuena]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Dimitri Payet]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Kingsley Coman]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Patrice Evra]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Antoine Griezmann]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Kylian Mbappé]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Benjamin Pavard]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Raphaël Varane]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Samuel Umtiti]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Presnel Kimpembe]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Adrien Rabiot]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Aurélien Tchouaméni]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Théo Hernandez]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Randal Kolo Muani]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Willy Sagnol]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Bradley Barcola]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[William Saliba]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Mike Maignan]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Youssouf Fofana (francuski fudbaler)|Youssouf Fofana]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Ousmane Dembélé]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Michael Olise]]{{•w}} {{flagicon|FRA}} [[Dayot Upamecano]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[Sokratis Papastatopulos]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[Jorgos Karagunis]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[Kostas Fortunis]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[Teofanis Gekas]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[Andreas Samaris]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[Konstantinos Mitroglu]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[Lazaros Hristodulopulos]]{{•w}} {{flagicon|GRČ}} [[José Holebas]]{{•w}} {{flagicon|GRU}} [[Georges Mikautadze]]{{•w}} {{flagicon|GRU}} [[Giorgi Mamardašvili]]{{•w}} {{flagicon|IRS}} [[Sean St Ledger]]{{•w}} {{flagicon|IRS}} [[Ciaran Clark]]{{•w}} {{flagicon|IRS}} [[Wes Hoolahan]]{{•w}} {{flagicon|IRS}} [[Robbie Brady]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Gylfi Sigurðsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Birkir Bjarnason]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Birkir Már Sævarsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Jón Daði Böðvarsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Arnór Ingvi Traustason]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Kolbeinn Sigþórsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Ragnar Sigurðsson]]{{•w}} {{flagicon|ISL}} [[Alfreð Finnbogason]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Gianluigi Buffon]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Antonio Cassano]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Mario Balotelli]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Riccardo Montolivo]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Antonio Nocerino]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Alessandro Diamanti]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Roberto Di Matteo]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Antonio Di Natale]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Andrea Pirlo]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Claudio Marchisio]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Graziano Pellè]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Emanuele Giaccherini]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Éder (italijanski fudbaler)|Éder]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Giorgio Chiellini]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Leonardo Bonucci]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Andrea Barzagli]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Marco Parolo]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Lorenzo Insigne]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Mattia De Sciglio]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Simone Zaza]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Matteo Darmian]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Manuel Locatelli]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Matteo Pessina]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Federico Chiesa]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Andrea Belotti]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Jorge Luiz Frello Filho|Jorginho]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Federico Bernardeschi]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Domenico Berardi]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Gianluigi Donnarumma]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Leonardo Spinazzola]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Alessandro Bastoni]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Riccardo Calafiori]]{{•w}} {{flagicon|ITA}} [[Mattia Zaccagni]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Gábor Király]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Zoltán Stieber]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Ádám Szalai]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Balázs Dzsudzsák]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Zoltán Gera]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Attila Fiola]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[András Schäfer]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Barnabás Varga]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Kevin Csoboth]]{{•w}} {{flagicon|MAĐ}} [[Sándor Kocsis]]{{•w}} {{flagicon|MAK}} [[Ivan Tričkovski]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Edwin van der Sar]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Dirk Kuijt]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Ruud van Nistelrooij]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Marco van Basten]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Wesley Sneijder]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Giovanni van Bronckhorst]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Robin van Persie]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Bert van Marwijk]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Jetro Willems]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Arjen Robben]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Stefan de Vrij]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Jasper Cillessen]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Memphis Depay]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Leroy Fer]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Klaas-Jan Huntelaar]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Ron Vlaar]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Daley Blind]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Steven Berghuis]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Teun Koopmeiners]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Luuk de Jong]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Georginio Wijnaldum]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Patrick Kluivert]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Maarten Stekelenburg]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Wout Weghorst]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Denzel Dumfries]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Cody Gakpo]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Davy Klaassen]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Donyell Malen]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Xavi Simons]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Crysencio Summerville]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Brian Brobbey]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Jan Paul van Hecke]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Quinten Timber]]{{•w}} {{flagicon|NIZ}} [[Justin Kluivert]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Leo Østigård]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Marcus Holmgren Pedersen]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Thelo Aasgaard]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Jørgen Strand Larsen]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Antonio Nusa]]{{•w}} {{flagicon|NOR}} [[Andreas Schjelderup]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Miroslav Klose]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Jens Lehmann]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Michael Ballack]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Sami Khedira]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Marco Reus]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Arne Friedrich]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Philipp Lahm]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Marko Marin]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Lukas Podolski]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Jürgen Klopp]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Mario Gómez]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Manuel Neuer]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} {{nowrap|[[Bastian Schweinsteiger]]}}{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Thomas Müller]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Mats Hummels]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[André Schürrle]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Joachim Löw]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Shkodran Mustafi]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Jérôme Boateng]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Julian Draxler]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Joshua Kimmich]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Jonas Hector]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Robin Gosens]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Leon Goretzka]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Youssoufa Moukoko]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Niclas Füllkrug]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Florian Wirtz]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Jamal Musiala]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Robert Andrich]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Antonio Rüdiger]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Emre Can]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Deniz Undav]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Nico Schlotterbeck]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Felix Nmecha]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Nathaniel Brown (fudbaler)|Nathaniel Brown]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Jonathan Tah]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Nadiem Amiri]]{{•w}} {{flagicon|NJE}} [[Nick Woltemade]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Bartosz Bosacki]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Łukasz Fabiański]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Artur Boruc]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Tomasz Kuszczak]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Mariusz Lewandowski]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Piotr Giza]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Ireneusz Jeleń]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Jakub Błaszczykowski]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Włodzimierz Smolarek]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Robert Lewandowski]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Arkadiusz Milik]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Kamil Glik]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Grzegorz Krychowiak]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Thiago Cionek]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Jan Bednarek]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Karol Linetty]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Piotr Zieliński]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Kacper Kozłowski (fudbaler)|Kacper Kozłowski]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Adam Buksa]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Krzysztof Piątek]]{{•w}} {{flagicon|POLJ}} [[Grzegorz Lato]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Képler Laveran Lima Ferreira|Pepe]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[José Mourinho]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Luís Figo]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Cristiano Ronaldo]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Silvestre Varela]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Hélder Postiga]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[João Moutinho]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Bruno Alves]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Renato Sanches]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Ricardo Quaresma]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Éder (portugalski fudbaler)|Éder]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Rui Patrício]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Raphaël Guerreiro]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Diogo Jota]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Ricardo Horta]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Gonçalo Ramos]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[Francisco Conceição]]{{•w}} {{flagicon|POR}} [[João Neves]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Mircea Lucescu]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Răzvan Raţ]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Ciprian Marica]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Bogdan Stancu]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Vlad Chiricheș]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Răzvan Marin]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Denis Drăguș]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Nicolae Stanciu (fudbaler, rođen 1993.)|Nicolae Stanciu]]{{•w}} {{flagicon|RUM}} [[Gheorghe Hagi]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Roman Pavljučenko]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Konstantin Zirjanov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Andrej Aršavin]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Dmitri Torbinski]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Alan Dzagojev]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Roman Širokov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Aleksandar Kokorin]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Aleksandar Keržakov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Vasilij Berezucki]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Aleksej Berezucki]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Sergej Ignaševič]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Denis Glušakov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Denis Čerišev]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Artem Dzjuba]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Fjodor Smolov]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Mário Fernandes (fudbaler)|Mário Fernandes]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Daler Kuzjajev]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Aleksej Mirančuk]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Rinat Dasajev]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Oleg Saljenko]]{{•w}} {{flagicon|RUS}} [[Valentin Ivanov (sovjetski fudbaler)|Valentin Kozmič Ivanov]]{{•w}} {{flagicon|SJI}} [[Gareth McAuley]]{{•w}} {{flagicon|SJI}} [[Niall McGinn]]{{•w}} {{flagicon|SMK}} [[Ezđan Alioski]]{{•w}} {{flagicon|SLK}} [[Ondrej Duda]]{{•w}} {{flagicon|SLK}} [[Vladimír Weiss (fudbaler rođen 1989.)|Vladimír Weiss III]]{{•w}} {{flagicon|SLK}} [[Marek Hamšík]]{{•w}} {{flagicon|SLK}} [[Martin Dúbravka]]{{•w}} {{flagicon|SLK}} [[Juraj Kucka]]{{•w}} {{flagicon|SLK}} [[Ivan Schranz]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Erik Janža]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Josip Iličić]]{{•w}} {{flagicon|SLO}} [[Jure Balkovec]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Milan Jovanović]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Marko Pantelić]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Miloš Krasić]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Zdravko Kuzmanović]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Vladan Lukić]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Ilija Petković]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Filip Kasalica]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Dragan Stojković]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Branislav Ivanović]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Boško Janković]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Vlada Avramov]]{{•w}} {{flagicon|SRB}} [[Aleksandar Mitrović (fudbaler)|Aleksandar Mitrović]]{{•w}} {{flagicon|ŠKO}} [[Callum McGregor]]{{•w}} {{flagicon|ŠKO}} [[Ryan Porteous]]{{•w}} {{flagicon|ŠKO}} [[John McGinn]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Juan Gutiérrez Moreno|Juanito]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[David de Gea]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Cesc Fàbregas]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Javier Clemente]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[David Silva]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Jesús Navas]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Xabi Alonso]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Gerard Piqué]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Sergio Ramos]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Jordi Alba]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Álvaro Morata]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Nolito]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Nacho (fudbaler rođen 1990.)|Nacho]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Diego Costa]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Iago Aspas]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Isco]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Koke (fudbaler rođen 1992.)|Koke]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[José Antonio Reyes]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Gerard Moreno (fudbaler)|Gerard Moreno]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Aymeric Laporte]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Pablo Sarabia]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Ferran Torres]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Pedri]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Mikel Oyarzabal]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Rodri (fudbaler, rođen 1996.)|Rodri]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Marco Asensio]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Carlos Soler (fudbaler)|Carlos Soler]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Fabián Ruiz]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Lamine Yamal]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Nico Williams]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Robin Le Normand]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Mikel Merino]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Álex Baena]]{{•w}} {{flagicon|ŠPA}} [[Luis de la Fuente (fudbaler, rođen 1961.)|Luis de la Fuente]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Viktor Claesson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Andreas Isaksson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Olof Mellberg]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Sebastian Larsson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Zlatan Ibrahimović]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Andreas Granqvist]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Ola Toivonen]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Ludwig Augustinsson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Emil Forsberg]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Sven-Göran Eriksson]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Viktor Gyökeres]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Mattias Svanberg]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Anthony Elanga]]{{•w}} {{flagicon|ŠVE}} [[Yasin Ayari]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Blerim Džemaili]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Ludovic Magnin]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Admir Mehmedi]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Haris Seferović]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Granit Xhaka]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Xherdan Shaqiri]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Breel Embolo]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Fabian Schär]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Stephan Lichtsteiner]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Ricardo Rodríguez (fudbaler)|Ricardo Rodríguez]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Steven Zuber]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Josip Drmić]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Yann Sommer]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Manuel Akanji]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Ruben Vargas]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Denis Zakaria]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Remo Freuler]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Michel Aebischer]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Kwadwo Duah]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Dan Ndoye]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Zeki Amdouni]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Miro Muheim]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Johan Manzambi]]{{•w}} {{flagicon|ŠVI}} [[Cedric Itten]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Nihat Kahveci]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Semih Şentürk]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Volkan Demirel]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Uğur Boral]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Hamit Altıntop]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Emre Mor]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Ozan Tufan]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Burak Yılmaz]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Merih Demiral]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Çağlar Söyüncü]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Ahmet Yılmaz Çalık]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Halil Dervişoğlu]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[İrfan Kahveci]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Kerem Aktürkoğlu]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Mert Müldür]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Samet Akaydin]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Hakan Çalhanoğlu]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Cenk Tosun]]{{•w}} {{flagicon|TUR}} [[Kaan Ayhan]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Andrij Ševčenko]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Andrij Pjatov]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Oleksandr Šovkovski]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Bohdan Šust]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Andrij Vorobjej]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Anatolij Timoščuk]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Oleh Husjev]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Maksim Kalinjičenko]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Oleksij Bjelik]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Vjačeslav Ševčuk]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Andrij Jarmolenko]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Roman Jaremčuk]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Ruslan Malinovskij]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Artem Dovbik]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Mikola Šaparenko]]{{•w}} {{flagicon|UKR}} [[Oleg Blohin]]{{•w}} {{flagicon|WAL}} [[Hal Robson-Kanu]]{{•w}} {{flagicon|WAL}} [[Neil Taylor (fudbaler)|Neil Taylor]]{{•w}} {{flagicon|WAL}} [[Ashley Williams (fudbaler)|Ashley Williams]]{{•w}} {{flagicon|WAL}} [[Sam Vokes]]{{•w}} {{flagicon|WAL}} [[Joe Allen (fudbaler rođen 1990.)|Joe Allen]]{{•w}} {{flagicon|WAL}} [[Kieffer Moore]]{{•w}} {{flagicon|WAL}} [[Connor Roberts (fudbaler, rođen 1995.)|Connor Roberts]] {{nowrap end}} | group2 = Afrika | list2 = {{nowrap begin}} {{flagicon|ANG}} [[Luís Oliveira Gonçalves]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Flávio da Silva Amado|Flávio]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Akwá]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Manucho]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Nando Rafael]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Rui Marques]]{{•w}} {{flagicon|ANG}} [[Gilberto (angolski fudbaler)|Gilberto]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Abdelmoumene Djabou]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Islam Slimani]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Yacine Brahimi]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Sofiane Feghouli]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Rafik Halliche]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Nadhir Benbouali]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Amine Gouiri]]{{•w}} {{flagicon|ALŽ}} [[Rafik Belghali]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Stéphane Sessègnon]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Moussa Latoundji]]{{•w}} {{flagicon|BEN}} [[Oumar Tchomogo]]{{•w}} {{flagicon|COD}} [[Yoane Wissa]]{{•w}} {{flagicon|COD}} [[Fiston Mayele]]{{•w}} {{flagicon|COD}} [[Brian Cipenga]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Mohamed Salah]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Ahmed Fathi]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Essam al-Hadari]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Imam Ašur]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Muhammad Hani]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Mustafa Ziko]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Trézéguet (egipatski fudbaler)|Trézéguet]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Mahmud Saber]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Rami Rabia]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Hosam Abdelmagid]]{{•w}} {{flagicon|EGI}} [[Jaser Ibrahim]]{{•w}} {{flagicon|Zlatna Obala}} [[Arthur Wharton]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Sammy Adjei]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Samuel Kuffour]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Stephen Appiah]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Kevin-Prince Boateng]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Emmanuel Frimpong]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Tony Yeboah]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Abedi Pele]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Asamoah Gyan]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Sulley Muntari]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Richard Kingson]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[André Ayew]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[John Boye]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Osman Bukari]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Mohammed Kudus]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Mohammed Salisu]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Iñaki Williams]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Caleb Yirenkyi]]{{•w}} {{flagicon|GAN}} [[Derrick Luckassen]]{{•w}} {{flagicon|JAR}} [[Teboho Mokoena (fudbaler, rođen 1997.)|Teboho Mokoena]]{{•w}} {{flagicon|JAR}} [[Sphephelo Sithole]]{{•w}} {{flagicon|JAR}} [[Themba Zwane]]{{•w}} {{flagicon|JAR}} [[Thapelo Maseko]]{{•w}} {{flagicon|JAR}} [[Jayden Adams]]{{•w}} {{flagicon|CMR}} [[Joël Matip]]{{•w}} {{flagicon|CMR}} [[Roger Milla]]{{•w}} {{flagicon|CMR}} [[Jean-Charles Castelletto]]{{•w}} {{flagicon|CMR}} [[Eric Maxim Choupo-Moting]]{{•w}} {{flagicon|CMR}} [[Vincent Aboubakar]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Aziz Bouhaddouz]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Khalid Boutaïb]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Youssef En-Nesyri]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Nayef Aguerd]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Hakim Ziyech]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Romain Saïss]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Zakaria Aboukhlal]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Badr Benoun]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Abdelhamid Sabiri]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Achraf Dari]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Ismael Saibari]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Gessime Yassine]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Soufiane Rahimi]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Yassine Bounou]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Issa Diop (fudbaler)|Issa Diop]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Neil El Aynaoui]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Chemsdine Talbi]]{{•w}} {{flagicon|MAR}} [[Azzedine Ounahi]]{{•w}} {{flagicon|Nigerija}} [[Joseph Yobo]]{{•w}} {{flagicon|Nigerija}} [[Ahmed Musa]]{{•w}} {{flagicon|Nigerija}} [[Victor Moses]]{{•w}} {{flagicon|NGA}} [[Oghenekaro Etebo]]{{•w}} {{flagicon|CIV}} [[Didier Drogba]]{{•w}} {{flagicon|CIV}} [[Wilfried Bony]]{{•w}} {{flagicon|CIV}} [[Gervinho]]{{•w}} {{flagicon|CIV}} [[Amad Diallo]]{{•w}} {{flagicon|CIV}} [[Franck Kessié]]{{•w}} {{flagicon|CIV}} [[Nicolas Pépé]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Ibrahima Gueye]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[M'Baye Niang]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Sadio Mané]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Moussa Wagué]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Kalidou Koulibaly]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Famara Diédhiou]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Boulaye Dia]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Bamba Dieng]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Ibrahim Mbaye]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Pape Gueye]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Habib Diarra]]{{•w}} {{flagicon|SEN}} [[Iliman Ndiaye]]{{•w}} {{flagicon|TOG}} [[Kossi Agassa]]{{•w}} {{flagicon|TOG}} [[Alaixys Romao]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Ferjani Sassi]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Yassine Meriah]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Wahbi Khazri]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Dylan Bronn]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Fakhreddine Ben Youssef]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Omar Rekik]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Ellyes Skhiri]]{{•w}} {{flagicon|TUN}} [[Hazem Mastouri]]{{•w}} {{flagicon|ZEL}} [[Vozinha]]{{•w}} {{flagicon|ZEL}} [[Hélio Varela]]{{•w}} {{flagicon|ZEL}} [[Kevin Pina (fudbaler)|Kevin Pina]]{{•w}} {{flagicon|ZEL}} [[Diney (fudbaler, rođen 1995.)|Diney]]{{•w}} {{flagicon|ZEL}} [[Deroy Duarte]]{{•w}} {{flagicon|ZEL}} [[Laros Duarte]]{{•w}} {{flagicon|ZEL}} [[Sidny Lopes Cabral]] {{nowrap end}} | group3 = Azija i Oceanija | list3 = {{nowrap begin}} {{flagicon|AUS}} [[Tim Cahill]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Mark Schwarzer]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Archie Thompson]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Harry Kewell]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Mile Jedinak]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Mark Bresciano]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Aziz Behich]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Daniel Arzani]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Craig Goodwin]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Mathew Leckie]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Connor Metcalfe]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Nestory Irankunda]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Cameron Burgess]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Harry Souttar]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Jackson Irvine]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Awer Mabil]]{{•w}} {{flagicon|AUS}} [[Lucas Herrington]]{{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Roy Krishna]]{{•w}} {{flagicon|FIJ}} [[Esala Masi]]{{•w}} {{flagicon|IRK}} [[Ejman Husein]]{{•w}} {{flagicon|IRN}} [[Mohammad Mohebi]]{{•w}} {{flagicon|IRN}} [[Reza Gučan-Nežad]]{{•w}} {{flagicon|IRN}} [[Mehdi Taremi]]{{•w}} {{flagicon|IRN}} [[Karim Ansarifard]]{{•w}} {{flagicon|IRN}} [[Ruzbeh Češmi]]{{•w}} {{flagicon|IRN}} [[Ramin Rezaijan]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Hidetoshi Nakata]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Keisuke Honda]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Shinji Okazaki]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Ao Tanaka]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Kaoru Mitoma]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Daizen Maeda]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Keito Nakamura]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Daichi Kamada]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Ayase Ueda]]{{•w}} {{flagicon|JAP}} [[Kaishū Sano]]{{•w}} {{flagicon|JOR}} [[Ali Alvan]]{{•w}} {{flagicon|JOR}} [[Jazan al-Arab]]{{•w}} {{flagicon|JOR}} [[Nizar al-Rašdan]]{{•w}} {{flagicon|JOR}} [[Musa al-Taamri]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Koo Ja-cheol]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Lee Keun-ho]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Son Heung-min]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Hong Myeong-bo]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Kim Young-gwon]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Jo Gyu-seong]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Hwang Hui-chan]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Baek Seung-ho]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[Hwang In-beom]]{{•w}} {{flagicon|JKO}} [[O Hyeon-gyu]]{{•w}} {{flagicon|KAT}} [[Sād al-Šēb]]{{•w}} {{flagicon|KAT}} [[Mohammed Muntari]]{{•w}} {{flagicon|KAT}} [[Boualem Khoukhi]]{{•w}} {{flagicon|KAT}} [[Mohamed Manai]]{{•w}} {{flagicon|KAT}} [[Mahmud Abu Nada]]{{•w}} {{flagicon|KAT}} [[Hasan al-Hejdus]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Shane Smeltz]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Elijah Just]]{{•w}} {{flagicon|NZL}} [[Finn Surman]]{{•w}} {{flagicon|SAU}} [[Salman al-Faradž]]{{•w}} {{flagicon|SAU}} [[Fahad al-Muvalad]]{{•w}} {{flagicon|SAU}} [[Salem al-Davsari]]{{•w}} {{flagicon|SAU}} [[Saleh al-Šehri]]{{•w}} {{flagicon|SAU}} [[Abdulelah al-Amri]]{{•w}} {{flagicon|SAU}} [[Hassan al-Tambakti]]{{•w}} {{flagicon|Sjeverna Koreja}} [[Ji Yun-Nam]]{{•w}} {{flagicon|Sjeverna Koreja}} [[Pak Sŭng-jin]]{{•w}} {{flagicon|Sjeverna Koreja}} [[Ri Dong-un]]{{•w}} {{flagicon|Sjeverna Koreja}} [[Yang Sŭng-kuk]]{{•w}} {{flagicon|UZB}} [[Abbosbek Fayzullayev]]{{•w}} {{flagicon|UZB}} [[Eldor Shomurodov]]{{•w}} {{flagicon|UZB}} [[Abduvohid Neʼmatov]] {{nowrap end}} | group4 = Amerike | list4 = {{nowrap begin}} {{flagicon|CUW}} [[Livano Comenencia]]{{•w}} {{flagicon|HAI}} [[Wilson Isidor]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Noel Valladares]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Carlo Costly]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Maynor Figueroa]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[José Cardona]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Porfirio Armando Betancourt]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Gilberto Yearwood]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Wilson Palacios]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Milton Palacios]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Jerry Palacios]]{{•w}} {{flagicon|HON}} [[Johnny Palacios]]{{•w}} {{flagicon|KAN}} [[Alphonso Davies]]{{•w}} {{flagicon|KAN}} [[Atiba Hutchinson]]{{•w}} {{flagicon|KAN}} [[Cyle Larin]]{{•w}} {{flagicon|KAN}} [[Nathan Saliba]]{{•w}} {{flagicon|KAN}} [[Promise David]]{{•w}} {{flagicon|KAN}} [[Stephen Eustáquio]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Paulo Wanchope]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Joel Campbell]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Walter Centeno]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Rolando Fonseca]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Óscar Duarte]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Marco Ureña]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Bryan Ruiz]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Celso Borges]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Giancarlo González]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Christian Bolaños]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Michael Umaña]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Kendall Waston]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Yeltsin Tejeda]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Keysher Fuller]]{{•w}} {{flagicon|Kostarika}} [[Juan Pablo Vargas]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Tomás Fernández]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[José Magriñá]]{{•w}} {{flagicon|KUB}} [[Héctor Socorro]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Oribe Peralta]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Rafael Márquez]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Andrés Guardado]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Javier Hernández Balcázar|Javier Hernández]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Giovani dos Santos]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Hirving Lozano]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Edson Álvarez]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Henry Martín]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Luis Chávez (fudbaler)|Luis Chávez]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Gilberto Mora (fudbaler, rođen 2008.)|Gilberto Mora]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Julián Quiñones]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Raúl Jiménez]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Luis Romo]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Álvaro Fidalgo]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Mateo Chávez]]{{•w}} {{flagicon|MEX}} [[Guillermo Ochoa]]{{•w}} {{flagicon|PAN}} [[Felipe Baloy]]{{•w}} {{flagicon|PAN}} [[Aníbal Godoy]]{{•w}} {{flagicon|PAN}} [[Luis Tejada]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Clint Dempsey]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[John Anthony Brooks|John Brooks]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Jermaine Jones]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Julian Green]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Timothy Weah]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Haji Wright]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Folarin Balogun]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Giovanni Reyna]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Tim Ream]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Alex Freeman]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Sebastian Berhalter]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Auston Trusty]]{{•w}} {{flagicon|SAD}} [[Malik Tillman]]{{•w}} {{flagicon|TIT}} [[Dwight Yorke]] {{flagicon|ARG}} [[Diego Maradona]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Marcos Rojo]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Ezequiel Garay]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Gabriel Mercado]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Enzo Fernández (fudbaler, rođen 2001.)|Enzo Fernández]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Alexis Mac Allister]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Julián Álvarez (fudbaler)|Julián Álvarez]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Nahuel Molina]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Gonzalo Montiel]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Leandro Paredes]]{{•w}} {{flagicon|ARG}} [[Giovani Lo Celso]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Dida]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Adriano]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Kaká]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Pelé]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Marcelo]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Oscar (fudbaler rođen 1991)|Oscar]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[David Luiz]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Fernandinho (fudbaler)|Fernandinho]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Thiago Silva]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Willian Borges da Silva|Willian]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Hulk (fudbaler)|Hulk]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Zico]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Leônidas da Silva]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Leovegildo Lins da Gama Júnior|Júnior]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Philippe Coutinho]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Paulinho]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Renato Augusto]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Richarlison]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Lucas Paquetá]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Rodrygo]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Pedro (fudbaler, rođen 1997.)|Pedro]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Marquinhos]]{{•w}} {{flagicon|BRA}} [[Matheus Cunha]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Alexis Sánchez]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Jean Beausejour]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Jorge Valdívia]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Charles Aránguiz]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Mauricio Pinilla]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Gonzalo Jara]]{{•w}} {{flagicon|ČIL}} [[Marcelo Díaz]]{{•w}} {{flagicon|EKV}} [[Enner Valencia]]{{•w}} {{flagicon|EKV}} [[Hernán Galíndez]]{{•w}} {{flagicon|EKV}} [[Piero Hincapié]]{{•w}} {{flagicon|EKV}} [[Jeremy Sarmiento]]{{•w}} {{flagicon|EKV}} [[Moisés Caicedo]]{{•w}} {{flagicon|EKV}} [[Gonzalo Plata]]{{•w}} {{flagicon|EKV}} [[Nilson Angulo]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Mario Yepes]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Pablo Armero]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Teófilo Gutiérrez]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[James Rodríguez]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Juan Guillermo Cuadrado|Juan Cuadrado]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Jackson Martínez]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Juan Fernando Quintero|Juan Quintero]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Carlos Sánchez Moreno|Carlos Sánchez]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Faryd Mondragón]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Yerry Mina]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Carlos Bacca]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Mateus Uribe]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Luis Muriel]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Radamel Falcao]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Daniel Muñoz (fudbaler)|Daniel Muñoz]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Jaminton Campaz]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Jhon Arias (fudbaler)|Jhon Arias]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Davinson Sánchez]]{{•w}} {{flagicon|KOL}} [[Cucho Hernández]]{{•w}} {{flagicon|PAR}} [[José Luis Chilavert]]{{•w}} {{flagicon|PAR}} [[Damián Bobadilla]]{{•w}} {{flagicon|PAR}} [[Maurício (fudbaler, rođen 2001.)|Maurício]]{{•w}} {{flagicon|PAR}} [[Matías Galarza (paragvajski fudbaler)|Matías Galarza]]{{•w}} {{flagicon|PAR}} [[José Canale]]{{•w}} {{flagicon|PAR}} [[Fabián Balbuena]]{{•w}} {{flagicon|PAR}} [[Antonio Sanabria]]{{•w}} {{flagicon|PAR}} [[Gustavo Gómez]]{{•w}} {{flagicon|PAR}} [[Julio Enciso (fudbaler, rođen 2004.)|Julio Enciso]]{{•w}} {{flagicon|PER}} [[Christian Cueva]]{{•w}} {{flagicon|PER}} [[André Carrillo]]{{•w}} {{flagicon|PER}} [[Paolo Guerrero]]{{•w}} {{flagicon|PER}} [[Teófilo Cubillas]]{{•w}} {{flagicon|SUR}} [[Humphrey Mijnals]]{{•w}} {{flagicon|SUR}} [[André Kamperveen]]{{•w}} {{flagicon|SUR}} [[Kenneth Kluivert]]{{•w}} {{flagicon|URU}} [[Maximiliano Pereira|Maxi Pereira]]{{•w}} {{flagicon|URU}} [[José María Giménez]]{{•w}} {{flagicon|URU}} [[Pedro Rocha]]{{•w}} {{flagicon|URU}} [[Giorgian de Arrascaeta]]{{•w}} {{flagicon|URU}} [[Álvaro Recoba]]{{•w}} {{flagicon|URU}} [[Maximiliano Araújo]]{{•w}} {{flagicon|URU}} [[Agustín Canobbio]]{{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Juan Arango]]{{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Rafael Dudamel]]{{•w}} {{flagicon|VEN}} [[Salomón Rondón]] {{nowrap end}} }} k9xozwwo6z5lya4cks4xsedjdjpb895 Konungens af Siam landstigning vid Logårdstrappan 0 212975 42682366 41826170 2026-09-01T08:14:41Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682366 wikitext text/x-wiki {{Infokutija film |tip=nijemi |naslov=Konungens af Siam landstigning vid Logårdstrappan |slika=Stockholmsutstaellningen1897stumfilm.ogv |režija=[[Ernest Florman]] |fotografija=[[Ernest Florman]] |zemlja={{flagcountry|ŠVE}} |premijera={{Film date|1897|7|19|df=y}} |jezik=[[nijemi film|nijemi]] }} '''''Konungens af Siam landstigning vid Logårdstrappan''''' ({{jez-sh|Iskrcavanje kralja Sijama na Logårdstrappan}}) je [[Švedska|švedski]] [[kratki film|kratki]] crno-bijeli [[nijemi film|nijemi]] [[dokumentarni film]] snimljen 1897. u režiji [[Ernest Florman|Ernesta Flormana]]. Sastoji se od dva kadra u kome je zabilježeno iskrcavanje [[sijam]]skog kralja [[Chulalongkorn]]a na kej [[Logårdstrappan]] u [[Stockholm]]u i njegov susret sa švedskim kraljem [[Oskar II od Švedske|Oskarom II]]. Poznat je prije svega kao prvo ostvarenje u historiji [[švedska kinematografija|švedske kinematografije]]. Snimljen je 13. jula za vrijeme velike izložbe u Stockholmu, a prikazan je šest dana kasnije. Među publikom je bio i kralj Oskar II, koji je, prema navodima štampe, bio oduševljen prikazom samog sebe na ekranu. == Vanjske veze == * {{sv icon}} [http://www.filmarkivet.se/sv/Film/?movieid=1 Cijeli film] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130622152520/http://www.filmarkivet.se/sv/Film/?movieid=1 |date=2013-06-22 }} na Filmarkivet.se * {{Imdb title|id=0377392}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Švedski filmovi]] [[Kategorija:Kratki filmovi]] [[Kategorija:Nijemi filmovi]] [[Kategorija:Dokumentarni filmovi]] f4aee83jgtwtk9pukij53607na8w91d Krit i Kirenajka 0 213670 42682372 42278381 2026-09-01T10:28:16Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682372 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Creta et Cyrene SPQR.png|mini|300p]] '''Krit i Kirenaika''' ({{jez-lat|Creta et Cyrenaica}}) je bila senatorska rimska provincija, koja je obuhvatala grčko ostrvo [[Krit]] i [[Kirenajka|Kirenaiku]] u današnjoj istočnoj [[Libija|Libiji]]. Glavni grad provincije je bio Gortin (''Gortyn''), koji se nalazio na južnoj obali Krita. Naznačajni grad u provinciji je bila [[Kirena]] u Libiji. Provincija je osnovana [[20. p. n. e.|20. godine p.n.e]] i postojala je do [[297]]. godine. == Vanjske veze == * [http://www.unrv.com/provinces/cyrenaica.php UNRV History: Cyrenaica, Pristupljeno 28. 2. 2013.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190629104323/https://www.unrv.com/provinces/cyrenaica.php |date=2019-06-29 }} {{en}} * [http://whc.unesco.org/en/list/190 Cyrene] {{Rimske provincije 117.}} [[Kategorija:Rimske provincije]] [[Kategorija:Historija Libije]] [[Kategorija:Krit]] 3mrd0ia8865ed1bdaaz8kyal66q7kap Kermanšah 0 220503 42682355 42410883 2026-09-01T04:36:38Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682355 wikitext text/x-wiki {{Naselje | ime = Kermanšah | ime_genitiv = Kermanšaha | izvorno_ime = <small>{{fa icon}} کرمانشاە</small> | slika_panorama = Kermanshah city.jpg | veličina_slike = | opis_slike = Grad Kermanšah | nadimak = | geslo = | slika_lokacijska_karta_država = Iran | slika_lokacijska_karta_opis = Kermanšah na karti Irana | širina-stupnjevi = 34 | širina-minute = 18 | širina-oznaka = N | dužina-stupnjevi = 47 | dužina-minute = 4 | dužina-oznaka = E | lokacija_ime = [[Popis država|Država]] | lokacija_info = {{flag|Iran}} | lokacija1_ime = [[Iranske pokrajine|Pokrajina]] | lokacija1_info = [[Kermanšaška pokrajina]] | lokacija2_ime = [[Iranski okruzi|Okrug]] | lokacija2_info = [[Kermanšaški okrug]] | lokacija3_ime = | lokacija3_info = | utemeljenje_ime = | utemeljenje_datum = | osnivač = | nazvan_po = | vremenska_zona = [[IRST]] | utc_pomak = +3:30 | vremenska_zona_DST = [[IRDT]] | utc_pomak_DST = +4:30 | poštanski_broj = | pozivni_broj = | gradovi_prijatelji = | visina = 1389 m | stanovništvo_godina = 2006. | stanovništvo_bilješke = | stanovništvo = | stanovništvo_gustoća = | stanovništvo_uže = 794.863<ref name="IranPop2006">{{fas icon}}{{eng icon}} {{cite book|last=Statistical Centre of Iran|title=2.8. Citis with a population of 100,000 and more|url=http://amar.sci.org.ir/Detail.aspx?Ln=E&no=98494&S=TP|location=Teheran|publisher=Iranian ministry of the Interior|year=2006.}}</ref> | stanovništvo_uže_gustoća = | stanovništvo_šire = 1,350.665 | stanovništvo_šire_gustoća = | stanovništvo_prazno1_ime = | stanovništvo_prazno1 = | stanovništvo_gustoća_prazno1 = | stanovništvo_prazno2_ime = | stanovništvo_prazno2 = | stanovništvo_gustoća_prazno2 = | web_stranica = [http://www.kermanshahcity.ir/ www.kermanshahcity.ir] | bilješke = }} '''Kermanšah''' ([[Perzijski jezik|perz.]] کرمانشاه; ''Kermānšāh'', [[Kurdski jezik|kurd.]] کرماشان; ''Kirmaşan'') je glavni grad [[iran]]ske [[Kermanšaška pokrajina|Kermanšaške pokrajine]], a nalazi se 525 [[km]] zapadno od [[Teheran]]a odnosno oko 120&nbsp;km od granice s [[Irak]]om. Smješten je na oko 1389 m nadmorske visine i [[klima]] je umjereno kontinentalna. Prema popisu stanovništva iz [[2006.]] godine Kermanšah je imao 794.863 stanovnika<ref name="IranPop2006"/>, a njegova aglomeracija 1,350.665. Većina građana su [[Kurdi]], a većinska religija je [[šijitizam]] iako postoje i manje zajednice [[bahá'í]]ja, [[Židovi|Židova]], [[jarsan]]a i [[Armenci|armenskih]] [[Kršćanstvo|kršćana]]. == Veze == * [[Behistunski natpisi]] * [[Doris Lessing]] * [[Kurdi]] * [[Kermanšaška pokrajina]] * [[Aerodrom Šahid Ašrafi Isfahani]] == Reference == {{izvori}} == Vanjske veze == * {{fa icon}} [http://www.kermanshahcity.ir/ Službene stranice grada Kermanšaha] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100419232004/http://kermanshahcity.ir/ |date=2010-04-19 }} * {{en icon}} Iran Chamber: [http://www.iranchamber.com/cities/kermanshah/kermanshah.php ''Kermanshah''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170202012439/http://www.iranchamber.com/cities/kermanshah/kermanshah.php |date=2017-02-02 }} * {{fa icon}} Salam Kermanshah: [http://www.salamkermanshah.ir/test/kermanshah-mad-info.htm ''کرمانشاه''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100621084030/http://www.salamkermanshah.ir/test/kermanshah-mad-info.htm |date=2010-06-21 }} ;Ostali projekti {{WProjekti |commons = کرمانشاه |commonssh = Kermanšah |commonscat = Kermanshah |commonscatsh = Kermanšah }} {{Gradovi u Iranu}} [[Kategorija:Gradovi u Iranu]] [[Kategorija:Kermanšaška pokrajina]] ap8pybh1r1v0oe1oi9sh58t4e9fyefh 1208. 0 223612 42682300 42682089 2026-08-31T20:42:56Z Alekol 2231 42682300 wikitext text/x-wiki {{godina}} {{godina u drugim kalendarima|1208}} {{commonscat|1208}} == Događaji == * [[15. 1.]] - Papin legat [[Pierre de Castelnau]] je ubijen na jugu današnje Francuske. Papa [[Inocent III]] okrivljuje za ovo grofa [[Raymond VI od Toulousea|Raymonda VI od Toulousea]], koji je ekskomuniciran, a dogodine počinje [[Katarski križarski rat]] (de Castelnau je ove godine beatificiran). * [[31. 1.]] - Bitka kod Lene, u Švedskoj: kralj [[Sverker II od Švedske|Sverker II]], kome su pomagali Danci, poražen je od strane Erika Knutssona, koji postaje kralj [[Erik X od Švedske|Erik X]] (do 1216). * [[19. 2.]] - Sava Nemanjić je, na poziv braće Stefana i Vukana, doneo telo Stefana Nemanje u Srbiju, ponovo je sahranjen u Studenici. * Sava postaje arhimandrit Studenice.<ref name="VCorLcissk">[https://www.rastko.rs/rastko-bl/istorija/corovic/istorija/3_2_l.html Latinsko Carstvo i stvaranje Srpske Kraljevine]. rastko.rs</ref> Propisao je Studenički tipik, prilagođeni Hilandarski, tj. propise za život u manastiru,<ref>''Istorija s. n. I'', 333</ref> u čijem se uvodu nalazi razvijenije žitije Simeona Nemanje.<ref>''Istorija s. n. I'', 334</ref> * [[20. 3.]] - [[Mihajlo IV Carigradski|Mihajlo IV]] je izabran za vaseljenskog patrijarha u Nikeji (do 1212). * [[23. 3.]] - Papa stavio Englesku s Velsom pod [[interdikt]] (do 1214), povodom spora za kraljem [[John od Engleske|Johnom]] oko izbora [[Canterburyjski nadbiskup|canterburyjskog nadbiskupa]]. * [[6. 4.]] (Uskrs) - Novoizabrani patrijarh je krunisao i miropomazao cara [[Teodor I Laskaris|Teodora I Laskarisa]], proglašenog 1205. Teodorov sin Nikola je suvladar, ali izgleda da je umro 1210. * 15. 4. - [[Hangzhou]], glavni grad južne [[Dinastija Sung|dinastije Sung]], pogođena je velikim požarom. * maj - Bugarski car [[Boril]] kreće u Trakiju da je povrati od grčkih pobunjenika, kojima pomažu Latini iz Carigrada. U junu je porazio Latine kod Beroje/Stare Zagore. Zauzeo je delove teritorije Aleksija Slovena. * [[21. 6.]] - Rimsko-njemački kralj [[Filip Švapski]] je ubijen u Bambergu. Bio je na svadbi svoje nećake [[Beatrica II. Burgundska|Beatrice II. Burgundske]] sa [[Otto I, vojvoda Meranije|Ottom I, vojvodom Meranije]]. Počinilac je bavarski palatinski grof Otto VIII, izgleda zbog razvrgnute zaruke sa Filipovom kćeri. ** Njegov rival [[Otto IV, car Svetog Rimskog Carstva|Otto IV]] ostaje jedini kralj u Njemačkoj. ** Filipova supruga, vizantijska princeza iz porodice Angel, [[Irena Angelina]] umire 27. 8. na porođaju, sa petom kćerkom. ** Braća ugarske kraljice [[Gertruda Meranska|Gertrude]], [[Ekbert Andechs-Meranski|Ekbert]], knez-biskup Bamberga i [[Henrik II., markgrof Istre]], bježe u Ugarsku, pošto su optuženi za učešće (najmlađi kraljičin brat [[Bertold VII. Andechs-Meranski|Bertold]] je od 1206. kaločki nadbiskup). * [[30. 6.]] (8. 7., 2. 8.?<ref name="VCorLcissk" />) - Bitka kod Filipopolisa/Plovdiva: Latini su porazili bugarskog cara Borila. ** [[Strez]], rođak bugarskog cara Borila, učvrstio se u centralnoj Makedoniji, u Proseku, uz pomoć Stefana Nemanjića.<ref>''Istorija s. n. I'', 298</ref> * [[3. 7.]] - Vukan Nemanjić više nije živ, ili nije na vlasti, jer se kao "dukljanski kralj" pominje njegov sin Đorđe, koji se zaklinje na vernost mletačkom duždu - nudi pomoć protiv albanskog velikaša Dimitrija Progona.<ref name="VCorLcissk" /> ** Pošto je umro [[Gjin Progoni]], gospodar [[Kroja|Kruje]], nasledio ga je brat [[Dhimitër Progoni]] (do 1216), poznat i kao knez [[Kneževina Arbanon|Arbanona]]. Oženio se [[Komnena Nemanjić|Komnenom Nemanjić]], Stefanovom kćerkom. * septembar - avgust 1209 (6717. po vizantijskom kalendaru) - Živopisanje Studenice je završeno trudom sve trojice Nemanjinih sinova, Stefana, Vukana i Save.<ref>''Istorija s. n. I'', 270, 277</ref> * [[2. 11.]] - Potpisan mir između severne [[Dinastija Jin (1115–1234)|dinastije Jin]] i južne Sung: južnjaci ponovo moraju plaćati danak (novi rat dolazi 1217, kada je Jin izmicao Mongolima). * [[11. 11.]] - [[Otto IV, car Svetog Rimskog Carstva|Otto IV]] je u Frankfurtu izabran za svetog rimskog cara (dogodine je krunisan u Rimu). * [[29. 12.]] - Umro jeZhangzong od [[Dinastija Jin (1115–1234)|Jina]], car u severnoj Kini; nasleđuje ga stric Wanyan Yongji (do 1213). === Kroz godinu === * Hrvatski ban je Benko ili Bank (Benedikt, 1208-09).<ref>Klaić, 194</ref> * Kralj Sicilije [[Friedrich II, car Svetog Rimskog Carstva|Frederik]] proglašen je punoletnim; papa Inocent III, njegov pokrovitelj, uredio mu je ženidbu sa [[Konstanca Aragonska|Konstancom Aragonskom]], udovicom ugarskog kralja [[Emerik, hrvatsko - ugarski kralj|Emerika]] (u braku 1209-22, Frederik će biti sveti rimski car 1220-50). * [[Kneževina Ahaja|Ahajski]] knez [[Vilim od Champlittea]] odlazi u Francusku a ostaje [[Geoffroi I de Villehardouin]]. * [[Lav Zgur]] se ubio, pošto je već tri godine pod opsadom Latina u [[Akrokorint]]u - neki Teodor se održava do 1210. * [[Livonski križarski rat]]: [[Livonsko bratstvo mača]] započinje dejstva protiv Estonaca, zajedno sa [[Livonci]]ma i [[Latgalci]]ma (do 1227). * 1208-12 - U [[Palencia|Palenciji]] je osnovan prvi univerzitet u današnjoj Španiji (postoji do 1264, zasenjen je [[Univerzitet u Salamanci|Univerzitetom u Salamanci]], osnovanim 1218). == Rođenja == {{Main|:Kategorija:Rođeni 1208.}} * [[2. 2.]] - [[Jaime I od Aragona]] zv. Osvajač († [[1276]]) * [[Koloman (herceg)|Koloman]], ugarski kraljević, galički kralj, slavonski herceg († [[1241]]) == Smrti == {{Main|:Kategorija:Umrli 1208.}} * [[15. 1.]] - [[Pierre de Castelnau]], papin legat, blaženik * [[20. 1.]] - [[Julijan od Kuenke]], biskup, svetac (* ca. 1127) * [[21. 6.]] - [[Filip Švapski]], rimsko-njemački kralj (* [[1177]]) * [[29. 12.]] - Zhangzong od Jina, car u severnoj Kini (* [[1168]]) * [[Gjin Progoni]], gospodar Kruje [[Kategorija:1208.| ]] [[Kategorija:1200-e]] [[Kategorija:Godine]] 6jzz0ppgyhd03f4vo8fjoug6rxm25kd 1209. 0 223613 42682312 42498606 2026-08-31T22:02:01Z Alekol 2231 dop. iz proleksis 42682312 wikitext text/x-wiki {{godina}} {{godina u drugim kalendarima|1209}} {{commonscat|1209}} == Događaji == * 1208/1209 - Mongolsko osvajanje Sibira: Bitka na Irtišu, na severoistoku dan. Kazahstana - Džingis-kanov sin Džuči je razbio ostatke Merkita i Najmana. Vođa Najmana [[Kučlug]] je uspeo pobeći, odlazi Karakitajima. Preživeli Merkiti beže prvo Ujgurima, zatim Kipčacima, na zapadu. ** Mongolsko osvajanje Centralne Azije: Barchuq Art Tegin, vladar ujgurske kraljevine Qocho, potčinjava se Mongolima (ubio je merkitskog i karakitajskog izaslanika). * mart - Trijarhija Negropont (Eubeja): pošto je lombardski plemić Ravano dalle Carceri ostao sam na ostrvu i pobunio se protiv vlasti Solunske kraljevine, sklopio je sporazum sa Venecijom. Ali, u maju priznaje i sizerenstvo latinskog cara Henrika. * april-maj - Pošto je sastavio pravilo za svoje sledbenike, [[Franjo Asiški]] odlazi sa njima u Rim kako bi dobio dozvolu od pape - podrška je data 1210. * [[26. 5.]] - [[Varaždin]] je dobio povlastice slobodnoga kraljevskoga grada. * jul - Počinje [[Katarski križarski rat]]: razne grupe su krenule iz Lyona. [[Raymond VI od Toulousea]] je uspio promjeniti stranu i pomiriti se sa crkvom. * [[20. 7.]] - Križari su se okupili u gradu [[Montpellier]]u, vazalu Aragona; cilj su im zemlje [[Raymond Roger Trencavel|Raymonda Rogera Trencavela]], vikonta od Beziersa i Carcassonea, koji tolerira [[katari|katare]]. * [[22. 7.]] - Križari su uspjeli upasti u [[Béziers]], dolazi do velike pljačke, masakra i paljevine. Vođi križara, opatu [[Arnaud Amalric|Arnaudu Amalricu]] pripisana je uputa "Ubijte ih sve, Bog će znati svoje", jer u gradu je bilo mnogo katolika. * [[1. 8.]] - Počinje opsada [[Carcassonne]]a, Trencavel je zarobljen 7-og, kada je na vjeru došao u križarski logor na pregovore (umire u novembru). * [[15. 8.]] - Carcassonne se predao, pučanstvo je moralo napustiti grad. [[Simon IV de Montfort]] dobija ovu oblast. * avgust - Kralj [[John od Engleske]] preti invazijom Škotske, kralj [[Kraljevina Alba|Škotske]] [[William I Lav]] pristaje udati kćerke za engleske plemiće. * [[4. 10.]] - Sveti rimski car [[Otto IV, car Svetog Rimskog Carstva|Otto IV.]] je krunisan u Rimu. Papa izvlači nova obećanja od njega u korist crkve, ali ubrzo iz krši, tako da je dogodine ekskomuniciran. * novembar - Papa Inocent III je izopćio iz crkve kralja [[John od Engleske|Johna od Engleske]] povodom imenovanja canterburyjskog nadbiskupa (do 1213). === Kroz godinu === * Bertold VII. Andech-Meranski, brat kraljice Gertrude, kaločki nadbiskup, postaje i hrvatski ban (do 1211). U njegovo vrijeme kuju se srebrni slavonski banovci. * [[Markgrofovija Istra]] se vraća pod vlast [[Akvilejska patrijarhija|Akvilejske patrijarhije]], pošto su Andechs-Meranski optuženi za ubistvo Filipa Švapskog prošle godine. * Prvi put se spominju [[Rugvica]], Gornja Stubica, Donja Stubica, [[Božjakovina]] (zemlja sv. Martina), [[Križevci]] (Crisiensis locus). * ''Arnoldi Chronica Slavorum'' Arnolda od Lübecka pokriva period 1171-1209, nastavak je ''Chronice Slavorum'' Helmolda od Bosaua. * Osniva se [[Univerzitet u Cambridgeu]]. * Stari [[Londonski most]] je završen nakon 33 godine gradnje (srušen 1832, nakon izgradnje novog). == Rođenja == {{Main|:Kategorija:Rođeni 1209.}} * [[5. 1.]] - [[Rikard od Cornwalla]], engleski princ, nemačko-rimski kralj († [[1272]]) == Smrti == {{Main|:Kategorija:Umrli 1209.}} * [[Kategorija:1209.| ]] [[Kategorija:1200-e]] [[Kategorija:Godine]] 5ws5mf8xoraecwk1i8gm3xbj2fhvm4o Korisnik:Duma/U radu4 2 232970 42682362 42682181 2026-09-01T07:36:53Z Duma 16555 /* Denticija */ 42682362 wikitext text/x-wiki {{distinguish|[[mezopredator]]ima}} [[File:Renardrouxcampagnol.jpg|thumb|300px|right|Crvena lisica (''Vulpes vulpes'') je uhvatila glodavca - primjer mezokarnivora]] '''Mezokarnivor''' je životinja kod koje se 30-70% prehrane sastoji od mesa, dok se ostatak sastoji od hrane koja ne potiče od [[kičmenjak]]a, a može uključivati ​​[[insekt]]e, [[gljive]], [[voće]], drugi biljni materijal i bilo koju drugu hranu koja im je dostupna.<ref>{{cite journal |first=Blaire |last=Van Valkenburgh |author-link=Blaire Van Valkenburgh |title=Déjà vu: the evolution of feeding morphologies in the Carnivora |journal=[[Integrative and Comparative Biology]] |volume=47 |issue=1 |year=2007 |pages=147–163 |doi=10.1093/icb/icm016 |pmid=21672827 |doi-access=free }}</ref> Mezokarnivori pripadaju velikoj porodičnoj skupini sisara mesoždera i variraju od malenih do srednje velikih, koji često teže manje od petnaest kilograma, pri čemu je čovjek značajan izuzetak.<ref name=":1">Gary W. Roemer, Matthew E. Gompper, Blaire Van Valkenburgh, "The Ecological Role of the Mammalian Mesocarnivore", ''BioScience'', Volume 59, Issue 2, February 2009, Pages 165–173, https://doi.org/10.1525/bio.2009.59.2.9 </ref> Mezokarnivori se danas mogu pronaći među pripadnicima porodica [[Canidae]] (kojoti, lisice), [[Viverridae]] (cibetke), [[Mustelidae]] (kune, tajre), [[Procyonidae]] (rakuni i njihovi srodnici), [[Mephitidae]] (tvorovi) i [[Herpestidae]] (neki mungosi). [[Crvena lisica]] je također najčešći mezokarnivor u Evropi i ima visoku gustinu populacije u područjima u kojima obitava.<ref>{{cite journal | last1 = Sándor | first1 = Attila D. | display-authors = etal | year = 2017| title = Mesocarnivores and Macroparasites: Altitude and Land Use Predict the Ticks Occurring on Red Foxes (Vulpes Vulpes) | journal = Parasites & Vectors | volume = 10 | issue = 1| pages = 1–9 | doi = 10.1186/s13071-017-2113-9 | pmid = 28381228 | pmc = 5382496 | doi-access = free }}</ref> U Sjevernoj Americi, neki mezokarnivori su u opasnosti od prekomjernog izlova zbog svog krzna.<ref name=":0">Ray, Justina C. Mesocarnivores of Northeastern North America: Status and Conservation Issues. WCS Working Papers No. 15, June 2000. Available for download from http://www.wcs.org/science/</ref> To je dovelo do napora da se potpomogne zaštita i očuvanje mezokarnivora u tom regionu, koji su do sada bili većinom uspješni.<ref>"Comeback Kids: Mesocarnivores Rebound in Northeastern U.S." CNN, Cable News Network, 2000, www.cnn.com/2000/NATURE/08/09/carnivores.enn/index.html.</ref> Ove životinje igraju ključnu ulogu u funkciji i sistemu [[ekosistem]]a kada dođe do eliminacije [[alfa predator|vršnih predatora]]. == Evolucija == Mezokarnivori, kao dio skupine sisara-mesojeda, igraju veliku ulogu u ekosistemu zbog svog [[nagon za lovom|nagona za lovom]] i utjecaja na njegovu funkcionalnost i strukturu. Oni su važan dio ekološke funkcije, jer im činjenica da su malene do srednje veličine omogućava da šire sjeme koje [[hiperkarnivori]] ne mogu.<ref name=":1" /> Mezokarnivori prenose sjeme preko otvorenih prostranstava, na udaljenosti od čak jednog kilometra, obično oko 600 do 750 metara jedno od drugog.<ref name=":1" /> Mogu uticati na druge domaće mesoždere [[predator|predacijom]] i [[Konkurencija (biologija)|konkurencijom]] u ekosistemu, te mogu dovesti do smanjenja ili mogućeg [[izumiranje|izumiranja]] vrsta plijena i utjecati na geografsku rasprostranjenost, mijenjajući strukturu ekosistema.<ref name=":1" /> Mezokarnivori također imaju i druge ekološke uloge kao što su njihov položaj u lancu ishrane i smanjenje širenja bolesti.<ref>{{Cite journal|last1=Curveira-Santos|first1=Gonçalo|last2=Pedroso|first2=Nuno M.|last3=Barros|first3=Ana Luísa|last4=Santos-Reis|first4=Margarida|date=2019-01-17|title=Mesocarnivore community structure under predator control: Unintended patterns in a conservation context|journal=PLOS ONE|language=en|volume=14|issue=1|article-number=e0210661|doi=10.1371/journal.pone.0210661|issn=1932-6203|pmc=6336399|pmid=30653547|bibcode=2019PLoSO..1410661C|doi-access=free}}</ref> Staništa mezokarnivora se brzo mijenjaju zbog [[urbanizacija|urbanizacije]], [[fragmentacija staništa|fragmentacije staništa]] i [[Deforestacija|deforestacije]], što predstavlja prijetnju opstanku ovih životinja usljed gubitka staništa i može uzrokovati smanjenje broja vrsta.<ref name=":0" /> Neki mezokarnivori su se vrlo brzo prilagodili uvjetima staništa koji su u konstantnoj promjeni, kao što je, na primjer, [[kojot]] (''Canis latrans'') na sjeveroistoku Sjeverne Amerike.<ref name=":0" /> Mnogi mesojedi imaju različite lokomotorne pokrete i mogu se lako prilagoditi nizu staništa i prikupljati raznoliku hranu.<ref name=":6">{{Cite book|last=Gittleman|first=John L.|url=https://books.google.com/books?id=7OfgBwAAQBAJ&q=evolution+carnivore&pg=PR7|title=Carnivore Behavior, Ecology, and Evolution|date=2013-03-09|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-1-4757-4716-4|language=en}}</ref> == Osobine == === Ponašanje i aktivnost === In some mesocarnivores, including the [[masked palm civet]] and [[hog badger]], activity patterns peak during the night.<ref name=":2">{{Cite journal|last1=Bu|first1=Hongliang|last2=Wang|first2=Fang|last3=McShea|first3=William J.|last4=Lu|first4=Zhi|last5=Wang|first5=Dajun|last6=Li|first6=Sheng|date=10 October 2016|title=Spatial Co-Occurrence and Activity Patterns of Mesocarnivores in the Temperate Forests of Southwest China|journal=[[PLOS ONE]]|language=en|volume=11|issue=10|article-number=e0164271|doi=10.1371/journal.pone.0164271|issn=1932-6203|pmc=5056745|pmid=27723772|bibcode=2016PLoSO..1164271B|doi-access=free}}</ref> Mesocarnivores activity levels change within different seasons and climates. Different temperatures and the rate of plant growth may affect the activity patterns in mesocarnivores.<ref name=":3">{{Cite journal|last1=Penido|first1=Gabriel|last2=Astete|first2=Samuel|last3=Jácomo|first3=Anah T. A.|last4=Sollmann|first4=Rahel|last5=Tôrres|first5=Natalia|last6=Silveira|first6=Leandro|last7=Marinho Filho|first7=Jader|date=1 December 2017|title=Mesocarnivore activity patterns in the semiarid Caatinga: limited by the harsh environment or affected by interspecific interactions?|url=https://academic.oup.com/jmammal/article/98/6/1732/4617324|journal=[[Journal of Mammalogy]]|language=en|volume=98|issue=6|pages=1732–1740|doi=10.1093/jmammal/gyx119|issn=0022-2372|doi-access=free|url-access=subscription}}</ref> [[Masked palm civet]]s in China do not appear often in the winter months (December to February) and are not as active.<ref name=":2" /> Mesocarnivores' behaviour and characteristics are individual to their species. For example, [[coyote]]s are pack animals and form strong family relations. The way mesocarnivores communicate with each other is through their behaviours that are able to organise [[mating system]]s, distinguish parental care and other behaviours.<ref name=":6" /> Carnivores also use their [[sense]]s to communicate with other animals and in the pack, especially their [[Olfaction|olfactory]] senses.<ref name=":6" /> Mesocarnivores perform a wide range of different movements. Different species of mesocarnivores can achieve different types of locomotor movements. For example, [[otter]]s (Lutrinae) are specialised in swimming in water, however find it difficult to move on land. Other carnivores can improve their locomotor movements by behaviour modifications, for example, the [[Wolf|red wolf]] demonstrate group hunting behaviour where it allows them to run and hunt prey as a pack, that can not be done individually.<ref name=":6" /> Carnivores with limbs that are adapted for running may run, gallop or pace to go at a fast pace and cover long distances.<ref name=":6" /> These carnivorous mammals use their gait which is dependent on their species and size. The structure of a carnivore is designed to catch prey and kill it. Mesocarnivores may have less widespread geographic ranges relative to hypercarnivores, as they do depend to an extent on vegetation for subsistence and may be constrained to regions with a particular flora. During the [[Middle Miocene|Middle]] and [[Late Miocene]], hypercarnivorous carnivorans had larger geographic ranges than mesocarnivorous carnivorans.<ref>{{Cite journal |last1=Viranta |first1=Suvi |date=21 November 2003 |title=GEOGRAPHIC AND TEMPORAL RANGES OF MIDDLE AND LATE MIOCENE CARNIVORES |url=https://academic.oup.com/jmammal/article-lookup/doi/10.1644/BJK-035 |journal=[[Journal of Mammalogy]] |language=en |volume=84 |issue=4 |pages=1267–1278 |doi=10.1644/BJK-035 |issn=0022-2372 |access-date=9 March 2026 |via=Oxford Academic}}</ref> === Ponašanje pri hranjenju === Mesocarnivores are found to be [[Nocturnality|nocturnal]] and are hunting for [[Predation|prey]] when they are most active during the nighttime.<ref name=":3" /> Mesocarnivores' feeding behaviours mainly consist of prey availability. They feed on small mammals which include a range of different [[Mouse|mice]] and [[squirrel]]s, such as the [[Northern grasshopper mouse|northern grasshopper mice]], [[ord's kangaroo rat]] and [[thirteen-lined ground squirrel]]s.<ref name=":4">{{Cite journal|last1=Thompson|first1=Craig M.|last2=Gese|first2=Eric M.|date=2007|title=Food Webs and Intraguild Predation: Community Interactions of a Native Mesocarnivore|journal=[[Ecology (journal)|Ecology]]|language=en|volume=88|issue=2|pages=334–346|doi=10.1890/0012-9658(2007)88[334:FWAIPC]2.0.CO;2|pmid=17479752|s2cid=4005796 |issn=1939-9170|url=https://digitalcommons.unl.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1690&context=icwdm_usdanwrc|url-access=subscription}}</ref> Some other examples of mesocarnivores' prey are the [[Black-tailed jackrabbit|blacktailed jackrabbit]] and the [[desert cottontail]].<ref name=":4" /> Large and small mammals are considered as prey to these mesocarnivores, as well as different [[herbivore]]s, depending on what food is most readily available to these animals. Without [[apex predator]]s, there is a decreased level of [[Interspecific competition|inter-specific competition]] in the food chain between mesocarnivores, allowing them to increase their scavenging options for different food.<ref>{{Cite journal|last1=Yarnell|first1=Richard W.|last2=Phipps|first2=W. Louis|last3=Burgess|first3=Luke P.|last4=Ellis|first4=Joseph A.|last5=Harrison|first5=Stephen W.R.|last6=Dell|first6=Steve|last7=MacTavish|first7=Dougal|last8=MacTavish|first8=Lynne M.|last9=Scott|first9=Dawn M.|date=October 2013|title=The Influence of Large Predators on the Feeding Ecology of Two African Mesocarnivores: The Black-Backed Jackal and the Brown Hyaena|journal=South African Journal of Wildlife Research|language=en|volume=43|issue=2|pages=155–166|doi=10.3957/056.043.0206|s2cid=73549671|issn=0379-4369|url=http://irep.ntu.ac.uk/id/eprint/19740/1/214710_8475%20Yarnell%20Publisher.pdf}}</ref> As mesocarnivores are scavengers, they will eat any food that is accessible to them. For example, the [[yellow-throated marten]] and [[Siberian weasel]] change their feeding behaviours in winter when limited fruits are available and convert to small mammal prey.<ref name=":2" /> Mesocarnivores are closely related to other mammals in regards to [[Competition (biology)|competition]] and [[intraguild predation]]. [[Interspecific competition]] is a vital part of the ecological species and community structure, as a result can lead to "[[Competition (biology)|exploitation competition]]" and "[[Competition (biology)|interference competition]]" with other species.<ref>{{Cite journal|last1=Remonti|first1=Luigi|last2=Balestrieri|first2=Alessandro|last3=Ruiz-González|first3=Aritz|last4=Gómez-Moliner|first4=Benjamín J.|last5=Capelli|first5=Enrica|last6=Prigioni|first6=Claudio|date=2012-10-01|title=Intraguild dietary overlap and its possible relationship to the coexistence of mesocarnivores in intensive agricultural habitats|journal=Population Ecology|language=en|volume=54|issue=4|pages=521–532|doi=10.1007/s10144-012-0326-5|s2cid=52809836|issn=1438-390X}}</ref> === Denticija === [[File:Rhynchippus equinus - upper palate and dentition - Sarmiento Formation, Argentina.jpg|thumb|Denticija]] Obrazni zubi mezokarnivora su [[heterodont]]ni i njihovi različiti oblici odražavaju različite funkcije. [[Sjekutić]]i i [[očnjak|očnjaci]] služe za hvatanje hrane i ubijanje plijena, šiljasti pretkutnjaci probijaju i drže plijen, a [[kutnjak|kutnjaci]] su uključeni u funkcije rezanja i drobljenja. Funkcija rezanja kod kutnjaka nastaje [[okluzija|okluzijom]] između [[karnasijal]]a, donjeg prvog kutnjaka i gornjeg četvrtog [[pretkutnjak]]a. Prvi predstavnici mezokarnivora bili su pripadnici porodice [[Miacidae]]. Najbolje ih predstavlja ''[[Prohesperocyon]]'', sa tri sjekutića, jednim očnjakom i četiri pretkutnjaka u gornjoj čeljusti. U ustima su se sa obje strane nalazila tri kutnjaka u donjoj i dva kutnjaka u gornjoj čeljusti.<ref>{{cite journal|author=Radinsky, L.B.|title=Evolution of skull shape in carnivores. 3. The origin and early radiation of the modern carnivore families|journal=[[Paleobiology (journal)|Paleobiology]] |year=1982|volume=8|issue=3|pages=177–95 |doi=10.1017/S0094837300006928 |s2cid=89207900 }}</ref> == Taksonomija == U divljini postoje mnoge životinje koje se smatraju mezokarnivorima, kao što su [[ris]], [[crveni ris]], [[Martes americana|američka kuna]], [[kuna ribolovac]], [[sjeverna riječna vidra]], [[američka vidrica]], [[kojot]], [[crvena lisica]], [[siva lisica]], [[rakun]], [[Mephitis mephitis|američki tvor]] i [[Mustela|lasice]].<ref name=":0" /> Ishrana pojedinačnih vrsta može varirati, ovisno o godišnjem dobu i dostupnosti izvoru hrane. Mezokarnivorni sisari imaju veliku ulogu u ekosistemu, koja utiče na ekološku zajednicu i sistem u okolišu. === Primjeri === [[File:California Death Valley Coyote.jpg|thumb|right|240px|Kojot (''Canis latrans'')]] ==== Kojot (''Canis latrans'') ==== The [[coyote]] (''Canis latrans'') is a native species to [[North America]]. They can live up to a lifespan of fourteen years, with their size ranging from 81–94 cm (32 to 37 inch) head to body, and weigh 9–23 kg (20–50 pounds).<ref>{{Cite web|title=Coyote {{!}} National Geographic|url=https://www.nationalgeographic.com/animals/mammals/c/coyote/|archive-url=https://web.archive.org/web/20161012180947/http://www.nationalgeographic.com/animals/mammals/c/coyote/|archive-date=October 12, 2016|date=2011-05-10|website=Animals|language=en|access-date=2020-05-28}}</ref> Coyotes' diet mostly consists of [[mammal]]s, [[fruit]]s, [[bird]]s, grass and [[insect]]s. They are also hunters and will eat anything of readily available prey including [[rabbit]]s, [[fish]], [[Lamb and mutton|lamb]]. The coyotes in the wild enjoy intense smells of adventure and prey, as well as having an excellent sense of vision. They are pack animals and hunt prey and food in a pack, especially in the fall and winter. ==== Sjeverna riječna vidra (''Lontra canadensis'') ==== [[File:River Otter (Lontra canadensis).jpg|thumb|left|240px|Sjeverna riječna vidra (''Lontra canadensis'')]] The [[North American river otter|river otter]] is one of [[North America]]'s native animals. They have an average lifespan of 8 to 9 years, with a body length ranging from 56–80 cm (22–32 inch) head to body and weigh 5–13 kg (11–30 pounds).<ref>{{Cite web|title=North American River Otter {{!}} National Geographic|url=https://www.nationalgeographic.com/animals/mammals/n/north-american-river-otter/|archive-url=https://web.archive.org/web/20170222051553/http://www.nationalgeographic.com/animals/mammals/n/north-american-river-otter/|archive-date=February 22, 2017|date=2010-11-11|website=Animals|language=en|access-date=2020-05-28}}</ref> The river otter's habitat is in water and on land. They create a [[burrow]] near the water as their [[Maternity den|den]] and easily adapt to other [[Marine biology|aquatic habitats]].<ref name=":0" /> They hunt during the night, and find food that is readily available to them. River otters have great swimming abilities and stay active during winter. ==== Rakun (''Procyon lotor'') ==== [[File:Waschbär Procyon lotor Racoon.ogv|thumb|right|240px|Rakun (''Procyon lotor'')]] There are several [[raccoon]] species which are also known as ringtail, all originated from the [[United States]]. Their physical characteristics include short limbs, a pointed snout and small upright ears, with a body length of 75–90 cm (30–35 inch) long.<ref name="Raccoon {{!}} mammal">{{Cite web|title=Raccoon {{!}} mammal|url=https://www.britannica.com/animal/raccoon|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2020-05-28}}</ref> Raccoons weight varies from 10–20 kg (22–44&nbsp;pounds) and have a furry coat that resembles black, grey and brown shades.<ref name="Raccoon {{!}} mammal"/> These mesocarnivores catch majority of their food in water, including crayfish, frogs and other marine animals, as well as feeding on rodents and other plant material. Some species of the raccoon include the [[Barbados raccoon]] (''P. gloveralleni''), [[Tres Marias raccoon|Tres Marías raccoon]] (''P. insularis''), [[Bahamian raccoon|Bahaman raccoon]] (''P. maynardi''), [[Guadeloupe raccoon]] (''P. minor'') and [[Cozumel raccoon]] (''P. pygmaeus''). ==== Mungos (Herpestidae) ==== [[File:Banded mongoose (Mungos mungo).jpg|thumb|right|240px|Mungos (Herpestidae)]] The [[mongoose]] is a species of mesocarnivores which are mainly located in [[Africa]], [[South Asia|southern Asia]] and [[southern Europe]]. They are known for their predatory attacks on [[snake]]s. The [[meerkat]] is known as a part of the mongoose family of mesocarnivores. Mongooses are animals with physical features including short legs, pointed snout, minute ears and a long tail. Their fur colour resembles grey to brown shades and have specks of lighter grey. The mongoose ranges in size from the smallest, [[Common dwarf mongoose|dwarf mongoose]], 17–24 cm (7–10 inch) in body length and the largest mongoose of 48–74 cm (19–29 inch) in body length.<ref>{{Cite web|title=mongoose {{!}} Species & Facts|url=https://www.britannica.com/animal/mongoose|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2020-05-29}}</ref> Dwarf mongoose have a tail approximately 15–20 cm (6–8 inch) long, and larger mongooses have a longer tail up to 40 cm (19 inch) long. ==== Crvena lisica (''Vulpes vulpes'') ==== The [[red fox]] is a species part of the fox family, which is located in [[Europe]], [[Asia]], [[Africa]] and [[North America]]. Its body length is usually approximately 90–105 cm (35–41 inch) long, 30–40 cm (12–16 inch) of its body length being its tail, and is a height of 40 cm (16 inch).<ref name=":5">{{Cite web|title=red fox {{!}} Diet, Behaviour, & Adaptations|url=https://www.britannica.com/animal/red-fox-mammal|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2020-05-29}}</ref> Many adult red foxes weigh 5–7 kg (11–15 pounds) and can reach up to 14 kg (31 pounds).<ref name=":5" /> The physical characteristics of the red fox have a soft thin undercoat and long hairs that consists of orange, red, brown shades. The red fox has black ears and legs, with white on the tip of its tail and on its chest. Red foxes live in a range of habitats which include [[grassland]]s, [[forest]]s, [[mountain]]s and [[desert]]s. ==== Američki tvor (''Mephitis mephitis'') ==== [[File:Striped Skunk (cropped).jpg|thumb|left|240px|Američki tvor (''Mephitis mephitis'')]] The striped skunk is a mesocarnivore species that are located in the United States. Their physical characteristics in size range from 20–25 cm (8–10 inch) from head to body, with a 12–38 cm (5–15 inch) tail.<ref name=":7">{{Cite web|title=Striped Skunk {{!}} National Geographic|url=https://www.nationalgeographic.com/animals/mammals/s/striped-skunk/|archive-url=https://web.archive.org/web/20170228111739/http://www.nationalgeographic.com/animals/mammals/s/striped-skunk/|archive-date=February 28, 2017|date=2010-11-11|website=Animals|language=en|access-date=2020-05-29}}</ref> Striped skunks weigh between 200g–6 kg (7 ounces–14 pounds) and have an average lifespan of 3 years. They are easily adaptable animals that live in [[forest]]s, [[woodland]]s and [[grassland]]s. These mesocarnivores can be easily recognized by their black fur with a thin white stripe from their nose to their forehead. There are two thick white stripes that run along the sides of their back and continue to their furry, bushy tail with grey shades. Striped skunks are known for their predatory skunk spray, where oily liquid is released by its glands, resulting in a foul odor to their predators.<ref name=":7" /> ==== Kuna (''Martes'' spp.) ==== [[File:Stone marten (Martes foina) Drenthe.jpg|thumb|right|240px|Kuna bjelica (''Martes foina'')]] The marten is a mesocarnivore species which are found in [[Canada]], [[United States]], [[Africa]], [[Asia]] and [[Europe]]. There are many different species of the marten. Their physical characteristics include a variation in size and colour from yellow to shades of dark brown, short legs, small, round ears and slender bodies, with thick coats.<ref name=":8">{{Cite web|title=Marten {{!}} mammal|url=https://www.britannica.com/animal/marten|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2020-06-02}}</ref> Their body length ranges from 35–65 cm (14–26 inch), with a long tail of 3–7 cm (9–18 inch), depending on the species and weigh 1–2kg (2–4 pounds).<ref name=":8" /> Some species of the marten include [[American marten]], [[European pine marten|pine marten]], [[Beech marten|stone marten]], [[yellow-throated marten]], and [[nilgiri marten]].<br /> == Povezano == * [[Hiperkarnivor]] * [[Hipokarnivor]] * [[Mezopredator]] * [[Svejed]] * [[Popis načina ishrane]] == Reference == {{reflist}} {{načini ishrane}} r1ni6tb7hnqpjw6mds8zq1n4rdakbxt Abraham Lincoln (film, 1930) 0 239061 42682356 41822341 2026-09-01T06:53:10Z CommonsDelinker 806 Zamjenjujem datoteku Abraham_Lincoln_(1930).webm datotekom [[:File:Abraham_Lincoln_(D._W._Griffith,_1930).webm|Abraham_Lincoln_(D._W._Griffith,_1930).webm]] (izvršilac: [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]]; razlog: [[:c:COM:Duplicate|Duplicate]]: Ex 42682356 wikitext text/x-wiki {{Infokutija film | tip = c/b | naslov = Abraham Lincoln | slika = AbrahmaLincoln1930.jpg | režija = [[D. W. Griffith]] | producent = D. W. Griffith<br />[[Joseph M. Schenck]] | scenario = [[Stephen Vincent Benet]]<br />[[John W. Considine Jr.]]<br />[[Gerrit J. Lloyd]] | uloge = [[Walter Huston]]<br />[[Una Merkel]]<br />[[William L. Thorne]] | muzika = [[Hugo Riesenfeld]] | fotografija = [[Karl Struss]] | montaža = [[John W. Considine Jr.]]<br />James Smith | distributer = [[United Artists]] | premijera = {{Filmdate|1930|11|8|df=y}} | trajanje = 97 min. | zemlja = {{flag|Sjedinjene Države}} | jezik = engleski }} [[File:Abraham Lincoln (D. W. Griffith, 1930).webm|thumb|thumbtime=19|upright=1.5|''Abraham Lincoln'']] '''''Abraham Lincoln''''' je [[SAD|američki]] crno-bijeli [[biografski film]] snimljen 1930. u režiji [[D. W. Griffith]]a, poznat kao prvi [[zvučni film|zvučni]], ali i pretposljednji film u njegovom opusu. Radnja prikazuje život američkog predsjednika [[Abraham Lincoln|Abrahama Lincolna]], čiji lik tumači [[Walter Huston]], pri čemu se prvi dio bavi njegovim ranim životom trgovca u [[Lincoln's New Salem|New Salemu]] i nesretnom ljubavi prema [[Ann Rutledge]] (čiji lik tumači [[Una Merkel]]), dok drugi dio prikazuje dramatične događaje vezane uz njegovo vođenje zemlje u [[američki građanski rat|građanskom ratu]]. Film je doživio slab uspjeh na kino-blagajnama, a brojni historičari su zamjerali nepreciznosti u prikazu ratnih događaja. ''Abraham Lincoln'' je doživio i neuspjeh kod kritike, a 1978. ga je grupa kritičara na čelu sa [[Michael Medved|Michaelom Mevedom]] uvrstila u knjigu pod naslovom ''[[The Fifty Worst Films of All Time|Pedeset najgorih filmova svih vremena]]''. == Uloge == * [[Walter Huston]] ... Abraham Lincoln * [[William L. Thorne|W.L. Thorne]] ... Tom Lincoln * [[Lucille La Verne]] ... Mid-Wife * [[Helen Freeman Corle|Helen Freeman]] ... Nancy Hanks Lincoln * [[Otto Hoffman]] ... Offut * [[Edgar Dearing]] ... Jack Armstrong * [[Una Merkel]] ... Ann Rutledge * [[Russell Simpson (glumac)|Russell Simpson]] ... Stric Jimmy * [[Charles Crockett]] ... Šerif * [[Kay Hammond (američka glumica)|Kay Hammond]] ... Mary Todd Lincoln * [[Helen Ware]] ... Mrs Edwards * [[E. Alyn Warren]] ... Stephen A. Douglas / General Ulysses S. Grant * [[Jason Robards Sr.]] ... Billy Herndon * [[Gordon Thorpe]] ... Tad Lincoln * [[Ian Keith]] ... John Wilkes Booth * [[Cameron Prudhomme]] ... John Hay * [[James Bradbury Sr.]] ... General Winfield Scott * [[Jimmie Eagle]] ... Redov Corten * [[Oscar Apfel]] ... Sekretar rata Edwin Stanton * [[Frank Campeau]] ... General Philip Sheridan * [[Hobart Bosworth]] ... General Robert E. Lee * [[Henry B. Walthall]] ... Pukovnik Marshall == Vanjske veze == * {{AFI film|1342|Abraham Lincoln}} * {{Internet Archive film|id=abraham_lincoln|name=Abraham Lincoln}} * {{IMDb title|0020620|Abraham Lincoln}} {{D. W. Griffith}} {{Commonscat|Abraham Lincoln (1930 film)}} {{Normativna kontrola}} {{DEFAULTSORT:Abraham Lincoln (Film)}} [[Kategorija:Američki filmovi]] [[Kategorija:Biografski filmovi]] lnijllpu3hkbgls7r3mh8700tz4frdl Korisnik:Duma/U radu5 2 252974 42682260 42681807 2026-08-31T17:24:40Z Duma 16555 42682260 wikitext text/x-wiki [[File:Natural Competence Drawing.svg|thumb|'''Prirodna kompetentnost.'''<br /> 1-DNK bakterijske ćelije <br /> 2-Plazmidi bakterijske ćelije <br /> 3-Spolni pilusi <br /> 4-Plazmid strane DNK iz mrtve ćelije <br /> 5-Restrikcijski enzim bakterijskih ćelija <br /> 6-Razmotani strani plazmid <br /> 7-DNK ligaza <br /> '''I:''' Plazmid strane DNK iz mrtve ćelije presreću spolni pilusi prirodno kompetentne bakterijske ćelije. <br /> '''II:''' Strani plazmid se transducira kroz spolne piluse u bakterijsku ćeliju, gdje ga obrađuju restrikcijski enzimi bakterijske ćelije. Restrikcijski enzimi razgrađuju strani plazmid u lanac nukleotida koji se može dodati bakterijskoj DNK.<br /> '''III:''' DNK ligaza integrira strane nukleotide u DNK bakterijske ćelije.<br /> '''IV:''' Rekombinacija je završena i strana DNK je integrirana u DNK izvorne bakterijske ćelije i nastavit će biti njen dio kada se bakterijska ćelija sljedeći put replicira.]] U [[mikrobiologija|mikrobiologiji]], [[genetika|genetici]], [[Celularna biologija|ćelijskoj biologiji]] i [[Molekularna biologija|molekularnoj biologiji]], '''kompetentnost''' je sposobnost [[ćelija (biologija)|ćelije]] da mijenja svoju genetiku preuzimanjem ekstracelularne [[DNK]] iz svog okruženja procesom koji se naziva [[Transformacija (genetika)|transformacija]]. Kompetentnost se može podijeliti na prirodnu i indukovanu ili [[Transformacija (genetika)|vještačku]]. Prirodna kompetentnost je genetski specifična sposobnost [[bakterija]] koja se javlja u prirodnim uvjetima, ali i u laboratoriju. Vještačka kompetentnost se odnosi na tretman ćelija u laboratorijskim kulturama kako bi privremeno postale propusne za DNK. Kompetentnost omogućava brzu adaptaciju i popravak DNK ćelije. == Historija == Prirodnu kompetentnost otkrio je [[Frederick Griffith]] 1928. godine, kada je dokazao da preparat ubijenih ćelija patogene bakterije sadrži određenu tvar, koja je uspjela transformirati srodne nepatogene ćelije u patogeni oblik.<ref name="Henkin2020">{{cite book |last1=Henkin |first1=Tina M. |last2=Peters |first2=Joseph E. |title=Snyder and Champness molecular genetics of bacteria |date=2020 |publisher=John Wiley & Sons, Inc. |location=Hoboken, NJ |isbn=9781555819767 |pages=246–260 |edition=Fifth}}</ref><ref name="Blokesch2016">{{cite journal |last1=Blokesch |first1=Melanie |title=Natural competence for transformation |journal=Current Biology |date=November 2016 |volume=26 |issue=21 |pages=R1126–R1130 |doi=10.1016/j.cub.2016.08.058}}</ref> [[Oswald Avery]], [[Colin Munro MacLeod|Colin MacLeod]] i [[Maclyn McCarty]] su 1944. dokazali da je taj "transformirajući faktor" čista [[DNK]].<ref name="Blokesch2016" /><ref name="pmid19871359">{{cite journal |last1=Avery |first1=Oswald T. |last2=MacLeod |first2=Colin M. |last3=McCarty |first3=Maclyn |title=Studies on the Chemical Nature of the Substance Inducing Transformation of Pneumococcal Types |journal=Journal of Experimental Medicine |date=1 February 1944 |volume=79 |issue=2 |pages=137–158 |doi=10.1084/jem.79.2.137 |pmid=19871359 |pmc=2135445}}</ref> To je bio prvi uvjerljiv dokaz da DNK nosi genetske informacije ćelije. Prirodna kompetentnost je od tada proučena kod raznovrsnih bakterija, posebno kod ''[[Bacillus subtilis]]'', ''[[Streptococcus pneumoniae]]'', ''[[Neisseria gonorrhoeae]]'', ''[[Haemophilus influenzae]]'' i pripadnika roda ''[[Acinetobacter]]''.<ref name="Henkin2020" /> Područja aktivnog istraživanja uključuju mehanizme transporta DNK, regulaciju kompetentnosti kod različitih bakterija i evolutivnu funkciju kompetentnosti. == Mehanizmi apsorpcije DNK == U laboratoriji, DNK obezbjeđuje istraživač, često u vidu genetski modificiranog fragmenta ili [[plazmid]]a. Tokom apsorpcije, DNK prolazi kroz [[ćelijska membrana|ćelijsku membranu]] i [[ćelijski zid]], ukoliko je prisutan. Kada se DNK nađe unutar ćelije, može se degradirati na [[nukleotid]]e, koji se ponovo koriste za [[sinteza DNK|repliciranje DNK]] i druge [[metabolizam|metaboličke]] funkcije. Alternativno, može se [[Genetička rekombinacija|rekombinirati]] u [[genom]] ćelije pomoću njenih enzima za [[Popravka DNK|popravku DNK]]. Ako ova rekombinacija promijeni [[genotip]] ćelije, kaže se da je ćelija transformirana. Vještačka kompetentnost i transformacija se koriste kao alati za istraživanje kod mnogih organizama.<ref name="dubnau">{{cite journal |last1=Chen |first1=I |last2=Dubnau |first2=D |title=DNA uptake during bacterial transformation |journal=Nature Reviews Microbiology |volume=2 |issue=3 |pages=241–249 |year=2004 |pmid=15083159 |doi=10.1038/nrmicro844|s2cid=205499369 }}</ref> Kod gotovo svih prirodno kompetentnih bakterija, komponente ekstracelularnih filamenata, zvanih [[pilus|pilusi tipa IV]], vežu ekstracelularnu dvolančanu DNK. Ona se zatim translocira preko membrane (ili višestrukih membrana kod [[Gram-negativna bakterija|gram-negativnih bakterija]]) putem višekomponentnih proteinskih kompleksa, što je uzrokovano degradacijom jednog lanca DNK. Jednolančana DNK u ćeliji je vezana dobro očuvanim proteinom, DprA, koji učitava DNK na [[RecA]], posrednika homologne rekombinacije klasičnim putem [[popravka DNK|popravke DNK]].<ref name="johnston">{{cite journal |last1=Johnston |first1=Calum |last2=Martin |first2=Bernard |last3=Fichant |first3=Gwennaele |last4=Polard |first4=Patrice |last5=Claverys |first5=Jean-Pierre |title=Bacterial transformation: distribution, shared mechanisms and divergent control |journal=Nature Reviews Microbiology |date=March 2014 |volume=12 |issue=3 |pages=181–196 |doi=10.1038/nrmicro3199 |pmid=24509783|s2cid=23559881}}</ref> == Reguliranje kompetentnosti == In laboratory cultures, natural competence is usually tightly regulated and often triggered by nutritional shortages or adverse conditions. However, the specific inducing signals and regulatory machinery are much more variable than the uptake machinery, regulation systems can vary in different species.<ref>{{cite journal |last1=Solomon |first1=Jonathan M. |last2=Grossman |first2=Alan D. |title=Who's competent and when: regulation of natural genetic competence in bacteria |journal=Trends in Genetics |date=April 1996 |volume=12 |issue=4 |pages=150–155 |doi=10.1016/0168-9525(96)10014-7 |pmid=8901420}}</ref><ref name="Henkin2020" /> [[Transcription factor]]s have been discovered which regulate competence; an example is sxy (also known as tfoX) which has been found to be regulated in turn by a [[Sxy 5' UTR element|5' non-coding RNA element]].<ref name="pmid1653215">{{cite journal |last1=Redfield |first1=RJ |title=sxy-1, a Haemophilus influenzae mutation causing greatly enhanced spontaneous competence |journal=Journal of Bacteriology |volume=173 |issue=18 |pages=5612–8 |date=September 1991 |pmid=1653215 |pmc=208288 |doi= 10.1128/jb.173.18.5612-5618.1991}}</ref> In bacteria capable of forming [[endospore|spores]], conditions inducing sporulation often overlap with those inducing competence.<ref name="Henkin2020" /><ref>{{cite journal |last1=Boonstra |first1=Mirjam |last2=Schaffer |first2=Marc |last3=Sousa |first3=Joana |last4=Morawska |first4=Luiza |last5=Holsappel |first5=Siger |last6=Hildebrandt |first6=Petra |last7=Sappa |first7=Praveen Kumar |last8=Rath |first8=Hermann |last9=de Jong |first9=Anne |last10=Lalk |first10=Michael |last11=Mäder |first11=Ulrike |last12=Völker |first12=Uwe |last13=Kuipers |first13=Oscar P. |title=Analyses of competent and non‐competent subpopulations of ''Bacillus subtilis'' reveal ''yhfW'', ''yhxC'' and ncRNAs as novel players in competence |journal=Environmental Microbiology |date=June 2020 |volume=22 |issue=6 |pages=2312–2328 |doi=10.1111/1462-2920.15005|pmc=7317962 }}</ref> Thus cultures or colonies containing sporulating cells often also contain competent cells. Most naturally competent bacteria are thought to take up all DNA molecules with roughly equal efficiencies.<ref name="Henkin2020" /> However, bacteria in some families, such as [[Neisseriaceae]] and [[Pasteurellaceae]], preferentially take up DNA fragments containing [[uptake signal sequence]]s, which are short sequences that are frequent in their own genomes.<ref name="Henkin2020" /> In Neisseriaceae these sequences are referred as DNA uptake sequence (DUS), while in Pasteurellaceae they're termed uptake signal sequence (USS). Neisserial genomes contain thousands of copies of the preferred sequence GCCGTCTGAA, and Pasteurellacean genomes contain either AAGTGCGGT or ACAAGCGGT.<ref name="dubnau"/><ref>{{cite journal| pmc=2817400|pmid=20333176| year=2009| last1=Findlay| first1=WA| last2=Redfield| first2=RJ| title=Coevolution of DNA uptake sequences and bacterial proteomes| volume=1| pages=45–55| doi=10.1093/gbe/evp005| journal=Genome Biology and Evolution }}</ref> == Evolutivne funkcije i posljedice kompetentnosti == Most proposals made for the primary [[evolution]]ary function of natural competence as a part of natural bacterial transformation fall into three categories: (1) the selective advantage of genetic diversity; (2) DNA uptake as a source of nucleotides (DNA as “food”); and (3) the selective advantage of a new strand of DNA to promote homologous recombinational repair of damaged DNA (DNA repair). It is possible that multiple proposals are true for different organisms.<ref name="Henkin2020" /> A secondary suggestion has also been made, noting the occasional advantage of [[horizontal gene transfer]]. === Hipoteza o genetskoj raznolikosti === According to one hypothesis, bacterial transformation may play the same role in increasing genetic diversity that sex plays in higher organisms.<ref name="Henkin2020" /><ref>{{cite journal |last1=Barton |first1=N. H. |last2=Charlesworth |first2=B. |title=Why Sex and Recombination? |journal=Science |date=25 September 1998 |volume=281 |issue=5385 |pages=1986–1990 |doi=10.1126/science.281.5385.1986 |pmid=9748151}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Otto |first1=S.P. |last2=Gerstein |first2=A.C. |title=Why have sex? The population genetics of sex and recombination |journal=Biochemical Society Transactions |date=1 August 2006 |volume=34 |issue=4 |pages=519–522 |doi=10.1042/BST0340519 |pmid= 16856849}}</ref> However, the theoretical difficulties associated with the [[evolution of sexual reproduction|evolution of sex]] suggest that sex for genetic diversity is problematic. In the case of bacterial transformation, competence requires the high cost of a global protein synthesis switch, with, for example, more than 16 genes that are switched on only during competence of ''Streptococcus pneumoniae''.<ref>{{cite journal |last1=Peterson |first1=Scott |last2=Cline |first2=Robin T. |last3=Tettelin |first3=Hervé |last4=Sharov |first4=Vasily |last5=Morrison |first5=Donald A. |title=Gene Expression Analysis of the ''Streptococcus pneumoniae'' Competence Regulons by Use of DNA Microarrays |journal=Journal of Bacteriology |date=November 2000 |volume=182 |issue=21 |pages=6192–6202 |doi=10.1128/JB.182.21.6192-6202.2000 |pmid= 11029442 |pmc=94756}}</ref> However, since bacteria tend to grow in clones, the DNA available for transformation would generally have the same genotype as that of the recipient cells.<ref name="Redfield1998" /> Thus, there is always a high cost in protein expression without, in general, an increase in diversity. Other differences between competence and sex have been considered in models of the evolution of genes causing competence. These models found that competence's postulated recombinational benefits were even more elusive than those of sex.<ref name="Redfield1998">{{cite journal |last1=Redfield |first1=Rosemary J. |title=Is sex with dead cells ever better than no sex at all? |journal=Genetics |volume=119 |pages=213–221 |year=1988 |pmid=3396864 |issue=1 |doi=10.1093/genetics/119.1.213 |pmc=1203342}}</ref> === Hipoteza o DNK kao hrani === The second hypothesis, DNA as food, relies on the fact that cells that take up DNA inevitably acquire the nucleotides the DNA consists of, and, because nucleotides are needed for DNA and [[RNA]] synthesis and are expensive to synthesize, these may make a significant contribution to the cell's energy budget.<ref>{{cite journal |last1=Redfield |first1=Rosemary J. |title=Do bacteria have sex? |journal=Nature Reviews Genetics |volume=2 |issue=8 |pages=634–639 |year=2001 |pmid=11483988 |doi=10.1038/35084593|s2cid=5465846 |url=https://zenodo.org/record/889964 }}</ref> Some naturally competent bacteria also secrete nucleases into their surroundings, and all bacteria can take up the free nucleotides these nucleases generate from environmental DNA.<ref>{{cite journal |last1=Dubnau |first1=D |title=DNA uptake in bacteria |journal=Annual Review of Microbiology |volume=53 |pages=217–44|year=1999 |pmid=10547691 |doi=10.1146/annurev.micro.53.1.217 |issue=1}}</ref> The energetics of DNA uptake are not understood in any system, so it is difficult to compare the efficiency of nuclease secretion to that of DNA uptake and internal degradation. In principle the cost of nuclease production and the uncertainty of nucleotide recovery must be balanced against the energy needed to synthesize the uptake machinery and to pull DNA in. Other important factors are the likelihoods that nucleases and competent cells will encounter DNA molecules, the relative inefficiencies of nucleotide uptake from the environment and from the periplasm (where one strand is degraded by competent cells), and the advantage of producing ready-to-use nucleotide monophosphates from the other strand in the cytoplasm. Another complicating factor is the self-bias of the DNA uptake systems of species in the family ''Pasteurellaceae'' and the genus ''Neisseria'', which could reflect either selection for recombination or for mechanistically efficient uptake.<ref>{{cite journal |last1=Maughan |first1=H |title=Bacterial DNA uptake sequences can accumulate by molecular drive alone |journal=Genetics|volume=186 |pages=613–627 |year=2010 |pmc=2954483 |doi=10.1534/genetics.110.119438 |doi-access=free |pmid=20628039 |issue=2}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Redfield |first1=Rosemary J. |last2=Schrag |first2=Matthew R |last3=Dead |first3=Antony M |title=The evolution of bacterial transformation: sex with poor relations |journal=Genetics|volume=146 |pages=27–38 |year=1997 |pmid=9135998 |issue=1 |doi=10.1093/genetics/146.1.27 |pmc=1207942}}</ref> === Hipoteza o popravci oštećenja DNK === In bacteria, the problem of DNA damage is most pronounced during periods of stress, particularly [[oxidative stress]], that occur during crowding or starvation conditions. Some bacteria induce competence under such stress conditions, supporting the hypothesis that transformation helps DNA repair.<ref name="Henkin2020" /> In experimental tests, bacterial cells exposed to agents damaging their DNA, and then undergoing transformation, survived better than cells exposed to DNA damage that did not undergo transformation.<ref>{{cite journal |last1=Hoelzer |first1=M A |last2=Michod |first2=R E |title=DNA repair and the evolution of transformation in ''Bacillus subtilis''. III. Sex with damaged DNA. |journal=Genetics |date=1 June 1991 |volume=128 |issue=2 |pages=215–223 |doi=10.1093/genetics/128.2.215 |pmid=1906416 |pmc=1204460}}</ref> In addition, competence to undergo transformation is often inducible by known DNA damaging agents.<ref>{{cite journal |last1=Michod |first1=Richard E. |last2=Bernstein |first2=Harris |last3=Nedelcu |first3=Aurora M. |title=Adaptive value of sex in microbial pathogens |journal=Infection, Genetics and Evolution |date=May 2008 |volume=8 |issue=3 |pages=267–285 |doi=10.1016/j.meegid.2008.01.002 |pmid=18295550}}</ref><ref>{{Cite book |last1 = Bernstein |first1 = Harris |first2= Carol |last2=Bernstein |first3=Richard E. |last3=Michod | year = 2012 |url=https://www.novapublishers.com/catalog/product_info.php?products_id=31918 |title=DNA Repair: New Research |chapter=Chapter 1 - DNA Repair as the Primary Adaptive Function of Sex in Bacteria and Eukaryotes |publisher=NOVA Publishers |isbn=978-1-62100-756-2 |pages=1–50 |access-date=13 April 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029202307/https://www.novapublishers.com/catalog/product_info.php?products_id=31918 |archive-date=29 October 2013 |url-status=dead}}</ref><ref name="Henkin2020" /> Thus, a strong short-term selective advantage for natural competence and transformation would be its ability to promote homologous recombinational DNA repair under conditions of stress. === Horizontalni transfer gena === A long-term advantage may occasionally be conferred by occasional instances of [[horizontal gene transfer]] also called ''lateral gene transfer'', (which might result from [[non-homologous recombination]] after competence is induced), that could provide for antibiotic resistance or other advantages. Regardless of the nature of selection for competence, the composite nature of bacterial genomes provides abundant evidence that the horizontal gene transfer caused by competence contributes to the genetic diversity that makes evolution possible. == Povezano == * [[Transformacija (genetika)]] == Reference == <references /> 9drv24xseyl7x3ajczmeqvkmpgkqz8s 42682265 42682260 2026-08-31T18:34:35Z Duma 16555 /* Reguliranje kompetentnosti */ 42682265 wikitext text/x-wiki [[File:Natural Competence Drawing.svg|thumb|'''Prirodna kompetentnost.'''<br /> 1-DNK bakterijske ćelije <br /> 2-Plazmidi bakterijske ćelije <br /> 3-Spolni pilusi <br /> 4-Plazmid strane DNK iz mrtve ćelije <br /> 5-Restrikcijski enzim bakterijskih ćelija <br /> 6-Razmotani strani plazmid <br /> 7-DNK ligaza <br /> '''I:''' Plazmid strane DNK iz mrtve ćelije presreću spolni pilusi prirodno kompetentne bakterijske ćelije. <br /> '''II:''' Strani plazmid se transducira kroz spolne piluse u bakterijsku ćeliju, gdje ga obrađuju restrikcijski enzimi bakterijske ćelije. Restrikcijski enzimi razgrađuju strani plazmid u lanac nukleotida koji se može dodati bakterijskoj DNK.<br /> '''III:''' DNK ligaza integrira strane nukleotide u DNK bakterijske ćelije.<br /> '''IV:''' Rekombinacija je završena i strana DNK je integrirana u DNK izvorne bakterijske ćelije i nastavit će biti njen dio kada se bakterijska ćelija sljedeći put replicira.]] U [[mikrobiologija|mikrobiologiji]], [[genetika|genetici]], [[Celularna biologija|ćelijskoj biologiji]] i [[Molekularna biologija|molekularnoj biologiji]], '''kompetentnost''' je sposobnost [[ćelija (biologija)|ćelije]] da mijenja svoju genetiku preuzimanjem ekstracelularne [[DNK]] iz svog okruženja procesom koji se naziva [[Transformacija (genetika)|transformacija]]. Kompetentnost se može podijeliti na prirodnu i indukovanu ili [[Transformacija (genetika)|vještačku]]. Prirodna kompetentnost je genetski specifična sposobnost [[bakterija]] koja se javlja u prirodnim uvjetima, ali i u laboratoriju. Vještačka kompetentnost se odnosi na tretman ćelija u laboratorijskim kulturama kako bi privremeno postale propusne za DNK. Kompetentnost omogućava brzu adaptaciju i popravak DNK ćelije. == Historija == Prirodnu kompetentnost otkrio je [[Frederick Griffith]] 1928. godine, kada je dokazao da preparat ubijenih ćelija patogene bakterije sadrži određenu tvar, koja je uspjela transformirati srodne nepatogene ćelije u patogeni oblik.<ref name="Henkin2020">{{cite book |last1=Henkin |first1=Tina M. |last2=Peters |first2=Joseph E. |title=Snyder and Champness molecular genetics of bacteria |date=2020 |publisher=John Wiley & Sons, Inc. |location=Hoboken, NJ |isbn=9781555819767 |pages=246–260 |edition=Fifth}}</ref><ref name="Blokesch2016">{{cite journal |last1=Blokesch |first1=Melanie |title=Natural competence for transformation |journal=Current Biology |date=November 2016 |volume=26 |issue=21 |pages=R1126–R1130 |doi=10.1016/j.cub.2016.08.058}}</ref> [[Oswald Avery]], [[Colin Munro MacLeod|Colin MacLeod]] i [[Maclyn McCarty]] su 1944. dokazali da je taj "transformirajući faktor" čista [[DNK]].<ref name="Blokesch2016" /><ref name="pmid19871359">{{cite journal |last1=Avery |first1=Oswald T. |last2=MacLeod |first2=Colin M. |last3=McCarty |first3=Maclyn |title=Studies on the Chemical Nature of the Substance Inducing Transformation of Pneumococcal Types |journal=Journal of Experimental Medicine |date=1 February 1944 |volume=79 |issue=2 |pages=137–158 |doi=10.1084/jem.79.2.137 |pmid=19871359 |pmc=2135445}}</ref> To je bio prvi uvjerljiv dokaz da DNK nosi genetske informacije ćelije. Prirodna kompetentnost je od tada proučena kod raznovrsnih bakterija, posebno kod ''[[Bacillus subtilis]]'', ''[[Streptococcus pneumoniae]]'', ''[[Neisseria gonorrhoeae]]'', ''[[Haemophilus influenzae]]'' i pripadnika roda ''[[Acinetobacter]]''.<ref name="Henkin2020" /> Područja aktivnog istraživanja uključuju mehanizme transporta DNK, regulaciju kompetentnosti kod različitih bakterija i evolutivnu funkciju kompetentnosti. == Mehanizmi apsorpcije DNK == U laboratoriji, DNK obezbjeđuje istraživač, često u vidu genetski modificiranog fragmenta ili [[plazmid]]a. Tokom apsorpcije, DNK prolazi kroz [[ćelijska membrana|ćelijsku membranu]] i [[ćelijski zid]], ukoliko je prisutan. Kada se DNK nađe unutar ćelije, može se degradirati na [[nukleotid]]e, koji se ponovo koriste za [[sinteza DNK|repliciranje DNK]] i druge [[metabolizam|metaboličke]] funkcije. Alternativno, može se [[Genetička rekombinacija|rekombinirati]] u [[genom]] ćelije pomoću njenih enzima za [[Popravka DNK|popravku DNK]]. Ako ova rekombinacija promijeni [[genotip]] ćelije, kaže se da je ćelija transformirana. Vještačka kompetentnost i transformacija se koriste kao alati za istraživanje kod mnogih organizama.<ref name="dubnau">{{cite journal |last1=Chen |first1=I |last2=Dubnau |first2=D |title=DNA uptake during bacterial transformation |journal=Nature Reviews Microbiology |volume=2 |issue=3 |pages=241–249 |year=2004 |pmid=15083159 |doi=10.1038/nrmicro844|s2cid=205499369 }}</ref> Kod gotovo svih prirodno kompetentnih bakterija, komponente ekstracelularnih filamenata, zvanih [[pilus|pilusi tipa IV]], vežu ekstracelularnu dvolančanu DNK. Ona se zatim translocira preko membrane (ili višestrukih membrana kod [[Gram-negativna bakterija|gram-negativnih bakterija]]) putem višekomponentnih proteinskih kompleksa, što je uzrokovano degradacijom jednog lanca DNK. Jednolančana DNK u ćeliji je vezana dobro očuvanim proteinom, DprA, koji učitava DNK na [[RecA]], posrednika homologne rekombinacije klasičnim putem [[popravka DNK|popravke DNK]].<ref name="johnston">{{cite journal |last1=Johnston |first1=Calum |last2=Martin |first2=Bernard |last3=Fichant |first3=Gwennaele |last4=Polard |first4=Patrice |last5=Claverys |first5=Jean-Pierre |title=Bacterial transformation: distribution, shared mechanisms and divergent control |journal=Nature Reviews Microbiology |date=March 2014 |volume=12 |issue=3 |pages=181–196 |doi=10.1038/nrmicro3199 |pmid=24509783|s2cid=23559881}}</ref> == Reguliranje kompetentnosti == U laboratorijskim kulturama, prirodna kompetentnost je obično strogo regulirana i često ju pokreću nedostatak hranjivih tvari i drugi nepovoljni uvjeti okruženja. Međutim, specifični inducirajući signali i regulatorni mehanizmi su mnogo varijabilniji od mehanizama apsorpcije, a sistemi regulacije mogu varirati kod različitih vrsta.<ref>{{cite journal |last1=Solomon |first1=Jonathan M. |last2=Grossman |first2=Alan D. |title=Who's competent and when: regulation of natural genetic competence in bacteria |journal=Trends in Genetics |date=April 1996 |volume=12 |issue=4 |pages=150–155 |doi=10.1016/0168-9525(96)10014-7 |pmid=8901420}}</ref><ref name="Henkin2020" /> Otkriveni su [[transkripcioni faktor]]i koji reguliraju kompetentnost; primjer toga je sxy (također poznat kao tfoX) za koji je utvrđeno da ga regulira [[Sxy 5′ UTR element|5' nekodirajući RNK element]].<ref name="pmid1653215">{{cite journal |last1=Redfield |first1=RJ |title=sxy-1, a Haemophilus influenzae mutation causing greatly enhanced spontaneous competence |journal=Journal of Bacteriology |volume=173 |issue=18 |pages=5612–8 |date=September 1991 |pmid=1653215 |pmc=208288 |doi= 10.1128/jb.173.18.5612-5618.1991}}</ref> Kod bakterija sposobnih za formiranje [[endospora|spora]], uvjeti koji induciraju sporulaciju često se preklapaju s onima koji induciraju kompetentnost.<ref name="Henkin2020" /><ref>{{cite journal |last1=Boonstra |first1=Mirjam |last2=Schaffer |first2=Marc |last3=Sousa |first3=Joana |last4=Morawska |first4=Luiza |last5=Holsappel |first5=Siger |last6=Hildebrandt |first6=Petra |last7=Sappa |first7=Praveen Kumar |last8=Rath |first8=Hermann |last9=de Jong |first9=Anne |last10=Lalk |first10=Michael |last11=Mäder |first11=Ulrike |last12=Völker |first12=Uwe |last13=Kuipers |first13=Oscar P. |title=Analyses of competent and non‐competent subpopulations of ''Bacillus subtilis'' reveal ''yhfW'', ''yhxC'' and ncRNAs as novel players in competence |journal=Environmental Microbiology |date=June 2020 |volume=22 |issue=6 |pages=2312–2328 |doi=10.1111/1462-2920.15005|pmc=7317962 }}</ref> Kulture ili kolonije koje sadrže sporulirajuće ćelije stoga često sadrže i kompetentne ćelije. Smatra se da većina prirodno kompetentnih bakterija apsorbira sve molekule DNK s približno jednakom efikasnošću.<ref name="Henkin2020" /> Međutim, bakterije iz nekih porodica, kao što su [[Neisseriaceae]] i [[Pasteurellaceae]], preferencijalno apsorbiraju fragmente DNK koji sadrže [[Signalna sekvenca preuzimanja|signalne sekvence preuzimanja]] - kratke sekvence koje su česte u njihovim vlastitim genomima.<ref name="Henkin2020" /> Kod Neisseriaceae se ove sekvence zovu sekvence preuzimanja DNK (DUS), dok se kod Pasteurellaceae nazivaju signalnim sekvencama preuzimanja (USS). Genomi pripadnika Neisseriaceae sadrže hiljade kopija preferirane sekvence GCCGTCTGAA, a genomi pripadnika Pasteurellaceae sadrže ili AAGTGCGGT ili ACAAGCGGT.<ref name="dubnau"/><ref>{{cite journal| pmc=2817400|pmid=20333176| year=2009| last1=Findlay| first1=WA| last2=Redfield| first2=RJ| title=Coevolution of DNA uptake sequences and bacterial proteomes| volume=1| pages=45–55| doi=10.1093/gbe/evp005| journal=Genome Biology and Evolution }}</ref> == Evolutivne funkcije i posljedice kompetentnosti == Most proposals made for the primary [[evolution]]ary function of natural competence as a part of natural bacterial transformation fall into three categories: (1) the selective advantage of genetic diversity; (2) DNA uptake as a source of nucleotides (DNA as “food”); and (3) the selective advantage of a new strand of DNA to promote homologous recombinational repair of damaged DNA (DNA repair). It is possible that multiple proposals are true for different organisms.<ref name="Henkin2020" /> A secondary suggestion has also been made, noting the occasional advantage of [[horizontal gene transfer]]. === Hipoteza o genetskoj raznolikosti === According to one hypothesis, bacterial transformation may play the same role in increasing genetic diversity that sex plays in higher organisms.<ref name="Henkin2020" /><ref>{{cite journal |last1=Barton |first1=N. H. |last2=Charlesworth |first2=B. |title=Why Sex and Recombination? |journal=Science |date=25 September 1998 |volume=281 |issue=5385 |pages=1986–1990 |doi=10.1126/science.281.5385.1986 |pmid=9748151}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Otto |first1=S.P. |last2=Gerstein |first2=A.C. |title=Why have sex? The population genetics of sex and recombination |journal=Biochemical Society Transactions |date=1 August 2006 |volume=34 |issue=4 |pages=519–522 |doi=10.1042/BST0340519 |pmid= 16856849}}</ref> However, the theoretical difficulties associated with the [[evolution of sexual reproduction|evolution of sex]] suggest that sex for genetic diversity is problematic. In the case of bacterial transformation, competence requires the high cost of a global protein synthesis switch, with, for example, more than 16 genes that are switched on only during competence of ''Streptococcus pneumoniae''.<ref>{{cite journal |last1=Peterson |first1=Scott |last2=Cline |first2=Robin T. |last3=Tettelin |first3=Hervé |last4=Sharov |first4=Vasily |last5=Morrison |first5=Donald A. |title=Gene Expression Analysis of the ''Streptococcus pneumoniae'' Competence Regulons by Use of DNA Microarrays |journal=Journal of Bacteriology |date=November 2000 |volume=182 |issue=21 |pages=6192–6202 |doi=10.1128/JB.182.21.6192-6202.2000 |pmid= 11029442 |pmc=94756}}</ref> However, since bacteria tend to grow in clones, the DNA available for transformation would generally have the same genotype as that of the recipient cells.<ref name="Redfield1998" /> Thus, there is always a high cost in protein expression without, in general, an increase in diversity. Other differences between competence and sex have been considered in models of the evolution of genes causing competence. These models found that competence's postulated recombinational benefits were even more elusive than those of sex.<ref name="Redfield1998">{{cite journal |last1=Redfield |first1=Rosemary J. |title=Is sex with dead cells ever better than no sex at all? |journal=Genetics |volume=119 |pages=213–221 |year=1988 |pmid=3396864 |issue=1 |doi=10.1093/genetics/119.1.213 |pmc=1203342}}</ref> === Hipoteza o DNK kao hrani === The second hypothesis, DNA as food, relies on the fact that cells that take up DNA inevitably acquire the nucleotides the DNA consists of, and, because nucleotides are needed for DNA and [[RNA]] synthesis and are expensive to synthesize, these may make a significant contribution to the cell's energy budget.<ref>{{cite journal |last1=Redfield |first1=Rosemary J. |title=Do bacteria have sex? |journal=Nature Reviews Genetics |volume=2 |issue=8 |pages=634–639 |year=2001 |pmid=11483988 |doi=10.1038/35084593|s2cid=5465846 |url=https://zenodo.org/record/889964 }}</ref> Some naturally competent bacteria also secrete nucleases into their surroundings, and all bacteria can take up the free nucleotides these nucleases generate from environmental DNA.<ref>{{cite journal |last1=Dubnau |first1=D |title=DNA uptake in bacteria |journal=Annual Review of Microbiology |volume=53 |pages=217–44|year=1999 |pmid=10547691 |doi=10.1146/annurev.micro.53.1.217 |issue=1}}</ref> The energetics of DNA uptake are not understood in any system, so it is difficult to compare the efficiency of nuclease secretion to that of DNA uptake and internal degradation. In principle the cost of nuclease production and the uncertainty of nucleotide recovery must be balanced against the energy needed to synthesize the uptake machinery and to pull DNA in. Other important factors are the likelihoods that nucleases and competent cells will encounter DNA molecules, the relative inefficiencies of nucleotide uptake from the environment and from the periplasm (where one strand is degraded by competent cells), and the advantage of producing ready-to-use nucleotide monophosphates from the other strand in the cytoplasm. Another complicating factor is the self-bias of the DNA uptake systems of species in the family ''Pasteurellaceae'' and the genus ''Neisseria'', which could reflect either selection for recombination or for mechanistically efficient uptake.<ref>{{cite journal |last1=Maughan |first1=H |title=Bacterial DNA uptake sequences can accumulate by molecular drive alone |journal=Genetics|volume=186 |pages=613–627 |year=2010 |pmc=2954483 |doi=10.1534/genetics.110.119438 |doi-access=free |pmid=20628039 |issue=2}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Redfield |first1=Rosemary J. |last2=Schrag |first2=Matthew R |last3=Dead |first3=Antony M |title=The evolution of bacterial transformation: sex with poor relations |journal=Genetics|volume=146 |pages=27–38 |year=1997 |pmid=9135998 |issue=1 |doi=10.1093/genetics/146.1.27 |pmc=1207942}}</ref> === Hipoteza o popravci oštećenja DNK === In bacteria, the problem of DNA damage is most pronounced during periods of stress, particularly [[oxidative stress]], that occur during crowding or starvation conditions. Some bacteria induce competence under such stress conditions, supporting the hypothesis that transformation helps DNA repair.<ref name="Henkin2020" /> In experimental tests, bacterial cells exposed to agents damaging their DNA, and then undergoing transformation, survived better than cells exposed to DNA damage that did not undergo transformation.<ref>{{cite journal |last1=Hoelzer |first1=M A |last2=Michod |first2=R E |title=DNA repair and the evolution of transformation in ''Bacillus subtilis''. III. Sex with damaged DNA. |journal=Genetics |date=1 June 1991 |volume=128 |issue=2 |pages=215–223 |doi=10.1093/genetics/128.2.215 |pmid=1906416 |pmc=1204460}}</ref> In addition, competence to undergo transformation is often inducible by known DNA damaging agents.<ref>{{cite journal |last1=Michod |first1=Richard E. |last2=Bernstein |first2=Harris |last3=Nedelcu |first3=Aurora M. |title=Adaptive value of sex in microbial pathogens |journal=Infection, Genetics and Evolution |date=May 2008 |volume=8 |issue=3 |pages=267–285 |doi=10.1016/j.meegid.2008.01.002 |pmid=18295550}}</ref><ref>{{Cite book |last1 = Bernstein |first1 = Harris |first2= Carol |last2=Bernstein |first3=Richard E. |last3=Michod | year = 2012 |url=https://www.novapublishers.com/catalog/product_info.php?products_id=31918 |title=DNA Repair: New Research |chapter=Chapter 1 - DNA Repair as the Primary Adaptive Function of Sex in Bacteria and Eukaryotes |publisher=NOVA Publishers |isbn=978-1-62100-756-2 |pages=1–50 |access-date=13 April 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029202307/https://www.novapublishers.com/catalog/product_info.php?products_id=31918 |archive-date=29 October 2013 |url-status=dead}}</ref><ref name="Henkin2020" /> Thus, a strong short-term selective advantage for natural competence and transformation would be its ability to promote homologous recombinational DNA repair under conditions of stress. === Horizontalni transfer gena === A long-term advantage may occasionally be conferred by occasional instances of [[horizontal gene transfer]] also called ''lateral gene transfer'', (which might result from [[non-homologous recombination]] after competence is induced), that could provide for antibiotic resistance or other advantages. Regardless of the nature of selection for competence, the composite nature of bacterial genomes provides abundant evidence that the horizontal gene transfer caused by competence contributes to the genetic diversity that makes evolution possible. == Povezano == * [[Transformacija (genetika)]] == Reference == <references /> iqp55h4q2n7xojvoxeq0n2gduwgk0vm 42682281 42682265 2026-08-31T19:11:29Z Duma 16555 /* Evolutivne funkcije i posljedice kompetentnosti */ 42682281 wikitext text/x-wiki [[File:Natural Competence Drawing.svg|thumb|'''Prirodna kompetentnost.'''<br /> 1-DNK bakterijske ćelije <br /> 2-Plazmidi bakterijske ćelije <br /> 3-Spolni pilusi <br /> 4-Plazmid strane DNK iz mrtve ćelije <br /> 5-Restrikcijski enzim bakterijskih ćelija <br /> 6-Razmotani strani plazmid <br /> 7-DNK ligaza <br /> '''I:''' Plazmid strane DNK iz mrtve ćelije presreću spolni pilusi prirodno kompetentne bakterijske ćelije. <br /> '''II:''' Strani plazmid se transducira kroz spolne piluse u bakterijsku ćeliju, gdje ga obrađuju restrikcijski enzimi bakterijske ćelije. Restrikcijski enzimi razgrađuju strani plazmid u lanac nukleotida koji se može dodati bakterijskoj DNK.<br /> '''III:''' DNK ligaza integrira strane nukleotide u DNK bakterijske ćelije.<br /> '''IV:''' Rekombinacija je završena i strana DNK je integrirana u DNK izvorne bakterijske ćelije i nastavit će biti njen dio kada se bakterijska ćelija sljedeći put replicira.]] U [[mikrobiologija|mikrobiologiji]], [[genetika|genetici]], [[Celularna biologija|ćelijskoj biologiji]] i [[Molekularna biologija|molekularnoj biologiji]], '''kompetentnost''' je sposobnost [[ćelija (biologija)|ćelije]] da mijenja svoju genetiku preuzimanjem ekstracelularne [[DNK]] iz svog okruženja procesom koji se naziva [[Transformacija (genetika)|transformacija]]. Kompetentnost se može podijeliti na prirodnu i indukovanu ili [[Transformacija (genetika)|vještačku]]. Prirodna kompetentnost je genetski specifična sposobnost [[bakterija]] koja se javlja u prirodnim uvjetima, ali i u laboratoriju. Vještačka kompetentnost se odnosi na tretman ćelija u laboratorijskim kulturama kako bi privremeno postale propusne za DNK. Kompetentnost omogućava brzu adaptaciju i popravak DNK ćelije. == Historija == Prirodnu kompetentnost otkrio je [[Frederick Griffith]] 1928. godine, kada je dokazao da preparat ubijenih ćelija patogene bakterije sadrži određenu tvar, koja je uspjela transformirati srodne nepatogene ćelije u patogeni oblik.<ref name="Henkin2020">{{cite book |last1=Henkin |first1=Tina M. |last2=Peters |first2=Joseph E. |title=Snyder and Champness molecular genetics of bacteria |date=2020 |publisher=John Wiley & Sons, Inc. |location=Hoboken, NJ |isbn=9781555819767 |pages=246–260 |edition=Fifth}}</ref><ref name="Blokesch2016">{{cite journal |last1=Blokesch |first1=Melanie |title=Natural competence for transformation |journal=Current Biology |date=November 2016 |volume=26 |issue=21 |pages=R1126–R1130 |doi=10.1016/j.cub.2016.08.058}}</ref> [[Oswald Avery]], [[Colin Munro MacLeod|Colin MacLeod]] i [[Maclyn McCarty]] su 1944. dokazali da je taj "transformirajući faktor" čista [[DNK]].<ref name="Blokesch2016" /><ref name="pmid19871359">{{cite journal |last1=Avery |first1=Oswald T. |last2=MacLeod |first2=Colin M. |last3=McCarty |first3=Maclyn |title=Studies on the Chemical Nature of the Substance Inducing Transformation of Pneumococcal Types |journal=Journal of Experimental Medicine |date=1 February 1944 |volume=79 |issue=2 |pages=137–158 |doi=10.1084/jem.79.2.137 |pmid=19871359 |pmc=2135445}}</ref> To je bio prvi uvjerljiv dokaz da DNK nosi genetske informacije ćelije. Prirodna kompetentnost je od tada proučena kod raznovrsnih bakterija, posebno kod ''[[Bacillus subtilis]]'', ''[[Streptococcus pneumoniae]]'', ''[[Neisseria gonorrhoeae]]'', ''[[Haemophilus influenzae]]'' i pripadnika roda ''[[Acinetobacter]]''.<ref name="Henkin2020" /> Područja aktivnog istraživanja uključuju mehanizme transporta DNK, regulaciju kompetentnosti kod različitih bakterija i evolutivnu funkciju kompetentnosti. == Mehanizmi apsorpcije DNK == U laboratoriji, DNK obezbjeđuje istraživač, često u vidu genetski modificiranog fragmenta ili [[plazmid]]a. Tokom apsorpcije, DNK prolazi kroz [[ćelijska membrana|ćelijsku membranu]] i [[ćelijski zid]], ukoliko je prisutan. Kada se DNK nađe unutar ćelije, može se degradirati na [[nukleotid]]e, koji se ponovo koriste za [[sinteza DNK|repliciranje DNK]] i druge [[metabolizam|metaboličke]] funkcije. Alternativno, može se [[Genetička rekombinacija|rekombinirati]] u [[genom]] ćelije pomoću njenih enzima za [[Popravka DNK|popravku DNK]]. Ako ova rekombinacija promijeni [[genotip]] ćelije, kaže se da je ćelija transformirana. Vještačka kompetentnost i transformacija se koriste kao alati za istraživanje kod mnogih organizama.<ref name="dubnau">{{cite journal |last1=Chen |first1=I |last2=Dubnau |first2=D |title=DNA uptake during bacterial transformation |journal=Nature Reviews Microbiology |volume=2 |issue=3 |pages=241–249 |year=2004 |pmid=15083159 |doi=10.1038/nrmicro844|s2cid=205499369 }}</ref> Kod gotovo svih prirodno kompetentnih bakterija, komponente ekstracelularnih filamenata, zvanih [[pilus|pilusi tipa IV]], vežu ekstracelularnu dvolančanu DNK. Ona se zatim translocira preko membrane (ili višestrukih membrana kod [[Gram-negativna bakterija|gram-negativnih bakterija]]) putem višekomponentnih proteinskih kompleksa, što je uzrokovano degradacijom jednog lanca DNK. Jednolančana DNK u ćeliji je vezana dobro očuvanim proteinom, DprA, koji učitava DNK na [[RecA]], posrednika homologne rekombinacije klasičnim putem [[popravka DNK|popravke DNK]].<ref name="johnston">{{cite journal |last1=Johnston |first1=Calum |last2=Martin |first2=Bernard |last3=Fichant |first3=Gwennaele |last4=Polard |first4=Patrice |last5=Claverys |first5=Jean-Pierre |title=Bacterial transformation: distribution, shared mechanisms and divergent control |journal=Nature Reviews Microbiology |date=March 2014 |volume=12 |issue=3 |pages=181–196 |doi=10.1038/nrmicro3199 |pmid=24509783|s2cid=23559881}}</ref> == Reguliranje kompetentnosti == U laboratorijskim kulturama, prirodna kompetentnost je obično strogo regulirana i često ju pokreću nedostatak hranjivih tvari i drugi nepovoljni uvjeti okruženja. Međutim, specifični inducirajući signali i regulatorni mehanizmi su mnogo varijabilniji od mehanizama apsorpcije, a sistemi regulacije mogu varirati kod različitih vrsta.<ref>{{cite journal |last1=Solomon |first1=Jonathan M. |last2=Grossman |first2=Alan D. |title=Who's competent and when: regulation of natural genetic competence in bacteria |journal=Trends in Genetics |date=April 1996 |volume=12 |issue=4 |pages=150–155 |doi=10.1016/0168-9525(96)10014-7 |pmid=8901420}}</ref><ref name="Henkin2020" /> Otkriveni su [[transkripcioni faktor]]i koji reguliraju kompetentnost; primjer toga je sxy (također poznat kao tfoX) za koji je utvrđeno da ga regulira [[Sxy 5′ UTR element|5' nekodirajući RNK element]].<ref name="pmid1653215">{{cite journal |last1=Redfield |first1=RJ |title=sxy-1, a Haemophilus influenzae mutation causing greatly enhanced spontaneous competence |journal=Journal of Bacteriology |volume=173 |issue=18 |pages=5612–8 |date=September 1991 |pmid=1653215 |pmc=208288 |doi= 10.1128/jb.173.18.5612-5618.1991}}</ref> Kod bakterija sposobnih za formiranje [[endospora|spora]], uvjeti koji induciraju sporulaciju često se preklapaju s onima koji induciraju kompetentnost.<ref name="Henkin2020" /><ref>{{cite journal |last1=Boonstra |first1=Mirjam |last2=Schaffer |first2=Marc |last3=Sousa |first3=Joana |last4=Morawska |first4=Luiza |last5=Holsappel |first5=Siger |last6=Hildebrandt |first6=Petra |last7=Sappa |first7=Praveen Kumar |last8=Rath |first8=Hermann |last9=de Jong |first9=Anne |last10=Lalk |first10=Michael |last11=Mäder |first11=Ulrike |last12=Völker |first12=Uwe |last13=Kuipers |first13=Oscar P. |title=Analyses of competent and non‐competent subpopulations of ''Bacillus subtilis'' reveal ''yhfW'', ''yhxC'' and ncRNAs as novel players in competence |journal=Environmental Microbiology |date=June 2020 |volume=22 |issue=6 |pages=2312–2328 |doi=10.1111/1462-2920.15005|pmc=7317962 }}</ref> Kulture ili kolonije koje sadrže sporulirajuće ćelije stoga često sadrže i kompetentne ćelije. Smatra se da većina prirodno kompetentnih bakterija apsorbira sve molekule DNK s približno jednakom efikasnošću.<ref name="Henkin2020" /> Međutim, bakterije iz nekih porodica, kao što su [[Neisseriaceae]] i [[Pasteurellaceae]], preferencijalno apsorbiraju fragmente DNK koji sadrže [[Signalna sekvenca preuzimanja|signalne sekvence preuzimanja]] - kratke sekvence koje su česte u njihovim vlastitim genomima.<ref name="Henkin2020" /> Kod Neisseriaceae se ove sekvence zovu sekvence preuzimanja DNK (DUS), dok se kod Pasteurellaceae nazivaju signalnim sekvencama preuzimanja (USS). Genomi pripadnika Neisseriaceae sadrže hiljade kopija preferirane sekvence GCCGTCTGAA, a genomi pripadnika Pasteurellaceae sadrže ili AAGTGCGGT ili ACAAGCGGT.<ref name="dubnau"/><ref>{{cite journal| pmc=2817400|pmid=20333176| year=2009| last1=Findlay| first1=WA| last2=Redfield| first2=RJ| title=Coevolution of DNA uptake sequences and bacterial proteomes| volume=1| pages=45–55| doi=10.1093/gbe/evp005| journal=Genome Biology and Evolution }}</ref> == Evolutivne funkcije i posljedice kompetentnosti == Većina objašnjenja primarne [[evolucija|evolutivne]] funkcije prirodne kompetentnosti kao dijela prirodne bakterijske transformacije može se podijeliti u tri kategorije: (1) selektivna prednost genetske raznolikosti; (2) unos DNK kao izvora [[nukleotid]]a (DNK kao "hrana"); i (3) selektivna prednost novog lanca DNK za promoviranje homologne rekombinacijske popravke oštećene DNK (popravak DNK). Moguće je da više različitih varijanti vrijedi za različite organizme.<ref name="Henkin2020" /> Također je dat i drugi prijedlog, u kojem se napominje povremena prednost [[horizontalni prenos gena|horizontalnog transfera gena]]. === Hipoteza o genetskoj raznolikosti === Prema jednoj hipotezi, bakterijska transformacija može igrati istu ulogu u povećanju genetske raznolikosti koju spolno razmnožavanje igra kod viših organizama.<ref name="Henkin2020" /><ref>{{cite journal |last1=Barton |first1=N. H. |last2=Charlesworth |first2=B. |title=Why Sex and Recombination? |journal=Science |date=25 September 1998 |volume=281 |issue=5385 |pages=1986–1990 |doi=10.1126/science.281.5385.1986 |pmid=9748151}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Otto |first1=S.P. |last2=Gerstein |first2=A.C. |title=Why have sex? The population genetics of sex and recombination |journal=Biochemical Society Transactions |date=1 August 2006 |volume=34 |issue=4 |pages=519–522 |doi=10.1042/BST0340519 |pmid= 16856849}}</ref> Međutim, teoretske poteškoće povezane s [[evolucija spolnog razmnožavanja|evolucijom spolnog razmnožavanja]] ukazuju na to da je ono problematično za genetsku raznolikost. U slučaju bakterijske transformacije, kompetentnost zahtijeva visoku cijenu globalnog pokretanja sinteze proteina, gdje se, na primjer, u srhu kompetentnosti kod ''Streptococcus pneumoniae'' uključuje više od 16 gena.<ref>{{cite journal |last1=Peterson |first1=Scott |last2=Cline |first2=Robin T. |last3=Tettelin |first3=Hervé |last4=Sharov |first4=Vasily |last5=Morrison |first5=Donald A. |title=Gene Expression Analysis of the ''Streptococcus pneumoniae'' Competence Regulons by Use of DNA Microarrays |journal=Journal of Bacteriology |date=November 2000 |volume=182 |issue=21 |pages=6192–6202 |doi=10.1128/JB.182.21.6192-6202.2000 |pmid= 11029442 |pmc=94756}}</ref> Međutim, budući da bakterije imaju tendenciju rasta u vidu [[kloniranje|klonova]], DNK dostupna za transformaciju uglavnom bi imala isti genotip kao i DNK ćelija koje ju primaju.<ref name="Redfield1998" /> Iz tog razloga uvijek postoji visoka cijena u ekspresiji proteina bez, općenito, povećanja raznolikosti. Druge razlike između kompetentnosti i spolnog razmnožavanja razmatrane su u modelima evolucije gena koji uzrokuju kompetentnost. Ti modeli su otkrili da su pretpostavljene rekombinacijske koristi kompetentnosti još nedostižnije od koristi od spolnog razmnožavanja.<ref name="Redfield1998">{{cite journal |last1=Redfield |first1=Rosemary J. |title=Is sex with dead cells ever better than no sex at all? |journal=Genetics |volume=119 |pages=213–221 |year=1988 |pmid=3396864 |issue=1 |doi=10.1093/genetics/119.1.213 |pmc=1203342}}</ref> === Hipoteza o DNK kao hrani === Druga hipoteza, o DNK kao hrani, zasniva se na činjenici da ćelije koje unose DNK neizbježno usvajaju nukleotide od kojih se ta DNK sastoji, i, budući da su nukleotidi potrebni za sintezu DNK i [[RNK]] (a njihova sinteza je skupa) oni mogu značajno doprinijeti energetskom budžetu ćelije.<ref>{{cite journal |last1=Redfield |first1=Rosemary J. |title=Do bacteria have sex? |journal=Nature Reviews Genetics |volume=2 |issue=8 |pages=634–639 |year=2001 |pmid=11483988 |doi=10.1038/35084593|s2cid=5465846 |url=https://zenodo.org/record/889964 }}</ref> Neke prirodno kompetentne bakterije također luče [[nukleaza|nukleaze]] u svoju okolinu, a sve bakterije mogu unositi slobodne nukleotide koje te nukleaze stvore iz DNK iz ćelijskog okruženja.<ref>{{cite journal |last1=Dubnau |first1=D |title=DNA uptake in bacteria |journal=Annual Review of Microbiology |volume=53 |pages=217–44|year=1999 |pmid=10547691 |doi=10.1146/annurev.micro.53.1.217 |issue=1}}</ref> Energija unosa DNK nije dobro shvaćena ni u jednom sistemu, tako da je teško usporediti efikasnost lučenja nukleaza sa unosom DNK i njenom degradacijom unutar ćelije. U principu, trošak proizvodnje nukleaza i neizvjesnost pribavljanja nukleotida moraju se uravnotežiti s energijom neophodnom za sintezu mehanizma unosa i uvlačenje DNK. Drugi važni faktori su vjerojatnoća da će nukleaze i kompetentne ćelije naići na molekule DNK, relativna neefikasnost unosa nukleotida iz okoline i [[periplazma|periplazme]] (gdje kompetentne ćelije degradiraju jedan lanac DNK) i prednost proizvodnje nukleotidnih monofosfata, spremnih za upotrebu, iz drugog lanca u [[citoplazma|citoplazmi]]. Još jedan otežavajući faktor je samopristrasnost sistema unosa DNK kod vrsta iz porodice [[Pasteurellaceae]] i roda ''[[Neisseria]]'', što bi moglo odražavati selekciju bilo za rekombinaciju ili mehanički efikasnu apsorpciju.<ref>{{cite journal |last1=Maughan |first1=H |title=Bacterial DNA uptake sequences can accumulate by molecular drive alone |journal=Genetics|volume=186 |pages=613–627 |year=2010 |pmc=2954483 |doi=10.1534/genetics.110.119438 |doi-access=free |pmid=20628039 |issue=2}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Redfield |first1=Rosemary J. |last2=Schrag |first2=Matthew R |last3=Dead |first3=Antony M |title=The evolution of bacterial transformation: sex with poor relations |journal=Genetics|volume=146 |pages=27–38 |year=1997 |pmid=9135998 |issue=1 |doi=10.1093/genetics/146.1.27 |pmc=1207942}}</ref> === Hipoteza o popravci oštećenja DNK === Kod bakterija, problem oštećenja DNK je najizraženiji tokom perioda stresa, posebno [[oksidativni stres|oksidativnog stresa]], koji se javlja tokom uvjeta prenatrpanosti ili gladovanja. Neke bakterije induciraju kompetentnost u takvim stresnim uvjetima, što podržava hipotezu da transformacija pomaže u popravci DNK.<ref name="Henkin2020" /> U eksperimentalnim testovima, bakterijske ćelije izložene agensima koji oštećuju njihovu DNK, a koje su zatim prošle kroz transformaciju, preživljavale su bolje od ćelija izloženih istim agensima, ali koje nisu prošle kroz transformaciju.<ref>{{cite journal |last1=Hoelzer |first1=M A |last2=Michod |first2=R E |title=DNA repair and the evolution of transformation in ''Bacillus subtilis''. III. Sex with damaged DNA. |journal=Genetics |date=1 June 1991 |volume=128 |issue=2 |pages=215–223 |doi=10.1093/genetics/128.2.215 |pmid=1906416 |pmc=1204460}}</ref> Osim toga, kompetencija za prolazak kroz transformaciju često je indukovana poznatim agensima koji oštećuju DNK.<ref>{{cite journal |last1=Michod |first1=Richard E. |last2=Bernstein |first2=Harris |last3=Nedelcu |first3=Aurora M. |title=Adaptive value of sex in microbial pathogens |journal=Infection, Genetics and Evolution |date=May 2008 |volume=8 |issue=3 |pages=267–285 |doi=10.1016/j.meegid.2008.01.002 |pmid=18295550}}</ref><ref>{{Cite book |last1 = Bernstein |first1 = Harris |first2= Carol |last2=Bernstein |first3=Richard E. |last3=Michod | year = 2012 |url=https://www.novapublishers.com/catalog/product_info.php?products_id=31918 |title=DNA Repair: New Research |chapter=Chapter 1 - DNA Repair as the Primary Adaptive Function of Sex in Bacteria and Eukaryotes |publisher=NOVA Publishers |isbn=978-1-62100-756-2 |pages=1–50 |access-date=13 April 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029202307/https://www.novapublishers.com/catalog/product_info.php?products_id=31918 |archive-date=29 October 2013 |url-status=dead}}</ref><ref name="Henkin2020" /> Dakle, jaka kratkoročna selektivna prednost za prirodnu kompetentnost i transformaciju bila bi njena sposobnost da promovira homolognu rekombinantnu popravku DNK u uvjetima stresa. === Horizontalni transfer gena === Dugoročna prednost može se s vremena na vrijeme ostvariti povremenim slučajevima [[horizontalni prenos gena|horizontalnog transfera gena]], koji može biti rezultat [[nehomologna rekombinacija|nehomologne rekombinacije]] nakon što je indukovana kompetentnost; to bi moglo dovesti do otpornosti na [[antibiotik]]e ili drugih prednosti. Bez obzira na prirodu selekcije za kompetentnost, kompozitna priroda bakterijskih genoma pruža obilje dokaza da horizontalni transfer gena uzrokovan kompetentnošću doprinosi genetskoj raznolikosti koja omogućava evoluciju. == Povezano == * [[Transformacija (genetika)]] == Reference == <references /> 28781xih0kmh77xhcgr2n9yqoevxk1d 42682288 42682281 2026-08-31T19:19:22Z Duma 16555 Zamijenjen sadržaj stranice tekstom "{{Distinguish|[[Totivirus ichi|L-A pomoćnim virusom]]}} A '''helper virus''' is a [[virus]] that allows an otherwise-deficient coinfecting virus to replicate. These can be naturally occurring as with [[Hepatitis D virus]], which requires [[Hepatitis B virus]] to coinfect cells in order to replicate. Helper viruses are also commonly used to replicate and spread [[viral vector]]s for gene expression and [[gene therapy]].<ref>{{cite book|chapter=14 - Im..." 42682288 wikitext text/x-wiki {{Distinguish|[[Totivirus ichi|L-A pomoćnim virusom]]}} A '''helper virus''' is a [[virus]] that allows an otherwise-deficient coinfecting virus to replicate. These can be naturally occurring as with [[Hepatitis D virus]], which requires [[Hepatitis B virus]] to coinfect cells in order to replicate. Helper viruses are also commonly used to replicate and spread [[viral vector]]s for gene expression and [[gene therapy]].<ref>{{cite book|chapter=14 - Immunization Against Viral Diseases |vauthors=Graham BS, Crowe JE, Ledgerwood JE |page=403 |title=Fields Virology |edition=6 |veditors=Knipe DM, Howley PM |publisher=Wolters Kluwer Health |date=2007}}</ref> == Povezano == * [[Virus lišen gena]] * [[Virofag]] == Reference == {{Reflist}} Kategorija:Virologija gkesbhp6pdugatza2cadvmudec7r9oz 42682293 42682288 2026-08-31T20:11:41Z Duma 16555 42682293 wikitext text/x-wiki An '''organotroph''' is an [[organism]] that obtains [[hydrogen]] or [[electron]]s from [[Organic compound|organic]] substrates. This term is used in [[microbiology]] to classify and describe organisms based on how they obtain electrons for their respiration processes. Some organotrophs such as [[animal]]s and many [[bacteria]], are also [[heterotroph]]s. Organotrophs can be either [[Anaerobic organism|anaerobic]] or [[Aerobic organism|aerobic]]. Different from an organotroph is a [[lithotroph]], an organism which obtains its electrons from [[Inorganic compound|inorganic]] substrates. == Historija == The term was suggested in 1946 by [[André Lwoff|Lwoff]] and collaborators.<ref>Lwoff, A., C.B. van Niel, P.J. Ryan, and E.L. Tatum (1946). Nomenclature of nutritional types of microorganisms. ''Cold Spring Harbor Symposia on Quantitative Biology'' (5th edn.), Vol. XI, The Biological Laboratory, Cold Spring Harbor, NY, pp. 302–303, [http://symposium.cshlp.org/content/11/local/back-matter.pdf].</ref> == Povezano == * [[Autotrof]] * [[Hemoorganotrof]] * [[Primarne nutritivne grupe]] == Reference == {{Reflist}} * Michael Allaby. "organotroph." A Dictionary of Zoology. 1999, Retrieved 2012-03-30 from Encyclopedia.com: http://www.encyclopedia.com/doc/1O8-organotroph.html * The Prokaryotes - A Handbook on the Biology of Bacteria 3rd Ed., Vol 1, CHAPTER 1.4, Prokaryote Characterization and Identification 7, Retrieved from https://www.scribd.com/doc/9724380/1The-Prokaryotes-A-Handbook-on-the-Biology-of-Bacteria-3rd-Ed-Vol-1 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090131225101/https://www.scribd.com/doc/9724380/1The-Prokaryotes-A-Handbook-on-the-Biology-of-Bacteria-3rd-Ed-Vol-1 |date=2009-01-31 }} * Respiration in aquatic ecosystems Paul A. Del Giorgio, Peter J. leB. Williams, Science, 2005, Retrieved 2012-04-24 from https://books.google.com/books?id=pD5RUDW1m7IC&pg=PP1 * {{cite journal | last1 = Holmes | first1 = Andrew J. | last2 = Tujula | first2 = Niina A. | last3 = Holley | first3 = Marita | last4 = Contos | first4 = Annalisa | last5 = James | first5 = Julia M. | last6 = Rogers | first6 = Peter | last7 = Gillings | first7 = Michael R. | date = April 2001| title = Phylogenetic structure of unusual aquatic microbial formations in Nullarbor caves, Australia | journal = Environmental Microbiology| volume = 3| issue = 4| pages = 256–264| doi = 10.1046/j.1462-2920.2001.00187.x | pmid = 11359511 | bibcode = 2001EnvMi...3..256H }} * {{cite journal | last1 = Jones | first1 = J. Gwynfryn | last2 = Davison | first2 = William | last3 = Gardener | first3 = Steven | year = 1984| title = Iron reduction by bacteria: range of organisms involved and metals reduced | journal = FEMS Microbiology Letters| doi = 10.1111/j.1574-6968.1984.tb00198.x | volume=21 | pages=133–136| doi-access = free }} b7l6v587uc13douyf18rlmlub76qgmc 42682357 42682293 2026-09-01T06:54:11Z Duma 16555 42682357 wikitext text/x-wiki '''Organotrofi''' su [[organizam|organizmi]] koji primaju [[vodik]] ili [[elektron]]e iz [[organsko jedinjenje|organskih]] supstrata. Ovaj termin se koristi u [[mikrobiologija|mikrobiologiji]] za klasificiranje i opisivanje organizama na osnovu načina na koji primaju elektrone za svoje procese respiracije. Neki organotrofi, poput [[životinja]] i mnogih [[bakterija]], također su [[heterotrofi]]. Organotrofi mogu biti [[anaerobni organizam|anaerobni]] ili [[aerobni organizam|aerobni]]. Od organotrofa se razlikuju [[litotrof]]i, organizmi koji primaju elektrone iz [[neorgansko jedinjenje|neorganskih]] supstrata. == Historija == Termin "organotrof" predložili su [[André Lwoff|Lwoff]] et al. 1946. godine.<ref>Lwoff, A., C.B. van Niel, P.J. Ryan, and E.L. Tatum (1946). Nomenclature of nutritional types of microorganisms. ''Cold Spring Harbor Symposia on Quantitative Biology'' (5th edn.), Vol. XI, The Biological Laboratory, Cold Spring Harbor, NY, pp. 302–303, [http://symposium.cshlp.org/content/11/local/back-matter.pdf].</ref> == Povezano == * [[Autotrof]] * [[Hemoorganotrof]] * [[Primarne nutritivne grupe]] == Reference == {{Reflist}} * Michael Allaby. "organotroph." A Dictionary of Zoology. 1999, Retrieved 2012-03-30 from Encyclopedia.com: http://www.encyclopedia.com/doc/1O8-organotroph.html * The Prokaryotes - A Handbook on the Biology of Bacteria 3rd Ed., Vol 1, CHAPTER 1.4, Prokaryote Characterization and Identification 7, Retrieved from https://www.scribd.com/doc/9724380/1The-Prokaryotes-A-Handbook-on-the-Biology-of-Bacteria-3rd-Ed-Vol-1 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090131225101/https://www.scribd.com/doc/9724380/1The-Prokaryotes-A-Handbook-on-the-Biology-of-Bacteria-3rd-Ed-Vol-1 |date=2009-01-31 }} * Respiration in aquatic ecosystems Paul A. Del Giorgio, Peter J. leB. Williams, Science, 2005, Retrieved 2012-04-24 from https://books.google.com/books?id=pD5RUDW1m7IC&pg=PP1 * {{cite journal | last1 = Holmes | first1 = Andrew J. | last2 = Tujula | first2 = Niina A. | last3 = Holley | first3 = Marita | last4 = Contos | first4 = Annalisa | last5 = James | first5 = Julia M. | last6 = Rogers | first6 = Peter | last7 = Gillings | first7 = Michael R. | date = April 2001| title = Phylogenetic structure of unusual aquatic microbial formations in Nullarbor caves, Australia | journal = Environmental Microbiology| volume = 3| issue = 4| pages = 256–264| doi = 10.1046/j.1462-2920.2001.00187.x | pmid = 11359511 | bibcode = 2001EnvMi...3..256H }} * {{cite journal | last1 = Jones | first1 = J. Gwynfryn | last2 = Davison | first2 = William | last3 = Gardener | first3 = Steven | year = 1984| title = Iron reduction by bacteria: range of organisms involved and metals reduced | journal = FEMS Microbiology Letters| doi = 10.1111/j.1574-6968.1984.tb00198.x | volume=21 | pages=133–136| doi-access = free }} Kategorija:Biohemija Kategorija:Molekularna biologija Kategorija:Vodonik 4v7rd9rwiy2sapj0uhwmtkmb91s2oni Ivan Šubašić 0 253283 42682255 42410655 2026-08-31T16:44:23Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682255 wikitext text/x-wiki {{Infookvir političar |ime = dr. Ivan Šubašić |datum rođenja = [[1892.]] |mjesto rođenja = |datum smrti = [[1955.]] |mjesto smrti = |malaslika = |opis male slike = |slika =Ivan Subasic.jpg |veličina = |opis slike = |podpredsjednik = |podpredsjednik2 = |podpredsjednik3 = |podpredsjednik4 = |podpredsjednik5 = |podpremijer = |podpremijer2 = |podpremijer3 = |podpremijer4 = |podpremijer5 = |zamjenik = [[Ivo Krbek]] |zamjenik2 = |zamjenik3 = |zamjenik4 = |zamjenik5 = |stranka = [[HSS]] |potpis = |supruga = Vlasta Šubašić |suprug = |položaj = [[Hrvatski ban|ban]] [[Banovina Hrvatska|Banovine Hrvatske]] |čin2 =23. premijer Kraljevine Jugoslavije |čin3 = |čin4 = |čin5 = |zanimanje = [[pravnik]] |fusnote = |nasljednik = ''položaj ukinut'' |prethodnik = ''položaj stvoren'' |nasljednik2 =[[Josip Broz Tito]] |prethodnik2 =[[Božidar Purić]] |nasljednik3 = |prethodnik3 = |nasljednik4 = |prethodnik4 = |nasljednik5 = |prethodnik5 = |predsjednik1 = |predsjednik = |predsjednik3 = |predsjednik4 = |predsjednik5 = |premijer1 = |premijer2 = [[Petar II.]] |premijer3 = |premijer4 = |premijer5 = |mandat_start = 24. kolovoza 1939. |mandat_kraj = 13. lipnja 1943. |mandat_start2 = 8. srpanj 1944. |mandat_kraj2 = 2. studeni 1944. |mandat_start3 = |mandat_kraj3 = |mandat_start4 = |mandat_kraj4 = |mandat_start5 = |mandat_kraj5 = |vjera = katolik }} '''Ivan Šubašić''' ([[Vukova Gorica]], [[7. svibnja]] [[1892]]. – [[Zagreb]], [[22. ožujka]] [[1955]].), [[Hrvatska|hrvatski]] odvjetnik i političar, ban [[Banovina Hrvatska|Banovine Hrvatske]]. Narodni zastupnik kotara [[Delnice]], jedini ban [[banovina Hrvatska|banovine Hrvatske]] od [[1939]]. godine. Predsjednik izbjegličke vlade [[Kraljevina Jugoslavija|Kraljevine Jugoslavije]] u Londonu postao je [[1944.]] godine. S [[Josip Broz Tito|Titom]] je potpisao [[Sporazumi Tito-Šubašić|dva sporazuma]] koji su omogućili suradnju [[Narodnooslobodilački pokret u Hrvatskoj|Titova partizanskog pokreta]] i kraljevske vlade. Godine 1945. kratko vrijeme bio je ministar vanjskih poslova [[DFJ|Demokratske Federativne Jugoslavije]]. == Rani život == Osnovnu školu i gimnaziju je završio u Zagrebu. Nakon toga, upisao je Teološki fakultet. U vrijeme [[Prvi svjetski rat|Prvog svjetskog rata]] mobiliziran je u [[Austro-ugarska vojska|Austro-ugarsku vojsku]] i sudjelovao je u borbama na Drini 1914. Nakon toga, poslan je na [[Istočno bojište (Prvi svjetski rat)|istočno bojište]]. Tu je dospio u rusko zarobljeništvo, gdje je stupio u dobrovoljačke jedinice srpske vojske i sudjelovao u proboju [[Solunsko bojište|Solunskog bojišta]]. [[Aleksandar I. Karađorđević|Regent Aleksandar]] ga je darivao nagradom Karađorđeve zvijezde. Po završetku rata, studirao i doktorirao pravo na Zagrebačkom sveučilištu. Otvorio je svoj odvjetnički ured u [[Vrbovsko]]m, na današnjoj adresi I. G. Kovačića 4. Tu se upoznao i s vođom [[HSS]]-a, [[Vladko Maček|Vlatkom Mačekom]] i ubrzo pristupio istoj stranci. Za zastupnika u Ustavotvornoj skupštini izabran je [[1938.]] godine. == Politička karijera == === Ban Banovine Hrvatske === Kao ugledan čovjek, radio je kao posrednik između Dvora princa [[Pavle Karađorđević|Pavla Karađorđevića]] i [[Vladko Maček|Vlatka Mačeka]] o rješenju [[Hrvatsko pitanje|hrvatskog pitanja]]. Kao pomirljiv političar, imenovan je za bana Banovine Hrvatske poslije [[sporazum Cvetković-Maček|sporazuma Cvetković-Maček]] u jesen [[1939.]] godine, premda je Maček u početku želio [[August Košutić|Augusta Košutića]] na tom mjestu. Za vrijeme [[Travanjski rat|Travanjskog rata]] boravio je u Zagrebu. Odbio je pustiti na slobodu zatvorene [[KPJ|komuniste]] prije njemačkog ulaska u Zagreb. Bio je usko povezan s vladom generala Simovića i s njom je napustio zemlju. === U izbjegličkoj vladi === [[Datoteka:PedroIIDeYugoslaviaEIvanSubasic21061944.jpg|200px|minijatura|desno|Šubašić u Italiji s kraljem Petrom II, 1944.]] Poslije većih ostavki pojedinih ministara [[Dušan Simović|Simovićeve]] vlade, dobio je mjesto jednog od kraljevog namjesnika. Poslije kraćeg boravka u [[London]]u, otputovao je u SAD u sastavu vladinog izaslanstva. U Americi ostaje sve do početka 1944. kada na poticaj premijera Churchilla prihavaća misiju sastava nove vlade. [[1. lipnja]] [[1944.]] kao kompromis - Hrvat i nekomunist - bio je imenovan premijerom.<ref>[http://www.studiacroatica.org/jcs/24/2415.htm Journal of Croatian Studies, XXIV, 1983] – Annual Review of the Croatian Academy of America, Inc. New York, N.Y., Electronic edition by Studia Croatica. Retrieved 2010-02-02.</ref> U ovoj vladi, dr. Šubašić je vršio i dužnost ministra vanjskih poslova i ministra financija. Na prijedlog Churchilla upućen je u Jugoslaviju da se sporazumi sa predstavnicima [[NKOJ]]-a i [[maršal]]om [[Tito]]m o formiranju zajedničke vlade. === Povratak u Jugoslaviju === Boravi na [[Vis]]u od 14. do 17. svibnja 1944., gdje je potpisao sa Titom Viški sporazum. Nakon toga, odlazi u [[Bari]] gdje izjveštava britanskog premijera [[Churchill]]a o rezultatima sporazuma. Na ponovno inzistiranje Churchilla, odlazi po drugi put u Jugoslaviju. Boravi u Beloj Crkvi do kolovoza 1944., a zatim u [[Vršac|Vršcu]], gdje ima opsežne razgovore s Titom o sastavu nove vlade. Po formiranju privremene vlade [[DFJ]], 7. ožujka 1945. u Beogradu, dr. Šubašić je dobio resor vanjskih poslova. Već u listopadu 1945. podnio je ostavku zbog neslaganja s političkim smjerom u zemlji i napustio vladu. Po pobjedi snaga JNOF-a (komunista) na izborima, dr. Šubašić odlazi u Zagreb. == Kasniji život i smrt == Živio je povučeno, no pod stalnom paskom [[OZNA]]-e. Umro je [[22. travnja]] [[1955.]] u Zagrebu. Pokopan je na [[Mirogoj]]u, a na sprovodu se okupilo 10.000 ljudi. == Literatura == * [http://hrcak.srce.hr/file/29647 Zdenko Radelić: Ivan Šubašić i Juraj Šutej pod paskom Ozne, Hrvatski institut za povijest, God. 39., br. 2., 249.-513.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130921060203/http://hrcak.srce.hr/file/29647 |date=2013-09-21 }} == Reference == {{izvori}} {{Lifetime|1892|1955|Šubasšicć, Ivan}} {{commonscat|Ivan Šubašić}} [[Kategorija:Hrvatski političari]] [[Kategorija:Jugoslavenski političari]] [[Kategorija:Hrvatski političari u Drugom svjetskom ratu]] [[Kategorija:Jugoslavenski slobodni zidari]] [[Kategorija:Premijeri Jugoslavije]] [[Kategorija:Hrvatski banovi]] 8wz1x4z7vhk3ay0n8dvpsqchd9jqkpj 2026. 0 257502 42682289 42682128 2026-08-31T20:01:21Z Alekol 2231 /* Avgust/August/Kolovoz */ 42682289 wikitext text/x-wiki {{Godina nav|2026}} {{otheruses}} {{Godina u drugim kalendarima|2026}} Godina '''2026''' (MMXXVI) je [[redovna godina koja počinje u četvrtak]]. * UN-ova Međunarodna godina: pašnjaka i stočara; volontera za održivi razvoj; zemljoradnica. * Nove godine: 火马 [[Kineska nova godina|kineska]] 17. 2.; ☪ islamska 16. 6.; ✡ [[Roš Hašana]] 11/12. 9. * Uskrs: ✝ zapadni 5. 4.; 🞣 istočni 12. 4. * Bajram: Ramazanski 20. 3.; Kurban 27. 5. == Događaji == === Januar/Siječanj === * [[1. 1.]] - Bugarska je 21. članica [[eurozona|eurozone]], 1,95583 [[bugarski lev|leva]] za euro. * 1. 1. - Požar u baru u [[Crans-Montana|Crans-Montani]], stradalo je 40 ljudi. * 1. 1. - Demokratski socijalista [[Zohran Mamdani]] je gradonačelnik [[New York]]a. * [[2. 1.]] - Šesti dan protesta u Iranu, iniciranih ekonomskom krizom. [[Donald Trump|Trump]] izjavljuje da će intervenisati ako demonstranti budu ubijani. * 2. 1. - [[Ciudad de la Paz (Ekvatorska Gvineja)|Ciudad de la Paz]] je novi glavni grad [[Ekvatorska Gvineja|Ekvatorske Gvineje]], u kontinentalnom delu zemlje, umesto [[Malabo]]a na ostrvu [[Bioko]]. * 2 - 4. 1. - Jemenski građanski rat: jemenska vlada je uz saudijsku pomoć povratila teritorije izgubljene u ofanzivi Južnog prijelaznog vijeća prošlog mjeseca (muhafaze [[Hadramaut (muhafaza)|Hadramaut]] i [[Al-Mahra (muhafaza)|Al-Mahra]]). Na otoku [[Sokotra]] su blokirani turisti. [[Datoteka:Nicolas Maduro on board the USS Iwo Jima (cropped).jpg|120px|mini|lijevo|[[Nicolás Maduro|Maduro]]]] * [[3. 1.]] - Operacija ''Absolute Resolve'': američki udari u [[Venecuela|Venecueli]] i hvatanje predsednika [[Nicolás Maduro|Nicolása Madura]] i njegove supruge po optužbi za trgovinu narkoticima. Trump izjavljuje da će SAD upravljati zemljom do tranzicije, najavljuje dolazak američkih naftnih kompanija. V.d. predsednika je [[Delcy Rodríguez]]. * [[6. 1.]] - Grenlandska kriza: lideri nekoliko evropskih zemalja reafirmiraju podršku Danskoj i [[Grenland]]u povodom novih američkih potraživanja. * 6. 1. - Kontroverza oko chatbota [[Grok]] koji generira seksualizirane slike žena i djevojčica. * 6 - 10. 1. - Sukob između sirijske prelazne vlade i kurdskih Sirijskih demokratskih snaga u [[Alep]]u - po sporazumu o primirju, SDF napušta grad. Vlada zatim preduzima ofanzivu 13-tog. * [[7. 1.]] - Snage međunarodno priznate jemenske vlade ulaze u [[Aden]]. * [[8. 1.]] - Pojačanje protesta u Iranu, praćeno gašenjem interneta i oružanim suzbijanjem - stradale su hiljade demonstranata. * 8. 1. - Rat u Ukrajini: hipersonična balistička raketa [[Orešnik]] je uveče upotrebljena protiv [[Lavov]]a. * [[14. 1.]] - Zlato je ove sedmice prelazilo 4.600 dolara za uncu, vrhunac 4.638. * [[17. 1.]] - Trump objavljuje da uvodi dodatne carine za osam evropskih zemalja koje učestvuju u vojnoj vežbi ''Arctic Endurance'' i protive se američkom zauzeću Grenlanda (u Davosu 21-og ih otkazuje, kaže da neće primenjivati silu i da je postigao okvirni sporazum sa gen. sek. NATO-a). * 17. 1. - U Paragvaju je potpisan sporazum o slobodnoj trgovini između [[EU]] i [[Mercosur]] (potrebna je ratifikacija). * 17. 1. - Na snazi je sporazum UN o zaštiti oceana (kolokvijalno ''High Seas Treaty''), za očuvanje i održivo korištenje morske bioraznolikosti izvan nacionalne jurisdikcije. * [[20. 1.]] - U Zagrebu prikazan film "[[Svadba (2026.)|Svadba]]" - najgledaniji hrvatski film. * 20. 1. - Politička kriza u Bugarskoj (traje od 2021): predsednik [[Rumen Radev]] je podneo ostavku; potpredsednica [[Ilijana Jotova]] postaje prva žena predsednik 23-ćeg. * [[21. 1.]] - Blokada Filozofskog fakulteta u Novom Sadu zbog otkaza prof. Jeleni Kleut - policija je izbacila iz zgrade studente, profesore i građane. * [[22. 1.]] - Trump i predstavnici nekoliko zemalja su u Davosu potpisali povelju [[Odbor mira|Odbora mira]] (''Board of Peace''), koji je u novembru pomenut u rezoluciji SB UN 2803 kao prelazno upravno i nadzorno telo za Gazu. * 22. 1. - SAD su napustile [[Svjetska zdravstvena organizacija|Svjetsku zdravstvenu organizaciju]]. * [[23. 1.]] - Američki organ je produžio licencu Naftnoj industriji Srbije do 20. februara (mađarski MOL je objavio 19-tog da će preuzeti NIS od Gaspromnjefta). * [[24. 1.]] - Kriza u [[Minneapolis, Minnesota|Minneapolisu]]: nakon Renée Good 7-og, agenti ICE (Sprovođenje imigracije i carina) ubili su i Alexa Prettija. * 10 - [[25. 1.]] - Evropsko prvenstvo u vaterpolu, Beograd: Srbija 1, Hrvatska 6, Crna Gora 7. U all-star timu su [[Milan Glušac]], [[Dušan Mandić]] i [[Strahinja Rašović]]. * [[26. 1.]] - Talačka kriza u Gazi: Izraelci su našli telo poslednjeg taoca. * [[27. 1.]] - Samit EU-Indija u New Delhiju: postignut je sporazum o slobodnoj trgovini (potrebna ratifikacija). * 27. 1. - [[Južni Sudan]]: vladine snage, preds. [[Salva Kiir Mayardit|Salve Kiira]], pokrenule ofanzivu u državi Jonglei kako bi povratile pozicije koje su prošlog meseca zauzele opozicione snage zatvorenog bivšeg potpredsednika [[Riek Machar|Rieka Machara]]. * [[28. 1.]] - Urušavanje rudnika [[koltan]]a Rubaya na istoku DR Kongo: stradalo je preko 400 ljudi. * 28. 1.]] - [[Sarah Mullally]] je prva žena [[nadbiskup Canterburyja]]. * [[29. 1.]] - U [[Konjuh (Kruševac)|Konjuhu]] kod Kruševca zaplenjeno pet tona marihuane. * 29. 1. - Trump je potpisao izvršno naređenje o carini za zemlje koje snabdevaju [[Kuba|Kubu]] naftom; Meksiko je još pre dva dana otkazao isporuku - na Kubi se zaoštrava energetska kriza. * [[30. 1.]] - Predsednik Vučić je potpisao paket od pet izmena i dopuna pravosudnih zakona, tzv. Mrdićeve zakone. [[Datoteka:EFTA00001815 - Stone-walled driveway leads to a luxurious villa with palm trees and a coastal view featuring a black utility vehicle parked on the concrete pad.jpg|mini|Na "Epsteinovom otoku" 2019. ([[Little Saint James]], [[Američki Djevičanski Otoci]])]] * 30. 1. - Ministarstvo pravde SAD je objavilo 3,5 miliona dokumenata u vezi [[Jeffrey Epstein|Jeffreya Epsteina]]; novi fokus na bivšeg princa Andrewa i britanskog političara Petera Mandelsona. * 30. 1. - Nakon što je dostigla 5.500 dolara za uncu, cena zlata pada 9%, najviše od 1983. === Februar/Veljača === * 15. 1. - [[1. 2.]] - [[EHF Euro 2026.]] (Danska, Švedska Norveška): Danska 1, Hrvatska 3, Srbija 19, Crna Gora 23. U all-star timu je [[Mario Šoštarić]]. Doček rukometaša u Zagrebu 2-og je organizirala Vlada RH. * [[3. 2.]] - Islamisti ubili 160-200 ljudi u dva sela u zapadnoj nigerijskoj državi Kwara. * [[5. 2.]] - Istekao ugovor [[Novi START]] o redukciji nuklearnog naoružanja iz 2010. (Rusija je suspendovala učešće 2023). * 5. 2. - U Makedoniji je počela akcija u kojoj je zaplenjeno 40 tona marihuane. * [[6. 2.]] - [[Dow Jones Industrial Average|Dow Jones IA]] je prvi put prešao 50.000. * 6 - 22. 2. - Zimske olimpijske igre u [[Milano|Milanu]] i [[Cortina d'Ampezzo|Cortini d'Ampezzo]]. * [[8. 2.]] - Izbori za predsjednika Republike Srpske (od novembra): nakon ponavljanja glasanja na 136 biračkih mjesta, potvrđena je pobjeda [[Siniša Karan|Siniše Karana]] iz SNSD (inauguracija 17-og). * 8. 2. - Vanredni izbori u [[Japan]]u: [[Liberalna demokratska partija (Japan)|LDP]] premijerke [[Sanae Takaichi]] dobija dvotrećinsku većinu. * 8. 2. - [[Super Bowl]] LX u [[Santa Clara, California|Santa Clari]]: [[Seattle Seahawks]] - [[New England Patriots]] 29:13; u poluvremenu je nastupio portorikanski reper [[Bad Bunny]]. * [[12. 2.]] - Trump opozvao klasifikaciju gasova staklene bašte kao pretnje javnom zdravlju iz 2009, kao i standarde za emisije iz vozila. * 12. 2. - [[Vještačka inteligencija]]: kineska kompanija [[ByteDance]] objavila aplikaciju ''Seedance 2.0'' za generiranje videa - hollywoodski studiji prete tužbom za povredu intelektualnih prava. * [[19. 2.]] - Bivši princ Andrew je bio pritvoren zbog prestupa na javnoj funkciji. * 19. 2. - Bivši južnokorejski predsednik Yoon Suk Yeol osuđen na doživotnu kaznu za pobunu kada je proglasio ratno stanje u decembru 2024. * [[20. 2.]] - Vrhovni sud SAD presudio da predsednik nema pravo da uvodi carine prema zakonu iz 1977 (carine od 2. 4. 2025). Trump sutradan objavljuje globalne carine od 10% po zakonu iz 1962, što ubrzo povećava na 15%. * [[22. 2.]] - Fatalno ranjen ''El Mencho'', lider meksičkog narko-kartela Jalisco Nova Generacija - njegovi ljudi izvode više paljevinskih napada, blokada puteva i sukoba sa vlastima. * [[26. 2.]] - Eskalacija u Konfliktu Pakistana i Afganistana: afganski Talibani napadaju pakistanske položaje (nakon pakistanskih udara od 21-og), Pakistan kaže da je u punom ratu sa Afganistanom. * [[27. 2.]] - MUP objavio da je Hrvatska očišćena od mina. * [[28. 2.]] - Počinje Operacija Lav koji riče/Epska furija, izraelsko-američki udari na Iran sa željom promene režima. ** Ubijen je Vrhovni lider [[Ali Hamenei]] sa još nekoliko vojnih čelnika. Pogođena je škola za devojčice u Minabu na jugu zemlje, iranski mediji izveštavaju o 165 mrtvih. ** Iran uzvraća na Izrael i ciljeve u Persijskom zalivu. === Mart/Ožujak === [[Datoteka:Op epic fury timeline 100hrs - pentagon - mar4 - straight.jpg|mini|Prvih 100 sati rata u Zalivu]] * [[1. 3.]] - Dron pogodio britansku bazu Akrotiri na Kipru. * 1. 3. - Masakru u Abiemnomu na severu [[Južni Sudan|Južnog Sudana]]: omladinci, moguće [[Nuer]]i, napali su [[Dinka (narod)|Dinke]], ubijeno je najmanje 169 ljudi. * [[2. 3.]] - Obnovljen sukob između [[Hezbolah]]a i Izraela. Evakuacije sa juga Libana, gađanje meta na jugu Bejruta. * [[3. 3.]] - Još jedan odron u rudnicima [[koltan]]a Rubaya u prov. [[Nord-Kivu|Severni Kivu]], [[DR Kongo]], sa preko 200 mrtvih (u januaru je stradalo preko 400 ljudi). * [[4. 3.]] - Iranska fregata IRIS Dena je torpedovana blizu Šri Lanke. * [[5. 3.]] - Izbori u [[Nepal]]u, prvi od protesta Gen Z prošlog septembra: skoro dvotrećinska većina za Nacionalnu nezavisnu partiju, repera i gradonačelnika Katmandua [[Balen Shah]]a. * [[6. 3.]] - Kosovska predsednica [[Vjosa Osmani]] raspustila skupštinu dan nakon neuspelog biranja novog predsednika; "[[Samoopredeljenje (politička stranka)|Samoopredeljenje]]" se obraća Ustavnom sudu. * 7/[[8. 3.]] - Pogođeni rezervoari nafte kod Teherana, grad je obavijen dimom, pada crna kiša. Za novog Vrhovnog lidera Irana je izabran sin prethodnog, [[Mojtaba Khamenei]]. * [[9. 3.]] - Cena nafte prelazi 100 dolara po barelu, prvi put od 2022. Promet [[Hormuški tjesnac|Hormuškim tjesnacom]] je znatno otežan. * [[13. 3.]] - Gađane su vojne mete na iranskom ostrvu i naftnom terminalu [[Hark]]. * [[15. 3.]] - [[98. dodjela Oscara]]: najbolji film je ''[[One Battle After Another]]'', ukupno šest nagrada od 13 nominacija, uključujući novu kategoriju za [[kasting]]; ''[[Sinners (film iz 2025.)|Sinners]]'', četiri od rekordnih 16; ''[[Frankenstein (film iz 2025.)|Frankenstein]]'' tri od devet; ''[[KPop Demon Hunters]]'' dve od dve; ''[[Sentimental Value]]'' jedna, međunarodna, od devet; ''[[Hamnet (film)|Hamnet]]'' jedna od osam; ''[[Marty Supreme]]'' ništa od devet. * [[16. 3.]] - U pakistanskom udaru je pogođena bolnica, centar za rehabilitaciju narkomana, u Kabulu - lokalni izvori tvrde da ima na stotine mrtvih. * 16. 3. - Započete su izraelske kopnene operacije na jugu Libana - narednih dana se ruše mostovi na reci [[Litani]]. * 16. 3. - Nestanak struje na celoj Kubi (i opet 21-og). * [[17. 3.]] - U izraelskim napadima u Teheranu, ubijeni su tajnik Vrhovnog vijeća nacionalne sigurnosti [[Ali Laridžani]] i komandant Basidža, paravojne dragovoljačke milicije u okviru Revolucionarne garde, Golamreza Solejmani (sljedeće noći i ministar obavještajnih dijela Esmail Hatib). * [[18. 3.]] - Prvi, izraelski, napad na iransku hidrokarbonsku proizvodnju: najveće gasno polje, Južni Pars, koje deli sa [[Katar]]om. Iran odgovara udarom i velikom štetom na katarskom kompleks Ras Laffan za likvefakciju gasa. Ovo povlači obustavu rada kompanije QAFCO, koja proizvodi 14% svetske [[Urea|uree]].<ref>[https://www.theguardian.com/world/2026/apr/03/visual-guide-gulf-fertiliser-blockade ‘Food security timebomb’: a visual guide to the Gulf fertiliser blockade]. theguardian.com 3 Apr 2026</ref> * [[20. 3.]] - Iranci su ispalili dve rakete prema bazi Diego Garcia u sredini Indijskog okeana - jedna se raspala, druga presretnuta. * 20 - 22. 3. - Svetsko prvenstvo u dvoranskoj atletici, [[Toruń]]: srebro za [[Angelina Topić|Angelinu Topić]] u skoku u vis. * [[21. 3.]] - Nakon što je u Iranu gađano nuklearno postrojenje Natanz, iranske rakete pogađaju izraelska mesta Arad i [[Dimona]], nedaleko od nuklearnog centra. * [[22. 3.]] - Parlamentarni izbori u Sloveniji: vladajuće [[Gibanje Svoboda]] je opalo, ali je jedan mandat ispred Janšine [[Slovenska demokratska stranka|SDS]]. * 22. 3. - Lokalni izbori u Francuskoj, drugi krug. Socijalisti zadržali Pariz. * [[24. 3.]] - Potpisan ugovor o slobodnoj trgovini između EU i Australije. * 25 - 26. 3. - Sud u Novom Meksiku odredio 375 milona dolara globe Meti (Facebook i Instagram) jer je omogućila seksualnu eksploataciju dece; sutradan u Los Angelesu sud nalazi da su Meta i YouTube stvorili adiktivne proizvode koji štete mladim korisnicima. * [[26. 3.]] - Nevrijeme u Hrvatskoj. * 26. 3. - Uveče, studentkinja pala sa petog sprata Filozofskog fakulteta u Beogradu. * [[28. 3.]] - Jemenski Husi su ispalili prvu raketu prema Izraelu tokom Iranskog rata. * [[29. 3.]] - Lokalni izbori u 10 opština Srbije (Aranđelovac, Bajina Bašta, Bor, Kladovo, Knjaževac, Kula, Lučani, Majdanpek, Sevojno, Smederevska Palanka). Bilo je nasilja, [[Srpska napredna stranka|naprednjaci]] uglavnom pobeđuju, sa smanjenom podrškom. * [[31. 3.]] - BiH pobijedila Italiju na penale i plasirala se na Svjetsko prvenstvo; Italija nije uspjela treći put zaredom. === April/Travanj === [[Datoteka:Orion POV- Destination and Home (art002e009567).jpg|mini|[[Artemis II]]: brod Orion, Mĕsec i Zemlja]] * [[1. 4.]] - [[10. 4.]] - NASA-ina misija [[Artemis II]], sa posadom oko Meseca, prva iznad niske orbite od 1972; 6/7. 4. su obišli oko Meseca, na rekordnoj udaljenosti od 406.771 km od Zemlje. * [[3. 4.]] - U Iranu je oboren američki [[McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle|F-15E]]: pilot je ubrzo spasen a oficir za oružne sisteme 5-tog (prilikom spašavanja Amerikanci uništili dva svoja aviona [[Lockheed C-130 Hercules|C-130]] i dva mala helikoptera [[MD Helicopters MH-6 Little Bird|MH-6]]). Oboren i [[Fairchild Republic A-10 Thunderbolt II|A-10]] kod Hormuškog tjesnaca. * [[5. 4.]] - Objavljeno da je blizu [[Kanjiža|Kanjiže]] pronađen eksploziv kod gasovoda koji vodi prema Mađarskoj. * [[7. 4.]] - Trump: "jedna civilizacija će umreti večeras" ako Iran ne prihvati sporazum. Sledeće noći je dogovoreno primirje na dva tjedna i otvaranje Tjesnaca. * [[8. 4.]] - Izrael smatra da Liban nije obuhvaćen primirjem, u jakim udarcima na Bejrut je stradalo preko 200 ljudi. Iran zatvara Tjesnac i gađa zaljevske zemlje. * [[12. 4.]] - Bez rezultata u pregovorima SAD-Iran u Islamabadu; Trump objavljuje blokadu Hormuškog tjesnaca. [[Datoteka:Bastion of Hungarian Freedom 2026 (44).jpg|mini|Budimpešta 2026.]] * 12. 4. - Parlamentarni izbori u Mađarskoj: partija ''Tisza'' [[Péter Magyar|Pétera Magyara]] pobjeđuje sa dvotrećinskom većinom zastupnika; [[Viktor Orbán|Orbán]] i [[Fidesz]] su proveli četiri mandata i 16 godina na vlasti. * [[13. 4.]] - SAD uvele pomorsku blokadu Irana. * [[16. 4.]] - Prvi ukrajinski napad na rafineriju i naftni terminal u [[Tuapse]]u, na crnomorskoj ruskoj obali - još tri talasa do 2. maja izazivaju veliku materijalnu i ekološku štetu. * [[17. 4.]] - Iran otvara Tjesnac tijekom lebanonskog primirja, ali ga zatvara već sutradan zbog nastavljene američke blokade. * [[19. 4.]] - Izbori u Bugarskoj, osmi za pet godina: Progresivna Bugarska bivšeg predsednika [[Rumen Radev|Radeva]] dobija apsolutnu većinu mandata. * [[23. 4.]] - Deblokirana pomoć EU od 90 milijardi eura za Ukrajinu. * [[25. 4.]] - [[Rat u Maliju]] i [[Rat u Sahelu]]: koordinirani napadi džihadista iz JNIM i [[Azavad|tuareških pobunjenika]] u više gradova [[Mali]]ja. * 25. 4. - Čovek je pucao blizu Večere dopisnika iz Bele kuće, kojoj su prisustvovali i čelnici SAD. * [[26. 4.]] - [[Sabastian Sawe]] je istrčao Londonski maraton za manje od dva sata. * [[28. 4.]] - RH i BiH potpisali u Dubrovniku sporazum o gradnji plinovoda [[Južna interkonekcija]]. * 28. 4. - Kosovski parlament ne uspeva izabrati novog predsednika - raspušten je, izbori će biti u junu. === Maj/Svibanj === * [[1. 5.]] - [[Ujedinjeni Arapski Emirati]] su napustili [[OPEC]]. * [[2. 5.]] - Ministarstvo obrane SAD objavilo da će povući 5.000 vojnika iz Njemačke (od ca. 36.000). * 2. 5. - Na holandskom kruzeru ''MV Hondius'' na Atlantiku je umrla druga osoba od [[hantavirus]]a, treća ukupno (brod stiže na Tenerife 10-tog, odakle ide evakuacija). * [[4. 5.]] - Američka operacija ''Project Freedom'': pratnja brodova u [[Hormuški tjesnac|Hormuškom tjesnacu]] (sutradan pauzirana). Iranci su gađali naftnu luku u Al Fudžajri. * [[7. 5.]] - Lokalni izbori u UK: uspeh za [[Reform UK]] i Zelene. Nacionalistički [[Plaid Cymru]] ima najviše mandata u Velškoj skupštini (laburisti su bili dominantni od 1922). U Škotskoj je pobedila [[Škotska nacionalna stranka]]. Veliki gubici za vladajuće laburiste na lokalu u Engleskoj. * [[11. 6.]] - [[Christian Schmidt]] potvrđuje da odlazi s pozicije [[Ured visokog predstavnika za Bosnu i Hercegovinu|OHR]]. * 13 - 15. 5. - Trumpova državna poseta Kini. * [[14. 5.]] - Kriza na Kubi: ministar energije izjavljuje da nema više nafte i dizela. * 14. 5. - Potvrđena epidemija Bundibugyo, /bundibudžo/, [[ebola|ebole]] u provinciji [[Ituri]] DR Kongo (moguće da je počela još pre dva meseca). Bolest je prisutna i u Ugandi. [[SZO]] 17-tog objavljuje vanrednu situaciju od međunarodnog interesa. * 14. 5. - U napadu na Kijev ima 24 mrtvih, Ukrajina tri dana kasnije upućuje rafal prema Moskvi i Bjelgorodu. * [[15. 5.]] - Uhapšen načelnik beogradske policije Veselin Milić i još 11 osoba, među kojima tri policajca, tri dana nakon pucnjave u restoranu „27" na [[Senjak]]u i nestanka 52-godišnjeg muškarca (telo pronađeno u buretu, 21-og u Inđiji). * 15 - 29. 5. - Prikazuju se uspešni filmovi koji sa započeli kao postovi na YouTubeu: natprirodni horor ''Obsession'' (15.) i SF psihološki horor ''Backrooms'' (29. 5.). * 12 - [[16. 5.]] - Pesma Evrovizije u Beču. Pet zemalja bojkotira zbog učešća Izraela. Prva je [[Dara (bugarska pjevačica)|Dara]] iz Bugarske ("Bangaranga"), 15. Lelek iz Hrvatske ("Andromeda"), 17. Lavina iz Srbije ("Kraj mene"). * [[18. 5.]] - Tužba protiv Službe unutrašnjih prihoda (IRS) od strane preds. Trumpa i njegovih sinova rešena nagodbom: vlada SAD formira fond od blizu 1,8 milijardi dolara, ''Anti-Weaponization Fund'', za nadoknadu predsednikovim saveznicima koji tvrde da su nepravedno istraživani. U dodatku nagodbe se kaže da IRS prekida sve preglede poreskih prijava. * [[20. 5.]] - Vazdušna uzbuna u [[Vilnius]]u zbog drona blizu beloruske granice. * 20. 5. - Velika porota u Majamiju optužila [[Raúl Castro|Raúla Castra]] i dr. za ubistvo u obaranju dve emigrantske cesne 1996. * 20. 5. - Pojas presvete Bogorodice stigao iz svetogorskog manastira [[Vatoped]]a u Beograd, izložen je u Hramu Svetog Save do 6. juna, privukao je preko pola miliona poklonika. * [[23. 5.]] - Miting "Ti i ja, Slavija", u Beogradu, sa preko 180.000 okupljenih. Sukobi kod Pionirskog parka. Železnički saobraćaj u zemlji obustavljen ranije tokom dana. * [[24. 5.]] - Rusija gađala Ukrajinu sa 600 dronova i 90 raketa, uključujući hipersonični Orešnik, dva dana nakon što je u Starobjeljsku u Luganskoj oblasti pogođen pedagoški univerzitet, sa 21 žrtvom. * 24 - 28. 5. - Preds. Vučić u poseti Kini. * [[25. 5.]] - Objavljena papina enciklika ''Magnifica humanitas'': o očuvanju ljudske osobe u doba umjetne inteligencije. * [[26. 5.]] - Najtopliji majski dan u Engleskoj, malo preko 35 stepeni u [[Kraljevski botanički vrtovi u Kewu|vrtovima Kew]] u Londonu; toplotni val je na zapadu Evrope. U Indiji i Pakistanu ovih dana je preko 45 stepeni. * [[29. 5.]] - Prilikom ruskog napada na ukrajinske luke na Dunavu, jedan dron je pogodio zgradu u rumunskom [[Galați|Galacu]]. * [[30. 5.]] - Građanskom inicijativom je uklonjen naprednjački fasadni baner sa beogradske [[Palata Albanija|Palate Albanija]], jer su bili ugroženi ptići [[Bela čiopa|belih čiopa]]. * [[31. 5.]] - Izraelci zauzeli strateški položaj zamka Beaufort kod Nabatije u Libanu. === Jun/Juni/Lipanj === * [[1. 6.]] - Protesti u Albaniji, nazvani Flamingo revolucija - protivljenje gradnji luksuznog odmarališta kod Valone (ostrvo Sazan i laguna Narta, na inicijativu [[Jared Kushner|Jareda Kushnera]]) šire se i na Tiranu, pošto su aktivisti napadnuti od lokalnog obezbeđenja. * 2. i 9. 6. - Antiimigrantska osećanja u Ujedinjenom Kraljevstvu: objavljivanje snimka hapšenja Henryja Nowaka u [[Southampton]]u, pred smrt nakon što ga je ubo Sik, i 9-tog napad nožem na čoveka u [[Belfast]]u izazivaju proteste odn. nemire. * [[3. 6.]] - Oko 90 državljana Srbije vraćeno sa aerodroma u Tivtu, policija Crne Gore ih je ocenila kao "rizik po bezbednost". * 3. 6. - Ukrajinski dronovi pogodili naftni terminal u Sankt Peterburgu, na dan početka ekonomskog foruma, dan nakon što je u ruskim napadima poginulo 23 ljudi. * [[4. 6.]] - Pripadnik [[UNIFIL]] stariji vodnik Milovan Jovanović umro je od posledica minobacačke vatre na jugu Libana. * 4. 6. - [[Janez Janša]] je četvrti put premijer Slovenije. * [[5. 6.]] - Samit EU–Zapadni Balkan u Tivtu. * [[7. 6.]] - Vanredni izbori na Kosovu: Kurtijevo Samoopredeljenje 53/120 mandata (-4). [[Datoteka:2026-06-08 Ballroom construction and UFC arena White House Washington DC 13-23-11.jpg|mini|Borilište i gradilište kod Bele kuće]] * 7. 6. - Izbori u Armeniji: proeuropska stranka premijera [[Nikol Pašinjan|Pašinijana]] zadržava većinu. * 7. 6. - Iran ispalio rakete na Izrael, nakon dva meseca, zbog izraelskih udara na Bejrut. * [[9. 6.]] - Pošto je oboren američki [[Boeing AH-64 Apache|Apache]], dolazi do novog ciklusa udara sa Iranom. * [[10. 6.]] - Papa je blagoslovio Kulu Isusa Krista bazilike [[Sagrada Família]] u Barceloni, visine 172,5 metara. * 11. 6. - 19. 7. - [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2026.|FIFA Svjetsko prvenstvo]] u Sjevernoj Americi. ** Bosna i Hercegovina: 12. 6. 1:1 sa Kanadom; 18. 6. gubi od Švicarske 4:1; 24. 6. pobjeđen Katar 3:1 - ide dalje. ** Hrvatska: 17. 6. gubi od Engleske 4:2; 23. 6. pobjeđena Panama 1:0; 27. 6. pobjeđena Gana 2:1 - ide dalje. * [[12. 6.]] - Firma [[SpaceX]] je izašla na berzu. [[Elon Musk]] je prvi bilioner (1.000 milijardi). * [[13. 6.]] - [[New York Knicks]] prvaci NBA nakon 53 godine. * [[14. 6.]] - Objavljeno da je postignut sporazum o okončanju rata između Irana i SAD. Zbog nastavljenih dejstava u Libanu, sporazum i otvorenost Hormuskog moreuza se više puta dovode u pitanje. * 14. 6. - ''UFC Freedom 250'': borilačka priredba na Južnom travnjaku Bele kuće. * [[15. 6.]] - U Kijevu su pogođeni saborna crkva Kijevo-pečerske lavre i Filmski studio Dovženko. * [[18. 6.]] - Najveći napad na Moskvu od 2022, opet pogođena velika rafinerija u Kapotnji, na Moskvu pada crna kiša. * 18. 6. - Kriza vođstva Laburističke partije u UK: gradonačelnik Manchestera Andy Burnham je ubedljivo dobio na dopunskim izborima za parlament. * [[19. 6.]] - Više javno tužilaštvo u Beogradu sumnjiči studente da su simulirali upotrebu zvučnog topa u martu 2025. * [[20. 6.]] - Protestni skup u Novom Sadu. * [[22. 6.]] - Britanski premijer [[Keir Starmer]] objavljuje da podnosi ostavku. * ca. 24. 6. - Val toplote na zapadu Evrope. Oboren junski rekord u Engleskoj (37,3 stepena 26-tog), u Francuskoj prosečno najtoplije ikada, s temperaturama do 44,3 stepena. * [[24. 6.]] - Dva jaka potresa u [[Venezuela|Venezueli]]. * [[27. 6.]] - Naprednjački skup u Beogradu. Preds. Vučić najavljuje da će podneti ostavku. * 27. 6. - Toplota se premešta u srednju Evropu: rekordi u Nemačkoj (41,5 stepen), Češkoj (40,6), Danskoj (37). * [[28. 6.]] - Studentski skup "Sve se vidi na Vidovdan" u Kraljevu. * [[29. 6.]] - Najtopliji junski dan u Beogradu, 38,9 stepeni. * [[30. 6.]] - Preko milion nedokumentovanih migranata i tražioca azila se prijavilo za regularizaciju statusa u Španiji. * 30. 6. - Protesti protiv imigracije u Južnoj Africi. === Jul/Juli/Srpanj === [[Datoteka:DamonNolanHathaway-byPhilipRomano.jpg|mini|180px|Pred premijeru "Odiseje"]] [[Datoteka:Enzo Fernandez Pau Cubarsi Argentina v Spain 19 July 2026-208.jpg|180px|mini|Finale Svjetskog kupa]] * [[1. 7.]] - Američki diplomata Louis Chrishock je imenovan za v.d. [[Visoki predstavnik za BiH|Visokog predstavnika za BiH]], dok EU i SAD ne postignu kompromis (Rusija ga ne prihvata). * 1. 7. - [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2026.|FIFA Svjetsko prvenstvo]]: ** Bosna i Hercegovina: 1/2. 7. gubi od SAD 2:0. ** Hrvatska: 2/3. 7. gubi od Portugala 2:1. * [[2. 7.]] - U jakom napadu na Kijev gine 30 ljudi. * [[5. 7.]] - Američkom igraču Bolagunu suspendovana posledica crvenog kartona u meču sa BiH (SAD gube od Belgije 4:1). * [[6. 7.]] - Državna sahrana [[Ali Hamenei]]a (4 - 9. 7.): milioni ljudi učestvuju u pogrebnoj procesiji u Teheranu. Kovčeg je 8. 7. pronesen i iračkim gradovima Nadžaf i Kerbala. * [[8. 7.]] - Nakon razmene vatre, Trump kaže da je primirje sa Iranom "završeno". Uveče novi udari. * ca. 9. 7. - Treći talas vrućine na zapadu Evrope. * [[11. 7.]] - Povijesno nizak vodostaj [[Drava|Drave]] kod Osijeka, -173. * 11. 7. - Pisac [[Vladimir Arsenijević]] pretučen ispod Brankovog mosta; komemoracija žrtvama Srebrenice otkazana. * [[15. 7.]] - Ukrajinski predsednik Zelenski smenio ministra odbrane Mihajla Fedorova, što izaziva proteste. * [[16. 7.]] - Preds. Trump u obraćanju naciji tvrdi da su se Kinezi mešali u izbore 2020. * [[17. 7.]] - U američkoj bazi u Jordanu poginula dva američka vojnika, nastavljaju se međusobni udari. * 17. 7. - Prikazan je film "[[Odiseja (2026.)|Odiseja]]" [[Christopher Nolan|Christophera Nolana]]. * [[18. 7.]] - Ukrajinski dronovi uništili dva skladište online maloprodaje ''Wildberries'' u okolini Moskve. * [[19. 7.]] - Finale Svjetskog prvenstva: '''Španija''' - Argentina 1:0 u produžecima. Prethodnog dana, u meču za treće mesto, Francuska - Engleska 4:6. [[Datoteka:Prime Minister Andy Burnham portrait (cropped).jpg|120px|mini|[[Andy Burnham]]]] * [[20. 7.]] - [[Andy Burnham]] je novi britanski premijer, sedmi od 2016. * 20. 7. - Nikaragvanski predsednik [[Daniel Ortega]] kaže da u zemlji više neće biti izbora. * [[23. 7.]] - Nafta je prelazila 100 dolara, nakon što su jemenski Husi gađali dva tankera u Crvenom moru. * [[24. 7.]] - Pošto su istekle carine uvedene u februaru, preds. Trump je uveo nove od 10% ili 12.5% za niz zemalja, uključujući EU, po klauzuli o prinudnom radu. * 24/25. 7. - Pauzirani američki napadi na Iran - nastavljaju se 29-tog, nakon iranskog pokušaja protiv Jordana. * [[25. 7.]] - Petoro planinara iz Bosne i Hercegovine stradalo na [[Elbrus]]u. * 25. 7. - Omladinski pokret "bubašvaba/žohara" u Indiji: ministar obrazovanja je dao ostavku nakon desetak dana protesta zbog skandala sa procurivanjem ispita. * ca. 2x. 7. - Veliki požari na zapadu Evrope: 50.000 ha u Ávili, zapadno od Madrida, najveći ikad u Španiji; preko 42.000 ha zapadno od [[Bordeaux]]a u Francuskoj, evakuirano je 220.000 ljudi. Još jedan talas vrućine.<ref>[https://www.theguardian.com/world/2026/jul/27/france-and-spain-race-to-contain-huge-wildfires-before-fresh-heatwave-begins France and Spain race to contain huge wildfires before fresh heatwave begins] theguardian.com Mon 27 Jul 2026</ref> * [[26. 7.]] - [[Tadej Pogačar]] je osvojio peti [[Tour de France]]. * [[28. 7.]] - Predložena ''FIFA Forward Enterprise'', komercijalna filijala [[FIFA]]-e koja bi privatnim investitorima omogućila udeo u organizovanju takmičenja - izaziva dosta protesta, tako da se odustaje. * [[30. 7.]] - Možda 60.000 ljudi ilegalno ulaze iz Maroka u španjolsku [[Ceuta|Ceutu]], sutradan se polovica vraća, ubrzo skoro svi. * [[31. 7.]] - Objavljene analize pokazuju da je otpad zakopan u [[Gospić]]u opasan - 33.000 tona. * jul - Najtopliji jun-jul na zapadu Evrope. Najtopliji jul u svetskim morima. Najtopliji mesec ikada u SAD. === Avgust/August/Kolovoz === * jul/avgust - Vrućina u regionu, Dunav i druge reke historijski niske. Centar za razminiranje Srbije tokom meseca uklanja nemačka plovila [[Operacija Dunavski vilenjak|potopljena 1944]].<ref>[https://klima101.rs/dunav-nizak-vodostaj-ratni-brodovi-motocikl-rimski-most-mamuti/ U toku je izvlačenje potopljene nemačke flote kod Prahova: Šta je sve izronilo iz presahlog Dunava?]. klima101.rs 14/08/2026</ref> * [[2. 8.]] - U Južnoj Koreji izmereno rekordnih 42,5°C. * [[5. 8.]] - Požar u [[Deliblatska peščara|Deliblatskoj peščari]], zahviće preko 1.500 ha. Požar je i na [[Stolovi]]ma kod Kraljeva. * ca. 6. 8. - Rekordne temperature u Austriji, Slovačkoj i Mađarskoj, ca. 41-42°C. * [[7. 8.]] - U Mecci potpisan obrambeni pakt između [[Turska|Turske]], [[Saudijska Arabija|Saudijske Arabije]] i [[Pakistan]]a. * [[8. 8.]] - [[Volodimir Zelenskij]] u poseti Beogradu. * [[10. 8.]] - Zemljotres u kolumbijskom departmanu [[Chocó (departman)|Chocó]]. * [[12. 8.]] - Totalno [[pomračenje Sunca]] na zapadu Evrope.<ref>[http://eclipse.gsfc.nasa.gov/SEsearch/SEsearchmap.php?Ecl=20260812 Total Solar Eclipse of 2026 August 12] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320164625/http://eclipse.gsfc.nasa.gov/SEsearch/SEsearchmap.php?Ecl=20260812 |date=2015-03-20 }}, ''NASA''</ref> * [[13. 8.]] - Peti talas vrućine na zapadu Evrope. * [[14. 8.]] - Požar u [[Omiš]]u, stradala je jedna osoba. [[Datoteka:Пожар Делиблатска пешчара, ситуација 23.08.2026.png|160px|mini|Požar u Deliblatskoj peščari, stanje 23. 8.]] * 15/16. 8. - Zapaljen automobil tužioca u [[Valjevo|Valjevu]], građani i studenti se okupljaju sledeće večeri. * [[16. 8.]] - Poljski autobus, na povratku iz Međugorja, sleteo s puta u Mađarskoj - 12 mrtvih. * 16. 8. - Prosvjed u [[Gospić]]u zbog ilegalnog odlaganja otpada. * [[17. 8.]] - Rekordni niz: 23. uzastopni tropski dan u Beogradu<ref>[https://klima101.rs/rekord-tropskih-dana-beograd/ U Beogradu je oboren rekord: Ovo je sada najduži niz uzastopnih dana sa temperaturom preko 30 °C]. klima101.rs 17/08/2026</ref> (od 30. 7. do 7. 8. devet dana od 35 i više stepeni, do 38<ref>[https://www.accuweather.com/sr/rs/belgrade/298198/august-weather/298198 Beograd, Srbija Mesečna prognoza | AccuWeather]</ref>). Novi tropski dani već od 19-tog. ** Zagreb ≥ 30 stupnjeva od 27. 7. (4 - 6. 8. 38 st.). Sarajevo ≥ 30 stupnjeva 29. 7. do 17. 8. i od 19. 7. * [[19. 8.]] - Nacionalni dug SAD prešao 40.000 milijardi dolara, oko 123% GDP.<ref>[https://www.theguardian.com/business/2026/aug/20/us-national-debt-republicans ‘Starve the beast’? The $40tn cost of Republicans’ false promises to cut spending]. theguardian.com Thu 20 Aug 2026</ref> * [[20. 8.]] - Objavljeno da se Demokratska autonomna administracija severne i istočne Sirije (ranije poznata i kao [[Sirijski Kurdistan]]) u potpunosti integrisala u [[Sirija|sirijsku]] državu. * 20 - 21. 8. - Izvanredna sjednica Sabora zbog otpada u Gospiću. * [[21. 8.]] - Dronovi pogađaju šoping centar u [[Krivi Rog|Krivom Rogu]], 16 mrtvih. * 21. 8. - Nastavlja se požar u Deliblatskoj peščari: nakon ruskog aviona, Srbija prihvata i pomoć iz EU. * 21. 8. - Trgovački pregovori između SAD i Kanade prekinuti bez dogovora, uvode se nove carine (Trump 27. 8. potpisao naređenje da se [[jezero Ontario]] promeni u jezero Amerika). [[Datoteka:Mudslide at Gyirong Port 2 (screenshot).png|mini|Bujica na graničnom prelazu Kine i Nepala]] * [[26. 8.]] - Razorna bujična poplava na granici Nepala i Kine, s velikim brojem poginulih. * [[28. 8.]] - Umro je kralj [[Harald V od Norveške]], nasljeđuje ga sin [[Haakon VIII od Norveške|Haakon VIII]]. * [[29. 8.]] - Dron pogodio skladište kod Buče u Ukrajini - u eksplozijama gine 38 ljudi. * 29. 8. - Referendum o nastavku pregovora o članstvu [[Island]]a u EU: odbijeno sa 52,8%. * 29. 8. - [[Filip Hrgović]] osvaja u Londonu IBF titulu u teškoj kategoriji, pobedom nad Mosesom Itaumom. * [[30. 8.]] - Lansiranje Svemirskog teleskopa Nancy Grace Roman, za osmatranje u spektru od plave do infracrvene. === Septembar/Rujan === == Predviđeni događaji == * 18 - 20. 9. - Izbori u Rusiji. * [[4. 10.]] - Izbori u BiH. * 4. 10. - Izbori u Brazilu. * [[19. 10.]] - Referendum sa 10 pitanja u kanadskoj provinciji [[Alberta]], među kojima i da li treba raspisati referendum o nezavisnosti. * [[27. 10.]] - Izbori u Izraelu. * [[3. 11.]] - Izbori na sredini mandata u SAD. * [[14. 11.]] - Prva Pesma Evrovizije Azija. * 19. 11. - Najavljena igra ''[[Grand Theft Auto VI]]''. === Nepoznati datumi === * jesen? - Vanredni izbori u Srbiji? == Rođenja == == Smrti == {{glavni članak|:Kategorija:Umrli 2026.}} === Januar/Siječanj === * [[1. 1.]] - [[Nexhat Daci]], kosovski političar, akademik ANUK (* [[1944]]) * [[2. 1.]] - [[Dejan Đurović]], glumac, spiker, voditelj (* [[1938]]) * [[5. 1.]] - [[Aldrich Ames]], špijun (* [[1941]]) * [[10. 1.]] - [[Erich von Däniken]], ufolog (* [[1935]]) * [[19. 1.]] - [[Valentino Garavani|Valentino]], modni kreator (* [[1932]]) * 19. 1. - [[Senka Veletanlić]], pevačica, glumica (* [[1936]]) * [[20. 1.]] - [[Beti Đorđević]], pevačica (* [[1946]]) * [[23. 1.]] - [[Dalibor Brun]], pjevač (* 1944) * [[30. 1.]] - [[Catherine O'Hara]], glumica (* [[1954]]) === Februar/Veljača === * [[3. 2.]] - [[Saif al-Islam Gaddafi]], libijski političar (* [[1972]]) * [[6. 2.]] - [[Miro Vuksanović]], književnik, akademik SANU (* [[1944]]) * [[7. 2.]] - [[Gordana Marić]], glumica, profesorka FDU (* * [[13. 2.]] - [[Ljiljana Pavić]], scenaristkinja (* [[1938]]) * 13. 2. - [[Tatjana Ječmenica]], teniserka, trener, selektor (* [[1978]]) * [[15. 2.]] - [[Robert Duvall]], glumac (* [[1931]]) * [[17. 2.]] - [[Jesse Jackson]], aktivist za ljudska prava (* [[1941]]) * [[18. 2.]] - [[Borislav Paravac]], bivši član Predsjedništva BiH (* [[1943]]) * 18. 2. - Ljiljana Zelen Karadžić (* [[1945]]) * [[20. 2.]] - [[Mirjana Kapetanović]], bh. književnica i novinarka (* [[1959]]) * [[21. 2.]] - [[Vladislav Jovanović]]. srpski diplomata (* [[1933]]) * 21. 2. - [[Dan Simmons]], književnik (* [[1948]]) * [[23. 2.]] - [[Dragoljub Dimitrijević]], vajar, profesor FPU (* [[1950]]) * [[25. 2.]] - [[Antonio Tejero]], neuspeli španski pučista (* [[1932]]) * [[27. 2.]] - [[Neil Sedaka]], kantautor, pijanist (* [[1939]]) * [[28. 2.]] - [[Ali Hamenei]], Vrhovni lider Irana (* [[1939]]) === Mart/Ožujak === * [[8. 3.]] - [[B. Wongar]] (Sreten Božić), književnik (* 1932) * 8. 3. - [[Vladimir Rakočević]], matematičar, akademik SANU (* [[1953]]) * [[14. 3.]] - [[Jürgen Habermas]], filozof, socijalni teoretičar (* [[1929]]) * [[17. 3.]] - [[Patrijarh gruzijski Ilija II]] (* [[1933]]) * 17. 3. - [[Ali Laridžani]], iranski političar (* [[1958]]) * [[19. 3.]] - [[Chuck Norris]], glumac, majstor borilačkih vještina (* [[1940]]) * 19. 3. - [[Umberto Bossi]], talijanski političar (* [[1941]]) * [[20. 3.]] - [[Robert Mueller]], bivši šef FBI, specijalni istražilac (* [[1944]]) * 20. 3. - [[Božo Koprivica]], književnik, dramaturg (* [[1950]]) * [[22. 3.]] - [[Lionel Jospin]], bivši francuski premijer (* [[1937]]) * 22. 3. - [[Hermann Huppen]], stripotvorac (* [[1938]]) * 22. 3. - [[Radoje Čupić]], glumac (* [[1958]]) * [[26. 3.]] - [[James Tolkan]], glumac (* [[1931]]) * [[30. 3.]] - [[Carlos Westendorp]], španjolski diplomat, bivši VP u BiH (* [[1937]]) === April/Travanj === * [[5. 4.]] - [[Vlatko Cvrtila]], profesor, gepolitički analitičar (* [[1965]]) * [[6. 4.]] - [[Christian Schwarz-Schilling]], njemački diplomat, bivši VP u BiH (* [[1930]]) * [[8. 4.]] - [[Duško Vujošević]], košarkaški trener (* [[1959]]) * [[9. 4.]] - [[Afrika Bambaataa]], pionir hip-hopa (* [[1957]]) * [[23. 4.]] - [[Rexhep Qosja]], književnik (* [[1936]]) === Maj/Svibanj === * [[1. 5.]] - [[Alex Zanardi]], vozač F1, paraolimpijac (* [[1966]]) * [[6. 5.]] - [[Ted Turner]], osnivač CNN (* [[1938]]) * 6. 5. - [[Vladimir Cvetković]], košarkaš, funkcioner FK Crvena Zvezda (* [[1941]]) * 6. 5. - [[Rajko Kasagić]], bivši premijer RS (* [[1942]]) * [[16. 5.]] - [[Predrag Koraksić]] Corax, karikaturista (* [[1933]]) * 16. 5. - [[Félicien Kabuga]], finansijer genocida u Ruandi (* [[1933]]) * [[21. 5.]] - [[Julienne Bušić]], otmičarka (* [[1948]]) * 21. 5. - [[Kyle Busch]], vozač NASCAR (* [[1985]]) * [[22. 5.]] - [[Dick Parry]], saksofonist ''Pink Floyd''-a (* [[1942]]) * [[25. 5.]] - [[Sonny Rollins]], džez saksofonista (* [[1930]]) * [[26. 5.]] - [[Dragoljub Mićunović]], filozof, srpski političar iz DS, DC (* [[1930]]) === Jun/Juni/Lipanj === * 4. 6 - [[Anthony Head]], glumac (* [[1954]]) * 4. 6 - [[Merdžane Satrapi]], autorica (* [[1969]]) * [[11. 6.]] - [[David Hockney]], umetnik (* [[1937]]) * [[20. 6.]] - [[Slavenka Drakulić]], književnica i publicistkinja (* [[1949]]) * [[22. 6.]] - [[Alan Greenspan]], bivši predsednik Federalne rezerve (* [[1926]]) * 22. 6. - [[Edin Numankadić]], likovni umjetnik (* [[1948]]) === Jul/Juli/Srpanj === * [[3. 7.]] - [[Zrinko Ogresta]], scenarist i redatelj (* [[1958]]) * [[8. 7.]] - [[Bonnie Tyler]], pjevačica (* [[1951]]) * [[10. 7.]] - [[Đorđe Kadijević]], reditelj, scenarista (* [[1933]]) * [[11. 7.]] - [[Lindsey Graham]], američki političar (* [[1955]]) * [[13. 7.]] - [[Sam Neill]], glumac (* [[1947) * [[20. 7.]] - [[Kevin Keegan]], fudbaler i trener (* [[1951]]) * [[21. 7.]] - [[Olivera Katarina]], glumica i pevačica (* [[1940]]) * 21. 7. - [[Damir Šaban]], glumac (* [[1958]]) * [[30. 7.]] - [[Milivoj Puhlovski]], redatelj i scenarist (* [[1947]]) * [[31. 7.]] - [[Franco Baresi]], fudbaler, trener (* [[1960]]) === Avgust/August/Kolovoz === * [[8. 8.]] - [[Ivo Šlaus]], fizičar, član HAZU (* [[1931]]) * [[12. 8.]] - [[Zhu Rongji]], bivši kineski premijer (* [[1928]]) * [[15. 8.]] - [[Milena Zupančič]], glumica (* [[1946]]) * [[16. 8.]] - [[Hayden Panettiere]], glumica (* [[1989]]) * [[18. 8.]] - [[Vedrana Rudan]], književnica, novinarka (* [[1949]]) * [[25. 8.]] - [[Dolly Parton]], country muzičarka (* [[1946]]) * 25. 8. - [[Tim Curry]], glumac (* [[1946]]) * [[27. 8.]] - [[Ratko Mladić]], komandant VRS, osuđenik za ratne zločine (* [[1942]]) * [[28. 8.]] - [[Harald V od Norveške]] (* [[1937]]) == Nobelove nagrade == === Veze === [[Godišnji kalendar]] == Reference == {{izvori}} {{Commonscat}} [[Kategorija:2026.| ]] jb4nie69od03e3lft4u4tgqzejci1hk 42682294 42682289 2026-08-31T20:12:06Z Alekol 2231 /* Smrti */ 42682294 wikitext text/x-wiki {{Godina nav|2026}} {{otheruses}} {{Godina u drugim kalendarima|2026}} Godina '''2026''' (MMXXVI) je [[redovna godina koja počinje u četvrtak]]. * UN-ova Međunarodna godina: pašnjaka i stočara; volontera za održivi razvoj; zemljoradnica. * Nove godine: 火马 [[Kineska nova godina|kineska]] 17. 2.; ☪ islamska 16. 6.; ✡ [[Roš Hašana]] 11/12. 9. * Uskrs: ✝ zapadni 5. 4.; 🞣 istočni 12. 4. * Bajram: Ramazanski 20. 3.; Kurban 27. 5. == Događaji == === Januar/Siječanj === * [[1. 1.]] - Bugarska je 21. članica [[eurozona|eurozone]], 1,95583 [[bugarski lev|leva]] za euro. * 1. 1. - Požar u baru u [[Crans-Montana|Crans-Montani]], stradalo je 40 ljudi. * 1. 1. - Demokratski socijalista [[Zohran Mamdani]] je gradonačelnik [[New York]]a. * [[2. 1.]] - Šesti dan protesta u Iranu, iniciranih ekonomskom krizom. [[Donald Trump|Trump]] izjavljuje da će intervenisati ako demonstranti budu ubijani. * 2. 1. - [[Ciudad de la Paz (Ekvatorska Gvineja)|Ciudad de la Paz]] je novi glavni grad [[Ekvatorska Gvineja|Ekvatorske Gvineje]], u kontinentalnom delu zemlje, umesto [[Malabo]]a na ostrvu [[Bioko]]. * 2 - 4. 1. - Jemenski građanski rat: jemenska vlada je uz saudijsku pomoć povratila teritorije izgubljene u ofanzivi Južnog prijelaznog vijeća prošlog mjeseca (muhafaze [[Hadramaut (muhafaza)|Hadramaut]] i [[Al-Mahra (muhafaza)|Al-Mahra]]). Na otoku [[Sokotra]] su blokirani turisti. [[Datoteka:Nicolas Maduro on board the USS Iwo Jima (cropped).jpg|120px|mini|lijevo|[[Nicolás Maduro|Maduro]]]] * [[3. 1.]] - Operacija ''Absolute Resolve'': američki udari u [[Venecuela|Venecueli]] i hvatanje predsednika [[Nicolás Maduro|Nicolása Madura]] i njegove supruge po optužbi za trgovinu narkoticima. Trump izjavljuje da će SAD upravljati zemljom do tranzicije, najavljuje dolazak američkih naftnih kompanija. V.d. predsednika je [[Delcy Rodríguez]]. * [[6. 1.]] - Grenlandska kriza: lideri nekoliko evropskih zemalja reafirmiraju podršku Danskoj i [[Grenland]]u povodom novih američkih potraživanja. * 6. 1. - Kontroverza oko chatbota [[Grok]] koji generira seksualizirane slike žena i djevojčica. * 6 - 10. 1. - Sukob između sirijske prelazne vlade i kurdskih Sirijskih demokratskih snaga u [[Alep]]u - po sporazumu o primirju, SDF napušta grad. Vlada zatim preduzima ofanzivu 13-tog. * [[7. 1.]] - Snage međunarodno priznate jemenske vlade ulaze u [[Aden]]. * [[8. 1.]] - Pojačanje protesta u Iranu, praćeno gašenjem interneta i oružanim suzbijanjem - stradale su hiljade demonstranata. * 8. 1. - Rat u Ukrajini: hipersonična balistička raketa [[Orešnik]] je uveče upotrebljena protiv [[Lavov]]a. * [[14. 1.]] - Zlato je ove sedmice prelazilo 4.600 dolara za uncu, vrhunac 4.638. * [[17. 1.]] - Trump objavljuje da uvodi dodatne carine za osam evropskih zemalja koje učestvuju u vojnoj vežbi ''Arctic Endurance'' i protive se američkom zauzeću Grenlanda (u Davosu 21-og ih otkazuje, kaže da neće primenjivati silu i da je postigao okvirni sporazum sa gen. sek. NATO-a). * 17. 1. - U Paragvaju je potpisan sporazum o slobodnoj trgovini između [[EU]] i [[Mercosur]] (potrebna je ratifikacija). * 17. 1. - Na snazi je sporazum UN o zaštiti oceana (kolokvijalno ''High Seas Treaty''), za očuvanje i održivo korištenje morske bioraznolikosti izvan nacionalne jurisdikcije. * [[20. 1.]] - U Zagrebu prikazan film "[[Svadba (2026.)|Svadba]]" - najgledaniji hrvatski film. * 20. 1. - Politička kriza u Bugarskoj (traje od 2021): predsednik [[Rumen Radev]] je podneo ostavku; potpredsednica [[Ilijana Jotova]] postaje prva žena predsednik 23-ćeg. * [[21. 1.]] - Blokada Filozofskog fakulteta u Novom Sadu zbog otkaza prof. Jeleni Kleut - policija je izbacila iz zgrade studente, profesore i građane. * [[22. 1.]] - Trump i predstavnici nekoliko zemalja su u Davosu potpisali povelju [[Odbor mira|Odbora mira]] (''Board of Peace''), koji je u novembru pomenut u rezoluciji SB UN 2803 kao prelazno upravno i nadzorno telo za Gazu. * 22. 1. - SAD su napustile [[Svjetska zdravstvena organizacija|Svjetsku zdravstvenu organizaciju]]. * [[23. 1.]] - Američki organ je produžio licencu Naftnoj industriji Srbije do 20. februara (mađarski MOL je objavio 19-tog da će preuzeti NIS od Gaspromnjefta). * [[24. 1.]] - Kriza u [[Minneapolis, Minnesota|Minneapolisu]]: nakon Renée Good 7-og, agenti ICE (Sprovođenje imigracije i carina) ubili su i Alexa Prettija. * 10 - [[25. 1.]] - Evropsko prvenstvo u vaterpolu, Beograd: Srbija 1, Hrvatska 6, Crna Gora 7. U all-star timu su [[Milan Glušac]], [[Dušan Mandić]] i [[Strahinja Rašović]]. * [[26. 1.]] - Talačka kriza u Gazi: Izraelci su našli telo poslednjeg taoca. * [[27. 1.]] - Samit EU-Indija u New Delhiju: postignut je sporazum o slobodnoj trgovini (potrebna ratifikacija). * 27. 1. - [[Južni Sudan]]: vladine snage, preds. [[Salva Kiir Mayardit|Salve Kiira]], pokrenule ofanzivu u državi Jonglei kako bi povratile pozicije koje su prošlog meseca zauzele opozicione snage zatvorenog bivšeg potpredsednika [[Riek Machar|Rieka Machara]]. * [[28. 1.]] - Urušavanje rudnika [[koltan]]a Rubaya na istoku DR Kongo: stradalo je preko 400 ljudi. * 28. 1.]] - [[Sarah Mullally]] je prva žena [[nadbiskup Canterburyja]]. * [[29. 1.]] - U [[Konjuh (Kruševac)|Konjuhu]] kod Kruševca zaplenjeno pet tona marihuane. * 29. 1. - Trump je potpisao izvršno naređenje o carini za zemlje koje snabdevaju [[Kuba|Kubu]] naftom; Meksiko je još pre dva dana otkazao isporuku - na Kubi se zaoštrava energetska kriza. * [[30. 1.]] - Predsednik Vučić je potpisao paket od pet izmena i dopuna pravosudnih zakona, tzv. Mrdićeve zakone. [[Datoteka:EFTA00001815 - Stone-walled driveway leads to a luxurious villa with palm trees and a coastal view featuring a black utility vehicle parked on the concrete pad.jpg|mini|Na "Epsteinovom otoku" 2019. ([[Little Saint James]], [[Američki Djevičanski Otoci]])]] * 30. 1. - Ministarstvo pravde SAD je objavilo 3,5 miliona dokumenata u vezi [[Jeffrey Epstein|Jeffreya Epsteina]]; novi fokus na bivšeg princa Andrewa i britanskog političara Petera Mandelsona. * 30. 1. - Nakon što je dostigla 5.500 dolara za uncu, cena zlata pada 9%, najviše od 1983. === Februar/Veljača === * 15. 1. - [[1. 2.]] - [[EHF Euro 2026.]] (Danska, Švedska Norveška): Danska 1, Hrvatska 3, Srbija 19, Crna Gora 23. U all-star timu je [[Mario Šoštarić]]. Doček rukometaša u Zagrebu 2-og je organizirala Vlada RH. * [[3. 2.]] - Islamisti ubili 160-200 ljudi u dva sela u zapadnoj nigerijskoj državi Kwara. * [[5. 2.]] - Istekao ugovor [[Novi START]] o redukciji nuklearnog naoružanja iz 2010. (Rusija je suspendovala učešće 2023). * 5. 2. - U Makedoniji je počela akcija u kojoj je zaplenjeno 40 tona marihuane. * [[6. 2.]] - [[Dow Jones Industrial Average|Dow Jones IA]] je prvi put prešao 50.000. * 6 - 22. 2. - Zimske olimpijske igre u [[Milano|Milanu]] i [[Cortina d'Ampezzo|Cortini d'Ampezzo]]. * [[8. 2.]] - Izbori za predsjednika Republike Srpske (od novembra): nakon ponavljanja glasanja na 136 biračkih mjesta, potvrđena je pobjeda [[Siniša Karan|Siniše Karana]] iz SNSD (inauguracija 17-og). * 8. 2. - Vanredni izbori u [[Japan]]u: [[Liberalna demokratska partija (Japan)|LDP]] premijerke [[Sanae Takaichi]] dobija dvotrećinsku većinu. * 8. 2. - [[Super Bowl]] LX u [[Santa Clara, California|Santa Clari]]: [[Seattle Seahawks]] - [[New England Patriots]] 29:13; u poluvremenu je nastupio portorikanski reper [[Bad Bunny]]. * [[12. 2.]] - Trump opozvao klasifikaciju gasova staklene bašte kao pretnje javnom zdravlju iz 2009, kao i standarde za emisije iz vozila. * 12. 2. - [[Vještačka inteligencija]]: kineska kompanija [[ByteDance]] objavila aplikaciju ''Seedance 2.0'' za generiranje videa - hollywoodski studiji prete tužbom za povredu intelektualnih prava. * [[19. 2.]] - Bivši princ Andrew je bio pritvoren zbog prestupa na javnoj funkciji. * 19. 2. - Bivši južnokorejski predsednik Yoon Suk Yeol osuđen na doživotnu kaznu za pobunu kada je proglasio ratno stanje u decembru 2024. * [[20. 2.]] - Vrhovni sud SAD presudio da predsednik nema pravo da uvodi carine prema zakonu iz 1977 (carine od 2. 4. 2025). Trump sutradan objavljuje globalne carine od 10% po zakonu iz 1962, što ubrzo povećava na 15%. * [[22. 2.]] - Fatalno ranjen ''El Mencho'', lider meksičkog narko-kartela Jalisco Nova Generacija - njegovi ljudi izvode više paljevinskih napada, blokada puteva i sukoba sa vlastima. * [[26. 2.]] - Eskalacija u Konfliktu Pakistana i Afganistana: afganski Talibani napadaju pakistanske položaje (nakon pakistanskih udara od 21-og), Pakistan kaže da je u punom ratu sa Afganistanom. * [[27. 2.]] - MUP objavio da je Hrvatska očišćena od mina. * [[28. 2.]] - Počinje Operacija Lav koji riče/Epska furija, izraelsko-američki udari na Iran sa željom promene režima. ** Ubijen je Vrhovni lider [[Ali Hamenei]] sa još nekoliko vojnih čelnika. Pogođena je škola za devojčice u Minabu na jugu zemlje, iranski mediji izveštavaju o 165 mrtvih. ** Iran uzvraća na Izrael i ciljeve u Persijskom zalivu. === Mart/Ožujak === [[Datoteka:Op epic fury timeline 100hrs - pentagon - mar4 - straight.jpg|mini|Prvih 100 sati rata u Zalivu]] * [[1. 3.]] - Dron pogodio britansku bazu Akrotiri na Kipru. * 1. 3. - Masakru u Abiemnomu na severu [[Južni Sudan|Južnog Sudana]]: omladinci, moguće [[Nuer]]i, napali su [[Dinka (narod)|Dinke]], ubijeno je najmanje 169 ljudi. * [[2. 3.]] - Obnovljen sukob između [[Hezbolah]]a i Izraela. Evakuacije sa juga Libana, gađanje meta na jugu Bejruta. * [[3. 3.]] - Još jedan odron u rudnicima [[koltan]]a Rubaya u prov. [[Nord-Kivu|Severni Kivu]], [[DR Kongo]], sa preko 200 mrtvih (u januaru je stradalo preko 400 ljudi). * [[4. 3.]] - Iranska fregata IRIS Dena je torpedovana blizu Šri Lanke. * [[5. 3.]] - Izbori u [[Nepal]]u, prvi od protesta Gen Z prošlog septembra: skoro dvotrećinska većina za Nacionalnu nezavisnu partiju, repera i gradonačelnika Katmandua [[Balen Shah]]a. * [[6. 3.]] - Kosovska predsednica [[Vjosa Osmani]] raspustila skupštinu dan nakon neuspelog biranja novog predsednika; "[[Samoopredeljenje (politička stranka)|Samoopredeljenje]]" se obraća Ustavnom sudu. * 7/[[8. 3.]] - Pogođeni rezervoari nafte kod Teherana, grad je obavijen dimom, pada crna kiša. Za novog Vrhovnog lidera Irana je izabran sin prethodnog, [[Mojtaba Khamenei]]. * [[9. 3.]] - Cena nafte prelazi 100 dolara po barelu, prvi put od 2022. Promet [[Hormuški tjesnac|Hormuškim tjesnacom]] je znatno otežan. * [[13. 3.]] - Gađane su vojne mete na iranskom ostrvu i naftnom terminalu [[Hark]]. * [[15. 3.]] - [[98. dodjela Oscara]]: najbolji film je ''[[One Battle After Another]]'', ukupno šest nagrada od 13 nominacija, uključujući novu kategoriju za [[kasting]]; ''[[Sinners (film iz 2025.)|Sinners]]'', četiri od rekordnih 16; ''[[Frankenstein (film iz 2025.)|Frankenstein]]'' tri od devet; ''[[KPop Demon Hunters]]'' dve od dve; ''[[Sentimental Value]]'' jedna, međunarodna, od devet; ''[[Hamnet (film)|Hamnet]]'' jedna od osam; ''[[Marty Supreme]]'' ništa od devet. * [[16. 3.]] - U pakistanskom udaru je pogođena bolnica, centar za rehabilitaciju narkomana, u Kabulu - lokalni izvori tvrde da ima na stotine mrtvih. * 16. 3. - Započete su izraelske kopnene operacije na jugu Libana - narednih dana se ruše mostovi na reci [[Litani]]. * 16. 3. - Nestanak struje na celoj Kubi (i opet 21-og). * [[17. 3.]] - U izraelskim napadima u Teheranu, ubijeni su tajnik Vrhovnog vijeća nacionalne sigurnosti [[Ali Laridžani]] i komandant Basidža, paravojne dragovoljačke milicije u okviru Revolucionarne garde, Golamreza Solejmani (sljedeće noći i ministar obavještajnih dijela Esmail Hatib). * [[18. 3.]] - Prvi, izraelski, napad na iransku hidrokarbonsku proizvodnju: najveće gasno polje, Južni Pars, koje deli sa [[Katar]]om. Iran odgovara udarom i velikom štetom na katarskom kompleks Ras Laffan za likvefakciju gasa. Ovo povlači obustavu rada kompanije QAFCO, koja proizvodi 14% svetske [[Urea|uree]].<ref>[https://www.theguardian.com/world/2026/apr/03/visual-guide-gulf-fertiliser-blockade ‘Food security timebomb’: a visual guide to the Gulf fertiliser blockade]. theguardian.com 3 Apr 2026</ref> * [[20. 3.]] - Iranci su ispalili dve rakete prema bazi Diego Garcia u sredini Indijskog okeana - jedna se raspala, druga presretnuta. * 20 - 22. 3. - Svetsko prvenstvo u dvoranskoj atletici, [[Toruń]]: srebro za [[Angelina Topić|Angelinu Topić]] u skoku u vis. * [[21. 3.]] - Nakon što je u Iranu gađano nuklearno postrojenje Natanz, iranske rakete pogađaju izraelska mesta Arad i [[Dimona]], nedaleko od nuklearnog centra. * [[22. 3.]] - Parlamentarni izbori u Sloveniji: vladajuće [[Gibanje Svoboda]] je opalo, ali je jedan mandat ispred Janšine [[Slovenska demokratska stranka|SDS]]. * 22. 3. - Lokalni izbori u Francuskoj, drugi krug. Socijalisti zadržali Pariz. * [[24. 3.]] - Potpisan ugovor o slobodnoj trgovini između EU i Australije. * 25 - 26. 3. - Sud u Novom Meksiku odredio 375 milona dolara globe Meti (Facebook i Instagram) jer je omogućila seksualnu eksploataciju dece; sutradan u Los Angelesu sud nalazi da su Meta i YouTube stvorili adiktivne proizvode koji štete mladim korisnicima. * [[26. 3.]] - Nevrijeme u Hrvatskoj. * 26. 3. - Uveče, studentkinja pala sa petog sprata Filozofskog fakulteta u Beogradu. * [[28. 3.]] - Jemenski Husi su ispalili prvu raketu prema Izraelu tokom Iranskog rata. * [[29. 3.]] - Lokalni izbori u 10 opština Srbije (Aranđelovac, Bajina Bašta, Bor, Kladovo, Knjaževac, Kula, Lučani, Majdanpek, Sevojno, Smederevska Palanka). Bilo je nasilja, [[Srpska napredna stranka|naprednjaci]] uglavnom pobeđuju, sa smanjenom podrškom. * [[31. 3.]] - BiH pobijedila Italiju na penale i plasirala se na Svjetsko prvenstvo; Italija nije uspjela treći put zaredom. === April/Travanj === [[Datoteka:Orion POV- Destination and Home (art002e009567).jpg|mini|[[Artemis II]]: brod Orion, Mĕsec i Zemlja]] * [[1. 4.]] - [[10. 4.]] - NASA-ina misija [[Artemis II]], sa posadom oko Meseca, prva iznad niske orbite od 1972; 6/7. 4. su obišli oko Meseca, na rekordnoj udaljenosti od 406.771 km od Zemlje. * [[3. 4.]] - U Iranu je oboren američki [[McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle|F-15E]]: pilot je ubrzo spasen a oficir za oružne sisteme 5-tog (prilikom spašavanja Amerikanci uništili dva svoja aviona [[Lockheed C-130 Hercules|C-130]] i dva mala helikoptera [[MD Helicopters MH-6 Little Bird|MH-6]]). Oboren i [[Fairchild Republic A-10 Thunderbolt II|A-10]] kod Hormuškog tjesnaca. * [[5. 4.]] - Objavljeno da je blizu [[Kanjiža|Kanjiže]] pronađen eksploziv kod gasovoda koji vodi prema Mađarskoj. * [[7. 4.]] - Trump: "jedna civilizacija će umreti večeras" ako Iran ne prihvati sporazum. Sledeće noći je dogovoreno primirje na dva tjedna i otvaranje Tjesnaca. * [[8. 4.]] - Izrael smatra da Liban nije obuhvaćen primirjem, u jakim udarcima na Bejrut je stradalo preko 200 ljudi. Iran zatvara Tjesnac i gađa zaljevske zemlje. * [[12. 4.]] - Bez rezultata u pregovorima SAD-Iran u Islamabadu; Trump objavljuje blokadu Hormuškog tjesnaca. [[Datoteka:Bastion of Hungarian Freedom 2026 (44).jpg|mini|Budimpešta 2026.]] * 12. 4. - Parlamentarni izbori u Mađarskoj: partija ''Tisza'' [[Péter Magyar|Pétera Magyara]] pobjeđuje sa dvotrećinskom većinom zastupnika; [[Viktor Orbán|Orbán]] i [[Fidesz]] su proveli četiri mandata i 16 godina na vlasti. * [[13. 4.]] - SAD uvele pomorsku blokadu Irana. * [[16. 4.]] - Prvi ukrajinski napad na rafineriju i naftni terminal u [[Tuapse]]u, na crnomorskoj ruskoj obali - još tri talasa do 2. maja izazivaju veliku materijalnu i ekološku štetu. * [[17. 4.]] - Iran otvara Tjesnac tijekom lebanonskog primirja, ali ga zatvara već sutradan zbog nastavljene američke blokade. * [[19. 4.]] - Izbori u Bugarskoj, osmi za pet godina: Progresivna Bugarska bivšeg predsednika [[Rumen Radev|Radeva]] dobija apsolutnu većinu mandata. * [[23. 4.]] - Deblokirana pomoć EU od 90 milijardi eura za Ukrajinu. * [[25. 4.]] - [[Rat u Maliju]] i [[Rat u Sahelu]]: koordinirani napadi džihadista iz JNIM i [[Azavad|tuareških pobunjenika]] u više gradova [[Mali]]ja. * 25. 4. - Čovek je pucao blizu Večere dopisnika iz Bele kuće, kojoj su prisustvovali i čelnici SAD. * [[26. 4.]] - [[Sabastian Sawe]] je istrčao Londonski maraton za manje od dva sata. * [[28. 4.]] - RH i BiH potpisali u Dubrovniku sporazum o gradnji plinovoda [[Južna interkonekcija]]. * 28. 4. - Kosovski parlament ne uspeva izabrati novog predsednika - raspušten je, izbori će biti u junu. === Maj/Svibanj === * [[1. 5.]] - [[Ujedinjeni Arapski Emirati]] su napustili [[OPEC]]. * [[2. 5.]] - Ministarstvo obrane SAD objavilo da će povući 5.000 vojnika iz Njemačke (od ca. 36.000). * 2. 5. - Na holandskom kruzeru ''MV Hondius'' na Atlantiku je umrla druga osoba od [[hantavirus]]a, treća ukupno (brod stiže na Tenerife 10-tog, odakle ide evakuacija). * [[4. 5.]] - Američka operacija ''Project Freedom'': pratnja brodova u [[Hormuški tjesnac|Hormuškom tjesnacu]] (sutradan pauzirana). Iranci su gađali naftnu luku u Al Fudžajri. * [[7. 5.]] - Lokalni izbori u UK: uspeh za [[Reform UK]] i Zelene. Nacionalistički [[Plaid Cymru]] ima najviše mandata u Velškoj skupštini (laburisti su bili dominantni od 1922). U Škotskoj je pobedila [[Škotska nacionalna stranka]]. Veliki gubici za vladajuće laburiste na lokalu u Engleskoj. * [[11. 6.]] - [[Christian Schmidt]] potvrđuje da odlazi s pozicije [[Ured visokog predstavnika za Bosnu i Hercegovinu|OHR]]. * 13 - 15. 5. - Trumpova državna poseta Kini. * [[14. 5.]] - Kriza na Kubi: ministar energije izjavljuje da nema više nafte i dizela. * 14. 5. - Potvrđena epidemija Bundibugyo, /bundibudžo/, [[ebola|ebole]] u provinciji [[Ituri]] DR Kongo (moguće da je počela još pre dva meseca). Bolest je prisutna i u Ugandi. [[SZO]] 17-tog objavljuje vanrednu situaciju od međunarodnog interesa. * 14. 5. - U napadu na Kijev ima 24 mrtvih, Ukrajina tri dana kasnije upućuje rafal prema Moskvi i Bjelgorodu. * [[15. 5.]] - Uhapšen načelnik beogradske policije Veselin Milić i još 11 osoba, među kojima tri policajca, tri dana nakon pucnjave u restoranu „27" na [[Senjak]]u i nestanka 52-godišnjeg muškarca (telo pronađeno u buretu, 21-og u Inđiji). * 15 - 29. 5. - Prikazuju se uspešni filmovi koji sa započeli kao postovi na YouTubeu: natprirodni horor ''Obsession'' (15.) i SF psihološki horor ''Backrooms'' (29. 5.). * 12 - [[16. 5.]] - Pesma Evrovizije u Beču. Pet zemalja bojkotira zbog učešća Izraela. Prva je [[Dara (bugarska pjevačica)|Dara]] iz Bugarske ("Bangaranga"), 15. Lelek iz Hrvatske ("Andromeda"), 17. Lavina iz Srbije ("Kraj mene"). * [[18. 5.]] - Tužba protiv Službe unutrašnjih prihoda (IRS) od strane preds. Trumpa i njegovih sinova rešena nagodbom: vlada SAD formira fond od blizu 1,8 milijardi dolara, ''Anti-Weaponization Fund'', za nadoknadu predsednikovim saveznicima koji tvrde da su nepravedno istraživani. U dodatku nagodbe se kaže da IRS prekida sve preglede poreskih prijava. * [[20. 5.]] - Vazdušna uzbuna u [[Vilnius]]u zbog drona blizu beloruske granice. * 20. 5. - Velika porota u Majamiju optužila [[Raúl Castro|Raúla Castra]] i dr. za ubistvo u obaranju dve emigrantske cesne 1996. * 20. 5. - Pojas presvete Bogorodice stigao iz svetogorskog manastira [[Vatoped]]a u Beograd, izložen je u Hramu Svetog Save do 6. juna, privukao je preko pola miliona poklonika. * [[23. 5.]] - Miting "Ti i ja, Slavija", u Beogradu, sa preko 180.000 okupljenih. Sukobi kod Pionirskog parka. Železnički saobraćaj u zemlji obustavljen ranije tokom dana. * [[24. 5.]] - Rusija gađala Ukrajinu sa 600 dronova i 90 raketa, uključujući hipersonični Orešnik, dva dana nakon što je u Starobjeljsku u Luganskoj oblasti pogođen pedagoški univerzitet, sa 21 žrtvom. * 24 - 28. 5. - Preds. Vučić u poseti Kini. * [[25. 5.]] - Objavljena papina enciklika ''Magnifica humanitas'': o očuvanju ljudske osobe u doba umjetne inteligencije. * [[26. 5.]] - Najtopliji majski dan u Engleskoj, malo preko 35 stepeni u [[Kraljevski botanički vrtovi u Kewu|vrtovima Kew]] u Londonu; toplotni val je na zapadu Evrope. U Indiji i Pakistanu ovih dana je preko 45 stepeni. * [[29. 5.]] - Prilikom ruskog napada na ukrajinske luke na Dunavu, jedan dron je pogodio zgradu u rumunskom [[Galați|Galacu]]. * [[30. 5.]] - Građanskom inicijativom je uklonjen naprednjački fasadni baner sa beogradske [[Palata Albanija|Palate Albanija]], jer su bili ugroženi ptići [[Bela čiopa|belih čiopa]]. * [[31. 5.]] - Izraelci zauzeli strateški položaj zamka Beaufort kod Nabatije u Libanu. === Jun/Juni/Lipanj === * [[1. 6.]] - Protesti u Albaniji, nazvani Flamingo revolucija - protivljenje gradnji luksuznog odmarališta kod Valone (ostrvo Sazan i laguna Narta, na inicijativu [[Jared Kushner|Jareda Kushnera]]) šire se i na Tiranu, pošto su aktivisti napadnuti od lokalnog obezbeđenja. * 2. i 9. 6. - Antiimigrantska osećanja u Ujedinjenom Kraljevstvu: objavljivanje snimka hapšenja Henryja Nowaka u [[Southampton]]u, pred smrt nakon što ga je ubo Sik, i 9-tog napad nožem na čoveka u [[Belfast]]u izazivaju proteste odn. nemire. * [[3. 6.]] - Oko 90 državljana Srbije vraćeno sa aerodroma u Tivtu, policija Crne Gore ih je ocenila kao "rizik po bezbednost". * 3. 6. - Ukrajinski dronovi pogodili naftni terminal u Sankt Peterburgu, na dan početka ekonomskog foruma, dan nakon što je u ruskim napadima poginulo 23 ljudi. * [[4. 6.]] - Pripadnik [[UNIFIL]] stariji vodnik Milovan Jovanović umro je od posledica minobacačke vatre na jugu Libana. * 4. 6. - [[Janez Janša]] je četvrti put premijer Slovenije. * [[5. 6.]] - Samit EU–Zapadni Balkan u Tivtu. * [[7. 6.]] - Vanredni izbori na Kosovu: Kurtijevo Samoopredeljenje 53/120 mandata (-4). [[Datoteka:2026-06-08 Ballroom construction and UFC arena White House Washington DC 13-23-11.jpg|mini|Borilište i gradilište kod Bele kuće]] * 7. 6. - Izbori u Armeniji: proeuropska stranka premijera [[Nikol Pašinjan|Pašinijana]] zadržava većinu. * 7. 6. - Iran ispalio rakete na Izrael, nakon dva meseca, zbog izraelskih udara na Bejrut. * [[9. 6.]] - Pošto je oboren američki [[Boeing AH-64 Apache|Apache]], dolazi do novog ciklusa udara sa Iranom. * [[10. 6.]] - Papa je blagoslovio Kulu Isusa Krista bazilike [[Sagrada Família]] u Barceloni, visine 172,5 metara. * 11. 6. - 19. 7. - [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2026.|FIFA Svjetsko prvenstvo]] u Sjevernoj Americi. ** Bosna i Hercegovina: 12. 6. 1:1 sa Kanadom; 18. 6. gubi od Švicarske 4:1; 24. 6. pobjeđen Katar 3:1 - ide dalje. ** Hrvatska: 17. 6. gubi od Engleske 4:2; 23. 6. pobjeđena Panama 1:0; 27. 6. pobjeđena Gana 2:1 - ide dalje. * [[12. 6.]] - Firma [[SpaceX]] je izašla na berzu. [[Elon Musk]] je prvi bilioner (1.000 milijardi). * [[13. 6.]] - [[New York Knicks]] prvaci NBA nakon 53 godine. * [[14. 6.]] - Objavljeno da je postignut sporazum o okončanju rata između Irana i SAD. Zbog nastavljenih dejstava u Libanu, sporazum i otvorenost Hormuskog moreuza se više puta dovode u pitanje. * 14. 6. - ''UFC Freedom 250'': borilačka priredba na Južnom travnjaku Bele kuće. * [[15. 6.]] - U Kijevu su pogođeni saborna crkva Kijevo-pečerske lavre i Filmski studio Dovženko. * [[18. 6.]] - Najveći napad na Moskvu od 2022, opet pogođena velika rafinerija u Kapotnji, na Moskvu pada crna kiša. * 18. 6. - Kriza vođstva Laburističke partije u UK: gradonačelnik Manchestera Andy Burnham je ubedljivo dobio na dopunskim izborima za parlament. * [[19. 6.]] - Više javno tužilaštvo u Beogradu sumnjiči studente da su simulirali upotrebu zvučnog topa u martu 2025. * [[20. 6.]] - Protestni skup u Novom Sadu. * [[22. 6.]] - Britanski premijer [[Keir Starmer]] objavljuje da podnosi ostavku. * ca. 24. 6. - Val toplote na zapadu Evrope. Oboren junski rekord u Engleskoj (37,3 stepena 26-tog), u Francuskoj prosečno najtoplije ikada, s temperaturama do 44,3 stepena. * [[24. 6.]] - Dva jaka potresa u [[Venezuela|Venezueli]]. * [[27. 6.]] - Naprednjački skup u Beogradu. Preds. Vučić najavljuje da će podneti ostavku. * 27. 6. - Toplota se premešta u srednju Evropu: rekordi u Nemačkoj (41,5 stepen), Češkoj (40,6), Danskoj (37). * [[28. 6.]] - Studentski skup "Sve se vidi na Vidovdan" u Kraljevu. * [[29. 6.]] - Najtopliji junski dan u Beogradu, 38,9 stepeni. * [[30. 6.]] - Preko milion nedokumentovanih migranata i tražioca azila se prijavilo za regularizaciju statusa u Španiji. * 30. 6. - Protesti protiv imigracije u Južnoj Africi. === Jul/Juli/Srpanj === [[Datoteka:DamonNolanHathaway-byPhilipRomano.jpg|mini|180px|Pred premijeru "Odiseje"]] [[Datoteka:Enzo Fernandez Pau Cubarsi Argentina v Spain 19 July 2026-208.jpg|180px|mini|Finale Svjetskog kupa]] * [[1. 7.]] - Američki diplomata Louis Chrishock je imenovan za v.d. [[Visoki predstavnik za BiH|Visokog predstavnika za BiH]], dok EU i SAD ne postignu kompromis (Rusija ga ne prihvata). * 1. 7. - [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2026.|FIFA Svjetsko prvenstvo]]: ** Bosna i Hercegovina: 1/2. 7. gubi od SAD 2:0. ** Hrvatska: 2/3. 7. gubi od Portugala 2:1. * [[2. 7.]] - U jakom napadu na Kijev gine 30 ljudi. * [[5. 7.]] - Američkom igraču Bolagunu suspendovana posledica crvenog kartona u meču sa BiH (SAD gube od Belgije 4:1). * [[6. 7.]] - Državna sahrana [[Ali Hamenei]]a (4 - 9. 7.): milioni ljudi učestvuju u pogrebnoj procesiji u Teheranu. Kovčeg je 8. 7. pronesen i iračkim gradovima Nadžaf i Kerbala. * [[8. 7.]] - Nakon razmene vatre, Trump kaže da je primirje sa Iranom "završeno". Uveče novi udari. * ca. 9. 7. - Treći talas vrućine na zapadu Evrope. * [[11. 7.]] - Povijesno nizak vodostaj [[Drava|Drave]] kod Osijeka, -173. * 11. 7. - Pisac [[Vladimir Arsenijević]] pretučen ispod Brankovog mosta; komemoracija žrtvama Srebrenice otkazana. * [[15. 7.]] - Ukrajinski predsednik Zelenski smenio ministra odbrane Mihajla Fedorova, što izaziva proteste. * [[16. 7.]] - Preds. Trump u obraćanju naciji tvrdi da su se Kinezi mešali u izbore 2020. * [[17. 7.]] - U američkoj bazi u Jordanu poginula dva američka vojnika, nastavljaju se međusobni udari. * 17. 7. - Prikazan je film "[[Odiseja (2026.)|Odiseja]]" [[Christopher Nolan|Christophera Nolana]]. * [[18. 7.]] - Ukrajinski dronovi uništili dva skladište online maloprodaje ''Wildberries'' u okolini Moskve. * [[19. 7.]] - Finale Svjetskog prvenstva: '''Španija''' - Argentina 1:0 u produžecima. Prethodnog dana, u meču za treće mesto, Francuska - Engleska 4:6. [[Datoteka:Prime Minister Andy Burnham portrait (cropped).jpg|120px|mini|[[Andy Burnham]]]] * [[20. 7.]] - [[Andy Burnham]] je novi britanski premijer, sedmi od 2016. * 20. 7. - Nikaragvanski predsednik [[Daniel Ortega]] kaže da u zemlji više neće biti izbora. * [[23. 7.]] - Nafta je prelazila 100 dolara, nakon što su jemenski Husi gađali dva tankera u Crvenom moru. * [[24. 7.]] - Pošto su istekle carine uvedene u februaru, preds. Trump je uveo nove od 10% ili 12.5% za niz zemalja, uključujući EU, po klauzuli o prinudnom radu. * 24/25. 7. - Pauzirani američki napadi na Iran - nastavljaju se 29-tog, nakon iranskog pokušaja protiv Jordana. * [[25. 7.]] - Petoro planinara iz Bosne i Hercegovine stradalo na [[Elbrus]]u. * 25. 7. - Omladinski pokret "bubašvaba/žohara" u Indiji: ministar obrazovanja je dao ostavku nakon desetak dana protesta zbog skandala sa procurivanjem ispita. * ca. 2x. 7. - Veliki požari na zapadu Evrope: 50.000 ha u Ávili, zapadno od Madrida, najveći ikad u Španiji; preko 42.000 ha zapadno od [[Bordeaux]]a u Francuskoj, evakuirano je 220.000 ljudi. Još jedan talas vrućine.<ref>[https://www.theguardian.com/world/2026/jul/27/france-and-spain-race-to-contain-huge-wildfires-before-fresh-heatwave-begins France and Spain race to contain huge wildfires before fresh heatwave begins] theguardian.com Mon 27 Jul 2026</ref> * [[26. 7.]] - [[Tadej Pogačar]] je osvojio peti [[Tour de France]]. * [[28. 7.]] - Predložena ''FIFA Forward Enterprise'', komercijalna filijala [[FIFA]]-e koja bi privatnim investitorima omogućila udeo u organizovanju takmičenja - izaziva dosta protesta, tako da se odustaje. * [[30. 7.]] - Možda 60.000 ljudi ilegalno ulaze iz Maroka u španjolsku [[Ceuta|Ceutu]], sutradan se polovica vraća, ubrzo skoro svi. * [[31. 7.]] - Objavljene analize pokazuju da je otpad zakopan u [[Gospić]]u opasan - 33.000 tona. * jul - Najtopliji jun-jul na zapadu Evrope. Najtopliji jul u svetskim morima. Najtopliji mesec ikada u SAD. === Avgust/August/Kolovoz === * jul/avgust - Vrućina u regionu, Dunav i druge reke historijski niske. Centar za razminiranje Srbije tokom meseca uklanja nemačka plovila [[Operacija Dunavski vilenjak|potopljena 1944]].<ref>[https://klima101.rs/dunav-nizak-vodostaj-ratni-brodovi-motocikl-rimski-most-mamuti/ U toku je izvlačenje potopljene nemačke flote kod Prahova: Šta je sve izronilo iz presahlog Dunava?]. klima101.rs 14/08/2026</ref> * [[2. 8.]] - U Južnoj Koreji izmereno rekordnih 42,5°C. * [[5. 8.]] - Požar u [[Deliblatska peščara|Deliblatskoj peščari]], zahviće preko 1.500 ha. Požar je i na [[Stolovi]]ma kod Kraljeva. * ca. 6. 8. - Rekordne temperature u Austriji, Slovačkoj i Mađarskoj, ca. 41-42°C. * [[7. 8.]] - U Mecci potpisan obrambeni pakt između [[Turska|Turske]], [[Saudijska Arabija|Saudijske Arabije]] i [[Pakistan]]a. * [[8. 8.]] - [[Volodimir Zelenskij]] u poseti Beogradu. * [[10. 8.]] - Zemljotres u kolumbijskom departmanu [[Chocó (departman)|Chocó]]. * [[12. 8.]] - Totalno [[pomračenje Sunca]] na zapadu Evrope.<ref>[http://eclipse.gsfc.nasa.gov/SEsearch/SEsearchmap.php?Ecl=20260812 Total Solar Eclipse of 2026 August 12] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320164625/http://eclipse.gsfc.nasa.gov/SEsearch/SEsearchmap.php?Ecl=20260812 |date=2015-03-20 }}, ''NASA''</ref> * [[13. 8.]] - Peti talas vrućine na zapadu Evrope. * [[14. 8.]] - Požar u [[Omiš]]u, stradala je jedna osoba. [[Datoteka:Пожар Делиблатска пешчара, ситуација 23.08.2026.png|160px|mini|Požar u Deliblatskoj peščari, stanje 23. 8.]] * 15/16. 8. - Zapaljen automobil tužioca u [[Valjevo|Valjevu]], građani i studenti se okupljaju sledeće večeri. * [[16. 8.]] - Poljski autobus, na povratku iz Međugorja, sleteo s puta u Mađarskoj - 12 mrtvih. * 16. 8. - Prosvjed u [[Gospić]]u zbog ilegalnog odlaganja otpada. * [[17. 8.]] - Rekordni niz: 23. uzastopni tropski dan u Beogradu<ref>[https://klima101.rs/rekord-tropskih-dana-beograd/ U Beogradu je oboren rekord: Ovo je sada najduži niz uzastopnih dana sa temperaturom preko 30 °C]. klima101.rs 17/08/2026</ref> (od 30. 7. do 7. 8. devet dana od 35 i više stepeni, do 38<ref>[https://www.accuweather.com/sr/rs/belgrade/298198/august-weather/298198 Beograd, Srbija Mesečna prognoza | AccuWeather]</ref>). Novi tropski dani već od 19-tog. ** Zagreb ≥ 30 stupnjeva od 27. 7. (4 - 6. 8. 38 st.). Sarajevo ≥ 30 stupnjeva 29. 7. do 17. 8. i od 19. 7. * [[19. 8.]] - Nacionalni dug SAD prešao 40.000 milijardi dolara, oko 123% GDP.<ref>[https://www.theguardian.com/business/2026/aug/20/us-national-debt-republicans ‘Starve the beast’? The $40tn cost of Republicans’ false promises to cut spending]. theguardian.com Thu 20 Aug 2026</ref> * [[20. 8.]] - Objavljeno da se Demokratska autonomna administracija severne i istočne Sirije (ranije poznata i kao [[Sirijski Kurdistan]]) u potpunosti integrisala u [[Sirija|sirijsku]] državu. * 20 - 21. 8. - Izvanredna sjednica Sabora zbog otpada u Gospiću. * [[21. 8.]] - Dronovi pogađaju šoping centar u [[Krivi Rog|Krivom Rogu]], 16 mrtvih. * 21. 8. - Nastavlja se požar u Deliblatskoj peščari: nakon ruskog aviona, Srbija prihvata i pomoć iz EU. * 21. 8. - Trgovački pregovori između SAD i Kanade prekinuti bez dogovora, uvode se nove carine (Trump 27. 8. potpisao naređenje da se [[jezero Ontario]] promeni u jezero Amerika). [[Datoteka:Mudslide at Gyirong Port 2 (screenshot).png|mini|Bujica na graničnom prelazu Kine i Nepala]] * [[26. 8.]] - Razorna bujična poplava na granici Nepala i Kine, s velikim brojem poginulih. * [[28. 8.]] - Umro je kralj [[Harald V od Norveške]], nasljeđuje ga sin [[Haakon VIII od Norveške|Haakon VIII]]. * [[29. 8.]] - Dron pogodio skladište kod Buče u Ukrajini - u eksplozijama gine 38 ljudi. * 29. 8. - Referendum o nastavku pregovora o članstvu [[Island]]a u EU: odbijeno sa 52,8%. * 29. 8. - [[Filip Hrgović]] osvaja u Londonu IBF titulu u teškoj kategoriji, pobedom nad Mosesom Itaumom. * [[30. 8.]] - Lansiranje Svemirskog teleskopa Nancy Grace Roman, za osmatranje u spektru od plave do infracrvene. === Septembar/Rujan === == Predviđeni događaji == * 18 - 20. 9. - Izbori u Rusiji. * [[4. 10.]] - Izbori u BiH. * 4. 10. - Izbori u Brazilu. * [[19. 10.]] - Referendum sa 10 pitanja u kanadskoj provinciji [[Alberta]], među kojima i da li treba raspisati referendum o nezavisnosti. * [[27. 10.]] - Izbori u Izraelu. * [[3. 11.]] - Izbori na sredini mandata u SAD. * [[14. 11.]] - Prva Pesma Evrovizije Azija. * 19. 11. - Najavljena igra ''[[Grand Theft Auto VI]]''. === Nepoznati datumi === * jesen? - Vanredni izbori u Srbiji? == Rođenja == == Smrti == {{glavni članak|:Kategorija:Umrli 2026.}} === Januar/Siječanj === * [[1. 1.]] - [[Nexhat Daci]], kosovski političar, akademik ANUK (* [[1944]]) * [[2. 1.]] - [[Dejan Đurović]], glumac, spiker, voditelj (* [[1938]]) * [[5. 1.]] - [[Aldrich Ames]], špijun (* [[1941]]) * [[10. 1.]] - [[Erich von Däniken]], ufolog (* [[1935]]) * [[19. 1.]] - [[Valentino Garavani|Valentino]], modni kreator (* [[1932]]) * 19. 1. - [[Senka Veletanlić]], pevačica, glumica (* [[1936]]) * [[20. 1.]] - [[Beti Đorđević]], pevačica (* [[1946]]) * [[23. 1.]] - [[Dalibor Brun]], pjevač (* 1944) * [[30. 1.]] - [[Catherine O'Hara]], glumica (* [[1954]]) === Februar/Veljača === * [[3. 2.]] - [[Saif al-Islam Gaddafi]], libijski političar (* [[1972]]) * [[6. 2.]] - [[Miro Vuksanović]], književnik, akademik SANU (* [[1944]]) * [[7. 2.]] - [[Gordana Marić]], glumica, profesorka FDU (* * [[13. 2.]] - [[Ljiljana Pavić]], scenaristkinja (* [[1938]]) * 13. 2. - [[Tatjana Ječmenica]], teniserka, trener, selektor (* [[1978]]) * [[15. 2.]] - [[Robert Duvall]], glumac (* [[1931]]) * [[17. 2.]] - [[Jesse Jackson]], aktivist za ljudska prava (* [[1941]]) * [[18. 2.]] - [[Borislav Paravac]], bivši član Predsjedništva BiH (* [[1943]]) * 18. 2. - Ljiljana Zelen Karadžić (* [[1945]]) * [[20. 2.]] - [[Mirjana Kapetanović]], bh. književnica i novinarka (* [[1959]]) * [[21. 2.]] - [[Vladislav Jovanović]]. srpski diplomata (* [[1933]]) * 21. 2. - [[Dan Simmons]], književnik (* [[1948]]) * [[23. 2.]] - [[Dragoljub Dimitrijević]], vajar, profesor FPU (* [[1950]]) * [[25. 2.]] - [[Antonio Tejero]], neuspeli španski pučista (* [[1932]]) * [[27. 2.]] - [[Neil Sedaka]], kantautor, pijanist (* [[1939]]) * [[28. 2.]] - [[Ali Hamenei]], Vrhovni lider Irana (* [[1939]]) === Mart/Ožujak === * [[8. 3.]] - [[B. Wongar]] (Sreten Božić), književnik (* 1932) * 8. 3. - [[Vladimir Rakočević]], matematičar, akademik SANU (* [[1953]]) * [[14. 3.]] - [[Jürgen Habermas]], filozof, socijalni teoretičar (* [[1929]]) * [[17. 3.]] - [[Patrijarh gruzijski Ilija II]] (* [[1933]]) * 17. 3. - [[Ali Laridžani]], iranski političar (* [[1958]]) * [[19. 3.]] - [[Chuck Norris]], glumac, majstor borilačkih vještina (* [[1940]]) * 19. 3. - [[Umberto Bossi]], talijanski političar (* [[1941]]) * [[20. 3.]] - [[Robert Mueller]], bivši šef FBI, specijalni istražilac (* [[1944]]) * 20. 3. - [[Božo Koprivica]], književnik, dramaturg (* [[1950]]) * [[22. 3.]] - [[Lionel Jospin]], bivši francuski premijer (* [[1937]]) * 22. 3. - [[Hermann Huppen]], stripotvorac (* [[1938]]) * 22. 3. - [[Radoje Čupić]], glumac (* [[1958]]) * [[26. 3.]] - [[James Tolkan]], glumac (* [[1931]]) * [[30. 3.]] - [[Carlos Westendorp]], španjolski diplomat, bivši VP u BiH (* [[1937]]) === April/Travanj === * [[5. 4.]] - [[Vlatko Cvrtila]], profesor, gepolitički analitičar (* [[1965]]) * [[6. 4.]] - [[Christian Schwarz-Schilling]], njemački diplomat, bivši VP u BiH (* [[1930]]) * [[8. 4.]] - [[Duško Vujošević]], košarkaški trener (* [[1959]]) * [[9. 4.]] - [[Afrika Bambaataa]], pionir hip-hopa (* [[1957]]) * [[23. 4.]] - [[Rexhep Qosja]], književnik (* [[1936]]) === Maj/Svibanj === * [[1. 5.]] - [[Alex Zanardi]], vozač F1, paraolimpijac (* [[1966]]) * [[6. 5.]] - [[Ted Turner]], osnivač CNN (* [[1938]]) * 6. 5. - [[Vladimir Cvetković]], košarkaš, funkcioner FK Crvena Zvezda (* [[1941]]) * 6. 5. - [[Rajko Kasagić]], bivši premijer RS (* [[1942]]) * [[16. 5.]] - [[Predrag Koraksić]] Corax, karikaturista (* [[1933]]) * 16. 5. - [[Félicien Kabuga]], finansijer genocida u Ruandi (* [[1933]]) * [[21. 5.]] - [[Julienne Bušić]], otmičarka (* [[1948]]) * 21. 5. - [[Kyle Busch]], vozač NASCAR (* [[1985]]) * [[22. 5.]] - [[Dick Parry]], saksofonist ''Pink Floyd''-a (* [[1942]]) * [[25. 5.]] - [[Sonny Rollins]], džez saksofonista (* [[1930]]) * [[26. 5.]] - [[Dragoljub Mićunović]], filozof, srpski političar iz DS, DC (* [[1930]]) === Jun/Juni/Lipanj === * 4. 6 - [[Anthony Head]], glumac (* [[1954]]) * 4. 6 - [[Merdžane Satrapi]], autorica (* [[1969]]) * [[11. 6.]] - [[David Hockney]], umetnik (* [[1937]]) * [[20. 6.]] - [[Slavenka Drakulić]], književnica i publicistkinja (* [[1949]]) * [[22. 6.]] - [[Alan Greenspan]], bivši predsednik Federalne rezerve (* [[1926]]) * 22. 6. - [[Edin Numankadić]], likovni umjetnik (* [[1948]]) === Jul/Juli/Srpanj === * [[3. 7.]] - [[Zrinko Ogresta]], scenarist i redatelj (* [[1958]]) * [[8. 7.]] - [[Bonnie Tyler]], pjevačica (* [[1951]]) * [[10. 7.]] - [[Đorđe Kadijević]], reditelj, scenarista (* [[1933]]) * [[11. 7.]] - [[Lindsey Graham]], američki političar (* [[1955]]) * [[13. 7.]] - [[Sam Neill]], glumac (* [[1947) * [[20. 7.]] - [[Kevin Keegan]], fudbaler i trener (* [[1951]]) * [[21. 7.]] - [[Olivera Katarina]], glumica i pevačica (* [[1940]]) * 21. 7. - [[Damir Šaban]], glumac (* [[1958]]) * [[30. 7.]] - [[Milivoj Puhlovski]], redatelj i scenarist (* [[1947]]) * [[31. 7.]] - [[Franco Baresi]], fudbaler, trener (* [[1960]]) === Avgust/August/Kolovoz === * [[8. 8.]] - [[Ivo Šlaus]], fizičar, član HAZU (* [[1931]]) * [[12. 8.]] - [[Zhu Rongji]], bivši kineski premijer (* [[1928]]) * [[15. 8.]] - [[Milena Zupančič]], glumica (* [[1946]]) * [[16. 8.]] - [[Hayden Panettiere]], glumica (* [[1989]]) * [[18. 8.]] - [[Vedrana Rudan]], književnica, novinarka (* [[1949]]) * [[25. 8.]] - [[Dolly Parton]], country muzičarka (* [[1946]]) * 25. 8. - [[Tim Curry]], glumac (* [[1946]]) * [[27. 8.]] - [[Ratko Mladić]], komandant VRS, osuđenik za ratne zločine (* [[1942]]) * [[28. 8.]] - [[Harald V od Norveške]] (* [[1937]]) * [[30. 8.]] - [[Stjepan Jimmy Stanić]], pjevač, glazbenik (* [[1929]]) * 30. 8. - [[Slobodan Šnajder]], pisac i publicist (* [[1948]]) === Septembar/Rujan === == Nobelove nagrade == === Veze === [[Godišnji kalendar]] == Reference == {{izvori}} {{Commonscat}} [[Kategorija:2026.| ]] g1qkzh5trmdyecsl54hle64lez1kl1w Hatrize 0 275440 42682303 42117044 2026-08-31T21:01:26Z Ziv 187261 ([[c:GR|GR]]) [[File:Eglise Hatrize.jpg]] → [[File:Église Saint-Martin de Hatrize (vue extérieure).jpg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · More precise 42682303 wikitext text/x-wiki {{Naseljeno mesto u Francuskoj2 | mesto = Atriz | originalni_naziv = Hatrize | slika = Église Saint-Martin de Hatrize (vue extérieure).jpg | opis_slike = | grb = | država = {{FRA}} | region = Lorena | departman = Meurthe-et-Moselle | prefektura = Brije | kanton = Omekur | gšir = 49.1925 | gduž = 5.90833333333333 | nadm visina = 198 | maksimalna_nadmorska_visina = 236 | minimalna_nadmorska_visina = 182 | površina-km = 7,4 | površina-he = 740 | stanovništvo = 812<ref>{{Insee}}</ref> | godina_stanovništvo = 2011-01-01 | gustina = 109,73 | predsednik = | vreme_službovanja = | INSEE = 54253 | poštanski kod = 54800 }} '''Atriz''' ({{jez-fra|Hatrize}}) je naselje i opština u severoistočnoj [[Francuska|Francuskoj]] u regionu [[Lorena]], u departmanu [[Mert i Mozel]] koja pripada prefekturi Brije. Po podacima iz [[1999]]. godine u opštini je živelo 684 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 92&nbsp;stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 7,4&nbsp;km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 198 metara (maksimalnoj 236 m, a minimalnoj 182 m). == Demografija == {{DemografijaFR| 1962=687| 1968=738| 1975=663| 1982=787| 1990=704| 1999=684| 2006=| 2011=812| sansdoublescomptes= 1968}} <!-- ============================================================================================= POČETAK GRAFIKA ===============================================================================================--> <center> :''Grafik promene broja stanovnika u toku poslednjih godina'' <timeline> ImageSize = width:250 height:200 PlotArea = left:40 right:10 top:10 bottom:20 TimeAxis = orientation:horizontal AlignBars = justify Colors = id:gray1 value:gray(0.9) DateFormat = yyyy Period = from:1960 till:2010 ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960 PlotData = bar:1200 color:gray1 width:1 from:start till:end bar:800 color:gray1 from:start till:end bar:400 color:gray1 from:start till:end bar:0 color:gray1 LineData = layer:front points:(48,117)(84,125) color:blue width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 687 1968: 738 points:(84,125)(100,114) color:blue width:2 #1975: 663 points:(100,114)(128,131) color:blue width:2 #1982: 787 points:(128,131)(160,120) color:blue width:2 #1990: 704 points:(160,120)(196,117) color:blue width:2 #1999: 684 </timeline> </center> <!-- ============================================================================================= KRAJ GRAFIKA ===============================================================================================--> == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin|2}} * {{HughesEncyclopediaOfContemporaryFrenchCulture}} * {{RobbDiscoveryOfFrance}} * {{ArdaghFrance}} * {{JonesCambridgeIllustratedHistoryOfFrance}} * {{SowerwineFranceSince1870}} * {{RobertsFrance}} {{refend}} == Vanjske veze == * Baza podataka: [http://www.insee.fr Insee] {{fr}} * [http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http://www.ign.fr/affiche_rubrique.asp?rbr_id=1087%26CommuneId=50259 Hatrize na stranici Nacionalnog geografskog instituta Francuske] {{fr}} * [http://www.insee.fr/fr/methodes/nomenclatures/cog/fichecommunale.asp?codedep=54&codecom=253 Hatrize na stranici organizacije INSEE] {{fr}} * [http://www.lion1906.com/Pages/ResultatProximiteCoord.php?RadLat1=0.858571092333499&RadLong1=0.103119869977546 Najbliža naselja (kilometraža, pravac i koordinate)]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{fr}} * [http://www.lion1906.com/Pages/ResultatLocalisation.php?InseeVille=540253 Položaj mesta Hatrize na mapi Francuske (sa osnovnim podacima o mestu)]{{Dead link|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{fr}} * [http://www.mapquest.com/maps/map.adp?latlongtype=decimal&latitude=49.1925&longitude=5.90833333333333&zoom=8 Plan naselja Hatrize na mapi (Mapquest)] {{Departman Mert i Mozel u Francuskoj}} {{Departmani Francuske}} {{Klica-Francuska}} {{Koordinate|49_11_33_N_05_54_30_E_type:city_region:FR|49° 11' 33" SG Š, 05° 54' 30" IGD}} rco2ry2hsg5l6ywas8zhg49r3bxipw1 Kalifornijski tehnološki institut 0 1411094 42682347 42628334 2026-09-01T01:31:03Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682347 wikitext text/x-wiki {{Infobox univerzitet-lat |name = Kalifornijski tehnološki institut |image = |image_size = <!--150px--> |motto = „The truth shall make you free“<ref>The motto is largely unused since 1990, when the logo displaying it was replaced by the Centennial logo.</ref> |established = 1891 |type = Privatni univerzitet |calendar = Kvartal |president = Džin-Lu Čamo |city = [[Pasadena]], Kalifornija |state = Kalifornija |country = SAD |undergrad = 978<ref name="enrollment">{{cite web |url=http://www.registrar.caltech.edu/statistics.htm |title=Caltech Office of the Registrar Enrollment Statistics |accessdate=15. 12. 2010. |archivedate=2010-06-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100610051121/http://registrar.caltech.edu/statistics.htm |deadurl=yes }}</ref> |postgrad = 1253<ref name="enrollment"/> |students = 2231<ref name="enrollment"/> |faculty = 294 profesora<br /> 1207 drugog osoblja<ref name="at a glance">{{cite web |url=http://www.caltech.edu/at-a-glance/ |title=Caltech: At a Glance |publisher=California Institute of Technology |accessdate=9. 2. 2011. |archivedate=2013-06-26 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Hf6atzcR?url=http://www.caltech.edu/at-a-glance/ |deadurl=yes }}</ref> |campus = Prigradski, 50 ha |endowment= USD $1.77 milijardi<ref name="endowment">As of FY 2011. {{Cite web| title = U.S. and Canadian Institutions Listed by Fiscal Year 2011 Endowment Market Value and Percentage Change in Endowment Market Value from FY 2010 to FY 2011| work = 2011 NACUBO-Commonfund Study of Endowments| publisher = National Association of College and University Business Officers| url = http://www.nacubo.org/Documents/research/2011_NCSE_Public_Tables_Endowment_Market_Values_Final_January_17_2012.pdf| format = PDF| accessdate = 25. 2. 2012.| archivedate = 2013-10-29| archiveurl = https://web.archive.org/web/20131029201322/http://www.nacubo.org/Documents/research/2011_NCSE_Public_Tables_Endowment_Market_Values_Final_January_17_2012.pdf| deadurl = yes}}</ref> |athletics = |colors = Naradžasta i bela {{color box|#FF6600}}{{color box|#FFFFFF}} |mascot = [[Dabar]] |website= [http://www.caltech.edu/ caltech.edu] |logo= }} '''Kalifornijski tehnološki institut''' (''Kalteh'')<ref name="caltech">The university itself only spells its short form as "Caltech"; other spellings such as [http://styleguide.caltech.edu/wordmark "Cal Tech" and "CalTech" are incorrect] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120412052404/http://styleguide.caltech.edu/wordmark |date=2012-04-12 }}. The Institute is also occasionally referred to as "CIT", most notably in its alma mater, but this is uncommon.</ref> je privatni istraživački univerzitet lociran u [[Pasadena|Pasadeni]] u [[Kalifornija|Kaliforniji]]. Kalteh ima šest akademskih jedinica sa jakim naglakom na [[nauka|nauci]] i [[Inženjerstvo|inženjerstvu]]. Njegov glavni kampus sa površinom od 50 ha je lociran aproksimativno 18&nbsp;km severoistočno od centra [[Los Anđeles]]a. Mada je osnovan kao pripremna i stručna škola od strane [[Amos G. Trup]]a [[1891]], koledž je privukao uticajne naučnike kao što su [[Džordž Ileri Hejl]], Artur Amos Noies i [[Robert Miliken]] tokom ranog [[20. vek]]a. Stručne i pripremne škole su raspuštene [[1910]], i koledž je poprimio svoj današnji naziv [[1921]]. Kalteh je izabran [[1934]]. u [[Udruženje američkih univerziteta]]. Prethodnici [[NASA]] [[Laboratorija za mlazni pogon|Laboratorije za mlazni pogon]], koju Kalteh nastavlja da održava, su uspostavljeni između [[1936]]. i [[1943]]. pod rukovodstvom [[Teodor von Karman|Teodora van Karmana]].<ref name="aau">{{cite web |url=http://www.aau.edu/about/article.aspx?id=5476 |title=Member Institutions |publisher=American Association of Universities |accessdate=29. 5. 2010. |archive-date=2017-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170324140646/http://www.aau.edu/about/article.aspx?id=5476 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.jpl.nasa.gov/jplhistory/early/ |title=Early History |publisher=NASA Jet Propulsion Laboratory |accessdate=29. 5. 2010. |archive-date=2011-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111026135745/http://www.jpl.nasa.gov/jplhistory/early/ |dead-url=yes }}</ref> Do sada je na Kaltehu radio 31 [[Nobelova nagrada|nobelovac]]. Rangiran je kao 6. na svetu prema Šangajskoj listi svetskih univerziteta. Prema Tajmsovoj listi rangiran je kao najbolji univerzitet na svetu. == Reference == {{reflist|2}} == Povezano == *[[Akreditacija institucija za visoko obrazovanje u SAD-u]] == Vanjske veze == {{Commons category|California Institute of Technology|Caltech}} * {{Zvanična veb lokacija-lat}} * [http://nobelprize.org/medicine/articles/goodstein/ Istorija Kalteha] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060425190424/http://nobelprize.org/medicine/articles/goodstein/ |date=2006-04-25 }} [[Kategorija:Univerziteti u Californiji]] 0dtv81wfjik6xadru55svy2o9dofkwr Kamilo Horvatin 0 1431362 42682348 42649120 2026-09-01T01:46:35Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682348 wikitext text/x-wiki {{Heroj M |didaskalija=KAMILO HORVATIN | slika = Kamilo Horvatin.jpg | opis_slike=Kamilo Horvatin | datum_rođenja =[[18. jul]] [[1896]]. | mesto_rođenja =[[Varaždin]] | država_rođenja ={{zastava|Austrougarska}} | datum_smrti =[[15. mart]] [[1938]]. ('''42''' god.) | mesto_smrti = | država_smrti ={{zas|Sovjetski Savez}} [[Savez Sovjetskih Socijalističkih Republika|Sovjetski Savez]] |supruga=[[Jovanka Mileusnić-Horvatin]] |KPJ=[[1919]]. }} '''Kamilo Horvatin''' (''Milček''; [[Varaždin]], [[18. jul]] [[1896]] — [[15. mart]] [[1938]]), istaknuti hrvatski komunista i revolucionar. Bio je član CK KPJ i urednik Borbe.<ref>{{Cite web |title=Cinkanjem i preko leševa do šefa KPJ |url=http://www.jutarnji.hr/cinkanjem-i-preko-leseva-do-sefa-kpj/282768/ |access-date=2014-07-06 |archivedate=2013-09-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130930185041/http://www.jutarnji.hr/cinkanjem-i-preko-leseva-do-sefa-kpj/282768 |deadurl=yes }}</ref> Horvatin je bio jedan od osnivača<ref>https://www.znaci.org/00003/648.pdf</ref> i rukovodećih ljudi KPJ, koji je do šestojanuarske diktature bio 12 puta hapšen.<ref>https://www.znaci.org/00003/661.pdf</ref> Streljan je zajedno sa mnogim drugim istaknutim jugoslovenskim komunistima tokom [[Jugosloveni žrtve Velike čistke|staljinističkih čistki]]. == Biografija == Rođen je [[18. jul]]a [[1896]]. godine u [[Varaždin]]u. Išao je u Trgovačku školu u [[Zagreb]]u. Od rane mladosti je bliski prijatelj s [[Miroslav Krleža|Miroslavom Krležom]], [[August Cesarec|Augustom Cesarcem]] i [[Đuro Cvijić|Đurom Cvijićem]].<ref name="Horvatin-krlezijana"/> Tokom školovanja učestvuje u đačkim [[štrajk]]ovima. Bio je pripadnik pro-jugoslovenske nacionalno revolucionarne omladine pre prvog svetskog rata.<ref>http://books.google.rs/books?id=NB_TCBY-jooC&pg=PA61&dq=Kamilo+Horvatin&hl=en&sa=X&ei=LsXOU5HFDaaC4gTdqYHIAg&ved=0CBsQ6AEwAA#v=onepage&q=Kamilo%20Horvatin&f=false</ref> [[1912]]. godine je zbog učešća u atentatu na namesnika Hrvatske [[Slavko Cuvaj|Slavka Cuvaja]] uhapšen i odležao je dve godine.<ref name="automatski generisano1">[http://91.222.6.88/dodatni_sadrzaj/clanci.119.html:278111-Misljenje-kao---presuda Mišljenje kao - presuda! | Ostali članci | Novosti.rs<!-- Botovski generisani naziv -->]{{Dead link|date=May 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Iz tamnice se vraća u proljeće [[1914]]. u Zagreb, gdje surađuje u Obzoru.<ref name="Horvatin-krlezijana">[http://krlezijana.lzmk.hr/clanak.aspx?id=1598 Kamilo Horvatin] (enciklopedija Krležijana)</ref> U Zagrebu je završio školovanje i zaposlio se kao bankarski činovnik. === Partijski rad === Godine [[1919]], učestvovao je u štrajku bankarskih činovnika.<ref name="Horvatin-hbl">[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=85 Kamilo Horvatin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210220102830/https://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=85 |date=2021-02-20 }} (Hrvatski biografski leksikon)</ref> Od početka učestvuje u jugoslovenskom komunističkom pokretu i postao član tada osnovane [[Savez komunista Jugoslavije|Komunističke partije Jugoslavije]] (KPJ). [[Datoteka:Borba diktatura 1929.jpg|thumb|Teoretski časopis [[Borba (novine)|Borba]], koji je Horvatin uređivao sa [[Đuka Cvijić|Đukom Cvijićem]].]] Horvatin je bio vodeći komunistički aktivista. Bio je predavač na prvoj političkoj školi KPJ u Zagrebu 1919–20.<ref name="Horvatin-hbl"/> Od 1919. do [[1920]]. godine je bio sekretar Pokrajinskog sekretarijata KPJ za Hrvatsku i Slavoniju, član [[Centralni komitet Saveza komunista Jugoslavije|Centralnog komiteta KPJ]], član [[Politbiro]]a CK KPJ i član Predstavništva KPJ u [[Kominterna|Kominterni]]. [[1919]]. i [[1920]]. godine Kamilo Horvatin i drugovi su govorili na predizbornim zborovima [[Socijalistička radnička partija Jugoslavije (komunista)|Socijalističko-radničke par­tije Jugoslavije (komunista)]], a uz njih su se le­pršale crvene zastave.<ref>https://www.znaci.org/00003/667.pdf</ref> Godine 1920, izabran je za zagrebačkog gradskog odbornika na listi KPJ, a [[1927]]. godine na listi Republikanskog saveza radnika i seljaka, kao i za zastupnika Zagrebačke oblasne skupštine. U periodu [[Politički sukobi unutar SKJ|frakcijskih borbi unutar KPJ]], bio je istaknuti predstavnik leve frakcije. Bio je delegat na [[Drugi kongres KPJ|Drugom]] i [[Treći kongres KPJ|Trećem kongresu]] i [[Četvrta zemaljska konferencija KPJ|Četvrtoj zemaljskoj konferenciji KPJ]]. Bavio se i novinarstvo. Bio je pokretač, saradnik i urednik glasila KPJ - „Novi svijet“, „Komunist“, „[[Borba (novine)|Borba]]“ i teorijskog časopisa „Klasna borba“. === Emigracija u SSSR === {{main|Jugoslovenska politička emigracija u SSSR}} Posle zavođenja Šestojanuarske diktature u Jugoslaviji, [[1929]]. godine, emigrirao je u [[Austrija|Austriju]], a potom je izvesno vreme boravio u [[Čehoslovačka|Čehoslovačkoj]] i na kraju u [[Savez Sovjetskih Socijalističkih Republika|Sovjetskom Savezu]]. Tamo je živeo pod imenom '''Boris Nikolajevič Petrovskij'''.<ref name="pogibija">[https://nekropole.info/ru/Boris-Petrovskij-1896 Podaci o pogubljenju Kamila Horvatina]{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> U [[Moskva|Moskvi]] je od [[1934]]. godine bio predavač i upravitelj Jugoslovenskog sektora na [[Komunistički univerzitet nacionalnih manjina Zapada|Komunističkom univerzitetu nacionalnih manjina Zapada]].<ref name="Horvatin-hbl"/> U Moskvi je radio i kao saradnik Agrarnog instituta. Britanska profesorka [[Phyllis Auty]] navodi da je nakon [[Aprilski plenum CK KPJ (1936)|Aprilskog plenuma CK KPJ]], Horvatin zajedno sa drugim Gorkićevim protivnicima uklonjen iz CK.<ref>[http://books.google.cz/books/about/Tito.html?id=eraAQgAACAAJ&redir_esc=y Phyllis Auty, Tito: A Biography] (str. 137)</ref> Hrvatski istoričar [[Ivan Očak]] navodi da je sredinom [[1936]]. godine kooptiran u [[CK KPJ]], umesto tada smenjenog [[Vladimir Ćopić|Vladimira Ćopića]].<ref name="obračun">[http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=87118 Staljinski obračun s jugoslavenskim partijskim vodstvom u SSSR-u]</ref> Lipnja [[1937]]. godine, ne znajući da će uskoro i sam biti optužen za »[[trockizam]]«, Kamilo Horvatin u »Proleteru« zdušno podržava Staljinov progon navodnih trockista: {{izdvojeni citat|Trockistički agenti fašizma, trockistički provokatori i špijuni nisu samo neprijatelji komunista i komunističke partije; oni su neprijatelji svih naprednih, demokratskih elemenata. Oni nisu samo neprijatelji Sovjetskog Saveza, oni su neprijatelji radničke klase; oni su neprijatelji svoga naroda... Razumljivo je da tu gospodu treba razbijati i neposredno trijebiti...<ref>thttp://books.google.rs/books?id=P4VWAAAAMAAJ&q=Kamilo+Horvatin+ne+znaju%C4%87i+da+%C4%87e+uskoro+i+sam&dq=Kamilo+Horvatin+ne+znaju%C4%87i+da+%C4%87e+uskoro+i+sam&hl=en&sa=X&ei=5zrOU_vaNanR4QSolIBA&ved=0CBsQ6AEwAA </ref><ref name="otpadnik">[http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=87165 Ivan Očak: Dr. Ante Ciliga – otpadnik komunizma i staljinske čistke]</ref>}} === Streljanje u Moskvi === {{main|KPJ tokom Velike čistke}} Nakon streljanja generalnog sekretara KPJ Milana Gorkića, Kamilo Horvatin je krajem 1937. i početkom 1938. optuživao Broza da ulepšava stanje u KPJ, da „daje sasvim lažnu sliku stanja u Partiji“, u jednom času i da je „faktički provokator“.<ref>[http://www.novosti.rs/dodatni_sadrzaj/clanci.119.html:279675-Razvod-zbog-partije Razvod zbog partije | Ostali članci | Novosti.rs<!-- Botovski generisani naziv -->]</ref> U vreme [[Velika čistka|staljinovih čistki]], Horvatin je uhapšen [[7. februar]]a [[1938]]. godine i osuđen na smrt. Streljan je [[15. mart]]a iste godine.<ref>[http://www.novosti.rs/dodatni_sadrzaj/clanci.119.html:276062-%D0%9E%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%87%D1%83%D0%BD-%D1%81%D0%B0-%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0 Obračun sa ženama | Ostali članci | Novosti.rs<!-- Botovski generisani naziv -->]</ref> Prema tadašnjem staljinističkom običaju, po [[Tito]]vom dolasku u Moskvu od njega je traženo da se izjasni o "raskrinkanim" rukovodiocima partije. On je u vreme hapšenja Horvatina kadrovskom odelu Kominterne o njemu napisao: {{izdvojeni citat|Pripadao je lijevoj frakciji u kojoj su bili Cvijić, Rajko Jovanović i drugi, u vrijeme kada smo vodili borbu protiv te frakcije. Imao sam susrete s njim prije toga i stoga mogu da dam njegovu karakteristiku prema tom periodu. Ranije njegovo ophođenje s radnicima nije bilo najbolje, posjedovao je nekakvu intelektualističku crtu, nije imao pravo partijsko ponašanje, i to je odbijalo ljude. Ljudi nisu mogli da daju svoju formulaciju, jer ih je on gledao s visine. Zbog svog ponašanja nije se svidio radnicima. Iako je u toj frakciji bio sa Cvijićem koji je 1928. godine proveo s nama tri sedmice u policiji, vidio sam da nije toliko jako zaražen 'frakcionaštvom' kao ostali. Bio je veoma oprezan, pa je čak na jednom aktivu, gdje je vođena diskusija o frakcionaškoj borbi, priznao izvjesne greške, ali ne sve. Toliko zagriženi frakcionaš kao drugi on nije bio. [...] Po mom ubijeđenju, napravio je veliki korak naprijed u svom ophođenju s ljudima, mada su još uvijek prisutni izvjesni ostaci takvog ponašanja s visine.<ref name="obračun"/>|[[Josip Broz]]}} U kasnijim sećanjima je Tito donekle ublaživao svoju kvalifikaciju Horvatina: {{izdvojeni citat|Napisao sam tu karakteristiku objektivno: iznio sam da je Horvatin teoretski dobro izgrađen, da je sposoban, da nije iz radničke porodice već da je intelektualac, da ima i malograđanskih osobina, ali da je vrlo popularan itd. Na kraju su mi rekli: Potpiši...! <ref name="obračun"/>|[[Josip Broz]]}} Odlukom Vojnog kolegijuma Vrhovnog suda Sovjetskog Saveza Kamilo Horvatin je posthumno rehabilitovan [[8. oktobar|8. oktobra]] [[1963]]. godine. == Porodica == Njegova supruga [[Jovanka Mileusnić-Horvatin]] takođe je učestvovala u komunističkom pokretu. Bila je zajedno sa njim uhapšena, 1938. godine i osuđena na osam godina zatvora. Posle izlaska iz zatvora, [[1946]]. godine, vratila se u [[Jugoslavija|Jugoslaviju]]. Tokom [[Narodnooslobodilačka borba naroda Jugoslavije|Narodnooslobodilačkog rata]], [[1944]]. godine poginuo je njihov sin Damjan, kao [[politički komesar]] jedne partizanske brigade. == Literatura == * V. Zaninović: ''Mlada Hrvatska uoči I. svjetskog rata''. Historijski zbornik, 11–12 (1958–59) str. 65–104. * M. Zovko: ''Kamilo Horvatin''. Zagreb 1980. * Ivan Očak: ''Krleža – Partija (Miroslav Krleža u radničkom i komunističkom pokretu 1917–1941)''. Zagreb 1982. * ''[[Enciklopedija Jugoslavije]]'' (knjiga četvrta). „Jugoslavenski leksikografski zavod Miroslav Krleža“, Zagreb 1986. godina. * ''[[Hrvatska opća enciklopedija]]'' (knjiga četvrta). „Leksikografski zavod Miroslav Krleža“, Zagreb 2002. godina. * ''[[Hrvatski biografski leksikon]]'' (knjiga peta). „Leksikografski zavod Miroslav Krleža“, Zagreb 2002. godina. == Reference == {{reflist|2}} == Povezano == * [[KPJ tokom Velike čistke]] == Vanjske veze == * [http://krlezijana.lzmk.hr/clanak.aspx?id=1598 Kamilo Horvatin] (enciklopedija Krležijana) * [http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=85 Kamilo Horvatin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210220102830/https://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=85 |date=2021-02-20 }} (Hrvatski biografski leksikon) * [http://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=26225 Kamilo Horvatin] (Hrvatska enciklopedija) {{Normativna kontrola}} {{DEFAULTSORT:Horvatin, Kamilo}} [[Kategorija:Rođeni 1896.]] [[Kategorija:Umrli 1938.]] [[Kategorija:Hrvatski komunisti]] [[Kategorija:Ličnosti radničkog pokreta Jugoslavije]] [[Kategorija:Članovi Centralnog komiteta KPJ-SKJ]] [[Kategorija:Žrtve Velike čistke iz Jugoslavije]] [[Kategorija:Hrvatski novinari]] [[Kategorija:Jugoslovenska revolucionarna omladina u Austro-Ugarskoj]] [[Kategorija:Jugoslovenska politička emigracija u SSSR]] 2sxwalpm1waewn4y0b81rrwzha3gldv Kanarevo (Makedonija) 0 1453299 42682363 42282752 2026-09-01T07:38:38Z Ehrlich91 31090 42682363 wikitext text/x-wiki {{Drugo značenje3|Kanarevo Brdo}} {{Naseljeno mesto u Makedoniji-lat |mesto = Kanarevo |izvorno ime = {{jez-mak|Канарево}} |slika = Воздушен поглед на Канарево.jpg |opis_slike = |opština = Staro Nagoričano |populacija = 81 |nadm visina = 440 |gšir = 42.1887 |gduž = 21.9247 |pozivni broj = 031 |poštanski kod = |registarska oznaka = KU }} '''Kanarevo''' ({{jez-mak|Канарево}}) je naselje u [[Republika Makedonija|Republici Makedoniji]], u severnom delu države. Kanarevo pripada [[Opština Staro Nagoričano|opštini Staro Nagoričano]]. == Prirodni uslovi == Kanarevo je smešteno u severnom delu [[Republika Makedonija|Republike Makedonije]]. Od najbližeg grada, [[Kumanovo|Kumanova]], selo je udaljeno 18 kilometara istočno. Selo Kanarevo se nalazi u istorijskoj oblasti [[Sredorek]], na spoju doline reke [[Pčinja|Pčinje]] planinskog zaleđa na istoku (planine [[Kozjak (Kumanovo)|Kozjak]] i [[Germanska planina]]), na oko 440 metara nadmorske visine. Mesna klima je [[Kontinentalna klima|kontinentalna]]. == Stanovništvo == Kanarevo je prema poslednjem popisu iz [[2002.]] godine imalo 81 stanovnika. Ogromna većina stanovništva u naselju su etnički [[Makedonci]] (99%). Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je [[pravoslavlje]]. == Izvori == * [http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.] == Vanjske veze == * [http://www.opstinastaronagoricane.gov.mk/ www.opstinastaronagoricane.gov.mk Zvanična stranica opštine Staro Nagoričano] {{Webarchive|url=https://archive.today/20121205094026/http://www.opstinastaronagoricane.gov.mk/ |date=2012-12-05 }} {{Opština Staro Nagoričano}} [[Kategorija:Opština Staro Nagoričano]] ng472be7f6abcjvbyf8gbtigwjqf68l Ivan Matuzović 0 1459362 42682253 41560918 2026-08-31T16:29:51Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682253 wikitext text/x-wiki {{Heroj M |didaskalija=Ivan Matuzović | slika = Ivan Matuzović.jpg | opis_slike= | datum_rođenja = [[1886]]. | mesto_rođenja =[[Gornja Dubica]], kod [[Šamac|Bosanskog Šamca]] | država_rođenja =<br />{{zastava|Austrougarska}} | datum_smrti = [[5. april]] [[1938]]. ('''52''' god.) | mesto_smrti = [[Butovo]] kod [[Moskva|Moskve]] | država_smrti =<br />{{zastava|SSSR}} |profesija= |KPSS= [[1918]]. |KPJ= [[1919]]. }} '''Ivan Matuzović''' (1886-1938) je bio bosanskohercegovački revolucionar i komunista, učesnik oktobarske i mađarske revolucije.<ref>http://books.google.rs/books?id=UB8DAAAAMAAJ&q=IVAN+MATUZOVI%C4%86&dq=IVAN+MATUZOVI%C4%86&hl=en&sa=X&ei=8l7MU5awC-b54QSRlIGgCw&ved=0CEMQ6AEwBg</ref><ref>http://books.google.rs/books?id=MBm5AAAAIAAJ&q=IVAN+MATUZOVI%C4%86&dq=IVAN+MATUZOVI%C4%86&hl=en&sa=X&ei=8l7MU5awC-b54QSRlIGgCw&ved=0CCEQ6AEwAQ</ref> Bio je blizak prijatelj mađarskog revolucionara [[Bela Kun|Bele Kuna]] i komandant Jugoslavenske Crvene armije u Sovjetskoj mađarskoj komuni.<ref name="povijest-emigracije"/> Jedan je od glavnih protagonista [[afera Dijamantštajn|afere Dijamantštajn]], odnosno pripreme prevrata u Kraljevini SHS [[1919]]. Ubijen je tokom [[Staljin]]ove [[Velika čistka|čistke]] u SSSR. == Biografija == Ivan Matuzović rođen je u [[Gornja Dubica|Gornjoj Dubici]] kod [[Šamac|Bosanskog Šamca]]. Po zanimanju pekarski radnik. Pre rata je bio socijaldemokrata. Kao [[Austrougarska|austrougarski]] vojnik [[1915]]. pao je u [[Rusi|rusko]] zarobljeništvo. U logoru se povezao sa ruskim [[boljševici]]ma i priključio oktobarskoj revoluciji.<ref>http://books.google.rs/books?id=d3UuAQAAIAAJ&q=IVAN+MATUZOVI%C4%86&dq=IVAN+MATUZOVI%C4%86&hl=en&sa=X&ei=8l7MU5awC-b54QSRlIGgCw&ved=0CJ4BEOgBMBQ</ref> Posle pobede revolucije radi u [[Moskva|Moskvi]] na organizaciji Jugoslovenske komunistričke grupe pri [[Komunistička partija Sovjetskog Saveza|RKP(b)]]. Krajem 1918. odlazi u [[Mađarska|Mađarsku]], gde učestvuje u borbi za uspostavljanje Mađarske Sovjetske Republike. Po dolasku u Mađarsku, organizirao je „Jugoslovensku komunističku frakciju" pri Komunističkoj partiji 20. novembra 1918.<ref>http://books.google.rs/books?id=S1U9AAAAMAAJ&q=IVAN+MATUZOVI%C4%86&dq=IVAN+MATUZOVI%C4%86&hl=en&sa=X&ei=8l7MU5awC-b54QSRlIGgCw&ved=0CCgQ6AEwAg</ref> Ova Frakcija razvila je živu djelatnost za pripremu revolucije u Jugoslaviji; štampala je velik broj letaka i brošura. Frakcija je izdavala list „Crvena zastava", koji je rasturan i u Jugoslaviji. U mađarskoj revoluciji je vodio odred jugoslavenskih crvenoarmejaca.<ref>http://books.google.rs/books?id=-7VnAAAAMAAJ&q=IVAN+MATUZOVI%C4%86&dq=IVAN+MATUZOVI%C4%86&hl=en&sa=X&ei=8l7MU5awC-b54QSRlIGgCw&ved=0CIUBEOgBMBA</ref> Bio je blizak prijatelj Bele Kuna.<ref>http://books.google.rs/books?id=J_AfAQAAMAAJ&q=IVAN+MATUZOVI%C4%86&dq=IVAN+MATUZOVI%C4%86&hl=en&sa=X&ei=8l7MU5awC-b54QSRlIGgCw&ved=0CIwBEOgBMBE</ref> Posle sloma mađarske komune živi u [[Beč]]u, gde je uhapšen. Bio je aktivan u klubu jugoslovenskih studenata marksista u Beču, osnovanom 1919. godine.<ref>http://books.google.rs/books?id=enNLAQAAIAAJ&q=IVAN+MATUZOVI%C4%86&dq=IVAN+MATUZOVI%C4%86&hl=en&sa=X&ei=8l7MU5awC-b54QSRlIGgCw&ved=0CGEQ6AEwCw</ref> Matuzović je sudjelovao u pripremanju revolucije u Jugoslaviji, koja je navodno trebala započeti 1. svibnja 1919. godine.<ref name="Požar-Matuzović"/> Bilo je predviđeno da priteknu u pomoć jugoslavenskom proletarijatu i jedinice mađarske Crvene armije.<ref name="Požar-Matuzović"/> Međutim, vlasti Kraljevine SHS su saznale da se priprema ustanak. Po povratku u Kraljevinu SHS, Matuzović je uhićen.<ref name="povijest-emigracije">[http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=86875 Ivan Očak, Iz povijesti jugoslavenske emigracije u SSSR-u između dva rata]</ref> Jedan je od optuženih u [[Afera Diamantstein|aferi Diamantstein]], prvom antikomunističkom procesu u Kraljevstvu Srba, Hrvata i Slovenaca 1919. godine.<ref>http://books.google.rs/books?id=SqkMAAAAIAAJ&q=IVAN+MATUZOVI%C4%86&dq=IVAN+MATUZOVI%C4%86&hl=en&sa=X&ei=8l7MU5awC-b54QSRlIGgCw&ved=0CFUQ6AEwCQ</ref> Po izlaska iz zatvora, odlazi u Beč. Jugoslavenska je policija doznala [[1921]]. godine da komunisti iz Mađarske i Jugoslavije koji su se nalazili u emigraciji, pripremaju akciju na Balkanu, a da je Ivan Matuzović izjavio, u povodu ženidbe Aleksandra Karađorđevića: {{izdvojeni citat|Ženi se Aleksandar Poslednji, ali će mu ženidba presesti, jer Matu­zović još nije umro<ref name="Požar-Matuzović">Petar Požar, ''Jugosloveni žrtve staljinskih čistki'' (str. 122-124), Beograd, 1989.</ref>.}} Iz Beča ubrzo odlazi u Sovjetski Savez. Vraća se u Moskvu, gde živi i radi kao politički emigrant. Radio je kao inspektor u fabrici hleba na periferiji Moskve. Uhapšen je [[17. februar]]a 1938. i osuđen na smrt zbog "špijunske i diverzantske delatnosti". Streljan je 5. aprila 1938. godine na Butilovskom poligonu kraj Moskve.<ref name="pogibija">[https://nekropole.info/ru/Ivan-Matuzovich Podaci o pogubljenju Ivana Matuzovića]{{Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Posmrtno je rehabilitovan septembra [[1957]]. godine.<ref name="pogibija"/> == Literatura == * Tekst grupe autora u Općoj enciklopediji JLZ Zagreb 1979. tom 5 str. 373. == Reference == {{reflist|2}} == Povezano == * [[Afera Diamantstein]] * [[Jugosloveni u Oktobarskoj revoluciji]] * [[Jugoslovenska politička emigracija u SSSR]] * [[KPJ tokom Velike čistke]] {{Lifetime|1886|1938|Matuzović, Ivan}} [[Kategorija:Jugoslavenski komunisti]] [[Kategorija:Biografije, Prvi svjetski rat]] [[Kategorija:Jugosloveni u Oktobarskoj revoluciji]] [[Kategorija:Ličnosti radničkog pokreta Jugoslavije]] [[Kategorija:Žrtve Velike čistke iz Jugoslavije]] [[Kategorija:Afera Diamantstein]] [[Kategorija:Jugosloveni u mađarskoj revoluciji]] f59x4r2yrq7zd7tyb8jid0ryhc1g3o0 Ivo de Giulli 0 1467648 42682259 42512233 2026-08-31T17:07:28Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682259 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Ivo de Giulli (1916).jpg|mini]] '''Ivo de Giulli''' ([[Dubrovnik]], [[1876.]] - [[Dubrovnik]], [[1957.]]) je bio hrvatski [[političar]], [[diplomat]], [[pravnik]] i javni radnik.<ref>[http://books.google.hr/books?id=tSwxAQAAIAAJ&q=%22Ivo+de+Giulli%22&dq=%22Ivo+de+Giulli%22&hl=hr Google Knjige] Anali Historijskog odjela Centra za znanstveni rad Jugoslavenske akademije u Dubrovniku, Svesci 13-14, 1976.</ref> Po struci je bio [[odvjetnik]]. Bio je [[Hrvat]].<ref>[http://www.archive.org/stream/southernslavsorj00cleviala/southernslavsorj00cleviala_djvu.txt Archive.org] The Southern Slav's Appeal.</ref> Bio je gradskim vijećnikom u Dubrovniku.<ref>[http://books.google.hr/books?id=54E6AQAAIAAJ&q=%22Ivo+de+Giulli%22&dq=%22Ivo+de+Giulli%22&hl=hr Google Knjige] Jugoslavenski program: Spomenice jugoslavenskoga odbora u Londonu o jugoslavenskom pitanju predane francuskoj i britanskoj vladi g. 1915 i g. 1916. Izdao Odbor Narodnoga Vijeća SHS. za okupirane krajeve u Zagrebu, 1919.</ref> Uređivao je i izdavao list [[Crvena Hrvatska (časopis)|Crvenu Hrvatsku]] od 1905. do 1907. godine. List se tiskao u tiskari njegove obitelji u Dubrovniku od ožujka 1906. godine.<ref>[http://books.google.hr/books?hl=hr&id=tSwxAQAAIAAJ&dq=%22Ivo+de+Giulli%22&q=%22%C5%A1tamparija+de+Giulli%22 Google Knjige] Anali Historijskog odjela Centra za znanstveni rad Jugoslavenske akademije u Dubrovniku, 1976.</ref> Bio je značajnim dioničarom [[Hrvatska vjeresijska banka|Hrvatske vjeresijske banke]], moćnog predstavnika hrvatskog kapitala, jer je ta banka smjela osnivati podružnice diljem Austro-Ugarske. Ista je banka bila gospodarskim osloncem [[Samostalna organizacija Hrvatske stranke]].<ref name="Depolo">[http://hrcak.srce.hr/file/18171 Anali Dubrovnik 36 (1998.)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160601092947/http://hrcak.srce.hr/file/18171 |date=2016-06-01 }} Pero Depolo: Političke struje u Dubrovniku i aneksija Bosne i Hercegovine (I. dio)</ref> Zbog članstva u tom odboru, austrijske su sudske vlasti naredile uzapćenje njegove cjelokupne pokretnei nepokretne imovine, kao i [[Ante Trumbić|Anti Trumbiću]] i [[Julije Gazzari|Juliju Gazzariju]] iz Šibenika, zbog "veleizdaje".<ref>[http://books.google.hr/books?hl=hr&id=N-flAAAAMAAJ&dq=%22Ivo+de+Giulli%22&q=%22zbog+osiguranja%22 Google Knjige] Mogućnosti, opseg 20,Izd. 5-10, 1973.</ref> Za vrijeme 1. svjetskog rata bio je članom [[Jugoslavenski odbor|Jugoslavenskog odbora]]<ref>[http://proleksis.lzmk.hr/29378/ LZMK] Jugoslavenski odbor</ref>, čijeg je pariškog ureda bio šef.<ref>[http://books.google.hr/books?id=fAzTAAAAMAAJ&q=%22Ivo+de+Giulli%22&dq=%22Ivo+de+Giulli%22&hl=hr Google Knjige] Vjesnik historijskih arhiva u Rijeci i Pazinu, 1966.</ref> 1916. je uručio francuskom ministarstvu vanjskih poslova memorandum o hrvatskom pitanju; istovremeno pred [[Nikola Pašić|Pašićem]] branio Supila, za razliku od srpskih predstavnika u Odboru.<ref>[http://books.google.hr/books?id=kgiQAAAAIAAJ&q=%22Ivo+de+Giulli%22&dq=%22Ivo+de+Giulli%22&hl=hr&sa=X&ei=xGP9TqzcHJGssAbB69wT&ved=0CDkQ6AEwAzgU Google Knjige] Journal of Croatian studies , Opseg 38, 1997.</ref> Naime, jedino se de Giulli slagao sa Supilom koji je još 1915. razgovarajući sa srpskim dužnosnicima rekao da ''Hrvati moraju znati u kakvu državnu zajednicu ulazu, drugim riječima da unutrašnje uređenje buduće Jugoslavije treba biti riješeno prije konačnog ujedinjenja.''<ref>{{Cite web |title=Tereza Ganza Aras: Frano Supilo u svjetlu najnovijih istraživanja |url=http://www.historiografija.hr/hz/1972/HZ_25-26_20_GANZA-ARAS.pdf |access-date=2014-07-26 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304192536/http://www.historiografija.hr/hz/1972/HZ_25-26_20_GANZA-ARAS.pdf |deadurl=yes }}</ref> Smatrao je bitnim ravnopravnost vjera u budućoj državi, pa je stoga smatrao potrebnim da Kraljevina Srbija treba pokazati pred zajednicom europskih naroda ozbiljnu namjeru kojom bi promijenio pravoslavlju status povlaštene vjere u državi Srbiji, jer joj je ondje ustavom bio osiguran položaj državne vjere. Potpisnikom je varšavske konvencije o unifikaciji određenih relativnih pravila međunarodnog zračnog prometa od 12. listopada 1929. <!-- CONVENTION POUR L'UNIFICATION DE CERTAINES RÈGLES RELATIVES AU TRANPORT AÉRIEN INTERNATIONAL --><ref>[http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/decreto/1930-1949/D20704.htm Presidência da República] D20704</ref><ref>[http://books.google.hr/books?id=-UsGm1DTWK8C&pg=PA242&dq=%22Ivo+de+Giulli%22&hl=hr#v=onepage&q=%22Ivo%20de%20Giulli%22&f=false Google Knjige]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> U Kraljevini Jugoslaviji bio je [[generalni konzul|generalnim konzulom]] u [[Jeruzalem]]u. Nakon što je taj konzulat otvoren 31. prosinca 1936. godine, de Giulli je ukazom od 30. travnja 1937. postao generalnim konzulom, a dužnost je počeo obnašati 29. studenoga 1937. godine. Održavao je veze s kolonijom Židova koji su iselili s područja Kraljevine Jugoslavije u Palestinu nakon 1. svjetskog rata. Pratio je bit i probleme arapsko-židovskih odnosa.<ref>[http://www.benevolencija.eu.org/content/view/144/72/ Jewish Community of Bosnia and Herzegovina] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091012002418/http://www.benevolencija.eu.org/content/view/144/72/ |date=2009-10-12 }} Židovi u diplomatskim arhivima Kraljevine Jugoslavije (bošnjački)</ref> Napisao je djelo: *''La vie maritime des Yugoslaves et leur marine marchande'', 1918.<ref>[http://books.google.hr/books/about/La_vie_maritime_des_Yugoslaves_et_leur_m.html?id=ogNjYgEACAAJ&redir_esc=y Google Knjige]</ref> == Reference == {{izvori}} {{Normativna kontrola}} {{DEFAULTSORT:Giulli, Ivo de}} [[Kategorija:Biografije, Dubrovnik]] [[Kategorija:Hrvatski političari do 1918.]] [[Kategorija:Hrvatski političari u prvoj Jugoslaviji]] [[Kategorija:Hrvatski pravnici]] [[Kategorija:Hrvatski diplomati]] td6fgok804k51k3yl2f50x9in1586mv Križevački štatuti 0 1468431 42682373 42588645 2026-09-01T10:38:02Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682373 wikitext text/x-wiki '''Križevački štatuti ''' su [[statut]]i iz [[Križevci|Križevaca]].<ref name="Baran">[http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=102333 KAJ - časopis za književnost, umjetnost, kulturu, svl.43 (215) br.5-6 prosinac 2010.] Tanja Baran: Križevački štatuti u kontekstu hrvatske usmene drame</ref> Pisani su [[kajkavsko narječje|kajkavskim narječjem]] [[hrvatski jezik|hrvatskog jezika]]. == O Križevačkim štatutima == Predstavljaju najstarije i najpoznatije [[hrvatska književnost|hrvatske]] [[vino|vinsko]]-pajdaške regule.<ref name="Baran"/> Žanrom su mješoviti. U njima se nalaze i [[drama|dramski]], [[lirika|lirski]] i [[retorika|retorički]] oblici.<ref name="Baran"/><ref name="Matica">[http://www.matica.hr/www/wwwizd2.nsf/AllWebDocs/gozbeizdravice Gozbe i zdravice u hrvatskoj književnosti - Križevački štatuti od Marulića do Kaleba i Tadijanovića (Izbor)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071028070210/http://www.matica.hr/www/wwwizd2.nsf/AllWebDocs/gozbeizdravice |date=2007-10-28 }} (prir. Stjepan Sučić) [[Matica hrvatska]], Matica hrvatska Ogranak Križevci, Križevci, 1994., {{ISBN|953-6298-00-7}}</ref> Prevladava [[usmenoknjiževna drama]], [[folklorno kazalište]].<ref name="Baran"/> Za razliku od srodnog [[Veliki ritual krštenja mošta|Velikog rituala krštenja mošta]] koji se odnosi samo na [[sveti Martin|Martinje]], ovaj štatut važi tijekom cijele godine.<ref name="Baran"/> Križevački štatuti sadrže elemente koje odgovaraju teorijskim [[definicija|određenjima]] [[folklorno kazalište|folklornog kazališta]]: sastavnice glume, tekstura te materijalni predmeti.<ref name="Baran"/> O slavi Križevačkih štatuta pisao je [[Antun Gustav Matoš]] (''Još živu slavni Statuti'').<ref name="Matica"/> Bitne osobe (''pajdaši'') ovih štatuta su ''stari pajdaši, mladi pajdaši, pajdašice, pridošlice''. Dokument koji se mora voditi po ovim štatutima je hižni protokol. Dužnosnici su ''stoloravnatel'' (vidi ''domaća hiža'' i ''stol benefaktorov'') i pomagači (činovnici, ''ašešori'') ''oberfiškuš, fiškuš, popevač, čuturaš, barilonosec, peharnik, govoraš i vunbacitelj''.<ref name="Barilo">[http://www.krizevci.net/statuti/statuti2.html Križevci] Križevački štatuti, najznamenitije hrvatsko vinsko-pajdaške regule; pravila (Iz ostavštine na daleko poznatog zajezdanskog vinskog pajdaštva »Barilo«)</ref> Štatuti reguliraju pravila ponašanja prigodom domaćih proslava i veselica u krugu prijatelja ("spravišća" i "pajdaštva").<ref name="Križevci">[http://www.krizevci.net/statuti/index.html Križevci] O nastanku "Štatuta"</ref> == Historija == Jedni izvori navode da su iz 16. stoljeća.<ref name="punktum">{{Cite web |title=Vino i vinske tradicije u Križevcima |url=http://www.badel1862.hr/hr-HR/Brandovi/Vinarija-Krizevci.html?Y3RnXDIwLHBcMzg%3D |access-date=2014-07-26 |archive-date=2016-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160928181411/http://www.badel1862.hr/hr-HR/Brandovi/Vinarija-Krizevci.html?Y3RnXDIwLHBcMzg%3D }}</ref> Dvije su teze o izvorima Štatuta. Po jednoj ovi [[humor|šaljivi]] dokument ima vrlo ozbiljnu osnovicu te tako predstavljaju važan pravnopovijesni dokument na hrvatskom jeziku. Okolnosti po ovoj tezi su bile ovakve: kraj oko važnog grada Križevaca bio je bogat [[vinograd]]ima i [[klet|klijetima]]. Kao takav privlačio je strance koji su se pridruživali veselicama koje su često imale tragičan svršetak, zbog čega su se domaći stanovnici često žalili, te je mjesni sudac morao uvesti pravila da bi stao na kraj izazivačima nereda.<ref name="Križevci"/> Druga priča se poziva na 14. stoljeće i gašenje zavade križevačkih purgera i kalničkih "šljivara". Održana je velika pomirba u Križevcima uz veliko "''spravišće''" odnosno veselicu. Akcija je uspjela - zavađenici postaše trajno prijatelji i u trajnoj slozi. Trodnevna veselica je bila regulirana određenim pravilima, korijenima Križevačkih štatuta. Za te su se regule pobrinule tri osobe: ''križevački notarijuš, kalnički kaštelan i varoški sudec''.<ref name="Križevci"/> Cjelovito izdanje Križevačkih štatuta sabrao je, sastavio i priredio [[1912.]] godine [[Zvonimir Pužar]].<ref>[[Mira Kolar-Dimitrijević]]. [http://hrcak.srce.hr/file/13739''Zbrinjavanje gladne istarske djece tijekom Prvoga svjetskog rata u Križevcima i okolici''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140222225916/http://hrcak.srce.hr/file/13739 |date=2014-02-22 }}. Časopis ''Cris''. god. VIII, br.1; str. 14-25, 2006.</ref><ref>[[Mira Kolar-Dimitrijević]]. Pučki pisac Zvonimir Pužar i Križevci 1910. - 1923. godine. Časopis ''Cris''. god. V, str. 16-27, 2003.</ref> Danas se u Križevcima održava kulturno-povijesno-turistička manifestacija i tradicionalna pučka svečanost [[Križevačko veliko spravišče ]]. Održava se u Križevcima od 1968. godine prvog vikenda u mjesecu lipnju. Temelji se na ovim štatutima.<ref>Žulj, Nikola: Križevci i Kalničko prigorje, umjetnost, arhitektura, krajolici, Veda Križevci 2006.</ref> == Osnovna pravila == # ''Živa je istina kako vince razblažuje i razveseljuje čovjeka, da iz njega čini društvenjaka i veseljaka, a mnoge brige mu umanjuje i uljepšava''<ref name="Križevci"/> # ''Vino i svako žestoko piće ako se troši nerazumijevanjem i prekomjernošću ne samo truje i razara cio naš život, nego čini čovjeka nečovjekom i dovodi do mnogoga [[alkoholizam|duševnoga i tjelesnoga zla]]...budimo prijatelji vesele pobratimske društvenosti, učvrščujmo staru hrvatsku gostoljubivost, ne tuđimo se od čestitoga i trijeznoga domaćega pajdaštva, ali bježimo kao od kuge od svake prekomjernosti koja ubija ozbiljan polet i zanos, a prouzrokuje mnogo zla''<ref name="Križevci"/> == Izabrani odlomci == Glavni je "punktum" ''Nema veseloga horvackoga pajdaštva brez kupice vina''.<ref name="punktum"/> *''Križevački štatuti« jesu zakonska iz tisućletne navade izvirajuća, a <u>od horvackih pradedov nasleduvana</u> pravila za sako veselo pajdaštvo, koje se znajde pri kupici vina.''<ref name="Barilo"/> *''Križevački štatuti« imaju svoj začetek v slavnom varošu Križevcu, koji je varoš postal pokle leta 598., gda je bil strašni rat s divlaki od Obre, a koji se je varoš v celom svom živlenju odlikuval junačkim i domorodskim delima i bil jako preštiman v celom horvackom kralevstvu''<ref name="Barilo"/> *''Križevački štatuti« stvorjeni su iz srčne potrebe koja je vputila stare križevačke purgere, da za svoja vesela spravišća po zdravom i zrelom dospomenjku stvoriju štatut, koji imaju biti kak <u>fundamentuš sakog reda i pravice</u>''<ref name="Barilo"/> *''S »Križevačkih štatutov« vidi se <u>veselački značaj starih Horvatov</u>; oni su častna tradicija naših pradedov, koji su se v sakoj zgodi odlikuvali svojim družinskim živlenjem.''<ref name="Barilo"/> *''Po staroj horvatskoj šegi nemre biti veselog pajdaštva ili spravišća brez »Križevačkih štatutov«. Njim se moraju pokoravati i s njim se imaju posluživati vsi pajdaši i pajdašice pri veselom stolu. V onom pajdaštvu, koje zametavle »Križevačke štatute« nema mesta nijenom pravom horvackom domorodcu''<ref name="Barilo"/> == Povezano == *[[Čeh, Leh i Meh]] (Čeh-Leh-Meh) na [[bilikum]]u<ref name="Matica"/> *[[zdravica]] *[[gozba]] == Daljnja literatura == *[http://www.matica.hr/www/wwwizd2.nsf/AllWebDocs/gozbeizdravice Matica hrvatska] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071028070210/http://www.matica.hr/www/wwwizd2.nsf/AllWebDocs/gozbeizdravice |date=2007-10-28 }} Gozbe i zdravice u hrvatskoj književnosti - Križevački štatuti od Marulića do Kaleba i Tadijanovića (Izbor), (prir. [[Stjepan Sučić]]), Matica hrvatska Ogranak Križevci, Križevci, 1994., {{ISBN|953-6298-00-7}} *{{Google knjige|9F8MAQAAIAAJ|Petar Delić, Vlado Srimšek, Dragutin Zajc: Križevački štatuti, Turistički savez općine Križevci, 1973.|page=}} == Izvori == {{izvori}} == Vanjske veze == *[http://www.cedar-agro.hr/down/Krstenje_mosta_ks.pdf Cedar-agro.hr] Križevački štatuti, najznamenitije hrvatske vinsko-pajdaške regule. Obred krštenja mošta (prema starim Križevačkim zapisima) <!-- enologija, nešto u svezi s vinom --> [[Kategorija:Hrvatska književnost]] [[Kategorija:Hrvatsko kazalište]] [[Kategorija:Križevci]] [[Kategorija:Pravna historija Hrvatske]] [[Kategorija:Humor]] ryvm2fwyrt1ozhcu7q4gr3xqglthw8k Kažimir Ljubić 0 1469470 42682354 42659085 2026-09-01T04:02:04Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682354 wikitext text/x-wiki Don '''Josip Kažimir Ljubić''' ([[Makarska]], [[4. ožujka]] [[1835.]] - [[30. kolovoza]] [[1897.]])<ref>[http://www.geni.com/people/don-Josip-Ljubi%C4%87/6000000007313848500 Geni.com]</ref> je bio [[Hrvati|hrvatski]] [[katoličanstvo|katolički]] [[svećenik]], [[hrvatski preporod]]itelj, [[ekonomski pisac]]<ref>[http://bib.irb.hr/prikazi-rad?lang=EN&rad=27877 Hrvatska znanstvena bibliografija] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210220142455/https://www.bib.irb.hr/27877?lang=EN&rad=27877 |date=2021-02-20 }} [[Šime Peričić]]: Kažimir Ljubić kao ekonomski pisac, Don Kažimir Ljubić : 1835. - 1897. : život i djelo : zbornik / Urlić, Velimir (zr). - Makarska : Gradski muzej ; Grad Makarska , 1998. 205-212 (ISBN 953-96698-4-7).</ref> i [[političar]]. Podrijetlom je s [[Ogorje|Ogorja]].<ref name="Rađa">pater Luka Rađa: [http://blog.dnevnik.hr/paterluka/2012/05/1630748212/tajna-neodoljivosti.html Web župa Gospe Sinjske] Tajna neodoljivosti</ref> == Obrazovni rad == Bio je prvim ravnateljem muške građanske škole u Makarskoj, ustanovljene 5. veljače 1877. zaključkom Zemaljskog sabora u Zadru, a otvorene 1. listopada 1877. godine.<ref>Čedomir Vodanović: [http://ss-fraandrijekacicamiosica-ma.skole.hr/skola/povijest Povijest makarskog školstva], pristupljeno 13. siječnja 2013.</ref> == Kulturni rad == 1880-ih se stvorilo okružje za obnovu [[glagoljaši|glagoljaštva]]. Papa [[Leon XIII.]] proglasio je svetkovinu sv. Ćirila i Metoda. Uslijedilo je veliko sveslavensko hodočašće u Rim gdje su najviše hodočastili Hrvati, pored drugih Slavena: Slovaka, Bugara, Čeha, Poljaka. Hrvate su vodili biskup [[Strossmayer]], a s hrvatskog su juga bili don [[Frane Bulić]] i [[Ivan Danilo]]. Kad je splitsko-makarski biskup [[Marko Kalođera]] uveo glagoljsko Bogoslužje u svoju biskupiju, dvanaestorica su svećenika iz njegove biskupije zamijenila latinski jezik u Bogoslužju staroslavenskim. Prvi je bio poznati arheolog don [[Frane Bulić]], a [[Katolička Dalmacija]] od 18. kolovoza 1881. zabilježila je nove glagoljaše, većinom iz [[Makarsko primorje|Makarskog primorja]]: don [[Mihovil Pavlinović|Mijo Pavlinović]] iz Podgore, iz Igrana don Nikola Šimić književnik i Toma Morović, iz Makarske don Andrija Kurtić, don Ilija Ravlić i među njima don Kažimir Ljubić koji je bio ravnatelj građanske učione. Pisao je kalendarsku periodiku. Jedan je od šestorice Makarana za koje se zna da su pisali godišnjake kalendare (don Kažimir Ljubić, don Emilio M. Vusio, prof. [[Jakša Ravlić]], Ivo Donelli, dr. Ilija Despot, Otokar Lachman te fra Nikola Šimić), koji su u ono vrijeme služili i u obrazovne svrhe.<ref>Ružana Kovač: [http://www.kronika.hr/index.php?option=com_content&task=view&id=2183&Itemid=72 Godišnjaci poznatih Makarana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210220142500/https://www.kronika.hr/?option=com_content&task=view&id=2183&Itemid=72 |date=2021-02-20 }}, [[Makarska kronika]], 29. listopada 2007., pristupljeno 13. siječnja 2013.</ref> Bio je urednik Narodnog koledara novog i starog za prostu 1871. godinu.<ref>[http://itat2.uni-graz.at/pub/tradok/pub/1318/ ITAT] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210220142459/https://itat2.uni-graz.at/pub/tradok/pub/1318/ |date=2021-02-20 }}, [[Matica dalmatinska]]</ref> Sastavio je izvorni sustav hrvatske [[stenografija|stenografije]] (brzopisa).<ref>[http://www.stenograf.hr/povijest Povijest], [[Hrvatsko stenografsko društvo]]</ref> Uređivao je zadarski [[Narodni list]], a svojom uređivačkom politkom nije bio po volji vlastima i iredentističkim protivnicima koji su presizali na hrvatske zemlje, zbog čega je bio osobito politički i osobno proganjan.<ref name="EZadar">[http://www.ezadar.hr/clanak/narodni-list-slavi-148-rodendan Narodni list slavi 148. rođendan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305054110/http://www.ezadar.hr/clanak/narodni-list-slavi-148-rodendan |date=2016-03-05 }}, EZadar, 1. ožujka 2010.</ref> Bio je među istaknutijim urednicima Narodnog lista koji su se isticali hrvatskim pisanjem: [[Natko Nodilo]], Kažimir Ljubić, [[Lovro Matić]], [[Ivo Gjunio]], [[Josip Sormilić]], [[Juraj Biankini]].<ref name="EZadar"/> == Politički rad == 1860-ih je bio općinskim vijećnikom. Već onda se pokazao [[hrvatski preporod|hrvatskim preporoditeljem]] koji ne čeka druge, nego ide prije većine. Nakon što su na izborima narodnici pobijedili autonomaše, u Makarskoj je napravio hrabri i sudbonosni korak, zamjerivši se talijanašima, postavivši se za hrvatsku stvar, protiv talijanskog jezika koji je protežirala austrijska vlast. Na sjednici ''obćinskog vića'' [[24. listopada]] [[1865.]] godine progovorio je hrvatskim jezikom, što je bio precedans, jer se je uredovalo na talijanskom jeziku. Tad se odredilo odlukom općinskog vijeća općine Makarske, pri čemu je velika Ljubićeva uloga, da se svi službeni spisi vode na hrvatskom jeziku te da se na hrvatskom obraća strankama, hrvatski je uveden u škole, a pučanima - demokratski, slobodno služiti se drugim jezikom. Tako je službeno progovorila hrvatski kao jedan od prvih gradova na hrvatskom jugu. Dan ove Ljubićeve akcije proglašen je 1993. za Dan Grada Makarske.<ref>[http://makarska.hr/?show=1&sub=369&id=523 Grad Makarska] Gradske manifestacije, pristupljeno 13. siječnja 2013.</ref><ref>[http://www.os-sivicevica-ma.skole.hr/print/?prt_name=news&prt_id=454 Povijesna pozadina Dana grada - Zašto obilježavamo 24. listopada, Osnovna škola Stjepana Ivičevića Makarska, 23. listopada 2010.]</ref><!-- izvor je za cijeli odlomak --> Poslije je bio zastupnik zastupnik vanjskih općina Makarske, Metkovića i Vrgorca kao član [[Narodna stranka (Dalmacija)|Narodne stranke]] u [[Dalmatinski sabor|Dalmatinskom saboru]] nakon [[Izbori za Dalmatinski sabor 1870.|izbora 1870.]] godine. U Narodnoj hrvatskoj stranici se članstvo vremenom sve više trvilo i sukobljavalo. Stvorile su se radikalna i oportunistička struja. Sve je puklo 1892. godine. Povod je bio negativni ishod glasovanja u Dalmatinskom saboru o novim čitankama za pučke škole. U tim je čitanka [[dekroatizacija|namjerno]] zatajeno hrvatsko ime. Tad su šestorica radikalnijih narodnjačkih zastupnika na čelu s Jurjem Biankinijem, istupila iz saborskog Kluba Narodne hrvatske stranke. Utemeljile su svoj posebni [[Hrvatski klub]], politički krug koji je bio blizak dalmatinskim pravaškim skupinama i Stranci prava u Banskoj Hrvatskoj. Tim je činom nastala treća [[pravaštvo|pravaška skupina]] na hrvatskom jugu. Krunska pokrajina Dalmacija dobila je tako treću pravašku skupinu, pored one vjersko-pravaške [[Ivo Prodan|Ive Prodana]] i liberalno-pravaške Trumbića i Supila, nešto novijeg postanja. Hrvatski su klub vodili Juraj Biankini i Josip Kažimir Ljubić. Bili su u dobrim odnosima s [[Stranka prava (Dalmacija)|dalmatinskim pravašima]], no tek nakon dviju su godina prihvatili trijalističko-okviraški pravaški program te pristupili Stranci prava, čime su se konačno uklonile sve zaprjeke ujedinjenju svih triju dalmatinskih pravaških skupina u jednu jedinstvenu Stranku prava. Ujedinile su se na [[22. kolovoza]] [[1894.]] godine u Zadru. Osnivačkoj je konferenciji predsjedavao Josip Kažimir Ljubić, predsjednik Hrvatskog kluba. Program ove stranke simbolično je označio svršetak staroga izvornog pravaštva Ante Starčevića. Njime je prevagnuo novi pravaški smjer [[Josip Frank|Josipa Franka]] i [[Fran Folnegović|Frana Folnegovića]]. Novostvorenoj dalmatinskoj Stranci prava predsjednik je postao Josip Kažimir Ljubić, dopredsjednik Nikola Dapar, a tajnik dr. Josip Paštrović. Ujedinjenje pravaša u Dalmaciji nastupilo je dok su se pravaši u Banovini dijelili na domovinaše i frankovce. Kao zastupnik je dospio i u Beču, u [[Carevinsko vijeće]].<ref name="Rađa"/> Te se 1894. godine zbog bolesti očiju Ljubić vratio u Makarsku. Zadnjih je godina života oslijepio, no to ga nije spriječilo duhovnički voditi stranku u Makarskoj koja je u ono vrijeme bila zahtjevnim okružjem. Ondje je izabran za predsjednika Pravaškog kluba. Vodio ga je do smrti 1897. godine. [[Izbori za Dalmatinski sabor 1895.]] bili su puni neregularnosti i prijevara u Ljubićevoj Makarskoj gdje su "i mrtvi glasovali", pa je Ljubić izgubio od konkurenta. Poslije Ljubićeve smrti, na čelo pravaša u Makarskoj došao je dr Ivan Vranjican. == Radovi o njemu == [[Gradski muzej u Makarskoj]] 1997. je imao izložbu na temu Kažimira Ljubića.<ref>[http://www.mdc.hr/makarska/hr/fs-aktivnosti.htm Gradski muzej u Makarskoj]</ref> Iste je godine održan znanstveni skup na temu o Ljubiću, čija su izlaganja objavljena u zborniku, koji sadrži članke [[Stijepo Obad|Stijepe Obada]], [[Nevenka Bezić-Božanić|Nevenke Bezić-Božanić]], Marjana Diklića, Frane Glavine, don [[Slavko Kovačić (svećenik)|Slavka Kovačića]], [[Šime Peričić]]a i drugih.<ref>bornik radova sa Znanstvenog skupa Don Kažimir Ljubić (1835. - 1897.), život i djelo, održan u Makarskoj, 23. listopada 1997., Makarska : Gradski muzej : Grad Makarska, 1998.</ref> == Djela == * (Nova) ručna knjiga za obćinske upravitelje uz pravilnik i izborni red obćinski: sbirka razsuda i odluka, zakona carevinskih i zemaljskih, naredaba i oglednica, 1878.<ref>{{Cite web |title=WorldCat Identities |url=http://orlabs.oclc.org/identities/np-ljubic,%20kazimir |access-date=2014-07-26 |archive-date=2021-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210220142458/https://cdn.cookielaw.org/langswitch/552b78bb-4141-4e1f-aab7-ea2321cbe37c.js }}</ref> == Izvori == *M. Diklić: [http://hrcak.srce.hr/file/18313 Pravaštvo u Bibinjama] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200613233321/https://hrcak.srce.hr/file/18313 |date=2020-06-13 }}, Rad. Zavoda povij. znan. HAZU Zadru, sv. 48/2006., str. 647.-648. *Ante Škrabić: [http://www.makarska-danas.com/?p=10049 Pravaštvo u Makarskoj], portal Makarska danas, 26. ožujka 2012., pristupljeno 13. siječnja 2013. *Ante Škrabić: [http://www.makarska-danas.com/?p=11102 Borba za glagoljicu (II.)], portal Makarska danas, 14. travnja 2012., pristupljeno 13. siječnja 2013. {{izvori}} <!-- ekonomski pisci --> {{Normativna kontrola}} {{DEFAULTSORT:Ljubić, Kažimir}} [[Kategorija:Hrvatski katolički svećenici]] [[Kategorija:Hrvatski ekonomisti]] [[Kategorija:Hrvatski političari]] [[Kategorija:Biografije, Makarska]] [[Kategorija:Hrvatski pravaški političari]] [[Kategorija:Hrvatski narodni preporod]] 6j01hty0hn1soc1wvdp97hc7yhz4129 Ivanovo Selo 0 1489501 42682258 42484014 2026-08-31T16:52:44Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682258 wikitext text/x-wiki {{Naselje u Hrvatskoj |ime = Ivanovo Selo |regija = |županija = [[Datoteka:Zastava bjelovarsko bilogorske zupanije.gif|20px]] [[Bjelovarsko-bilogorska županija]] |općina = [[Grubišno Polje]] |mikroregija = |najgrad = |površina = |nadvisina = 146 |z. širina = 45.6735555501168 |z. dužina = 17.2499352693558 |brojstan = 326 |gustoća = |domaćinstva = 121 |pošta = 43504 Ivanovo Selo |pozbroj = <small>+385</small> 043 |autooznaka = DA |karta2 = Bjelovarsko-bilogorska županija |naziv karte2= Bjelovarsko-bilogorske županije |slika = |slika_opis = }} '''Ivanovo Selo''' (lokalni naziv: '''Pemija''', [[češki]]: '''Janova ves''', [[njemački]]: '''Johannisdorf''') je naselje u [[RH|Republici Hrvatskoj]] u [[Bjelovarsko-bilogorska županija|Bjelovarsko-bilogorskoj županiji]], u sastavu općine [[Grubišno Polje]]. Ivanovo Selo je nastalo [[1825.]], a osnovali su ga doseljenici sa područja tadašnje [[Češka|Češke]], [[Moravska|Moravske]] i [[Šleska|Šleske]] koje su, poput područja Hrvatske, bili u sastavu tadašnjeg [[Austrijsko carstvo|Austrijskog carstva]]. Službeni naziv ovog mjesta je od 1825. do 1869. bio Johannisdorf. <!-- www.hrt.hr/index.php?id=135&tx_ttnews[backPid]=23&tx_ttnews[tt_news]=62002&cHash=945a923236 navodi da su došli samo iz Moravske --> == Geografija == Ivanovo Selo je smješteno oko 10&nbsp;km istočno od Grubišnoga Polja, susjedna sela su [[Treglava]] na sjeveru, [[Rastovac (Grubišno Polje)|Rastovac]] na istoku i [[Donja Rašenica]] na zapadu. == Znamenitosti == Nedaleko Ivanova Sela nalaze se ruševine [[kaštel]]a [[Kontovci|Kontovaca]].<ref name="Szabo">[http://hrcak.srce.hr/file/76601 Vjesnik Arheološkog muzeja u Zagrebu, sv.13 br.1 ožujak 1914.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150618221713/http://hrcak.srce.hr/file/76601 |date=2015-06-18 }} Gjuro Szabo: Orahovičke gradine</ref> == Stanovništvo == Prema popisa stanovništva iz [[2001.]] Ivanovo Selo je imalo 326 stanovnika, dok je prema popisu iz [[1991.]] godine imalo 441 stanovnika. {{Kretanje broja stanovnika |naslov = '''Kretanje broja stanovnika 1857.-2001.'''<ref>[http://www.dzs.hr/Hrv/pxweb2003/database/Naselja%20i%20stanovnistvo%20Republike%20Hrvatske/Naselja%20i%20stanovnistvo%20Republike%20Hrvatske.asp Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001., www.dzs.hr]</ref> |dimx = |dimy = |stanmax = 879 |crta1 = 200 |crta2 = 100 |a1 = 1857 |a2 = 1869 |a3 = 1880 |a4 = 1890 |a5 = 1900 |a6 = 1910 |a7 = 1921 |a8 = 1931 |a9 = 1948 |a10 = 1953 |a11 = 1961 |a12 = 1971 |a13 = 1981 |a14 = 1991 |a15 = 2001 |p1 = 573 |p2 = 711 |p3 = 853 |p4 = 879 |p5 = 855 |p6 = 842 |p7 = 814 |p8 = 775 |p9 = 754 |p10 = 804 |p11 = 773 |p12 = 726 |p13 = 560 |p14 = 441 |p15 = 326 |izvor = Državni zavod za statistiku }} == Kultura == Iako su došli već 1826., svoju kulturnu udrugu [[Češka beseda|Češku besedu]] su osnovali znatno poslije - tek peti naraštaj ovdašnjih Čeha.<ref name="najstarije">http://www.hrt.hr/index.php?id=135&tx_ttnews[backPid]=23&tx_ttnews[tt_news]=62002&cHash=945a923236 HRT Najstarije češko selo u Hrvatskoj, 5. veljače 2010.</ref>. == Povezano == *[[Česi u Hrvatskoj]] *[[Dožínky]] *[[Pokolj u Ivanovom Selu 21. rujna 1991.]] ==Izvor== {{izvori}} {{Naselja u sastavu Grada Grubišno Polje}} [[Kategorija:Naselja u Bjelovarsko-bilogorskoj županiji]] gy1l1py4a26zqp1h99ahvq8xd6pk5ze Jugoslovenska komunistička grupa 0 4565148 42682320 42604818 2026-08-31T23:19:21Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682320 wikitext text/x-wiki '''Jugoslovenska komunistička grupa''', poznata i kao '''Jugoslavenska sekcija''' pri [[RKP(b)|Ruskoj komunističkoj partiji]] (kasnije '''Komunistička partija (boljševika), Srba, Hrvata i Slovenaca''') je bila zaverenička organizacija [[Jugosloveni u Oktobarskoj revoluciji|jugoslovenskih učesnika]] ruske revolucije, formirana u Moskvi, [[1918]]. godine. Članovi ove grupe će postati jezgra mladog komunističkog pokreta u [[Kraljevina SHS|Kraljevini SHS]]. Cilj grupe bio je širenje sovjetske revolucije na Balkan. Radilo se o konspirativnoj organizaciji sličnoj zavjereničkim, blankističkim organizacijama. Članovi CK KP(b) SHS su djelovali u Hrvatskoj (Primorje, Dalmacija, Slavonija), Bosni i Hercegovini, i Srbiji. == Osnivanje u Moskvi == {{main|Jugosloveni u Oktobarskoj revoluciji}} === Jugoslovenska komunistička grupa === Jugoslovenska komunistička grupa pri [[RKP(b)]] je osnovana na Kongresu socijaldemokrata internacionalista (uglavnom bivših austrougarskih zarobljenika) [[1918]]. u [[Moskva|Moskvi]].<ref>[[Nikola Grulović]], „Jugosloveni u ratu i oktobarskoj revoluciji“, Beograd 1965. godina</ref> To je prvi kongres poslije oktobarske revolucije čiji je inicijator bio [[Lenjin]]. U pripremi kongresa najviše su bili angažovani od strane Mađara [[Bela Kun]], a od strane Jugoslavena dr [[Vukašin Marković]]. Kongresu je prisustvovalo oko 500 ljudi. Vukašin Marković je govorio o potrebi stvaranja organizacije austrougarskih zarobljenika koji će, kada se vrate u svoju zemlju, biti sposobni da izvrše revolucionarne zadatke po uzoru na boljševike.<ref name="Požar-Marković">Petar Požar, ''Jugosloveni žrtve staljinskih čistki'' (str. 54-60), Beograd, 1989.</ref> Kongres je donio rezoluciju o stvaranju Federacije inostranih grupa pri RKP(b), unutar koje je formirana i Jugoslavenska komunistička grupa. Njeno su rukovodstvo sačinjavali: dr [[Vukašin Marković]], [[Dragutin Godina]], [[Ivan Ferenčak]], [[Ivan Matuzović]], [[Franjo Drobny]], [[Vladimir Ćopić]], [[Lazo Vukičević]], [[Lazo Manojlović]], [[Nikola Grulović]], [[Nikola Kovačević]], [[Josip Sorić]], [[Dragutin Vidnjević]] i [[Milan Brkić]].<ref name="Požar-Marković"/> Na sjednici JKG od 3. srpnja 1918, izabran je [[Vukašin Marković]] za predsjednika. Nakon njegovog odlaska na front, 15. kolovoza 1918 se [[Vladimir Čopić]] imenuje za pomoćnika sa ovlastima da rukovodi grupom.<ref name="Požar-Marković"/> === Komitet buduće komunističke partije === 5. novembra [[1918]]. godine organizirano je vodstvo buduće Komunističke partije Srba, Hrvata i Slovenaca u Moskvi. Tom prilikom je dogovoreno da se po povratku u Kraljevinu SHS organizira ilegalni revolucionarni rad.<ref name="Očak-Povratnici">[http://www.historiografija.hr/hz/1974/HZ_27-28_2_OCAK.pdf Ivan Očak, Povratnici iz Sovjetske Rusije u borbi za stvaranje ilegalnih komunističkih organizacija uoči Prvog kongresa SRPJ(k)]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Predviđeno je da radom KP SHS upravlja uski krug ljudi, prvenstveno bivši sudionici oktobarske revolucije i ruskog građanskog rata.<ref name="Očak-Povratnici"/> Fedora Bikar kao članove Komiteta navodi:<ref name="Bikar">[http://hrcak.srce.hr/83675 Fedora Bikar, Uloga Ervina Szabóa u radničkom pokretu Mađara i nemađarskih naroda Ugarske od 1900. do 1918]</ref> * [[Lazar Vukičević]] iz Sombora, kao Predsednik Komiteta * [[Nikola Grulović]] iz Baške * [[Franja Drobni]] iz Osijeka * [[Lazar Manojlović (revolucionar)|Lazar Manojlović]] iz Novog Sada * [[Sava Lazić]] iz Lalića * [[Spasoje Stejić]] iz Novog Kneževca * Z. Petold iz Istre Ivan Očak navodi da su članovi tajnog Komiteta bili još:<ref name="Očak-Milan-Ćopić">{{Cite web |url=http://hrcak.srce.hr/file/189442 |title=Ivan Očak, Milan Ćopić, prilog biografiji |access-date=2016-07-01 |archive-date=2017-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170510164425/http://hrcak.srce.hr/file/189442 |url-status=dead }}</ref> * [[Vladimir Ćopić]] * [[Nikola Kovačević]] * [[Ante Ciliga]] * [[Lazar Vukičević]] === Program === Inicijativni Komitet KP SHS je planirao revolucionarno preuzimanje vlasti. Neke od tačaka programa su predviđale:<ref name="Očak-Povratnici"/> * stvaranje ilegalnih partijskih ćelija i legalnih partijskih organizacije; * širenje komunističke propagande u vojsci Kraljevine SHS; * preuzimanje vlasti i uspostavljanje diktature proletarijata; * obrana prve komunističke države u svijetu, Sovjetske Rusije; * osuda izdajica, odnosno socijal-demokratskih vođa koji su podržali ratove svojih zemalja; * vrbovanje pristalica socijal-demokratskih stranaka; Sekretar Komiteta [[Nikola Kovačević]] u svojim sjećanjima navodi da su jugoslovenski komunisti još u Moskvi odlučili kod kuće stvoriti konspirativne partijske organizacije po uzoru ruskih boljševičkih za vrijeme carizma.<ref name="Očak-Povratnici"/> == Povratak revolucionara u Kraljevinu == {{main|Osnivački kongres Pelagićevaca|Jugoslovenski komunistički revolucionarni savez Pelagić|Afera Diamantstein}} Povratnici iz Rusije širili su ideje oktobarske revolucije. Jugoslovenski komunisti povratnici su računali da je potrebna samo iskra da bukne revolucionarni požar koji će srušiti Kraljevstvo. Na tlu jugoslovenskih zemalja, u [[Labin]]u i [[Ptuj]]u, osnovane su sovjetske republike, a u jugoistočnom [[Banat]]u proglašena je Kusićka sovjetska republika.<ref>https://www.znaci.org/00001/93_4.pdf</ref> Među komunistima povratnicima, parola svjetske revolucije je bila veoma aktualna. Učesnici revolucije su se vraćali u Kraljevinu SHS kao prekaljeni borci, sa partijskim zadatkom da pripremaju revoluciju na Balkanu. Komunisti-povratnici osnivali su nakon povratka u domovinu pretežno ilegalne partijske organizacije.<ref name="Očak-Povratnici"/> {{izdvojeni citat|»Dragi druže! Učini ovo: stvori u mestu nelegalnu organizaciju, i to ovaku: nađi u mestu još 4 druga i obrazujte odbor komunističke nelegalne organizacije i rasporedite rad ovako: ti imaš da držiš vezu sa okružnim odborom (tj. sa nama), samo ti imaš da znaš gdje se mi nalazimo, samo ti imaš da primaš direktive od nas, i samo ti imaš da nam o radu vašem izvještaj daješ. Između ostala ona 4 jedan ima da bude blagajnik, nesme ništa da radi, i ima samo pare da čuva, ona ostala trojica imaju opet u mestu i u okolnim selima kao i u Vrdniku da organiziraju komunističke grupe, sa tim grupama održavaju oni vezu koji su je organizirali, jedna grupa za drugu ne sme da zna. Vaša je dužnost da nam šaljete izveštaj: a) Koliko grupa i gde imate, b) koliko članova i čime se zanimaju. Ako ima tamo oružja za kupit, javite nam. S komunističkim pozdravom Okružni odbor.«<ref name="Očak-Povratnici"/>|Direktivno pismo Okružnog odbora za osnivanje ilegalne organizacije u Sremu}} Kao što je u Budimpešti dogovoreno, povratnike su dočekivali u Beogradu [[Dragiša Lapčević]] i drugovi, u Novom Sadu Mihajlo Vič, Gojko Vuković, Lorišić i dr. Sa Sarajevom i drugim gradovima također su uspostavljene dobre veze.<ref name="Očak-Povratnici"/> === Rad Franje Drobnog === Drobni je iz Rusije sa [[Ivan Matuzović|Matuzovićem]] stigao u Peštu, gde su se povezali sa vodećim komunističim revolucionarima: {{izdvojeni citat|U Peštu sam stigao zajedno sa Ivanom Matuzovićem i tamo smo se povezali sa drugovima Kunom, Porom i Samuelijem. Mi smo tada verovali da će u Jugoslaviji buknuti revolucija i ja sam pošao sa zadatkom da se po vežem sa jugoslavenskim drugovima i tako sam stigao u Zagreb. Tu sam našao druga Brudnjaka, Bornemisu, Ciligu, Miljuša.<ref name="Očak-Povratnici"/>|Franjo Drobni}} Decembra [[1918]]. godine, kao član CK Komunističke partije Srba, Hrvata i Slovenaca upućen je na partijski rad u Kraljevinu SHS. Uče­stvuje u ilegalnom pokretu vršeći poverljive kurirske i druge dužnosti.<ref name="Grulović">[[Nikola Grulović]], „Jugosloveni u ratu i oktobarskoj revoluciji“, Beograd 1965. godina</ref> 5. prosinca 1918. dolazi u Zagreb, gdje zatiče republikanske prosvjede, koji su krvavo ugušeni intervencijom vojske novoproglašene Kraljevine SHS (vidi [[Prosinačke žrtve 1918.|prosinačke žrtve]]). Drobni i [[Ante Ciliga|Ciliga]] su pokušali da ubace sovjetske parole u povorku, ali su socijaldemokrati bili protiv: {{izdvojeni citat|Naišao sam na vojsku na čelu koje se nalazila glazba, a u povorci su nosili transparent s parolom Živjela Republika. Odmah sam predložio Ciligi da odemo u Radnički dom, da tražimo crvenu zastavu i da se priključimo povorci. U domu smo našli Kotura Simu i od njega tražili da nam dade crvenu zastavu da je nosimo pred povorkom i da uzvikujemo parole 'Živjela radnička i seljačka republika'. Međutim, ni zastava ni parole nisu dobivene, jer su socijaldemokrati bili protiv revolucije.<ref>[http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=87165 Ivan Očak: Dr. Ante Ciliga – otpadnik komunizma i staljinske čistke]</ref>|[[Franjo Drobni]]}} 14. XII 1918. rukovodioci [[Filip Filipović]] i [[Ivan Matuzović]] su iz Budimpešte izvestili Moskvu o delovanju Franje Drobnog: {{izdvojeni citat|»Drug Drobnjak otputovao je u Zagreb, odavde će u Sarajevo, a posjetiti će i druga najznačajnija mjesta Jugoslavije. On je dobio zadatak od naše grupe da sakupi informaciju o radničkom i seljačkom pokretu, da ustanovi vezu među naima i drugovima u Jugoslaviji.«<ref name="Očak-Povratnici"/>}} Drobni je potom otišao za [[Osijek]]u, gdje je također je stvorena ilegalna organizacija. Iz policijskih se materijala vidi da je sastajalište te organizacije bilo kod nekog Kiša, da je ona imala skladište za ilegalnu literaturu i dobro razvijenu ilegalnu tehniku, pa i originalan službeni pečat za krivotvorenje putnih isprava.<ref name="Očak-Povratnici"/> === Rad Ćopića i Kovačevića === U prosincu [[1918]]. stigli su u Zagreb rukovodioci KP SHS [[Vladimir Ćopić]] i [[Nikola Kovačević (revolucionar)|Nikola Kovačević]]. Po povratku u Zagreb, počeli su vrbovati bivše socijaldemokrate i stvarati revolucionarnu organizaciju. Ubrzo je uspostavljena veza s vođama radničkog pokreta Slavkom Kaurićem, Svetozarom Delićem, Gabrijelom Kranjecom, Stjepanom Turkovičem, Antunom Božičevićem i drugima. Uspostavljena je i veza s istaknutim lijevičarima [[August Cesarec|Augustom Cesarcem]], [[Miroslav Krleža|Miroslavom Krležom]], [[Simo Miljuš|Simom Miljušem]] i Franjom Ljuštinom.<ref name="Očak-Povratnici"/> Sa njima je usklađen stav prema najvažnijem pitanju radničkog pokreta, obrani Sovjetske Rusije. U [[Zagreb]]u su odmah nađeni ilegalni stanovi, a već u prosincu 1918. je organizovana prva ilegalna grupa. Kovačević i Ćopić su potkraj prosinca 1918. poslali preko Beča u Moskvu pismeni izvještaj o organiziranju komunističkih grupa u Zagrebu.<ref name="Očak-Povratnici"/> {{izdvojeni citat|»Mi smo osnovali komunističku grupu u Zagrebu [...] Komunističke ćelije organiziraju se također i u drugim gradovima i za kratko vrijeme ćemo sazvati kongres zbog osnivanja komunističke partije Jugoslavije. Preduzimaju se neophodni koraci za izdavanje u najkraćem vremenu vlastitog dnevnog lista, koji će štiti i širiti stvarnu slobodu, koja se rađa pod okriljem komunizma; boriti se za ovu slobodu mi smo naučili u socijalističkoj Rusiji. Šaljemo joj kao i herojskim i neustrašivim vođama i borcima, naš revolucionarni pozdrav. Mi smo uvjereni da ćemo ih uskoro pozdravljati kao Jugoslavenska socijalistička republika.«<ref name="Očak-Povratnici"/>|Iz izveštaja KP SHS Moskvi}} Nakon stvaranja ilegalne ćelije u Zagrebu — verovatno u željezničkoj radionici — Ćopić se uputio u Hrvatsko Primorje, gdje je posjetio [[Sušak]], [[Rijeka|Rijeku]], [[Crikvenica|Crikvenicu]], Kraljevicu i Bakar, te zatim prešao u Gorski kotar ([[Delnice]]) i Liku ([[Gospić]] i [[Otočac]]), a Kovačević prvo u [[Sarajevo]] i [[Mostar]], a zatim Slavonsku Požegu i [[Slavonski Brod]]. Poslije ovoga trebalo je da se sastanu u [[Beograd]]u s srpskim socijalistom [[Filip Filipović|Filipom Filipovićem]], koji je već organizovao boljševičku organizaciju.<ref name="Očak-Povratnici"/> === Rad Vukićevića i Grulovića === U veljači 1919. stigli su u [[Novi Sad]] kao posljednji članovi rukovodstva KP(b) SHS [[Lazar Vukićević]] i [[Nikola Grulović]]. Prema sjećanjima Vukićevića, on se pred odlazak iz Rusije sreo s [[Lenjin]]om koji mu je savjetovao da se balkanski komunisti ujedine, jer će samo jedinstvo osigurati uspjeh u borbi i pomoć mladoj sovjetskoj republici. Po povratku, vojvođanska grupa je počela djelovati neovisno, neznajući za djelovanje Ćopićeve grupe u Hrvatskoj i drugim krajevima.<ref name="Očak-Povratnici"/> U Vojvodini su također počeli osnivati ilegalne partijske organizacije i grupe. To se vidi iz njihova izvještaja koji su [[15. ožujka]] 1919. poslali budimpeštanskoj grupi RKP (b), u kom kažu da su »po mnogim mjestima organizirali Komunističke kružoke«.<ref name="Očak-Povratnici"/> U [[Bečkerek]]u ([[Zrenjanin]]) je ilegalna organizacija vrlo brzo rasla. Na početku ožujka već brojila oko 200 članova, koji su ilegalno sakupljali oružje radi »ostvarenja socijalističke republike«.<ref name="Očak-Povratnici"/> === Policijska saznanja === Ilegalna komunistička aktivnost nije prošla neopaženo. Policija je pažljivo pratila aktivnosti [[Nikola Kovačević|Nikole Kovačevića]] u Sarajevu. Već [[2. siječnja]] [[1919]]. predsjednik vlade Bosne i Hercegovine V. Šola javio je ministru unutrašnjih poslova S. Pribićeviću da se »boljševik Kovačević nalazi u Sarajevu« i da je on »''najsposobniji i najopasniji boljševik''«.<ref name="Očak-Povratnici"/> Ministar unutrašnjih poslova Kraljevine SHS [[Svetozar Pribićević]] istog dana je izvestio hrvatskog bana [[Antun Mihalović|Antuna Mihalovića]] kako ima saznanja da su iz Moskve poslani ljudi "da u našim krajevima šire boljševizam": {{izdvojeni citat|Od tih znadem za imena samo nekih i to: Kovačević pod imenom Krasoje, poreklom Ličanin, koji ima da radi u Zagrebu, Beogradu ili Sarajevu [...]. Osim toga je poslat u Novi Sad neki Mijatov, a u Zagreb neki Ćopić koji se krije pod imenom Otpilenić [...] Glavni im je cilj komunizam.<ref>Arhiv CK SKJ, f. Zbirka Jugosloveni i Oktobar, Sign. 25.</ref>|Ministar unutrašnjih poslova [[Svetozar Pribićević]]}} Pribićević od hrvatskog bana zahtjeva da spomenute osobe »treba strogo kontrolirati«.<ref name="Očak-Povratnici"/> Policija je 4. siječnja javila da Nikola Kovačević nije zaregistriran i da još nije uhapšen. Pribićević je 14. siječnja u telegramu zemaljskoj vladi javio da je Kovačević »''jedan od glavnih vođa jugoslavenskih boljševika''«.<ref>Glasnik arhiva i društva arhivskih radnika Bosne i Hercegovine VIII, knj. VII, Sarajevo 1967, 410, 411, 415.</ref> === Hapšenje Ćopića === Obzirom da su u primorju postojale socijal-demokratske organizacije čiji su članovi pristajali uz ljevicu, Ćopić je predložio da se siječnja [[1919]]. u Sušaku ili Rijeci održi ilegalna konferencija u cilju ujedinjenja lijevih snaga u tom kraju. Konferencija je održena sredinom siječnja. Istovremeno, vojna policija hapsi Ćopića u Zagrebu, a pušta ga nakon mesec dana pritvora.<ref name="Očak-Povratnici"/> == Veza sa Moskvom == Jugoslovenski komunisti koji su ostali u Moskvi logistički su pomagali mladi komunistički pokret u Jugoslaviji. [[Filip Filipović]] u pismu Moskvi opisuje napredovanje komunista u zemlji, i govori o pomoći koju očekuje od Jugoslavenske ko­munističke grupe pri RKP (b): {{izdvojeni citat|Među rad­nicima Jugoslavije velika je zainteresiranost za komunizam (boljševizam), na­ročito u Srbiji i Bosni. Socijal-demokratizam kod nas nije jak, njega ćemo vrlo lako uništiti. Ali nam je potrebna zbog toga hitno literatura. Obzirom da je vrlo teško prebacivati otuda knjige u velikoj količini, zbog toga nam je potrebno slati po jedan egzemplar od svake brošure, letka i uopće svega što vi štampate. U interesu našeg mladog komunističkog pokreta to je po­trebno učiniti čim prije. Inače ćemo biti prisiljeni da sami prevodimo svaku brošuru i da gubimo dragocjeno vrijeme. Knjige i brošure možete predati donosiocu ovog pisma, jer se oni uskoro vraćaju opet ovamo u Budimpeštu.<ref name="Očak-Povratnici"/>|[[Filip Filipović]]}} == Spor oko metoda borbe == Članovi Komiteta KP SHS su tražili da se organizuje ilegalna komunistička partija, no levi socijaldemokrati su bili protiv toga, uvereni da će zadobiti većinu članstva postojećih radničkih partija. Komuniste-povratnike su prije svega napadali "desni" socijalisti, a njihovu propagandu oktobarske revolucije smatrali su »opasnom po radnički pokret i demokratski razvoj«.<ref name="Očak-Povratnici"/> == Izvori == {{reflist|2}} == Povezano == * [[Jugosloveni učesnici Oktobarske revolucije]] * [[Jugoslovenski komunistički revolucionarni savez Pelagić]] * [[Afera Diamantstein]] [[Kategorija:Rana historija Komunističke partije Jugoslavije]] [[Kategorija:Afera Diamantstein]] [[Kategorija:Komunističke partije]] [[Kategorija:Jugoslovenska politička emigracija u SSSR]] trktg9l18lxz6ut7wemesmb9krv0kyh Jugoslovenski komunistički revolucionarni savez Pelagić 0 4565304 42682321 42604821 2026-08-31T23:19:46Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682321 wikitext text/x-wiki '''Jugoslovenski komunistički revolucionarni savez »Pelagić«''' je bila tajna organizacija koju su u [[1919]]. godine osnovali [[Jugosloveni u Oktobarskoj revoluciji|komunisti-povratnici]] iz [[Oktobarska revolucija|ruske revolucije]] na [[Fruška gora|Fruškoj gori]]. Organizacija je nastala iz [[Jugoslovenska komunistička grupa|Jugoslovenske komunističke grupe]] pri Ruskoj komunističkoj partiji. Pripadnici ove organizacije sebe su nazivali '''Pelagićevci'''. Organizacija je delovala krajnje konspirativno - o njenom članstvu i radu je sačuvano premalo dokumenata. Najviše podataka obelodanio je jedan od osnivača [[Nikola Grulović]], u posthumno objavljenim memoarima. Nazvana je po [[Vaso Pelagić|Vasi Pelagiću]], čuvenom srpskom revolucionaru iz [[19. vek]]a. == Hronologija == === Formiranje grupe u Moskvi === {{main|Jugosloveni u Oktobarskoj revoluciji|Jugoslovenska komunistička grupa}} [[Datoteka:Vukašin Marković i Lenjin.jpg|thumb|Predsednik Jugoslovenske komunističke grupe [[Vukašin Marković]] sa Lenjinom i drugovima u Moskvi.]] [[Ruska revolucija]] je imala snažnog odjeka širom Evrope. Na frontovima i u pozadini vladali su nemiri, izbijale pobune vojnika, otkazivana je poslušnost oficirima; radnici su organizovali antiratne štrajkove.<ref name="Petranović">[https://www.znaci.org/00001/93.htm Branko Petranović: ISTORIJA JUGOSLAVIJE, knjiga I - KRALJEVINA JUGOSLAVIJA (Odeljak: DRŽAVNOPRAVNI PROVIZORIJUM)]</ref> Uveren da predstoji svetska revolucija, [[Lenjin]] je organizovano internacionalne komunističke grupe, koje će preneti revoluciju u svoje države. On je u proleće [[1918]]. sazvao kongres zarobljenika u [[Moskva|Moskvi]], na kom je između ostalih osnovana i Jugoslovenska komunistička grupa pri [[RKP(b)|Ruskoj partiji]], uglavnom od bivših austrougarskih zarobljenika, naklonjenih revoluciji.<ref>[[Nikola Grulović]], „Jugosloveni u ratu i oktobarskoj revoluciji“, Beograd 1965. godina</ref> U pripremi kongresa najviše su bili angažovani od strane Mađara [[Bela Kun]], a od strane Jugoslavena dr [[Vukašin Marković]]. Vukašin Marković je govorio o potrebi stvaranja organizacije revolucionara koji će, kada se vrate u svoju zemlju, biti sposobni da izvrše revolucionarne zadatke po uzoru na boljševike.<ref name="Požar-Marković">Petar Požar, ''Jugosloveni žrtve staljinskih čistki'' (str. 54-60), Beograd, 1989.</ref> Rukovodstvo Jugoslavenske komunističke grupe su sačinjavali: dr [[Vukašin Marković]], [[Vladimir Ćopić]], [[Dragutin Godina]], [[Ivan Ferenčak]], [[Ivan Matuzović]], [[Franjo Drobny]], [[Lazo Vukičević]], [[Lazo Manojlović]], [[Nikola Grulović]], [[Nikola Kovačević]], [[Josip Sorić]], [[Dragutin Vidnjević]] i [[Milan Brkić]].<ref name="Požar-Marković"/> Na sjednici JKG od 3. srpnja 1918, Vukašin Marković je izabran za predsjednika.<ref name="Požar-Marković"/> 15. kolovoza, nakon odlaska Markovića na front, [[Vladimir Čopić]] je preuzeo rukovođenje grupom, u svojstvu zamenika.<ref name="Požar-Marković"/> Krajem [[1918]]. unutar [[Jugoslovenska komunistička grupa|Jugoslavenske grupe]] je formiran inicijativni Komitet za organizovanje komunističke partije u Jugoslaviji.<ref name="Bikar">[http://hrcak.srce.hr/83675 Fedora Bikar, Uloga Ervina Szabóa u radničkom pokretu Mađara i nemađarskih naroda Ugarske od 1900. do 1918]</ref> U Komitet su ušli: [[Lazar Vukičević]], [[Lazar Manojlović (revolucionar)|Lazar Manojlović]], [[Franja Drobni]], [[Sava Lazić]], [[Spasoje Stejić]], Z. Petold i [[Nikola Grulović]].<ref name="Bikar"/> Očak navodi još: [[Vladimir Ćopić]], [[Nikola Kovačević]], [[Ante Ciliga]] i [[Lazar Vukičević]].<ref name="Očak-Milan-Ćopić">{{Cite web |url=http://hrcak.srce.hr/file/189442 |title=Ivan Očak, Milan Ćopić, prilog biografiji |access-date=2016-07-04 |archive-date=2017-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170510164425/http://hrcak.srce.hr/file/189442 |url-status=dead }}</ref> Jugoslovenski komunisti su još u Moskvi odlučili stvoriti konspirativne partijske organizacije u Kraljevini SHS, po uzoru ruskih boljševičkih za vrijeme carizma.<ref name="Očak-Povratnici"/> Dogovoreno je uporedo stvaranje ilegalnih partijskih ćelija i legalnih partijskih organizacija, širenje komunističke propagande u vojsci, revolucionarno preuzimanje vlasti i uspostavljanje diktature proletarijata.<ref name="Očak-Povratnici"/> [[Lenjin]] je krajem 1918. očekivao da se buržoazija novonastalih država neće održati na vlasti; za njega je njihovo rađanje bilo samo „kratka, prolazna pojava", pošto „radnička revolucija svuda kuca na vrata".<ref name="Petranović"/> === Dogovor o pomoći u Budimpešti === {{main|Mađarska Sovjetska Republika}} U cilju izvršenja revolucionarne zadaće upućeni su u prvoj polovici februara 1919. u Kraljevinu SHS Grulović, Vukičević, Manojlović i Petold.<ref name="Bikar"/> Na svom putu revolucionari su se zadržali u Pešti gdje su održali sastanak sa vođom jugoslovenskih dobrovoljaca Ivanom Matuzovićem i vođom mađarske revolucije [[Bela Kun|Belom Kunom]]. Na sastanku su se saglasili da će se kao susedi pomagati u klasnoj i revolucionarnoj borbi, i da Jugosloveni preko kanala mađarske partije mogu slati kurire u Moskvu.<ref name="Bikar"/> U isto vreme je u Budimpešti boravio i [[Filip Filipović]],<ref name="Bikar"/> koji je iz Beograda došao na dogovore s [[Bela Kun|Kunom]].<ref name="Požar-Filipović">Petar Požar, ''Jugosloveni žrtve staljinskih čistki'' (str. 38-44), Beograd, 1989.</ref> U skladu s dogovorom između Bele Kuna i Filipa Filipovića, odlučeno je da se organiziraju legalne organizacije najprije u Vojvodini, kao najbližoj Mađarskoj, ali usporedo ilegalne organizacije po čitavoj zemlji.<ref name="Očak-Povratnici"/> === Osnivački kongres u Vojvodini === {{main|Osnivački kongres Pelagićevaca}} [[Datoteka:Strazilovo 001.jpg|mini|Brdo [[Stražilovo]] na Fruškoj gori.]] Po povratku u zemlju, [[27. februar]]a [[1919]]. održana je sednica Komiteta u Novom Sadu, na kojoj je doneta odluka da se sazove ilegalni kongres na Fruškoj gori.<ref name="Očak-Povratnici">[http://www.historiografija.hr/hz/1974/HZ_27-28_2_OCAK.pdf Ivan Očak, Povratnici iz Sovjetske Rusije u borbi za stvaranje ilegalnih komunističkih organizacija uoči Prvog kongresa SRPJ(k)]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[9. mart]]a 1919. na brdu [[Stražilovo|Stražilovu]] na Fruškoj gori održana je osnivačka skupština Jugoslavenskog komunističkog revolucionarnog saveza Pelagićevaca.<ref name="Očak-Povratnici"/> Skupštini su prisustvovali ne samo povratnici iz ruske revolucije, nego i socijaldemokrati iz zemlje. U sačuvanom izvještaju se kaže da je na kongresu sudjelovalo 48 delegata. Grulović u memoarima navodi imena 32 delegata, među kojima: [[Lazar Vukićević]], [[Nikola Grulović]], [[Franjo Drobni]], Ljubo Mojin, Milan Govorčin, [[Jovan Šipoš]], [[Spasoje Stejić]], Andrija Mihajlović, [[Aleksandar Tajkov]], Nikola Vitas, [[Sava Lazić]], Žarko Tabaković, Ljubica Zaklanović, [[Adela Pavošević]], Mladen Dunđerov, Milivoje Mijatov, Živanko Stepančević, Petar Mihalčić, [[Aćim Grulović]], Miloš Zlatar, Nikodim Rafailović, [[Nikola Kovačević]], Petar Jeremić, Lazar Bugarski, itd.<ref name="Očak-Povratnici"/> Po nacionalnom sastavu, kongres pelagićevaca je nosio opće jugoslavensko obilježje. Kongres je otvorio Nikola Grulović izlaganjem o međunarodnoj situaciji. Predsjedavali su N. Grulović i M. Mijatov, a sekretari su bili: Lazar Vukićević i Jovan Šipoš. Na kongresu su usvojeni statut i program organizacije. U počasno predsedništvo izabrani su [[Lenjin]], [[Bela Kun]] i drugi.<ref name="Očak-Povratnici"/> == Program == Neposredno nakon osnivanja, odštampana je programska deklaracija »''Što hoće pelagićevci?''« koja se javno čitala na radničkim zborovima. {{izdvojeni citat|»Da se unište odeljene države. Na njihovo mesto da se uspostavi jedna Jugoslovenska socijalistička sovjetska republika«.<ref name="Bikar"/>}} Iako je na sastanku Jugoslovenske komunističke grupe u Moskvi usvojen stav o federativnom uređenju Jugoslavije, Kongres se založio za "jednu Jugoslovensku socijalističku sovjetsku republiku". Do ove promene je došlo po sugestiji Filipa Filipovića i vodećih članova Srpske socijaldemokratske partije.<ref name="Bikar"/> Pelagićevci su tražili rešavanje agrarnog pitanja nacionalizacijom zemlje, uz organizovanje zemljoradničkih komuna pod centralnom upravom.<ref name="Petranović"/> == Delovanje == === Stvaranje ilegalnih ćelija === Među komunistima povratnicima, parola svjetske revolucije je bila veoma aktualna. Učesnici ruske revolucije su se vraćali u Kraljevinu SHS kao prekaljeni borci, sa partijskim zadatkom da pripremaju revoluciju na Balkanu. Oni su nakon povratka u domovinu osnivali pretežno ilegalne partijske ćelije.<ref name="Očak-Povratnici"/> U veljači 1919. stigli su u [[Novi Sad]] članovi rukovodstva [[Jugoslovenska komunistička grupa|KP SHS]] [[Lazar Vukićević]] i [[Nikola Grulović]]. U Vojvodini su odmah počeli osnivati ilegalne grupe. To se vidi iz njihova izvještaja koji su [[15. ožujka]] 1919. poslali budimpeštanskoj grupi RKP (b), u kom kažu da su »po mnogim mjestima organizirali Komunističke kružoke«.<ref name="Očak-Povratnici"/> {{izdvojeni citat|»Dragi druže! Učini ovo: stvori u mestu nelegalnu organizaciju, i to ovaku: nađi u mestu još 4 druga i obrazujte odbor komunističke nelegalne organizacije i rasporedite rad ovako: ti imaš da držiš vezu sa okružnim odborom (tj. sa nama), samo ti imaš da znaš gdje se mi nalazimo, samo ti imaš da primaš direktive od nas, i samo ti imaš da nam o radu vašem izvještaj daješ. Između ostala ona 4 jedan ima da bude blagajnik, nesme ništa da radi, i ima samo pare da čuva, ona ostala trojica imaju opet u mestu i u okolnim selima kao i u Vrdniku da organiziraju komunističke grupe, sa tim grupama održavaju oni vezu koji su je organizirali, jedna grupa za drugu ne sme da zna. Vaša je dužnost da nam šaljete izveštaj: a) Koliko grupa i gde imate, b) koliko članova i čime se zanimaju. Ako ima tamo oružja za kupit, javite nam. S komunističkim pozdravom Okružni odbor.«<ref name="Očak-Povratnici"/>|Direktivno pismo Okružnog odbora za osnivanje ilegalne organizacije u Sremu}} U [[Bečkerek]]u ([[Zrenjanin]]) je ilegalna organizacija vrlo brzo rasla. Na početku ožujka već brojila oko 200 članova, koji su ilegalno sakupljali oružje radi »ostvarenja socijalističke republike«.<ref name="Očak-Povratnici"/> === Kongres ujedinjenja === {{main|Kongres ujedinjenja}} Prema odluci donesenoj u Moskvi, pelagićevci nisu bili za ulazak u [[Srpska socijaldemokratska partija|srpsku socijaldemokratsku organizaciju]] »dok god se u njenim redovima nalaze elementi koji ne stoje na platformi diktature proletarijata.«<ref>[https://books.google.rs/books?id=dIwMAAAAIAAJ&q=Pelagi%C4%87evci&dq=Pelagi%C4%87evci&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwio2qHD4t_NAhVI0xQKHRyZBw4Q6AEIMTAD Ivan Očak, Vojnik revolucije, Život i rad Vladimira Ćopića]</ref> Članovi Komiteta KP SHS su tražili da se organizuje ilegalna komunistička partija, no levi socijaldemokrati su bili protiv toga, uvereni da će zadobiti većinu članstva postojećih radničkih partija.<ref name="Očak-Povratnici"/> Od [[20. april|20.]] do [[23. april]]a [[1919]]. godine Pelagićevci su sudelovali na Kongresu ujedinjenja socijalističkih i radničkih partija u [[Socijalistička radnička partija Jugoslavije (komunista)|Socijalističku radničku partiju Jugoslavije (komunista)]]. Pelagićevci su pokušavali da radikalizuju radnički pokret. Oni su [[pelagićevci]] predlagali da se nova partija nazove Komunističkom, ali je ona kompromisno nazvana [[Socijalistička radnička partija Jugoslavije (komunista)]].<ref name="Očak-Povratnici"/> Postavši članovi novostvorene partije "Pelagićevci" nisu raspustili svoje organizacije već su nastojali da ih prošire i ojačaju. Na taj način, u okviru legalne SRPJ (k), oni su stvarali ilegalne organizacije komunista koje su naoružavali sa ciljem da budu borbena jezgra budućih crvenih odreda.<ref>[https://books.google.rs/books?id=xdlQAQAAIAAJ&q=Pelagi%C4%87evci&dq=Pelagi%C4%87evci&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwio2qHD4t_NAhVI0xQKHRyZBw4Q6AEIKzAC Vojno-istoriski glasnik, Volume 40, 1989]</ref> === Naoružavanje === {{main|Afera Diamantstein|Atentat na regenta Aleksandra Karađorđevića (1921)}} Jugoslovenski komunisti-povratnici računali su da je potrebna samo iskra pa da bukne revolucionarni požar koji će srušiti Kraljevstvo.<ref name="Petranović"/> Odmah po osnivanju ilegalne organizacije započinje prikupljanje oružja za proletersku revoluciju i rađa se ideja o političkim atentatima koji bi mogli ubrzati njeno izbijanje.<ref name="Proizvodnja sećanja"/> [[Spasoje Stejić]] se preseljava u kuću [[Lajoš Čaki|Lajoša Čakija]], koja postaje mesto tajnih sastanaka i mesto gde se krije prikupljeno oružje.<ref name="Proizvodnja sećanja">[http://korzoportal.com/kako-je-nestao-spomenik-proizvodnja-secanja/ Kako je nestao spomenik / Proizvodnja sećanja]</ref> [[5. travnja]] 1919. počeo je u Budimpešti izlaziti list »Crvena zastava« — kao organ Jugoslavenske komunističke frakcije. U tom su listu sudjelovali pelagićevci [[Lazar Vukićević]] i [[Ivan Matuzović]].<ref name="Očak-Povratnici"/> [[File:Politika 1922 01 26.png|thumb|Naslovnica Politike 26. januara 1922. o suđenju pelagićevcu [[Spasoje Stejić|Spasoju Stejiću]] i drugim komunistima za [[Atentat na regenta Aleksandra Karađorđevića (1921)|atentat na regenta Aleksandra]].]] {{proširiti}} == Literatura== * [[Fedora Bikar]], ''[http://hrcak.srce.hr/83675 Uloga Ervina Szabóa u radničkom pokretu Mađara i nemađarskih naroda Ugarske od 1900 do 1918]'', Zagreb [[1963]]. * [[Nikola Grulović]], ''Jugosloveni u ratu i oktobarskoj revoluciji'', Beograd [[1965]]. * [[Ivan Očak]], ''[http://www.historiografija.hr/hz.php?god=1974 Povratnici iz Sovjetske Rusije u borbi za stvaranje ilegalnih komunističkih organizacija uoči Prvog kongresa SRPJ(k)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160406231944/http://historiografija.hr/hz.php?god=1974 |date=2016-04-06 }}'', Zagreb [[1976]]. * [[Branko Petranović]], ''[https://www.znaci.org/00001/93.htm Istorija Jugoslavije: 1918-1978]'', Beograd, [[1980]]. * [[Petar Požar]], ''Jugosloveni žrtve staljinskih čistki'', Beograd, [[1989]]. == Izvori == {{Izvori|2}} == Povezano == * [[Jugosloveni u Oktobarskoj revoluciji]] * [[Komunistička partija (boljševika) Srba, Hrvata i Slovenaca]] * [[Komunistička partija Jugoslavije]] * [[Afera Diamantstein]] [[Kategorija:Jugosloveni u Oktobarskoj revoluciji]] [[Kategorija:Komunističke partije]] [[Kategorija:Afera Diamantstein]] [[Kategorija:Rana historija Komunističke partije Jugoslavije]] [[Kategorija:Historija Jugoslavije]] [[Kategorija:Jugoslovenska politička emigracija u SSSR]] e5c3vqv5qps2i5ysx1mr1g8amov9lfi Istina (novine) 0 4565458 42682246 29664468 2026-08-31T15:46:32Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682246 wikitext text/x-wiki '''Istina''' je bila organ [[SRPJ(k)]] i Centralnog radničkog sindikalnog vijeća, za Hrvatsku l Slavoniju. Izlazila je od 17. VI do 7. VIII [[1919]]. godine u [[Zagreb]]u.<ref name="Očak-Milan-Ćopić">{{Cite web |url=http://hrcak.srce.hr/file/189442 |title=Ivan Očak, Milan Ćopić, prilog biografiji |access-date=2016-06-29 |archive-date=2017-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170510164425/http://hrcak.srce.hr/file/189442 |url-status=dead }}</ref> Tokom [[Afera Dijamantštajn|afere Dijamantštajn]], u upravi »Istine« su štampali ilegalne letke i brošure.<ref name="Očak-Milan-Ćopić"/> {{klica}} [[Kategorija:Bivše novine]] [[Kategorija:Revolucionarna štampa u Kraljevini Jugoslaviji]] [[Kategorija:Afera Diamantstein]] alhx7grg06hg15t7yxj650r6ybnrp4k Josip Sorić 0 4565513 42682314 42604814 2026-08-31T22:35:10Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682314 wikitext text/x-wiki '''Josip Sorić''' je bio jugoslovenski komunista i [[Jugosloveni u Oktobarskoj revoluciji|sudionik oktobarske revolucije]]. Po zanimanju je bio tipografski radnik. Bio je jedan od zaverenika u [[Afera Diamantstein|aferi Diamantstein]].<ref name="Očak-Milan-Ćopić"/> Uhapšen je [[1919]]. godine, zajedno sa ostalim komunističkim vođama. Na saslušanju je izjavio da se je s [[Alfred Diamantstein|Diamantsteinom]] sastao u [[Zagreb]]u četiri puta. Jedanput po prema poruci [[Simo Miljuš|Sime Miljuša]], drugi put u prisutnosti [[Milan Ćopić|Milana Ćopića]], treći put u društvu s [[Aleksandar Tajkov|Tajkovom]] i Miljušem i posljednji put sa Milanom Ćopićem. Na sastanku sa Tajkovom je bilo govora o osnutku štamparije u kojoj bi se tiskali listovi i letci ilegalno.<ref name="Očak-Milan-Ćopić">{{Cite web |url=http://hrcak.srce.hr/file/189442 |title=Ivan Očak, Milan Ćopić, prilog biografiji |access-date=2016-06-30 |archive-date=2017-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170510164425/http://hrcak.srce.hr/file/189442 |url-status=dead }}</ref> {{klica-biografija}} [[Kategorija:Jugosloveni u Oktobarskoj revoluciji]] [[Kategorija:Afera Diamantstein]] [[Kategorija:Rana historija Komunističke partije Jugoslavije]] [[Kategorija:Jugoslavenski komunisti]] [[Kategorija:Revolucionarna štampa u Kraljevini Jugoslaviji]] qkf0ynvqsb6hup9c38udlsqwc3h0xdu Nova Granada 0 4572270 42682305 42464001 2026-08-31T21:15:19Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Vicekraljevina Nova Granada]] 42682305 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Vicekraljevina Nova Granada]] 3dl99xoa1h3dignw8tpudrs898lkx20 Upotreba antibiotika 0 4573529 42682306 40657961 2026-08-31T21:15:29Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Antibiotik#Izbor i upotreba]] 42682306 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Antibiotik#Izbor i upotreba]] 4uuw6oajhlgck8pwroviz2rvh4c3c5d Joan Blondell 0 4602208 42682302 42680554 2026-08-31T20:55:51Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682302 wikitext text/x-wiki {{Infokutija glumica | ime = Joan Blondell | slika = Joan Blondell - 1936.jpg | opis = Joan Blondell o. 1936. godine | ime_po_rođenju = Rose Joan Blondell | datum_rođenja = {{Birth date|1906|8|30|df=y}} | mjesto_rođenja = [[Manhattan]], [[New York]], [[SAD]] | datum_smrti = {{Death date and age|1979|12|25|1906|8|30|df=y}} | mjesto_smrti = [[Santa Monica, California|Santa Monica]], [[Kalifornija]], SAD | zanimanje = glumica | period = 1927–1979 | supružnik = {{unbulleted list|{{marriage|[[George Barnes (direktor fotografije)|George Barnes]]<br>|1933|1936|reason=divorced}}|{{marriage|[[Dick Powell]]<br>|1936|1944|reason=divorced}}|{{marriage|[[Mike Todd]]<br>|1947|1950|reason=divorced}}}} | djeca = 2, među kojima je [[Norman Powell (televizijski direktor)|Norman S. Powell]] | znamenite_uloge = Carol King u ''[[Gold Diggers of 1933]]'' }} '''Rose Joan Blondell''' (30. august 1906 – 25. decembar 1979) bila je [[SAD|američka]] glumica, najpoznatija po ulogama dovitljivih plavuša u [[predkodovski Hollywood|predkodovskom Hollywoodu]]. ==Filmografija== ===Cjelovečernji filmovi=== {| class="wikitable sortable" |- ! Year ! Title ! Role ! class="unsortable" | Napomene |- | 1930 | ''[[The Office Wife]]'' | Katherine Murdock | <ref name="AFI">{{cite web|url=http://www.afi.com/members/catalog/SearchResult.aspx?s=&retailCheck=&Type=PN&CatID=DATABIN_CAST&ID=83530&AN_ID=&searchedFor=Joan_Blondell_ |title=Joan Blondell |website=[[AFI Catalog of Feature Films]] |publisher=[[American Film Institute]] |accessdate=2015-08-30}}</ref> |- | 1930 | ''[[Sinners' Holiday]]'' | Myrtle | <ref name="AFI"/> |- | 1931 | ''[[Other Men's Women]]'' | Marie | <ref name="AFI"/> |- | 1931 | ''[[Millie (film)|Millie]]'' | Angie Wickerstaff | <ref name="AFI"/> |- | 1931 | ''[[Illicit (film)|Illicit]]'' | Helen Dukie Childers | <ref name="AFI"/> |- | 1931 | ''[[God's Gift to Women]]'' | Fifi | <ref name="AFI"/> |- | 1931 | ''[[The Public Enemy]]'' | Mamie | <ref name="AFI"/> |- | 1931 | ''[[My Past]]'' | Marian Moore | <ref name="AFI"/> |- | 1931 | ''[[Big Business Girl]]'' | Pearl | <ref name="AFI"/> |- | 1931 | ''[[Night Nurse (1931 film)|Night Nurse]]'' | Maloney | <ref name="AFI"/> |- | 1931 | ''[[The Reckless Hour]]'' | Myrtle Nichols | <ref name="AFI"/> |- | 1931 | ''[[Blonde Crazy]]'' | Ann Roberts | <ref name="AFI"/> |- | 1932 | ''[[Union Depot (film)|Union Depot]]'' | Ruth Collins | <ref name="AFI"/> |- | 1932 | ''[[The Greeks Had a Word for Them]]'' | Schatze Citroux | <ref name="AFI"/> |- | 1932 | ''[[The Crowd Roars (1932 film)|The Crowd Roars]]'' | Anne Scott | <ref name="AFI"/> |- | 1932 | ''[[The Famous Ferguson Case]]'' | Maizie Dickson | <ref name="AFI"/> |- | 1932 | ''[[Make Me a Star]]'' | Flips Montague | <ref name="AFI"/> |- | 1932 | ''[[Miss Pinkerton]]'' | Miss Adams | <ref name="AFI"/> |- | 1932 | ''[[Big City Blues (1932 film)|Big City Blues]]'' | Vida Fleet | <ref name="AFI"/> |- | 1932 | ''[[Three on a Match]]'' | Mary Keaton | <ref name="AFI"/> |- | 1932 | ''[[Central Park (film)|Central Park]]'' | Dot | <ref name="AFI"/> |- | 1933 | ''[[Lawyer Man]]'' | Olga Michaels | <ref name="AFI"/> |- | 1933 | ''[[Broadway Bad]]'' | Tony Landers | <ref name="AFI"/> |- | 1933 | ''[[Blondie Johnson]]'' | Blondie Johnson | <ref name="AFI"/> |- | 1933 | ''[[Gold Diggers of 1933]]'' | Carol King | <ref name="AFI"/> |- | 1933 | ''[[Goodbye Again (1933 film)|Goodbye Again]]'' | Anne Rogers | <ref name="AFI"/> |- | 1933 | ''[[Footlight Parade]]'' | Nan Prescott | <ref name="AFI"/> |- | 1933 | ''[[Havana Widows]]'' | Mae Knight | <ref name="AFI"/> |- | 1933 | ''[[Convention City]]'' | Nancy Lorraine | <ref name="AFI"/> |- | 1934 | ''[[I've Got Your Number (film)|I've Got Your Number]]'' | Marie Lawson | <ref name="AFI"/> |- | 1934 | ''[[He Was Her Man]]'' | Rose Lawrence | <ref name="AFI"/> |- | 1934 | ''[[Smarty (film)|Smarty]]'' | Vickie Wallace | <ref name="AFI"/> |- | 1934 | ''[[Dames]]'' | Mabel Anderson | <ref name="AFI"/> |- | 1934 | ''[[Kansas City Princess]]'' | Rosie Sturges | <ref name="AFI"/> |- | 1935 | ''[[Traveling Saleslady]]'' | Angela Twitchell | <ref name="AFI"/> |- | 1935 | ''[[Broadway Gondolier]]'' | Alice Hughes | <ref name="AFI"/> |- | 1935 | ''[[We're in the Money (film)|We're in the Money]]'' | Ginger Stewart | <ref name="AFI"/> |- | 1935 | ''[[Miss Pacific Fleet]]'' | Gloria Fay | <ref name="AFI"/> |- | 1936 | ''[[Colleen (1936 film)|Colleen]]'' | Minnie Hawkins | <ref name="AFI"/> |- | 1936 | ''[[Sons o' Guns]]'' | Yvonne | <ref name="AFI"/> |- | 1936 | ''[[Bullets or Ballots]]'' | Lee Morgan | <ref name="AFI"/> |- | 1936 | ''[[Stage Struck (1936 film)|Stage Struck]]'' | Peggy Revere | <ref name="AFI"/> |- | 1936 | ''[[Three Men on a Horse (film)|Three Men on a Horse]]'' | Mabel | <ref name="AFI"/> |- | 1936 | ''[[Gold Diggers of 1937]]'' | Norma Perry | <ref name="AFI"/> |- | 1937 | ''[[The King and the Chorus Girl]]'' | Dorothy Ellis | <ref name="AFI"/> |- | 1937 | ''[[Back in Circulation]]'' | Timmy Blake | <ref name="AFI"/> |- | 1937 | ''[[The Perfect Specimen]]'' | Mona Carter | <ref name="AFI"/> |- | 1937 | ''[[Stand-In]]'' | Lester Plum | <ref name="AFI"/> |- | 1938 | ''[[There's Always a Woman]]'' | Sally Reardon | <ref name="AFI"/> |- | 1939 | ''[[Off the Record (film)|Off the Record]]'' | Jane Morgan | <ref name="AFI"/> |- | 1939 | ''[[East Side of Heaven]]'' | Mary Wilson | <ref name="AFI"/> |- | 1939 | ''[[The Kid from Kokomo]]'' | Doris Harvey | <ref name="AFI"/> |- | 1939 | ''[[Good Girls Go to Paris]]'' | Jenny Swanson | <ref name="AFI"/> |- | 1939 | ''[[The Amazing Mr. Williams]]'' | Maxine Carroll | <ref name="AFI"/> |- | 1940 | ''[[Two Girls on Broadway]]'' | Molly Mahoney | <ref name="AFI"/> |- | 1940 | ''[[I Want a Divorce]]'' | Geraldine Brokaw | <ref name="AFI"/> |- | 1941 | ''[[Topper Returns]]'' | Gail Richards | <ref name="AFI"/> |- | 1941 | ''[[Model Wife]]'' | Joan Keathing Chambers | <ref name="AFI"/> |- | 1941 | ''[[Three Girls About Town]]'' | Hope Banner | <ref name="AFI"/> |- | 1942 | ''[[Lady for a Night]]'' | Jenny Blake | <ref name="AFI"/> |- | 1942 | ''[[Cry 'Havoc']]'' | Grace Lambert | <ref name="AFI"/> |- | 1945 | ''[[A Tree Grows In Brooklyn (film)|A Tree Grows In Brooklyn]]'' | Aunt Sissy | <ref name="AFI"/> |- | 1945 | ''[[Don Juan Quilligan]]'' | Margie Mossrock | <ref name="AFI"/> |- | 1945 | ''[[Adventure (1945 film)|Adventure]]'' | Helen Melohn | <ref name="AFI"/> |- | 1947 | ''[[The Corpse Came C.O.D.]]'' | Rosemary Durant | <ref name="AFI"/> |- | 1947 | ''[[Nightmare Alley (1947 film)|Nightmare Alley]]'' | Zeena | <ref name="AFI"/> |- | 1947 | ''[[Christmas Eve (1947 film)|Christmas Eve]]'' | Ann Nelson | <ref name="AFI"/> |- | 1950 | ''[[For Heaven's Sake (1950 film)|For Heaven's Sake]]'' | Daphne | <ref name="AFI"/> |- | 1951 | ''[[The Blue Veil (1951 film)|The Blue Veil]]'' | Annie Rawlins | [[24. dodjela Oscara|nominacija za]] [[Oscar za najbolju sporednu glumicu]]<ref name="AFI"/><ref name="IMDb Awards">{{cite web |url=http://www.imdb.com/name/nm0000951/awards |title=Joan Blondell – Awards |publisher=Internet Movie Database |access-date=30. VIII 2015}}</ref> |- | 1956 | ''[[The Opposite Sex]]'' | Edith Potter | <ref name="AFI"/> |- | 1957 | ''[[Lizzie (1957 film)|Lizzie]]'' | Aunt Morgan | <ref name="AFI"/> |- | 1957 | ''[[Desk Set]]'' | Peg Costello | <ref name="AFI"/> |- | 1957 | ''[[This Could Be the Night (film)|This Could Be the Night]]'' | Crystal | <ref name="AFI"/> |- | 1957 | ''[[Will Success Spoil Rock Hunter?]]'' | Violet | <ref name="AFI"/> |- | 1961 | ''[[Angel Baby (1961 film)|Angel Baby]]'' | Mollie Hays | <ref name="AFI"/> |- | 1964 | ''[[Advance to the Rear]]'' | Easy Jenny | <ref name="AFI"/> |- | 1965 | ''[[The Cincinnati Kid]]'' | Lady Fingers | [[dodjela nagrada NBR 1965.|najbolja sporedna glumica]] po ozbur [[National Board of Review]]<br> nominacija za [[Zlatni globus]] [[Golden Globe Award for Best Supporting Actress – Motion Picture|za najbolju sporednu glumicu]]<ref name="AFI"/><ref name="IMDb Awards"/> |- | 1966 | ''[[Ride Beyond Vengeance]]'' | Mrs. Lavender | <ref name="AFI"/> |- | 1967 | ''[[Waterhole No. 3|Waterhole #3]]'' | Lavinia | <ref name="AFI"/> |- | 1967 | ''[[Winchester '73 (TV film)|Winchester '73]]'' | Larouge | TV film<ref>{{cite web |url=http://www.imdb.com/title/tt0062496/ |title=Winchester '73 |publisher=Internet Movie Database |access-date=2015-08-30}}</ref> |- | 1967 | ''[[The Spy in the Green Hat]]'' | Mrs. "Fingers" Steletto | |- | 1968 | ''[[Stay Away, Joe]]'' | Glenda Callahan | <ref name="AFI"/> |- | 1968 | ''[[Kona Coast (film)|Kona Coast]]'' | Kittibelle Lightfoot | <ref name="AFI"/> |- | 1969 | ''[[Big Daddy (1969 film)|Big Daddy]]'' | | <ref name="AFI"/> |- | 1970 | ''[[The Phynx]]'' | Ruby | <ref name="AFI"/> |- | 1971 | ''[[Support Your Local Gunfighter!]]'' | Jenny | <ref name="AFI"/> |- | 1975 | ''[[The Dead Don't Die]]'' | Levinia | TV film<ref>{{cite web |url=http://www.imdb.com/title/tt0071395/ |title=The Dead Don't Die |publisher=Internet Movie Database |access-date=2015-08-30}}</ref> |- | 1976 | ''[[Won Ton Ton, the Dog Who Saved Hollywood]]'' | Stanodavka | <ref name="AFI"/> |- | 1976 | ''[[Death at Love House]]'' | Marcella Geffenhart | |- | 1976 | ''[[The Glove (film)|The Glove]]'' | Mrs. Fitzgerald | |- | 1977 | ''[[The Baron (1977 film)|The Baron]]'' | | <ref>{{cite web |url=http://www.imdb.com/title/tt0075729/ |title=The Baron |publisher=Internet Movie Database |access-date=2015-08-30}}</ref> |- | 1977 | ''[[Opening Night (1977 film)|Opening Night]]'' | Sarah Goode | [[35. dodjela Zlatnog globusa|nominacija za Zlatni globus]] za najbolju sporednu glumicu<ref name="AFI"/><ref name="IMDb Awards"/> |- | 1978 | ''[[Grease (film)|Grease]]'' | Vi | <ref name="AFI"/> |- | 1979 | ''Battered'' | Edna Thompson | TV film |- | 1979 | ''[[The Champ (1979 film)|The Champ]]'' | Dolly Kenyon | <ref name="AFI"/> |- | 1981 | ''[[The Woman Inside]]'' | Tetka Coll | <ref>{{cite web |url=http://www.imdb.com/title/tt0083339/ |title=The Woman Inside |publisher=Internet Movie Database |access-date=30. VIII 2015}}</ref> |} ===kratki filmovi=== {| class="wikitable sortable" |- ! Year ! Title ! class="unsortable" | Notes |- | 1929 | ''[[Broadway's Like That]]'' | [[Vitaphone Varieties]] izdanje br. 960 (decembar 1929)<br>uloge: [[Ruth Etting]], [[Humphrey Bogart]], [[Mary Philips]]<ref name="Vitaphone">{{cite book |last=Liebman |first=Roy |date=2003 |title=Vitaphone Films: A Catalogue of the Features and Shorts |url=https://archive.org/details/vitaphonefilmsca0000lieb|location=Jefferson, North Carolina |publisher=McFarland & Company, Inc. |isbn=978-0786446971 }}</ref>{{Rp|50}} |- | 1930 | ''The Devil's Parade'' | Vitaphone Varieties izd br. 992 (februar 1930)<br>Cast: [[Sidney Toler]]<ref name="Vitaphone"/>{{Rp|52}} |- | 1930 | ''The Heart Breaker'' | Vitaphone Varieties izd. br 1012–1013 (mart 1930)<br>uloge: [[Eddie Foy, Jr.]]<ref name="Vitaphone"/>{{Rp|53}} |- | 1930 | ''An Intimate Dinner in Celebration of Warner Bros. Silver Jubilee'' | <ref>{{cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt0283678/ |title=An Intimate Dinner in Celebration of Warner Bros. Silver Jubilee |publisher=Internet Movie Database |accessdate=2015-08-30}}</ref> |- | 1931 | ''How I Play Golf'', br- 10, "Trouble Shots" | Vitaphone izd. br. 4801<br>uloge: [[Bobby Jones (golfer)|Bobby Jones]], [[Joe E. Brown]], [[Edward G. Robinson]], [[Douglas Fairbanks, Jr.]]<ref name="Vitaphone"/>{{Rp|226}} |- | 1933 | ''Just Around the Corner'' | <ref>{{cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt0814168/ |title=Just Around the Corner |publisher=Internet Movie Database |accessdate=30. VIII 2015}}</ref> |- | 1934 | ''Hollywood Newsreel'' | <ref>{{cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt0228394/ |title=Hollywood Newsreel |publisher=Internet Movie Database |accessdate=2015-08-30}}</ref> |- | 1941 | ''Meet the Stars #2: Baby Stars'' | <ref>{{cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt0345639/ |title=Meet the Stars #2: Baby Stars |publisher=Internet Movie Database |accessdate=2015-08-30}}</ref> |- | 1965 | ''The Cincinnati Kid Plays According to Hoyle'' | <ref>{{cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt0222996/ |title=The Cincinnati Kid Plays According to Hoyle |publisher=Internet Movie Database |accessdate=30. VIII 2015}}</ref> |} ==Televizija== {| class="wikitable" |- ! Godina !! Naslov !! Uloge !! Napomene |- | 1968–70 || ''[[Here Come the Brides]]'' || Lottie Hatfield || 52 epizode <ref>[http://www.tvshowsondvd.com/news/Come-Brides-Season-2/16185 Here Come the Brides - 'The Complete 2nd Season': Shout!'s Street Date, Cost, Packaging] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111112043642/http://www.tvshowsondvd.com/news/Come-Brides-Season-2/16185 |date=2011-11-12 }} TVShowsonDVD.com 2001-11-07</ref><ref>[http://www.tvshowsondvd.com/news/Come-Brides/5255 Here Come the Brides - Official Press Release, Plus Rear Box Art & Revised Front Art] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111114030630/http://www.tvshowsondvd.com/news/Come-Brides/5255 |date=2011-11-14 }} TVShowsonDVD.com 2006-03-07</ref> |- | 1979 | ''[[The Rebels (miniserija)|The Rebels]]'' | Mrs. Brumple | Miniseries<ref>{{cite web |url=http://www.imdb.com/title/tt0079783/ |title=The Rebels |publisher=Internet Movie Database |access-date=30. VIII 2015}}</ref> |} ==Izvori== {{reflist|2}} ==Vanjske veze== {{commons}} * {{IBDB name}} * {{IMDb name|0000951}} * {{Tcmdb name}} * {{Amg name|6812}} * [http://film.virtual-history.com/person.php?personid=294 Photographs of Joan Blondell] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090114231627/http://film.virtual-history.com/person.php?personid=294 |date=2009-01-14 }} * [http://www.altfg.com/blog/actors/joan-blondell-matthew-kennedy/ Joan Blondell Q&A with Biographer Matthew Kennedy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141031150408/http://www.altfg.com/blog/actors/joan-blondell-matthew-kennedy/ |date=2014-10-31 }} {{Authority control}} {{Lifetime|1906|1979|Blondell, Joan}} [[Category:Američke manekenke]] [[Category:Američke filmske glumice]] [[Category:Američke teatarske glumice]] [[Category:Američke televizijske glumice]] e3k9hxfy1xuo4fs6e9xxt91o298o16h Koncili iz Reimsa 0 4614485 42682365 42406940 2026-09-01T07:56:29Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682365 wikitext text/x-wiki {{Vslika | ime =Koncili iz Reimsa | izvorno_ime = | slika_panorama =Council_991.jpg | veličina_slike =280px | opis_slike =<center>[[Nadbiskup]] [[Reims]]a [[Arnulf (nadbiskup)|Arnulf]] na [[koncil]]u [[991]] | lokacija_ime =[[Spisak država|Država]] | lokacija_info ={{flag|Francuska}} }} '''Koncili iz Reimsa''' održani krajem [[9. vijek|9]] i početkom [[10. vijek]]a bili su značajni u [[historija|historiji]] [[katolička crkva|katoličke crkve]] zbog pokretanja [[moral]]nih i institucionalnih [[reforma|reformi]]. [[Reims]] je od [[rani srednji vijek|ranog srednjeg vijeka]] pa sve do [[Novi vijek|Novog vijeka]], bio jedan od najvećih [[evropa|evropskih]] [[grad]]ova. == Historija == Prvi dokumentirani [[sinod]] u [[Rems]]u održan je negdje između [[624]]. - [[630]]. pod pokroviteljstvom njegova [[Rimokatolička nadbiskupija Reims|nadbiskupa]] Sonacija, a drugi [[991]]. za nadbiskupa Wulfaira.<ref name=brit/> === Koncil iz [[991]] === Taj [[koncil]] kog često zovu [[Sinod]] sv. Basla, organizirao je [[kralj]] [[Hugo Capet]] uz pomoć Gerberta Aurillaca kasnijeg [[papa|pape]] [[Silvestar II (papa)|Silvestra II]] - [[991]]. Koncil je trebao raspraviti slučaj [[Rimokatolička nadbiskupija Reims|nadbiskupa Reimsa]] - [[Arnulf (nadbiskup)|Arnulfa]], vanbračnog [[sin]]a pokojnog [[kralj]]a [[Lothaire od Francuske|Lothaira]], koji je optužen da je zajedno sa svojim [[rodbina|ujakom]] [[knez]]om [[Charles od Donje Lotaringije|Charlesom]] kovao [[Zavjera|zavjeru]] protiv [[Hugo Capet|Huga Capeta]].<ref name=brit/> [[Koncil]] je smjenio Arnulfa, a na njegovo mjesto imenovao Gerberta, kako je to učinjeno bez odobrenja [[papa|pape]] [[Ivan XV (papa)|Ivana XV]], koji je to odbio prihvatiti, slučaj se otegao naredne četiri godine sve do [[995]]. kad je [[Ivan XV (papa)|Ivan XV]] vratio Arnulfa na položaj. Zavrzlamu je konačno rješio [[papa]] [[Grgur V]] - [[997]].<ref name=brit/> === Koncil iz [[1049]] === [[Koncil]] je održan pod predsjedanjem [[papa|pape]] [[Lav IX.|Lava IX.]], i najvećim dijelom bio posvećen [[simonija|simoniji]] za što je optužen [[biskup]] [[Langres]]a - Hugo de Breteuil.<ref name=brit/> Na tom [[koncil]]u se uz [[Lav IX.|papu]] okupilo još pedeset visokih [[prelat]]a, njima je [[Lav IX.]] zabranio pod prijetnjom [[Ekskomunikacija|ekskomunikacije]] odlazak sa koncila, dok se ne dovrši rasprava o [[simonija|simoniji]] Huga de Breteuila. Njemu je dozvoljeno da pozove svjedoke u svoju odbranu, ali je jedan od njih [[Rimokatolička nadbiskupija Lyona|nadbiskup Lyona]] priznao da je primio novac za prodaju [[crkva|crkvenog]] položaja, i porekao sve ostalo za što su ga optuživali.<ref name=fra/> Na taj način je on od svjedoka odbrane, ispao krunski svjedok tužitelja, međutim kad su drugi dan došli po njega, više ga nije bilo, jer je pobjegao kao i glavno optuženi - Hugo de Breteuil.<ref name=fra/> Za [[simonija|simoniju]] je optužen i [[biskup]] [[Nevers]]a, koji je isto tako smjenjen sa položaja, ali je ostao [[svećenik]].<ref name=fra>{{cite web | url =http://www.jbnoe.fr/La-reforme-du-concile-de-Reims | title =''La réforme du concile de Reims (1049)'' | accessdate = 16.3. 2018 | language=francuski | publisher=Jean-Baptiste Noé}}</ref> [[Koncil]] je također [[Ekskomunikacija|ekskomunicirao]] [[Geoffroy II od Anjoua|Geoffreyja Martela]], zato što je [[hapšenje|uhapsio]] i [[zatvor]]io [[rimokatolička biskupija Le Mans|biskupa Le Mansa]] Gervaisa. Na kraju rada koncila usvojena je [[deklaracija]] o [[dogma|dogmi]] da [[papa|Rimski papa]] ima primat među [[kršćanstvo|kršćanskim crkvama]] kao nasljednik [[Sveti Petar|sv. Petra]].<ref name=brit/> === Sinodi u [[12. vijek]]u=== [[Sinod]] održan [[1115]]. sazvao je [[papa|papin]] [[legat]] - [[kardinal]] Cuno od Palestrine kako bi [[Ekskomunikacija|ekskomunicirao]] [[Car Svetog rimskog carstva|cara]] [[Sveto Rimsko Carstvo|Svetog rimskog carstva]] [[Heinrich V, svetorimski car|Heinricha V]].<ref name=brit/> Odmah nakon tog već [[1119]]., [[papa]] [[Kalist II]] saziva novi [[sinod]], ali ovaj put radi sklapanja [[mir]]a sa [[Heinrich V, svetorimski car|Heinrichom V]]. Na sinodu se okupilo preko 200 [[biskup]]a isto toliko toliko [[opat]]a i 15 [[nadbiskup]]a.<ref name=brit/> === Kasniji [[sinod]]i=== [[Papa]] [[Aleksandar III (papa)|Aleksandar III]] predsjedavao je [[sinod]]om sazvanim [[1164]]. na kom se trebao organizirati [[Križarski rat]] protiv [[Car Svetog rimskog carstva|cara]] [[Sveto Rimsko Carstvo|Svetog rimskog carstva]] [[Friedrich I Barbarossa|Friedricha Barbarosse]].<ref name=brit/> [[Nadbiskup]] Guy de Roye sazvao je [[sinod]] [[1407]]., kako bi stao na kraj brojnim malformacijama koje su se raširile po [[Rimokatolička nadbiskupija Reims|Reimskoj nadbiskupiji]] za vrijeme [[Zapadna šizma|Velike zapadne šizma]].<ref name=brit/> Nakon tog je [[1528]]. nadbiskup - Robert de Lenoncourt održao [[sinod]] protiv [[Martin Luther|Martina Luthera]].<ref name=brit/> [[Kardinal]] Charles Lorraine sazvao je [[reforma]]torski [[sinod]] - [[1564]]., kako bi se provele odluke [[Tridentski koncil|Tridentskog koncila]].<ref name=brit/> Nakon pauze od gotovo tri [[vijek]]a [[kardinal]] Gousset orgazirao je [[sinod]] u [[Reims]]u - [[1857]].<ref name=brit>{{cite web | url =http://self.gutenberg.org/articles/council_of_rheims_(1049) | title =''Council of Rheims (1049)'' | accessdate =16.3. 2018 | language =engleski | publisher =World Heritage Encyclopedia }}{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == * [http://self.gutenberg.org/articles/council_of_rheims_(1049) ''Council of Rheims (1049)'']{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{en icon}} [[Kategorija:Ekumenski sabori]] [[Kategorija:Crkveni sinodi]] h3uw78spypgmxcgbbznvy64s6szi4zj Šablon:Premještanje 10 4624924 42682379 42681779 2026-09-01T11:37:07Z Aca 108187 + 42682379 wikitext text/x-wiki {{ambox | vrsta = ujediniti | slika = [[Datoteka:Codex icon move color-purple.svg|40px|class=skin-invert|alt=|link=|Premještanje]] | tekst = Predloženo je da se ova stranica premjesti{{#if:{{{1|}}}|&nbsp;u: '''[[:{{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER}}|0||{{IMENSKIPROSTOR}}:}}{{{1}}}]]'''}}{{#if:{{{r|}}}|&nbsp;iz razloga: <p style="margin-left: 2em; font-style: italic;">{{{r}}}</p>|.<br />}}Molimo vas da svoje mišljenje o ovom prijedlogu iznesete na [[{{TALKPAGENAME}}|stranici za razgovor]]. | stil = border-color: var(--border-color-option-purple, #8d7ebd) !important; }}{{#ifeq:{{{bezkat|}}}|da||<includeonly>[[Kategorija:Potreban bolji naslov|{{PAGENAME}}]]</includeonly>}}<noinclude>{{dokumentacija}} [[Kategorija:Šabloni za održavanje Wikipedije]] </noinclude> eupsznat9hzkrhinb9xwnnisqougn4u Korisnik:Edgar Allan Poe/Nagrade 2 4642895 42682338 42648235 2026-08-31T23:44:05Z Edgar Allan Poe 29250 /* Nagrade za izabrane članke */ 42682338 wikitext text/x-wiki <center> <div style="font-family: Optima, Trebuchet MS, sans-serif"> <div style="background:white; border:thin solid blue; padding:;.1em; margin: 0em 1em 1em 1em"> <div style="border: thick solid #DDDDCC;thin solid yellow"> <div style="border: thin solid blue; padding-top:.6em"> {| style="font-family:Optima, Trebuchet MS, sans-serif;" | <center>[[File:Edgar Allan Poe 2.jpg|96px|link=Korisnik:Edgar Allan Poe]]</center> | <center>[[File:Denis Diderot by Louis-Michel van Loo.jpg|96px|link=Razgovor sa korisnikom:Edgar Allan Poe]]</center> | <center>[[File:Piet Mondrian and Pétro van Doesburg.jpg|x120px|link=Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi]]</center> | <center>[[File:Benedetto da maiano, incoronazione di ferdinando I d'aragona e sei musici, 1490 ca., 01.JPG|x120px|link=Korisnik:Edgar Allan Poe/Nagrade]]</center> |- | style="margin-top:-.5em" | <center>[[Korisnik:Edgar Allan Poe|Korisnička stranica]]</center> | <center>[[Razgovor sa korisnikom:Edgar Allan Poe|Razgovor]]</center> | <center>[[Korisnik:Edgar Allan Poe/Doprinosi|Doprinosi]]</center> | <center>[[Korisnik:Edgar Allan Poe/Nagrade|Nagrade]]</center> |- | colspan=7 | <hr> |- | colspan=7 style="padding:.3em; font-family:Helvetica, Arial, Verdana, sans-serif" | <center>'''Poruku mi možete ostaviti [https://sh.wikipedia.org/w/index.php?title=Razgovor_sa_korisnikom:Edgar_Allan_Poe&action=edit&section=new ovdje]'''</center> |} </div> </div> </div> </div> </center> Na ovoj se stranici nalazi popis nagrada koje su mi dodijeljene od strane kolega na projektu. == Opće nagrade == {| style="float: center; background:transparent; margin-left: 1em; margin-bottom: 0.5em" align=center |{{Barnstar-rad i trud|Za izuzetan trud na ovoj wiki|Vitek}} |{{Barnstar-rad i trud|za puuuuuno doprinosa :)|Vatrena ptica}} |{{Barnstar-rad i trud|i još jedna|Vatrena ptica}} |{{Barnstar-rad i trud|Za sve te članke :D|Duma}} |- |{{Barnstar-rad i trud|Staranje o slikama|Alekol}} |{{Barnstar-rad i trud|Za rad na člancima od Digimonima|Kolega2357}} |{{Barnstar-rad i trud|hvala :)|Mary_s985}} |{{Barnstar-rad i trud|Honorarni Estonac|Vipz}} |} {| style="float: center; background:transparent; margin-left: 1em; margin-bottom: 0.5em" align=center |{{Wikipedia:CEE Proljeće 2022/spomenica}} |{{Wikipedia:Mjesec Azije/spomenica|godina=2022}} | {| style="margin:auto; text-align:center; background:#327492; width:40px" | style="text-align:center; background:#FFFFFF;-moz-border-radius: 15px; padding: 6px 9px" | [[Datoteka:WikiLink Barnstar Hires.png|120px|Za celokupan doprinos akciji]]<div style="padding-top:6px;">Za učešće u [[Wikipedija:Akcija sređivanja članaka bez unutarnjih linkova 2|Akciji sređivanja članaka bez linkova 2]]</div> |- | style="color:white;" | '''Dodijelila''':<br />Wikizajednica |} |} ---- <gallery> Datoteka:Wiki_medal.jpg | <div style="text-align:center;">'''Wiki medalja'''<br />Za marljivo održavanje sh wiki [[User:Seiya|Seiya]]</div> Datoteka:Wiki_medal.jpg | <div style="text-align:center;">'''Wiki medalja'''<br /> Za stripove i projekt država <br />(i sretnu novu 2014).<br />[[Korisnik:Igorwindsor|Igor Windsor]]</div> Datoteka:Jacques Louis David - Bonaparte franchissant le Grand Saint-Bernard, 20 mai 1800 - Google Art Project.jpg | <div style="text-align:center;">'''Za masovni projekt povećanja članaka francuske tematike'''.<br />[[User:Seiya|Seiya]]</div> Datoteka:More_fireworks_in_perth.jpg | <div style="text-align:center;">'''Wiki medalja'''<br />Za doprinos brojci od 430.000 članaka na ovoj Wiki - [[User:Vitek|Vitek]]</div> Datoteka:Wiki_medal.jpg | <div style="text-align:center;">'''Wiki medalja'''<br />Za čišćenje riječkih/fijumanskih tema.<br />[[Korisnik:Igorwindsor|Igor Windsor]]</div> Datoteka:Wiki_medal.jpg | <div style="text-align:center;">'''Wiki medalja'''<br /> Za održavanje projekta i marljivi rad<br />[[Korisnik:Aca|Aca]]</div> Datoteka:Wiki_medal.jpg | <div style="text-align:center;">'''Wiki medalja'''<br />Velered Istre i Kvarnera s lentom i Danicom.<br />[[Korisnik:Igorwindsor|Igor Windsor]]</div> Datoteka:Wiki_medal.jpg|<center>'''[[Korisnik:Inokosni organ/Godišnja nagrada Srpskohrvatske wikipedije#Godišnja nagrada Srpskohrvatske wikipedije 2023|Godišnja nagrada 2023.]]'''</br> Za trud, rad i dobre doprinose! – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] </gallery> == Hall of Fame ([[Korisnik:Orijentolog|Beduin]]) == {| style="float: center; background:transparent; margin-left: 1em; margin-bottom: 0.5em" align=center | {| align=center width=100px style= "text-align:center;background:green; color:white;-moz-border-radius: 15px;" |style= "text-align:center;background:lightgreen; color:white;-moz-border-radius: 15px; height:65px;" | [[Datoteka:Frog cartoon.png|60px|Poludeli žabar]]<br /><small>Za povampirenog žabara...</small> |- |<small>'''Dodelio''':</small><br>[[User:Orijentolog|<font color=white>''Orijentolog''</font>]] |} | {| align=center width=100px style= "text-align:center;background:grey; color:white;-moz-border-radius: 15px;" |style= "text-align:center;background:#dfdfdf; color:white;-moz-border-radius: 15px; height:65px;" | [[Datoteka:Flag of ikhwan.jpg|80px|Za uklanjanje 6000 slika i pretvaranje projekta u mini salafo-kalifat]]<br /><small>Za vehabiju godine :)</small> |- |<small>'''Dodjelio''':</small><br>[[User:Orijentolog|<font color=white>''Orijentolog''</font>]] |} | {| align=center width=100px style= "text-align:center;background:blue; color:white;-moz-border-radius: 15px;" |style= "text-align:center;background:#9a9aff; color:white;-moz-border-radius: 15px; height:65px;" | [[Datoteka:GeorgeWBush.jpg|80px|Zbog provokacija s drugom Castrom]]<br />Nagrada "George W. Bush"<br /><small>za uterivača demokratije 2016.</small> |- |<small>'''Dodelio''':</small><br>[[User:Orijentolog|<font color=white>''Orijentolog''</font>]] |} |} == Nagrade za izabrane članke == {{Nagrada za izabrani članak | članak =Francuska rukometna reprezentacija | mjesec =maj | godina =2011. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Jack Trbosjek | mjesec =jun | godina =2011. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2 | mjesec =oktobar | godina =2011. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Lea i Darija | mjesec =mart | godina =2012. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Braća Kray | mjesec =jun | godina =2012. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Lewis Carroll | mjesec =septembar | godina =2012. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Franz Kafka | mjesec =februar | godina =2013. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Svećenikova djeca | mjesec =mart | godina =2013. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Sherlock Holmes (2009) | mjesec =august | godina =2013. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Leomon | mjesec =septembar | godina =2013. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Anwar Sadat | mjesec =oktobar | godina =2013. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Sherlock Holmes | mjesec =decembar | godina =2013. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Joker (strip) | mjesec =mart | godina =2014. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Sherlock Holmes: A Game of Shadows | mjesec =jun | godina =2014. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Francuska | mjesec =novembar | godina =2014. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Penguin | mjesec =decembar | godina =2014. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Fudbalska ili nogometna reprezentacija Francuske | mjesec =januar | godina =2015. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Riddler | mjesec =mart | godina =2015. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =André Malraux | mjesec =maj | godina =2015. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Nobelova nagrada za književnost | mjesec =jun | godina =2015. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Mr. Freeze | mjesec =juli | godina =2015. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =William Faulkner | mjesec =septembar | godina =2015. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Psycho-Pass: The Movie | mjesec =oktobar | godina =2015. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Two-Face | mjesec =novembar | godina =2015. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Psycho-Pass | mjesec =decembar | godina =2015. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Talk Talk | mjesec =mart | godina =2016. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Edvard Beneš | mjesec =august | godina =2016. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =UEFA Euro | mjesec =septembar | godina =2016. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Benešovi dekreti | mjesec =oktobar | godina =2016. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =FIFA Svjetsko prvenstvo 1998. | mjesec =decembar | godina =2016. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Perfect World | mjesec =januar | godina =2017. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =UEFA Euro 2016. | mjesec =februar | godina =2017. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Albert Camus | mjesec =februar | godina =2017. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Joseph Goebbels | mjesec =mart | godina =2017. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Reinhard Heydrich | mjesec =april | godina =2017. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Svjetsko prvenstvo u rukometu - Francuska 2017. | mjesec =april | godina =2017. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =FIFA Svjetsko prvenstvo 2014. | mjesec =maj | godina =2017. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Mad Hatter (DC Comics) | mjesec =maj | godina =2017. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Hermann Göring | mjesec =maj | godina =2017. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Venezuela | mjesec =jun | godina =2017. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Batman | mjesec =jun | godina =2017. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Roland Freisler | mjesec =juli | godina =2017. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Naked (film, 1993){{!}}Naked | mjesec =juli | godina =2017. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Hladni rat | mjesec =septembar | godina =2017. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Afrički kup nacija 2010. | mjesec =oktobar | godina =2017. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Leopold i Loeb | mjesec =oktobar | godina =2017. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Calendar Man | mjesec =oktobar | godina =2017. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Velika Kolumbija | mjesec =novembar | godina =2017. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Rómulo Betancourt | mjesec =januar | godina =2018. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Z (film) | mjesec =januar | godina =2018. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Digimon Adventure (film) | mjesec =februar | godina =2018. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Antigone | mjesec =mart | godina =2018. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Europsko prvenstvo u rukometu - Hrvatska 2018. | mjesec =april | godina =2018. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Kambodža | mjesec =april | godina =2018. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Saint's Supper | mjesec =maj | godina =2018. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Jean Anouilh | mjesec =maj | godina =2018. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Demokratska Kampućija | mjesec =juli | godina =2018. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =The Killing Fields (film) | mjesec =septembar | godina =2018. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =It (miniserija) | mjesec =septembar | godina =2018. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =It (film, 2017) | mjesec =oktobar | godina =2018. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =FIFA Svjetsko prvenstvo 2018. | mjesec =novembar | godina =2018. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Novi val | mjesec =novembar | godina =2018. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Edgar Allan Poe | mjesec =decembar | godina =2018. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =H. P. Lovecraft | mjesec =januar | godina =2019. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Synthpop | mjesec =januar | godina =2019. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Kambodžanski genocid | mjesec =februar | godina =2019. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =The Gates of Judgment | mjesec =februar | godina =2019. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Honduras | mjesec =februar | godina =2019. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Fudbalski rat | mjesec =mart | godina =2019. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Šerlok Holms (TV serija) | mjesec =mart | godina =2019. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =IHF Svjetsko prvenstvo u rukometu | mjesec =april | godina =2019. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =IHF Svjetsko prvenstvo 2019. | mjesec =juni | godina =2019. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Bertrand Russell | mjesec =august | godina =2019. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Piet Mondrian | mjesec =septembar | godina =2019. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Benin | mjesec =septembar | godina =2019. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Francuska Zapadna Afrika | mjesec =oktobar | godina =2019. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Desjat negritjat | mjesec =novembar | godina =2019. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Scarecrow | mjesec =januar | godina =2020. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Fidži | mjesec =februar | godina =2020. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Fudbalska ili nogometna reprezentacija Hondurasa | mjesec =mart | godina =2020. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Boston Celtics | mjesec =maj | godina =2020. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Ono (lik) | mjesec =august | godina =2020. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Larry Bird | mjesec =septembar | godina =2020. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =FIFA Svjetsko prvenstvo | mjesec =oktobar | godina =2020. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Professor Pyg | mjesec =novembar | godina =2020. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Dream Team | mjesec =decembar | godina =2020. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =FIFA Svjetsko prvenstvo 1950. | mjesec =januar | godina =2021. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Salvador Dalí | mjesec =februar | godina =2021. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Kevin McHale (košarkaš) | mjesec =februar | godina =2021. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2021. | mjesec =mart | godina =2021. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Murder on the Orient Express (film, 1974) | mjesec =maj | godina =2021. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =UEFA Euro 2020. | mjesec =august | godina =2021. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =EHF Euro 2020. | mjesec =septembar | godina =2021. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =FIFA Svjetsko prvenstvo 1938. | mjesec =novembar | godina =2021. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Estonija | mjesec =decembar | godina =2021. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Harry S. Truman | mjesec =april | godina =2022. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Estonski rat za nezavisnost | mjesec =maj | godina =2022. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =EHF Euro 2022. | mjesec =maj | godina =2022. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Alfred Rosenberg | mjesec =juli | godina =2022. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Edogawa Ranpo | mjesec =septembar | godina =2022. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Raspjevana revolucija | mjesec =septembar | godina =2022. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Estonska vlada u egzilu | mjesec =novembar | godina =2022. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Fudbalska reprezentacija Estonije | mjesec =januar | godina =2023. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Eurosong 2002. | mjesec =mart | godina =2023. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2023. | mjesec =april | godina =2023. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Bleach (manga) | mjesec =maj | godina =2023. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =FIFA Svjetsko prvenstvo 2022. | mjesec =jun | godina =2023. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =The Scales of Justice 〈299/300〉 | mjesec =juli | godina =2023. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Catwoman | mjesec =august | godina =2023. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Dmitrij Šostakovič | mjesec =septembar | godina =2023. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Surinam | mjesec =novembar | godina =2023. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Smrt Djevojčice sa žigicama (film) | mjesec =decembar | godina =2023. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =FIBA Svjetsko prvenstvo u košarci | mjesec =januar | godina =2024. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Bitange i princeze | mjesec =mart | godina =2024. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Ling tosite sigure | mjesec =mart | godina =2024. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =EHF Euro 2024. | mjesec =maj | godina =2024. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Sjeverna Koreja | mjesec =juli | godina =2024. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Mathieu Kérékou | mjesec =august | godina =2024. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Francuska – Hrvatska (finale FIFA Svjetskog prvenstva 2018.) | mjesec =septembar | godina =2024. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =AFC Azijski kup 1984. | mjesec =decembar | godina =2024. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =UEFA Euro 2024. | mjesec =januar | godina =2025. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Dikembe Mutombo | mjesec =mart | godina =2025. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2025. | mjesec =maj | godina =2025. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Epizoda 9 (Bitange i princeze, sezona 1) | mjesec =juni | godina =2025. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Tjesnačka naselja | mjesec =august | godina =2025. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Rukomet na Ljetnim olimpijskim igrama 2020. – muškarci | mjesec =septembar | godina =2025. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Sook Ching | mjesec =oktobar | godina =2025. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Osamu Dazai | mjesec =decembar | godina =2025. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Shōnan-tō | mjesec =februar | godina =2026. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Ningen Shikkaku | mjesec =maj | godina =2026. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =EHF Euro 2026. | mjesec =maj | godina =2026. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Mirotvorac (film) | mjesec =juli | godina =2026. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Straume | mjesec =august | godina =2026. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Arvydas Sabonis | mjesec =septembar | godina =2026. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Ori and the Blind Forest | mjesec =novembar | godina =2026. }} 87uz7z93rstd6o6znmg6nx0cn0l6fe6 Kultura linearnotrakaste keramike 0 4662454 42682383 42557435 2026-09-01T11:41:49Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682383 wikitext text/x-wiki {{Arheološka kultura | Uobičajen_naziv = Kultura linearnotrakaste keramike | Slika_karta = European-middle-neolithic-en.svg | Tekst_karta = | Tekst_ispod_karte = Prostiranje praistorijskih kultura | Kontinent = [[Evropa]] | Regija = [[Srednja Evropa]], [[Zapadna Evropa]] | Zemlja = [[Mađarska]], [[Slovačka]], [[Češka]], [[Nemačka]], [[Austrija]], [[Švajcarska]], [[Poljska]]. | Površina = | Stanovništvo = | Glavni_lokalitet = [[Njitra]] u [[Slovačka|Slovačkoj]] i [[Erdelj]] | Jezik = [[Indoevropski jezici|indoevropski]] | Religija = [[praindoevropska mitologija|indoevropska]] | Društveno_uređenje = zemljoradničko-stočarsko društvo | Tip_vladavine = | Titula_vladara = | Vladar1 = | Vladar2 = | Vladar3 = | Era = [[Praistorija]] | Godina_početak = cc. 5500. p. n. e. | Godina_kraj = cc. 4550. p. n. e. | Status = | Prethodnik1 = [[Starčevačka kultura|Starčevo-Kereš-Kriš kultura]] | Sledbenik1 = [[Tripoljska kultura|Kukuteni kultura]] | Prethodnik2 = | Sledbenik2 = | Prethodnik3 = | Sledbenik3 = | Prethodnik4 = | Sledbenik4 = | Portal = Arheologija }} '''Kultura linearnotrakaste keramike''' ili ''kultura trakasto-linearne keramike'' ({{Jez-nem|'''Linearbandkeramik'''}}; {{Jez-eng|Linear Pottery culture}}) je forma arheološke kulture koja je na zapadnijem delu Evrope koegzistirala sa južnoevropskom [[Starčevačka kultura|Starčevo-Kereš-Kriš kulturom]] i delimično iz nje evoluirala.<ref name="TrakastaKer">{{Cite web |url= https://www.nature.com/articles/s41562-024-02034-z |title= Pere Gelabert, Penny Bickle, Daniela Hofmann, Maria Teschler-Nicola, Alexandra Anders, Xin Huang, Michelle Hämmerle,...- Socijalna i genetska raznolikost kod prvih farmera srednje Evrope |work= nature - nature human behaviour |accessdate= 9. 11. 2024}}{{en}}</ref> == Opis == [[File:LBK-Pottery.jpg|thumb|Primeri iz zbirke [[Univerzitet Fridrih Šiler|Univerziteta u Jeni]]<ref name=Hib121>{{harvnb|Hibben||p=121}}</ref>]] [[File:Bandkeramik-Museum Schwanfeld 06.jpg|mini|desno|Rekonstrukcija Trakaste keramike - Bandkeramik-Museum u Schwanfeld, Bavarska, Njemačka]] Kultura linearnotrakaste keramike je sklop više najranijih poljoprivrednih [[neolit]]skih [[arheološka kultura|kultura]] (V. milenijum p. n. e.) na prostoru zapadne, severne i srednje Evrope. Ove kulture nastale su akulturacijom, t.j. dodirima mezolitskog stanovništva Slovačke, Transdanubije i [[Alfeld (ravnica)|Alfelda]] s neolitskim zajednicama kasne [[starčevačka kultura|starčevačke ili kereške kulture]]. Ime su dobile po karakterističnom ukrasu na polukuglastim i kuglastim posudama: najčešće urezane, katkad i slikane (ili bojene), pojedinačne linije ili nizovi usporednih linija u vidu ravnih i krivih uzoraka. Naselja su bila smeštena na obodima plavnih udolina i sastojala su se od redova velikih pravougaonih kuća s drvenom konstrukcijom i pletenim zidovima premazanih glinom. Neke su bile jednostavni stambeni objekti, a druge su imale i pridodane gazdinske odore, štale itd. Osnovu poljoprivrede činio je uzgoj [[žitarica]], ponajviše pšenice i ječma, te [[stočarstvo]].<ref>Hirst, K. Kris: [https://www.thoughtco.com/linearbandkeramik-culture-farming-innovators-171552 Linearbandkeramik Culture - European Farming Innovators]. ThoughtCo, Feb. 4, 2019. {{en}}</ref> == Podela == Kultura se deli na dve velike skupine: * istočnu, koja obuhvaća današnje države Mađarsku, Slovačku, zatim zapadni Erdelj, severni Banat i jugozapadnu Ukrajinu * zapadnu, koja se prostire u Holandiji, Nemačkoj, Belgiji, Francuskoj, Švajcarskoj, Austriji, Češkoj, Moravskoj, Poljskoj, zapadnoj Mađarskoj, jugozapadnoj Slovačkoj, i središnjoj Hrvatskoj. == Geografija == Bila je rasprostranjena u [[Njemačka|Njemačkoj]], [[Austrija|Austriji]], [[Češka|Češkoj]], [[Slovačka|Slovačkoj]], južnoj [[Poljska|Poljskoj]] i [[Mađarska|Mađarskoj]] oko tokova [[Dunav]]a, gornje i srednje [[Rajna|Rajne]], [[Elba|Elbe]], [[Visla|Visle]]. Na zapadu je potvrđena u rejonu [[Pariz]]a, dijelovima Belgije i Holandije, a na istoku do [[Moldavija|Moldavije]] i Ukrajine.U ranoj fazi prepoznaju se dvije varijante: Rana ili zapadna, i istočna na istoku Mađarske. Kultura je uticala na razvoj neolita i nastanak novih kultura na susjednim područjima: [[Lenđel kultura|Lengyel]], [[Kultura Cucuteni]], [[Boian kultura]]. == Hronologija == Njeno uklapanje u neolit Evrope približno izgleda:<ref name=KRAP2007>KRAP (2007) under External Links, Places.</ref><ref>Hertelendi and others (1995) under External links, Places, especially page 242.</ref><ref name=Gimb1991>Gimbutas (1991) pages 35–45.</ref> * Rani neolit, 6000–5500. Prvo pojavljivanje proizvodnje žitarica na jugu buduće LBK pod uticajem Starčevo-Kereš kulture sa juga Mađarske i [[Dnjestar-Bug kultura|Dnjestar-Bug kulture]] iz Ukrajine. * Srednji neolit, 5500–5000. Rana LBK na srednjem Dunavu, i srednja LBK (keramika muzičkih nota) sa prekinutim linijama, između kojih su najčešće punktovane tačke, čime podsjeća na muzičke note. Kultura se proširila do svog punog obima, uz pojavljivanje lokalnih varijanti. Jedna varijanta je kasna [[Dnjestar-Bug kultura.]]<ref name="Gumbitas">{{Cite web |url=https://books.google.de/books?id=zKFFOoPlyjIC&printsec=frontcover&dq=The+Goddesses+and+Gods+of+Old+Europe&hl=de&sa=X&ei=EpOvVO0fxKtR4PeA0AM&ved=0CCsQ6AEwAA#v=onepage&q=The%20Goddesses%20and%20Gods%20of%20Old%20Europe&f=false |title=Marija Gimbutas - The Goddesses and Gods of Old Europe |work= University of California Press - Berkeley, Los Anfeles |accessdate= 9. 2. 2017}}</ref> * Kasni neolit, 5000–4500. Kasna LBK (Tačkasta keramika) je obilježena dominacijom tačkastih linija raznih oblika, što je bilo predstavljanje predmeta iz okoline, i njena podjela na Tačkastu kulturu u istočnoj Njemačkoj i Poljskoj, Rossen kulturu na zapadu i [[Lenđel kultura|Lenđel kulturu]] na srednjem Dunavu. Nakon toga uslijedila je tranzicija između neolita i [[Metalno doba|Metalnog doba]].<ref>[http://www.comp-archaeology.org/Chronolog-N-Cent-S-Germany.gif ] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070204150732/http://www.comp-archaeology.org/Chronolog-N-Cent-S-Germany.gif |date=4. 2. 2017 }}</ref> [[File:AMK - Linearbandkeramik Modell Hienheim 3.jpg|mini|desno|Rekonstrukcija kuće u Kulturi trakaste keramike, V milenijum pne. - [[Njemačka]]]] == Naselja == Kuće u ovoj kulturi, poznate su kao ''neolitske duge kuće'' zbog svojih dimenzija. Reprezentativni primjerci, blizu 30 kom, pronađeni su u nalazištu [[Oslonki]] u [[Poljska|Poljskoj]]. Pravougaone duge kuće bile su dužine između 7 i 45 metara i širine između 5 i 7 metara. Građene su od drvenih stubova povezanih ukrštenim gredicama na vanjskim stranicama i prepletima na unutrašnjim.<ref>{{cite web|url=http://www.princeton.edu/~bogucki/oslonki.html |title=Archaeological Research at Oslonki, Poland |publisher=Princeton.edu |accessdate=23. 4. 2013}}</ref><ref>{{cite web |url=http://archaeology.about.com/od/lterms/qt/lbk.htm |title=Linearbandkeramik Culture - The First Farmers of Europe |publisher=Archaeology.about.com |date=17. 1. 2013 |accessdate=23. 4. 2013 |archive-date=2011-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111107114229/http://archaeology.about.com/od/lterms/qt/lbk.htm |url-status=dead }}</ref> Ovakvih kuća je bilo između pet i osam u jednom naselju. Koristili su je pripadnici širih familija, najviše dvije generacije. Bile su okružene fortifikacijom. Prozora nije bilo, a imale su samo jedna vrata na kraju kuće. Jedna ili dvije prostorije su bile prazne. U njima su se izrađivali i keramički proizvodi. Svaka kuća je imala svoj simbol na proizvodu. == Nova saznanja == Međunarodni tim istraživača, koji su predvodili Per Želaber i Ron Pinhasi sa Univerziteta u [[Beč]]u i Dejvid Rajh sa Univerziteta u [[Harvard]]u, proučavao je najkompletniji set genetskih podataka stanovnika centralne Evrope iz ranog neolita. Obrađeni su podaci o genomskim podacima za 250 pojedinaca: 178 osoba iz istraživanja cijelog groblja ''Alföld Linearbankeramik Culture'', istočnog LBK lokaliteta ''Polgár-Ferenci-hát'', zapadnog LBK lokaliteta ''Nitra Horné Krškany'' i zapadnog LBK lokaliteta naselja ''Asparacren- Schletz'', 48 LBK pojedinaca sa 16 drugih lokacija i 24 pojedinca iz perioda Starčevačke kulture sa 17 lokacija. Rezultat studije, objavljen u ''Nature Human Behaviour'', pokazao je da u kulturi koja je dovela do širenja poljoprivrede centralnim dijelom Starog kontinenta prije oko 8.000 godina nije bilo tragova stratifikacije populacije.<ref name="Trakasta">{{Cite web |url=https://nauka.telegraf.rs/arheo-istorija/4011579-prvi-farmeri-centralne-evrope-ziveli-su-u-svetu-jednakih |title= Šokantno otkriće o drevnoj kulturi: U njihovom svetu nije bilo podela po poreklu i polu, svi su bili jednaki |work= NAUKA - Arheo/istorija |accessdate= 9. 11. 2024}}{{en}}</ref> Istraživački tim sa više od 80 genetičara, antropologa i arheologa spojio je genetske podatke više od 250 pojedinaca iz kulture linearnotrakaste keramike sa podacima dobijenim proučavanjem kostiju, datiranjem radioaktivnim ugljenikom, pogrebnim kontekstom i podacima o ishrani. Proučavanje genetskih veza između neolitskih stanovnika Evrope pokazuje da su pripadnici kulture linearnotrakaste keramike prelazili stotine hiljada kilometara za samo nekoliko generacija. U ovoj studiji se novode rezultati proučavanja nalazišta Nitra u [[Slovačka|Slovačkoj]] i Polgar-Ferenci-hat u Mađarskoj koji pokazuju da se pripadnici porodica sa ova dva nalazišta ne razlikuju po hrani koju su jeli, pogrebnim darovima s kojima su sahranjeni ili porijeklom. To pokazuje da ljudi koji su živeli u ovim neolitskim naseljima nisu bili stratifikovani na osnovu porodice ili pola i ne primjećuju se bilo kakvi znaci nejednakosti, koji bi bili rezultat različitim pristupima resursima i prostoru. Kultura linearnotrakaste keramike nestala je oko 5.000. p.n.e. i predlagane su različite hipoteze o njenom kolapsu. Neki su sugerisali da je to bio period društvene i ekonomske krize, često povezane sa rasprostranjenim nasiljem. Jedan od najpoznatijih događaja tog tipa je masakr u Asparn-Šlecu, gde je više od 100 pojedinaca otkriveno u sistemu jama. Uz Herkshajm, ovo je mjesto sa najviše nasilno ubijenih pojedinaca u ranom neolitu, a skeleti pokazuju znakove nasilja i fraktura. Rezultati iz Asparn-Schletzu ne pokazuju skoro nikakvu rodbinu, što govori da su masakrirani pojedinci bili iz velike populacije, a ne iz male zajednice.<ref name="Trakasta"/> == Lista neolitskih kultura u Evropi == {| class="wikitable sortable" |- | [[Sesklo kultura|Sesklo]] | Egej | 6500 pne | 5000 | komentar |- | [[Anzabegovo-Vršnička kultura|Anzabegovo-Vršnik]] | Egej | 6000 | 4300 | |- | [[Starčevačka kultura|Starčevo]] | Centralni Balkan, Podunavlje | 6200 | 4500 | Kereš (Mađarska), Kriš (Rumunija) |- | [[Vinčanska kultura|Vinča]]<ref name="Gumbitas"/> | Centralni Balkan, Podunavlje | 5700 | 4500 | |- | [[Impresso kultura|Impresso]] | Mediteran | 6400 | 5500 | eng: Cardium pottery culture |- | [[Danilska kultura|Danilo]] | Hrvatska | 5400 | 3900 | |- | [[Sopotska kultura|Sopot]] | Hrvatska | 5300 | 4400 | |- | [[Kakanjska kultura|Kakanj]]<ref name="Obre">{{Cite web |url=https://www.academia.edu/4401304/Analiza_prahistorijski_keramičkih_ulomaka_sa_lokaliteta_Donje_Papratnice_-_Zagrebnice_kod_Kaknja |title=Edina Kadić: ANALIZA PRAHISTORIJSKIH KERAMIČKIH ULOMAKA SA LOKALITETA DONJE PAPRATNICE – ZAGREBNICE KOD KAKNJA |work= Filozofski fakultet Sarajevo, 2012 |accessdate= 9. 2. 2016}}</ref> | Bosna i Hercegovina | 6230 | 4900 | |- | [[Butmirska kultura|Butmir]] | Bosna i Hercegovina | 5100 | 4500 | |- | [[Hvarsko-lisičićka kultura|Hvarsko - lisičićka]]<ref name="Neolit u Bosni">{{Cite web |url=https://de.scribd.com/document/35880029/Studije-o-Kamenom-i-Bakarnom-Dobu-u-Sjeverozapadnom-Balkanu-Alojz-Benac|title= Alojz Benac, Sarajevo 1964 –STUDIJE O KAMENOM I BAKARNOM DOBU SJEVEROZAPADNOG BALKANA|work= |accessdate= 9. 2. 2016}}</ref> | Hrvatska, Bosna i Hercegovina | 5000 | 2500 | |- | [[Karanovo kultura|Karanovo]] | Istočni Balkan | 6200 | 3500 | |- | [[Boian kultura|Boian]] | Istočni Balkan | 4300 | 3500 | |- | [[Kultura linearnotrakaste keramike|Trakasta keramika]] | Srednji Dunav | 5500 | 4500 | eng: Linear Pottery culture |- | [[Lenđel kultura|Lenđel]] | Srednji Dunav | 5000 | 3400 | |- | [[Tisa kultura|Tisa]] | Mađarska | 5000 | 3400 | |- | [[Kultura ljevkaste keramike|Ljevkasta keramika]] | Skandinavija, Centralna Evropa | 4300 | 2800 | |- | [[Dnjestar-Bug kultura|Dnjestar-Bug]] | Moldavija, Ukrajina | 6200 | 4700 | |- | [[Kultura Cucuteni|Cucuteni]] | Moldavija, Ukrajina | 5500 | 2700 | (rus: Tripolje) |- | [[La Amagra kultura|La Amagra]] | Španija | | | |- | [[Windmill Hill kultura|Vindmil hil]] | Engleska | 3000 | | eng: Windmill Hill culture |- | [[Megalitske kulture]] | Evropa | 8000 | 2000 | Od Mezolita do Bronzanog doba |} == Povezano == * [[Grnčarija]] * [[Neolit]] == Reference == {{reflist|2}} == Literatura == {{refbegin|30em}} * [[Robert Braidwood|Braidwood, Robert]], ''Prehistoric men'', William Morrow and Company, many editions * {{Cite book| ref=harv|author=Childe, Vere Gordon |authorlink=V. Gordon Childe | title=Man Makes Himself | url=https://archive.org/details/manmakeshimself00chil| publisher=the New American Library (a Mentor Book) | location=New York |year=1951 }} * {{Cite journal|last=Christensen| first=Jonas | title=Warfare in the European Neolithic | journal=[[Acta Archaeologica]] | volume=75 | issue=142,144, 136 |year=2004| doi=10.1111/j.0065-001X.2004.00014.x |pages=129}} * {{Cite book| ref=harv|last=Clark| first=Grahame |author-link=Grahame Clark |last2=Piggott| first2=Stuart |author2-link=Stuart Piggott | title=Prehistoric Societies | publisher=Alfred A. Knopf |year=1967| location=New York|isbn=978-0-14-021149-8 }} * {{Cite book| ref=harv|first=Hilda Ellis |last=Davidson| title=Roles of the Northern Goddess |year=1998| publisher=Routledge |isbn=978-0-415-13610-5 }} * {{Cite book| ref=harv| editor-last = Ehrich | editor-first = Robert W. | title=Chronologies in Old World Archaeology | url=https://archive.org/details/chronologiesinol0000ehri| publisher=The University of Chicago Press |year=1965| location=Chicago and London|isbn=978-0-226-19445-5 }} * {{Cite book| ref=harv|last=Gimbutas|first=Marija|authorlink=Marija Gimbutas | title=The Goddesses and Gods of Old Europe 6500–3500 BC: Myths and Cult Images: New and Updated Edition | url=https://archive.org/details/goddessesgodsofo0000gimb_e6q2| publisher=University of California Press |year=1982| location=Berkeley, Los Angeles |isbn=978-0-520-04655-9 |pages=[https://archive.org/details/goddessesgodsofo0000gimb_e6q2/page/27 27]}} * {{Cite book| ref=harv|last=Gimbutas|first=Marija|authorlink=Marija Gimbutas | title=The Civilization of the Goddess: The World of Old Europe | url=https://archive.org/details/civilizationofgo0000gimb_x0c5| publisher=HarperCollins Publishers (HarperSanFrancisco) | location=San Francisco |year=1991|isbn=978-0-06-250368-8|pages=}} * {{Cite book| ref=harv|last=Hawkes|first=Jacquetta|authorlink=Jacquetta Hawkes | title=Prehistory | url=https://archive.org/details/prehistory0001jacq| publisher=the New American Library (a Mentor Book) |year=1965| location=New York }} * {{Cite book| ref=harv|last=Hibben|first=Frank|authorlink=Frank C. Hibben| title=Prehistoric Man in Europe | url=https://archive.org/details/prehistoricmanin0000hibb| publisher=University of Oklahoma Press |year=1958| location=Norman, Oklahoma }} * {{Cite book| ref=harv|first=E.O. |last=James| title=The Cult of the Mother-Goddess | publisher=Barnes&Noble | location=New York |year=1994|isbn=978-1-56619-600-0 }} * {{Cite journal|last=Kertész | first=Róbert | title=Mesolithic Hunter-Gatherers in the Northwestern Part of the Great Hungarian Plain | journal=Praehistoria | volume=3 |year=2002 | url=http://vfek.vfmk.hu/00000030/00000030.pdf | accessdate=30. 12. 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070927045403/http://vfek.vfmk.hu/00000030/00000030.pdf | archive-date=27. 9. 2007 |url-status=dead | df= }} * {{cite encyclopedia|author=Mallory, J.P. |authorlink=J. P. Mallory | title=Linear Band Ware Culture | encyclopedia=Encyclopedia of Indo-European Culture | publisher=Fitzroy Dearborn |year=1997 }} * {{Cite book| ref=harv|last=Marciniak| first=Arkadiusz | title=Placing Animals in the Neolithic: Social Zooarchaeology of Prehistoric Farming Communities | publisher=Routledge Cavendish |year=2005|isbn=978-1-84472-092-7|pages=}} * {{Cite book| ref=harv|last=Renfrew|first=Colin|authorlink=Colin Renfrew | title=Archaeology and Language : The Puzzle of Indo-European Origins | url=https://archive.org/details/archaeologylangu0000renf| publisher=Cambridge University Press |year=1990|isbn=978-0-521-38675-3 }} * {{Cite book| ref=harv|last=Stäuble|first=Harald| title=Häuser und absolute Datierung der Ältesten Bandkeramik | publisher=Habelt |year=2005}} {{refend}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Linear Pottery culture}} * {{Cite journal|last=Dolukhanov |first=Pavel| title=The Chronology of Neolithic Dispersal in Central and Eastern Europe | url=http://www.ffzg.hr/arheo/ska/tekstovi/neolithic_dispersal.pdf | journal=Journal of Archaeological Science | issue=32 |year=2005|format=PDF | doi=10.1016/j.jas.2005.03.021 | volume=32 |last2=Shukurov| first2=A |last3=Gronenborn| first3=D |last4=Sokoloff| first4=D |last5=Timofeev| first5=V |last6=Zaitseva| first6=G|display-authors=etal|pages=1441-1458}} * {{Cite book | first =T. Douglas | last =Price | editor-last =Price | editor-first =T. Douglas | contribution =Europe's First Farmers: an Introduction | contribution-url =http://assets.cambridge.org/052166/2036/sample/0521662036ws.pdf | title =Europe's First Farmers | year =2000 | place =Cambridge | publisher =Cambridge University Press | id =Hardcover Softcover. {{page|year=|isbn=978-0-521-66572-8|pages=}} | isbn =978-0-521-66203-1 | access-date =2020-11-29 | archive-date =2020-12-03 | archive-url =https://web.archive.org/web/20201203134004/http://assets.cambridge.org/052166/2036/sample/0521662036ws.pdf | url-status =dead }} * {{cite web |title = 10th Neolithic Seminar |work = Neolithic Seminars |publisher = Ljubljana University, Slovenia |year = 2003 |url = http://arheologija.ff.uni-lj.si/seminars/a10.html|accessdate = 30. 12. 2016 |archive-url = https://web.archive.org/web/20060327005138/http://arheologija.ff.uni-lj.si/seminars/a10.html |archive-date=27. 3. 2006 |url-status=dead |df = }} {{refend}} * {{cite web|last=Schulz|first=Matthias| title=How Middle Eastern Milk Drinkers Conquered Europe | publisher= Spiegel Online International |year=2010| url=http://www.spiegel.de/international/zeitgeist/0,1518,723310,00.html }} {{DEFAULTSORT:linearnotrakaste keramike, kultura}} [[Kategorija:Neolitske kulture]] l6uhgls7f4h6vftm8vhtdr9vxsnsyh9 Jan Hrušínský 0 4670964 42682263 41240090 2026-08-31T18:20:18Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682263 wikitext text/x-wiki {{Sređivanje}} {{Wikipoveznice}} '''Jan Hrušínský''' (rođen 9. lipnja 1955. u Pragu) je glumac i kazališni redatelj, sin glumca Rudolfa Hrušínskog (1920.–1994.). == Život == [[Datoteka:Svět knihy 2011 - Jan Hrušínský.jpg|mini|Jan Hrušinsky]] Njegova baka po majci ubijena je u Auschwitzu za vrijeme njemačke okupacije.<ref>https://nazory.aktualne.cz/rozhovory/jan-hrusinsky-vladcum-uz-nestaci-krast-penize/r~25c155e8dd1811e881520cc47ab5f122/</ref> Kazalištem se bavi od djetinjstva, a nakon studija na Praškom konzervatoriju počinje nastupati u Dramskom studiju u Ústí nad Labem. Ovdje je upoznao svoju buduću suprugu, glumicu Miluše Šplechtovu. Među najbolja ostvarenja glumca tog razdoblja spadaju, primjerice, Čehovljeve Tri sestre (Baron Tuzenbach) u prijevodu Leoša Suchařípe, Porubjakova Goldoniáda u režiji Ivana Rajmonta i Crommelyncka ''Vášeň jako led'' redatelja Jana Grossmana. Od 1984. do 1990. bio je član Praškog realističkog kazališta, zatim je radio u kazalištu Na Zábradlí te je bio redoviti gost u nekoliko drugih praških kazališta. Pod komunističkim režimom 1977. potpisao je takozvanu Antichartu osuđujući Deklaraciju Povelje 77. Prije Baršunaste revolucije 1989. potpisao je dvije peticije za puštanje Václava Havela iz zatvora Ruzyně. Godine 2004. osnovao je kazalište Na Jezerce u Pragu, a dvije godine ranije Kazališnu družinu Jan Hrušínský koja je 2017. slavila 15 godina djelovanja. U veljači 2017. počeo je redovito pisati eseje za časopis Sabine Slonkove ''Neovlivní.cz'', a vrlo često daje intervjue i komentare s osvrtom na političke situacije u regiji i svijetu. Nakon izbijanja epidemije Covid-19, Hrušinsky je bio vrlo negativnog stajališta s obzirom na stroge mjere te je virus opisao kao blagu bolest.<ref>{{Cite web |url=https://www.literarky.cz/kultura/954-vlada-zakazala-kulturni-akce-s-vice-nez-100-lidmi-jan-hrusinsky-z-divadla-na-jezerce-povazuje-jeji-postup-za-likvidacni-pro-divadla |title=Archive copy |access-date=2022-02-07 |archive-date=2020-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200616085849/https://www.literarky.cz/kultura/954-vlada-zakazala-kulturni-akce-s-vice-nez-100-lidmi-jan-hrusinsky-z-divadla-na-jezerce-povazuje-jeji-postup-za-likvidacni-pro-divadla |url-status=dead }}</ref> Sa svojim bratom Rudolfom Jr. bio je u vrlo napetim odnosima zbog spora oko nasljedstva oca Rudolfa Hrušínskog.<ref>https://sedmicka.tyden.cz/rubriky/bartosova-a-spol-valky-v-rodinach-celebrit_284281.html</ref> == Reference == {{reference}} == Vanjske veze == * {{IMDb name|0398702|Jan Hrušínský}} {{Authority control}} {{Životni vijek|1955||Hrušínský, Jan}} [[Kategorija:Čehoslovački teatarski glumci]] [[Kategorija:Čehoslovački filmski glumci]] [[Kategorija:Češki teatarski glumci]] [[Kategorija:Češki filmski glumci]] [[Kategorija:Češki režiseri]] [[Kategorija:Teatarski režiseri]] [[Kategorija:Biografije, Prag]] tiyxfowz02kmrea49tjrlv5q4mqwlec Korisnik:Vipz 2 4671486 42682337 42657334 2026-08-31T23:43:24Z Edgar Allan Poe 29250 /* Nagrade i spomenice */ 42682337 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Korisnik:Vipz/styles.css" />{{#Babel:sh|en-3|isv-2|de-1}} {{KorisnikPočetak|extra-css=clear:right;}} <div style="text-align: center; font-size: small;">Ovlašćenja</div> {{Korisnička kutija/Administrator}} {{Korisnička kutija/Administrator interfejsa}} {{Korisnička kutija/Vraćač}} {{Korisnička kutija/Patroler}} {{Korisnička kutija/Autopatroler}} <div style="text-align: center; font-size: small;">Alatke</div> {{Korisnička kutija/Firefox}} {{Korisnička kutija/Linux}} {{Korisnički okvir|mediumseagreen|lightgreen|[[File:Copyleft.svg|35px]]|Ovaj korisnik podržava [[otvoreni kod]] i [[slobodni softver]].}} <div style="text-align: center; font-size: small;">Mišljenja</div> {{Korisnički okvir|grey|lightgrey|[[File:HR-BA-ME-RS flag.svg|45px]]|Ovaj korisnik smatra da srpskohrvatski govorni prostor zaslužuje jednu veliku objedinjenu Wikipediju.}} {{Korisnički okvir|#ff8b8b|#fcc5c5|*ije|Ovaj korisnik govori [[ijekavski izgovor|ijekavicom]], ali mu se sviđa jednostavnost [[ekavski izgovor|ekavice]].}} {{Korisnički okvir|#4c96e0|#81bcf7|ћир.|Овај корисник осредње чита и пише ћирилицу, те ју покушава боље научити.}} <div style="text-align: center; font-size: small;">Wikiprojekti</div> {{Wikipedija:LGBT wikiprojekat/okvirić}} {{Wikipedija:Wikiprojekt žene u crvenom/okvirić}} {{Wikipedija:Wikiprojekt Infokutije/okvirić}} <div style="text-align: center; font-size: small;">Kalendar</div> {| style="font-size: smaller; width: 100%; border: 1px solid darkred;" |- |colspan="2"| {| class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width: 100%; border: 1px solid orange; background-color: lemonchiffon;" !colspan="2"| Prošli događaji |- | 2022-09-12 || [[wp:Wiki voli EuroPride/2022|Wiki voli EuroPride/2022]] |- | 2022-11-01 || [[wp:Mjesec Azije/2022|Mjesec Azije/2022]] |- | 2023-01-15 || [[wp:1Lib1Ref|1Lib1Ref]] |- | 2023-02-01 || [[wp:Feminizam i folklor 2023|Feminizam i folklor 2023]] |- | 2023-03-21 || [[wp:CEE Proljeće 2023|CEE Proljeće 2023]] |- | 2023-09-12 || [[wp:Wiki voli EuroPride/2023|Wiki voli EuroPride/2023]] |- | 2023-11-01 || [[wp:Mjesec Azije/2023|Mjesec Azije/2023]] |- | 2024-03-21 || [[wp:CEE Proljeće 2024.|CEE Proljeće 2024.]] |- | 2024-11-01 || [[wp:Mjesec Azije/2024|Mjesec Azije/2024]] |- | 2025-11-01 || [[wp:Mjesec Azije/2025|Mjesec Azije/2025]] |- | 2026-01-15 || [[wp:1Lib1Ref/2026|1Lib1Ref/2026]] |- | 2026-03-21 || [[wp:CEE Proljeće 2026.|CEE Proljeće 2026.]] |} |- | 2026-07-25 || Wiki voli EuroPride/2026 |- | 2026-11-01 || Mjesec Azije/2026 |- | 2027-01-15 || 1Lib1Ref/2027 |- | 2027-01-16 || 25. obljetnica osnutka shwiki! |} {{KorisnikKraj}} Zdravo! Pod imenom Vipz, suradnik sam Wikimedijinih projekata od decembra 2017. godine, praveći svoje prve doprinose na engleskoj inačici Wikipedije. Wikipediji na srpskohrvatskom jeziku sam počeo doprinositi početkom marta 2022. godine, te istom počinjem administrirati u decembru. Najviše se volim baviti dodavanjem novih i unapređivanju postojećih funkcionalnosti naše Wikipedije, a naročito šablona, modula i spravica. Član sam [[WP:Međuprojektna saradnja|Inicijative za međuprojektnu saradnju]] i njezin ambiciozan zagovaratelj. Lokalni sam organizator raznih uređivačkih akcija. Operator sam bot-računa [[Korisnik:Vipz-bot|Vipz-bot]]. ==Za uraditi== ===Potrebni članci=== * [[Wikipedija:CEE Proljeće 2026.]] ** [[Hilda Dajč]] ([[:en:Hilda Dajč]]) * [[:Kategorija:Srpskohrvatski jezik]]: ** [[Ilirski jezik (južnoslavenski)]] ([[:en:Illyrian (South Slavic)|en]], [[:sr:Ilirski jezik (južnoslovenski)|sr]]) ** [[Hrvatski vukovci]] ([[:en:Croatian Vukovians|en]], [[:hr:Hrvatski vukovci|hr]], [[:sr:Hrvatski vukovci|sr]]) ** [[Dvije škole pod jednim krovom]] ([[:bs:Dvije škole pod jednim krovom|bs]], [[:en:Two schools under one roof|en]]) ** [[Ivanka Glogović Klarić]], čakavska pjesnikinja **/Jezik općenito ** {{ill|Pitanje jezika ili dijalekta|ru|Проблема «язык или диалект»}} ** [[Autonomija i heteronomija]] ([[:en:Autonomy and heteronomy|en]]) ** {{ill|Etnolekt|en|Ethnolect}} ** [[Sufiksi slovenskih prezimena|Sufiksi slovenskih]]/[[Sufiksi slavenskih prezimena|slavenskih prezimena]] ([[:en:Slavic name suffixes|en]]) ** [[Slovenizam]]/[[Slavenizam]]/[[Slavicizam]] ([[:sr:Slovenizam|sr]], [[:en:Slavicism|en]]) * [[:Kategorija:Jugoslavija]] ** [[:Kategorija:Bilateralni odnosi Jugoslavije]]: *** [[Centralnoevropska inicijativa]] ([[:de:Central European Initiative|de]], [[:en:Central European Initiative|en]], [[:sr:Centralnoevropska inicijativa|sr]]) *** [[Odnosi Jugoslavije i Evropske komisije]] ([[:en:Yugoslavia–European Communities relations|en]]) *** [[Spoljni odnosi Jugoslavije]] ([[:en:Foreign relations of Yugoslavia|en]]) *** [[Savet za uzajamnu ekonomsku pomoć]]/[[Comecon]] ([[:en:Comecon|en]], [[:sr:Savet za uzajamnu ekonomsku pomoć|sr]]) ** [[:Kategorija:Jugoslavenske kompanije]] *** {{ill|Kombinat|de|Kombinat|en|Combine (enterprise)}} (također: [[Pik (razvrstavanje)]]) ***/Hrvatska (značajnije): *** [[Jugoplastika]], plastika i tekstil *** [[Jugoturbina]], strojograđevinarstvo *** [[Prvomajska]], alatni strojevi *** [[Kamensko (tvornica)]], tekstil *** [[Borovo (tvornica)]], obuća *** [[Jedinstvo (tvornica)]], procesna oprema *** [[Željezara Sisak]], metalurška oprema *** [[Zvijezda (tvrtka)]], ulje ** [[:Kategorija:Organizacije u Jugoslaviji]] *** [[Jugoslavenski ženski savez|Jugoslavenski]]/[[Jugoslovenski ženski savez]] ([[:en:Yugoslav Women's Alliance|en]]) ** Ostalo: *** [[Jugoslovenska znanstvena fantastika|Jugoslovenska]]/[[Jugoslavenska znanstvena fantastika]] ([[:en:Yugoslav science fiction|en]]) *** [[JUS]] ([[Jugoslovenski univerzalni standard|Jugoslovenski]]/[[Jugoslavenski univerzalni standard]]) ([[:sr:JUS|sr]]) * [[Wikipedia:LGBT wikiprojekat]]: ** [[Parada (film, 2011)]] ([[:en:The Parade (film)|en]], [[:sr:Парада (филм из 2011)|sr]]) - stavi na [[Spisak filmova sa LGBT tematikom]] i [[Hronološki spisak filmova sa LGBT tematikom]] ** [[Položaj LGBT osoba u Venezueli]]/[[Položaj LGBT osoba u Venecueli|Venecueli]] * [[Wikipedia:Wikiprojekt žene u crvenom]]: ** [[Šejla Kamerić]] ([[:en:Šejla Kamerić|en]]) i njen [[Bosnian Girl]] ([[:en:Bosnian Girl|en]]) ** [[Simone Segouin]] ([[:en:Simone Segouin|en]]) * [[:Kategorija:Muzika]]: ** [[Nena Ivošević]] ([[:sr:Nena Ivošević|sr]]) ** [[Narcis Vučina]] ([[:bs:Narcis Vučina|bs]]) ** [[Mostarske kiše]] ** [[Kamen na kamen]] ** [[KIC pop hor]] ** [[Kombinat (zbor)]] ** [[Ladarice]] ([[:hr:Ladarice (vokalni ansambl)|hr]]) * [[Bosanski grb]] (gesta) ([[:en:Bras d'honneur|en]]) * [[Reli]] ([[:en:Rallying|en]], [[:hr:Reli|hr]], [[:sr:Reli|sr]]) * [[Fenomen uništavanja knjiga u Hrvatskoj 1990-tih]]/[[Knjigocid u Hrvatskoj]] ([[:sr:Fenomen uništavanja knjiga u Hrvatskoj 1990-tih|sr]]) * [[Balkanski non-pejper iz 2021.]] ([[:sr:Balkanski non-pejper iz 2021.|sr]], [[:en:2021 Balkan non-papers|en]]) * "[[Ropotarnica povijesti]]/[[Ropotarnica historije|historije]]/[[Ropotarnica istorije|istorije]]" ([[:en:Ash heap of history|en]]) === Članci za poboljšavanje === * [[Srpskohrvatski jezik]] – potreban veliki overhaul ===Potrebni šabloni=== * Dokumentacije za [[Šablon:Infokutija]], [[Šablon:Str sub old]], [[Šablon:Infokutija jezik]], [[Modul:String/dok]], '''[[Šablon:Clickable button]]''' * Prepravi [[Šablon:Shhsjezici]] da se odnosi na sve južnoslavenske jezike/dijalekte i da je nalik [[:sr:Шаблон:Јужнословенски језици|SR]] i [[:en:Template:South Slavic languages sidebar|EN]] sajdbaru. ====Šabloni za prebacivanje s drugih wiki==== * [[:en:Template:Replace]] (front-end za <code>replace</code> funkciju [[Modul:String|Modula:String]] da se ne koristi direktno kao u {{tl|Brzo brisanje}} i drugim šablonima sa unosima kao {{tl|Bolji naslov}}) ** Iskoristiti za detekciju uglatih zagrada pri linkanju u šablonima (spajanje [[Šablon:Distinguish]], [[Šablon:Distinguish2]] i [[Šablon:Razlikovati]]) * [[:en:Template:Excerpt]] * [[:en:Template:Talk quote]], [[:en:Template:Talk quote inline]] ({{tl|tq}}), kategorizirati zajedno sa {{tl|!xt}} i uvesti [[:en:Template:Citation needed span]] za obuhvaćanje poruka. * [[:ru:Шаблон:Ряд]] (redovi za [[:Kategorija:Šabloni za odlikovanja|ikonice odlikovanja]] u infokutijama) * [[:m:Template:Active marker]] (animacija - isticanje dugmića prelaskom miša), za stranice maratona, možda za {{tl|Pijaca}} - primjer na [[:m:Capacity Exchange]] * [[:en:Template:Tree list]] (apliciraj na {{tl|Infokutija jezik}} - jezična porodica) * '''[[:en:Template:Calculator]]''', naročito widgeti/spravice koji prate dizajnerski sistem Codex ** dodaj još nekoliko elemenata, sve dokumentiraj; na Pijaci napravi formalni prijedlog prije implementacije Okvirići za naglašavanje sadržaja - mogli bi se upotrebiti u smjernicama: * [[:en:Template:Colored box]] * [[:en:Template:Content grid]] ===Gadgeti=== ====Novi koji ne rade ili treba popraviti==== * [[MediaWiki:Gadget-OneClickArchiver.js]] ne arhivira u posljednju po broju arhivnu podstranicu, nego samo u prvu. ** [[:en:Template:Archive basics]] - fix ====Stari koje treba zamijeniti==== * [[MediaWiki:Gadget-BrzoBrisanje.js]] stari gadget za Monobook skin, ažurirati ili zamijeniti Twinkle-om. * [[MediaWiki:Gadget-extratoolbarbuttons.js]] dodatni simboli/emotikoni za stari uređivač, što se želi može se integrirati u [[MediaWiki:Gadget-charinsert-core.js|CharInsert]] gadget. ===Ostalo...=== * [[Glavna stranica]]: ** Provjeri i doradi natuknice u rubrici "Jeste li znali". ** Razmotri "[[Šablon:Glavna stranica/Odlomak|/Odlomak]]" → "Rubrika" ili "Okvir". ** Razmotri uklanjanje okvira iz mobilnog prikaza. * Nacrti: *** [[Wikipedia:Čarobnjak za izradu članaka/Izrada nacrta]] - treba imati više opcija s preloadanim kosturima. *** '''[[Wikipedija:Nacrti/preload]]''' - zasad vrlo rudimentarno, dotjerati dizajn, opseg i funkcije *** '''[[Šablon:Nacrt]]''' - dotjerivanje u skladu s razvojem povezanih stranica *** '''[[Wikipedija:Nacrti/Evidencija]]''' - napraviti podstranicu koja će služiti kao evidencija i dashboard nacrta. * Najvidljivije stranice: ** [[Pomoć:Sadržaj]] - treba sitne popravke. ** [[Wikipedija:Portal zajednice]] (Radionica) - osvježiti. * Konfiguriraj [[:mw:Extension:FileImporter/Data/sh.wikipedia]] da se slike mogu automatski prebacivati sa odgovarajućim licencama na Commons. * Ažuriraj [[Modul:Wikidata]] ([[:ru:Модуль:Wikidata|ru]]) i implementiraj automatizirane infokutije. * [[Šablon:Traka]] - traka nativnih klikabilnih dugmeta; flex, nekoliko zadanih dizajna i paleta boja koja će poštovati [https://doc.wikimedia.org/codex/latest/style-guide/colors.html Codex smjernice]. Nađi nativnu Codex alternativu(?) * Na EN projektu pronađi anti-spam bota pogodnog za probleme SH projekta, te zamoli uspostavljanje na istom. * {{tl|Dobrodošlica}} - modernizirati. * Alat za [[pravopisna transkripcija|pravopisnu transkripciju]] – prema sistemskom (site-wide) automatskom mehanizmu konverzije koju rabi zh-wiki (istražiti): ** [[:zh:Wikipedia:字词转换]] - "konverzija riječi" ** [[:zh:Wikipedia:字詞轉換處理/公共轉換組]] - "konverzija riječi / javna grupa za konverziju" ** [[:zh:Help:中文维基百科的繁简、地区词处理]] - "rukovanje pojednostavljenim/tradicionalnim kineskim i regionalnim terminima na kineskoj Wikipediji" ===Linkovi koji bi mogli dobro doći kasnije=== * [[commons:Special:Contributions/NurijaJah]] * http://www.bcsgrammarandtextbook.org/index.cgi (referenca za traženje izvora o sh. jeziku) * https://www.vedra.hr/vedra (Veterani Domovinskog rata i antifašisti, hrvatska udruga) ** ====Wikipedija==== * [https://diff.wikimedia.org/2018/03/12/supporting-languages-multiple-writing-systems/ Confound it!—Supporting languages with multiple writing systems] (12 March 2018 by Trey Jones) – zanimljiv i relevantan članak ** [https://phabricator.wikimedia.org/T183015 Create Serbian Elasticsearch Plugin/Analysis Chain Using Serbian Morphological Libraries] (Phabricator) – bolja pretraga uključujući u oba pisma ** [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d0/Editing_challenges_on_multi-script_wikis_%28with_speaker_notes%29.pdf Editing challenges on multi-script wikis] (C. Scott Ananian, Wikimania 2017) – uređivanje u preferiranom pismu u planovima * [[:mw:Manual:Interface/IDs and classes]] * [[:mw:Codex/Migrating from MediaWiki UI]] ===Sustavno brisanje pseudohistorije=== Svi članci povezani s temom i od istih autora. Na svim projektima na kojima su pokrenuti, osim ako su prepravljeni. * [[Historija Bosne i Hercegovine (do 958)]] === Za predložiti === Spajanje: * [[Savezna Republika Jugoslavija]] → [[Srbija i Crna Gora]] ==Stvoreni članci== <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> {{Div col}} * [[:Kategorija:Biografije]]: ** [[Staša Zajović]] ** [[Indira Bajramović]] ** [[Dušan Đurišić]] ** [[Rosie Stephenson-Goodknight]] ** [[Sevasti Qiriazi]] ** [[Zabel Jesajan]] ** [[Matilda Caragiu Marioțeanu]] * [[:Kategorija:Film]]: ** ''[[Tereza37]]'' * [[:Kategorija:Informatika]] ** [[Mattermost]] * [[:Kategorija:Kultura]] ** [[Mongolska kultura]] * [[:Kategorija:LGBT]]: ** [[LGBT historija u Jugoslaviji]] ** [[Parada (film, 2011)|''Parada'' (film, 2011)]] ** [[Položaj LGBT osoba na Kubi]] ** [[Nacionalni centar za seksualno obrazovanje na Kubi]] ** [[Položaj LGBT osoba u Vijetnamu]] * [[:Kategorija:Sajtovi]]: ** [[Vukajlija]] ** [[World Socialist Web Site]] * [[:Kategorija:Muzika]] ** [[Korobejniki]] * [[:Kategorija:Politika]] ** [[Socijaldemokrati (Hrvatska)]] * [[:Kategorija:Sport]]: ** [[Zagrebački hipodrom]] ** [[Hipodrom Beograd]] * [[:Kategorija:Srpskohrvatski jezik]]: ** [[Rečnik srpskohrvatskog književnog i narodnog jezika]] ** [[Jezik je dijalekt s vojskom i mornaricom]] * [[:Kategorija:Ustanove]]: ** [[Srednja mješovita škola Bratstvo-jedinstvo Ulcinj]] * Ostalo ** [[Panslavenske boje]] ** [[Panarapske boje]] ** [[Poštanski brojevi u Jugoslaviji]] ** [[Poštanski brojevi u Hrvatskoj]] ** [[Ostalgija]] {{Div col end}} </div> == Najvažnije teme == Čije sam članke poboljšao ili namjeravam poboljšati: * [[Nacistička Njemačka]] – napisan čvrst uvod * [[Jugoslavija]] – ** [[Kraljevina Jugoslavija]] – ** [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija]] – * [[Drugi svjetski rat u Jugoslaviji]] – * [[Sovjetski Savez]] ==Podstranice== {{Div col}} {{Special:PrefixIndex/Korisnik:Vipz/|stripprefix=yes}} {{Div col end}} ==Razni linkovi== * https://codesearch.wmcloud.org/search/ - MediaWiki Codesearch - lociranje koda MediaWiki softvera * https://scheherazade-temp.toolforge.org/ == Nagrade i spomenice == <div style="display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: start; justify-content: center; margin: auto; width: 450px;"><!--Dodaj 100px za svaku novu nagradu--> {{Barnstar-rad i trud|Za neumorni trud u rješavanju labirinta ove Wikipedije i ustrajnosti koja nama starcima može samo biti uzor!|Edgar Allan Poe}} {{Korisnik:Aca/Mačja|Za sveukupan doprinos, izvrsnu saradnju i kolegijalnost}} {{Wikipedia:CEE Proljeće 2022/spomenica}} {{Wikipedia:Mjesec Azije/spomenica|godina=2022}} <gallery> Datoteka:Wiki_medal.jpg|<center>'''[[Korisnik:Inokosni organ/Godišnja nagrada Srpskohrvatske wikipedije#Godišnja nagrada Srpskohrvatske wikipedije 2023|Godišnja nagrada 2023.]]'''</br> Za trud, rad i dobre doprinose! – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] </gallery> </div> {{Nagrada za izabrani članak | članak =Zabel Jesajan | mjesec =august | godina =2026. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Sevasti Qiriazi | mjesec =novembar | godina =2026. }} k76oofmt8bcglwdqmpla2c02igp87r6 42682342 42682337 2026-09-01T00:56:08Z Vipz 151311 /* Potrebni članci */ 42682342 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Korisnik:Vipz/styles.css" />{{#Babel:sh|en-3|isv-2|de-1}} {{KorisnikPočetak|extra-css=clear:right;}} <div style="text-align: center; font-size: small;">Ovlašćenja</div> {{Korisnička kutija/Administrator}} {{Korisnička kutija/Administrator interfejsa}} {{Korisnička kutija/Vraćač}} {{Korisnička kutija/Patroler}} {{Korisnička kutija/Autopatroler}} <div style="text-align: center; font-size: small;">Alatke</div> {{Korisnička kutija/Firefox}} {{Korisnička kutija/Linux}} {{Korisnički okvir|mediumseagreen|lightgreen|[[File:Copyleft.svg|35px]]|Ovaj korisnik podržava [[otvoreni kod]] i [[slobodni softver]].}} <div style="text-align: center; font-size: small;">Mišljenja</div> {{Korisnički okvir|grey|lightgrey|[[File:HR-BA-ME-RS flag.svg|45px]]|Ovaj korisnik smatra da srpskohrvatski govorni prostor zaslužuje jednu veliku objedinjenu Wikipediju.}} {{Korisnički okvir|#ff8b8b|#fcc5c5|*ije|Ovaj korisnik govori [[ijekavski izgovor|ijekavicom]], ali mu se sviđa jednostavnost [[ekavski izgovor|ekavice]].}} {{Korisnički okvir|#4c96e0|#81bcf7|ћир.|Овај корисник осредње чита и пише ћирилицу, те ју покушава боље научити.}} <div style="text-align: center; font-size: small;">Wikiprojekti</div> {{Wikipedija:LGBT wikiprojekat/okvirić}} {{Wikipedija:Wikiprojekt žene u crvenom/okvirić}} {{Wikipedija:Wikiprojekt Infokutije/okvirić}} <div style="text-align: center; font-size: small;">Kalendar</div> {| style="font-size: smaller; width: 100%; border: 1px solid darkred;" |- |colspan="2"| {| class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width: 100%; border: 1px solid orange; background-color: lemonchiffon;" !colspan="2"| Prošli događaji |- | 2022-09-12 || [[wp:Wiki voli EuroPride/2022|Wiki voli EuroPride/2022]] |- | 2022-11-01 || [[wp:Mjesec Azije/2022|Mjesec Azije/2022]] |- | 2023-01-15 || [[wp:1Lib1Ref|1Lib1Ref]] |- | 2023-02-01 || [[wp:Feminizam i folklor 2023|Feminizam i folklor 2023]] |- | 2023-03-21 || [[wp:CEE Proljeće 2023|CEE Proljeće 2023]] |- | 2023-09-12 || [[wp:Wiki voli EuroPride/2023|Wiki voli EuroPride/2023]] |- | 2023-11-01 || [[wp:Mjesec Azije/2023|Mjesec Azije/2023]] |- | 2024-03-21 || [[wp:CEE Proljeće 2024.|CEE Proljeće 2024.]] |- | 2024-11-01 || [[wp:Mjesec Azije/2024|Mjesec Azije/2024]] |- | 2025-11-01 || [[wp:Mjesec Azije/2025|Mjesec Azije/2025]] |- | 2026-01-15 || [[wp:1Lib1Ref/2026|1Lib1Ref/2026]] |- | 2026-03-21 || [[wp:CEE Proljeće 2026.|CEE Proljeće 2026.]] |} |- | 2026-07-25 || Wiki voli EuroPride/2026 |- | 2026-11-01 || Mjesec Azije/2026 |- | 2027-01-15 || 1Lib1Ref/2027 |- | 2027-01-16 || 25. obljetnica osnutka shwiki! |} {{KorisnikKraj}} Zdravo! Pod imenom Vipz, suradnik sam Wikimedijinih projekata od decembra 2017. godine, praveći svoje prve doprinose na engleskoj inačici Wikipedije. Wikipediji na srpskohrvatskom jeziku sam počeo doprinositi početkom marta 2022. godine, te istom počinjem administrirati u decembru. Najviše se volim baviti dodavanjem novih i unapređivanju postojećih funkcionalnosti naše Wikipedije, a naročito šablona, modula i spravica. Član sam [[WP:Međuprojektna saradnja|Inicijative za međuprojektnu saradnju]] i njezin ambiciozan zagovaratelj. Lokalni sam organizator raznih uređivačkih akcija. Operator sam bot-računa [[Korisnik:Vipz-bot|Vipz-bot]]. ==Za uraditi== ===Potrebni članci=== * [[Wikipedija:CEE Proljeće 2026.]] ** [[Hilda Dajč]] ([[:en:Hilda Dajč]], istaknut) * [[:Kategorija:Srpskohrvatski jezik]]: ** [[Ilirski jezik (južnoslavenski)]] ([[:en:Illyrian (South Slavic)|en]], [[:sr:Ilirski jezik (južnoslovenski)|sr]]) ** [[Hrvatski vukovci]] ([[:en:Croatian Vukovians|en]], [[:hr:Hrvatski vukovci|hr]], [[:sr:Hrvatski vukovci|sr]]) ** [[Dvije škole pod jednim krovom]] ([[:bs:Dvije škole pod jednim krovom|bs]], [[:en:Two schools under one roof|en]]) ** [[Ivanka Glogović Klarić]], čakavska pjesnikinja **/Jezik općenito ** {{ill|Pitanje jezika ili dijalekta|ru|Проблема «язык или диалект»}} ** [[Autonomija i heteronomija]] ([[:en:Autonomy and heteronomy|en]]) ** {{ill|Etnolekt|en|Ethnolect}} ** [[Sufiksi slovenskih prezimena|Sufiksi slovenskih]]/[[Sufiksi slavenskih prezimena|slavenskih prezimena]] ([[:en:Slavic name suffixes|en]]) ** [[Slovenizam]]/[[Slavenizam]]/[[Slavicizam]] ([[:sr:Slovenizam|sr]], [[:en:Slavicism|en]]) * [[:Kategorija:Jugoslavija]] ** [[:Kategorija:Bilateralni odnosi Jugoslavije]]: *** [[Centralnoevropska inicijativa]] ([[:de:Central European Initiative|de]], [[:en:Central European Initiative|en]], [[:sr:Centralnoevropska inicijativa|sr]]) *** [[Odnosi Jugoslavije i Evropske komisije]] ([[:en:Yugoslavia–European Communities relations|en]]) *** [[Spoljni odnosi Jugoslavije]] ([[:en:Foreign relations of Yugoslavia|en]]) *** [[Savet za uzajamnu ekonomsku pomoć]]/[[Comecon]] ([[:en:Comecon|en]], [[:sr:Savet za uzajamnu ekonomsku pomoć|sr]]) ** [[:Kategorija:Jugoslavenske kompanije]] *** {{ill|Kombinat|de|Kombinat|en|Combine (enterprise)}} (također: [[Pik (razvrstavanje)]]) ***/Hrvatska (značajnije): *** [[Jugoplastika]], plastika i tekstil *** [[Jugoturbina]], strojograđevinarstvo *** [[Prvomajska]], alatni strojevi *** [[Kamensko (tvornica)]], tekstil *** [[Borovo (tvornica)]], obuća *** [[Jedinstvo (tvornica)]], procesna oprema *** [[Željezara Sisak]], metalurška oprema *** [[Zvijezda (tvrtka)]], ulje ** [[:Kategorija:Organizacije u Jugoslaviji]] *** [[Jugoslavenski ženski savez|Jugoslavenski]]/[[Jugoslovenski ženski savez]] ([[:en:Yugoslav Women's Alliance|en]]) ** Ostalo: *** [[Jugoslovenska znanstvena fantastika|Jugoslovenska]]/[[Jugoslavenska znanstvena fantastika]] ([[:en:Yugoslav science fiction|en]]) *** [[JUS]] ([[Jugoslovenski univerzalni standard|Jugoslovenski]]/[[Jugoslavenski univerzalni standard]]) ([[:sr:JUS|sr]]) * [[Wikipedia:LGBT wikiprojekat]]: ** [[Parada (film, 2011)]] ([[:en:The Parade (film)|en]], [[:sr:Парада (филм из 2011)|sr]]) - stavi na [[Spisak filmova sa LGBT tematikom]] i [[Hronološki spisak filmova sa LGBT tematikom]] ** [[Položaj LGBT osoba u Venezueli]]/[[Položaj LGBT osoba u Venecueli|Venecueli]] * [[Wikipedia:Wikiprojekt žene u crvenom]]: ** [[Šejla Kamerić]] ([[:en:Šejla Kamerić|en]]) i njen [[Bosnian Girl]] ([[:en:Bosnian Girl|en]]) ** [[Simone Segouin]] ([[:en:Simone Segouin|en]]) * [[:Kategorija:Muzika]]: ** [[Nena Ivošević]] ([[:sr:Nena Ivošević|sr]]) ** [[Narcis Vučina]] ([[:bs:Narcis Vučina|bs]]) ** [[Mostarske kiše]] ** [[Kamen na kamen]] ** [[KIC pop hor]] ** [[Kombinat (zbor)]] ** [[Ladarice]] ([[:hr:Ladarice (vokalni ansambl)|hr]]) * [[Bosanski grb]] (gesta) ([[:en:Bras d'honneur|en]]) * [[Reli]] ([[:en:Rallying|en]], [[:hr:Reli|hr]], [[:sr:Reli|sr]]) * [[Fenomen uništavanja knjiga u Hrvatskoj 1990-tih]]/[[Knjigocid u Hrvatskoj]] ([[:sr:Fenomen uništavanja knjiga u Hrvatskoj 1990-tih|sr]]) * [[Balkanski non-pejper iz 2021.]] ([[:sr:Balkanski non-pejper iz 2021.|sr]], [[:en:2021 Balkan non-papers|en]]) * "[[Ropotarnica povijesti]]/[[Ropotarnica historije|historije]]/[[Ropotarnica istorije|istorije]]" ([[:en:Ash heap of history|en]]) === Članci za poboljšavanje === * [[Srpskohrvatski jezik]] – potreban veliki overhaul ===Potrebni šabloni=== * Dokumentacije za [[Šablon:Infokutija]], [[Šablon:Str sub old]], [[Šablon:Infokutija jezik]], [[Modul:String/dok]], '''[[Šablon:Clickable button]]''' * Prepravi [[Šablon:Shhsjezici]] da se odnosi na sve južnoslavenske jezike/dijalekte i da je nalik [[:sr:Шаблон:Јужнословенски језици|SR]] i [[:en:Template:South Slavic languages sidebar|EN]] sajdbaru. ====Šabloni za prebacivanje s drugih wiki==== * [[:en:Template:Replace]] (front-end za <code>replace</code> funkciju [[Modul:String|Modula:String]] da se ne koristi direktno kao u {{tl|Brzo brisanje}} i drugim šablonima sa unosima kao {{tl|Bolji naslov}}) ** Iskoristiti za detekciju uglatih zagrada pri linkanju u šablonima (spajanje [[Šablon:Distinguish]], [[Šablon:Distinguish2]] i [[Šablon:Razlikovati]]) * [[:en:Template:Excerpt]] * [[:en:Template:Talk quote]], [[:en:Template:Talk quote inline]] ({{tl|tq}}), kategorizirati zajedno sa {{tl|!xt}} i uvesti [[:en:Template:Citation needed span]] za obuhvaćanje poruka. * [[:ru:Шаблон:Ряд]] (redovi za [[:Kategorija:Šabloni za odlikovanja|ikonice odlikovanja]] u infokutijama) * [[:m:Template:Active marker]] (animacija - isticanje dugmića prelaskom miša), za stranice maratona, možda za {{tl|Pijaca}} - primjer na [[:m:Capacity Exchange]] * [[:en:Template:Tree list]] (apliciraj na {{tl|Infokutija jezik}} - jezična porodica) * '''[[:en:Template:Calculator]]''', naročito widgeti/spravice koji prate dizajnerski sistem Codex ** dodaj još nekoliko elemenata, sve dokumentiraj; na Pijaci napravi formalni prijedlog prije implementacije Okvirići za naglašavanje sadržaja - mogli bi se upotrebiti u smjernicama: * [[:en:Template:Colored box]] * [[:en:Template:Content grid]] ===Gadgeti=== ====Novi koji ne rade ili treba popraviti==== * [[MediaWiki:Gadget-OneClickArchiver.js]] ne arhivira u posljednju po broju arhivnu podstranicu, nego samo u prvu. ** [[:en:Template:Archive basics]] - fix ====Stari koje treba zamijeniti==== * [[MediaWiki:Gadget-BrzoBrisanje.js]] stari gadget za Monobook skin, ažurirati ili zamijeniti Twinkle-om. * [[MediaWiki:Gadget-extratoolbarbuttons.js]] dodatni simboli/emotikoni za stari uređivač, što se želi može se integrirati u [[MediaWiki:Gadget-charinsert-core.js|CharInsert]] gadget. ===Ostalo...=== * [[Glavna stranica]]: ** Provjeri i doradi natuknice u rubrici "Jeste li znali". ** Razmotri "[[Šablon:Glavna stranica/Odlomak|/Odlomak]]" → "Rubrika" ili "Okvir". ** Razmotri uklanjanje okvira iz mobilnog prikaza. * Nacrti: *** [[Wikipedia:Čarobnjak za izradu članaka/Izrada nacrta]] - treba imati više opcija s preloadanim kosturima. *** '''[[Wikipedija:Nacrti/preload]]''' - zasad vrlo rudimentarno, dotjerati dizajn, opseg i funkcije *** '''[[Šablon:Nacrt]]''' - dotjerivanje u skladu s razvojem povezanih stranica *** '''[[Wikipedija:Nacrti/Evidencija]]''' - napraviti podstranicu koja će služiti kao evidencija i dashboard nacrta. * Najvidljivije stranice: ** [[Pomoć:Sadržaj]] - treba sitne popravke. ** [[Wikipedija:Portal zajednice]] (Radionica) - osvježiti. * Konfiguriraj [[:mw:Extension:FileImporter/Data/sh.wikipedia]] da se slike mogu automatski prebacivati sa odgovarajućim licencama na Commons. * Ažuriraj [[Modul:Wikidata]] ([[:ru:Модуль:Wikidata|ru]]) i implementiraj automatizirane infokutije. * [[Šablon:Traka]] - traka nativnih klikabilnih dugmeta; flex, nekoliko zadanih dizajna i paleta boja koja će poštovati [https://doc.wikimedia.org/codex/latest/style-guide/colors.html Codex smjernice]. Nađi nativnu Codex alternativu(?) * Na EN projektu pronađi anti-spam bota pogodnog za probleme SH projekta, te zamoli uspostavljanje na istom. * {{tl|Dobrodošlica}} - modernizirati. * Alat za [[pravopisna transkripcija|pravopisnu transkripciju]] – prema sistemskom (site-wide) automatskom mehanizmu konverzije koju rabi zh-wiki (istražiti): ** [[:zh:Wikipedia:字词转换]] - "konverzija riječi" ** [[:zh:Wikipedia:字詞轉換處理/公共轉換組]] - "konverzija riječi / javna grupa za konverziju" ** [[:zh:Help:中文维基百科的繁简、地区词处理]] - "rukovanje pojednostavljenim/tradicionalnim kineskim i regionalnim terminima na kineskoj Wikipediji" ===Linkovi koji bi mogli dobro doći kasnije=== * [[commons:Special:Contributions/NurijaJah]] * http://www.bcsgrammarandtextbook.org/index.cgi (referenca za traženje izvora o sh. jeziku) * https://www.vedra.hr/vedra (Veterani Domovinskog rata i antifašisti, hrvatska udruga) ** ====Wikipedija==== * [https://diff.wikimedia.org/2018/03/12/supporting-languages-multiple-writing-systems/ Confound it!—Supporting languages with multiple writing systems] (12 March 2018 by Trey Jones) – zanimljiv i relevantan članak ** [https://phabricator.wikimedia.org/T183015 Create Serbian Elasticsearch Plugin/Analysis Chain Using Serbian Morphological Libraries] (Phabricator) – bolja pretraga uključujući u oba pisma ** [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d0/Editing_challenges_on_multi-script_wikis_%28with_speaker_notes%29.pdf Editing challenges on multi-script wikis] (C. Scott Ananian, Wikimania 2017) – uređivanje u preferiranom pismu u planovima * [[:mw:Manual:Interface/IDs and classes]] * [[:mw:Codex/Migrating from MediaWiki UI]] ===Sustavno brisanje pseudohistorije=== Svi članci povezani s temom i od istih autora. Na svim projektima na kojima su pokrenuti, osim ako su prepravljeni. * [[Historija Bosne i Hercegovine (do 958)]] === Za predložiti === Spajanje: * [[Savezna Republika Jugoslavija]] → [[Srbija i Crna Gora]] ==Stvoreni članci== <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> {{Div col}} * [[:Kategorija:Biografije]]: ** [[Staša Zajović]] ** [[Indira Bajramović]] ** [[Dušan Đurišić]] ** [[Rosie Stephenson-Goodknight]] ** [[Sevasti Qiriazi]] ** [[Zabel Jesajan]] ** [[Matilda Caragiu Marioțeanu]] * [[:Kategorija:Film]]: ** ''[[Tereza37]]'' * [[:Kategorija:Informatika]] ** [[Mattermost]] * [[:Kategorija:Kultura]] ** [[Mongolska kultura]] * [[:Kategorija:LGBT]]: ** [[LGBT historija u Jugoslaviji]] ** [[Parada (film, 2011)|''Parada'' (film, 2011)]] ** [[Položaj LGBT osoba na Kubi]] ** [[Nacionalni centar za seksualno obrazovanje na Kubi]] ** [[Položaj LGBT osoba u Vijetnamu]] * [[:Kategorija:Sajtovi]]: ** [[Vukajlija]] ** [[World Socialist Web Site]] * [[:Kategorija:Muzika]] ** [[Korobejniki]] * [[:Kategorija:Politika]] ** [[Socijaldemokrati (Hrvatska)]] * [[:Kategorija:Sport]]: ** [[Zagrebački hipodrom]] ** [[Hipodrom Beograd]] * [[:Kategorija:Srpskohrvatski jezik]]: ** [[Rečnik srpskohrvatskog književnog i narodnog jezika]] ** [[Jezik je dijalekt s vojskom i mornaricom]] * [[:Kategorija:Ustanove]]: ** [[Srednja mješovita škola Bratstvo-jedinstvo Ulcinj]] * Ostalo ** [[Panslavenske boje]] ** [[Panarapske boje]] ** [[Poštanski brojevi u Jugoslaviji]] ** [[Poštanski brojevi u Hrvatskoj]] ** [[Ostalgija]] {{Div col end}} </div> == Najvažnije teme == Čije sam članke poboljšao ili namjeravam poboljšati: * [[Nacistička Njemačka]] – napisan čvrst uvod * [[Jugoslavija]] – ** [[Kraljevina Jugoslavija]] – ** [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija]] – * [[Drugi svjetski rat u Jugoslaviji]] – * [[Sovjetski Savez]] ==Podstranice== {{Div col}} {{Special:PrefixIndex/Korisnik:Vipz/|stripprefix=yes}} {{Div col end}} ==Razni linkovi== * https://codesearch.wmcloud.org/search/ - MediaWiki Codesearch - lociranje koda MediaWiki softvera * https://scheherazade-temp.toolforge.org/ == Nagrade i spomenice == <div style="display: flex; flex-wrap: wrap; align-items: start; justify-content: center; margin: auto; width: 450px;"><!--Dodaj 100px za svaku novu nagradu--> {{Barnstar-rad i trud|Za neumorni trud u rješavanju labirinta ove Wikipedije i ustrajnosti koja nama starcima može samo biti uzor!|Edgar Allan Poe}} {{Korisnik:Aca/Mačja|Za sveukupan doprinos, izvrsnu saradnju i kolegijalnost}} {{Wikipedia:CEE Proljeće 2022/spomenica}} {{Wikipedia:Mjesec Azije/spomenica|godina=2022}} <gallery> Datoteka:Wiki_medal.jpg|<center>'''[[Korisnik:Inokosni organ/Godišnja nagrada Srpskohrvatske wikipedije#Godišnja nagrada Srpskohrvatske wikipedije 2023|Godišnja nagrada 2023.]]'''</br> Za trud, rad i dobre doprinose! – [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] </gallery> </div> {{Nagrada za izabrani članak | članak =Zabel Jesajan | mjesec =august | godina =2026. }} {{Nagrada za izabrani članak | članak =Sevasti Qiriazi | mjesec =novembar | godina =2026. }} k745iarnpons1uy8cemknf3qh6hblrt Šablon:Aktualni istaknuti članak 10 4674379 42682345 42648298 2026-09-01T01:08:34Z Vipz 151311 ažuriranje prema [[Šablon:Istaknuti članak]] 42682345 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch:{{LOCALMONTH1}}{{#expr: floor({{LOCALDAY}}/16)}} |10=Dora (festival) |11=Jakov Kranjčević |20=The Oregon Trail (1985) |21=Shōnan-tō |30=L'Île mystérieuse |31=Tradicionalna misa |40=Kaze no Tani no Naushika |41=Vargtimmen |50=Ningen Shikkaku |51=EHF Euro 2026. |60=Mary Wollstonecraft Shelley |61=Patuljasti troprsti ljenjivac |70=Mirotvorac (film) |71=Panama |80=Zabel Jesajan |81=Straume |90=Arvydas Sabonis |91=Harpija (ptica) |100=Pavle Pavlović |101=Koraljivor |110=Ori and the Blind Forest |111=Sevasti Qiriazi |120= |121= }}</includeonly><noinclude>{{dokumentacija}}</noinclude> 6zmf8xnz05416c11jebity4k5cflc0n Japodske sojenice 0 4674594 42682270 42460048 2026-08-31T18:44:21Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682270 wikitext text/x-wiki [[File:Plate LXIX.jpg|mini|desno|Ripač u vrijeme arheoloških istraživanja]] '''Japodske sojenice''' su praistorijska naselja iz perioda kasnog [[Bronzano doba|bronzanog]] i starijeg [[Željezno doba|željeznog doba]], od X do kraja IV stoljeća p.n.e. Locirana su na otocima (adama) u koritu [[Una|Une]], na njenom toku od završetka [[kanjon]]skog toka i ulaska u Bihaćko polje i [[Bihać]]a. Na toj dužini rijeke od 8 km. postoji 6 karakterističnih otoka (ada) za koje se veže postojanje naselja. Lokalni izraz za otok je - otoka. Tri sojenička naselja na Uni u Bihaćkom polju verificirana su [[Arheologija|arheološkim]] istraživanjima. To su, počev od jugoistoka prema sjeverozapadu: slap Bukva između sela [[Lohovo]] i [[Račić (Bihać)|Račić]], [[Ripač]] i Golubić. Precizna lokacija preostala tri naselja, u Ribiću, Kraljama i [[Brekovica|Brekovici]], za sada nije potvrđena. Naselja su istraživana tokom više kampanja krajem XIX. ([[Vjenceslav Radimski]], 1895.) i početkom XX vijeka ([[Vejsil Ćurčić]] 1908.) Reviziona istraživanja manjeg obima izvršena su 1975. i 1976. g. ([[Branka Raunig]]). == Lokacije == Stratigrafska situacija utvrđena u Ripču, ukazala je istovremeno, da se sa dosta sigurnosti i sam nastanak [[otok]]a može pripisati prisustvu ljudi na prostoru koji zauzimaju otoci. Pobijanjem brojnih kočeva u prvobitno dno rijeke, prilikom izgradnje sojeničkih kuća, stvorena je neprirodna barijera, koja je izazvala povećanu sedimentaciju. Proces je ubrzalo i odbacivanje otpadaka od strane stanovnika sojenice (fragmenti keramike, životinjske kosti i slično), te je u koritu Une izrastalo, vjerovatno više manjih otoka. Glavni tok rijeke ispred naselja skrenut je gotovo pod pravim uglom na lijevo ili desno stvarajući oštru okuku gotovo neprirodnog oblika. [[File:P.465-fig.172-Palæolithic Man and Terramara Settlements in Europe.jpg|mini|lijevo|Lokacija sojeničkog naselja kod Ripča, sa današnjim otokama i karakterističnim skretanjem toka Une na lijevo, izazvanog barijerom od kolaca i povećanom sedimentacijom]] === Ripač === Na [[Arheološka nalazišta kod Bihaća|lokalitetu Ripač]] kod Bihaća otkriveno je prvo [[Sojenice|sojeničko]] naselje u Bosni i Hercegovini.<ref>[https://www.researchgate.net/publication/323129522_PODSJECANJE_NA_ZNACAJ_JAPODSKE_KULTURE - Univerzitet u Bihaću]</ref> Prostiralo se na rukavcu [[Una|Une]] 7 km uzvodno od Bihaća, između Velike i Male otoke kao i na njima, ali i na oba mala otoka. Zauzimalo je prostor od oko 3.000 m2. Prilikom prvih iskopavanja istražena je površina od 865 m2, a 1975. i 1976. godine površina od 47 m2. Sojeničke kuće u naselju, bile su veličine 3,5 x 7 m, podijeljenih na prostorije poprečnim zidovima. Bile su međusobno odvojene prilazima za čamce. Otkriveno je preko 2.500 kočeva, približno pravilno postavljenih u pravougaonike širine 6-8 m, i dužine 10-12 m.<ref name="Raunig">{{Cite web |url= https://hrcak.srce.hr/file/38272 |title= Branka Raunig: NEKI PODACI O SOJENIČKIM NASELJIMA U BIHAĆKOM POLJU |work= Opvsc. archaeol. 27, 269-276, 2003. |accessdate= 9. 2. 2022 |archive-date= 2022-11-14 |archive-url= https://web.archive.org/web/20221114174301/https://hrcak.srce.hr/file/38272 |url-status= dead }}</ref> Nađeni su i donji dijelovi zidova pojedinih prostorija od horizontalno poredanih oblica jedna iznad druge, sa vratima na jednoj od užih strana, prozorima, krovom pokrivenom slamom ili pločama od kore drveta. Na nekoliko mjesta nađeni su dijelovi "platformi" na kojima su stajale kuće. Pod i pregrade su bili oblijepljeni kućnim lijepkom. Zgrade su stajale na vijencu od horizontalnih greda koje su ležale na okruglim ili pritesanim, hrastovim, rjeđe jelovim, kočevima promjera od 15 - 40 cm, zabijenim u dno rijeke. Iskopavanjima je utvrđen niz elemenata o načinu učvršćivanja drvene građe urezivanjem, probijanjem, uklapanjem, slaganjem, itd.<ref name="Basler">{{Cite web |url=https://www.scribd.com/document/267288103/Kulturna-Istorija-Bosne-i-Hercegovine |title=Alojz Benac-Đuro Basler-Borivoj Ćović-Esad Pašalić-Nada Miletić-Pavao Anđelić - KULTURNA ISTORIJA BOSNE I HERCEGOVINE |work=Veselin Masleša, Sarajevo, 1966 |accessdate=9. 2. 2022 }}</ref> Naselje u Ripču danas se nalazi u lošem stanju i gotovo da više nema nikakvu funkciju, a ostaci sojenica polagano počinju da propadaju zbog izloženosti vremenskim uslovima kao i nemaru ljudi. Većina pokretnih nalaza iz sojeničkog naselja u Ripču su ulomci i manje- više čitave keramičke posude. Karakteristične su sjajno crno uglačane posude, većinom ukrašene lažnim vrpčastim ornamentom, dok su stariji primjerci ukrašeni oštro izdvojenim facetama na obodu i drškama. Repertoar oblika je raznovrstan: šolje, zdjele, lonci, urne i drugo. Keramički oblici su istovremeni keramičkom materijalu gradinskih naselja u Pounju, a u pojedinim oblicima i detaljima i materijalu sa ostalih bližih i daljih nalazišta Japodske kulture. Metalni nalazi, naročito fibule i igle, identični su odgovarajućim nalazima iz ostalih japodskih nekropola u dolini Une Brojni kalupi za livenje sjekira, kopalja i drugih predmeta ukazuju na razvijenu metaluršku djelatnost.<ref name="Soje">{{Cite web |url=https://pdfslide.net/documents/kulturna-istorija-bosne-i-hercegovine.html?page=29 |title=Alojz Benac-Đuro Basler-Borivoj Ćović-Esad Pašalić-Nada Miletić-Pavao Anđelić - Kulturna istorije Bosne i Hercegovine |work=Veselin Masleša, Sarajevo, 1966 |accessdate=9. 2. 2022 |archive-date=2022-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114174304/https://pdfslide.net/documents/kulturna-istorija-bosne-i-hercegovine.html?page=29 }}</ref> ==== Ekonomija ==== Ekonomsku osnovu života ovog naselja predstavljali su [[zemljoradnja]] i [[stočarstvo]], koji su morali davati značajne viškove proizvoda koji su služili za razmjenu. Nađeni ostaci flore dokazuju da su stanovnici sojeničkog naselja gajili žitarice ([[pšenica]], [[ječam]], [[ovas]]), mahunarke (bob, [[grašak]]), a sjemenke raznog, pretežno divljeg voća, možda ukazuju na začetke voćarstva. Među osteološkim ostacima pretežu kosti domaćih životinja ([[svinja]], [[koza]], [[ovca]], bivo, [[konj]], [[pas]]),<ref>{{Cite web |title=Povijesni pregled ilirskih naroda na području Hrvatske - Sveučilište u Zagrebu, Fakultet hrvatskih studija, 2019. |url=https://repozitorij.hrstud.unizg.hr/islandora/object/hrstud%3A2113/datastream/PDF/view |access-date=2022-11-15 |archive-date=2022-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221115125322/https://repozitorij.hrstud.unizg.hr/islandora/object/hrstud:2113/datastream/PDF/view }}</ref> dok su kosti lovnih životinja ([[jelen]], srna, alpski divojarac, [[zec]], [[jazavac]], dabar, [[medvjed]], [[lisica]], divlja mačka ) zastupljene u manjem broju. Čini se da su [[lov]], [[ribolov]] i sakupljačka privreda igrali samo dopunsku ulogu. ==== Nacionalni spomenik ==== Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 4. do 10. maja 2004. godine u [[Sarajevo|Sarajevu]], donijela je odluku da se arheološko nalazište sa sojenicama proglasi za [[nacionalni spomenik BiH]].<ref name="Sripač">{{Cite web |url=http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=61 |title=Arheološko područje Ripač u selu Ripač kod Bihaća |work=Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika BiH |accessdate=9. 2. 2022 |archive-date=2021-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506165547/http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=61 }}</ref> Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, [[Amra Hadžimuhamedović]] (predsjedavajuća), [[Dubravko Lovrenović]], [[Ljiljana Ševo]] i Tina Wik. === Golubić === Uz pretpostavku da je i ovdje prepreka u vidu brojnih kolaca prisilila rijeku na skretanje s prirodnog pravca, odnosno da se sojeničko naselje najvećim dijelom nalazilo na prostoru koji sada zauzima otoka i dio desne obale omeđen starim koritom, radilo bi se o velikom sojeničkom naselju, dužine u pravcu oko 375 m i prosječne širine oko 190 m, kome bi pripadao i kulturni sloj zapažen duž dijela desne obale nasuprot sadašnjoj otoci. S obzirom na pretpostavljenu veličinu sojeničkog naselja između Golubića i Pritoke i neposrednu blizinu, može se razmišljati o tome da poznate nekropole na Crkvini u Golubiću i na Jezerinama u Pritoci pripadaju stanovnicima ovog naselja.<ref name="Raunig"/> === Lohovo - Račić === Godine 1977. g. otkriveno je još jedno sojeničko naselje na slapu Bukva oko 2,5 km uzvodno od Ripča i oko 2 km nizvodno od Dvoslapa, na izlazu Une iz gornjeg dijela kanjona, između sela Lohovo i Račić, odnosno na ulazu u Bihaćko polje. Na ovoj mikrolokaciji Una teče približno od zapada prema istoku. Ovdje se unekoliko ponavlja karakteristična konfiguracija kakva je konstatirana u Ripču i Golubiću. Ograničenim sondažnim ispitivanjima koja je obavila [[Branka Raunig]] tokom 1977. god. verifikovano je postojanje sojeničkog naselja, te je utvrđeno sljedeće: * sojeničko naselje na slapu Bukva zauzimalo je dio lijeve obale, gdje su kako izgleda kulturni slojevi potpuno otplavljeni ili obrasli debljim slojevima sedre * pripadnost ovog naselja japodskoj populaciji na srednjem toku Une, čini se nesumnjivom, ne samo zbog lokacije unutar granica Bihaćkog polja, već i na osnovi karakterističnog keramičkog materijala. Facetiranje oboda i drški poznato je na lokalitetima na Jezerinama, Crkvini u Golubiću i gradini Kekića glavici. Konično-zaobljene zdjele odgovaraju onima u Ripču. Uzdužno kanelirani obodi javljaju se u Lici (Cerovačka donja špilja).<ref name="Olujić">{{Cite web |url= https://hrcak.srce.hr/file/38272 |title= Boris Olujić: Povijest Japoda |work= Srednja Europa, Zagreb 2007., 299 str., 17 slika, 4 karte, 16 tabli izvan teksta |accessdate= 9. 2. 2022 |archive-date= 2022-11-14 |archive-url= https://web.archive.org/web/20221114174301/https://hrcak.srce.hr/file/38272 |url-status= dead }}</ref> Pronađene manje bikonične zdjele izvijenog oboda i njima slične, ali veće, s jednom ili dvije drške koje prelaze nešto iznad oboda, brojne su u sojeničkom naselju u Ripču, na Kekića Glavici i na Gradini Čungar u Osretku.<ref name="OlujićBor">{{Cite web |url= https://dokumen.tips/documents/boris-olujic-povijest-japoda-569fc41ce36be.html?page=12 |title= Boris Olujić: Povijest Japoda |work= Srednja Europa, Zagreb 2007., 299 str., 17 slika, 4 karte, 16 tabli izvan teksta |accessdate= 9. 2. 2022 |archive-date= 2022-11-15 |archive-url= https://web.archive.org/web/20221115125312/https://dokumen.tips/documents/boris-olujic-povijest-japoda-569fc41ce36be.html?page=12 }}</ref> * na maloj sjeveroistočnoj otoci može se očekivati dobro očuvan kulturni sloj * dijelovi naselja mogu se pretpostaviti i na susjednoj, većoj otoci * otvoreno je pitanje granica naselja na ostalim otokama, kao i na desnoj obali Une Pronađeni nalazi su dovoljno karakteristični, pa se kao hronološki okvir za nastanak naselja može postaviti kraj kasnog bronzanog i početak starijeg željeznog doba. Opravdano se može pretpostaviti da je naselje trajalo kroz čitavo starije željezno doba, a prema konično-zaobljenim zdjelama, možda i do kraja mlađeg željeznog doba.<ref name="Raunig"/> == Reference == {{reference}} {{DEFAULTSORT:S}} [[Kategorija:Japodi]] [[Kategorija:Nacionalni spomenici u Bihaću]] [[Kategorija:Arheološka nalazišta u Bihaću]] l7we2bqvaya02e8ppdtg6vkqv8n8vd0 Kultura čaja u Azerbejdžanu i Turskoj 0 4676367 42682385 42657823 2026-09-01T11:43:41Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682385 wikitext text/x-wiki {{UNESCO-nematerijalna svjetska baština |ime baštine = Kultura čaja u Azerbejdžanu i Turskoj |slika = Historical photos of Azerbaijani - tschajchana.jpg |godina = 2022. |regija = Europa i Sjeverna Amerika |id = 01685 |ugroženost = - |poveznica = https://ich.unesco.org/en/RL/timber-rafting-01685 |država = <center>{{flag|Azerbejdžan}}<br>{{flag|Turska}} }} '''Kultura čaja''' u [[Azerbejdžan]]u i [[Turska|Turskoj]] je društvena tradicija koja pokazuje gostoprimstvo, gradi i održava društvene veze i koristi se za proslavu važnih trenutaka u životima stanovništva.<ref>[https://ich.unesco.org/en/state/azerbaijan-AZ UNESCO: Nematerijalna kulturna baština u Azerbejdžanu - ich.unesco.org, Pristupljeno, 7.12.2022]</ref> Iako postoji nekoliko vrsta čaja i tehnika kuhanja, stanovništvo u obje zemlje prvenstveno bere i konzumira crni čaj. == Turski čaj == [[File:Rize Tea Plantation 2005-jk.jpg|mini|160px|lijevo|Plantaže čaja u oblasti Rise]] [[File:Caydanlik.jpg|mini|160px|lijevo|Čajnik - ''çaydanlık-a'']] [[File:Turkish tea.jpg|mini|160px|lijevo|Turski Rise čaj, serviran u tipičnoj staklenoj čaši zvanoj - ''ince belli bardak'']] Turski čaj (ili ''Çay'') proizvodi se na istočnoj obali [[Crno more|Crnog mora]], najvećim dijelom u oblasti Rize, koja ima blagu klimu sa velikim količinama padavina i plodnim tlom. Priprema se pomoću čajnika (''çaydanlık-a''), različitih po veličini i obliku. To su dvodjelne posude posebno izrađene za pripremu čaja, proizvedene tradicionalnim zanatskim umijećem. [[Voda]] se dovede do ključanja u većoj donjoj posudi, a zatim se malo vode koristi da se napuni manja gornja posuda - ''demlik'' - i nekoliko kašika rastresitog čaja. Time se dobije veoma jak čaj. Kada se servira, voda koja se neprestano kuha u donjem dijelu koristi se za razrjeđivanje jakog čaja iz gornjeg dijela, prema ukusu korisnika.<ref>[https://www.hanatravel.com/turkish-tea-culture Turska kultura čaja]</ref> Čaj se pije svjež i topao, obično iz malih staklenih šolja u obliku [[Kruška|kruške]], kako bi se uživalo u vrućem čaju i da da bi se vidjela njegova boja kao pokazatelj jačine. Pije se sa kockama [[šećer]]a ili rastvorenim u šoljici. Nerijetko se pije i sa slatkišima, limunom, džemom i sušenim voćem. U određenim dijelovima Azerbejdžana, čaju dodaju i lokalne začine i bilje, kao što su [[cimet]], [[đumbir]] i [[timijan]].<ref>[https://aregem.ktb.gov.tr/TR-333315/culture-of-cay-tea-a-symbol-of-identity-hospitality-and-social-interaction.html Kultura čaja - aregem.ktb.gov.tr]</ref> == Čaj u Azerbejdžanu == Azeri pretežno kuvaju ''Lenkoran'' čaj koji se uzgaja u južnom regionu Azerbejdžana. Stručnjaci kažu da je Lenkoran čaj jak kao i [[Cejlonski čaj]]. Čaj je povezan sa toplinom i gostoprimstvom. Služi se tokom druženja sa gostima, uz razgovor. Tradicija nalaže da se gostu ne dozvoljava da izađe iz kuće bez bar jedne šoljice čaja. Prilikom ugovaranja braka dviju porodica, ako se čaj poslužuje bez šećera, to je znak da su šanse za sklapanje braka vrlo male; obrnuto, ako se čaj poslužuje sa [[šećer]]om, to znači da će biti vjenčanja. U Azerbejdžanu ljudi prokuvaju vodu u zagrijanim metalnim posudama poznatim kao samovari. [[Arheologija|Arheolog]] Tufan Akhundov pronašao je [[Keramika|keramički]] samovar, vjerovatno star do 3.600 godina, u Šekiju, gradu koji se nalazi u podnožju [[Kavkaz]]a. Služi se svježe skuvan, vruć i jak, obično u tradicionalnim ''armudu'' kruškolikim čašama, koja asocira na lik domaćice u azerbejdžanskoj kulturi. Uz čaj se dodaje limun, kockica šećera, slatkiši i voćni deserti (ne džem). Svijetle je boje. Ponekad se dodaju majčina dušica, menta ili ružina vodica, za koju se vjeruje da je dobra za želudac i srce i da služi kao energizator na ljetnjim vrućinama.<ref>{{Cite web |url=https://www.newarab.com/news/tea-culture-azerbaijan-turkey-enters-unesco-list |title=KUltura čaja u Azerbezdžanu i Turskoj |access-date=2022-12-23 |archive-date=2022-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221223191520/https://www.newarab.com/news/tea-culture-azerbaijan-turkey-enters-unesco-list |url-status=dead }}</ref> Čaj sa [[mlijeko]]m se ne pije. Prema ustaljenom vjerovanju, pijenje čaja sa šećerom u kockama umjesto kristalnog šećera potiče iz srednjeg vijeka, kada su vladari koji su se bojali trovanja provjeravali svoj čaj tako što bi potopili komad šećera u napitak (vjerovalo se da će otrov reagirati na šećer). === Chayhana === Azeri piju čaj u tradicionalnim čajdžinicama zvanim ''chaykhana'' bez obtira na bilo koje doba dana ili noći. Po dolaskui bivaju posluženi čajem u vrelom loncu, nekoliko čaša i tanjurića, narezanim limunom, a da nisu ni naručili, jer to je sve što imaju u chaykhani. Istorijski gledano, žene Azerbejdžana nisu išle na javna mjesta, tako da je chaykhana nekada bila mjesto za muškarce. U svoje vrijeme, čajdžinica je igrala istorijsku ulogu u istoriji nacije. Ako se u Evropi raspravljalo u kafanama, azerbejdžanski lideri su se dugo okupljali u čajdžinici kako bi razgovarali o budućnosti. == Nematerijalna kulturna baština == Kultura čaja i njegovi kulturni izrazi nalazi se na [[UNESCO]]-voj Reprezentativnu listu [[Nematerijalna svjetska baština|nematerijalnog kulturnog nasleđa]] čovječanstva kao zajednički element nematerijalnog kulturnog nasleđa u Azerbejdžanu i Turskoj. Odluku o upisu donio je Međuvladin komitet za očuvanje nematerijalnog kulturnog nasleđa na zasjedanju koje je održano od 28. novembra do 3. decembra u [[Rabat]]u, u [[Maroko|Maroku]]. god.<ref>[https://ich.unesco.org/en/RL/culture-of-ay-tea-a-symbol-of-identity-hospitality-and-social-interaction-01685 UNESCO Kultura čaja, simbol identiteta, gostoprimstva i društvene interakcije - ich.unesco.org, Pristupljeno, 17.12.2022]</ref><ref>[https://www.trtworld.com/turkey/t%C3%BCrkiye-s-tea-culture-makes-it-to-the-unesco-heritage-list-63115 Turska kultura čaja na UNESCO listi]</ref> == Reference == {{Izvori}} {{Commonscat|Tea houses in Azerbaijan}} {{Commonscat|Tea houses in Turkey}} [[Kategorija:Nematerijalna kulturna baština u Azerbejdžanu]] [[Kategorija:Nematerijalna kulturna baština u Turskoj]] 84xwcovokhlovlcwofoaxion3ohbr59 Japodska odjeća i nakit 0 4680821 42682268 41576691 2026-08-31T18:44:06Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682268 wikitext text/x-wiki [[File:Illyrian Tribes (Српски-srpski).svg|mini|desno|Ilirska plemena uoči rimskog osvajanja]] '''Japodska odjeća i nakit''' poznati su na temelju arheološkog materijala i podataka dobivenih mnogim istraživanjima. Područje kontinentalne klime s oštrim i dugim zimama, na kojem su živjeli [[Japodi]], zahtijevalo je odjeću izrađenu od punijih i toplijih materijala kao što su [[vuna]], koža ili krzno, čije je učvršćivanje zahtijevalo metalne predmete poput masivnih fibula i kopči za pojaseve. Zbog organskog porijekla materijala, takva se odjeća nije sačuvala pa o njihovom izgledu možemo se samo nagađati. U tome pomažu antropomorfni likovni prikazi kakvi se nalaze kod [[Bronza|bronzanih]] privjesaka ili motiva sa kamenih objekata iz nalazišta u dolini [[Una|Une]]. Trakasti privjesci iz 7. st. p.n.e. prikazuju ženske likove u dugačkim haljinama (košuljama) stisnutima u pasu, sa zvonoliko proširenim donjim dijelom, a kod nekih je prikazana obuća koja podsjeća na svojevrsne čizme. Proširenja na gornjem dijelu ovih figura sugeriraju prekrivanje glave kapama, oglavljima ili sličnim predmetima.<ref name="sunč">[https://kupdf.net/download/japodska-nosnja_590af6a3dc0d60cd4a959eb2_pdf - SUNČICA ŽAPČIĆ, DIPLOMSKI RAD Zagreb, 2012 -Japodska ženska nošnja u željeznom dobu]</ref> Osnova ženske nošnje bila je platnena zvonolika haljina. U struku je bila stegnuta kožnim pojasom s metalnom kopčom i alkama. Na alke pojasa mogao se objesiti nožić i druge sitne stvari. Ako je bilo hladno, dodavao se vuneni ogrtač. Ova odjeća nije imala ni zatvarača ni dugmeta. Japodski nakit, pogotovo kompleti nakita u grobovima, prilično je težak, posebno u periodu od osmog do petog vijeka p.n.e., sav je odisao grubom, varvarskom snagom.<ref name="ČovićIliri">{{Cite web |url= https://archive.org/details/OdButmiraDoIliraBorivojoviiSarajevo1976Latinica/page/n5 |title= Borivoj Čović: OD BUTMIRA DO ILIRA – JAPODI, s.136 |work= Kulturno naslijeđe, Sarajevo, 1976 |accessdate= 9. 2. 2016}}</ref> == Jantar i staklo == Važna karakteristika japodskog nakita je obilje i raznovrsna upotreba [[jantar]]a (ćilibara). Stari jantarski put, je počinjao negdje na obalama [[Baltik]]a i završavao svoj kontinentalni dio u [[Kvarner|Kvarnerskom zaljevu]]. Japodi su jantar rano upoznali i stalno se njime opskrbljivati. Jantarska zrna prečnika 4-5 mm, obično nedotjerana, bez ukrasa ili jednostavno modelovana, korištena su uglavnom za izradu nakita. Japodi su vjerovali da jantar djeluje ljekovito na vlasnika i zato su ga često nosili na svojoj odjeći. Koliko je jantar dragocjen govori činjenica – u doba Japoda jeftinije je bilo kupiti roba nego grumen jantara.<ref name="japotkinje"/> Nakit je bio ukrašen i perlicama od [[Staklo|staklene]] smjese. Da bi ih izradili Japodi su skupljali kremeni pijesak, topljiv na temperaturi od 650 °C, koja se može postići na ognjištu. Dobivenu pastu oblikovali su u male ukrasne predmete.<ref name="japotkinje">[https://likaclub.eu/arheoloski-vremeplov-moda-zeljeznog-doba-kako-su-se-odijevale/ Arheološki vremeplov: Moda željeznog doba: Kako su se odijevale žene iz naroda Japoda]</ref> Na dijelovima nošnje i ukrasima bilo je pričvršćeno mnoštvo privjesaka koji su zveckali pri svakom pokretu. Velik utjecaj na ornamentiku imali su Piceni, italski narod koji je živio na području današnje Ankone. Uočljivo je mijenjanje ženske nošnje tokom vremena što govori kako nošnja i nije sama sebi svrha, ona se prilagođava protoku vremena, ostvarujući potrebu zajednice za opstankom, kroz identificiranje svojih članova.<ref name="sunč"/> [[File:NHM - Prozor Spiralfibel.jpg|mini|desno|Japodska bronzana naočarasta fibula iz željeznog doba pronađena na [[Arheološko nalazište Prozor (Lika)|arheološkom nalazištu Prozor]], [[Hrvatska]], danas u Prirodno istorijskom muzeju u [[Beč]]u.<ref name="ČovićIliri"/>]] == Vrste nakita == Japotkinje su nosile maštoviti i raznoliki nakit koji su dodavale odjeći. === Fibule === Fibule ili kopče različitih veličina i oblika, najučestaliji su element pojedinačnih modela nošnje, sa karakteristikama ukrasnog detalja estetske vrijednosti tokom čitavog željeznog doba. Od ukupno izdvojene i proučene 41 grobne cjeline u Prozoru, Kompolju i Smiljanu, fibula se pojavljuje u 30 grobova različitih tipova. Od toga su u 6 grobova pronađene po dvije fibule. * Spiralnonaočalasta fibule s osmicom u sredini su najbrojnije. Japodski majstori prihvatili su ovaj izvorno mali nakit i sve više povećavali njegove dimenzije, dok nisu dobili teške, masivne primjerke, duge 20 pa i više centimetara, teške i pola kilograma. Tada su, umjesto savijanja čitavih namotaja brončane žice u diskove, počeli jednostavno lijevati cijele fibule u jednom komadu, zamjenjujući, u vizualnom smislu, spiralne zavoje, zakovice i druge tehničke detalje urezanim i plastičnim ornamentikom. Japodi su ih pravili i nosili do kraja svoje nezavisnosti, pa čak i u 1. vijeku nove ere, pod rimskom vlašću. Tom periodu pripada i fino izrađen primjerak ove vrste fibule iz Jezerina, sa bronzanom konstrukcijom i srebrnim okovom oko zrna jantara.<ref name="ČovićIliri"/> * Lučne fibule u većem broju varijanti: sa više puta spiralno savijenom petljom i zrnom jantara na luku, od bronzane žice sa ttri petlje i zrnom jantara ili stakla na luku, fibule sa tri kuglice, luk omotan trakom od tankog bronzanog lima * certosa fibule<ref name="ružica"/> [[File:Japodske kape i druga materijalna kultura.jpg|mini|lijevo|Japodske kape u muzeju u Otočcu, Hrvatska]] === Kape i oglavlja === Kape i oglavlja su vrlo karakteristični i poznati predmeti japodske materijalne ostavštine, rađeni u više tipova: * Kape od tanjeg ili debljeg bronzanog lima, a bronzane rese nalazile su se duž donje ivice čitavom dužinom * Kalotasta kapa od kože ili tekstila, sa bronzanim dugmadima po cijeloj površini, tankim kožnim nitima prišivanim direktno na podlogu. Tordirani torkvesi predstavljali su dodatni ukrasni element, izrađeni od livene bronze, često do 2 cm debelim u presjeku. Završavali su se savijenom petljom ili raskucanim probušenim krajevima koji su se gotovo uvijek međusobno dodirivali, * Kalotasta kapa ukrašena jednim većim dugmetom sa šiljkom postavljenim na tjemenu i četiri takva dijametralno smještena sa strane. * Kalotasta kapa ukrašena jednim većim dugmetom sa šiljkom postavljenim na potiljku, ispod kojeg vise četiri bronzana privjeska štapićastog oblika. * Kalotaste kape varijante C, tj. kape ukrašene našivenim dugmetima i nizom ispletenih lančića na donjem rubu, * Konična oglavlja bez resa, izrađena od tanjeg bronzanog lima trapezoidnog oblika savijena tako da joj se krajevi dodiruju, a skupa ih držala vrpca koja je bila provučena kroz male, okrugle otvore pri vrhu i dnu ploče ili zakovice koje su se s naličja pričvršćivale na malu pločicu. Čitava površina ukrašavala se iskucanim geometrijskim ornamentima. Prema jednoj teoriji, japodska kapa davni je predak poznate [[Lička kapa|ličke kape (crvena kapa)]].<ref>[https://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=28745 Hrvatska enciklopedija: Japodi]</ref> === Ogrlice === Ogrlice su masivni i živopisni nakit, u nekoliko varijanti, u zavisnosti od materijala: * ogrlice od zrna jantara * ogrlice od staklenih perli (perli od staklene mase) * bronzane ogrlice tj. lančići sačinjene od niza bronzanih alkica ili nekih drugih bronzanih oblika, kombinacije više materijala. Postoji i razlika u oblicima zrna (okrugli, ovalnih i plosnjati). Boje najviše variraju kod staklenih perli koje znaju biti sive, žute, plave itd. Na zrnima od jantara ponekad su nađeni razni urezani ornamenati. Ogrlice su domaći proizvod japodskih radionica. === Narukvice i nanogvice === Pronađene narukvice u grobovima faze 2 dijele se na dva tipa. Prvi tip su otvorene narukvice s krajevima savijenim u petlju (pojavljuje se u smiljanskim grobovima 11 i 13.). Izrađene su od deblje bronzane žice okruglog, neki put četvrtastog presjeka, a često su lijevane. Uglavnom su neukrašene ili rijetko sa urezanim geometrijskim motivima, što je ornament karakterističan za HaB drugu fazu japodske kulture. U slučaju nanogvica, kako bi se fiksirale, međusobno su karike bile povezane vrpcom od tkanine ili kože koja se provlačila kroz petlje na njihovim krajevima. Drugi su tip spiralne narukvice izrađene od uske trake bronzanog lima ili bronzane žice okruglog presjeka, savijene u nekoliko navoja. Pronađene su u kompoljskim grobovima i smiljanskom grobu 15. Ovaj je tip narukvica većinom neukrašen, a u upotrebi su već od bronzanog doba.<ref name="sunč"/> === Pektorale === Solarna simbolika materijalizirana je kroz metalne bronzane pločicama, kao oznaka statusa (pektorali - kompozitni privjesci). S obzirom na vjerojatnu ulogu akustike u kultnim aktivnostima takav nakit sastavljen je od više dijelova. Na sredini gornjeg ruba pločice izlivena je kružna alka za pričvršćivanje, dok je na donjem izliveno pet alki za privjeske koji su pri kretanju nosioca proizvodili zveckajuće zvukove, što se može pretpostaviti i za kape i oglavlja sa privjescima. Pektorale su nosile na prsima osobe koje su uživale status prvaka unutar svoje zajednice. Ukrašavane su supostravljenim glavama konja ili ptica. Raširenost kompozicija s vodenim pticama, kao solarne simbolike (promjena godišnjih doba, obnova vegetacije), na prostoru od srednje Evrope do Sredozemlja, predstavlja pojavu koja nadilazi plemenske i regionalne okvire te je jedan od najstarijih oblika religijskog vjerovanja koji povezuje srednjoevropsko i [[mediteran]]sko kulturno naslijeđe.<ref name="ružica">{{Cite web |url= https://hrcak.srce.hr/file/33656 |title= Ružica Drechsler-Bižić: Rezultati istraživanja japodske nekrople u Kompolju |work= Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine, 1988 |accessdate= 9. 2. 2016 |archive-date= 2023-08-21 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230821214350/https://hrcak.srce.hr/file/33656 |url-status= dead }}</ref> === Sljepoočničarke === Ovaj naziv koristi se za dva metalna ukrasa u ravnini sljepoočnica obješena na traci oko glave. Kasnije su se nosila oglavlja od bronzanog lima ukrašenog iskucanim ornamentima.<ref name="japotkinje"/> === Privjesci === Pojavljuju se u različitim oblicima: štapići, ptice, konji, delfini. Visili su na malim lančićima, zveckali su i svjetlucali pri svakom koraku i time, po vjerovanju Japoda, tjerali zle duhove. === Okovi za pojaseve === Česta su pojava u japodskim grobovima od HaC faze. Svi imaju pravougaoni oblik, uglavnom ukrašeni sa urezanim geometrijskim ornamentima. == Ornament == {{Glavni|Japodski ornamenti}} Pored same forme, ornament je osnovno sredstvo izražavanja ove primjenjene umjetnosti. Kod Japoda se razlikuju dvije vrste ornamenta. Plastična dekoracija ostvarena preciznim udarcima iznutra na površini bronzanog lima. Druga komponenta uključuje ukrase ostvarene finim urezivanjem tankih linija u površinu bronzanih predmeta.<ref name="ČovićIliri"/> U ranom periodu razvoja japodske umjetnosti obe komponente karakterizira stroga geometrija; sve je svedeno na jednostavne, apstraktne geometrijske forme - krug, trougao, [[pravougaonik]], [[trapez]]. Realizam u ornamentima pojaviti će se u željeznom dobu. == Izvori == {{Izvori}} [[Kategorija:Japodi|O]] fcfmbwl8f3f23b26wwiwky2iavfkjqn Japodski običaji sahranjivanja 0 4680985 42682272 41577689 2026-08-31T18:44:30Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682272 wikitext text/x-wiki [[File:Iapodes in Illyricum 40BC.png|mini|desno|Japodi neposredno pred [[Oktavijanovi ilirski ratovi|Oktavijanov rat]] i rimsku okupaciju]] '''Japodske običaje sahranjivanja''' odlikuje dvojnost ili biritualnost obreda koja je prisutna od vremena [[Teorija o etnogenezi Ilira|formiranja japodskog naroda]] u kasnom [[Bronzano doba|bronzanom dobu]]. Stvaranje [[Japodi|japodskog]] naroda počelo je stapanjem autohtonog stanovništva koji je poznavao samo običaj sahranjivanja pokojnika na leđima i etničkog elementa koji je došao sa sjevera i istoka, iz [[Panonija|panonskog prostora]], a bili su nosioci [[kultura polja sa urnama|kulture polja sa urnama]].<ref name="IliriH">{{Cite web |url= https://de.scribd.com/document/134360394/POVIJEST-JAPODA|title= Boris Olujić - POVIJEST JAPODA |work= Ministarstvo kulture RH |accessdate= 9. 2. 2016}}</ref> == Skeletno sahranjivanje == U ličkim nekropolama [[Arheološko nalazište Prozor (Lika)|Prozor]], Kompolje i Smiljan broj skeletnih grobova diminira nad paljevinskim grobovima.<ref name="ružica">{{Cite web |url= https://hrcak.srce.hr/file/33656 |title= Ružica Drechsler-Bižić: Rezultati istraživanja japodske nekrople u Kompolju |work= Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine, 1988 |accessdate= 9. 2. 2016 |archive-date= 2023-08-21 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230821214350/https://hrcak.srce.hr/file/33656 |url-status= dead }}</ref> U Prozoru je odnos 66 prema 5. Tokom kasnog [[Bronzano doba|bronzanog]] i starijeg [[Željezno doba|željeznog doba]] ravnopravno, paralelno i istodobno traje ukapanje u grobnim humcima ([[tumuli]]ma) i ravnim grobovima. Tumuli u Trošmariji i u Skradniku kod Velike Viničice, na lokalitetu „Sultanov grob“ su kružni zemljani humci većih dimenzija, promjera oko 40-50 m, visine oko 3 m, ispod kojih su polagani skeleti pokojnika, smješteni direktno na zemlju ili na popločenje od sitnog kamenja. nije pronađena grobna konstrukcije, izuzev sporadične pojave kamena kod glave. Tumuli su nađeni i kod Stražbenice u Vrepcu (tumuli zvani „Orlov kamen“ i „Lećište“), a istražena je i Vranića gromila u Širokoj Kuli. Pokopavanje pod tumulima prestaje krajem starijeg željeznog doba nakon čega prevladavaju groblja na ravnom, najčešće u neposrednoj blizini [[Gradina|gradinskog]] naselja. Još jedna karakteristika pogrebnih mjesta Japoda jest postojanje nekoliko istovremenih grobalja oko većih naselja. Moguće objašnjenje ove pojave je korištenje određenog položaja nekropole od strane šire zajednice, a ne samo ono naselja uz koje se nalazi. Postoje naznake grupiranja grobova, po porodičnoj ili rodovskoj osnovi. Skeletno sahranjivanje sastojalo se od polaganja pokojnika u običnu raku, na leđima, s rukama ispruženim uz tijelo, s nakitom i drugim prilozima i zatrpavani zemljom. I tu je kamen upotrebljavan kao konstruktivni element grobnica, a češće drvo. U nekim slučajevima izdubljeno je drvo kao lijes od komada debla. Nekad su upotrijebljene i daske skovane u kovčeg. Grobovi su bez priloga, ili s više ili manje priloga. U sadržaju grobnih cjelina nalaze se dijelovi nošnje, fibule, igle, pojasi, oglavlja te pedmeti od [[jantar]]a. U cjelini pogrebnih običaja jantar je imao veliku važnost i posebno mjesto. Gotovo da nije bilo groba bez barem jednog predmeta od jantara. Jantar predstavlja duševnu nit koja individualnu energiju povezuje s kosmičkom, individualnu dušu s univerzalnom, simbolizira sunčevu, duhovnu i božansku privlačnu snagu.<ref name="Branka">{{Cite web |url= https://publications.anubih.ba/bitstream/handle/123456789/441/djela_LXXXII_8.pdf?sequence=1&isAllowed=y |title= Branka Raunig: UMJETNOST I RELIGIJA PRAHISTORIJSKIH JAPODA |work= Djela Akademije BiH, Sarajevo 2004 |accessdate= 9. 2. 2016 |archive-date= 2023-08-20 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230820184838/https://publications.anubih.ba/bitstream/handle/123456789/441/djela_LXXXII_8.pdf?sequence=1&isAllowed=y }}</ref> Ono što spaja [[Istri|Istre]], [[Liburni|Liburne]] i Japode je kultno pravilo da se u skeletnim grobovima ne pojavljuje oružje. Japodi nisu podizali [[Ilirski tumuli|kneževske grobove]] viđenijim članovima japodskog društva, nego su svi sahranjivani na unaprijed određeni način.<ref name="IliriH"/> == Spaljivanje == U dolini rijeke [[Una|Une]] situacija je potpuno drugačija. U Jezerinama su pronađena 223 skeletna groba i 326 paljevinskih, od čega 298 sa urnama i 28 bez urni. I ako se radi o jedinstvenom kulturnom prostoru Pounje je bilo nešto snažnije izloženo uticaju iz područja kulture polja sa urnama. [[Zdravko Marić]] je iznio tezu da je u skeletnim grobovima sahranjivano autohtono domaće stanovništvo a u paljevinskim potomci panonskih doseljenika. Spaljivanje se obavljalo na određenom mjestu, najčešće u nekropoli, a ponekad i izvan nje. Spaljeni ostaci su se pohranjivali u urnu. Prilozi nisu bili spaljivani, već su se dodavali kasnije direktno u urnu, samo ponekad pokraj nje ili na poklopcu. Među prilozima se nalazilo i oružje. Zanimljiv je običaj zabijanja noževa vertikalno u zemlju pokraj urne, koji se pojavljuje u fazi Vb (prema hronologiji Zdravka Marića). <ref name="Asja">{{Cite web |url= https://archive.org/details/OdButmiraDoIliraBorivojoviiSarajevo1976Latinica/page/n5 |title= Mentor, dr. sc. Marko Dizdar - Student Asja Tonc: PROTOHISTORIC COMMUNITIES IN THE NORTHERN PART OF THE EAST ADRIATIC COAST AND ITS HINTERLAND |work= Zagrebački univerzitet, Zagreb, 2015 |accessdate= 9. 2. 2023}}</ref> Znatan dio pogrebnih običaja potiče od vrlo poznatih [[Japodski kameni spomenici|japodskih urni]]. One sadrže brojne figuralne prikaza i vrlo bogatog funeralnog sadržaja. Pepeo spaljenog pokojnika stavljali su Japodi u zemljane posude-urne i pokopavali na zajedničkom groblju. U starije doba na urnu je kao poklopac obično stavljana zemljana zdjela, kasnije kamena ploča, najprije neotesana, zatim okrugla ili četvrtasta ili ograđene kamenom (Smiljan, Prozor). Pri kraju njihove samostalnosti, pojavljuju se i kameni sanduci od kamenih ploča, sklopljenih oko urne.<ref name="ČovićIliri">{{Cite web |url= https://archive.org/details/OdButmiraDoIliraBorivojoviiSarajevo1976Latinica/page/n5 |title= Borivoj Čović: OD BUTMIRA DO ILIRA – JAPODI, s.136 |work= Kulturno naslijeđe, Sarajevo, 1976 |accessdate= 9. 2. 2016}}</ref> Kamene urne iz rimskog perioda imaju oblik ne sasvim pravilnog, prizmatičnog kamenog kovčega (visina 52,5, širina naprijed 97, nazad 102,5, dužina 101,5 cm). Uz ivice prednje strane isklesana su dva široka ispusta (šir. 24 cm), konkavnog donjeg i vertikalno odsječenog gornjeg dijela, istaknutog za 29 cm u odnosu na prednje polje. Na gornjoj površini su jedno ili dva pravougaona udubljena za smještaj ostataka pokojnika (duž. 47,5 i 49, šir. 30 i 32, dub. 37 cm), na čijim ivicama su urezana ležišta za poklopac u obliku krova.<ref name="Branka"/> U službi japodskih prvaka ovaj način sahranjivanja i grana japodske umjetnosti egzistirala je dok su, još u rano [[Bosna i Hercegovina u Rimskom Carstvu|rimsko doba]], trajali i održavali se u vrhu japodske društvene ljestvice - posljednji principi i prepoziti Japoda. S nestankom tog sloja u procesu romanizacije, ugasila se i ova umjetnost i način sahranjivanja. == Izvori == {{Izvori}} [[Kategorija:Japodi]] 8cj3sf3tezuri0hmmt5m7jhc143sno2 Japodske urne 0 4681233 42682271 42556385 2026-08-31T18:44:28Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682271 wikitext text/x-wiki '''Japodske urne''' su kameni grobni spomenici u obliku kvadera u koje se stavljao pepeo pokojnika. Otkrivene su na području [[Iliri|ilirskoga]] plemena [[Japodi|Japoda]], u [[Lika|Lici]] i na raznim lokalitetima u okolini [[Bihać]]a: ([[Arheološka nalazišta u Golubiću|Golubić]], [[Arheološko nalazište Ribić|Ribić]], [[Arheološko područje Ripač|Ripač]], [[Arheološko nalazište Jezerine|Jezerine]], [[Arheološko nalazište Založje|Založje]], i dr.), oko 30-ak primjeraka.<ref name="duje">{{Cite web |url= https://hrcak.srce.hr/file/39630 |title= DUJE RENDIĆ-MIOČEVIĆ: O NEKIM ZANEMARENIM KOMPONENTAMA KOD »JAPODSKIH URNI« Uz problem njihova datiranja |work= Filozofski fakultet u Zagrebu |accessdate= 9. 2. 2023 |archive-date= 2023-09-01 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230901162000/https://hrcak.srce.hr/file/39630 |url-status= dead }}</ref> Prva urna (ostaci) otkrivena je 1890. godine na nekropoli Jezerine, a rezultete je 1895. objavio M. Hoernes.<ref name="Basler">{{Cite web |url=https://vdocuments.mx/kulturna-istorija-bosne-i-hercegovine.html?page=1 |title=Alojz Benac-Đuro Basler-Borivoj Ćović-Esad Pašalić-Nada Miletić-Pavao Anđelić - KULTURNA ISTORIJA BOSNE I HERCEGOVINE |work=Veselin Masleša, Sarajevo, 1966 |accessdate=9. 2. 2016 |archive-date=2023-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230806114812/https://vdocuments.mx/kulturna-istorija-bosne-i-hercegovine.html?page=1 }}</ref> Na ovom prvom pronađenom primjerku predstavljeno je lice ratnika sa šljemom, rogom za piće na desnoj i kopljem na lijevoj ruci. == Izrada == Okolina Bihaća nudila je i posebno pogodan materijal - jednu vrstu mekog kamena - lapora (poznatu danas pod komercijalnim imenom "bihacit") koji se da rezati testerom, cijepiti sjekirom i u koji je lako, gotovo kao u drvo, urezati natpise, [[ornament]]e i likove. Zahvaljujući prvenstveno tome nastala su [[Umjetnost|umjetnička]] djela u kamenu, poznata pod imenom "japodske urne".<ref name="ČovićIliri">{{Cite web |url= https://archive.org/details/OdButmiraDoIliraBorivojoviiSarajevo1976Latinica/page/n5 |title= Borivoj Čović: OD BUTMIRA DO ILIRA – JAPODI, s.136 |work= Kulturno naslijeđe, Sarajevo, 1976 |accessdate= 9. 2. 2023}}</ref> Vanjske plohe urni ukrašene su urezanim ili plastičnim figurama i prikazima usko vezanima za pogrebne kultove i rituale. Dekoracija je izvedena tako da je na uglačanoj (možda brušenoj) površini kamena prethodno oštrim alatom izvučena vrlo tankim linijama skica slike, a zatim je urezana, zapravo udubljena konačnim linijama širokim 3-5 mm. Ovakva obrada, s obzirom na to da se radi o konturama crteža plitko urezanim u kamen, najviše se približava graviranju. Tehnika izrade stoji u zavisnosti od drvorezbarske tehnike i vjerovatno su ukrasi izrađeni drvorezbarskim alatom, koji je bio sasvim dovoljan za rad na kamenu kakav je bihacit. Za izradu pojedinih detalja upotrebljavan je šestar, vjerovatno razne vrste dlijeta, možda i alat olučastog sječiva koji se danas naziva "dubač", svakako čekić i nož.<ref name="enciklop">{{Cite web |url= https://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=28746 |title= Japodske urne |work= Hrvatska enciklopedija |accessdate= 9. 2. 2023}}</ref> === Dimenzije === Mada je većina urni sačuvana kao veći ili manji ulomci, na osnovu bolje sačuvanih primjeraka i pojedinih elemenata, moguće je konstatovati neke prosječne vrijednosti veličine i oblika. Osnovne dimenzije kreću ću se u slijedećim rasponima: * visina 43-58 cm, * širina prednje strane 80-97 cm, * dužina 64-101 cm. Za oblik najbolje sačuvane, velike urne iz Ribića, upotrjebljen je izraz "niski kubus", s obzirom na to da visina ove i drugih bolje sačuvanih urni iznosi 50-70% širine prednje strane.<ref name="BrankaRaunig"/> === Ispusti === Posebnu karakteristiku oblika japodskih urni predstavljaju dva ispusta (izbočena produžetka slična ručkama u malih priručnih kolica) vertikalno isklesana duž ivica prednje strane. Pandam ovom obliku ne postoji nigdje, tako da se smatra tipičnim za Japode. Pojavljuju se u varijantama izvedbe: * ispusti ravni čitavom dužinom (šir. 14 i 15 cm) * dio ispusta je blago zaobljen, a donji konkavan * Ispusti sa ravnom gornjom vertikalno plohom (vis. 19 cm) i donji konkavni dio (šir. 24 cm), a istaknuti sugore za 29 cm u odnosu na prednje polje. * dvostruki ispusti, od kojih su unutrašnji ravni čitavom dužinom a spoljašnji u donjem dijelu su blago konkavni<ref name="BrankaRaunig">{{Cite web |url= https://dokumen.tips/documents/branka-raunig-umjetnost-i-religija-prahistorijskih-japoda.html |title= Branka Raunig: UMJETNOST I RELIGIJA PRAHISTORIJSKIH JAPODA |work= Djela Akademije BiH, Sarajevo 2004 |accessdate= 9. 2. 2016 |archive-date= 2023-09-27 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230927144241/https://dokumen.tips/documents/branka-raunig-umjetnost-i-religija-prahistorijskih-japoda.html }}</ref> === Poklopci === S gornje urne nalazi se jedan (ili dva) otvora ispod kojeg je prostor (kamera) za smještaj ostataka pokojnika i priloge. Na ivicama kamere urezana su ležišta za poklopce, prema kojima izgleda da su poklopci bili u obliku tanke kamene ploče koja je veličinom odgovarala ležištu. Japodske urne su bile pokrivene [[Japodski sljemenasti poklopci|sljemenastim poklopcima]], nađenim većinom na srednjem toku Une, a neki i u Lici. Poklopci su na donjoj površini imali usječeno ležište koje odgovara obliku urne zajedno s ispustima.<ref name="Basler"/> Odnos poklopaca i urni govori o tome da su se koristili dva načina pokapanja, jedan u kamene urne u obliku sanduka nadzemnog karaktera s poklopcima, a drugi u urne četvrtastog ili cilindričnog oblika ukopana u zemlju s poklopcima koji su sadržavali natpis.<ref name="AKovač"/> == Ukrašavanje urni == Urne su ukrašene na slijedeći način: * Ornamentima - koji se pojavljuju na manje značajnim površinama. Ona najčešće samo uokviruje prikazane figuralne scene. Ornamenti zauzimaju sporedne ali ipak istaknute površine obično na prednjoj, a rjeđe na bočnim stranama. Osnovni motiv je preplet, a pojedinačno se nalaze krugovi povezani [[tangenta]]ma, otvoreni [[romb]]ovi s [[krug]]om u sredini i šestokrake i rozete sa 12 povijenih listova i to najčešće unutar dvostruke kružnice. Ovim ornamentima se teško može pripisati dekorativan karakter, oni u sebi nose dublji simbolički sadržaj. Rozete se povezuju s utjecajem Kelta iz susjedne Panonije jer je to jedan od njihovih vjerskih simbola. Pored uobičajenih značenja simbola sunca, vatre, pojedini ornamenti predstavljaju neku vrstu plemenskog znaka ili možda simbola povezanosti živih i mrtvih pripadnika plemena.<ref>[http://povijestokultnog.blogspot.com/2011/06/japodske-urne-i-pogrebni-obicaji.html Danijel Tatić: Japodske urne i pogrebni običaji. Historiopedija - pristupljeno 31.08.2023.]</ref> Prevladavajući motiv na urnama s ispustima je prikaz edikule, odnosno pročelja hrama. Osnovni arhitektonski elementi edikule su zabat i polustupovi. Kod nekih urna ispusti oponašaju polustupove, dok su kod drugih plastično oblikovani. Motiv zmije se u raznim religijama asocira s htoničnim božanstvom i zagrobnim životom, a kod Japoda je ovaj ''kult'' došao posredovanjem utjecaja grčko-rimske kulture i vjerovanja. * Predstavama predmeta - posude, među kojima je zastupljeno 7 tipova i 5 vrsta oružja: šljemovi, štitovi (3 tipa), knemide, koplja i mačevi. * Životinjskim figurama - među kojima su četiri vrste: četveronošci, od kojih su najbrojniji [[konj]]i, goveda, divlja [[svinja]], [[panter]], fantastične neidentifikovane životinje, zatim [[ptice]], gmizavci i [[ribe]]. * Ljudskim figurama.<ref name="AKovač">{{Cite web |url= https://www.scribd.com/document/438947393/381627635-JAPODSKE-URNE-docx |title= Antonia Kovač: Japodske urne |work= Sveušilište u Zadru, Zadar, 20018. |accessdate= 5. 9. 2023 }}</ref> Muške figure su prikazane kao konjanici ili pješaci. Sve muške figure izrađene su u potpunom profilu, približno proporcionalno. Postoji i manja nesrazmjera kod tijela konjanika, gdje je dužina od vrata do koljena jednaka dužini potkoljenice sa stopalom. To je u vezi s karakterističnim unazad "zavaljenim" položajem ovih konjanika koji odražava utjecaje iz [[Antička Grčka|grčke]] [[Arhajska umjetnost|arhajske umjetnosti]], a pojavljuje se i na nekim objektima iz [[Etrurija|Etrurije]] Glave su prikazane sa glatkom ili kovrdžavom kosom, najčešće sa šljemom. Kod konjanika prikazana je jedna ruka (rijetko dvije) i jedna noga. Odjeća se sastojala od pripijenog gornjeg dijela i kratkih pantalona. Postoje prikazi ljudskih figura i sa tipom košulje zvonasto-trapezoidnog oblika koji je bio u upotrebi kod Japoda što potvrđuju i antropomorfni bronzani privjesci. Likovne predstave su jednostavne, date sa manje realizma i slobodnijeg izraza nego što je to slučaj sa venetsko-ilirskim situlama i drugim proizvodima. Scene potpuno odgovaraju vrsti spomenika: to su pogrebne povorke, daće na grobu, [[Libacija|libacije]], žrtveni obredi i sl, sve u vezi sa kultom mrtvih.<ref name="Basler"/> Obred libacije se javlja na više primjeraka japodskih urni te se prikazuje na različite načine. Urna iz Ribića sadrži najstariju varijantu takvog prikaza, odnosno ženu koja sjedi te prima kantaros od stajaćeg vojnika i drugi prikaz povorke žena u pogrebnom obredu - libaciji. Sličan prikaz nalazi se kod helenističkih sepulkralnih spomenika što onda upućuje i na grčke, odnosno helenističke utjecaje. Po mišljenju Dimitrija Sergejevskog, Borivoja Čovića i Veljka Paškvalina ovo je jedan od argumenata da se sam postanak urni japodskog tipa smjesti stoljeće ranije, odnosno u doba kasne republike i ranog Principata. S druge strane Branka Raunig u ovome vidi utjecaj arhajske grčke umjetnosti te postanak prvih urni smješta u doba grčke arhaike i ranog helenizma. Analogni primjeri ovog prikaza libacije su nađeni na stelama u grčkim kolonijama na Crnom moru koje se datiraju od 2.st.p.n.e. do 1.st. == Urne u Pounju == === Urna iz Jezerina (prva pronađena) === Pronađen je ulomak s prikazom ratnika i prema sačuvanom ispustu, potječe od prednje strane urne, od koje je sačuvano nešto manje od polovine lijeve strane. Kako je donji dio površine obijen i istrven, figuralne predstave su sačuvane samo u gornjem dijelu, uslijed čega je moguće više različitih rekonstrukcija ukupnog prikaza. Ukoliko se pretpostavi da ratnik sjedi na nekom sjedištu i u ruci drži dršku posude slične kantarosu, moglo bi se razmišljati o sceni u podzemnom svijetu, a ukoliko ratnik stoji i drži riton, možda o sceni libacije (izlijevanje tečnosti u čast bogovima). Ostaci nejasnih predmeta ispred koplja, ukazuju i na mogućnost da se radi o sceni nepoznatoj na ostalim japodskim urnama. === Epigrafska urna iz Golubića === Prednju stranu urne karakterisala su dva ispusta (letve) širine 13 cm, duž bočnih ivica prednje strane, čiji je donji dio isječen blago konkavno, dok je gornji dio (istak) vjerovatno imao ravnu prednju plohu (sada oba istaka nedostaju, te nije moguče utvrditi za koliko su bili istaknuti prema naprijed u odnosu na površinu prednjeg polja). Ovi ispusti (letve) predstavljaju specifičnu karakteristiku kamenih japodskih urni u Lici i u dolini Une, čime se epigrafske urne japodskog oblika razlikuju od epigrafskih urni iz rimskog doba nadjenih na drugim prostorima.<ref name="Brankaurna">{{Cite web |url= https://ojs.zrc-sazu.si/av/article/view/9069/8198 |title= Branka Raunig: Nova interoretacija dva odlomka epigrafske urne japodskog oblika iz Golubića kod Bihaća |work= Arheološki vestnik, 1990, Regionalni muzej Pounja |accessdate= 9. 2. 2023}}</ref> Motivi šestokrake rozete, krugova i polukrugova, obično izvedeni urezivanjem na grobnim i nadgrobnim spomenicima smatraju se simboličnim znakovima astralnog kulta u vezi sa kultom mrtvih. U gornjoj trećini prednjeg polja bio je urezan trougao, dok sredinu i donju trećinu prednjeg polja zauzima natpis ispisan u šest redova. Tekst natpisa: :D(is) M(anibus) :IVLIAE Mfaximi ?) F(iliae) CARE :ANNO [R] V M XXV :AELIA IV[STA?] MA :TER IN[FEL]IX :H(ic) [S(ita)] E(st) Na obje bočne i na zadnjoj strani ove urne nema tragova bilo kakve druge obrade, osim tragova tesanja. Od 2. vijeka, počinje masovnije dodjeljivanje gradjanskih prava stanovništvu rimske provincije [[Dalmacija (rimska provincija)|Dalmacije]] kojoj je pripadalo i Bihačko područje. Uslijed toga urnu iz Golubića nije moguče datirati prije 2. v.n.e., dok bi 2. vijek mogao odgovarati kako na osnovu imena Aelia, tako i na osnovu formule D M koja se u to vrijeme javlja na epigrafskim urnama japodskog oblika u Lici.<ref name="Brankaurna"/> === Japodska urna sa tri figure iz Golubića === {{Glavni|Japodska urna sa tri figure iz Golubića}} Od ove urne pronađena je desna bočna strana u sekundarnom položaju. Pripada vremenu od III-IV stoljeća. Očuvane dimenzije su: 0.98x0.42x0.10 m. Na slici su prikazani: konjanik na konju, ptica sa čovječijom glavom i životinjsko čudovište sa tijelom ribe i kozijim rogovima. Interpretacija prikaza je da ratnik predstavlja pokojnika, a da [[Prikaz konja u japodskoj umjetnosti|konj]] ovdje ima simbolično značenje inkarnacije smrti.<ref name="Branka">{{Cite web |url= https://publications.anubih.ba/bitstream/handle/123456789/441/djela_LXXXII_8.pdf?sequence=1&isAllowed=y |title= Branka Raunig: UMJETNOST I RELIGIJA PRAHISTORIJSKIH JAPODA |work= Djela Akademije BiH, Sarajevo 2004 accessdate= 9. 2. 2023 |access-date= 2023-09-01 |archive-date= 2023-08-20 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230820184838/https://publications.anubih.ba/bitstream/handle/123456789/441/djela_LXXXII_8.pdf?sequence=1&isAllowed=y }}</ref> === Urna s okruglim štitom === Ulomak urne s okruglim štitom i dijelom šljema nalazi se u [[Muzej Unsko-sanskog kantona|Muzej Unsko-sanskog kantona]] u Bihaću, gdje je dospio, vjerovatno sa Crkvine u Golubiću. I ovaj ulomak je sačuvan u obliku ploče (visina 58, širina 48,5, debljina 12 cm), uslijed čega je moguća rekonstrukcija samo figure ratnika. === Urna u Zemaljskom muzeju === U zbirci Odjeljenja za arheologiju Zemaljskog muzeja Bosne i Hercegovine nalazi se 76 fragmentiranih ili cijelih urni, koje su u Muzej dospjele arheološkim istraživanjima, ali i kao slučajni nalazi, putem donacija i otkupa. najveći broj njih pripada kamenim urnama. U odnosu na oblik, kamene urne iz Antičke zbirke Zemaljskog muzeja Bosne i Hercegovine mogu se podijeliti na dvije osnovne forme: četvrtaste i valjkasto-cilindrične. Na posebnom mjestu se izdvajaju urne u literaturi definirane kao "japodske" među kojima su dva primjerka japodskih kamenih četvrtastih urni.<ref name="god45AB">{{Cite web |url= https://www.academia.edu/33160354/Tipologija_rimskih_urni_iz_anti%C4%8Dke_zbirke_Zemaljskog_muzeja_Bosne_i_Hercegovine_The_Typology_of_Roman_Urns_in_the_Antiquities_Collection_of_the_National_Museum_of_Bosnia_and_Herzegovina |title= Adnan Busuladžić: Tipologija rimskih urni iz antičke zbirkeZemaljskog muzeja Bosne i Hercegovine |work= ANUBiH - Godišnjak, knjiga 45 - Sarajevo, 2006. |accessdate= 5. 9. 2023 }}</ref> === Urne iz Ribića === U Ribiću su slučajno pronađene četiri (4) urne u Ribiću 1936. i 1937.godine, između starog puta Bihać-Pritoka i trase željezničke pruge, u zemlji, na dubini od oko 1 m. Od ove četiri urne sačuvana je samo jedna, dok su ostale tri nestale tokom [[Drugi svjetski rat|II svjetskog rata]]. ==== Velika urna iz Ribića ==== Velika urna iz Ribića je najbolje sačuvana japodska urna, čije su sve spoljašnje površine (osim gornje i dna) pokrivene figuralnim predstavama. Urna ima karakterističan oblik ne sasvim pravilnog, niskog kubusa (vis. 52,5, šir. naprijed 97, nazad 102,5, duž. 101,5 cm). Uz ivice prednje strane isklesana su dva široka ispusta (šir. 24 cm), konkavnog donjeg i vertikalno odsječenog gornjeg dijela, istaknutog za 29 cm u odnosu na prednje polje. Od gornje površine udubljene su dvije, paralelne, pravougaone kamere za smještaj ostataka pokojnika (duž. 47,5 i 49, šir. 30 i 32, dub. 37 cm), na čijim ivicama su urezana ležišta za poklopac. Spoljašnji, gornji rubovi urne su odlomljeni na više mjesta, čime su oštećeni dijelovi likovnih predstava.<ref name="Branka"/> Cjelokupni sadržaj scena na velikoj urni odslikava niz vjerovanja, običaja i ritualnih postupaka koji upućuju na opšte [[Indoevropljani|indoevropske]] korjene: * Na prednjem polju, u podzemnom svijetu, prikazani su dvoje pokojnika - žena i muž, zatim divlji vepar - čuvar groba. * Na prednjoj strani nalaze se i štitovi kao statusni simbol ratnika na ovom i onom svijetu. * U svijetu živih prikazani su: srodnici, dijete i žena koja donosi hranu ili piće. * Na bočnim i zadnjoj strani prikazani su učesnici ritualnih igara: adorantkinje (obožavateljke) u ritualnom kolu, žrtvene životinje i na kraju konjanici. ==== Urna sa konjanikom ==== Polomljena je prilikom nalaza na 3 dijela, a već tada je nedostajala zadnja strana. Konjanik je sličan konjaniku s urne iz Golubića po nizu detalja: kretanje na lijevo, šljem, koplje kod jahača, konj bez prikaza grive, po konjskoj opremi itd. Ovdje nedostaju prateće figure. Na osnovu sličnosti oba konjanika može se pretpostaviti i isto značenje, s tim da ova predstava, vjerovatno, potječe od ruke drugog, lošijeg majstora i, možda, iz nešto kasnijeg vremena. ==== Urna sa dva ratnika ==== Ova urna sa dva ratnika nađena je u neposrednoj blizini prethodne, oštećenih figuralnih predstava i sa tragovima pluga na zadnjoj strani. Nestala je pa je opisana prema fotografiji (Sergejevski). Prostor za pepeo (kamera) bio je širine 60 cm, a visina oko 38 cm. Na prednjoj strani urne bili su ispusti. U obe kamere ove urne za pepeo, nađeni su prilozi koji pripadaju vremenu oko početka nove ere. Predstava prikazuje dva ratnika sa predimenzioniranim šljemovima, u zvonasto trapezoidnoj, ukrašenoj odjeći, stoje u profilu okrenuti jedan prema drugom i iz ritona izlivaju tečnost u veliku posudu koja simbolizira grob (ili ga realno prikazuje), obavljajući ritualni obred libacije. Iznad posude urezana su 4 koncentrična kruga (ili polukruga -kamen je prelomljen). Otvoreno je pitanje da li ovi krugovi ovdje predstavljaju simbol sunca, označavajući da scena pripada svijetu živih, ili se, možda, radi samo o ornamentu koji popunjava prostor. Čitava scena je vrlo smirena, dostojanstvena, figure ratnika prilično ukočene. Klesar je kod izrade figura insistirao na najsitnijim detaljima, ukrasima na odjeći, prstima ruke, ornamentima na velikoj posudi. Ograničavanje figuralnih predstava samo na prednju površinu, primjetno povećavanje prostora pod ornamentima, naglašena simetrija i jednostavni sadržaj scene, ukazuju, kako izgleda, na vrijeme u kome je prekinut priliv podsticaja iz grčko-etrurskih izvora, a autohtona inventivnost znatno popustila. ==== Urna sa dvije žene ==== Urna sa dvije žene, četvrta iz ove grupe, već je u zemlji bila polomljena na 4 komada. Ovu urnu karaktiziraju dvostruki ispusti sa prednje strane. Uski unutrašnji su ravni čitavom dužinom, a vanjski su konkavni u donjem dijelu. Po sadržaju, scena se uklapa u niz scena sa prikazom [[Libacija|libacije]] - kultnog prelivanja groba (na urni sa dva ratnika i ulomku s nepoznatog nalazišta), za koje se, uglavnom smatra da pripadaju čisto japodskoj invenciji u vrijeme kada je već prekinut priliv impulsa iz grčke arhajske i etrurske umjetnosti i kada japodski majstori-klesari rade još samo po uzorima iz sopstvene okoline. Da je običaj libacije praktikovan na japodskim nekropolama postoje brojne arheološke potvrde, iz kojih nije moguće rekonstruirati način obavljanja ovog rituala. Urezane predstave na urnama ukazuju na dva elementa tog rituala: uzdizanje jedne ili obje ruke (adoracija?) i samo izlivanje tečnosti nad grobom.<ref name="Branka"/> === Urna iz Ripča sa prikazom ljudskih nogu === Od ove urne ostao je desni donji dio sa ispustom na kojem je reljefna predstava zmije i manji dio desne bočne strane sa prikazom ljudskih nogu. Predstavi zmije koja među brojnim simboličnim značenjima, često simbolizira htonska božanstva i podzemni svijet uopšte, ali se javlja i u ulozi čuvara groba. Ovdje ima apotropejsko značenje, kakvo je pretpostavljeno za figuru divljeg vepra na velikoj urni iz Ribića i figuru pantera (ili lavice?) na [[Kamena ploča sa japodskim konjanicima iz Založja|ulomku iz Založja]]. Za sačuvani dio ljudskih nogu, već je [[Dimitrije Sergejevski]] predložio rekonstrukciju scene u dva identična strijelca s tijelima postavljenim na suprotne strane, a licem okrenuta, jedan prema drugom. Scena se može objasniti kao prikaz ratničkog nadmetanja u čast pokojnika.<ref name="Branka"/> == Urne u Lici == U Lici je pronađeno nekoliko urni i nijedna nije nađena na nekropoli, već su donešene sa nepoznatog lokaliteta. === Urna u Širokoj Luci === Prvi pomen urne je iz 1834. god. i služila je kao pojilo za stoku u selu Široka Luka. Opis ove urne objavio je [[Karl Pač]] 1900. god. Dimenzije su joj : širina 74 x dužina 83 x visina 64 cm. S gornje strane je otvor za pepeo i priloge, dimenzija 40x45 i dubine 30 cm. Rub otvora je oblikovan je s unutrašnje strane stepenastim utorom za tanki poklopac. Bočne i zadnja strana su glatke i bez ukrasa. Na prednjoj strani su dva bočna ispusta širine 13 cm, koja se s gornje strane završavaju 20 cm. širokim konzolnim završetkom. Ispusti nose plastični reljefni prikaz guštera (u Lici ga nazivaju zelembać) okrenuta prema gore. Predstavljaju simbole smrti i uskrsnuća. Postoje urne sa prikazom zmije na istom mjestu. Između ispusta, je tekst na [[Latinski jezik|latinskom jeziku]], raspoređen u 6 redova.<ref name="Šarić">{{Cite web |url= https://hrcak.srce.hr/22746 |title= I. Šarić: Japodske urne u Lici |work= Vjesnik Arheološkog muzeja u Zagrebu, Vol. 9 No. 1, 1975. |accessdate= 9. 2. 2023}}</ref> === Urne u Komićima === U selu Komići slučajno su pronađene tri urne, dimenzija sličnih kao i navedena. Jedna je sa natpisom. Prikaz pročelja antičkog hrama s natpisnim poljem zauzima srednji dio prednje strane. S lijeve bočne strane je prikaz [[delfin]]a, stiliziran u duhu grčke arhajske umjetnosti, izgleda kao prenesen s neke grčke vaze toga doba. Njegov simbolični smisao je vezan uz more i vodu, povezan s vodenim bođanstvima. Na desnoj strani je prikaz kola s konjem usmjerena ulijevo. Prednje noge konja izbačene su unaprijed u jednom neprirodnom položaju, a zadnje su dosta stilizirane. U kolima je prikazazljudske gigure koja sjedi, uz predpostavku, na osnovu oštećenih linija, da je uz njega još jedna osoba (prikaz pokojnika). Po epigrafskom natpisu urna se datira u kraj 2. stoljeća. === Urne u Donjem Kosinju === S unutrašnje strane ogradnog zida dvorišta crkve svetog Ivana Krstitelja ugrađena je desno od ulaza u dvorište četvrtasta kamena urna izrađena od lokalnog sivoga krečnjaka. Dimenzije masivnog kamenog bloka iznose 100 x 90 x 67 cm. Natpisno polje je dimenzija 51 x 57 cm. sa tekstom natpisa u 9 redaka i posvetnom formulom D M. Natpis sepulkralnog karaktera donosi imena četiri žene i dvojice muškaraca. Najznačajnija osoba na natpisu je ''C. Iulius Secundus'', umro u tridesetoj godini života i po njegovom nalogu supruga Septimia Maxima izvršila je obvezu postavljanja porodičnog grobnog spomenika. S obzirom na uočene epigrafske, paleografske i onomastičke osobitosti moguća je datacija ovog spomenika u period prve polovine 3. stoljeća. Sačuvane dimenzije druge urne iznose 62 x 81 x 70 cm. Na njezinoj prednjoj strani naziru se ostaci reljefno prikazanih stupova s kapitelima, a potpuno nedostaje gornji dio na kojem se nalazio stilizirani zabat i udubljene za pohranu pepeonih ostataka pokojnika. Jednostavno profilirano natpisno polje je sa tekstom natpisa isklesanim u pet redaka i koncentrirano u gornji dio natpisne površine. == Datacija == Slike na japodskim urnama kako u ukupnom scenskom izrazu tako i u obradi detalja nalaze mnogobrojne sličnosti i na različitim spomenicima [[Starogrčka umjetnost|starogrčke arhajske umjetnosti]]. Putevi i veze između japodskog teritorija i Grčke išli su posredstvom grčkih kolonija na Jadranu još od VI stoljeća p.n.e. Postojale su i veze sa sjeveroistočnim dijelom Italije, gdje se već od ranije osjećalo djelovanje arhajske umjetnosti, pod nazivom venetsko-situlska umjetnost, odakle se takođe osjetilo djelovanje na likovnom i ornamentalnom sistemu japodskih urni.<ref name="Cambi">{{Cite web |url= https://hrcak.srce.hr/file/27751 |title= Nenad Cambi: BILJEŠKA O JAPODSKIM URNAMA I SARKOFAZIMA |work= Sveušilište u Zadru, Zadar, 2003. |accessdate= 5. 9. 2023 }}</ref> Prvi otkriveni ulomak urne Hoernes je datirao prema figuralnim predstavama u VI i V vijek p.n.e. I kasnije otkrivene urne (Ribić, Ripač) odlikuju se po snažnije izraženim utjecajima stranih umjetnosti, prvenstveno grčke arhajske umjetnosti i starijim objektima situlske umjetnosti. Ovu grupu karakteriše: brojnost scena, raznovrsnost motiva i sadržaja, detalji grive, arhajski hod konja, položaj i odnos konjanika prema konju, geometrizam lica i drugo. Zbog toga je prihvaćeno predloženo datiranje ove grupe urni u vrijeme VI vijeka p.n.e, izmedu 570 i 530.god. p.n.e.<ref name="Branka"/> Grupni slučajni nalaz 4 primjerka urni u Ribiću 1936-1937. god., zapravo nakit iz I vijeka n.e, koji se nalazio u kamerama velike urne iz Ribića i približno istovremeni nalaz jedne epigrafske urne sa figuralnim predstavama opredijelili su Dimitrija Sergejevskog da japodske urne i epigrafske urne sličnog oblika datira približno u isto vrijeme, od I-III vijeka n.e., mada je naglasio snažne veze između japodskih urni i grčke arhajske umjetnosti VI v.stoljeća p.n.e.<ref name="Basler"/><ref name="duje"/><ref name="ČovićIliri"/> == Izvori == {{Izvori|2}} {{Portal|Bosna i Hercegovina}} [[Kategorija:Japodi]] [[Kategorija:Nacionalni spomenici u Bihaću]] [[Kategorija:Arheološka nalazišta u Bihaću]] s0fl0u2t7kiv646chkpaoe7fy0z3tni Japodska kulturna grupa 0 4681400 42682267 42680535 2026-08-31T18:44:04Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682267 wikitext text/x-wiki '''Japodska kulturna grupa''' se počela formirati kada je na matičnu [[Japodi|japodsku teritoriju]] u [[Lika|Lici]] stigao talas novog, [[Panonija|panonskog]] stanovništva, koji su bili nosioci [[Kultura polja sa urnama|kulture polja sa urnama]]. Kraj drugog [[milenijum]]a p.n.e. prošao je u međusobnom prožimanju starog i novog. [[Arheologija|Arheološkim]] istraživanjima najstarijih grobovi u velikoj nekropoli u Kompolju nedaleko od [[Otočac|Otočca]], na prelazu iz drugog u prvi milenijum p.n.e. registrovani su pokojnici sahranjeni po starom običaju u raširenom položaju (poneki i u grubim sanducima od drvenih dasaka) i urne sa pepelom spaljenih, koje ne samo ritusom već i samom svojom karakterističnom formom jasno svjedoče o panonskom porijeklu tog novog običaja.<ref name="ČovićIliri">{{Cite web |url= https://archive.org/details/OdButmiraDoIliraBorivojoviiSarajevo1976Latinica/page/n5 |title= Borivoj Čović: OD BUTMIRA DO ILIRA – JAPODI, s.136 |work= Kulturno naslijeđe, Sarajevo, 1976 |accessdate= 9. 2. 2016}}</ref> == Prema Ružici Drechler-Bižić == Prostorna granica u kojoj se može pratiti kultura Japoda obuhvata područja između [[Sana|Sane]] na istoku, [[Zrmanja|Zrmanje]] i [[Velebit]]a na jugu i [[Jadran]]skog mora na zapadu (do IV st. pr. n.e., kada su ih potisnuli [[Liburni]], koji su iskoristili prodor [[Kelti|Kelta]]), dok su u [[Istra|Istri]] rijekom Rašom graničili sa [[Histri]]ma. Navedene granice su odredili pronađeni ostaci materijalne kulture, te izvori [[Antička Grčka|grčkih]] i rimskih pisaca. Obzirom na nedovoljnu istraženost i česta pomijeranja granica u to vrijeme, one se mogu smatrati grubo određenom prostornom dimenzijom etničkog i kulturnog japodskog teritorija. U periodu od 12. do kraja 1.stoljeća p.n.e. na teritoriji Japoda razvijao se cjelovit i jedinstven korpus materijalne kulture. Počeo je krajem [[Bronzano doba|bronzanog]], trajao tokom cijelog [[Željezno doba|željeznog doba]] i završio se uklapanjem Japoda u [[Bosna i Hercegovina u Rimskom Carstvu|rimski]] provincijalni sistem.<ref name="IliriHr">{{Cite web |url= https://www.pilar.hr/wp-content/images/stories/dokumenti/lika/lika_1_mail_r_117.pdf |title= Boris Olujić - Povijest istraživanja prapovijesne i antičke baštine u identitetu Like |work= Odsjek za povijest Filozofskog fakulteta, Zagreb |accessdate= 9. 2. 2023}}</ref> Uočivši istovrsnost arheološke građe arheolozi su ovaj korpus definisali kao japodska kultura željeznog doba. Za cjelovito definiranje pojma najzaslužnija je [[Ružica Drechler-Bižić]] koja je razvoj kulture podijelila u 7 razvojnih cjelina. Svoju periodizaaciju radila je više porema nalazima sa ličkog prostora.<ref name="ružica">{{Cite web |url= https://hrcak.srce.hr/file/33656 |title= Ružica Drechsler-Bižić: Rezultati istraživanja japodske nekrople u Kompolju |work= Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine, 1988 |accessdate= 9. 2. 2016 |archive-date= 2023-08-21 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230821214350/https://hrcak.srce.hr/file/33656 |url-status= dead }}</ref> Do sada je otkriveno oko 200 [[Gradina|gradinskih]] naselja, a neka od njih su [[Arheološko nalazište Prozor (Lika)|Prozor]], Kompolje-Hrvatsko polje kod Otočca, Pećina kod Ličkog Lešća, Gradina nad Pećinom, dok su velike ravne nekropole otkrivene i u [[Arheološko nalazište Jezerine|Jezerinama]], [[Arheološka nalazišta u Golubiću|Golubiću]], [[Arheološko nalazište Ribić|Ribiću]], [[Arheološko područje Ripač|Ripču]] kod Bihaća, te Osretku kod [[Cazin]]a.<ref name="IliriH">{{Cite web |url= https://de.scribd.com/document/134360394/POVIJEST-JAPODA|title= Boris Olujić - POVIJEST JAPODA |work= Ministarstvo kulture RH |accessdate= 9. 2. 2016}}</ref> Od ukupnog broja otkrivenih gradina oko 150 se nalazi na prostoru Like, dok je oko 50 locirano na području srednjeg toka Une. Pored gradina u srednjem toku Une otkrivene su lokacije [[Japodske sojenice|sojeničkih naselja]] u Ripču, Golubiću, Ribiću, a navodi se postojanje istih u Kraljama i Brekovici.<ref name="Wilkes"> {{Cite web |url= https://archive.org/stream/15826619JohnWilkesTheIllyrians/15826619-John-Wilkes-The-Illyrians_djvu.txt |title= John Wilkes - the Illiyans |work= Elektronska verzija|accessdate= 9. 2. 2018}}</ref> Najviše je istraženo sojeničko naselje u Ripču.<ref name="Jasna">{{Cite web |url= https://www.researchgate.net/publication/323129522_PODSJECANJE_NA_ZNACAJ_JAPODSKE_KULTURE |title= Jasna IBRAHIMPAŠIĆ, Esad BAJRAMOVIĆ, Atif HODŽIĆ: Podsjećanje na značaj japodske kulture |work= Univerzitet u Bihaću, Tehnički fakultet Bihać |accessdate= 9. 2. 2023}}</ref><ref name="Leksikon2">{{Cite web |url= https://www.slideshare.net/edinveletovac/arheoloski-leksikon-tom-2 |title= Arheološki leksikon Bosne i Hercegovine, Tom 2 |work= Filozofski fakultet, Sarajevo, 2011 |accessdate= 9. 2. 2023}}</ref> {| class="wikitable" !Naziv<br/>faze !Period !Odgovara !Arheološka naslazišta !Nalazi |- |Faza 1 |1200-800 |[[Halštat]] HaA1-HaB2 |Lički lokaliteti |[[Fibula (broš)|Fibule]]: lučne s dva diska na luku, velike lučne jednopetljaste, dvodijelne s ravnom nogom, spiralne naočaste manjih dimenzija, sjekire sa zaliscima, bronzana koplja, [[srp]]ovi, rijetki noževi, tordirane bronzane narukvice, igle s okruglom glavom. [[Keramika]] je sa kaneliranjem i facetiranjem, potkovičastim, koljenastim i horizontalnim drškama a jedan dio keramike je sa osobinama Kulture polja sa urnama. |- |Faza 2 |800-700 |Halštat HaB2-HaC1 |Prozor, Drežnik, Koranski Lug, Kompolje, Jezerine |Fibule: Spiralne naočalaste, tipa Golinjevo, raskucanog luka s urezanim ukrasima, pijavičaste (sanguisuga) kao najstariji italski import u [[jadran]]skom zaleđu, igla s pločastom glavom i zadebljanjem na vratu, igle s roščićem na zadebljanju na vratu, tordirane ogrlice, privjesci u obliku praporca. Keramički oblici obuhvataju bikonične posude visokog vrata, izvijenog facetiranog ili kaneliranog oboda, zdjele oštro profiliranog vrata, najčešće s dvije vertikalne ili horizontalne drške. Svi ovi oblici nastali su pod uticajem kulture polja sa urnama. |- |Faza 3 |700-600 |Halštat HaC1 i C2 |Kompolj, Prozor, Smiljan, Vrepac, Kostele na Uni |Fibule: lučne jednopetljaste s zrnom jantara, s rebrastim lukom, spiralne naočaste, bronzani nakit, dijelovi nošnje, dok je oružje rijetko, bronzani pravougaoni okovi pojasa, oglavlja od bronzanog lima s iskucanim [[Geometrija|geometrijskim]] ornamentom. Pojavljuju se i igle s stožastom glavom iz [[Italija|Italije]], posredstvom [[Liburni|Liburna]]. Keramička posuda s uvučenim obodom, šalica s drškom, trbušasti lonac s uskim obodom, ostava oružja s bronzanim i željeznim kopljima i željeznim mačem |- |Faza 4 |600-500 |Halštat HaD1-2 |Prozor, Kompolje, Smiljan, Široka Kula, gradina u Ripču |Fibula: s tri kuglice na luku i dugom nogom (japodska posebnost), u obliku naočala (sada sa diskovima u sredini od jednog komada), zmijaste s diskom na luku, igle s kuglicama na vratu, igle s lučno savijenom glavom i dvije male petlje, dvokrake igle s glavom u obliku više osmica, ogrlice od jantarskih zrna, privjesci sa stiliziranim ljudskim likovima (dominiraju žene i ratnici), privjesci koji prikazuju različite životinje (ptice, ribe, konji), okovi za pojas ukrašeni nizom ratnika prikatzanih u obliku trougla a krijeste šljemova spuštaju se niz vrat. Zbog velikog broja navedenih nalaza, smatra se da su proizvod japodskih radionica. |- |Faza 5 |500-300 |HaD2-3 |Kompolje, Prozor, Velike Njive u Vrepcu, Široka Kula, Vinica |Fibule: certosa (u velikom broju), s tri kuglice na luku, s glavom ili lukom u obliku životinja, tropetljaste s [[jantar]]skim zrnima na luku, privjesci rađeni na proboj, bronzani i željezni pojasni okovi, ornamentirana jantarna i [[Staklo|staklena]] zrna. Keramičke posudice s jednom ili dvije ručke, šalica s drškom iznad oboda. Pojavljuju se i ornamenti u boji. |- |Faza 6 |300-180/170 |[[Latenska kultura|Laten]] |Vinica, Jezerine, Ribić, Golubić, Prozor, Široka Kula, Trošmarija, Kompolje |Fibule: s lukom okruglog presjeka, ataklena zrna s tri lica, narebrena staklena ogrlica koja visi na luku fibule, pločaste liburnskog tipa, okovi za pojas sa reljefnim likom životinja, pektorali (vrsta krsta kojeg nose visoki crkveni dostojanstvenici na prsima)<ref name="balen">[https://core.ac.uk/download/pdf/14465831.pdf - Dubravka Balen - Letunić: BILJEŠKA O JAPODSKOM PEKTORALU IZ BURZINE GLAVE - VAMZ, 3. s., XLV (2012)]</ref>, dugmad u obliku krsta<ref name="sunč">[https://kupdf.net/download/japodska-nosnja_590af6a3dc0d60cd4a959eb2_pdf - SUNČICA ŽAPČIĆ, DIPLOMSKI RAD Zagreb, 2012 -Japodska ženska nošnja u željeznom dobu]</ref> |- |Faza 7 |180-35 |Laten | |Pločaste fibule mlađe varijante, pojedina staklena zrna, geme, nakit od srebra, profilirana jantarska zrna, rijetko bojni željezni noževi |- |} == Prema Zdravku Mariću == Dolina rijeke Une ima nešto drugačiju sliku kulturnog razvoja čemu je uzrok veći uticaj iz područja kulture polja sa urnama. Ovaj prostor najkasnije je u 8. stoljeću pripao Japodima.<ref name="Španiček">{{Cite web |url= http://darhiv.ffzg.unizg.hr/id/eprint/8999/1/%C5%A0pani%C4%8Dek%20dipl.%20rad.pdf |title= Vatroslav Španiček: Kronologija muških grobova japodske kulture tijekom željeznog dob |work= Filozofski fakultet - Sveučilište Zagreb, 2017 |accessdate= 9. 2. 2023}}</ref> Na osnovu nekih specifičnosti arheolog [[Zdravko Marić]] je iznio hronologiju nalaza i podijelio je u 6 faza.<ref name="Leksikon">{{Cite web |url= https://dokumen.tips/documents/arheoloski-leksikon-tom-1.html?page=95 |title= Arheološki leksikon Bosne i Hercegovine - Tom 1 - Strana 94 - Japodska kulturna grupa |work= Filozofski fakultet Sarajevo, 2011 - |accessdate= 9. 2. 2023 |archive-date= 2023-08-25 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230825143408/https://dokumen.tips/documents/arheoloski-leksikon-tom-1.html?page=95 }}</ref> Dolina Une je, kao tranzitna komunikacija između [[mediteran]]a i panonske nizije do [[Dunav|Podunavlja]], predstavljala prostor na kojem se pored razvoja kulture, razvijala i [[trgovina]]. Japodski teritorij u cjelini je u to vrijeme obuhvatao važnu stratešku regiju. Na japodsku kulturu i trgovinu utjecala je [[Antička Grčka|grčka]] kolonizacija [[Jadran]]a i odnosi sa [[Grci]]ma.<ref name="Bojanovski">{{Cite web |url= https://pdfslide.net/documents/ivo-bojanovski-bih-u-anticko-doba-562ba82e386b7.html?page=1 |title= Ivo Bojanovski: BOSNA I HERCEGOVINA U ANTIČKO DOBA |work= Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine, 1988 |accessdate= 9. 2. 2016 |archive-date= 2022-11-01 |archive-url= https://web.archive.org/web/20221101120622/https://pdfslide.net/documents/ivo-bojanovski-bih-u-anticko-doba-562ba82e386b7.html?page=1 }}</ref> Skoro istovremeno Japodi su se suočili sa ivazijom [[Kelti|Kelta]] koji su sa područja sjeverne Italije i [[Alpe|Alpa]] prodirali na [[Balkan]] i Podunavlje u IV st. p.n.e. Svojim prisustvom u Panoniji djelimično su izvršili uticaj i na Japode u kulturnom smislu. Najveći domet u duhovnoj i profanoj sferi života Japodi u dolini Une su ostvarili krajem VI i početkom V stoljeća p.n.e. U umjetnosti je kod Japoda prisutna figuralna komponenta, gdje prevladava primijenjena umjetnost i sitna plastika. Ljudske i životinjske figurice, karakteristične ulavnom za unutrašnjost, u najvećem broju su pronađene u Ripču (15-ak komada) i Ormožu u [[Slovenija|Sloveniji]] (10 komada).<ref>{{Cite web |url= http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=61 |title= Arheološko područje Ripač |work= kons.gov.ba |accessdate= 13. 3. 2016 |archive-date= 2021-05-06 |archive-url= https://web.archive.org/web/20210506165547/http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=61 }}</ref> Tragove likovnog stvaralaštva Japodi su ostavili na pečenoj glini, bronzi, jantaru, staklu, kamenu i rjeđe srebru.<ref name="Branka">{{Cite web |url= https://dokumen.tips/documents/branka-raunig-umjetnost-i-religija-prahistorijskih-japoda.html |title= Branka Raunig: UMJETNOST I RELIGIJA PRAHISTORIJSKIH JAPODA |work= Djela Akademije BiH, Sarajevo 2004 |accessdate= 9. 2. 2016 |archive-date= 2023-09-27 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230927144241/https://dokumen.tips/documents/branka-raunig-umjetnost-i-religija-prahistorijskih-japoda.html }}</ref> Koristitli su se tehnikama urezivanja, apliciranja, modelovanja, iskucavanja i livenja. Od upotrebnih predmeta najbrojnije su keramičke posude koje su se koristile u kućanstvu ili posude koje su služile u kultne svrhe. Osobitost japodske kulture i arheoloških nalaza jeste česta upotreba [[jantar]]a u izradi [[Japodska odjeća i nakit|nakita]], ukrašavanju fibula i privjesaka. Čest motiv japodskih majstora oblikovanja jantara jeste [[Prikaz konja u japodskoj umjetnosti|konjska glava]], za što nisu jasni dokazi da li su Japodi bili uzgajivači konja ili je u pitanju posebno značenje u religiji. Uticaj Rimljana na Ilire bio je višestruk, a u najvećoj mjeri je ostvaren nakon što su ilirska područja pala pod vlast Rimskog carstva. Poslije II stoljeća p.n.e. Japodi su u dodiru sa rimskim svijetom bili izloženi akulturacijskim, privrednim i političkim promjenama.<ref name="Jasna"/> {| class="wikitable" !Naziv<br/>faze !Period !Odgovara ! !Nalazi |- |Faza 1 |800-650 | |Jezerine, Golubić |Fibule: spiralne naočalaste fibule, zatim tipa Golinjevo treće generacije, raskucanog luka s urezanim ukrasima, pijavičaste (sanguisuga) fibule, igle s pločastom glavom i zadebljanjem na vratu, igle s roščićem na zadebljanju vrata, tordirane ogrlice (torkvesi), privjesci u obliku praporca, jednostavni cjevasti privjesci s kružnom glavom |- | |650-500 | | |Marić naglašava 150 godina praznine između I i II faze. Prvi put je ovakvu tezu iznio 1968. godine i u periodu od 650. do 500. p.n.e., nisu pronađene nekropole na kojima su se stanovnici Pounja sahranjivali. Njegova je pretpostavka da su se stanovnici iselili i sahranjivali na nekom drugom mjestu. Nakon toga su se vratili. Iskopavanjem naselja i nekropole na Gradini i [[Japodske sojenice|sojeničkog naselja u Ripču]] [[Branka Raunig]] tvrdi da nalazi sa ovih lokaliteta popunjavaju prazninu između 650-500. god. p.n.e.<ref name="kaljanac">{{Cite web |url= https://www.ff.unsa.ba/files/zavDipl/20_21/arh/Dalila-Kaljanac.pdf |title= Dalila Kaljanac: Razvoj arheološke paradigme na prostoru Bosne i Hercegovine u periodu od 1945. do 1992. godine (završni diplomski rad) |work= Univerzitet u Sarajevu - Filozofski fakultet, Sarajevo, 2006. |accessdate= 5. 9. 2023 }}{{Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |Faza 2 |500-360 | |Jezerine, Golubić, Ribić |Fibule:gusjeničaste, certosa, lučne željezne, s omotanim lukom, okrugli profilirani privjesci od bronzanog lima, pincete blago proširenih krajeva, pljosnata zrna jantara s urezanim geometrijskim ornamentom, pravougaoni okovi za pojas rađeni na proboj i bikonične posude s dvije drške. |- |Faza 3 |360-250 |Laten |Jezerine, Ribić, Golubić |Fibule s unatrag prebačenom nožicom i kuglicom na nozi, dalmatsko-japodsk s unatrag povijenim produžetkom noge srodnih ranolatenskim fibulama, s okruglim proširenjima i umetkom od jantara ili stakla na nozi prebačenoj unatrag i spojenoj s lukom, čunjaste certosa, dvospiralne sa zrnima jantara na luku, dugmad u obliku krsta, pločice na proboj. Keramika nastavlja s daljnjom redukcijom oblika. Prevladavaju posude ravno odsječenog oboda bez profilacije. Velike bikonične posude su i dalje u upotrebi kao i male posudice s dvije drške. Ornament je geometrijski nanesen crnom ili smeđom bojom na crvene ili žućkaste posude |- |Faza 4 |250-110 |Laten |Jezerine, Golubić, Ribić |Fibule: pločaste mlađe varijante, gema, nakit od srebra, oružje i željezni krivi bojni noževi bez žlijeba sa drškom od organskog materijala. Do danas je poznato 16 primjeraka takvih noževa |- |Faza 5 |110 p.n.e.-10/20 n.e. |Laten |Jezerine, Golubić, Ribić |Fibule: dvopetljaste, najmlađi oblici dvospiralnih sa zrnima na luku, čunjaste ranolatenske, srednjolatenske sa petljom na luku, kasnolatenske, pektorali s prikazima konjskih glava, prstenje od navoja brončane trake, kopče sa smotanim krajevima, brojne igle, male pincete, zakrivljeni željezni noževi. Keramika i dalje koristi oblike iz prethodnih perioda. |- |Faza 6 |10/20-110 n.e. | |Jezerine, Golubić, Ribić |Od materijala rimske provenijencije pojavljuju se fibule: bojske, diskaste, sa dva dugmeta na luku, s krilcima i aucissa fibule. Prisutno je prstenje s kamenom, šuplje narukvice, a postupno nestaju izrazito popularna jantarna zrna. |- |} == Izvori == {{Izvori|2}} [[Kategorija:Japodi]] [[Kategorija:Iliri]] 1m4fpi77tu2puedsn0bhpfix28slvix Japodski sljemenasti poklopci 0 4681865 42682273 42556387 2026-08-31T18:44:35Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682273 wikitext text/x-wiki '''Japodski sljemenasti poklopci''' su dio grobnog ili nadgrobnog objekta izrađeni od [[kamen]]a, približno u obliku [[kvadrat]]ne ili pravougaone ploče. Sredinom gornje površine išlo je uzdužno ”sljeme” koje dočarava izgled krova na dvije vode. Čeona i zadnja strana su izduženo [[trougao]]nog ili petougaonog oblika. Sljemenasti poklopci su se koristili u toku [[Bosna i Hercegovina u Rimskom Carstvu|rimskog]] perioda, i nastavili su viševjekovnu [[Japodi|japodsku]] tradiciju opremanja grobova elementima od kamena. == Namjena == Tokom [[Željezno doba|željeznog doba]] Japodi su [[Japodski običaji sahranjivanja|posude sa spaljenim ostacima pokojnika]] pokrivali kamenim ravnim pločama. Pod uticajem [[Rimsko Carstvo|Rimljana]] preuzeli su oblik sljemenastog kamenog poklopca.<ref name="Cambi">{{Cite web |url= https://hrcak.srce.hr/file/27751 |title= Nenad Cambi: BILJEŠKA O JAPODSKIM URNAMA I SARKOFAZIMA |work= Sveušilište u Zadru, Zadar, 2003. |accessdate= 5. 9. 2023 }}</ref> Poklopci su u obliku krova na dvije vode sa zabatom na prednjoj i užoj strani simbolizirajući pročelje hrama (''edikulu'') ili vječnu kuću (''domus aeterna''). Kod jednog broja sljemenastih poklopaca na čeonoj strani nalazi se [[Latinski jezik|latinski]] nadgrobni natpis s podacima o pokojniku, i ornamenti.<ref name="Basler">{{Cite web |url=https://vdocuments.mx/kulturna-istorija-bosne-i-hercegovine.html?page=1 |title=Alojz Benac-Đuro Basler-Borivoj Ćović-Esad Pašalić-Nada Miletić-Pavao Anđelić - KULTURNA ISTORIJA BOSNE I HERCEGOVINE |work=Veselin Masleša, Sarajevo, 1966 |accessdate=9. 2. 2016 |archive-date=2023-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230806114812/https://vdocuments.mx/kulturna-istorija-bosne-i-hercegovine.html?page=1 }}</ref> == Poklopci na prostoru Bihaća == Na prostoru Bihaćkog polja do sada je registrirano 51 poklopaca za pokrivanje različitih posuda sa paljevinskim ostacima pokojnika ili paljevine u zemlji. Pronađeni su na [[Japodi|japodskim]] nekropolama: * U naselju Ribić nađeno je 16 sljemenaka. Svi su bili postavljeni na keramičku posudu s ostacima spaljenog pokojnika, bez natpisa i ornamenata. * Na [[Arheološko nalazište Jezerine|Jezerinama]] u selu Pritoka 10 primjeraka, jedan dio sa natpisom i ornamentima. * Na [[Arheološka nalazišta u Golubiću|Crkvini]] u selu Golubić 13, sa natpisom i ornamentima. * Na kasnoantičkoj nekropoli [[Arheološka nalazišta u Golubiću|Dolovi]] sa pretežno skeletnim sahranjivanjem, u sanducima od složenih kamenih ploča, 10 primjeraka, svi sa natpisom. * za 2 poklopca nema podataka o lokaciji i uslovima nalaza. <ref name="god34">{{Cite web |url= https://www.anubih.ba/godisnjak/izdanja/Godisnjak%2036.pdf |title= Branka Raunig: Sljemenasti poklopci iz Bihaćkog polja - Jezerine u Pritoci, s.98. |work= ANUBiH - Godišnjak, knjiga 34 (XXXVI)- Sarajevo, 2007. |accessdate= 5. 9. 2023 |archive-date= 2023-11-17 |archive-url= https://web.archive.org/web/20231117170727/https://anubih.ba/godisnjak/izdanja/Godisnjak%2036.pdf }}</ref> Od 51 nađenih poklopaca, 23 nađena su ''in situ'', od čega je 18 upotrebljeno za poklapanje keramičkih posuda s ostacima spaljenog pokojnika, 4 za poklapanje pepela pokojnika položenog u zemlju i jedan za poklapanje konstrukcije od kamenih ploča. === Natpisi === Od 51-og sljemenastog poklopca nađenih u Bihaćkom polju, 29 je nosilo epigrafske natpise. Manji dio natpisa je sačuvan u potpunosti, ostali su djelimično ili u velikoj mjeri oštećeni. Domaća imena brojnija su u prvom vijeku naše ere. Uz domaća imena pojavljuju se i autohtone imenske formule (otac, sin, kćer, suprug, supruga), što potvrđuje mišljenje da je sljemenaste poklopce, kao element grobne opreme, upotrebljavalo pretežno domaće, japodsko stanovništvo. Nakon toga, postepeno, i u skladu sa romanizacijom, preovlađuju rimska imena, mada su se autohtona imena i dalje pojavljivala. Poklopci su se u principu izrađivani za mlađe osobe i djecu. === Ornamenti === Uz latinske natpise, na 8 se nalaze urezani ornamenti i na 3 tri kombinacija urezanih i reljefno izrađenih ornamenata. Ornamentika u vidu šesterolisne rozete, rozete na vitlo i koncentričnih krugovi, u suštini odražava astralne (na prvom mjestu solarne) simbole. Šesterolisna rozeta je vodeći simbol i, kao i na urnama, najčešće se javlja u kombinaciji od tri primjerka, što se povezuju s tri položaja sunca (na izlasku, u zenitu i na zalasku). Na osnovu toga, pokojnici sahranjeni pod sljemenastim poklopcima sa simboličnim ornamentima mogu se uvrstiti među onaj dio japodskog stanovništva koje je, u antičko doba, prihvatio vjerovanja o kretanju duša pokojnika prema Mjesecu i Suncu i nastavku života u astralnim sferama.<ref name="Branka">{{Cite web |url= https://dokumen.tips/documents/branka-raunig-umjetnost-i-religija-prahistorijskih-japoda.html |title= Branka Raunig: UMJETNOST I RELIGIJA PRAHISTORIJSKIH JAPODA |work= Djela Akademije BiH, Sarajevo 2004 |accessdate= 9. 2. 2016 |archive-date= 2023-09-27 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230927144241/https://dokumen.tips/documents/branka-raunig-umjetnost-i-religija-prahistorijskih-japoda.html }}</ref> == Poklopci i urne == Ni jedna [[Japodske urne|japodska kamena urna]] nije otkrivena ''in situ'', zajedno s ostalom opremom groba, pa ni sa sljemenastim poklopcem. Dio autora smatra da su japodske urne mogle bit pokrivene sljemenastim poklopcima, nađenim većinom na srednjem toku [[Una|Une]], a neki i u [[Lika|Lici]], oslanjajući se na činjenicu, da je na donjoj površini nekih, anepigrafskih poklopaca iz Like usječeno ležište koje odgovara obliku urne s ispustima.<ref name="AKovač">{{Cite web |url= https://www.scribd.com/document/438947393/381627635-JAPODSKE-URNE-docx |title= Antonia Kovač: Japodske urne |work= Sveušilište u Zadru, Zadar, 20018. |accessdate= 5. 9. 2023 }}</ref><ref name="duje">{{Cite web |url= https://hrcak.srce.hr/file/39630 |title= DUJE RENDIĆ-MIOČEVIĆ: O NEKIM ZANEMARENIM KOMPONENTAMA KOD »JAPODSKIH URNI« Uz problem njihova datiranja |work= Filozofski fakultet u Zagrebu |accessdate= 9. 2. 2023 |archive-date= 2023-09-01 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230901162000/https://hrcak.srce.hr/file/39630 |url-status= dead }}</ref><ref name="Šarić">{{Cite web |url= https://hrcak.srce.hr/22746 |title= I. Šarić: Japodske urne u Lici |work= Vjesnik Arheološkog muzeja u Zagrebu, Vol. 9 No. 1, 1975. |accessdate= 9. 2. 2023}}</ref> == Izvori == {{Izvori}} [[Kategorija:Japodi]] [[Kategorija:Rimska arheološka nalazišta u BiH]] [[Kategorija:Arheološka nalazišta u Bihaću]] j2444q1b02mymt9mm0mpdlz1tfdfw8g Japodska umjetnost 0 4682052 42682269 41577684 2026-08-31T18:44:08Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682269 wikitext text/x-wiki '''Japodska umjetnost''' nastala je kao integralni dio u okvirima ukupnog kulturnog izraza japodske zajednice. Japodi predstavljaju jednu od prahistorijskih populacija na sjeverozapadnom Balkanu u čijem je kulturnom i umjetničkom izrazu sadržana snažna figuralna komponenta. Ova tendencija japodske kulture usmjerena je na primijenjenu umjetnost i sitne plastične izrađevine, ali na ograničenom broju objekata dostiže nivo monumentalne figuralne umjetnosti visokog dometa. Ogromnu većinu figuralnih objekata kreirali su sami Japodi, bez obzira na utjecaje sa širih [[Alpe|alpskih]], [[mediteran]]skih i [[Podunavlje|podunavskih prostora]]. U isto vrijeme, većina praistorijskih populacija u bližem i udaljenijem japodskom susjedstvu, svoju likovnost manifestira razvojem geometrijskog stila, dok malobrojni figuralni objekti uglavnom predstavljaju uvozne objekte, a rijetko domaće stvaralaštvo. Likovno oblikovani ili ukrašeni predmeti rađeni su u slijedećim materijalima: * pečena glina, * [[bronza]] i rijetko [[srebro]], * [[jantar]] * [[staklo]] * [[kamen]]. Korištene su tehnike izrade: urezivanje, apliciranje, modelovanje, livenje, iskucavanje. Vrste figura su: predstave predmeta, životinjske i ljudske figure. Brojnost likovnih objekata znatno varira: od desetak objekata od stakla (vjerovatno importovanih), do više stotina predmeta od metala. == Pečena glina (keramika) == Figuralne predstave na objektima od pečene gline pojavljuju se: na posudama, na piramidalnim tegovima i kao posebno modelovane terakote – predstave bogova. === Na posudama === Većina pokretnih nalaza iz sojeničkog naselja i gradinskih naselja u Pounju su ulomci ili čitave sjajno crno uglačane keramičke posude. Ukrašene su lažnim vrpčastim ornamentom, dok su stariji primjerci ukrašeni oštro izdvojenim facetama na obodu i drškama. Repertoar oblika je raznovrstan: šolje, zdjele, lonci, urne i drugo. Među brojnim nalazima ističe se urezana '''''Glava jelena''''' sa razgranatim rogovljem, nađen prilikom revizionog iskopavanja sojeničkog naselja u Ripču 1975. g. Sam prikaz ove glave je savršen jer je prikaz vrata, i drugih dijelova glave, predstavljen na idealan način. Također tu je i '''''predstava zmije''''' sa Gradine u Ripču, na ulomku posude. Zmija je prikazana u obliku horizontalne aplicirane trake sa trougaono-krstolikom glavom i talasastim tijelom (rep nedostaje). Ovo je jedini prikaz zmije na keramici, dok su brojnije na japodskim metalnim i kamenim objektima. Među urezanim nalazima su i: Predstava čamca iz Golubića, Predstava životinje iz Jezerina. Modelovane figuralne predstave na japodskoj keramici oblikovane se kao sastavni dio posude. Obuhvataju 4 životinjske glave. === Na piramidalnim tegovima === Veći ili manji piramidalni (rjeđe konični) predmeti, gore probušeni, su opštepoznati objekti, češće u naseljima, a tek ponekad kao prilozi u grobovima kao garnitura jednog tkalačkog stana. Na japodskoj teritoriji nađeni su na brojnim lokalitetima, ali samo u sojeničkom naselju u Ripču, uz oko 200 neukrašenih, neki od manjih tegova nose različite predstave. Prema načinu izvođenja i sadržaju, predstave na piramidalnim tegovima mogu se podijeliti na: urezane predstave nakita i kose, urezane predstave dijelova odjeće i, možda, predstave odjeće izvedene otiscima vrpce. === Terakote === {{Glavni|Japodske terakote}} Drugu vrstu plastičnih izrađevina čine glinene skulptue — male terakote koje predstavljaju isključivo ljudske figure. Obrada je gruba, a sve figure, u nekoliko varijanti, šematizovane su i to na način koji pokazuje odsustvo bilo kakve estetske sklonosti. Glava je oblikovana s ravnim, cilindričnim ili vretenastim tijelom, ruke su prikazane u obliku panjeva, noge često potpuno nedostaju. Nos i oči su naglašene, usta su samo ponekad prikazana, ali su primarne i sekundarne karakteristike pola redovno i precizno date - genitalije i grudi u ženskim figurama.<ref name="ČovićIliri">{{Cite web |url= https://archive.org/details/OdButmiraDoIliraBorivojoviiSarajevo1976Latinica/page/n5 |title= Borivoj Čović: OD BUTMIRA DO ILIRA – JAPODI, s.136 |work= Kulturno naslijeđe, Sarajevo, 1976 |accessdate= 9. 2. 2023}}</ref> == Bronza == Likovne predstave na bronzi mogu biti sastavni dio nekog drugog predmeta ili posebno oblikovani figuralni objekti, kao prikaz: predmeta, životinje i čovjeka. === Predstave predmeta === Ovi prikazi većinom su izvedeni livenjem, rjeđe kovanjem i, samo na jednom nalazu - iskucavanjem. Zastupljeni predmeti su privjesci raznih oblika: nožić, vrh koplja ili strelice, posude raznih oblika, kotlić, korpica, vedro. === Predstave životinja === Životinjske predstave su u najvećem broju izvedene tehnikom livenja, samo na nekoliko objekata iskucavanjem, a sasvim rijetko urezivanjem, tačkastim ubodima ili tremolir tehnikom. Veoma brojno su zastupljene ptice (od divljih, uglavnom vodene ptice, a od domaćih pijetlovi i [[kokoš]]i), zatim [[Zmija|zmije]] i ribe. Među četveronožnim životinjama rjeđe se pojavljuju divlje ([[jelen]], divlja svinja), dok su objekti sa prikazima domaćih vrsta mnogobrojniji (ovan, bik, [[pas]] i veoma često [[konj]]). Među njima se uključila i životinja iz svijeta fantazije - grifon, motiv preuzet sa Istoka posredstvom Grka i Etruraca, ali je tehnika i stilizacija posve autohtona. Izdvaja se i fibula iz Jezerina sa reljefnom glavom bika i ovna u kombinaciji sa jantarom. === Prikaz konja === {{Glavni|Prikaz konja u japodskoj umjetnosti}} Figura konja zauzima posebno mjesto u okviru ove sitne životinjske plastike, pojavljuju se na svim dijelovima japodske teritorije u Ha C periodu i traju tokom čitavog starijeg željeznog doba. Krajem starijeg i početkom mlađeg željeznog doba privjesci u obliku cijele figure konja manje više nestaju iz upotrebe, ali se približno u isto vrijeme umnožavaju konjske protome na različitim objektima (fibule, pektorali, pojasni okovi i dr.) i traju do kraja stare ere. Brojnija pojava predstava konja oobjašnjava se na više načina U bronzi, kao privjesak, prema arheološkim nalazištima, figura konja je pronađena: * Prozor (8 primjeraka), * Kompolje (5 primjeraka), * Jezerina u Pritoci (1 oštećeni), * Vinica (1 primjerak). Sve figure su u potpunosti izlivene sa omčom za kačenje na leđima. U većini slučajeva prikazuje se samo po jedna prednja i po jedna zadnja noga, ponekad je ucrtano oko, a kod nekih drugih i griva.<ref name="ružica">{{Cite web |url= https://hrcak.srce.hr/file/33656 |title= Ružica Drechsler-Bižić: Rezultati istraživanja japodske nekrople u Kompolju |work= Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine, 1988 |accessdate= 9. 2. 2016 |archive-date= 2023-08-21 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230821214350/https://hrcak.srce.hr/file/33656 |url-status= dead }}</ref> Konjske protome (prikaz glave ili prednjeg dijela tijela) na pektoralima su iz Jezerina u Pritoci, Crkvine u Golubiću, Prozora, Kompolja, Drenovog Klanca, a najbrojnije su u Vinici, na 33 ili 37 pektorala. Ovako veliki broj nastao je u nekoj radionici (ili radionicama) na širem prostoru Vinice, odakle su kao gotovi proizvodi, dospjeli na cijelo japodsko područje, Kvarner i sjevernu Italiju. Konjske glave su livene, uvijek u paru, okrenute antitetski, većinom s poluotvorenom gubicom i načuljenim ušima. Kod nekih primjeraka udubljenjem ili tačkom označeno je oko, a na većini protoma na povijenom vratu urezima je obilježena griva. Glave su postavljene na gornjim uglovima trapezoidnih pločica s nizom sitnih otvora za privjeske duž donje ivice. === Ljudske predstave === Lik čovjeka pojavio se u prvim stoljećima prvog milenijuma, kao niz ili povorka ratnika. Predstavljeni su nizom šrafiranih trouglova iznad kojih su, opet izuzetno stilizovani, prikazani njihovi šljemovi. Nalazi se: * na trougaonoj nozi velike lučne fibule (duž. 33 cm, vis. noge 10 cm, šir. dolje 17 cm), nađene u ostavi iz Drežnika (Gajina pećina), * na bodežu iz Medaka i na dva pojasna okova iz Prozora. * na ulomku pojasnog okova od tankog bronzanog lima, iz zaseoka Božići u Gornjem Budačkom kod Karlovca Izrazita geometrizacija predstava, gdje su tijela oblikovana u čisto geometrijsku formu, upućuje na utjecaj zapadnobalkanskog geometrijskog stila, npr.na nekim keramičkim objektima iz srednjeg Podunavlja ili na urezanoj predstavi brodova sa Glasinca, gdje šrafirani trouglovi prikazuju veslače i krmanoša. Pet stoljeća kasnije pojavljuje se niz ratnika koji nose šiljate kupaste šljemove svoga vremena. Slijedeća značajna promjena bila je prelazak na realističnije predstavljanje ljudskog lika vidljivoj na kopči iz Jezerina iz 4. vijeka p.n.e. Linije tijela su meke i zaobljene, proporcije trupa, udova i glave bliske realnim, istaknuti su neki anatomski detalji, sa šljemovima klasičnog [[mediteran]]skog tipa sa dugom kristom koja pada na leđa ratnika. I što je najvažnije ovaj ratnik je prikazan u pokretu. Ovaj lik čovjeka je dokaz dolaska [[mediteran]]skog duha, prije svega grčkog i [[Etrurci|etrurskog]], i na tlo Japoda. Među japodskim metalnim objektima sa figuralnim predstavama registrovano je blizu stotinu ljudskih figura (na 55 objekata) koje su manje više sigurno opredijeljene kao predstave muškaraca na osnovu prikaza genitalija, što ima korijene unutar kulta plodnosti, odnosno u okvirima magijskih radnji za obezbjeđenje plodnosti. Nešto manje od pedeset predstava određeno je kao prikazi ratnika na osnovu detalja bojne opreme, od koje se, zapravo, šljem pojavljuje kao isključivi atribut. Do isticanja šljema došlo je, jer je šljem s perjanicom predstavljao skupocjeni dio bojne opreme i statusni simbol istaknutih ratnika. Vrhunac i finale japodske umjetnosti desiti će se u okolini Bihaća na [[japodski kameni spomenici|japodskim kamenim spomenicima]] == Jantar == Važna karakteristika japodske umjetnosti je obilje i raznovrsna upotreba [[jantar]]a (ćilibara). Stari jantarski put, je počinjao negdje na obalama [[Baltik]]a i završavao svoj kontinentalni dio u [[Kvarner|Kvarnerskom zaljevu]]. Japodi su jantar rano upoznali i stalno se njime opskrbljivati.<ref name="prezent">{{Cite web |url= https://www.scribd.com/doc/300051440/JAPODI-prezentacija-pptx# |title= Japodi - Na putu jantara |work= Pedagogija i povijest |accessdate= 5. 9. 2023 }}</ref> Jantarska zrna prečnika 4-5 mm, obično nedotjerana, bez ukrasa ili jednostavno modelovana, korištena su uglavnom za izradu nakita. Japodi su vjerovali da jantar djeluje ljekovito na vlasnika i zato su ga često nosili na svojoj odjeći. Koliko je jantar dragocjen govori činjenica – u doba Japoda jeftinije je bilo kupiti roba nego grumen jantara.<ref name="japotkinje"/> == Staklo == Nakit je bio ukrašen i perlicama od [[Staklo|staklene]] smjese. Da bi ih izradili Japodi su skupljali kremeni pijesak, topljiv na temperaturi od 650 °C, koja se može postići na ognjištu. Dobivenu pastu oblikovali su u male ukrasne predmete.<ref name="japotkinje">[https://likaclub.eu/arheoloski-vremeplov-moda-zeljeznog-doba-kako-su-se-odijevale/ Arheološki vremeplov: Moda željeznog doba: Kako su se odijevale žene iz naroda Japoda]</ref> Na dijelovima nošnje i ukrasima bilo je pričvršćeno mnoštvo privjesaka koji su zveckali pri svakom pokretu. == Kamen == {{Glavni|Japodske urne}} Japodi u Bihaćkom polju svojim plemenskim vođama nisu gradili [[Tumuli|tumule]], nisu stavljali oružje u grobove, nego su sijekli monolitne kamene urne, urezivali brojne figuralne predstave, obezbjeđujući na sopstveni način "knezovima" i "kneginjama" odgovarajući status u zagrobnom svijetu.<ref name="IliriH">{{Cite web |url= https://de.scribd.com/document/134360394/POVIJEST-JAPODA|title= Boris Olujić - POVIJEST JAPODA |work= Ministarstvo kulture RH |accessdate= 9. 2. 2016}}</ref> Okolina Bihaća nudila je i posebno pogodan materijal - jednu vrstu mekog kamena - lapora (poznatu danas pod komercijalnim imenom "bihacit") zahvaljujući kojem su nastal umjetnička djela u kamenu, poznata pod imenom "japodske urne".<ref name="Branka">{{Cite web |url= https://publications.anubih.ba/bitstream/handle/123456789/441/djela_LXXXII_8.pdf?sequence=1&isAllowed=y |title= Branka Raunig: UMJETNOST I RELIGIJA PRAHISTORIJSKIH JAPODA |work= Djela Akademije BiH, Sarajevo 2004 |accessdate= 9. 2. 2016 |archive-date= 2023-08-20 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230820184838/https://publications.anubih.ba/bitstream/handle/123456789/441/djela_LXXXII_8.pdf?sequence=1&isAllowed=y }}</ref> Arheolozi su pronašli oko 30 objekata oblika urni na 5 lokaliteta sa prostora na srednjem toku Une, unutar Bihaćkog polja.<ref name="Cambi">{{Cite web |url= https://hrcak.srce.hr/file/27751 |title= Nenad Cambi: BILJEŠKA O JAPODSKIM URNAMA I SARKOFAZIMA |work= Sveušilište u Zadru, Zadar, 2003. |accessdate= 5. 9. 2023 }}</ref><ref name="AKovač">{{Cite web |url= https://www.scribd.com/document/438947393/381627635-JAPODSKE-URNE-docx |title= Antonia Kovač: Japodske urne |work= Sveušilište u Zadru, Zadar, 20018. |accessdate= 5. 9. 2023 }}</ref> Figuralne predstave, izvedene na njihovim spoljnim površinama, prikazuju monumentalne ljudske i životinjske likove u grupama ili pojedinačno. Ukrašavanje urni nastalo je pod uticajem grčko-arhajske umjetnosti koja se javlja u istočnom [[Mediteran]]u tokom 6. stoljeća.<ref name="ČovićIliri"/> == Izvori == {{Izvori}} [[Kategorija:Japodi]] ozn1l9ngqhoqhxb0fcmkzupnlm019wr Jujuy (provincija, Argentina) 0 4683824 42682322 41585822 2026-08-31T23:21:56Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682322 wikitext text/x-wiki {{Regija (HR) | ime =Provincija Jujuy | ime_genitiv=Provincije Jujuy | slika =Jujuy_in_Argentina_(+Falkland_hatched)-2.svg | slika_opis= Pozicija provincije na [[Karta|karti]] [[Argentina|Argentine]] | nalazi_se_u_sastavu=[[Argentina|Argentine]] | upravni_oblik= [[provincija]] | službeni_jezik=[[španjolski]] | glavni_grad=[[San Salvador de Jujuy]] | vladar =Gerardo Morales | titula_vladara=[[guverner|gobernador]] | površina=53219 | stanovnika=797955 | pozivni_broj = | web= | komentar = |}} '''Provincija Jujuy''' ([[španjolski]]: ''Provincia de Jujuy'') je jedna od 23 [[Provincije Argentine|provincija]] [[Argentina|argentine]].<ref name=city/> == Karakteristike== Provincija Jujuy osnovana [[1834]]., nalazi se na krajnjem [[sjeverozapad]]u [[Argentina|zemlje]].<ref name=brit/> Prostire se na [[površina|površini]] od 53,219 [[km²]], na kojoj živi 797,955 [[Stanovništvo|stanovnika]].<ref name=city>{{cite web | url =https://www.citypopulation.de/en/argentina/admin/38__jujuy/ | title =''Jujuy Province in Argentina'' | accessdate =15.10.2023. | language=engleski | publisher=City population}}</ref> Sa sjevera [[granica|graniči]] sa [[Bolivija|Bolivijom]] sa [[zapad]]a sa [[Čile|Republikom Čile]] i na [[istok]]u i [[jug]]u sa [[Salta (provincija, Argentina)|Provincijom Salta]]. Prostire se po [[planina]]ma [[Ande|Anda]] na [[zapad]]u i manjim dijelom po [[ravnica|ravnici]] [[Gran Chaco]] na [[istok]]u, tako da ima prosječnu [[nadmorska visina|nadmorsku visinu]] od 3,433 [[metar]]a.<ref name=city/> Na zapadu obuhvaća nekoliko [[planinski masiv|masiva]] [[Ande|Anda]], koji se uzdižu do [[nadmorska visina|nadmorske visine]] od 5,000 [[metar]]a, razdvojenih istočnim dijelom [[visoravan|visoravni]] [[Altiplano]] visoke 3,500 [[metar|m]]. [[Planina|Planinski]] dio se spušta prema istoku do ravnica [[Gran Chaco|Gran Chaca]] (300 [[metar|m]]).<ref name=brit/> Provinciju oplakuju dvije [[rijeka|rijeke]] [[Grande (Jujuy)|Grande]] i [[San Francisco (Jujuy)|San Francisco]]. Grande se prema [[jug]]u probija [[kanjon]]ima, od kojih je najvažniji [[Quebrada de Humahuaca]] dug 160 [[km]] sve do [[San Salvador de Jujuy|San Salvadora de Jujuya]]. Kanjon je [[2003]]. uvršten na [[UNESCO]]-ovu [[Lista mjesta svjetske baštine u Americi|Listu svjetske baštine]]. Tokom [[historija|historije]] bio je važan kao [[trgovačka ruta]] prema Boliviji i [[Peru]]u.<ref name=brit/> Krajem [[15. vijek|15]] i početkom [[16. vijek]]a Jujuy je bio dio [[Carstvo Inka|Carstva Inka]], Prvi [[Španjolci|španjolski]] [[kolonizacija|kolonisti]] su upravo po njihovom tadašnjem lokalnom vođi i nazvali taj kraj-Jujuy. Za [[Vicekraljevstvo Peru|Vicekraljevstva Peru]] velike [[plantaža|hacijende]] proizvodile su [[hrana|hranu]] za bolivijske [[rudnik]]e [[srebro|srebra]].<ref name=brit>{{cite web | url =https://www.britannica.com/place/Jujuy | title =''Jujuy province, Argentina'' | accessdate =15.10.2023. | language=engleski | publisher=Encyclopaedia Britannica}}</ref> == Administrativna podjela== [[Administrativni centar]] provincije je [[grad]] [[San Salvador de Jujuy]] koji ima 257,970 stanovnika.<ref name=cita>{{cite web | url =https://www.citypopulation.de/en/argentina/jujuy/doctor_manuel_belgrano/38021060__san_salvador_de_jujuy/ | title =''San Salvador de Jujuy in Doctor Manuel Belgrano (Jujuy)'' | accessdate =15.10.2023. | language=engleski | publisher=City Population}}</ref> Provincija je administrativno podjeljena na 16 [[pokrajina|departmana]] i 61 [[općina]]. == Izvori == {{izvori}} == Vanjske veze == {{commonscat|Jujuy}} * [http://jujuy.gob.ar/home/ ''Gobierno de la Provincia de Jujuy'' (službene stranice)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230928095132/http://jujuy.gob.ar/home/ |date=2023-09-28 }} {{es icon}} {{Argentinske provincije}} [[Kategorija:Provincije Argentine]] 9ytsc6l7ufi2qrcc3sfmbr0abm3jr7n Konavoski rat (1430–1433) 0 4684735 42682364 42229345 2026-09-01T07:44:15Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682364 wikitext text/x-wiki [[File:Bosnia around 1412-es.svg|mini|desno|Mapa Kraljevine Bosne na početku 15. stoljeća]] '''Konavoski rat''' bio je sukob između bosanskog [[Vojvoda|vojvode]] [[Radoslav Pavlović|Radoslava Pavlovića]] i [[Dubrovačka Republika|Dubrovčana]] zbog područja [[Konavle|župe Konavle]], današnje područje u [[Hrvatska|Hrvatskoj]]. Konavoski rat trajao je u periodu 1430-1433. god. U literaturi ovaj sukob se ponekad naziva i Prvim konavoskim ratom, obzirom da je kasnije vođen još jedan sukob zbog župe Konavle između hercega [[Stjepan Vukčić Kosača|Stjepana Vukčića Kosače]] i Dubrovčana 1451-1454. Konavoski rat je imao malo vojnih djelovanja, a na kraju je prerastao u pravu širu međunarodnu krizu na jugoistoku [[Evropa|Evrope]].<ref name="ćorović">{{Cite web |url= https://www.rastko.rs/rastko-bl/istorija/corovic/istorija/3_12_l.html |title= Svetozar Ćorović: Istorija srpskog naroda - Bosna kao stožer nove srpskohrvatske države |work= INTERNET IZDANJE IZVRŠNI PRODUCENT I POKROVITELJ Tehnologije, izdavaštvo i agencija Janus Beograd, novembar 2001 |accessdate= 9. 2. 2023}}</ref> Pod vlast Dubrovnika Konavli su došli 1419, kupoprodajom sa [[Sandalj Hranić Kosača|Sandaljom Hranićem]] i 1426. godine, kupoprodajom sa Radoslavom Pavlovićem, feudalnom vlastelom iz kraljevine Bosne s jedne i Dubrovačke republike s druge strane.<ref name="Kurtović">{{Cite web |url= https://www.ibn-sina.net/wp-content/uploads/2008/05/048_ESAD_KURTOVIC.pdf |title= Esad Kurtović: FINANCIJSKI PROBLEMI SANDALJA HRANIĆA KAO RAZLOG PRODAJE KONAVALA DUBROVČANIMA |work= ibn-sina.net, novembar 2001 |accessdate= 9. 2. 2023}}</ref><ref name="desanka">{{Cite web |url= https://dokumen.tips/documents/kovacevic-desanka-1961-trgovina-u-srednjovjekovnoj-bosni-nd-nrbih-djela.html?page=25 |title= Desanka Kovačević: Trgovina u srednjovjekovnoj Bosni |work= ND NRBIH, DJELA, KNJIGA XVIII, ODJELJENJE ISTORIJSKO-FILOLOSKIH NAUKA, KNJIGA 13., SARAJEVO 1961. |accessdate= 9. 2. 2023 |archive-date= 2023-10-30 |archive-url= https://web.archive.org/web/20231030093416/https://dokumen.tips/documents/kovacevic-desanka-1961-trgovina-u-srednjovjekovnoj-bosni-nd-nrbih-djela.html?page=25 }}</ref><ref name="širenje">{{Cite web |url=https://hrcak.srce.hr/file/250172 |title=Paula Kaulić: ŠIRENJE DUBROVAČKE REPUBLIKE NA PROSTOR KONAVALA |work=Sveučilište u Zadru, Zadar 1961. |accessdate=9. 2. 2023 |archive-date=2023-11-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117224753/https://hrcak.srce.hr/file/250172 |url-status=dead }}</ref> Ubrzo se Radoslav Pavlović predomislio i tražio da mu se vrati njegov dio Konavala. Teškoće su za Dubrovčane nastupile već u jesen 1427. godine. Njegovi su ljudi počeli uznemiravati Dubrovčane na granicama. O svim neprilikama koje su imali s vojvodom Radosavom, obavještavali su kralja Tvrtka II. Tako su ga obavijestili o zapljeni njihovih karavana na Radosavovoj zemlji. Na intervenciju samoga kralja, vojvoda Radosav vratio im je zaplijenjenu robu, ali s njom i sve povelje koje je razmijenio s Dubrovčanima oko ustupanja Konavala. To je predstavljalo direktnu prijetnju miru a rat je izbio 1430. god. Tokom sukoba ugovoreni [[Konavoski dohodak]] nije isplaćivan.<ref name="tributi">{{Cite web |url= http://istorijska-biblioteka.wikidot.com/art:tributi-dubrovacke-republike-u-srednjem-veku |title= Danak Dubrovačke Republike u srednjem vijeku |work= Istorijska biblioteka, 2021. |accessdate= 9. 10. 2023}}</ref> == Vojni sukob == Tokom Konavoskog rata nije bilo previše vojnih djelovanja. Na prvi napad vojvode Radoslava Dubrovčani su izvršili opsežne pripreme angažirajući sve svoje snage, ali i snage privatnika, plaćenika, naročito iz [[Italija|Italije]] i [[Albanija|Albanije]], koji su za novac pristajali na vojnu službu. Dubrovčani su imali sreće u prodoru do [[Trebinje|Trebinja]] ali je uslijedio žestok napad snaga Radoslava Pavlovića i do teškog poraza Dubrovčana. === Diplomatske aktivnosti === Dubrovčani su se žalili bosanskom kralju [[Tvrtko II Kotromanić|Tvrtku II]] i [[Ugarska|ugarskom]] kralju [[Žigmund Luksemburški|Žigmundu Luksemburškom]] prema kojem su imali vazalni odnos, nakon čega su Dubrovčani, [[veliki vojvoda]] Sandalj Hranić Kosača i bosanski kralj Tvrtko II stvorili koaliciju protiv vojvode Radoslava Pavlovića sa ciljem da se njegovi posjedi podjele među članovima koalicije.<ref name="Živko">{{Cite web |url= https://hrcak.srce.hr/file/118298 |title= Pavo Zivković, Ivana Jakić, Marija Brandić: ULOGA BOSANSKOG KRALJA U KONAVOSKOM RATU (1430.-1433 |work= UDK 94 (497.6) - 05 94 (497.5) ,,14115" Izvorni znanstveni rad, 2017. |accessdate= 9. 10. 2023 |archive-date= 2024-09-15 |archive-url= https://web.archive.org/web/20240915204012/https://hrcak.srce.hr/file/118298 |url-status= dead }}</ref> Pavlović se požalio [[Osmanlije|osmanskom]] sultanu, sa kojim je imao vazalni odnos, slagavši da mu je dio posjeda otet, tj. da nije prodao nego prepustio na upravu svoj dio posjeda. Osmanlije su tada imale miroljubiv odnos sa ugarskim kraljem. Zato Osmanlije šalju svoje poslanike da ispitaju situaciju i da vrate svoga vazala u neopravdano oduzeti posjed. Na terenu su zatekli sasvim drugačiju situaciju. Dubrovčani su im predočili kupoprodajne dokumente i oni su tek tada shvatili da ih je vojvoda Radoslav Pavlović prevario. Svi ti pregovori, u kojima su učešće uzeli i predstavnici ugarskog kralja, rezultirali su u korist vojvode Radoslava Pavlovića. Koalicija stvarana za njegovo uništenje sada nije mogla djelovati zbog širih međunarodnih okolnosti. Dogovoren je mirovni sporazum.<ref name="konav">{{Cite web |url= https://www.academia.edu/31263930/Konavoski_rat |title= Tomislav Farkaš, Nemanja Spasenovski, Mentor Tamara Alebić: Konavoski rat |work= FILOZOFSKI FAKULTET U OSIJEKU, Osijek 2017. |accessdate= 9. 10. 2023}}</ref> == Mirovni ugovor == [[Povelja Tvrtka II o miru između Dubrovčana i Radosava Pavlovića 1433.|Mirovni ugovor]] je ratifikovan 25. marta 1433. godine, kada je zakletvu položio i Radoslav Pavlović, a granice su otvorene 30. maja 1433. godine. Garancija budućih odnosa i rješenje za ratifikaciju sporazuma o miru bilo je kumstvo Dubrovnika i vojvodinog sina, mladog kneza Ivaniša. Nedugo nakon Konavoskog rata, Radoslav je umro 1441. god. a naslijedio ga je u vojvodskoj tituli i vodstvu porodice sin Ivaniš. Pavlovići su ostati plemićka porodica sve do pada Bosne 1463. god. Oni su zajedno s Kovačevićima bili prvi na udaru pri Osmanskom upada u Bosnu i očito su prvi i stradali, a vojvoda Petar i knez Nikola su tako ostali posljednji pripadnici loze Pavlovića.<ref name="konav"/> == Izvori == {{Izvori}} {{Portal|Bosna i Hercegovina}} [[Kategorija:Konavoski dohodak]] [[Kategorija:Dubrovačka Republika]] [[Kategorija:Hum]] [[Kategorija:Kosače]] [[Kategorija:Pavlovići]] n6gg4lnhlpawc9petke5j4s59xp50ws Kotorska tvrđava 0 4685970 42682368 42449542 2026-09-01T09:29:40Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682368 wikitext text/x-wiki {{distinguish|[[Kotor (tvrđava)|Tvrđava Kotor]] ([[Kotor-Varoš]])}} {{UNESCO-svjetska baština |ime mjesta = Kotorska tvrđava<br>(Venecijanska utvrđenja od XVI do XVII vijeka) |image = Kotor 2 768x576.JPG |godina = 2017. |vrst baštine = Kulturno dobro |mjerilo = iii, iv |ugroženost = ne |poveznica = http://whc.unesco.org/en/list/1533 |država = {{flag|Crna Gora}} }} '''Kotorska tvrđava''' je dio složenog obrambenog sistema [[Kotor]]a i cjelokupne [[Boka Kotorska|Boke Kotorske]], [[Crna Gora]]. Fortifikacija je izgrađivana od 1420. do 1797. god, tokom [[Mletačka Republika|mletačkog]] perioda vlasti ovim područjem. == Historija == Godine 1378. mletačka flota, pod zapovjedništvom Vettora Pisanija, osvojila je Kotor i prisilila ga da pristane na ugovor o predaji. U tome su značajnu ulogu na mletačkoj strani odigrali Paštrovići iz [[Perast]]a koji su ranije, 1377. godine, sklopili s [[Venecija|Venecijom]] ugovor o predaji. Perast je tom prilikom dobio naziv - prvorođeni na granici [[Albanija|Albanije]] (''Primogenita al confine d’ Albania''). Venecija je ostala u Kotoru svega tri godine, do mira u [[Torino|Torinu]] 1381. godine, kada je određeno da se grad i tvrđava Kotora vrate [[Ugarska|Ugarskoj]]. Uslijedio je period zaštite [[Kraljevina Bosna|bosanskog kralja]] (1385. – 1391.), a zatim vrijeme gradske nezavisnosti od 1391. do 1420. (tempora Catharinorum). Ovo vrijeme bilo je ispunjeno brojnim neizvjesnostima, prijetnjama [[Osmansko Carstvo|osmanske]] najezde i upornim molbama gradske općine Mletačkoj Republici da uzme Kotor i njegovo područje, južni dio Boke Kotorske, pod svoju zaštitu, što je konačno i ostvareno 1420. godine. Nakon prihvatanja mletačke vlasti 1420. god otpočeli su veliki fortifikacijski radovi, a Kotor je postao upravno, vojno i pomorsko središte i značajno uporište Mletačke republike, čiji su posjedi bili zbijeni uz more i ugroženi [[Osmanlije|osmanlijskim napadima]]. Pojačana vojna funkcija grada u odnosu na ekonomsku i administrativnu, ogleda se i u zamjeni titule gradskog kneza nazivom "rektor i providur", prvi put 1480. Zbog gotovo stalne ratne opasnosti osim funkcije providura od 1492. godine Republika je uvela u svojoj hijerarhiji još jednog visokog državnog službenika – izvanrednog providura ("provveditore estraordinario"). Odluku o izgradnji i modernizaciji utvrđenja donosili su prvenstveno sami providuri.<ref name="venecija">{{Cite web |url= https://hrcak.srce.hr/file/251641 |title= Ana Bašić Alerić: Mletačka vojna arhitektura na kopnu i na Jadranu između 16. i 17. stoljeća |work= Odjel za povijest umjetnosti Sveučilište u Zadru |accessdate= 8. 1. 2024. |archive-date= 2023-01-08 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230108162018/https://hrcak.srce.hr/file/251641 |url-status= dead }}</ref> == Izgradnja == Cjelokupno gradsko područje okruženo je kontinuiranim sistemom fortifikacija, gradskim bedemom, zidom koji je mjestimično ojačan kulama, i bastionima. Oblik osnove grada je nepravilan, prilagođen terenu. Vrata su na mjestima pogodnima za komunikaciju i gdje mogu biti dobro kontrolirana i branjena, u blizini rijeke, izvora, mora ili obronka brda. Tvrđava ima hijerarhijski najznačajnije utvrđenje – [[Citadela|citadelu]], kaštel, gornju tvrđavu. Kaštel zatvara krug gradskih bedema, služi kao posljednja odbrana, autonomno utvrđenje iz kojega se po potrebi može povratiti eventualno zaposjednut gradski teritorij. Iz tih je razloga kaštel jakim obrambenim zidom, vratima, a u slučaju Kotora i pokretnim mostom bio odvojen od ostatka grada.<ref name="kotor">{{Cite web |url= https://hrcak.srce.hr/file/251641 |title= Ilija Lalošević: UTVRĐENI GRADOVI BOKE KOTORSKE IZ MLETAČKOG RAZDOBLJA |work= Arhitektonski fakultet – Univerzitet Crne Gore Podgorica, Crna Gora |accessdate= 8. 1. 2024. |archive-date= 2023-01-08 |archive-url= https://web.archive.org/web/20230108162018/https://hrcak.srce.hr/file/251641 |url-status= dead }}</ref> === Gurdić === Izgradnja kule na Gurdiću (''Turion Gordichio'') 1470. godine predstavljala je prvi posao na pojačanju fortifikacija. Branila je tvrđavu iz pravca naselja Škaljari. Datiranje je izvedeno na osnovi davno uklonjenog, ali zabilježenog natpisa koji se nalazio iznad reljefa svetog Marka na vratima kule, a potvrđeno grbom mletačke porodice Gabriel, čiji je član Albert Bertucia Gabriel bio kotorski knez i providur (1469. – 1472.). [[File:Kotor, Gurdićova brána 01.jpg|mini|lijevo|200px|Kapija na Gurdiću]] U zidno platno okrugle kule na Gurdiću na strani prema izvoru, iznad kordonskog vijenca koji razdvaja vertikalni od temeljnog dijela kule, nalazi se oveći grb [[Gotika|gotičko]]-[[Renesansa|renesansnog]] stila. Lišće uz grb stilski pripada periodu kasne gotike, ali je ploča uokvirena ranorenesansnom profilacijom. U srednjoj trećini visine štita poredano je u tri horizontalna reda šahovsko polje, po čemu se prepoznaje grb. U gornjem dijelu ploče je lik arhanđela Gabrijela (zaštitnika providurove porodice) s izlomljenim natpisom na vrpci. Kula je građena u karakterističnom kružnom obliku, sa eskarpom u donjem dijelu i ravnim pojasom u visini parapeta, razdvojenih kordonskim vijencem. Zahvaljujući kvalitetnoj graditeljskoj tehnici precizno klesanih blokova u pravilnim redovima, odličnom krečnom mortu, solidnom terapijenu, a sigurno i dobrom temeljenju, po pravilu u malteru od crvenice, kula je očuvana i poslije pet stoljeća postojanja i to u zoni kaveroznog [[Krečnjak|krečnjačkog]] terena i izložena utjecajima mora i snažnog obližnjeg izvora. U unutrašnjosti kule postoje kazamati, hodnici i toparnica (ital. "bombardiera"). Krajem XVII. stoljeća u sistem gradskih fortifikacija uklopljena je crkva sv. Marije od Mosta ili od Gurdića (''S. Maria de ponte sive de Gurgite'' i na nju su postavljene ratne sprave (''tormenta bellica''). Pored ove kule, iznad gradskih vrata na Gurdiću, izgrađena je još jedna manja. Na njoj je uzidan grb koji u pojasevima štita ima 15 malih medaljona, bizanata (ital. torta), na osnovi čega se prepoznaje grb porodice Michiel, iz koje je u periodu 1472. – 1475. godine potekao kotorski providur. Kula ima vrlo malu osnovu, relativno je visoka i rađena bez eskarpe, vjerojatno zbog skučenog mjesta na litici nad gradskim vratima koja neposredno štiti. Nije isključeno da je u vrijeme providura Michiela samo obnovljena i da, osim nesumnjivo srednjovjekovnog koncepta, možda čak i izvorno vuče porijeklo iz srednjovjekovnog, predvenecijanskog vremena, pogotovo s obzirom na to da sa starijim romaničkim vratima na Gurdiću čini neodvojivu funkcionalnu, a moguće i graditeljsku cjelinu. [[File:X04.18 Festung Sv. Ivan, Kotor.jpg|mini|lijevo|200px|Tvrđava svetog Ivana]] === Kaštel sveti Ivan === Krajem XV. stoljeća, prije 1485. god. izgrađen je kaštel na vrhu brda sveti Ivan. Radovi su sporo napredovali i bili teški i opsežni jer se moralo sjeći brdo („taiar de monte in scarpa”), čime se dobivao kamen za gradnju i postizala veća nepristupačnost tvrđave. Radovi su trajali i do 1491. godine. Kaštel je bio nezavisno gradsko utvrđenje, otuda i naziv "citadela" koji označava autonomnost tvrđave, odnosno mogućnost organiziranja posljednje obrane u njoj. On je praktično do današnjih dana izvana ostao u nepromijenjenom obliku iz tog vremena, dok je u unutrašnjosti bilo intervencija iz [[Austro-Ugarska|austro-ugarskog]] vremena. Karakterističan je njegov oštar sjeveroistočni ugao (''sperone''), čija se gradnja često spominje u istorijskim izvorima. === Citadela === Početkom XVI. stoljeća, u vrijeme providura Vettota Dieda , izgrađen je bastion Citadela ili Kampana („Mezzo baluardo Campana”) na ušću rijeke Škurde koji se u nekim izvorima spominje kao "turrion detto del camerlango”, ital. camerlango, komornik". Nabujala rijeka mu je ubrzo nakon gradnje oštetila temelje. Nakon toga napravljene su dvije velike nadsvođene tovarnice na [[Francuska|francuski]] način s prostorom za vježbanje vojnika i otvorima prema rijeci. Kasnije su toparnice zatrpane i napravljeni zemljani grudobrani („di terreno”). Godine 1990. godine, otpočeli su radikalni zahvati na adaptaciji kompleksa u turističko-ugostiteljski ansambl, na način da su trajno izgubljeni vrijedni ostaci najstarijih gradskih fortifikacija i njihovi prateći elementi (dijelovi bedema, kasarni, pomoćnih objekata i sl.). === Bastion Bembo === Uz Citadelu izgrađena je još jedna kula, kod mlinova, u blizini samostana svetog Nikole i gradskih vrata od rijeke, poznatog pod imenom Bembo ili Vendramin. Gradnju je vodio providur Giovanni Matteo Bembo. Datacija samog bastiona pouzdana je jer su tkom gradnje, a neposredno poslije neuspjele Barbarossine opsade ugrađeni odgovarajući grb i inicijali providura Bemba („I.M.B”) i ploča s 1539. godinom, koja je nazvana "godinom spasenja" === Bastion Riva === Ovo je posljednji bastion na području grada, od kojeg počinje pojas utvrđenja u brdu. Nosi naziv Riva, po Alojzu Rivi, providuru Kotora od 1540. do 1542. godine. U izvještaju Senatu iz 1542. godine providur Riva po povratku s dužnosti je naveo da je kod samostana svetog Nikole sagradio položaj, završivši ga do kordonskog vijenca. Bastion je rađen od krupnih blokova u bunjatu. Posebna pažnja poklonjena je fundiranju zbog jakih bujica i riječnog toka, sa sustavom kanala i propusta u temeljnoj zoni, koji je besprijekorno koncipiran i izveden. Na sjeverozapadnom uglu bastiona je konzolna mala kula stražara kružne osnove nadsvođena kupolom. === Uloga bastiona === Bastion Gurdić je svojim topovima štitio prilaz Kotoru s jugozapada od Trojice i Škaljara, a bastioni Citadela, Bembo i Riva na Škurdi pristup sa sjevera, od Dobrote. Gurdić i Citadela branili su grad i od topova s brodova koji bi mu se približili o čemu svjedoči crtež Kotora iz 1584. godine. Za ovu svrhu bastioni su imali i niske toparnice, nešto iznad razine vode (tzv. tipa ''a fior d’ aqua''). Artiljerijski položaj na Kaštelu kontrolirao je prilaze gradu s Lovćena, a kasnije kada se domet topova povećao, djelovao je i prema moru. == Zemljotres == Godine 1667. šestog aprila desio se katastrofalni [[zemljotres]] u Kotoru, kao i u susjednim gradovima Herceg Novom i [[Dubrovnik]]u. Brojni seizmički udari u razmacima od po nekoliko sekundi i ukupnom trajanju 15 – 30 minuta uništili su grad i odnijeli mnoge ljudske živote. Pretpostavljajući da Osmanlije neće propustiti povoljnu priliku da osvoje Kotor i da on s teško oštećenim zidinama neće izdržati opsadu, generalni providur odlučio je sam predati grad kako bi za Republiku izvukao bar neku korist. Zahvaljujući mletačkim agentima u vrhovima turskih komandi, grad nije napadnut. Značajniji radovi poduzeti su tek sredinom, a posebno u drugoj polovini XVIII. stoljeća. Godine 1730. eksplodiralo je staro skladište [[barut]]a pa je iduće godine izgrađen novi magazin. U to vrijeme izvršeni su i drugi krupni popravci, a poduzeti su i radovi na izgradnji obrambenog hodnika na Gurdiću. == Fortifikacijski punktovi u Boki == Cijeli obrambeni sistem bokokotorskoga zaljeva činio je čitav niz manjih utvrđenih tačaka, počevši od stražarnica pred gradovima do kula u samim naseljima. [[File:Islet of St. George in the Bay of Kotor (1) (29870773535).jpg|mini|lijevo|200px|Otočić Sveti Đorđe pored Perasta, u pozadini Kotor]] * Odbrambeni punkt u Perastu imao je značajnu ulogu. Iako je bio okružen turskim teritorijem, bio je čvrsti mletački obrambeni punkt, presudan za čuvanje plovnog puta za Kotor, na osnovu čega je grad stekao brojne privilegije. Perast je organizirao obranu efikasnim sustavom koji su činili kaštel i desetak kula, „čardaka“, u samom gradu i Verigama. Peraštani su imali vodeću ulogu u organiziranju operacija za oslobođenje sjeverne obale Boke od Turaka u periodu između 1684. i 1687. godine [[File:Tivat Sv. Marko Gospa od Milosti.jpg|mini|lijevo|200px|Ostrvo sveti Marko ispred Tivta na kojem je bio vojni logor]] * Utvrđeni punkt na otoku Sveti Đorđe * Tvrđava u [[Risan|Risnu]] dominirala je gradom i kontrolirala prilazne putove koji su iz stare Crne Gore i Hercegovine vodili u gradsku luku i trgovište * Tvrđava Vrbanj u [[Kumbor]]u bila je vrlo važna za kontrolu ulaska u unutrašnjost Boke Kotorske, pa je vjerojatno od antičkih preko turskih vremena do kraja XX. stoljeća bio značajno vojno-strateško uporište * Vojni logor na otoku Stradioti (Sveti Marko) u Tivatskom zaljevu. Ovaj pravac služio je i za dostavu pomoći gradu u slučajevima turske blokade na Verigama * Utvrđenje na najužem dijelu zaljeva, prolaz Verige, je bio pregrađivan lancima da bi se kontrolirao ulaz brodova u unutrašnjost, prema Kotoru. Na mletačkoj strani još uvijek postoji utvrđeni kompleks Gospe od Anđela. Venecija je uporno osujećivala pokušaje Osmanlija da sagrade utvrđenje na drugoj strani tjesnaca (tzv. "Turske Verige"). * Kula i ljetnikovci na posjedima bogatog plemstva u okolini [[Tivat|Tivta]]. * Strateško uporište [[Herceg Novi]] rađeno je u drugoj polovini 17. stoljeća, nakon što je grad prešao u mletačke ruke. Njegov položaj je takav da nije direktno ugrožen s otvorenog mora te da je uspješno kontroliro ulaz u zaljev. Značaj Kotora u vojnom smislu porastao je padom pod Turke 1482. godine sjevernog dijela Boke s gradovima Risnom i Herceg-Novim. U uskom bokokotorskom zaljevu sukob neprijateljskih snaga bio je neizbježan. Smatralo da ne može dugo potrajati da "dva neprijatelja prolaze kroz jedna ista vrata". Ipak, takva situacija trajala je čitava dva stoljeća, do 1687. godine. == Svjetska baština == Kotorska tvrđava proglašena je [[Svjetska baština|Svjetskom baštinom UNESCO-a]] na sjednici komiteta [[UNESCO]]-a u [[Krakov]]u od 02-12. jula 2017. god, kao dio transnacionalne baštine [[Venecijanska utvrđenja od XVI do XVII vijeka|venecijanskih utvrđenja od XVI do XVII vijeka]].<ref name="Crna Gora">{{Cite web |url= https://whc.unesco.org/en/statesparties/mn |title= Crna Gora, spomenici upisani na listu svjetske baštine |work= UNESCO: Svjetska baština |accessdate= 10. 1. 2024}}</ref><ref name="tvrđava ko">{{Cite web |url= https://whc.unesco.org/en/list/1133 |title= Kotorska tvrđava |work= UNESCO: Svjetska baština |accessdate= 8. 1. 2024.}}</ref> == Istorijske mape Boke Kotorske == <gallery> File:Illyrian Kingdom of Agron in 231 BC (Hungarian).png|U [[Kraljevina Ilirija|Ilirskoj kraljevini]] tokom III/II vijek p.n.e, sa Risnom kao glavnim gradom File:Kraljevina Duklja za vrijeme Bodina.gif|U kraljevini [[Duklja|Duklji]] u doba [[Vojislavljevići]] File:Serbien 13.Jhd.jpg|[[Srpsko Kraljevstvo|U kraljevini Srbiji]] u XIII vijeku za vrijeme [[Nemanjići|Nemanjića]] File:AdriáticoVenecianoSigloXV.svg|U [[Mletačka Republika|Mletačkoj Republici]] u XV-XVIII vijeku File:Trijalistički prijedlog prema NZB 1910.png|U [[Austro-Ugarska|Austro-Ugarskoj]] početkom XX vijeka </gallery> == Izvori == {{Izvori}} {{Commonscat|Kotor city wall}} [[Kategorija:Svjetska baština u Crnoj Gori]] [[Kategorija:Kotor]] [[Kategorija:Tvrđave u Crnoj Gori]] [[Kategorija:Mletačka Republika]] 5a25hivju8slwnzoymvlnmjmuqrepc9 Wikipedija:Poveznice 4 4687048 42682307 41841413 2026-08-31T21:15:39Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Pomoć:Veza]] 42682307 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Pomoć:Veza]] aa7qu3sfu4vobdi51qecguy5t83mf8y Bradley Barcola 0 4690693 42682231 42648240 2026-08-31T13:28:05Z Edgar Allan Poe 29250 dodana kategorija [[:Kategorija:Fudbaleri Liverpoola|Fudbaleri Liverpoola]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42682231 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Bradley Barcola | slika = Bradley Barcola France v Senegal 16 June 2026-466.jpg | punoime = | nadimak = | datumrođenja = [[2. rujna]] [[2002.]] | rodnigrad = {{flagicon|FRA|1976}} [[Villeurbanne]] | rodnadržava = [[Francuska]] | datumsmrti = | gradsmrti = | državasmrti = | nacionalnost = | državljanstvo = | visina = 1.82 m | pozicija = krilo, napadač | trenutniklub = {{flagicon|FRA}} [[Paris Saint-Germain FC|Paris Saint-Germain]] | brojnadresu = 29 | datumimjestodebija = | omladinskegodine = | omladinskipogoni = | godine1 = {{nowrap|2021 – 2023}} | klubovi1 = {{flagicon|FRA}} [[Olympique Lyonnais|Lyon]] | nastupi(golovi)1 = 40 (5) | godine2 = 2023 – | klubovi2 = {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Paris Saint-Germain FC|Paris Saint-Germain]]}} | nastupi(golovi)2 = 25 (4) | godine3 = | klubovi3 = | nastupi(golovi)3 = | godine4 = | klubovi4 = | nastupi(golovi)4 = | godine5 = | klubovi5 = | nastupi(golovi)5 = | godine6 = | klubovi6 = | nastupi(golovi)6 = | godine7 = | klubovi7 = | nastupi(golovi)7 = | godine8 = | klubovi8 = | nastupi(golovi)8 = | godine9 = | klubovi9 = | nastupi(golovi)9 = | godine10 = | klubovi10 = | nastupi(golovi)10 = | godine11 = | klubovi11 = | nastupi(golovi)11 = | godine12 = | klubovi12 = | nastupi(golovi)12 = | godine13 = | klubovi13 = | nastupi(golovi)13 = | godine14 = | klubovi14 = | nastupi(golovi)14 = | godine15 = | klubovi15 = | nastupi(golovi)15 = | reprezentacija = | nacionalnegodine1 = 2024 – | nacionalneekipe1 = {{NogRep|FRA}} | nacionalninastupi(golovi)1 = 4 (0) | nacionalnegodine2 = | nacionalneekipe2 = | nacionalninastupi(golovi)2 = | nacionalnegodine3 = | nacionalneekipe3 = | nacionalninastupi(golovi)3 = | nacionalnegodine4 = | nacionalneekipe4 = | nacionalninastupi(golovi)4 = | trenergodine = | trenerklubovi = | zadnjiuređaj = 6.7.2024 }} '''Bradley Barcola''' ([[Villeurbanne]], [[2. rujna]] [[2002.]]), [[Francuska|francuski]] nogometaš i reprezentativac [[togo]]anskog porijekla koji igra kao krilo ili napadač. Trenutno igra za [[Paris Saint-Germain FC|Paris Saint-Germain]]. Produkt [[Olympique Lyonnais|Lyonove]] omladinske škole, Barcola je [[2021.]] godine debitirao za svoj matični klub, u kojemu će provesti naredne dvije sezone; u drugoj je sezoni izborio startno mjesto u momčadi te je bio vodeći asistent kluba te sezone. To mu je donijelo €45,000,000 vrijedan transfer u [[Paris Saint-Germain FC|Paris Saint-Germain]] u srpnju [[2023.]] godine, gdje je u debitantskoj sezoni proglašen ulaznim transferom sezone. Barcola je predstavljao [[Francuska|Francusku]] u omladinskim kategorijama, a za [[Francuska nogometna reprezentacija|seniorsku reprezentaciju]] debitirao je [[2024.]] godine. Prvo veliko natjecanje bio mu je [[UEFA Euro 2024.]] godine. {{Sastav Francuska 2024 EP}} {{Sastav Francuska 2026 SP}} {{Authority control}} {{Životni vijek|2002||Barcola, Bradley}} [[Kategorija:Francuski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Olympique Lyona]] [[Kategorija:Fudbaleri Paris Saint-Germaina]] [[Kategorija:Fudbaleri Liverpoola]] tsjmysbuw0lqubfpwh2ix9kb6yl9mz8 42682232 42682231 2026-08-31T13:29:11Z Edgar Allan Poe 29250 42682232 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Bradley Barcola | slika = Bradley Barcola France v Senegal 16 June 2026-466.jpg | punoime = | nadimak = | datumrođenja = [[2. rujna]] [[2002.]] | rodnigrad = {{flagicon|FRA|1976}} [[Villeurbanne]] | rodnadržava = [[Francuska]] | datumsmrti = | gradsmrti = | državasmrti = | nacionalnost = | državljanstvo = | visina = 1.82 m | pozicija = krilo, napadač | trenutniklub = {{flagicon|ENG}} [[Liverpool FC|Liverpool]] | brojnadresu = 29 | datumimjestodebija = | omladinskegodine = | omladinskipogoni = | godine1 = {{nowrap|2021 – 2023}} | klubovi1 = {{flagicon|FRA}} [[Olympique Lyonnais|Lyon]] | nastupi(golovi)1 = 40 (5) | godine2 = 2023 – 2026 | klubovi2 = {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Paris Saint-Germain FC|Paris Saint-Germain]]}} | nastupi(golovi)2 = 88 (29) | godine3 = 2026 – | klubovi3 = {{flagicon|ENG}} [[Liverpool FC|Liverpool]] | nastupi(golovi)3 = 0 (0) | godine4 = | klubovi4 = | nastupi(golovi)4 = | godine5 = | klubovi5 = | nastupi(golovi)5 = | godine6 = | klubovi6 = | nastupi(golovi)6 = | godine7 = | klubovi7 = | nastupi(golovi)7 = | godine8 = | klubovi8 = | nastupi(golovi)8 = | godine9 = | klubovi9 = | nastupi(golovi)9 = | godine10 = | klubovi10 = | nastupi(golovi)10 = | godine11 = | klubovi11 = | nastupi(golovi)11 = | godine12 = | klubovi12 = | nastupi(golovi)12 = | godine13 = | klubovi13 = | nastupi(golovi)13 = | godine14 = | klubovi14 = | nastupi(golovi)14 = | godine15 = | klubovi15 = | nastupi(golovi)15 = | reprezentacija = | nacionalnegodine1 = 2024 – | nacionalneekipe1 = {{NogRep|FRA}} | nacionalninastupi(golovi)1 = 28 (6) | nacionalnegodine2 = | nacionalneekipe2 = | nacionalninastupi(golovi)2 = | nacionalnegodine3 = | nacionalneekipe3 = | nacionalninastupi(golovi)3 = | nacionalnegodine4 = | nacionalneekipe4 = | nacionalninastupi(golovi)4 = | trenergodine = | trenerklubovi = | zadnjiuređaj = 31.8.2026 }} '''Bradley Barcola''' ([[Villeurbanne]], [[2. rujna]] [[2002.]]), [[Francuska|francuski]] nogometaš i reprezentativac [[togo]]anskog porijekla koji igra kao krilo ili napadač. Trenutno igra za [[Liverpool FC|Liverpool]]. Produkt [[Olympique Lyonnais|Lyonove]] omladinske škole, Barcola je [[2021.]] godine debitirao za svoj matični klub, u kojemu će provesti naredne dvije sezone; u drugoj je sezoni izborio startno mjesto u momčadi te je bio vodeći asistent kluba te sezone. To mu je donijelo €45,000,000 vrijedan transfer u [[Paris Saint-Germain FC|Paris Saint-Germain]] u srpnju [[2023.]] godine, gdje je u debitantskoj sezoni proglašen ulaznim transferom sezone. Od [[2026.]] godine član je [[Liverpool FC|Liverpoola]]. Barcola je predstavljao [[Francuska|Francusku]] u omladinskim kategorijama, a za [[Francuska nogometna reprezentacija|seniorsku reprezentaciju]] debitirao je [[2024.]] godine. Prvo veliko natjecanje bio mu je [[UEFA Euro 2024.]] godine. {{Sastav Francuska 2024 EP}} {{Sastav Francuska 2026 SP}} {{Authority control}} {{Životni vijek|2002||Barcola, Bradley}} [[Kategorija:Francuski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Olympique Lyona]] [[Kategorija:Fudbaleri Paris Saint-Germaina]] [[Kategorija:Fudbaleri Liverpoola]] kf4cny6fxa3g0yd6zi4zzx07e8ooxeb Ivaniš Pavlović 0 4702403 42682257 42460012 2026-08-31T16:50:36Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682257 wikitext text/x-wiki {{Plemić | ime = Ivaniš Pavlović | slika = Ivaniš Pavlović.png | opis_slike = Pečat Ivaniša Pavlovića | datum_rođenja = juni 1423. | mesto_rođenja = | država_rođenja = [[Bosna u srednjem vijeku|Srednjovjekovna Bosna]] | datum_smrti = novembar 1450. | mesto_smrti = | država_smrti = [[Kraljevina Bosna]] | sahranjen = | funkcija = knez, vojvoda | vladavina = 1441–1450 | prethodnik = [[Radoslav Pavlović]] | naslednik = [[Petar II Pavlović]], [[Nikola Pavlović]] | dinastija = [[Pavlovići]] | otac = [[Radoslav Pavlović]] | majka = [[Teodora Vukčić Kosača]] | supružnik = | deca = }} '''Ivaniš Pavlović''' bio je knez a kasnije [[veliki vojvoda]] bosanski iz vlastelinske porodice [[Pavlovići|Pavlovića]] čiji su se posjedi nalazili u istočnom dijelu [[Kraljevina Bosna|Kraljevine Bosne]]. Rođen je u junu 1423. godine iz braka vojvode [[Radoslav Pavlović|Radoslava Pavlovića]] i [[Teodora Vukčić Kosača|Teodore]], kćerke Vukca, brata [[Sandalj Hranić Kosača|Sandalja Hranića Kosače]], vjenčanih 1421. godine. Radoslav se kasnije razveo s Teodorom i doveo drugu ženu s kojom je dobio drugog sina [[Petar II Pavlović|Petra]], u aprilu 1425. godine.<ref name="ćorović">{{Cite web |url= https://www.rastko.rs/rastko-bl/istorija/corovic/istorija/3_12_l.html |title= Svetozar Ćorović: Istorija srpskog naroda - Bosna kao stožer nove srpskohrvatske države |work= INTERNET IZDANJE IZVRŠNI PRODUCENT I POKROVITELJ Tehnologije, izdavaštvo i agencija Janus Beograd, novembar 2001 |accessdate= 9. 2. 2023}}</ref> Prije Ivaniševa rođenja [[Dubrovačka Republika|Dubrovnik]] je vodio pregovore sa vojvodom Radoslavom radi [[Konavoski dohodak|kupovine polovine župe Konavli]]. Nakon dugih cjenkanja i razvlačenja došlo se do sporazuma krajem 1426. godine. U okviru ovog sporazuma, za njegovu veću sigurnost, Republika je tražila da se pored oca zakune na završenu prodaju i mali knez Ivaniš, na šta je Radoslav i pristao. Za vrijeme [[Konavoski rat (1430-1433)|Konavoskog rata]] rata Radoslav je uspio na svoju stranu privoliti kralja [[Tvrtko II Kotromanić|Tvrtka II]] s kojim se predhodno izmirio.<ref name="Živko">{{Cite web |url= https://hrcak.srce.hr/file/118298 |title= Pavo Zivković, Ivana Jakić, Marija Brandić: ULOGA BOSANSKOG KRALJA U KONAVOSKOM RATU (1430.-1433 |work= UDK 94 (497.6) - 05 94 (497.5) ,,14115" Izvorni znanstveni rad, 2017. |accessdate= 9. 10. 2023 |archive-date= 2024-09-15 |archive-url= https://web.archive.org/web/20240915204012/https://hrcak.srce.hr/file/118298 |url-status= dead }}</ref> Svoju vjernost prema kralju garantovao je septembra 1431. god. slanjem sina Ivaniša i žene Teodore na bosanski dvor. Tvrtko je ostao uz Pavloviće, a dopustio Ivanišu da se početkom februara 1432. vrati kući.<ref name="Nilević">{{Cite web |url= https://iis.unsa.ba/wp-content/uploads/2019/09/historijska_traganja_5.-%C4%8CLANCI-PosljednjiPavlovi%C4%87i.pdf |title= Boris Nilević: Posljednji Pavlovići |work= Historijska traganja, 5, 2010., str. 12-64. |accessdate= 9. 10. 2024 |archive-date= 2023-11-06 |archive-url= https://web.archive.org/web/20231106204437/https://iis.unsa.ba/wp-content/uploads/2019/09/historijska_traganja_5.-%C4%8CLANCI-PosljednjiPavlovi%C4%87i.pdf }}</ref> Mir između Dubrovnika i Pavlovića je sklopljen 25. marta 1433. u starom gradu [[Borač na Prači|Borču]]. Prije toga je bosanski kralj [[Tvrtko II Kotromanić|Tvrtko II]], 2. marta izdao u [[Vladarski dvor u Kraljevoj Sutjesci|Sutjesci]] [[Povelja Tvrtka II o miru između Dubrovčana i Radosava Pavlovića 1433.|povelju]] kojom je potvrdio mir Radoslava Pavlovića s Dubrovčanima. Ivaniš je izuzet iz ugovora zbog mladosti, s obećanjem i zakletvom vojvode da to učini sa 14 godina, što je i učinio u augustu 1439, kada je položio zakletvu u [[Bobovac|Bobovcu]], pred kraljem i Dubrovčanima, na koju se ranije obavezao njegov otac.<ref name="Dragičević">{{Cite web |url= https://www.academia.edu/95736256/Povelja_Tvrtka_II_Tvrtkovi%C4%87a_kojom_potvr%C4%91uje_mir_izme%C4%91u_Dubrov%C4%8Dana_i_Radosava_Pavlovi%C4%87a |title= Pavle Dragičević: Povelja Tvrtka II Tvrtkovića kojom potvrđuje mir između Dubrovčana i Radosava Pavlovića |work= Građa o prošlosti Bosne, 2021 |accessdate= 19. 10. 2024}}</ref><ref name="4sokola">{{Cite web |url= https://www.academia.edu/31319581/Esad_Kurtovi%C4%87_%C4%8Cetiri_bosanska_Sokola_koautor_Emir_O_Filipovi%C4%87_Pregled_LII_1_Sarajevo_2011_83_114 |title= Esad Kurtović, Emir Filipović: Četiri bosanska Sokola |work= Pregled Sarajevo, 2011 |accessdate= 9. 11. 2023}}</ref> == Predvodnik Pavlovića == Krajem novembra 1441. godine, nakon očeve smrti, Ivaniš je naslijedio njegovu oblast (Zemlja Pavlovića) i kao najstariji sin dobio titulu vojvode. Slijedeće godine se izmirio sa ujakom [[Stjepan Vukčić Kosača|Stjepanom Kosačom]]. Predhodno je Stjepan preoteo od Radoslava i grad [[Stari grad Klobuk|Klobuk]], posljednje uporište Pavlovića na jugu. Od nekada prostranih posjeda [[Pavle Radenović|Pavla Radenovića]] u Primorju, Pavlovići su zadržaše samo [[katun]] Vlaha Žurovića (iznad izvora Rijeke dubrovačke), i to do svoje propasti. Ivaniš je Dubrovčanima izdao povelju 29. septembra 1442. na planini Bujaku prema Brodaru i njom potvrdio sve ranije ugovore naslijeđene još od Pavla Radenovića. Pod tim su se podrazumijevale trgovačke povlastice i župa [[Konavle|Konavli]]. Zauzvrat su Dubrovčani 10. decembra potvrdili sva stara prava i njemu i njegovoj braći: palaču u Dubrovniku, [[konavoski dohodak]] u iznosu od 600 perpera godišnje, kao i dijelove zemlje koje su uživali kao dubrovački plemići. Iz tog dana potječe i dokument kojim Republika obećava majci Teodori da će je u slučaju nevolje primiti u grad kao i na ostavljanje njenog blaga. Dolaskom [[Stjepan Tomaš Kotromanić|Tomaša Kotromanića]] na bosanski prijesto, Ivaniš je postao njegov najvjerniji saveznik među domaćom vlastelom. U kraljevoj povelji Dubrovčanima Ivaniš je na prvom mjestu naveden kao svjedok. Početkom januara 1444. kralj i Ivaniš Pavlović su prodrli u dolinu donje Neretve, gdje su im se pridružili i [[Radivojevići]]. U februaru su Drijeva, važan privredni centar, poslije više od tri decenije ponovo našao u kraljevskim rukama. U avgustu je Stjepan Kosača vratio Drijeva. Vojvoda Ivaniš bio je jedini Pavlović koji je, makar nakratko, napustio [[Crkva bosanska|Crkvu bosansku]] i okrenuo se [[Katoličanstvo|katoličanstvu]] 1446. godine da bi se 1449. vratio u Crkvu bosansku. Ivaniš se 1949. oženio i izmirio sa Stjepanom Kosačom, a u novembru 1450. preminuo u 27. godini života. Kao predvodnici Pavlovića ostali su braća, vojvoda Petar i knez Nikola. == Literatura == * Mihailo Dinić, Humsko trebinjska vlstela - SANU, Posebna izdanja 397, Odjeljenje društvenih nauka 54, Beograd, 1967, str. 73 * [[Pavao Živković]] - Ustupanje Konavala Dubrovčanima, Konavle u prošlosti, sadašnjosti i budućnosi I, Dubrovnik, 1998, * Pavao Živković - Učešće bosanske vlastele u diobi Konavala, Prilozi Instituta za istoriju u Sarajevu 16/15, 1979 * Radoslav Grujić - Konavli pod raznim gospodarima od XII-XV veka), * {{Cite book |last=Ćirković |first=Sima |url=https://books.google.com/books?id=PO02AAAAMAAJ |title=Istorija srednjovjekovne bosanske društvo |publisher=Srpska književna zadruga |year=1964 |location=Beograd |author-link=Sima Ćirković}} * {{Cite book |last=Šabanović |first=Hazim |url=https://books.google.com/books?id=kkQQAAAAIAAJ |title=Bosanski pašaluk: Postanak i upravna podjela |publisher=Naučno društvo Bosne i Hercegovine |year=1959 |location=Sarajevo |author-link=Hazim Šabanović}} == Izvori == {{Izvori}} [[Kategorija:Pavlovići]] [[Kategorija:Hum]] b625gszaptotnn4ssa7j630uedw3w0t Šablon:Veza do kategorije/jezgro 10 4711607 42682388 42420140 2026-09-01T11:47:57Z Aca 108187 42682388 wikitext text/x-wiki [[:Kategorija:{{{1}}}|{{{2}}}]]{{#if:{{Yesno|1={{{count|no}}}}}|&nbsp;<small style="{{#ifexpr:{{{page_count}}}>={{{backlog}}}|font-weight: bold; color: #DD0000;}}">({{formatnum:{{{page_count}}}}})</small>}}<noinclude> {{dokumentacija|Template:Category link/doc}} </noinclude> szpyopu7bhy6xgrto7xqbbpl4ye8285 Koulamoutou 0 4715963 42682369 42468480 2026-09-01T09:31:57Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682369 wikitext text/x-wiki {{Infokutija naselje | ime=Koulamoutou | drugo_ime = | službeno_ime= | izvorno_ime = | tip_naselja = [[grad]] | transkripcija_jezik1= | transkripcija_jezik1_vrsta = | transkripcija_jezik1_info = | slika_horizont =Koulamoutou.jpg | slika_veličina = 280px | slika_alt= | opis_slike= | marker_mapa =Gabon | marker_mapa_alt = | marker_mapa_opis =Koulamoutou na karti Gabona | marker_mapa_veličina = | marker_oznaka_pozicija = | marker_reljef= | koordinate= {{Coord|1|08|21|S|12|28|0|E|type:adm1st_region:XK|display=inline,title}} | podjela_vrsta= | podjela_ime= | podjela_vrsta = Država | podjela_ime = {{flag|Gabon}} | podjela_vrsta1=[[Provincije Gabona|Provincija]] | podjela_ime1= [[Ogooué-Lolo]] | osnivanje_naslov = | osnivanje_datum= | osnivač = | vlada_vrsta = | vladajuće_tijelo = | vođa_stranka = | vođa_titula =[[gradonačelnik|Mairie]] | vođa_ime =️Alphonse Ndjandja | nadmorska_visina=349 | površina_ukupno = | površina_napomen = | stanovništvo_datum = [[2013]]. | stanovništvo_ukupno =25,651 | stanovništvo_urban = | stanovništvo_rural = | stanovništvo_metro= | stanovništvo_blank1= | stanovništvo_blank2 = | stanovništvo_napomena = | stanovništvo_demonim = | stanovništvo_napomene = | vremenska_zona = [[UTC+1]] | vremenska_zona_DST= | utc_pomak = | utc_pomak_DST= | poštanski_broj = | registarska_oznaka = | pozivni_broj = | veb-sajt = | napomene = }} '''Koulamoutou''' (čita se Kulamotu) je [[grad]] od 25,651 [[Stanovništvo|stanovnika]]<ref name=city>{{cite web | url =https://www.citypopulation.de/en/gabon/cities/?cityid=930 | title =''Koulamoutou in Ogooué-Lolo'' | accessdate =27.05.2025. | language=engleski | publisher=City population}}</ref> u centru [[Gabon]]a, u [[Ogooué-Lolo|Provinciji Ogooué-Lolo]] u kojoj je [[Upravni centar|administrativni centar]].<ref name=his/> == Geografske karakteristike == Koulamoutou se nalazi u [[Chaillu|Masivu Chaillu]], prostire se drž rijeke Bouenguidi koja na izlazu iz grada ima [[ušće]] rijeku u [[Lolo (rijeka)|Lolo]]. Od [[glavni grad|glavnog grada]] [[Libreville]]a je udaljen 594 [[km]] [[jugoistok|jugoistočno]].<ref name=his/> [[80|Osamdesetak]] km [[zapad]]no od grada nalazi se najviša planina Gabona ''Iboundji'' visoka 972 [[metar]]a. == Historija == Koulamoutou je osnovan [[1909]]. u vrijeme dok je Gabon dio kolonije za [[Francuski Kongo]].<ref name=his>{{cite web | url =http://anom.archivesnationales.culture.gouv.fr/geo.php?lieu=Koulamoutou%2C+Subdivision+%28Gabon%29#:~:text=En%201909%2C%20elle%20fait%20partie%20de%20la,cr%C3%A9%C3%A9e%20par%20arr%C3%AAt%C3%A9%20du%204%20novembre%201913. | title =''Koulamoutou, Subdivision (Gabon)'' | accessdate =27.05.2025.. | language=francuski | publisher=Archives Nationales}}</ref> Od [[1949]], je administrativni centar tadašnjeg [[okrug|Departmanai]] Adoumas, kad je i pored protesta stanovnika [[Lastoursville|lLastoursvilla]], [[državna uprava|administracija]] preseljena u Koulamoutou. U [[maj]]u [[1953]]., kolonijalna administracija iz Brazzavilla promjenila je ime departmana u ''Ogooué-Lolo''.<ref name=rod>{{cite web | url =https://www.amazinggabon.com/fr/les-9-provinces-gabon/province-ogooue-lolo/ | title =''Province de l'Ogooué Lolo au Gabon'' | accessdate =27.05.2025.. | language =francuski | publisher =Amazing Gabon | archive-date =2025-05-29 | archive-url =https://web.archive.org/web/20250529135134/https://www.amazinggabon.com/fr/les-9-provinces-gabon/province-ogooue-lolo/ | url-status =dead }}</ref> [[Katoličanstvo|Katolička]] [[misionarstvo|misija]] ''Notre Dame de la Salette'' djeluje u gradu od [[1956]]..<ref name=kat>{{cite web | url =https://fr.allafrica.com/stories/200710291554.html | title =''Notre Dame de la Salette'' | accessdate =27.05.2025.. | language=francuski | publisher=allAfrica}}</ref> == Privreda == Većina zaposlenih radi u [[državna uprava|državnoj upravi]], svi ostali bave se [[poljoprivreda|poljoprivredom]] i [[Šumarstvo|šumarstvom]]- == Izvori == {{izvori}} == Vanjske veze == {{Commonscat|Koulamoutou}} * [http://www.koulamoutou.ga/ ''Mairie de Koulamoutou''] {{fr icon}} [[Kategorija:Gradovi u Gabonu]] ebu5hicwu8du00rzc01jaa8nbjourjo Wikipedija:Wikiprojekt države/Panama 4 4716363 42682216 42681138 2026-08-31T12:05:42Z Edgar Allan Poe 29250 42682216 wikitext text/x-wiki {| width=75% valign="top" style="background:#CE1126; color: white; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px; border: Solid #002B7F 1px; text-align: center; font-size: 160%; margin: 0 auto" | Wikiprojekt države - '''Panama''' |} {| id="mp-upper" style="width: 100%; margin:4px 0 0 0; background:none; border-spacing: 0px;" | class="MainPageBG" style="width:50%; border:1px solid #002B7F; background:white; vertical-align:top; color:#000;" | {| id="mp-left" style="vertical-align:top; background:white;" ! style="padding:2px;" | <h2 id="mp-tfa-h2" style="margin:3px; background:#CE1126; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #002B7F; text-align:left; color:white; padding:0.2em 0.4em;">[[File:Coat of arms of Panama.svg|18px]] Članci koje treba napisati</h2> |- | style="color:#000;" | <div id="mp-tfa" style="padding:2px 5px"> {|class="wikitable sortable" |- bgcolor=lightblue | <div align="center"><small>'''Broj'''</small></div> || <div align="center">'''Članak'''</div> || <div align="center">Članak na drugom jeziku</div> || <div align="center">Opis</div> || <div align="center">Riješeno </div> |- | '''1.''' || "[[Himno Istmeño]]" || [[w:en:Himno Istmeño]] || himna || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''2.''' || [[Narodna skupština (Panama)]] || [[w:en:National Assembly (Panama)]] || politika || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''3.''' || [[Predsjednik Paname]] || [[w:es:Presidente de Panamá]] || politika || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''4.''' || [[Ustav Paname]] || [[w:en:Constitution of Panama]] || pravo || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''5.''' || [[Panamska balboa]] || [[w:en:Panamanian balboa]] || valuta || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''6.''' || [[Akt o nezavisnosti Paname]] || [[w:en:Independence Act of Panama]] || historija || <div align="center"></div> |- | '''7.''' || [[Nezavisnost Paname]] || [[w:en:Independence of Panama from Spain]] || historija || <div align="center"></div> |- | '''8.''' || [[Gran Coclé]] || [[w:en:Gran Coclé]] || historija || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''9.''' || [[Rodrigo de Bastidas]] || [[w:en:Rodrigo de Bastidas]] || istraživač || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''10.''' || [[Sebastián Hurtado de Corcuera]] || [[w:en:Sebastián Hurtado de Corcuera]] || politika || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''11.''' || [[Castilla de Oro]] || [[w:en:Castilla de Oro]] || historija || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''12.''' || [[Drakeov napad na Panamu]] || [[w:en:Drake's Assault on Panama]] || historija || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''13.''' || [[Dariénska spletka]] || [[w:en:Darien scheme]] || historija || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''14.''' || [[Pljačka Paname]] || [[w:en:Henry Morgan's Panama expedition]] || historija || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''15.''' || [[Mariano Arosemena]] || [[w:en:Mariano Arosemena]] || pisac || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''16.''' || [[Panama (savezna država)]] || [[w:en:Panama State]] || historija || <div align="center"></div> |- | '''17.''' || [[Panama (departman)]] || [[w:en:Panama Department (1886)]] || historija || <div align="center"></div> |- | '''18.''' || [[Odcjepljenje Paname od Kolumbije]] || [[w:en:Secession of Panama from Colombia]] || historija || <div align="center"></div> |- | '''19.''' || [[Sporazum Hay–Bunau-Varilla]] || [[w:en:Hay–Bunau-Varilla Treaty]] || historija || <div align="center"></div> |- | '''20.''' || [[Philippe Bunau-Varilla]] || [[w:en:Philippe Bunau-Varilla]] || politika || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''21.''' || [[Manuel Amador Guerrero]] || [[w:en:Manuel Amador Guerrero]] || politika || <div align="center"></div> |- | '''22.''' || [[Tomás de Herrera]] || [[w:en:Tomás de Herrera]] || politika || <div align="center"></div> |- | '''23.''' || [[Slobodna Država Prevlake]] || [[w:es:Estado del Istmo]] || historija || <div align="center"></div> |- | '''24.''' || [[Panamska kriza 1885.]] || [[w:en:Panama crisis of 1885]] || historija || <div align="center"></div> |- | '''25.''' || [[Tisućudnevni rat]] || [[w:en:Thousand Days' War]] || historija || <div align="center"></div> |- | '''26.''' || [[Zona Panamskog kanala]] || [[w:en:Panama Canal Zone]] || historija || <div align="center"></div> |- | '''27.''' || [[José Raúl Mulino]] || [[w:en:José Raúl Mulino]] || politika || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''28.''' || [[Demetrio H. Brid]] || [[w:en:Demetrio H. Brid]] || politika || <div align="center"></div> |- | '''29.''' || {{nowrap|[[Privremena vladina hunta (Panama)]]}} || {{nowrap|[[w:es:Junta Provisional de Gobierno de Panamá]]}} || historija || <div align="center"></div> |- | '''30.''' || [[Državni udar u Panami 1968.]] || [[w:en:1968 Panamanian coup d'état]] || historija || <div align="center"></div> |- | '''31.''' || [[Guillermo Endara]] || [[w:en:Guillermo Endara]] || politika || <div align="center"></div> |- | '''32.''' || [[Opći izbori u Panami 1968.]] || [[w:en:1968 Panamanian general election]] || historija || <div align="center"></div> |- | '''33.''' || [[Arnulfo Arias]] || [[w:en:Arnulfo Arias]] || politika || <div align="center"></div> |- | '''34.''' || [[Sporazumi Torrijos–Carter]] || [[w:en:Torrijos–Carter Treaties]] || historija || <div align="center"></div> |- | '''35.''' || [[Barú]] || [[w:en:Volcán Barú]] || geografija || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''36.''' || [[Transpanamski cjevovod]] || [[w:en:Trans-Panama pipeline]] || ekonomija || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''37.''' || [[Roberto Durán]] || [[w:en:Roberto Durán]] || sportaš || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''38.''' || [[Rolando Frazer]] || [[w:en:Rolando Frazer]] || sportaš || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''39.''' || [[Rubén Blades]] || [[w:en:Rubén Blades]] || muzičar || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''40.''' || [[Rukometna reprezentacija Paname]] || — || sport || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''41.''' || [[Košarkaška reprezentacija Paname]] || [[w:en:Panama men's national basketball team]] || sport || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''42.''' || [[Fudbalska reprezentacija Paname]] || [[w:en:Panama national football team]] || sport || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''43.''' || [[Bejzbolska reprezentacija Paname]] || [[w:en:Panama national baseball team]] || sport || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''44.''' || [[Gonzalo Fernández de Oviedo]] || [[w:en:Gonzalo Fernández de Oviedo y Valdés]] || pisac || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''45.''' || [[Mola (tekstil)]] || [[w:en:Mola (art form)]] || umjetnost || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''46.''' || [[Tamborito]] || [[w:en:Tamborito]] || ples || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''47.''' || [[Panamska zlatna žaba]] || [[w:en:Panamanian golden frog]] || fauna || <div align="center"></div> |- | '''48.''' || [[Patuljasti troprsti ljenjivac]] || [[w:en:Pygmy three-toed sloth]] || fauna || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''49.''' || [[Vicenteova otrovna žaba]] || [[w:en:Vicente's poison frog]] || fauna || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''50.''' || ''[[Sterculia apetala]]'' || [[w:en:Sterculia apetala]] || flora || <div align="center">{{kvačica}}</div> |} </div> |} | style="border:1px solid transparent;" | | class="MainPageBG" style="width:50%; border:1px solid #002B7F; background:white; vertical-align:top;"| {| id="mp-right" style="width:100%; vertical-align:top; background:white;" ! style="padding:2px;" | <h2 id="mp-itn-h2" style="margin:3px; background:#CE1126; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #002B7F; text-align:left; color:white; padding:0.2em 0.4em;">[[File:Coat of arms of Panama.svg|18px]] Članci koje treba nadopuniti</h2> |- | style="color:#000; padding:2px 5px;" | <div id="mp-itn"> * <s>'''[[Panama]]''' :Glavni članak trebalo bi svakako proširiti da se dobije jedan respektabilan članak koji bi obuhvatio sva područja.</s> </div> |} |} {| id="mp-upper" style="width: 100%; margin:4px 0 0 0; background:none; border-spacing: 0px;" | class="MainPageBG" style="width:50%; border:1px solid #002B7F; background:white; vertical-align:top; color:#000;" | {| id="mp-left" style="vertical-align:top; background:white;" ! style="padding:2px;" | <h2 id="mp-tfa-h2" style="margin:3px; background:#CE1126; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #002B7F; text-align:left; color:white; padding:0.2em 0.4em;">[[File:Coat of arms of Panama.svg|18px]] Dodatni članci</h2> |- | style="color:#000;" | <div id="mp-tfa" style="padding:2px 5px"> Ovdje će se unositi oni članci koji nisu na popisu iznad, a napisani su u sklopu sređivanja članaka o Panami. Svaki suradnik koji napiše ili zna da je takav članak napisan može u tablicu dodati podatke. {|class="wikitable sortable" |- bgcolor=lightblue | <div align="center"><small>'''Broj'''</small></div> || <div align="center">'''Članak'''</div> || <div align="center">Članak na drugom jeziku</div> || <div align="center">Opis</div> || <div align="center">Riješeno </div> |- | '''1.''' || {{nowrap|[[Narodna skupština predstavnika corregimienta|Narodna skupština predstavnika ''corregimienta'']]}} || {{nowrap|[[w:es:Asamblea Nacional de Representantes de Corregimientos]]}} || historija || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''2.''' || [[Corregimiento (Panama)]] || [[w:en:Corregimientos of Panama]] || uprava || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''3.''' || [[Vojna diktatura u Panami]] || [[w:es:Dictadura militar en Panamá]] || historija || <div align="center"></div> |- | '''4.''' || [[Vrhovni sud pravde (Panama)]] || [[w:es:Corte Suprema de Justicia de Panamá]] || pravo || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''5.''' || {{nowrap|[[Kolonijalne međuokeanske rute u Panami]]}} || {{nowrap|[[w:en:The Colonial Transisthmian Route of Panamá]]}} || historija || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''6.''' || [[Univerzitet u Panami]] || [[w:en:University of Panama]] || obrazovanje || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''7.''' || ''[[Peristeria elata]]'' || [[w:en:Peristeria elata]] || flora || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''8.''' || [[Harpija (ptica)]] || [[w:en:Harpy eagle]] || fauna || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''9.''' || [[Aníbal Godoy]] || [[w:en:Aníbal Godoy]] || sportaš || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''10.''' || [[Luis Tejada]] || [[w:en:Luis Tejada]] || sportaš || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''11.''' || [[Panama Al Brown]] || [[w:en:Panama Al Brown]] || sportaš || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''12.''' || [[Rubén Douglas]] || [[w:en:Ruben Douglas]] ||sportaš || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''13.''' || [[Panamska željeznica]] || [[w:en:Panama Canal Railway]] || promet || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''14.''' || [[Rt Mariato]] || [[w:en:Punta Mariato]] || geografija || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''15.''' || [[]] || [[w:en:]] || || <div align="center"></div> |- | '''16.''' || [[]] || [[w:en:]] || || <div align="center"></div> |- | '''17.''' || [[]] || [[w:en:]] || || <div align="center"></div> |- | '''18.''' || [[]] || [[w:en:]] || || <div align="center"></div> |- | '''19.''' || [[]] || [[w:en:]] || || <div align="center"></div> |- | '''20.''' || [[]] || [[w:en:]] || || <div align="center"></div> |- | '''21.''' || [[]] || [[w:en:]] || || <div align="center"></div> |- | '''22.''' || [[]] || [[w:en:]] || || <div align="center"></div> |- | '''23.''' || [[]] || [[w:en:]] || || <div align="center"></div> |- | '''24.''' || [[]] || [[w:en:]] || || <div align="center"></div> |- | '''25.''' || [[]] || [[w:en:]] || || <div align="center"></div> |} </div> |} | style="border:1px solid transparent;" | | class="MainPageBG" style="width:50%; border:1px solid #002B7F; background:white; vertical-align:top;"| {| id="mp-right" style="width:100%; vertical-align:top; background:white;" ! style="padding:2px;" | <h2 id="mp-itn-h2" style="margin:3px; background:#CE1126; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #002B7F; text-align:left; color:white; padding:0.2em 0.4em;">[[File:Coat of arms of Panama.svg|18px]] Poslovi kategorizacije i stilizacije</h2> |- | style="color:#000; padding:2px 5px;" | <div id="mp-itn"> *'''[[:Kategorija:Panama]]''' :Sve članke u ovoj kategoriji valjalo bi propisno kategorizirati. Nekoliko novih kategorija svakako se može i treba otvoriti, članci koji su u glavnoj kategoriji, a mogu u potkategorije tamo trebaju i biti postavljeni. I *'''Šabloni''' :Na sve pripadajuče članke, valjalo bi dodati šablone koji se koriste za te vrste članaka (šablon o gradovima za gradove, političarima za političate, ''etc.'') kako bi se povećala kvaliteta postojećih članaka. </div> |} |} {| id="mp-upper" style="width:100%; margin:4px 0 0 0; background:none; border-spacing: 0px;" | class="MainPageBG" style="width:100%; border:1px solid #002B7F; background:white; vertical-align:top; color:#000;" | {| id="mp-left" style="vertical-align:top; background:white;" ! style="padding:2px;" | <h2 id="mp-tfa-h2" style="margin:3px; width:100%; background:#CE1126; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #002B7F; text-align:left; color:white; padding:0.2em 0.4em;">[[File:Coat of arms of Costa Rica.svg|18px]] Dodatno, zahtjevi, želje, ...</h2> |- | style="color:#000;" | <div id="mp-tfa" style="padding:2px 5px; width:100%"> Ovdje se mogu unositi sve vrste želja, zahtjeva i zamolbi koje bi bilo koji suradnik imao prema sudionicima na projektu, a vezane su uz Panamu. </div> |} |} __NOTOC__ __NOEDITSECTION__ [[Kategorija:Wikiprojekt države|P]] flzaxyqmjeyg07cjwq0r7hktdwdrpdh 42682241 42682216 2026-08-31T14:44:35Z Edgar Allan Poe 29250 42682241 wikitext text/x-wiki {| width=75% valign="top" style="background:#CE1126; color: white; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px; border: Solid #002B7F 1px; text-align: center; font-size: 160%; margin: 0 auto" | Wikiprojekt države - '''Panama''' |} {| id="mp-upper" style="width: 100%; margin:4px 0 0 0; background:none; border-spacing: 0px;" | class="MainPageBG" style="width:50%; border:1px solid #002B7F; background:white; vertical-align:top; color:#000;" | {| id="mp-left" style="vertical-align:top; background:white;" ! style="padding:2px;" | <h2 id="mp-tfa-h2" style="margin:3px; background:#CE1126; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #002B7F; text-align:left; color:white; padding:0.2em 0.4em;">[[File:Coat of arms of Panama.svg|18px]] Članci koje treba napisati</h2> |- | style="color:#000;" | <div id="mp-tfa" style="padding:2px 5px"> {|class="wikitable sortable" |- bgcolor=lightblue | <div align="center"><small>'''Broj'''</small></div> || <div align="center">'''Članak'''</div> || <div align="center">Članak na drugom jeziku</div> || <div align="center">Opis</div> || <div align="center">Riješeno </div> |- | '''1.''' || "[[Himno Istmeño]]" || [[w:en:Himno Istmeño]] || himna || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''2.''' || [[Narodna skupština (Panama)]] || [[w:en:National Assembly (Panama)]] || politika || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''3.''' || [[Predsjednik Paname]] || [[w:es:Presidente de Panamá]] || politika || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''4.''' || [[Ustav Paname]] || [[w:en:Constitution of Panama]] || pravo || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''5.''' || [[Panamska balboa]] || [[w:en:Panamanian balboa]] || valuta || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''6.''' || [[Akt o nezavisnosti Paname]] || [[w:en:Independence Act of Panama]] || historija || <div align="center"></div> |- | '''7.''' || [[Nezavisnost Paname]] || [[w:en:Independence of Panama from Spain]] || historija || <div align="center"></div> |- | '''8.''' || [[Gran Coclé]] || [[w:en:Gran Coclé]] || historija || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''9.''' || [[Rodrigo de Bastidas]] || [[w:en:Rodrigo de Bastidas]] || istraživač || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''10.''' || [[Sebastián Hurtado de Corcuera]] || [[w:en:Sebastián Hurtado de Corcuera]] || politika || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''11.''' || [[Castilla de Oro]] || [[w:en:Castilla de Oro]] || historija || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''12.''' || [[Drakeov napad na Panamu]] || [[w:en:Drake's Assault on Panama]] || historija || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''13.''' || [[Dariénska spletka]] || [[w:en:Darien scheme]] || historija || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''14.''' || [[Pljačka Paname]] || [[w:en:Henry Morgan's Panama expedition]] || historija || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''15.''' || [[Mariano Arosemena]] || [[w:en:Mariano Arosemena]] || pisac || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''16.''' || [[Panama (savezna država)]] || [[w:en:Panama State]] || historija || <div align="center"></div> |- | '''17.''' || [[Panama (departman)]] || [[w:en:Panama Department (1886)]] || historija || <div align="center"></div> |- | '''18.''' || [[Odcjepljenje Paname od Kolumbije]] || [[w:en:Secession of Panama from Colombia]] || historija || <div align="center"></div> |- | '''19.''' || [[Sporazum Hay–Bunau-Varilla]] || [[w:en:Hay–Bunau-Varilla Treaty]] || historija || <div align="center"></div> |- | '''20.''' || [[Philippe Bunau-Varilla]] || [[w:en:Philippe Bunau-Varilla]] || politika || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''21.''' || [[Manuel Amador Guerrero]] || [[w:en:Manuel Amador Guerrero]] || politika || <div align="center"></div> |- | '''22.''' || [[Tomás de Herrera]] || [[w:en:Tomás de Herrera]] || politika || <div align="center"></div> |- | '''23.''' || [[Slobodna Država Prevlake]] || [[w:es:Estado del Istmo]] || historija || <div align="center"></div> |- | '''24.''' || [[Panamska kriza 1885.]] || [[w:en:Panama crisis of 1885]] || historija || <div align="center"></div> |- | '''25.''' || [[Tisućudnevni rat]] || [[w:en:Thousand Days' War]] || historija || <div align="center"></div> |- | '''26.''' || [[Zona Panamskog kanala]] || [[w:en:Panama Canal Zone]] || historija || <div align="center"></div> |- | '''27.''' || [[José Raúl Mulino]] || [[w:en:José Raúl Mulino]] || politika || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''28.''' || [[Demetrio H. Brid]] || [[w:en:Demetrio H. Brid]] || politika || <div align="center"></div> |- | '''29.''' || {{nowrap|[[Privremena vladina hunta (Panama)]]}} || {{nowrap|[[w:es:Junta Provisional de Gobierno de Panamá]]}} || historija || <div align="center"></div> |- | '''30.''' || [[Državni udar u Panami 1968.]] || [[w:en:1968 Panamanian coup d'état]] || historija || <div align="center"></div> |- | '''31.''' || [[Guillermo Endara]] || [[w:en:Guillermo Endara]] || politika || <div align="center"></div> |- | '''32.''' || [[Opći izbori u Panami 1968.]] || [[w:en:1968 Panamanian general election]] || historija || <div align="center"></div> |- | '''33.''' || [[Arnulfo Arias]] || [[w:en:Arnulfo Arias]] || politika || <div align="center"></div> |- | '''34.''' || [[Sporazumi Torrijos–Carter]] || [[w:en:Torrijos–Carter Treaties]] || historija || <div align="center"></div> |- | '''35.''' || [[Barú]] || [[w:en:Volcán Barú]] || geografija || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''36.''' || [[Transpanamski cjevovod]] || [[w:en:Trans-Panama pipeline]] || ekonomija || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''37.''' || [[Roberto Durán]] || [[w:en:Roberto Durán]] || sportaš || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''38.''' || [[Rolando Frazer]] || [[w:en:Rolando Frazer]] || sportaš || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''39.''' || [[Rubén Blades]] || [[w:en:Rubén Blades]] || muzičar || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''40.''' || [[Rukometna reprezentacija Paname]] || — || sport || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''41.''' || [[Košarkaška reprezentacija Paname]] || [[w:en:Panama men's national basketball team]] || sport || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''42.''' || [[Fudbalska reprezentacija Paname]] || [[w:en:Panama national football team]] || sport || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''43.''' || [[Bejzbolska reprezentacija Paname]] || [[w:en:Panama national baseball team]] || sport || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''44.''' || [[Gonzalo Fernández de Oviedo]] || [[w:en:Gonzalo Fernández de Oviedo y Valdés]] || pisac || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''45.''' || [[Mola (tekstil)]] || [[w:en:Mola (art form)]] || umjetnost || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''46.''' || [[Tamborito]] || [[w:en:Tamborito]] || ples || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''47.''' || [[Panamska zlatna žaba]] || [[w:en:Panamanian golden frog]] || fauna || <div align="center"></div> |- | '''48.''' || [[Patuljasti troprsti ljenjivac]] || [[w:en:Pygmy three-toed sloth]] || fauna || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''49.''' || [[Vicenteova otrovna žaba]] || [[w:en:Vicente's poison frog]] || fauna || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''50.''' || ''[[Sterculia apetala]]'' || [[w:en:Sterculia apetala]] || flora || <div align="center">{{kvačica}}</div> |} </div> |} | style="border:1px solid transparent;" | | class="MainPageBG" style="width:50%; border:1px solid #002B7F; background:white; vertical-align:top;"| {| id="mp-right" style="width:100%; vertical-align:top; background:white;" ! style="padding:2px;" | <h2 id="mp-itn-h2" style="margin:3px; background:#CE1126; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #002B7F; text-align:left; color:white; padding:0.2em 0.4em;">[[File:Coat of arms of Panama.svg|18px]] Članci koje treba nadopuniti</h2> |- | style="color:#000; padding:2px 5px;" | <div id="mp-itn"> * <s>'''[[Panama]]''' :Glavni članak trebalo bi svakako proširiti da se dobije jedan respektabilan članak koji bi obuhvatio sva područja.</s> </div> |} |} {| id="mp-upper" style="width: 100%; margin:4px 0 0 0; background:none; border-spacing: 0px;" | class="MainPageBG" style="width:50%; border:1px solid #002B7F; background:white; vertical-align:top; color:#000;" | {| id="mp-left" style="vertical-align:top; background:white;" ! style="padding:2px;" | <h2 id="mp-tfa-h2" style="margin:3px; background:#CE1126; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #002B7F; text-align:left; color:white; padding:0.2em 0.4em;">[[File:Coat of arms of Panama.svg|18px]] Dodatni članci</h2> |- | style="color:#000;" | <div id="mp-tfa" style="padding:2px 5px"> Ovdje će se unositi oni članci koji nisu na popisu iznad, a napisani su u sklopu sređivanja članaka o Panami. Svaki suradnik koji napiše ili zna da je takav članak napisan može u tablicu dodati podatke. {|class="wikitable sortable" |- bgcolor=lightblue | <div align="center"><small>'''Broj'''</small></div> || <div align="center">'''Članak'''</div> || <div align="center">Članak na drugom jeziku</div> || <div align="center">Opis</div> || <div align="center">Riješeno </div> |- | '''1.''' || {{nowrap|[[Narodna skupština predstavnika corregimienta|Narodna skupština predstavnika ''corregimienta'']]}} || {{nowrap|[[w:es:Asamblea Nacional de Representantes de Corregimientos]]}} || historija || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''2.''' || [[Corregimiento (Panama)]] || [[w:en:Corregimientos of Panama]] || uprava || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''3.''' || [[Vojna diktatura u Panami]] || [[w:es:Dictadura militar en Panamá]] || historija || <div align="center"></div> |- | '''4.''' || [[Vrhovni sud pravde (Panama)]] || [[w:es:Corte Suprema de Justicia de Panamá]] || pravo || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''5.''' || {{nowrap|[[Kolonijalne međuokeanske rute u Panami]]}} || {{nowrap|[[w:en:The Colonial Transisthmian Route of Panamá]]}} || historija || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''6.''' || [[Univerzitet u Panami]] || [[w:en:University of Panama]] || obrazovanje || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''7.''' || ''[[Peristeria elata]]'' || [[w:en:Peristeria elata]] || flora || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''8.''' || [[Harpija (ptica)]] || [[w:en:Harpy eagle]] || fauna || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''9.''' || [[Aníbal Godoy]] || [[w:en:Aníbal Godoy]] || sportaš || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''10.''' || [[Luis Tejada]] || [[w:en:Luis Tejada]] || sportaš || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''11.''' || [[Panama Al Brown]] || [[w:en:Panama Al Brown]] || sportaš || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''12.''' || [[Rubén Douglas]] || [[w:en:Ruben Douglas]] ||sportaš || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''13.''' || [[Panamska željeznica]] || [[w:en:Panama Canal Railway]] || promet || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''14.''' || [[Rt Mariato]] || [[w:en:Punta Mariato]] || geografija || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''15.''' || [[Justo Arosemena]] || [[w:en:Justo Arosemena Quesada]] || pravnik || <div align="center">{{kvačica}}</div> |- | '''16.''' || [[]] || [[w:en:]] || || <div align="center"></div> |- | '''17.''' || [[]] || [[w:en:]] || || <div align="center"></div> |- | '''18.''' || [[]] || [[w:en:]] || || <div align="center"></div> |- | '''19.''' || [[]] || [[w:en:]] || || <div align="center"></div> |- | '''20.''' || [[]] || [[w:en:]] || || <div align="center"></div> |- | '''21.''' || [[]] || [[w:en:]] || || <div align="center"></div> |- | '''22.''' || [[]] || [[w:en:]] || || <div align="center"></div> |- | '''23.''' || [[]] || [[w:en:]] || || <div align="center"></div> |- | '''24.''' || [[]] || [[w:en:]] || || <div align="center"></div> |- | '''25.''' || [[]] || [[w:en:]] || || <div align="center"></div> |} </div> |} | style="border:1px solid transparent;" | | class="MainPageBG" style="width:50%; border:1px solid #002B7F; background:white; vertical-align:top;"| {| id="mp-right" style="width:100%; vertical-align:top; background:white;" ! style="padding:2px;" | <h2 id="mp-itn-h2" style="margin:3px; background:#CE1126; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #002B7F; text-align:left; color:white; padding:0.2em 0.4em;">[[File:Coat of arms of Panama.svg|18px]] Poslovi kategorizacije i stilizacije</h2> |- | style="color:#000; padding:2px 5px;" | <div id="mp-itn"> *'''[[:Kategorija:Panama]]''' :Sve članke u ovoj kategoriji valjalo bi propisno kategorizirati. Nekoliko novih kategorija svakako se može i treba otvoriti, članci koji su u glavnoj kategoriji, a mogu u potkategorije tamo trebaju i biti postavljeni. I *'''Šabloni''' :Na sve pripadajuče članke, valjalo bi dodati šablone koji se koriste za te vrste članaka (šablon o gradovima za gradove, političarima za političate, ''etc.'') kako bi se povećala kvaliteta postojećih članaka. </div> |} |} {| id="mp-upper" style="width:100%; margin:4px 0 0 0; background:none; border-spacing: 0px;" | class="MainPageBG" style="width:100%; border:1px solid #002B7F; background:white; vertical-align:top; color:#000;" | {| id="mp-left" style="vertical-align:top; background:white;" ! style="padding:2px;" | <h2 id="mp-tfa-h2" style="margin:3px; width:100%; background:#CE1126; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #002B7F; text-align:left; color:white; padding:0.2em 0.4em;">[[File:Coat of arms of Costa Rica.svg|18px]] Dodatno, zahtjevi, želje, ...</h2> |- | style="color:#000;" | <div id="mp-tfa" style="padding:2px 5px; width:100%"> Ovdje se mogu unositi sve vrste želja, zahtjeva i zamolbi koje bi bilo koji suradnik imao prema sudionicima na projektu, a vezane su uz Panamu. </div> |} |} __NOTOC__ __NOEDITSECTION__ [[Kategorija:Wikiprojekt države|P]] gr44q8r7s524dvl48b6py63hgv9323h Korisnik:Ekvatarina/igralište 2 4717073 42682218 42682152 2026-08-31T12:16:02Z Ekvatarina 270952 42682218 wikitext text/x-wiki [[Armand Duplantis]] {{Infokutija sportista |ime = Armand Duplantis |headercolor = lightsteelblue |slika = Armand Duplantis(cropped) Budapest 2023.jpg |nadimci = Mondo |puno_ime = Armand Gustav Duplantis |datum_rođenja = [[10. studenoga]] [[1999.]] |mjesto_rođenja = {{flagicon|SAD}} [[Lafayette, Louisiana]], [[SAD]]|država = {{flagicon|Švedska}} [[Švedska]] |nacionalnost = {{flagicon|Švedska}} [[Švedska|Šveđanin]]<br> {{flagicon|SAD}} [[SAD|Amerikanac]] |sport = [[atletika]] |discipline = [[skok s motkom]] |visina = 1,81 m<ref name="Paris 2024 DUPLANTIS">{{cite web |url=https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/armand-duplantis_1569203 |title=DUPLANTIS Armand |work=[[Ljetne olimpijske igre 2024.|Paris 2024 Olympics]] |access-date=20. ožujka 2026. |archive-date=23. kolovoza 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823034124/https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/armand-duplantis_1569203 |url-status=dead }}</ref> |treneri = Greg i Helena Duplantis<ref name="Paris 2024 DUPLANTIS"/> |klub = [[Upsala IF]]<ref name="Paris 2024 DUPLANTIS"/> |or= 6,31 m '''WR''' ([[skok s motkom]])<br>10,37 s ([[Trka na 100 metara|100 m]])<ref name="worldathletics.org DUPLANTIS"/> |medalje = {{Medalje sport | [[Atletika]]: [[Skok s motkom]]}} {{MedalCountry|{{flagcountry|Švedska}}}} {{MedaljeNatjecanje|oi}} {{Medalje zlato | [[Olimpijada 2020|Tokio 2020.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Olimpijada 2024|Pariz 2024.]] | skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|[[Svjetska prvenstva u atletici|Svjetska prvenstva]]}} {{Medalje zlato | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Eugene 2022.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Budimpešta 2023.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Tokio 2025.]] | skok s motkom}} {{Medalje srebro | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2019.|Doha 2019.]] | skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Dijamantna liga}} {{Medalje zlato | [[2021.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2022.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2023.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2024.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2025.]] | skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Svjetska dvoranska prvenstva}} {{Medalje zlato | Beograd 2022.| skok s motkom}} {{Medalje zlato | Glasgow 2024.| skok s motkom}} {{Medalje zlato | Nanjing 2025.| skok s motkom}} {{Medalje zlato | Toruń 2026.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|[[Europska prvenstva u atletici|Europska prvenstva]]}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Berlin 2018.]]| skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|München 2022.]]| skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2024.|Rim 2024.]]| skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2026.|Birmingham 2026.]]| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Europska dvoranska prvenstva}} {{Medalje zlato | Toruń 2021.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Svjetska juniorska prvenstva}} {{Medalje zlato | Tampere 2018.| skok s motkom}} {{Medalje bronca | Bydgoszcz 2016.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Europska juniorska prvenstva}} {{Medalje zlato | Grosseto 2017.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Svjetska prvenstva za mlađe juniore}} {{Medalje zlato | Cali 2015.| skok s motkom}} |supružnici = Desiré Duplantis (r. Inglander)<br>(2026. – ''danas'')}} '''Armand Gustav Duplantis''' ([[Lafayette, Louisiana]], [[10. studenoga]] [[1999.]]), poznat kao '''Mondo''', [[Švedska|švedsko]]-[[SAD|američki]] je [[Skok s motkom|skakač s motkom]]. Svjetski je rekorder (6,31 m), dvostruki olimpijski pobjednik, četverostruki svjetski dvoranski prvak i trostruki osvajač svjetskih prvenstava na otvorenome. Pet puta osvojio je i [[Dijamantna liga|Dijamantnu ligu]].<ref name="worldathletics.org DUPLANTIS">{{cite web |url= https://worldathletics.org/athletes/sweden/armand-duplantis-14679502 |title=Armand DUPLANTIS|work=worldathletics.org |access-date=20. ožujka 2026.}}</ref> Svoje svjetske uspjehe postiže još od 15. godine, kada je osvojio [[Svjetsko prvenstvo za mlađe juniore u atletici 2015.|Svjetsko prvenstvo za mlađe juniore]] [[2015.]] godine. Od tada je osvojio niz ostalih svjetskih titula i postao jedan od rijetkih sportaša koji je osvojio svjetska prvenstva u atletici kao mlađi junior, junior i senior.<ref name=":4">{{Cite news |last=Fameso |first=Funmilayo |date=28. kolovoza 2024.|title=Usain Bolt of Pole Vaulting: 9 fascinating things about the GOAT of athletics with TEN world records |url=https://www.pulsesports.co.ke/athletics/story/usain-bolt-of-pole-vaulting-9-fascinating-things-about-the-goat-of-athletics-with-ten-world-records-2024082807152685975 |work=Pulse Sports |access-date=27. ožujka 2026.}}</ref> Duplantis je i četverostruki europski prvak. Svoju je prvu europsku titulu osvojio [[2018.]] godine, kada je postavio trenutačni svjetski juniorski rekord, a zatim [[2022.]], [[2024.]] i [[2026.]] godine. Godine 2018. bio je proglašen europskom i svjetskom atletskom zvijezdom u usponu, a dvije godine poslije najboljim svjetskim atletičarom. Svoje je prvo europsko dvoransko zlato osvojio [[2021.]] godine, iste godine kada je na [[Olimpijada 2020.|Olimpijskim igrama u Tokiju]] prvi put postao olimpijski prvak. Sljedeće je sezone oborio svjetski rekord tri puta, osvojio naslove svjetskoga prvaka i na otvorenome i u dvorani, postao europski prvak i osvajač [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] te preskočio šest ili više metara 22 puta,<ref name=":20">{{Cite web |date=16. lipnja 2025 |title=Mondo's 14th world record: what's fuelling this streak? |url=https://www.redbull.com/se-en/armand-duplantis-pole-vaulter-personal-life-portrait |access-date=27. ožujka 2026.|website=Red Bull}}</ref> a na temelju svega toga bio je proglašen najboljim europskim i svjetskim atletičarom godine. Nakon toga nastavio je obarati vlastite svjetske rekorde više puta godišnje: [[2023.]] godine dva puta, [[2024.]] tri puta, od kojih je jedan bio oboren na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama u Parizu]], a [[2025.]] godine četiri puta. Bio je proglašen najboljim atletičarom godine četiri puta dosada (2020., 2022., 2023. i 2025. godine), a osvojio je nagradu [[Laureus (nagrada)|Laureus]] 2025. godine.<ref name=":20"/> Pobijedivši u pet uzastopnih finala natjecanja u razdoblju od 2021. do 2025. godine, Duplantis je također postao peterostruki osvajač Dijamantne lige. Duplantis je na natjecanjima preskočio šest ili više metara najviše puta u povijesti atletike,<ref name=":20"/> a ukupno je postavio 15 svjetskih rekorda.<ref name=":22">{{Cite web |title=World Record Progression of Pole Vault|url=https://worldathletics.org/records/by-progression/15143?type=1 |access-date=3. svibnja 2026. |work=[[World Athletics]]}}</ref> Nakon što je [[Renaud Lavillenie]] [[2014.]] godine preskočio 6,16 metara, Duplantis se javio kao sljedeći svjetski rekorder 2020. godine, kada je preskočio 6,17 metara. Od te je preskočene visine bio jedini koji je postavljao nove svjetske rekorde sve do svoga najnovijega, odnosno onoga od 6,31 metra iz [[2026.]] godine. Od listopada 2025. godine preskakao je šest ili više metara tijekom osam uzastopnih sezona, u ukupno 79 natjecanja, počevši od [[2018.]] godine, kada je preskočio 6,05 metara na [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europskome prvenstvu u Berlinu]]. Duplantis je jedan od samo četvorice skakača koji su preskočili 6,10 metara ili više. Ostali su [[Emmanouil Karalis]], Renauld Lavillenie i [[Sergej Bubka]].<ref>{{Cite web |date=29. srpnja 2025|title=Manolo Karalis Inches Closer to Pole Vault History |url=http://www.tovima.com/sports/manolo-karalis-inches-closer-to-pole-vault-history/ |access-date=3. svibnja 2026. |website=tovima.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Staff |date=1. ožujka 2026.|title=Emmanouil Karalis: Historic 6.17m vault, congratulations from Bubka |url=https://www.hellenic.news/en/article/sports/athletics/emmanoyil-karalis-istoriko-alma-sta-617m-ke-sygxaritiria-apo-mpoumpka |access-date=3. svibnja 2026.|website=Hellenic.News |language=en}}</ref> Prema statistici iz kolovoza 2026. godine, najmanje je tu visinu svladao na 41 od ukupno 54 natjecanja, odnosno 29 puta na otvorenome i 12 puta u dvorani.<ref>{{Cite web |title=Pole Vault - men - senior - all |url=https://worldathletics.org/records/all-time-toplists/jumps/pole-vault/all/men/senior?regionType=world&page=1&bestResultsOnly=false&firstDay=1900-01-01&lastDay=2026-08-22&maxResultsByCountry=all&eventId=10229616&ageCategory=senior |access-date=30. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref><ref>{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=12. kolovoza 2025. |title=Mondo Duplantis sets 13th pole vault world record of his career, third of 2025 |url=https://www.nytimes.com/athletic/6549502/2025/08/12/mondo-duplantis-pole-vault-world-records/ |access-date=3. svibnja 2026.|work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |date=1. ožujka 2026 |title=Emmanouil Karalis overtakes Renaud Lavillenie to become second highest pole vaulter in history behind Mondo Duplantis |url=https://www.olympics.com/en/news/athletics-emmanouil-karalis-overtakes-renaud-lavillenie-second-highest-pole-vaulter-history-mondo-duplantis |access-date=10. ožujka 2026|website=Olympics.com}}</ref> U skladu sa svim navedenim, Duplantis se naširoko smatra najboljim skakačem s motkom svih vremena.<ref name=":1">{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=15. rujna 2025. |title=Mondo Duplantis, the making of a generational talent: 'It's like I'm a performing artist' |url=https://www.nytimes.com/athletic/6575839/2025/09/11/mondo-duplantis-profile-world-championships-tokyo-sweden/ |access-date=3. svibnja 2026. |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mull |first=Cory |title=Mondo Duplantis Breaks World Record For 14th Time, Earning Third World Pole Vault Title |url=https://www.forbes.com/sites/corymull/2025/09/15/mondo-duplantis-breaks-world-record-for-14th-time-earning-third-world-title/ |access-date=3. svibnja 2026.|website=Forbes}}</ref> == Rani život == Armand Gustav Duplantis<ref>{{Cite web |date=24. srpnja 2021 |title=Avslöjar Mondos okända mellannamn: "Ingen kallar mig något annat" |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/4zgA9o/franska-avslojandet-mondos-okanda-mellannamn |access-date=7. svibnja 2026. |website=Aftonbladet}}</ref> rodio se [[10. studenoga]] [[1999.]] godine<ref name="WAprofile">{{cite web |title=Armand Duplantis – Athlete Profile |url=https://www.worldathletics.org/athletes/sweden/armand-duplantis-14679502 |website=[[World Athletics]] |access-date=7. svibnja 2026|archive-date=9. srpnja 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709231226/https://worldathletics.org/athletes/sweden/armand-duplantis-14679502 |url-status=live}}</ref> u sportskoj obitelji u [[Lafayette, Louisiana|Lafayetteu, Louisiani]].<ref name=":1" /> Njegov otac Greg, podrijetlom [[SAD|Amerikanac]], nekadašnji je skakač s motkom (osobni mu je rekord iznosio 5,80 metara), a majka Helena (rođena Hedlund), [[Švedska|Šveđanka]], bivša je [[Sedmoboj|sedmobojka]] i [[Odbojka|odbojkašica]].<ref name="advocate">{{cite news |newspaper=The Advocate|url=http://theadvocate.com/sports/acadianapreps/11646428-123/pole-vaulter-armand-duplantis-clearing |title=Pole vaulter Armand Duplantis clearing new heights |date=4. ožujka 2015. |access-date=7. svibnja 2026. |author=Raymond A. Partsch III |archive-date=16. veljače 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216203953/https://www.theadvocate.com/acadiana/sports/high_schools/article_96588e5e-a358-5573-b046-415e9512c502.html |url-status=dead}}</ref> Duplantisu je [[Engleski jezik|engleski]] materinji jezik, a [[švedski]] je učio tijekom odrastanja,<ref>{{Cite web |last=Hendricks |first=Maggie |date=1. kolovoza 2024. |title=Paris 2024 athletics: Get to know Swedish star Mondo Duplantis |url=https://www.olympics.com/en/news/paris-2024-athletics-get-to-know-swedish-star-mondo-duplantis |access-date=7. svibnja 2026. |website=Olympics.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2. ožujka 2025|title=Mondo Duplantis shatters the pole vault record for an incredible 11th time |url=https://www.redbull.com/se-en/armand-duplantis-pole-vaulter-personal-life-portrait |access-date=7. svibnja 2026. |website=Red Bull}}</ref> osobito provodeći ljeta s djedom i bakom u Švedskoj.<ref>{{Cite web |date=7. ožujka 2022 |title=Duplantis pushed to heights by sibling rivalry and family coaching |url=https://www.france24.com/en/live-news/20220307-duplantis-pushed-to-heights-by-sibling-rivalry-and-family-coaching |access-date=7. svibnja 2026 |publisher=[[France 24]] |language=en}}</ref> Andreas i Antoine, njegova starija braća, te Johanna, mlađa sestra, također se bave sportom odmalena. Andreas je predstavljao Švedsku kao skakač s motkom na svjetskim juniorskim prvenstvima u atletici [[2009.]] i [[2012.]] godine, a Antoine je od istoga sporta odustao kako bi se bavio [[Bejzbol|bejzbolom]] u srednjoj školi. U njemu je brzo napredovao i postao je kapetan ekipe [[Državni univerzitet Louisiane|Državnoga sveučilišta Louisiane]] [[2019.]] godine, kada su postizali najveće uspjehe.<ref>{{Cite news |url=http://www.nola.com/lsu/index.ssf/2015/07/lsu_freshman_antoine_duplantis.html |title=LSU freshman Antoine Duplantis meshes strong mental approach with athleticism as he steps into a chance to compete |newspaper=NOLA.com |author=Randy Rosetta |date=13. srpnja 2015. |access-date=7. svibnja 2026. |archive-date=21. srpnja 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150721194028/http://www.nola.com/lsu/index.ssf/2015/07/lsu_freshman_antoine_duplantis.html |url-status=live}}</ref> Johanna se profesionalno bavi skokom s motkom i također predstavlja Švedsku na natjecanjima. Duplantis je završio srednju školu u Lafayetteu [[2018.]] godine, a potom je obrazovanje nastavio, poput svojih roditelja i starije braće, na Državnome sveučilištu Louisiane, ali od njega je odustao 2019. godine, nakon prve godine studija, kako bi se posvetio profesionalnoj karijeri.<ref>{{Cite web |last=@mondohoss600 |date=10. lipnja 2019. |title=Friendships and memories to last a lifetime. #foreverlsu #borntofly |url=https://x.com/mondohoss600/status/1138131078512816133 |access-date=7. svibnja 2026. |website=[[Twitter|X]]}}</ref> == Rana karijera == {{external media |float = left |topic = [[YouTube]] |video1 = [https://www.youtube.com/watch?v=guSvVZ-3BrM 2006–2016 world record progression] }} Duplantis se prvi put okušao u skoku s motkom kod kuće, u Lafayetteu, kada je imao četiri godine. Od tada je počeo u njemu uvelike napredovati.<ref name="split" /> Prvi je svjetski rekord u svojoj dobnoj kategoriji postavio sa sedam godina. Kada mu je bilo deset godina, preskočio je 3,86 metara. Time nije oborio samo tadašnji svjetski rekord za tu dob nego i za dob od 11 i 12 godina.<ref name="split">{{cite web |url=http://www.milesplit.com/articles/143231/national-freshman-pv-record-holder-armand-duplantis-wants-the-world |title=National freshman PV record holder Armand Duplantis wants the world |author=Johanna Gretschel |work=MileSplit United States |date=14. siječnja 2015. |access-date=8. svibnja 2026. |publisher=MileSplit |archive-date=25. listopada 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181025112924/http://www.milesplit.com/articles/143231/national-freshman-pv-record-holder-armand-duplantis-wants-the-world |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.maxpreps.com/news/dCOA-6WFEd-YiQAcxJSkrA/louisianas-10-year-old-pole-vault-prodigy.htm |title=Louisiana's 10-year-old pole vault prodigy |publisher=MaxPreps|author=Dave Krider |date=11. kolovoza 2010. |access-date=8. svibnja 2026. |archive-date=23. siječnja 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230123113534/https://www.maxpreps.com/news/dCOA-6WFEd-YiQAcxJSkrA/louisianas-10-year-old-pole-vault-prodigy.htm |url-status=live}}</ref> Od srpnja [[2015.]] godine nositelj je svjetskih rekorda u svim dobnim kategorija od 7. do 12. godine, a svjetski je rekord za trinaestogodišnjake držao sve do svibnja 2015. godine.<ref name="split" /><ref>{{cite web |url=http://www.vg.no/sport/friidrett/paal-13-feiret-17-mai-som-verdensrekordholder-i-stav/a/23454003/ |title=Pål (13) feiret 17. mai som verdensrekordholder i stav |publisher=vg.no |date=18. svibnja 2015.|access-date=8. svibnja 2026 |author=Øystein Jarlsbo |work=VG |archive-date=22. srpnja 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722113511/http://www.vg.no/sport/friidrett/paal-13-feiret-17-mai-som-verdensrekordholder-i-stav/a/23454003/ |url-status=live}}</ref> Duplantis je dobio nadimak Mondo ([[talijanski jezik|tal.]]: 'svijet') još kada je bio dječak, a dao mu ga je očev najbolji prijatelj, [[Italija|Talijan]] sa [[Sicilija|Sicilije]]. Prvo su ga zvali "Mondo Man", a nakon nekoga vremena ustalila se kraća verzija, "Mondo". Od tada ga je taj nadimak pratio cijeloga života, a pokazao se prikladnim s obzirom na njegovu kasniju svjetsku dominaciju i sve oborene rekorde u profesionalnoj sportskoj karijeri.<ref name=":4" /><ref>{{Cite news |last=Breskin |first=Billie Miro |date=7 June 2024 |title=5 things you didn't know about Mondo Duplantis |url=https://www.voguescandinavia.com/articles/5-things-you-didnt-know-about-mondo-duplantis |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806203734/https://www.voguescandinavia.com/articles/5-things-you-didnt-know-about-mondo-duplantis |url-status=dead |archive-date=6 August 2024 |access-date=31 October 2024 |work=Vogue Scandinavia}}</ref> === 2015. – 2016: Svjetski prvak među mlađim juniorima i švedski predstavnik === U prvome razredu srednje škole, odnosno [[2015.]] godine, postavio je državne rekorde za brucoše i na otvorenome i u dvorani te je osvojio nagradu za najboljega srednjoškolskog sportaša godine.<ref>{{Cite web |date=10. srpnja 2015 |title=Lafayette High pole vaulter Armand Duplantis named Gatorade Louisiana Track & Field Athlete of the Year |url=https://www.theadvocate.com/new_orleans/sports/high_schools/lafayette-high-pole-vaulter-armand-duplantis-named-gatorade-louisiana-track-field-athlete-of-the-year/article_554b5b71-87ff-5457-8c36-bcdbad2723c5.html |access-date=12. svibnja 2026 |publisher=The Advocate}}</ref> U lipnju iste godine obznanio je da će na međunarodnim natjecanjima predstavljati [[Švedska|Švedsku]] u [[skok s motkom|skoku s motkom]].<ref>{{cite web |date=3. lipnja 2015 |title=Stavhoppartalang valde Sverige och Avesta |url=http://www.dalademokraten.se/sport/friidrott/stavhoppartalang-valde-sverige-och-avesta |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923212724/http://www.dalademokraten.se/sport/friidrott/stavhoppartalang-valde-sverige-och-avesta |archive-date=23. rujna 2015 |access-date=12. svibnja 2026 |publisher=Dala-Demokraten}}</ref><ref name="exp">{{cite news |author=Ludvig Holmberg |date=2. lipnja 2015. |title=Supertalangen byter landslag till Sverige |url=http://www.expressen.se/sport/friidrott/supertalangen-byter-landslag-till-sverige/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180930011619/http://www.expressen.se/sport/friidrott/supertalangen-byter-landslag-till-sverige/ |archive-date=30. rujna 2018 |access-date=20. srpnja 2015 |newspaper=Expressen}}</ref> Kao dvojni državljanin, mogao je umjesto Švedske izabrati [[Sjedinjene Američke Države]]. Prema riječima Jonasa Anshelma, izbornika švedske reprezentacije u skoku s motkom, koji ga je i pozvao, Duplantis je prvo htio nastupati za SAD, ali odlučio se za Švedsku djelomično zato što je Anshelm bio ponudio Duplantisovu ocu da se priključi timu kao trener.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?si=_n5gj24Jwb34GRKg&v=dhOWmWSFEiQ&feature=youtu.be |title=How Mondo Duplantis chose Sweden 🇸🇪 over USA 🇺🇸 |date=11 September 2021|publisher=International Olympic Committee|access-date=15 August 2024 |via=YouTube}}</ref><ref>{{cite web |last1=Roy |first1=Neelabhra |date=3. kolovoza 2024. |title=Why did Mondo Duplantis represent Sweden ahead of USA? All about the pole vaulting superstar's allegiance explained |url=https://www.sportskeeda.com/us/olympics/news-how-mondo-duplantis-represent-sweden-ahead-usa-all-pole-vaulting-superstar-s-allegiance-explained |website=sportskeeda.com}}</ref> Duplantis je također izjavio da ga je na odluku navelo bratovo pozitivno iskustvo u reprezentaciji i vlastita ljubav prema Švedskoj, koju osjeća odmalena. Iako mu je to olakšalo izbor, i dalje je osjećao snažnu povezanost s [[Lafayette, Louisiana|Lafayetteom]].<ref>{{cite web |date=2. kolovoza 2021 |title=Hatet från USA mot Duplantis |url=https://www.expressen.se/sport/os-2021/hatet-fran-usa-mot-duplantis/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210802093725/https://www.expressen.se/sport/os-2021/hatet-fran-usa-mot-duplantis/ |archive-date=2. kolovoza 2021 |access-date=12. svibnja 2026|work=Expressen}}</ref> Duplantis je prvi put predstavljao Švedsku na [[Svjetsko prvenstvo u atletici za mlađe juniore 2015.|Svjetskome prvenstvu za mlađe juniore]] [[2015.]] godine u [[Cali]]ju, [[Kolumbija|Kolumbiji]], gdje je osvojio zlato. Ondje je iz prvoga pokušaja preskočio konačnih 5,30 metara, čime je poboljšao osobni rekord za dva centimetra, i postavio novi rekord prvenstva zajedno s [[Ukrajina|Ukrajincem]] [[Vladislav Malikin|Vladislavom Malikinom]].<ref>{{cite news |url=https://www.dn.se/sport/sveriges-nya-supertalang-fixade-guld-direkt/ |newspaper=Dagens Nyheter|title=Sveriges nya supertalang fixade guld direkt |date=20. srpnja 2015. |access-date=20. svibnja 2026. |author=Pontus Roos |archive-date=28. srpnja 2015. |archive-url=https://web.archive.org/web/20150728000558/http://www.dn.se/sport/sveriges-nya-supertalang-fixade-guld-direkt/ |url-status=live}}</ref><ref name=":25">{{cite web |url=http://www.iaaf.org/news/report/cali-2015-boys-pole-vault1 |title=Boys' pole vault – IAAF World Youth Championships, Cali 2015 |author=Cathal Dennehy |publisher=[[World Athletics|IAAF]] |date=19. srpnja 2015. |access-date=20. svibnja 2026 |archive-date=23. srpnja 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150723203211/http://www.iaaf.org/news/report/cali-2015-boys-pole-vault1 |url-status=live}}</ref> Natječući se za Švedsku, Duplantis je prvo bio član atletskoga kluba naziva [[IK Stål]] u [[Avesta (grad)|Avesti]], gradu u kojemu žive njegovi djed i baka, a onda se priključio [[Upsala IF|Upsali IF-u]], majčinomu bivšem klubu, [[2016.]] godine.<ref name=sa-kunde-duplantis>{{cite web | url=https://www.unt.se/sport/friidrott/artikel/sa-kunde-duplantis-lockas-till-uppsala-det-var-en-bra-peng/rx4ye6vl | title=Så kunde Duplantis lockas till Uppsala: "Det var en bra peng" | date=9. srpnja 2024. |work=Upsala Nya Tidning | first=Henrik | last=Söderlund }}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.friidrottsstatistik.se/atswe.php?Gender=1&ID=170852 | title=Friidrottsstatistik | publisher=Swedish Athletics Association }}</ref> Dana [[6. veljače]] 2016. godine Duplantis je preskočio 5,49 metara na natjecanju za srednjoškolce u [[Baton Rouge, Louisiana|Baton Rogueu]]. Time je postavio novi svjetski rekord za šesnaestogodišnjake, svjetski dvoranski rekord u kategoriji mlađih juniora i državni dvoranski rekord za srednjoškolce. Tada je postao, uostalom, prvi srednjoškolac koji je preskočio tu visinu u dvorani.<ref>{{cite web |url=http://www.milesplit.com/articles/174941/mondo-duplantis-breaks-pole-vault-national-high-school-record |title=Mondo Duplantis Breaks Pole Vault National High School Record! |author=Johanna Gretschel |publisher=MileSplit |date=6. veljače 2016. |access-date=20. svibnja 2026 |archive-date=14. lipnja 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160614205444/http://www.milesplit.com/articles/174941/mondo-duplantis-breaks-pole-vault-national-high-school-record |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.expressen.se/sport/friidrott/svenska-stortalangen-slog-varldsrekordet/ |newspaper=Expressen |author=Ludvig Holmberg |title=Svenska stortalangen slog världsrekordet |date=7. veljače 2016. |access-date=20. svibnja 2026 |archive-date=16. travnja 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160416023639/http://www.expressen.se/sport/friidrott/svenska-stortalangen-slog-varldsrekordet/ |url-status=live}}</ref> [[Grčka|Grk]] [[Emmanouil Karalis]], Duplantisov vršnjak, preskočio je njegov svjetski rekord samo tjedan dana nakon toga.<ref>{{cite web |url=http://www.iaaf.org/news/report/tallinn-kazmirek-saunders-ames |title=Kazmirek gets world-leading heptathlon total in Tallinn – indoor round-up |author=Steven Mills |publisher=IAAF |date=14. veljače 2016. |access-date=20. svibnja 2026 |archive-date=21. svibnja 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160521020819/http://www.iaaf.org/news/report/tallinn-kazmirek-saunders-ames |url-status=live}}</ref> === 2017.: Svjetski juniorski rekord i europski juniorski prvak === Preskočivši 5,75 metara na natjecanju [[Millrose Games]], Duplantis je [[11. veljače]] [[2017.]] godine postavio svjetski juniorski dvoranski rekord, koji je [[IAAF]] ratificirao.<ref>{{cite web |url=https://www.iaaf.org/news/report/millrose-games-2017-wilson-hassan-jenkins-tru |title=IAAF: Wilson, Hassan and Okolo shine on night of world leads and records at Millrose Games |website=iaaf.org|access-date=11. srpnja 2026.|archive-date=16. veljače 2020.|archive-url=https://web.archive.org/web/20200216203053/https://www.worldathletics.org/news/report/millrose-games-2017-wilson-hassan-jenkins-tru|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |last=Mulkeen |first=Jon |date=24. prosinca 2018. |title=A look back at the ratified world records set in 2018 |url=https://worldathletics.org/news/news/athletics-world-records-2018 |access-date=11. studenoga 2026. |work=World Athletics News}}</ref><ref name=":10">{{Cite news |last=Boal |first=Erik |date=12. veljače 2018. |title=Emmanouil Karalis Sets World U20 Indoor Pole Vault Record, Mondo Duplantis Still Has Better Clearance |url=https://www.runnerspace.com/gprofile.php?mgroup_id=44531&do=news&news_id=510786 |access-date=11. srpnja 2026. |work=RunnerSpace}}</ref> Točno mjesec dana poslije, [[11. ožujka]], Duplantis je taj rekord prestigao nakon što je preskočio 5,82 metra na državnome natjecanju za srednjoškolce u [[New York]]u.<ref>{{Cite news |last=Mulkeen |first=Jon |date=12. ožujka 2017. |title=Duplantis and Cunningham break world indoor U20 records in New York |url=https://worldathletics.org/news/report/duplantis-new-balance-nationals-pole-vault-20 |access-date=11. srpnja 2026. |work=World Athletics Report}}</ref> Međutim, taj rezultat nije bio priznat kao novi svjetski rekord zato što se nije proveo antidopinški test na natjecanju, pa se rekord od 5,75 metara zadržao kao službeni sve do [[2018.]] godine.<ref name=":9">{{Cite news |last=Boal |first=Erik |date=13. siječnja 2018. |title=Morris is first female to clear 16 feet in meet history, Duplantis elevates mark to 19-1.50 as both stars produce world-leading efforts |url=https://www.runnerspace.com/news.php?news_id=505956 |access-date=11. srpnja 2026. |work=Runmer Space}}</ref><ref name=":10" /> Duplantis je oborio osobni rekord [[1. travnja]] [[2017.]] godine na [[Texas Relays]]u, gdje je preskočio 5,90 metara. Time je postavio novi svjetski juniorski rekord i prestigao rekord [[Maksim Tarasov|Maksima Tarasova]] od 5,80 metara. Tarasov je postavio taj rekord još [[1989.]] godine, a istu je visinu uspio preskočiti još samo [[Raphael Holzdeppe]] [[2008.]] godine.<ref name=":37">{{Cite news |last=Gretschel |first=Johanna |date=2. travnja 2017. |title=Mondo Destroys Pro Field, Breaks World Junior Record By 10cm |url=https://www.flotrack.org/articles/5063380-mondo-destroys-pro-field-breaks-world-junior-record-by-10cm |access-date=11. srpnja 2026. |work=Flosports}}</ref><ref>{{Cite news |date=8. rujna 2017. |title=World records ratified |url=https://worldathletics.org/news/press-release/henriques-duplantis-world-records-ratified |access-date=11. studenoga 2026. |work=World Athletics Press Release}}</ref> Duplantisov je rekord također postao novi švedski seniorski rekord u skoku s motkom, a prijašnji je postavio [[Oscar Janson]] [[2003.]] godine nakon preskočenih 5,87 metara.<ref>{{Cite news |last=Mulkeen |first=Jon |date=2. travnja 2017. |title=Duplantis breaks world U20 pole vault record at Texas Relays |url=https://worldathletics.org/news/report/lindon-victor-decathlon-texas |access-date=11. srpnja 2026. |work=World Athletics Report}}</ref> IAAF je službeno priznao Duplantisov rekord [[2. prosinca]] [[2017.]] godine, a isto je učinio i [[USATF]], koji je time potvrdio novi američki juniorski rekord.<ref>{{cite web |url=http://www.legacy.usatf.org/usatf/files/48/48a09327-8d22-4be0-adc5-dd8bc3667e9c.pdf |title=USA Track & Field Records Report – 2017 |website=usatf.org|access-date=11. srpnja 2026.|archive-date=12. kolovoza 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20220812053653/http://www.legacy.usatf.org/usatf/files/48/48a09327-8d22-4be0-adc5-dd8bc3667e9c.pdf|url-status=dead}}</ref> Na [[Europsko juniorsko prvenstvo u atletici 2017.|Europskome juniorskom prvenstvu]], održanome u [[Grosseto|Grossetu]], Duplantis je nakon preskočenih 5,65 metara osvojio zlato i postavio rekord prvenstva [[23. srpnja]]. Pobjedu je već osigurao drugim skokom, odnosno nakon što je iz prvoga pokušaja preskočio 5,55 metara. Potom je za svoj treći skok odlučio podići letvicu na 5,65 metara i pokušati oboriti Tarasov rekord od 5,60 metara iz [[1989.]] godine, što mu je pošlo za rukom.<ref name=":39">{{Cite news |date=23. srpnja 2017|title=Duplantis surpasses championship record for pole vault gold |url=https://www.european-athletics.com/news/duplantis-surpasses-championship-record-for-pole-vault-gold |access-date=11. srpnja 2026. |work=European Athletics News}}</ref> === 2018.: Svjetski juniorski prvak, prva velika seniorska titula i prvi skok preko šest metara === [[File:WK040289 polsstok duplantis.jpg|thumb|upright|Duplantis u skoku s motkom na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2018.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]] [[2018.]] godine u [[Birmingham]]u.]] Duplantis je sezonu [[2018.]] godine otvorio novim osobnim dvoranskim rekordom od 5,83 metara. Postigao ga je na natjecanju u [[Reno, Nevada|Renou, Nevadi]] [[12. siječnja]], a bio bi priznat i kao novi svjetski juniorski rekord da se nisu nerazmotreno prekršila neka IAAF-ova pravila.<ref>{{Cite news |date=14. siječnja 2018 |title=Duplantis vaults 5.83m in Reno – indoor round-up |url=https://worldathletics.org/news/report/mondo-duplantis-world-indoor-pole-vault-recor?__nextLocale=en |access-date=27. srpnja 2026 |work=World Athletics Report}}</ref> Naime, IAAF je [[2003.]] godine promijenio propisanu dužinu klinova na kojima leži letvica sa 75 milimetara na 55 milimetara. Budući da su se organizatori na natjecanju za muškarce koristili klinovima od 75 milimetara, što se otkrilo dva dana nakon samoga natjecanja, IAAF nije mogao priznati postignute rezultate kao službene. S druge strane, na natjecanju za žene upotrijebljeni su klinovi ispravnih dimenzija. Dodatni je razlog za nepriznavanje Duplantisova rekorda bio taj što nije bio proveden antidopinški test na samome natjecanju, kao što je bio slučaj s njegovim rekordom od 5,82 metara godinu dana prije na natjecanju u New Yorku. Iako se Duplantis jutro nakon natjecanja testirao pod nadležnošću [[Američka antidopinška agencija|Američke antidopinške agencije]], rezultat testa nije se mogao priznati prema IAAF-ovu pravilu o testiranju na licu mjesta.<ref>{{Cite news |last=Zahn |first=Jennifer |date=18. siječnja 2018. |title=Mondo's Swedish Indoor Record, Men's Pole Vault Summit Marks Invalidated |url=https://www.flotrack.org/articles/6085005-mondos-swedish-indoor-record-mens-pole-vault-summit-marks-invalidated |access-date=22. srpnja 2026 |work=Flotrack}}</ref><ref name=":9" /><ref name=":10" /> Na mitingu skoka s motkom u [[Clermont-Ferrand]]u, u [[Francuska|Francuskoj]], odnosno na [[All Star Perche]]u, Duplantis je [[25. veljače]] preskočio 5,88 metara, čime je oborio svjetski juniorski rekord [[Emmanouil Karalis|Emmanouila Karalisa]]. [[Grčki]] je skakač dotada držao rekord od 5,78 metara, koji je bio postavio [[11. veljače]]. Tada osamnaestogodišnji Duplantis preskočio je iz prvoga pokušaja 5,81 metar, a konačni je rezultat postigao pri trećemu skoku.<ref>{{cite web |title=IAAF: Record Books rewritten in Clermont – Ferrand and College Station |url=https://www.iaaf.org/news/report/clermont-ferrand-pole-vault-sydney-mclaughlin |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190409153651/https://www.iaaf.org/news/report/clermont-ferrand-pole-vault-sydney-mclaughlin |archive-date=9. travnja 2019 |access-date=27. srpnja 2026 |website=iaaf.org}}</ref><ref name=":8">{{Cite news |date=25. travnja 2018 |title=World records ratified |url=https://worldathletics.org/news/press-release/world-u20-records-ratified-duplantis |access-date=27. srpnja 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Duplantisu je [[27. ožujka]] odobreno jednokratno izuzeće od pravila 6.1.3 propisanoga statutom državnoga srednjoškolskog sportskog saveza,{{efn|Louisiana High School Athletic Association (LHSAA).}} čime mu je omogućeno da [[31. ožujka]] nastupi u elitnoj muškoj konkurenciji na Texas Relaysu bez gubitka prava nastupa za svoju srednju školu. Nadležni su prije donošenja službene odluke o tome bili kritizirani zbog toga što je to pravilo uopće postojalo. Naime, njime se zabranjivao nastup srednjoškolaca na natjecanjima elitne razine neovisno o sportu kojim se bave, a neki su smatrali smislenijim da se pravilo ograniči samo na sportove koji uključuju fizički kontakt. Godinu dana prije toga Duplantis je nastupio na Texas Relaysu, pri čemu je nosio boje svoje škole. Tek je poslije shvatio da je time vjerojatno prekršio spomenuto pravilo. Neovisno o tome, osvojio je to natjecanje i postavio novi svjetski juniorski rekord od 5,90 metara.<ref>{{Cite web |last=Bewers |first=James |date=27. ožujka 2018. |title=LHSAA waiver will allow Mondo Duplantis to maintain eligibility after Texas Relays |url=https://www.theadvertiser.com/story/sports/high-school/2018/03/27/lhsaa-waiver-allow-mondo-duplantis-maintain-eligibility-after-texas-relays/462102002/ |access-date=28. srpnja 2026. |website=The Daily Advertiser}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gretschel |first=Johanna |date=27. ožujka 2018.|title=Mondo Duplantis Cleared To Compete At Texas Relays |url=https://www.flotrack.org/articles/6157981-mondo-duplantis-cleared-to-compete-at-texas-relays |access-date=28. srpnja 2026 |website=FloTrack |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Singleton |first=Singleton |date=28. ožujka 2018. |title=LHSAA made right decision on Mondo|url=https://www.houmatoday.com/story/sports/high-school/2018/03/28/chris-singletons-column-lhsaa-made-right-decision-on-mondo/12887826007/ |access-date=28. srpnja 2026|website=The Courier}}</ref> [[File:2018 European Athletics Championships Day 7 (45).jpg|thumb|left|upright=1|Osamnaestogodišnji Duplantis nakon osvajanja svoje prve velike seniorske titule na [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europskome prvenstvu]] [[2018.]] godine u [[Berlin]]u.]] Na [[Svjetsko juniorsko prvenstvo u atletici 2018.|Svjetskome juniorskom prvenstvu]] 2018. godine, koje se održalo od [[10. srpnja|10.]] do [[15. srpnja]] u [[Tampere]]u, Duplantis je osvojio zlato i oborio rekord natjecanja s preskočenih 5,82 metra.<ref name=":45">{{Cite news |last=Mills |first=Steven |date=srpanj 2018.|title=World Junior Championships Men — An Improbable 100 Winner |url=https://trackandfieldnews.com/article/world-junior-championships-men-an-improbable-100-winner/ |access-date=28. srpnja 2026 |work=Track & Field News}}</ref> Novi je svjetski juniorski rekord postavio na [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europskome prvenstvu]] [[12. kolovoza]] 2018. godine u [[Berlin]]u, gdje je preskočio 6,05 metara. Tada je osvojio i prvu zlatnu medalju na seniorskim natjecanjima. Na tome je nastupu poboljšao svoj osobni rekord za čitavih 12 centimetara i postao najmlađi osvajač toga prvenstva u 84 godine njegova održavanja.<ref>{{Cite news |date=13. kolovoza 2024 |title=Duplantis vaults 6.05m while Asher-Smith completes sprint triple as European Championships conclude |url=https://worldathletics.org/news/report/european-championships-berlin-2018-duplantis |access-date=28. srpnja 2026|work=World Athletics Report}}</ref><ref name=":11">{{Cite web |date=16. kolovoza 2018 |title=Experten: Så högt var Duplantis guldhopp |url=https://www.aftonbladet.se/a/bKrBR3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200217212000/https://www.aftonbladet.se/a/bKrBR3 |archive-date=17. veljače 2020 |access-date=28. srpnja 2026 |website=Aftonbladet}}</ref> Star samo 18 godina i 275 dana, tada je postao i najmlađi ikad koji se pridružio elitnomu klubu skakača, odnosno onim koji su preskočili preko šest metara. Ni [[Sergej Bubka]], koji se tada smatrao najboljim ikad, nije preskočio šest metara sve dok nije imao 21 godinu. Duplantis je svojim skokom od 6,05 metara ostvario četvrti najbolji rezultat u povijesti skoka s motkom, računajući natjecanja na otvorenome i u dvorani, te izjednačio drugi najbolji rezultat na otvorenome.<ref name=":47">{{Cite news |last=Chadband |first=Ian |date=13. kolovoza 2018.|title=Athletics: Golden teenager Duplantis soars to six-metre vault |url=https://www.reuters.com/article/sports/athletics-golden-teenager-duplantis-soars-to-six-metre-vault-idUSKBN1KY0E2/ |access-date=28. srpnja 2026 |work=Reuters}}</ref> == Profesionalna karijera == === 2019. – 2020.: Svjetski viceprvak, prvi i drugi svjetski rekord=== [[File:Armand Duplantis jumps 6.0 m, August 24 2019.jpg|thumb|Duplantis u skoku na visini od šest metara na [[Finnkampenu]] u [[Stockholm]]u [[2019.]] godine.]] Duplantis je [[24. kolovoza]] [[2019.]] godine na [[Finnkampen]]u{{efn|Natjecanje u atletici između Finske i Švedske, koje se održava jednom godišnje.}} u [[Stockholm]]u preskočio šest metara i osvojio zlato, a time je ponovio i svoj najbolji rezultat te sezone. Svojom je pobjedom doprinio, uostalom, ukupnoj pobjedi domaćina, odnosno [[Švedska|Švedske]] nad [[Finska|Finskom]] te godine i u muškoj i u ženskoj konkurenciji.<ref name=":505">{{Cite news |date=26. kolovoza 2019 |title=Duplantis clears 6.00m as hosts Sweden triumph in the Finnkampen |url=https://www.european-athletics.com/news/duplantis-clears-00m-hosts-sweden-triumph-the-finnkampen |access-date=31. srpnja 2026|work=European Athletics News}}</ref> Duplantis je također tim rezultatom postavio novi rekord natjecanja. Dotadašnji je rekord od 5,85 metara držao [[Patrik Klüft|Patrik Kristiansson]], a postavio ga je [[2002.]] godine.<ref>{{Cite web |date=25. kolovoza 2019 |title=Duplantis hyllar fansens stöd: "De bar mig över ribban – är det här jag lever för" |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/MRqqmr/publiken-bar-mig-over-ribban |access-date=31. srpnja 2026 |website=Aftonbladet |language=sv}}</ref> Drugoplasirani je 2019. godine bio Duplantisov sunarodnjak [[Melker Svärd Jacobsson]], koji je preskočio 5,36 metara.{{citation needed|date=srpanj 2026}} Iste je godine [[1. listopada]] osvojio srebrnu medalju na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2019.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Doha|Dohi]], gdje je preskočio 5,97 metara iz trećega pokušaja.<ref name=":50">{{cite web |title=Results. Pole Vault Men – Final |url=https://media.aws.iaaf.org/competitiondocuments/pdf/6033/AT-PV-M-f----.RS6.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128160535/https://media.aws.iaaf.org/competitiondocuments/pdf/6033/AT-PV-M-f----.RS6.pdf |archive-date=28. studenoga 2020 |access-date=31. srpnja 2026 |website=iaaf.org}}</ref> Dana [[4. veljače]] [[2020.]] godine Duplantis je preskočio šest metara na prvome dvoranskom natjecanju sezone, koje se održalo u [[Düsseldorf]]u. Nakon toga tri je puta pokušao preskočiti 6,17 metara i postaviti novi svjetski rekord. Najbliže je uspjehu bio u drugome pokušaju. Tada je preskočio letvicu, ali ju je u padu okrznuo rukom, pa skok nije bio priznat.<ref>{{Cite web |url=https://www.athleticsweekly.com/event-news/armand-duplantis-comes-close-to-world-record-in-dusseldorf-1039927849/ |title=Armand Duplantis comes close to world record in Düsseldorf |work=AW |date=4. veljače 2020|access-date=31. srpnja 2026|archive-date=17. studenoga 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201117041226/https://athleticsweekly.com/event-news/armand-duplantis-comes-close-to-world-record-in-dusseldorf-1039927849/|url-status=live}}</ref> [[File:Armand Duplantis in 2019-7.jpg|thumb|left|Otac i trener Greg Duplantis (''lijevo'') s Armandom Duplantisom 2019. godine.]] Iako tada nije uspio, već je [[8. veljače]] na dvoranskome natjecanju u [[Toruń]]u preskočio 6,17 metara i oborio svjetski rekord koji je [[Renaud Lavillenie]] držao gotovo šest godina.<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.com/sport/athletics/51429055 |title=Armand Duplantis sets pole vault world record in Poland |work=BBC Sport |date=8. veljače 2020 |access-date= 31. srpnja 2026 |archive-date= 10. veljače 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200210080135/https://www.bbc.co.uk/sport/amp/athletics/51429055 |url-status= live}}</ref><ref>{{Cite news |date=29. lipnja 2020 |title=World records ratified: Duplantis's 6.17m pole vault, Rojas's indoor triple jump and Cheptegei's 5km |url=https://worldathletics.org/news/press-release/world-record-ratified-duplantis-rojas |access-date=31. srpnja 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Tjedan dana poslije toga, [[15. veljače]], na dvoranskome je natjecanju u [[Glasgow]]u poboljšao taj rezultat za jedan centimetar, pa je novi svjetski rekord iznosio 6,18 metara.<ref>{{cite news |title=Armand Duplantis: Pole vaulter sets new world record at Glasgow Indoor Grand Prix |url=https://www.bbc.co.uk/sport/athletics/51514981 |access-date=31. srpnja 2026 |work=BBC Sport |date=15. veljače 2020 |language=en-gb |archive-date=14. rujna 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200914132401/https://www.bbc.co.uk/sport/athletics/51514981 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=21. kolovoza 2020 |title=World records ratified: Duplantis's 6.18m pole vault and Yeshaneh's 1:04:31 half marathon |url=https://worldathletics.org/news/press-release/duplantis-yeshaneh-world-records-ratified |access-date=31. srpnja 2026|work=World Athletics Press Release}}</ref> Duplantis je [[19. veljače]] osvojio miting [[Miting Hauts-de-France Pas-de-Calais|Hauts-de-France Pas-de-Calais]] u [[Liévin]]u preskočivši 6,07 metara, a nakon toga pokušavao je preskočiti 6,19 metara za novi svjetski rekord. Međutim, sva su tri pokušaja bila bezuspješna.<ref>{{Cite news |last=Rowbottom |first=Mike |date=20. veljače 2020 |title=Duplantis tops 6.07m in Lievin, narrowly misses 6.19m |url=https://worldathletics.org/news/report/world-indoor-tour-lievin-duplantis-pole-vault |access-date=31. srpnja 2026}}</ref> Nakon četiri dana, [[23. veljače]], osvojio je [[All Star Perche]] u [[Clermont-Ferrand]]u rezultatom od 6,01 metra. To je bilo njegovo posljednje dvoransko natjecanje te sezone, a završilo je novim trima bezuspješnim pokušajima postavljanja novoga svjetskoga rekorda.<ref>{{Cite news |last=Pretot |first=Julien |date=24. veljače 2020 |title=Athletics: Another miss for Duplantis at 6.19 metres |url=https://www.reuters.com/article/sports/another-miss-for-duplantis-at-6-19-meters-idUSKCN20H0O8/ |access-date=31. srpnja 2026 |work=Reuters}}</ref> Duplantis je neovisno o tome završio sezonu dvoranskih natjecanja kao prvi u povijesti koji je svoje nastupe na pet dvoranskih natjecanja zaredom zaključio skokovima od šest ili više metara.<ref>{{Cite news |date=24. veljače 2020 |title=Indoor round-up: Duplantis scales 6.01m in Clermont-Ferrand, Zhoya smashes world U20 indoor 60m hurdles record |url=https://worldathletics.org/news/report/zhoya-nilsen-indoor-record |access-date=31. srpnja 2026 |work=World Athletics Report}}</ref> Taj je niz nadišao [[2022.]] godine, kada je osvojio i šesto natjecanje rezultatom u tome rangu.{{citation needed|date=srpanj 2025.}} [[File:Armand Duplantis at the 2020 Bauhaus Galan meeting in Stockholm.jpg|thumb|upright|Duplantis na mitingu [[BAUHAUS-galan]] u Stockholmu 2020. godine.]] Dana [[21. veljače]], nakon nastupa u [[Madrid]]u na sedmome i posljednjemu natjecanju elitne razine u sklopu [[World Athletics|WA]]-ovih dvoranskih natjecanja, Duplantis je bio najbolji te sezone na temelju rezultata sa svih natjecanja. Njegova najbolja tri rezultata, koje je postigao u Toruńu, Glasgowu i Liévinu, donijela su mu ukupno 36 bodova. Te je godine osvojio svoju prvu [[World Athletics Indoor Tour]] titulu.<ref>{{cite web | url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-tour/standings/2020/men | title=World Athletics Indoor Tour |work=World Athletics}}</ref><ref>{{Cite news |date=24. veljače 2020 |title=2020 World Athletics Indoor Tour winners secure wildcards for Nanjing |url=https://worldathletics.org/news/news/indoor-tour-2020-winners |archive-url=https://web.archive.org/web/20200226122943/https://www.worldathletics.org/news/news/indoor-tour-2020-winners |url-status=dead |archive-date=26. veljače 2020 |access-date=1. kolovoza 2026 |work=World Athletics}}</ref> Preskočivši 6,15 metara iz drugoga pokušaja na [[Golden Gala|rimskome mitingu]] [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]], Duplantis je [[17. rujna]] oborio tadašnji svjetski rekord na otvorenome [[Sergej Bubka|Sergeja Bubke]], koji je iznosio 6,14 metara. Time nije zapravo postavio novi svjetski rekord jer je to učinio već u veljači 2020. godine na natjecanju u dvorani, gdje je preskočio 6,18 metara. Naime, od [[1998.]] godine WA ne dijeli posebno svjetske rekorde u skoku s motkom na one postignute na otvorenome i na one u dvorani. U skladu s time, novi se najbolji dvoranski rezultat računa kao novi svjetski rekord ako je bolji od najboljega rezultata na otvorenome.<ref name=":63">{{Cite news |last=Jeffery |first=Nicole |date=18. rujna 2020 |title=Duplantis scales 6.15m in Rome, world's highest ever outdoor vault |url=https://worldathletics.org/news/report/duplantis-kiplimo-warholm-rome-2020 |access-date=1. kolovoza 2026|work=World Athletics Report}}</ref> === 2021: Olimpijski pobjednik u Tokiju i europski dvoranski prvak === Duplantis je [[6. ožujka]] [[2021.]] godine nastupio na [[Europsko dvoransko prvenstvo u atletici 2021.|Europskome dvoranskom prvenstvu]]. Nakon što se [[Renaud Lavillenie]] povukao s natjecanja zbog ozljede, postao je uvjerljivi favorit za osvajanje zlata.<ref name=":55">{{Cite web |date=7. ožujka 2021 |title=Mondo Duplantis takes European title and comes close with world record attempt |url=https://athleticsweekly.com/event-reports/mondo-duplantis-takes-european-title-and-comes-close-with-world-record-attempt-1039941741/|access-date=1. kolovoza 2021 |website=AW |language=en-GB|archive-date=23. listopada 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231023151148/https://athleticsweekly.com/event-reports/mondo-duplantis-takes-european-title-and-comes-close-with-world-record-attempt-1039941741/|url-status=live}}</ref> Unatoč tomu, [[Piotr Lisek]] i Lavilleniejev mlađi brat [[Valentin Lavillenie|Valentin]] pružili su mu ozbiljan otpor. Oni su u konačnici osvojili broncu i srebro, a Valentin je pritom postigao najbolji osobni rezultat. S druge strane, Duplantis je skokom od 6,05 metara postavio novi najbolji rezultat prvenstva. Pokušavao je nakon toga preskočiti 6,19 metara i postaviti novi svjetski rekord, ali sva su tri pokušaja bila bezuspješna. Ipak, bio je blizu uspjeha pri drugome skoku.<ref>{{Cite web |title=Duplantis, Ingebrigtsen and Del Ponte triumph at European Indoors |url=https://www.olympicchannel.com/en/stories/news/detail/athletics-duplantis-ingebrigtsen-del-ponte-victorious-european-indoors/|access-date=1. kolovoza 2021 |website=Olympic Channel|archive-date=10. ožujka 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210310161600/https://www.olympicchannel.com/en/stories/news/detail/athletics-duplantis-ingebrigtsen-del-ponte-victorious-european-indoors/|url-status=live}}</ref> Na [[Ljetne olimpijske igre 2020.|Ljetnim olimpijskim igrama]] u [[Tokio|Tokiju]], koje su bile odgođene za jednu godinu, Duplantis je osvojio zlatnu medalju nakon preskočenih 6,02 metra iz prvoga pokušaja, a bio je i vrlo blizu obaranja vlastitoga svjetskog rekorda.<ref>{{Cite web |url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/athletics-swedens-duplantis-soars-pole-vault-gold-2021-08-03/ |title=Athletics-Sweden's Duplantis soars to pole vault gold |date=3. kolovoza 2021 |work=[[Reuters]] |access-date=1. kolovoza 2026|archive-date=26. veljače 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230226103853/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/athletics-swedens-duplantis-soars-pole-vault-gold-2021-08-03/|url-status=live}}</ref> Drugoplasirani je [[Chris Nilsen]] bio pun hvale za pobjednika. Usporedio je natjecanje protiv Duplantisa te večeri kao ustrajanje običnoga nogometaša da dosegne razinu na kojoj su [[Lionel Messi]] ili [[Cristiano Ronaldo]], a dodao je i da je njegova nadmoć u konkurenciji među najboljim svjetskim skakačima s motkom "impresivna i nevjerojatna".<ref>{{cite web |url=https://www.expressen.se/sport/os-2021/slar-tillbaka-mot-hatet-mondos-basta-beslut/ |title=Christopher Nilsen slår tillbaka mot hatet mot Armand Duplantis |language=sv |work=[[Expressen]] |date=3. kolovoza 2021 |access-date=1. kolovoza 2026|archive-date=26. veljače 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230226103855/https://www.expressen.se/sport/os-2021/slar-tillbaka-mot-hatet-mondos-basta-beslut/|url-status=live}}</ref> === 2022: Tri nova svjetska rekorda, prve svjetske titule i druga europska titula === Iako je imao tek 22 godine, Duplantis je [[17. siječnja]] treći put osvojio švedsku nagradu za najboljega sportaša godine{{efn|''Svenska idrottsgalan'' ([[švedski jezik|šved.]]).}} za postignute uspjehe u [[2021.]] godini, a dobio ju je već [[2019.]] i [[2021.]] godine. Naime, osvojio je olimpijsko i europsko dvoransko zlato te preskočio šest ili više metara u 12 od ukupno 17 natjecanja kojima je prisustvovao u 2021. godini.<ref name=":7">{{Cite news |date=18. siječnja 2022 |title=Duplantis is Sweden's Sportsman of the Year for the third time |url=https://www.european-athletics.com/news/duplantis-crowned-swedish-sportsman-of-the-year-for-the-third-time |access-date=3. kolovoza 2026|work=European Athletics}}</ref> Duplantis je [[7. ožujka]] oborio vlastiti svjetski rekord nakon što je preskočio 6,19 metara na dvoranskome natjecanju u [[Beograd]]u.<ref>{{Cite web |title=6.19 ! Duplantis broke the world record in the Arena at the Belgrade Indoor Meeting |url=https://www.worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/belgrade22/news/report/619-duplantis-broke-the-world-record-in-the-arena-at-the-belgrade-indoor-meeting |access-date=3. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org |archive-date=27. ožujka 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220327220254/https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/belgrade22/news/report/619-duplantis-broke-the-world-record-in-the-arena-at-the-belgrade-indoor-meeting |url-status=live}}</ref> Dva tjedna nakon toga osvojio je u istome gradu zlatnu medalju na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]]. Preskočivši 6,20 metara, ponovno je oborio svoj svjetski rekord.<ref>{{Cite web |title=Pole Vault Men – Result |url=https://www.worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/belgrade22/results/men/pole-vault/final/result |access-date=3. kolovoza 2026|website=worldathletics.org |archive-date=23. ožujka 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220323044017/https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/belgrade22/results/men/pole-vault/final/result |url-status=live}}</ref><ref name=":69">{{cite news |title=Sweden's Duplantis sets new world pole vault record |url=https://www.france24.com/en/live-news/20220320-sweden-s-duplantis-sets-new-world-pole-vault-record |access-date=4. kolovoza 2026 |publisher=France24.com |archive-date=27. travnja 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230427060604/https://www.france24.com/en/live-news/20220320-sweden-s-duplantis-sets-new-world-pole-vault-record |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=18. svibnja 2022 |title=Ratified: world records for Rojas, Duplantis and Holloway |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-rojas-duplantis-holloway-belgrade-indoor |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Na [[BAUHAUS-galan]]u Duplantis je [[30. lipnja]] oborio vlastiti svjetski rekord na otvorenome od 6,15 metara, koji je postavio [[2020.]] godine. Tada je preskočio 6,16 metara.<ref name=":72">{{cite web |title=Armand Duplantis satte nytt utomhusrekord |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/JxzqPX/armand-duplantis-slog-nytt-utomhusrekord |access-date=4. kolovoza 2026 |website=Aftonbladet |date=30. lipnja 2022 |archive-date=30. lipnja 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630195342/https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/JxzqPX/armand-duplantis-slog-nytt-utomhusrekord |url-status=live}}</ref> [[File:EKZA0286 polevault final duplantis (52342027800).jpg|thumb|Duplantis u skoku na [[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|Europskome prvenstvu]] 2022. godine u [[München]]u.]] Svoj je svjetski rekord oborio još jednom te godine, odnosno [[24. srpnja]] na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Eugene, Oregon|Eugeneu, Oregonu]], kada je preskočio 6,21 metar.<ref name=":71">{{cite news |url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/swedens-duplantis-breaks-pole-vault-world-record-world-championships-2022-07-25/ |title=Swede Duplantis breaks pole vault world record to win gold |work=Reuters |date=25. srpnja 2022 | access-date=4. kolovoza 2022 | archive-date=25. lipnja 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220725035455/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/swedens-duplantis-breaks-pole-vault-world-record-world-championships-2022-07-25/ | url-status=live}}</ref> To je bio ukupno peti Duplantisov svjetski rekord, ali prvi koji je postavio na otvorenome.<ref>{{Cite news |date=20. rujna 2022 |title=Ratified: world records for Amusan, Duplantis and McLaughlin |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-amusan-duplantis-mclaughlin-oregon |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Na [[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|Europskome prvenstvu]] u [[München]]u osvojio je zlato i srušio rekord prvenstva skokom od 6,06 metara.<ref name=":74">{{Cite web |title=Armand Duplantis vinner EM-guld |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/OrLXal/armand-duplantis-vinner-em-guld-i-stavhopp |access-date=4. kolovoza 2026 |website=Aftonbladet |date=20. kolovoza 2022 |archive-date=20. kolovoza 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220820201042/https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/OrLXal/armand-duplantis-vinner-em-guld-i-stavhopp |url-status=live}}</ref> Duplantis je zaključio sezonu u [[rujan|rujnu]] skokom od 6,07 metara na mitingu [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] u [[Zürich]]u, a taj mu je rezultat bio dovoljan za obranu naslova.<ref>{{Cite web |date=27. prosinca 2022 |title=2022 review: jumps |url=https://worldathletics.org/news/series/2022-review-jumps |access-date=4. kolovoza 2026 |website=[[World Athletics]] |archive-date=28. prosinca 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221228142556/https://worldathletics.org/news/series/2022-review-jumps |url-status=live}}</ref> Na temelju triju postignutih svjetskih rekorda, dviju svjetskih titula, osvojene Dijamantne lige, pobjedama na 18 od 19 natjecanja na kojima je nastupio te 23 skokova od šest ili više metara u jednoj sezoni [[World Athletics]] imenovao je Duplantisa najboljim atletičarom godine [[6. prosinca]].<ref name=":13">{{Cite news |date=7. prosinca 2022 |title=Mondo Duplantis Named 2022 World Athlete of the Year |url=https://lsusports.net/news/2022/12/07/mondo-duplantis-named-2022-world-athlete-of-the-year/ |access-date=4. kolovoza 2026 |work=LSU Athletics}}</ref> === 2023: Druga svjetska titula i dva nova svjetska rekorda (šesti i sedmi) === Duplantis je ozbiljno započeo sezonu [[2023.]] godine na Mondo Classicu u [[Uppsala|Uppsali]], natjecanju koje je nazvano prema njemu. Tamo je odnio pobjedu nakon preskočenih 6,10 metara. Taj rezultat nije bio samo njegova najbolja preskočena visina kojom je ikada otvorio sezonu nego i najbolji rezultat u povijesti otvaranja sezona uopće. Time je također oborio [[Sergej Bubka|Bubkin]] rekord od 11 preskočenih 6,10 ili više metara, i u dvorani i na otvorenome.<ref>{{Cite web |date=3. veljače 2023 |title=Duplantis and Warholm open seasons with world-leading marks |url=https://worldathletics.org/news/report/duplantis-uppsala-warholm-ulsteinvik-610-4531-sutej-ostrava |access-date=4. kolovoza 2026 |website=[[World Athletics]] |archive-date=3. veljače 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230203094234/https://worldathletics.org/news/report/duplantis-uppsala-warholm-ulsteinvik-610-4531-sutej-ostrava |url-status=live}}</ref> [[File:Armand Duplantis Budapest 2023.jpg|thumb|Duplantis sa svojom zlatnom medaljom na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Budimpešta|Budimpešti]].]] Na dvoranskome natjecanju [[All Star Perche]]u, održanome u [[Clermont-Ferrand]]u, Duplantis je [[25. veljače]] ponovno postavio novi svjetski rekord skokom od 6,22 metara. To mu je ujedno bio 60. skok u karijeri koji je iznosio šest ili više metara.<ref>{{Cite web |date=25. veljače 2023 |title=Mondo Duplantis breaks pole vault world record for sixth time |url=https://olympics.nbcsports.com/2023/02/25/mondo-duplantis-pole-vault-world-record-perche-indoor/ |access-date=4. kolovoza 2026 |website=[[NBC Sports]] |language=en |archive-date=30. ožujka 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330025819/https://olympics.nbcsports.com/2023/02/25/mondo-duplantis-pole-vault-world-record-perche-indoor/ |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=6. travnja 2023 |title=Ratified: world records for Duplantis, Bol and Seifu, world U20 records for Jackson and Sosna |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/records-ratified-duplantis-bol-seifu-jackson-sosna |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Dana [[26. kolovoza]] 2023. godine Duplantis je obranio titulu svjetskoga prvaka na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Budimpešta|Budimpešti]] rezultatom od 6,10 metara.<ref name=":80">{{cite web | url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-championships/world-athletics-championships-budapest-2023-7138987/news/report/wch-budapest-23-report-men-pole-vault | title=Duplantis soars to second pole vault gold in Budapest &#124; World Athletics Championships }}</ref> Preskočivši 6,23 metara na [[Prefontaine Classic]]u u [[Eugene, Oregon|Eugeneu, Oregonu]] [[17. rujna]], ponovno je oborio vlastiti svjetski rekord.<ref>[https://www.flotrack.org/articles/11225488-armand-duplantis-soars-to-world-record-in-mens-pole-vault-at-pre-classic Armand Duplantis Soars To World Record In Men's Pole Vault At Pre Classic] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230919024112/https://www.flotrack.org/articles/11225488-armand-duplantis-soars-to-world-record-in-mens-pole-vault-at-pre-classic |date=19. rujna 2023 }}, ''[[FloSports|FloTrack]]'', 17. rujna 2023. Pristupljeno 4. kolovoza 2026.</ref><ref>{{Cite news |date=23. studenoga 2023 |title=Ratified: world records for Crouser, Duplantis, Tsegay and Cheruiyot |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-crouser-duplantis-tsegay-cheruiyot |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> [[World Athletics]] proglasio je Duplantisa najboljim atletičarom godine već [[2020.]] i [[2022.]] godine. Isto je učinio i 2023. godine, ali toga puta u zasebnoj kategoriji skakačkih i bacačkih disciplina. Naime, od 2023. godine World Athletics dodjeljuje zasebne nagrade najboljim atletičarima i atletičarkama u trima kategorijama, odnosno u trkačkim disciplinama, skakačkim i bacačkim disciplinama te disciplinama izvan stadiona. U skladu s time, nagrada za najboljega atletičara godine u skakačkim i bacačkim disciplinama koju je primio [[11. prosinca]] 2023. godine smatra se prvom nagradom te vrste.<ref name=":14">{{Cite news |date=12. prosinca 2023 |title=Six stars named World Athletes of the Year in Monaco |url=https://worldathletics.org/awards/news/world-athletes-year-rising-stars-2023 |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics News}}</ref> === 2024: Druga svjetska dvoranska titula, treća europska titula, olimpijsko zlato u Parizu i tri nova svjetska rekorda (osmi, deveti i deseti) === Na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2024.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]] u [[Glasgow]]u Duplantis je u [[ožujak|ožujku]] preskočio 6,05 metara, a taj mu je rezultat donio zlatnu medalju.<ref name=":83">{{Cite web |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/glasgow24/news/report/glasgow-24-men-pole-vault-report |title='Hardest ever' work for Duplantis as he retains pole vault title in Glasgow &#124; World Athletics Indoor Championships |access-date=4. kolovoza 2026 |archive-date=4. ožujka 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240304131039/https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/glasgow24/news/report/glasgow-24-men-pole-vault-report |url-status=live}}</ref> Dana [[26. veljače]]<ref>{{Cite web |date=26. veljače 2024 |title=Laureus World Sports Awards 2024 Nominees Announced |url=https://www.laureus.com/news/laureus-world-sports-awards-2024-nominees-announced |access-date=4. kolovoza 2024 |website=Laureus.com}}</ref> bio je drugi put zaredom i treći put u karijeri nominiran za prestižnu nagradu [[Laureus (nagrada)|Laureus]] za najboljega sportaša godine. U konkurenciji su još bili [[Lionel Messi]], [[Novak Đoković]], [[Erling Haaland]], [[Noah Lyles]] i [[Max Verstappen]], a osvojio ju je Đoković.<ref name=":5">{{Cite web |date=8. travnja 2024 |title=Novak Djokovic, Iga Swiatek and Coco Gauff nominated at the 25th Laureus World Sports Awards : All you need to know |url=https://www.tennisclubhouse.ca/en/post/novak-djokovic-iga-swiatek-and-coco-gauff-nominated-at-the-25th-laureus-world-sports-awards-all-y |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240409002518/https://www.tennisclubhouse.ca/en/post/novak-djokovic-iga-swiatek-and-coco-gauff-nominated-at-the-25th-laureus-world-sports-awards-all-y |archive-date=9. travnja 2024 |access-date=4. kolovoza 2026 |website=Tennis Clubhouse |language=en}}</ref> Na natjecanju u [[Xiamen]]u, prvome mitingu [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] u [[2024.]] godini, Duplantis je poboljšao svoj svjetski rekord za jedan centimetar preskočivši 6,24 metra iz prvoga pokušaja.<ref>{{Cite web |author=Julien Pereira |title=Athlétisme – Armand Duplantis établit un nouveau record du monde de saut à la perche en franchissant 6,24 mètres |language=fr |url=https://www.eurosport.fr/athletisme/wanda-diamond-league-xiamen/2024/athletisme-armand-duplantis-etablit-un-nouveau-record-du-monde-de-saut-a-la-perche-en-franchissant-624-metres_sto20002671/story.shtml |date=20. travnja 2024. |website=[[Eurosport]]}}</ref><ref>{{Cite web |author=Simon Turnbull |title=Duplantis breaks world pole vault record with 6.24m in Xiamen |url=https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/mondo-duplantis-world-pole-vault-record-xiamen |date=20. travnja 2024. |website=[[World Athletics]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=27. srpnja 2024 |title=Ratified: world records for McLaughlin-Levrone, Duplantis, Kipyegon, Chebet, Alekna and Ngetich |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-mclaughlin-levrone-duplantis-kipyegon-chebet-alekna-ngetich |access-date=4. kolovoza 2026|work=World Athletics Press Release}}</ref> Kao jedini natjecatelj koji je prešao šest metara, Duplantis je [[12. lipnja]] osvojio [[Europsko prvenstvo u atletici 2024.|Europsko prvenstvo]] u [[Rim]]u. Nakon što je osigurao titulu europskoga prvaka, Duplantis je iz prvoga pokušaja postavio novi rekord prvenstva skokom od 6,10 metara, a onda je iskoristio sva tri pokušaja za obaranje tadašnjega svjetskog rekorda, ali svi su bili bezuspješni.<ref name=":89">{{Cite web |title=Mondo Duplantis sacré champion d'Europe avec 6,10&nbsp;m |url=https://www.lequipe.fr/Athletisme/Actualites/Mondo-duplantis-sacre-champion-d-europe-avec-6-10-m/1474377 |website=l'équipe}}</ref> Ipak, skokom je od 6,10 metara učinio to prvenstvo svojim 60. natjecanjem na kojemu je preskočio šest ili više metara. Drugi je najbolji u povijesti [[Sergej Bubka]] s 44 natjecanja.<ref>{{Cite news |last=Mills |first=Steven |date=15. lipnja 2024. |title=Roma 2024 by the numbers |url=https://www.european-athletics.com/news/roma-2024-by-the-numbers |access-date=4. kolovoza 2026 |work=European Athletics}}</ref> [[File:Armand Duplantis - Olympic Games - 03.08.2024.jpg|thumb|left|upright|Armand Duplantis na kvalifikacijama u skoku s motkom [[3. kolovoza]] [[2024.]] godine na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama u Parizu]].]] Pobijedivši [[5. kolovoza]] na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama]] u [[Pariz]]u, Duplantis je obranio titulu olimpijskoga pobjednika iz [[Ljetne olimpijske igre 2020.|Tokija]]. Budući da [[Sam Kendricks]] nije uspio preskočiti više od 5,95 metara, Duplantis je osvojio zlato rezultatom od šest metara. Potom je preskočio 6,10 metara, čime je oborio olimpijski rekord [[Thiago Braza|Thiaga Braza]] s [[Ljetne olimpijske igre 2016.|Olimpijskih igara 2016.]] godine. U posljednjoj je seriji preskočio 6,25 metara iz trećega pokušaja i time postavio novi svjetski rekord. Kao i na Europskome prvenstvu te godine, Duplantis je bio jedini natjecatelj koji je preskočio šest metara. Potom je preskočio 6,10 metara iz prvoga pokušaja te lovio novi svjetski rekord. Na Olimpijskim mu je igrama potonje pošlo za rukom, pa je postavio novi svjetski rekord i ujedno oborio olimpijski rekord, koji je bio postavio samo 20 minuta prije.<ref name=":90">{{Cite news |last=Liew |first=Jonathan |date=5. kolovoza 2024. |title=Duplantis achieves new heights after pole vault world record adds to gold |url=https://www.theguardian.com/sport/article/2024/aug/05/2024-paris-olympic-games-armand-duplantis-pole-vault-world-record |access-date=4. kolovoza 2026|work=[[The Guardian]] |issn=0261-3077}}</ref> Osvojivši zlato u Parizu, 24-godišnji je Duplantis postao prvi skakač s motkom koji je obranio titulu olimpijskoga prvaka nakon [[SAD|Amerikanca]] [[Bob Richards|Boba Richardsa]], koji je osvojio Olimpijske igre [[Ljetne olimpijske igre 1952.|1952.]] i [[Ljetne olimpijske igre 1956.|1956.]] godine. Duplantis i Richards ujedno su jedini muški skakači s motkom koji su osvojili dva olimpijska zlata.<ref>{{Cite news |last=Thompson II |first=Marcus |date=6. kolovoza 2024. |title=Mondo Duplantis soars to new world record, Olympic gold again: 'He's the fastest pole vaulter out there' |url=https://www.nytimes.com/athletic/5682112/2024/08/05/mondo-duplantis-pole-vault-final-sam-kendricks/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807041236/https://www.nytimes.com/athletic/5682112/2024/08/05/mondo-duplantis-pole-vault-final-sam-kendricks/ |url-status=dead |archive-date=7. kolovoza 2024 |access-date=4. kolovoza 2026 |work=The New York Times}}</ref> Duplantisova sposobnost ostvarivanja vrhunskih rezultata pod pritiskom te neprestano obaranje svjetskih rekorda učvrstili su njegov status jednoga od najistaknutijih atletičara svoje generacije.<ref name=":4" /> Rezultati koje je postigao kao predstavnik Švedske na najvećim svjetskim i kontinentalnim natjecanjima nemaju premca.<ref>{{Cite web |last=Sports |first=Pulse |date=22. travnja 2024. |title=Mondo Duplantis shares secret behind shattering pole vault world record for record|url=https://www.pulsesports.co.ke/athletics/story/mondo-duplantis-shares-secret-behind-shattering-pole-vault-world-record-for-record-eigth-time-2024042110095299804 |access-date= 5. kolovoza 2026 |website=Pulse Sports Kenya |language=en}}</ref> Uzevši u obzir njegove uspjehe od najmlađih natjecateljskih dobnih kategorija do seniorske karijere, do [[kolovoz]]a 2024. godine postavio je ukupno devet rekorda prvenstava i jedan olimpijski rekord. U te se rezultate ubrajaju i tri svjetska rekorda koja je postavio nakon što je osvojio svjetske titule: 6,20 metara na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]] u Beogradu, 6,21 metar na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetskome prvenstvu]] u Oregonu i 6,25 metara u Parizu na Olimpijskim igrama.<ref name=":17" /> Njegova se dominacija u skoku s motkom počela uspoređivati s ostvarenjima najboljih u drugim sportovima.<ref>{{Cite news |date=6. kolovoza 2024 |title=Mondo Duplantis Soars to New Heights: Sets World Record at Paris 2024 Olympics |url=https://trackalerts.com/2024/08/mondo-duplantis-soars-to-new-heights-sets-world-record-at-paris-2024-olympics/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919084450/https://trackalerts.com/2024/08/mondo-duplantis-soars-to-new-heights-sets-world-record-at-paris-2024-olympics/ |url-status=dead |archive-date=19. rujna 2024 |access-date=5. kolovoza 2026|work=Trackalerts.com}}</ref> ''[[The New York Times]]'' opisao ga je kao sportaša koji za skok s motkom predstavlja ono što [[Usain Bolt]] predstavlja za sprint, [[Michael Phelps]] za [[plivanje]] i [[Simone Biles]] za [[gimnastika|gimnastiku]].<ref>{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=5. kolovoza 2024|title=Mondo Duplantis: Breaking down the biomechanics behind the best-ever pole vaulter |url=https://www.nytimes.com/athletic/5646961/2024/08/05/mondo-duplantis-biomechanics-pole-vault/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806032042/https://www.nytimes.com/athletic/5646961/2024/08/05/mondo-duplantis-biomechanics-pole-vault/ |url-status=dead |archive-date=6. kolovoza 2024 |access-date=5. kolovoza 2026 |work=The New York Times}}</ref> Budući da natjecanja često osvaja s gotovo 30 centimetara boljim rezultatom od rezultata drugoplasiranoga natjecatelja, njegova je nadmoć time izraženija jer se pobjednik u skoku s motkom češće odlučuje razlikom od samo jednoga centimetra.<ref>{{Cite news |last=Sherwood |first=Ben |date=8. kolovoza 2024. |title=Why This Pole Vaulter Is Even Bigger Than the One With the Bulge |url=https://www.thedailybeast.com/pole-vault-goat-mondo-duplantis-soaredliterallyat-the-paris-olympics |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808232141/https://www.thedailybeast.com/pole-vault-goat-mondo-duplantis-soaredliterallyat-the-paris-olympics |url-status=dead |archive-date=8. kolovoza 2024 |access-date=5. kolovoza 2026 |work=The Daily Beast}}</ref> Uz to je osvojio svako natjecanje na kojemu je nastupio od mitinga [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] u [[Monako|Monaku]] 2023. godine.<ref name="WAprofile" /> Nakon drugoga olimpijskog zlata zaredom i oborenih devet rekorda – a svaki je novi u tome nizu poboljšao za jedan centimetar – Duplantis se naširoko smatra najboljim skakačem s motkom svih vremena.<ref name=":4" /><ref name=":3">{{Cite news |date=5. kolovoza 2024 |title=Record-breaker Duplantis soars to Olympic pole vault gold, Hodgkinson wins 800m |url=https://www.france24.com/en/live-news/20240805-record-breaker-duplantis-soars-to-pole-vault-gold-hodgkinson-wins-800m |agency=Agence France-Presse}}</ref> Prije pariških Olimpijskih igara taj se naslov pridijevao [[Sergej Bubka|Sergeju Bubki]], umirovljenomu [[Ukrajina|ukrajinskom]] skakaču s motkom.<ref name="Stump2024">{{cite news |last1=Stump |first1=Scott |date=6. kolovoza 2024. |title=Swedish pole vaulter Armand Duplantis thrills the world with a towering, death-defying vault |url=https://www.today.com/popculture/mondo-duplantis-world-record-pole-vault-rcna165383 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806202927/https://www.today.com/popculture/mondo-duplantis-world-record-pole-vault-rcna165383 |archive-date=6. kolovoza 2024 |work=TODAY.com}}</ref> Na [[Memorijal Kamila Skolimowska|Memorijalu Kamila Skolimowska]] u [[Poljska|poljskome]] gradu [[Chorzów]]u, dvanaestoj postaji [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] 2024. godine, Duplantis je [[25. kolovoza]] poboljšao svoj svjetski rekord deseti put u karijeri i treći put 2024. godine za jedan centimetar, pa je novi svjetski rekord iznosio 6,26 metara.<ref>{{Cite web |title=Ingebrigtsen and Duplantis smash world records in Silesia |url=https://www.diamondleague.com/news/general/ingebrigtsen-and-duplantis-smash-world-records-in-silesia/ |access-date=5. kolovoza 2026 |website=IDL Diamond League |date=25. kolovoza 2024 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |date=3. listopada 2024 |title=Ratified: world records for Ingebrigtsen, Duplantis and Hull |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-ingebrigtsen-duplantis-hull |access-date=5. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Tamo su, uz Duplantisa, i [[Sam Kendricks]] i [[Emmanouil Karalis]] preskočili šest metara. To je bio prvi put u povijesti da su trojica skakača s motkom preskočili tu visinu na istome natjecanju.<ref name=":6">{{Cite news |last=Selvaraj |first=Jonathan |date=28. kolovoza 2024. |title=One small centimetre for man, a giant leap for Armand Duplantis |url=https://sportstar.thehindu.com/athletics/armand-duplantis-pole-vault-world-record-one-centimetre-paris-olympics-science-jump-sports-feature/article68575835.ece/}}</ref> Na konferenciji za medije uoči spomenutoga mitinga Dijamantne lige organizatori su predstavili novu nagradu za najboljega sportaša na tome natjecanju, a odluka se donosila na temelju bodovnoga sustava World Athleticsa. Očekivalo se da će prvi dobitnik te nagrade biti [[Jakob Ingebrigtsen]], koji je rezultatom od 7:17,55 minuta postavio novi svjetski rekord na 3000 metara. Time je nadmašio prijašnji rekord od 7:20,67 minuta [[Kenija|Kenijca]] [[Daniel Komen|Daniela Komena]] iz [[1996.]] godine za više od triju sekundi. Međutim, kada su se rezultati s natjecanja preračunali prema bodovnome sustavu, pokazalo se da je Duplantisov svjetski rekord od 6,26 metara u skoku s motkom vrijedio 1339 bodova, a Ingebrigtsenov svjetski rekord 1320 bodova. Duplantis je tako postao prvim dobitnikom nagrade za najvrjednijega atletičara mitinga, pa je osvojio 14-karatni zlatni prsten optočen dijamantima vrijedan 10 000 američkih dolara te novčanu nagradu u istome iznosu. Uz to je osvojio 50 000 američkih dolara za obaranje svjetskoga rekorda.<ref name=":6" /> Dan uoči mitinga Dijamantne lige u [[Zürich]]u, [[4. rujna]], Duplantis je sudjelovao u revijalnoj utrci na 100 metara protiv [[Karsten Warholm|Karstena Warholma]], svjetskoga rekordera na 400 metara s preponama. Duplantis je pobijedio i ostvario osobni rekord u toj disciplini, koji je iznosio 10,37 sekundi. Warholm je završio utrku za 10,47 sekundi, što je također bio njegov osobni rekord.<ref>{{Cite web |title=Mondo Duplantis uses personal best to hold off Karsten Warholm in 100m sprint showdown |url=https://olympics.com/en/news/mondo-duplantis-uses-personal-best-to-hold-off-karsten-warholm-in-100m-sprint-showdown}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/athletics/articles/c14zydg3754o|title=Duplantis beats Warholm in 100m exhibition race|date=4. rujna 2024 |work=BBC Sport|access-date=5. kolovoza 2026.}}</ref> Duplantis je [[13. rujna]] zaključio sezonu 2024. godine četvrtim uzastopnim naslovom pobjednika Dijamantne lige na završnome natjecanju u [[Bruxelles]]u. Pobjedu je odnio nakon preskočenih 6,11 metara, čime je također postavio rekord mitinga.<ref>{{cite web|url=https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/wanda-diamond-league-final-brussels-2024-duplantis-denny|title=Duplantis and Denny break meeting records on first day of Wanda Diamond League Final in Brussels|publisher=World Athletics|access-date=13. rujna 2024}}</ref> Dana [[26. listopada]] bio je prvi put samostalno proglašen europskim sportašem godine u muškoj konkurenciji. Isti je naslov zavrijedio 2022. godine, ali tada je nagradu podijelio s Jakobom Ingebrigtsenom.<ref>{{Cite news |date=28. listopada 2024 |title=Mahuchikh and Duplantis named European athletes of the year |url=https://athleticsweekly.com/athletics-news/mahuchikh-and-duplantis-named-european-athletes-of-the-year-1039994149/ |access-date=5. kolovoza 2024 |work=Athletics Weekly}}</ref> Duplantis je [[6. studenoga]] postao globalni ambasador humanitarne utrke [[Wings for Life World Run]], a time se pridružio drugim sportskim zvijezdama poput [[Neymar|Neymara]] i Karstena Warholma. Utrka se održala [[4. svibnja]] [[2025.]] godine radi prikupljanja sredstava za istraživanje ozljede [[kičmena moždina|kralježnične moždine]].<ref>{{Cite news |last=Jonsson |first=Hanna |date=6. studenoga 2024. |title=Join Mondo Duplantis in the Wings for Life World Run – registration is open |url=https://www.redbull.com/se-en/mondo-duplantis-wings-for-life-world-run |access-date=5. kolovoza 2026|work=Redbull}}</ref> === 2025: Višestruki novi svjetski rekordi, treće svjetske titule i u dvorani i na otvorenome, jubilarnih sto skokova, Laureusova nagrada, peto osvajanje Dijamantne lige i skok od 6,30 metara === Duplantis je [[28. veljače]] na [[All Star Perche]]u u [[Clermont-Ferrand]]u 11. put oborio vlastiti svjetski rekord. Nakon što je osigurao pobjedu skokom od 6,07 metara, Duplantis je odlučio preskočiti 6,27 metara. To je uspio iz prvoga pokušaja.<ref name=":17">{{Cite web |date=1. ožujka 2025 |title=Duplantis breaks world pole vault record with 6.27m in Clermont-Ferrand |url=https://worldathletics.org/news/report/mondo-duplantis-world-pole-vault-record-627m-clermont-ferrand |access-date=6. kolovoza 2026 |website=World Athletics Report}}</ref> U to je vrijeme objavio i svoj prvi singl "[[Bop (pjesma, Mondo)|Bop]]", koji je zasvirao kada je postavio novi svjetski rekord.<ref>{{Cite web |date=1. ožujka 2025 |title=Armand Duplantis breaks his own pole vault world record with leap of 6.27m |url=https://www.straitstimes.com/sport/armand-duplantis-breaks-his-own-pole-vault-world-record-with-leap-of-6-27m |access-date=6. kolovoza 2026 |website=The Straits Times}}</ref> U razgovoru s [[Puma (brend)|Puminim]] izvršnim direktorom Arneom Freundtom, odnosno intervjuu objavljenome [[18. ožujka]] u sklopu tvrtkina godišnjega izvještaja, Duplantis je otkrio da vjeruje da bi mogao svjetski rekord postaviti na 6,40 metara u idućih nekoliko godina, ali da mu 6,30 metara predstavlja prvu metu u bližoj budućnosti.<ref>{{Cite web |title=Pole vault star Armand "Mondo" Duplantis sets his sights on fairy tale world record of 6.40m {{!}} PUMA® |url=https://about.puma.com/en/newsroom/corporate-news/2025/18-03-2025-pole-vault-star-armand-mondo-duplantis-sets-his-sights |access-date=6. kolovoza 2026 |website=about.puma.com |language=en}}</ref> Duplantis je skokom od 6,15 metara osvojio [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] u [[Nanjing]]u [[22. ožujka]]. Time je ujedno treći put zaredom postao svjetskim dvoranskim prvakom. Duplantis se borio sve do kraja protiv [[Grk]]a [[Emmanouil Karalis|Emmanouila Karalisa]], koji je preskočio 6,05 metara. Karalis bi u neko drugo doba zasigurno postao svjetski dvoranski prvak jer je to bio prvi put u povijesti da je skakač s motkom u finalu prvenstva preskočio 6,05 metara i ostao bez zlatne medalje.<ref name=":18" /> Prije nego što je obranio naslov prvaka u Nanjingu, Duplantis je ukupno 98 puta dotada preskočio šest ili više metara.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/live/NHC6m33jDrk?si=QtkdsUuyCpEanGXj |title=Livestream - World Athletics Indoor Championships Nanjing 25 Press Conference |language=en |access-date=6. kolovoza 2026 |via=www.youtube.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=20. ožujka 2025 |title='More in the tank', vows Duplantis as he edges to century mark |url=https://www.france24.com/en/live-news/20250320-more-in-the-tank-vows-duplantis-as-he-edges-to-century-mark |access-date=6. kolovoza 2026 |website=France 24 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Watta |first=Evelyn |date=20. ožujka 2025 |title=Mondo Duplantis all set for another world record as he gears up for World Athletics Indoor Championships Nanjing 2025: "I have more in the tanks" |url=https://www.olympics.com/en/news/mondo-duplantis-world-record-world-athletics-indoor-championships-nanjing-2025-more-in-tanks |access-date=6. kolovoza 2026 |website=Olympics.com}}</ref> Preskočivši četiri puta šest ili više metara na tome natjecanju, Duplantis je prešao brojku od sto takvih skokova s ukupno 102 njih. Za usporedbu, [[Sergej Bubka]], nekadašnji svjetski rekorder, drugi je najbolji po broju skokova od šest ili više metara, a u karijeri ih je ukupno imao 46.<ref name=":18">{{Cite web |title=Duplantis retains world indoor pole vault title in Nanjing {{!}} News {{!}} Nanjing 25 {{!}} World Athletics Indoor Championships |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/nanjing25/news/report/nanjing-25-men-pole-vault-report |archive-url=https://web.archive.org/web/20250322161645/https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/nanjing25/news/report/nanjing-25-men-pole-vault-report |archive-date=22. ožujka 2025 |access-date=6. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=22. ožujka 2025 |title=Now 102 vaults over 6 metres as Duplantis soars to world indoor title |url=https://sports.yahoo.com/article/now-102-vaults-over-6-143815490.html |access-date=6. kolovoza 2026 |website=Yahoo Sports |language=en-US}}</ref> Duplantis je [[21. travnja]] osvojio [[Laureus (nagrada)|Laureusovu]] nagradu za najboljega sportaša godine. Time je nakon [[Usain Bolt|Usaina Bolta]] postao drugi atletičar u povijesti koji je osvojio tu nagradu.<ref>{{Cite web |last=Wiseman |first=Ciaran |date=22. travnja 2025 |title=Mondo Duplantis namedrops Usain Bolt & Lionel Messi as he wins prestigious award |url=https://talksport.com/sport/3138989/mondo-duplantis-laureus-awards-usain-bolt-lionel-messi/ |access-date=7. kolovoza 2026 |website=talkSPORT |language=}}</ref> Bio je nominiran još 2021., 2023. i 2024. godine, stoga ju je osvojio nakon treće uzastopne i ukupno četvrte nominacije.<ref name=":19">{{Cite web |last=Smirnova |first=Lena |date=22. travnja 2025. |title=Armand Duplantis named Laureus World Sportsman of the Year after third consecutive nomination |url=https://www.olympics.com/en/news/athletics-sweden-armand-duplantis-named-laureus-world-sportsman-of-the-year-after-third-consecutive-nomination |access-date=7. kolovoza 2026 |website=Olympics.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=22. travnja 2025 |title=Gymnast Simone Biles and pole vaulter Armand Duplantis win Laureus awards |url=https://www.straitstimes.com/sport/gymnast-simone-biles-and-pole-vaulter-mondo-duplantis-win-laureus-awards |access-date=7. kolovoza 2026 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Svoj ukupno dvanaesti i četvrti svjetski rekord u okviru Dijamantne lige<ref>{{Cite web |title=Duplantis Soars to 6.28m World Record as Records Tumble at Stockholm Diamond League {{!}} Watch Athletics |url=https://www.watchathletics.com/article/13394/duplantis-soars-to-6-28m-world-record-as-records-tumble-at-stockholm-diamond-league |access-date=7. kolovoza 2026 |website=www.watchathletics.com |language=en}}</ref> postavio je [[15. lipnja]] skokom od 6,28 metara, iz prvoga pokušaja, u [[Stockholm]]u.<ref>{{Cite web |title=Duplantis breaks world pole vault record with 6.28m in Stockholm {{!}} REPORTS {{!}} World Athletics |url=https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/mondo-duplantis-world-pole-vault-record-628m-stockholm |archive-url=https://web.archive.org/web/20250615204725/https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/mondo-duplantis-world-pole-vault-record-628m-stockholm |archive-date=15. lipnja 2025 |access-date=7. kolovoza 2026|website=worldathletics.org |language=en}}</ref> Prije toga oborio je svjetski rekord dvaput u Poljskoj, Srbiji i Oregonu, jednom u Škotskoj i Kini, a triput u Francuskoj, uključujući onaj s Olimpijskih igara 2024. godine. Nikada prije nije postigao to na domaćemu terenu, u [[Švedska|Švedskoj]],<ref>{{Cite web |date=15. lipnja 2025 |title=Mondo Duplantis' 12th pole vault world record is one of a kind: 'The only thing that I was missing' |url=https://www.nbcsports.com/olympics/news/mondo-duplantis-world-record-pole-vault-2025-stockholm |access-date=7. kolovoza 2026 |website=NBC Sports |language=en-US}}</ref> pa je time ostvario još jedan priželjkivani uspjeh.<ref>{{Cite web |first=Nick |last=Zaccardi |date=15. lipnja 2025 |title=Mondo Duplantis breaks world record in pole vault for 12th time: 'The only thing that I was missing' |url=https://sports.yahoo.com/article/mondo-duplantis-breaks-pole-vault-171337337.html |access-date=7. kolovoza 2026 |website=Yahoo Sports |language=en-US}}</ref> Duplantisov 12. svjetski rekord s čuvenoga [[Olimpijski stadion u Stockholmu|Olimpijskoga stadiona u Stockholmu]], na kojemu su se održale [[Ljetne olimpijske igre 1912.]] godine, bio je prvi u povijesti koji se postavio na tome stadionu. Tamo su se više puta oborili svjetski rekordi u atletici nego na ijednome drugom stadionu – ukupno 83 njih između [[1912.]] i [[2008.]] godine. Međutim, nijedan od njih nije bio u skoku s motkom.<ref name=":21">{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=20. rujna 2025 |title=Mondo Duplantis exclusive: 14-time pole vault world-record holder analyzes his greatest jumps |url=https://www.nytimes.com/athletic/6642767/2025/09/20/mondo-duplantis-interview-world-records/ |access-date=7. kolovoza 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> [[Patrik Sjöberg]] bio je posljednji švedski sportaš koji je na tome stadionu postavio svjetski rekord, a to je bilo na natjecanju u skoku uvis [[1987.]] godine. Tomu je svjedočila i Duplantisova majka s tribina.<ref name=":2">{{Cite web |last=Crumley |first=Euan |date=15. lipnja 2025.|title=Mondo Duplantis rises to the occasion in Stockholm – Athletics Weekly |url=https://athleticsweekly.com/news/mondo-duplantis-rises-to-the-occasion-in-stockholm-1040005867/ |access-date=7. kolovoza 2026 |website=athleticsweekly.com |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=Pole Vault: Arman Duplantis sets his sights on setting another world record at 6.40m {{!}} Flashscore.com |url=https://www.flashscore.com/news/athletics-continental-tour-it-s-within-my-reach-duplantis-sets-sights-on-6-40m/bkXyvSvq/ |access-date=7. kolovoza 2026|website=www.flashscore.com |language=en}}</ref> U skladu s tamošnjom tradicijom, Duplantisovo je ime uklesano na zidove stadiona u spomen na svjetski rekord koji je ondje postavio. Taj dio Olimpijskoga stadiona, poznat pod nazivom "Stadion Walk of Fame", odaje počast najvećim sportskim uspjesima i događajima koji su se odvili na stadionu još od Olimpijskih igara održanih u Stockholmu.<ref>{{Cite web |title=Archives: Walk of Fame |url=https://www.walkoffamestadion.se/en/walkoffame/ |access-date=19. lipnja 2025 |website=Stadion Walk of Fame |language=en-US}}</ref><ref name=":2" /> Nakon te pobjede u Dijamantnoj ligi Duplantis je od 2020. godine pobijedio na 37 od ukupno 41 natjecanja, čime je postao jedan od najuspješnijih serijskih pobjednika u povijesti Dijamantne lige.<ref>{{Cite web |last=Sportstar |first=Team |date=13. lipnja 2025. |title=Duplantis Diamond League Results 2017–2025: A Winning Streak |url=https://sportstar.thehindu.com/athletics/duplantis-diamond-league-results-2017-2025/article69690324.ece |access-date=7. kolovoza 2026 |website=Sportstar |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=16. lipnja 2025 |title='Magical' Armand Duplantis soars to pole vault world record in Stockholm |url=https://www.straitstimes.com/sport/magical-duplantis-soars-to-pole-vault-world-record-in-stockholm-with-6-28m-jump |access-date=7. kolovoza 2026|work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Od svoga debija u Dijamantnoj ligi 2017. godine ostvario je ukupno 39 pobjeda, čime je prestigao [[Renaud Lavillenie|Renauda Lavillenieja]], koji ima 37 pobjeda.<ref>{{Cite web |title=Renaud LAVILLENIE – Wanda Diamond League |url=https://www.diamondleague.com/athlete/14185853/ |access-date=7. kolovoza 2026 |language=en-US}}</ref> Od 2020. godine imao je 93 nastupa, a izgubio je samo četiri puta, i to isključivo na mitinzima Dijamantne lige.<ref>{{Cite news |date=17. lipnja 2025 |title=Why 1cm equals multiple big-money payouts for this record-breaking pole vaulter |url=https://www.abc.net.au/news/2025-06-17/mondo-armand-duplantis-keeps-breaking-his-pole-vault-world-1cm/105426332 |access-date=7. kolovoza 2026 |work=ABC News |language=en-AU}}</ref> Dana [[11. srpnja]] Duplantis je skokom od 6,05 metara oborio rekord mitinga Dijamantne lige u [[Monako|Monaku]], koji je iznosio 6,02 metara, a bio ga je postavio [[Poljska|Poljak]] [[Piotr Lisek]] [[2019.]] godine. Taj je miting ujedno i 13. postaja Dijamantne lige na kojoj je Duplantis srušio rekord natjecanja.<ref>{{Cite web |last=McCarvel |first=Nick |date=11 July 2025 |title=Monaco Diamond League 2025: Mondo Duplantis wins pole vault in new meeting record, misses on world record attempts |url=https://www.olympics.com/en/news/monaco-diamond-league-2025-mondo-duplantis-wins-pole-vault-in-new-meeting-record-misses-on-world-record-attempts |access-date=12 July 2025 |website=Olympics.com}}</ref> Budući da se u Dijamantnoj ligi održava ukupno 15 mitinga, preostala su mu u tome trenutku dva na kojima još nije postavio novi rekord. Riječ je o mitinzima u [[Rabat]]u, na kojemu je rekord od 5,86 metara postavio [[Sam Kendricks]], i u [[London]]u, gdje rekord od 6,03 metara drži [[Renaud Lavillenie]].<ref>{{Cite web |last=Ogeyingbo |first=Deji |date=25. lipnja 2025. |title=Mondo Duplantis and the art of jumping high |url=https://www.runblogrun.com/2025/06/mondo-duplantis-and-the-art-of-jumping-high.html |access-date=7. kolovoza 2026 |website=runblogrun |language=en-US}}</ref> U sklopu manifestacije [[World Athletics Continental Tour]] Duplantis je [[12. kolovoza]] postavio svoj 13. svjetski rekord od 6,29 metara na mitingu iz tzv. Gold serije u [[Budimpešta|Budimpešti]]. To je bio prvi svjetski rekord koji se ikada postavio na tome mitingu u 15 godina njegova postojanja. Duplantis je time nadmašio i svoj prijašnji rekord koji je postavio u [[Mađarska|Mađarskoj]], a riječ je o skoku od 6,10 metara kojim je [[2023.]] godine osvojio svoju drugu titulu svjetskoga prvaka.<ref>{{Cite web |title=Historic world record, broken records, and an electric atmosphere at the Gyulai István Memorial – Gyulai István Memorial |url=https://gyulaimemorial.hu/en/news/historic-world-record-broken-records-and-an-electric-atmosphere-at-the-gyulai-istvan-memorial/ |access-date=7. kolovoza 2026 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=13. kolovoza 2025 |title=Duplantis breaks world pole vault record on Budapest return |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-continental-tour/news/duplantis-world-pole-vault-record-budapest-gyulai-memorial |access-date=7. kolovoza 2026 |website=World Athletics Report}}</ref> World Athletics dao je Duplantisu važnu ulogu u promociji premijernoga izdanja prvenstva službenoga naziva [[World Athletics Ultimate Championship]], koje će se održati u [[Budimpešta|Budimpešti]] od [[11. rujna|11.]] do [[13. rujna]] [[2026.]] godine. Riječ je o ekskluzivnome bijenalu koje će se parnim godinama održavati na kraju sezone, kada [[Svjetsko prvenstvo u atletici]] neće biti u tijeku. World Athletics imenovao je Duplantisa ultimativnom zvijezdom ([[engleski jezik|engl.]] ''Ultimate Star''), a potom [[Usain Bolt|Usaina Bolta]] ultimativnom legendom ([[engleski jezik|engl.]] ''Ultimate Legend''),<ref>{{Cite news |last=Thapliyal |first=Mukesh |date=8. rujna 2025. |title=Usain Bolt named 'Ultimate Legend' by World Athletics to promote inaugural global championship |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/international/us/usain-bolt-named-ultimate-legend-by-world-athletics-to-promote-inaugural-global-championship/articleshow/123756822.cms?from=mdr |access-date=8. kolovoza 2026 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> učinivši ih time glavnim akterima u promociji prvenstva u skladu s dodijeljenim ulogama.<ref>{{Cite web |date=13. kolovoza 2025 |title=Duplantis unveiled as inaugural Ultimate Star |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-ultimate-championship/2026/news/press-releases/mondo-duplantis-ultimate-championship-star |access-date=8. kolovoza 2026 |website=World Athletics}}</ref> Duplantis je [[27. kolovoza]] osvojio trofej Dijamantne lige peti put zaredom na posljednjemu mitingu u [[Zürich]]u, čime se približio najboljim atletičarima sa sedam pobjeda. Riječ je o [[Francuska|francuskome]] skakaču s motkom [[Renaud Lavillenie|Renaudu Lavillenieju]] i [[Christian Taylor|Christianu Tayloru]], [[SAD|Amerikancu]] koji se natjecao u [[Troskok|troskoku]].<ref>{{Cite web |last= |first= |last2= |first2= |date=28. kolovoza 2025 |title=Mondo Duplantis wins fifth straight Diamond League title |url=https://www.indiatvnews.com/sports/other/mondo-duplantis-wins-fifth-straight-diamond-league-title-2025-08-28-1005523 |access-date=9. kolovoza 2026 |website=India TV News |language=en}}</ref> Duplantis je pobijedio nakon preskočenih šest metara, što je bio njegov 118. skok od šest ili više metara.<ref>{{Cite news |date=27. kolovoza 2025 |title=Olyslagers wins latest duel with high jump rival ahead of world champs |url=https://www.abc.net.au/news/2025-08-28/nicola-olyslagers-wins-high-jump-diamond-league-in-zurich/105706212 |access-date=9. kolovoza 2026 |work=ABC News |language=en-AU}}</ref> Na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Tokio|Tokiju]] Duplantis je [[15. rujna]] osvojio svoju treću svjetsku titulu zaredom u skoku s motkom. Naslov svjetskoga prvaka donio mu je skok od 6,15 metara u nikada kompetitivnijemu finalu muškoga skoka s motkom na natjecanju globalne razine, gdje je sedam skakača preskočilo 5,90 ili više metara.<ref>{{Cite web |title=Duplantis breaks world pole vault record with 6.30m in Tokyo {{!}} News {{!}} Tokyo 25 {{!}} World Athletics Championships |url=https://worldathletics.org/en/competitions/world-athletics-championships/tokyo25/news/report/world-championships-tokyo-25-report-mens-pole-vault |access-date=9. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> Duplantis je zatim nastojao postaviti svoj 14. svjetski rekord od 6,30 metara, a to mu je pošlo za rukom u posljednjemu pokušaju. Taj je rezultat ujedno bio četvrti Duplantisov svjetski rekord u 2025. godini, što je za njega bio i rekordan broj oborenih svjetskih rekorda u jednoj godini.<ref>{{Cite web |date=15. rujna 2025 |title=Armand Duplantis soars to third world title and 14th world record |url=https://www.bbc.com/sport/athletics/articles/c1ed6845ng7o |access-date=9. kolovoza 2026 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Nakon prvih dvaju neuspješnih pokušaja Duplantis je napravio dvije promjene koje su se pokazale ključnim za obaranje rekorda. Najprije je pomaknuo stalke za letvicu s njezine standardne pozicije pet centimetara bliže kutiji za odraz, u koju se postavlja motka pri skoku, čime je promijenio kut prelaska preko letvice. Duplantis je poslije otkrio da mu je njegov otac i trener Greg savjetovao da upotrijebi tvrđu motku u trećemu pokušaju kako bi optimizirao odraz pri toj visini. U prijašnjim se pokušajima služio istom motkom kojom je obarao rekorde između 6,20 i 6,29 metara.<ref name=":21" /> Duplantis je bio proglašen europskim sportašem godine [[26. listopada]]. To je bio treći put da je osvojio tu nagradu, a toliko ju je puta jedini još dobio [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Britanac]] [[Mo Farah]].<ref>{{Cite web |last=Broadbent |first=Chris |date=25. listopada 2025 |title=Mondo grateful for “beautiful honour” as he is named men's Athlete of the Year |url=https://www.european-athletics.com/home/news/mondo-grateful-for-beautiful-honour-as-he-is-named-athlete-of-the-year |access-date=9. kolovoza 2026|website=www.european-athletics.com |language=en}}</ref> [[World Athletics]] proglasio je Duplatnisa sportašem godine [[30. studenoga]]. Tada je imao 16 osvojenih natjecanja u nizu i postao je prvi skakač s motkom u novijoj povijesti koji dvije godine zaredom nije doživio poraz.<ref>{{Cite news |date=1. prosinca 2025 |title=Swedish pole vault star Armand Duplantis and US hurdler Sydney McLaughlin-Levrone crowned 'Athletes of the Year' |url=https://www.straitstimes.com/sport/duplantis-and-mclaughlin-levrone-crowned-athletes-of-the-year |access-date=9. kolovoza 2026 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Nijedan drugi atletičar koji se natjecao u skakačkim ili bacačkim disciplinama nije tu nagradu osvojio tri puta. Duplantis je tako postao tek treći atletičar s najmanje trima osvojenim nagradama, pridruživši se [[Usain Bolt|Usainu Boltu]], koji ju je osvojio šest puta, i [[Hicham El Guerrouj|Hichamu El Guerrouju]], također trostrukome dobitniku nagrade.<ref>{{Cite web |title=Ian O'Riordan: Why Grand Slam Track is paying a high price for excluding field events |url=https://www.irishtimes.com/sport/athletics/2025/12/06/ian-oriordan-why-grand-slam-track-is-paying-a-high-price-for-excluding-field-events/ |access-date=9. kolovoza 2026 |website=The Irish Times |language=en}}</ref> === 2026: Petnaesti svjetski rekord zaredom, četvrti uzastopni svjetski dvoranski naslov i prekid trogodišnjega pobjedničkog niza=== Dana [[12. ožujka]] Duplantis je poboljšao svoj svjetski rekord za jedan centimetar na [[Mondo Classic|Mondo Classicu]] u [[Uppsala|Uppsali]]. To je bio njegov 15. svjetski rekord i drugi put da je postavio svjetski rekord u [[Švedska|Švedskoj]].<ref name=":26"/> Duplantis je tim skokom od 6,31 metra nadmašio brojku [[Sergej Bubka|Sergeja Bubke]] od 14 uzastopnih svjetskih rekorda. Također, pobjeda mu je na spomenutome natjecanju bila 38. u nizu, računajući još od [[kolovoz|kolovoza]] [[2023.]] godine.<ref>{{Cite news |date=16. ožujka 2026 |title=Pole vault record breaker Armand Duplantis ready for return to 'special' Torun |url=https://www.straitstimes.com/sport/pole-vault-record-breaker-armand-duplantis-ready-for-return-to-special-torun |access-date=9. kolovoza 2026 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Dvije tehničke prilagodbe omogućile su Duplantisu postavljanje najnovijega svjetskog rekorda: produljio je zalet s 20 na 22 koraka i počeo je upotrebljavati tvrđu motku. Godinama je eksperimentirao s tvrđom motkom, ali nije uspijevao doći do željenoga učinka. Ipak, smatrao je da će mu produljeni zalet, koji je uveo posljednjih mjeseci, omogućiti jači odraz, a on bolje savijanje tvrđe motke.<ref>{{Cite web |last=Goulding |first=Grace |date=16. ožujka 2026. |title=Mondo Duplantis eyes 2026 World Athletics Indoor Championships return in Toruń after 15th pole vault world record: "I wanted to make sure I'm still the top dog" |url=https://www.olympics.com/en/news/mondo-duplantis-2026-world-athletics-indoor-championships-return-record-top-dog |access-date=9. kolovoza 2026 |website=Olympics.com}}</ref> Nakon što je [[21. ožujka]] osvojio zlato na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2026.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]] u [[Toruń]]u i pritom postavio novi rekord prvenstva skokom od 6,25 metara, Duplantis je postao prvi atletičar koji je osvojio četiri uzastopna svjetska dvoranska naslova.<ref>{{Cite web |last=Fentuo |first=Fentuo Tahiru |date=22. ožujka 2026. |title=World Athletics Indoor Championships 2026: Mondo Duplantis claims fourth successive indoor pole vault title |url=https://www.olympics.com/en/news/world-athletics-indoor-championships-2026-mondo-duplantis-claims-fourth-successive-indoor-pole-vault-title |access-date=9. kolovoza 2026 |website=Olympics.com}}</ref> To mu je bila ukupno deveta svjetska seniorska titula. Od [[2019.]] godine, kada je posljednji put bio poražen na svjetskim ili kontinentalnim prvenstvima, osvojio je 12 velikih titula.<ref>{{Cite web |title=Duplantis soars to 6.25m championship record to win fourth world indoor pole vault title {{!}} News {{!}} Kujawy Pomorze 26 {{!}} World Athletics Indoor Championships |url=https://worldathletics.org/en/competitions/world-athletics-indoor-championships/kujawypomorze26/news/report/wic-kujawy-pomorze-26-report-men-pole-vault |access-date=9. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> Nakon posljednjega osvojenog svjetskog dvoranskog naslova izjednačio se sa Sergejem Bubkom, koji je četiri puta bio svjetski dvoranski prvak.<ref name=":27">{{Cite web |date=21. ožujka 2026 |title=Sweden's Duplantis wins fourth world indoor pole vault title |url=https://www.france24.com/en/live-news/20260321-sweden-s-duplantis-wins-fourth-world-indoor-pole-vault-title |access-date=9. kolovoza 2026 |website=France 24 |language=en}}</ref> Duplantis je [[17. svibnja]] postavio novi rekord mitinga [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] u [[Shanghai]]ju skokom od 6,12 metara, gdje je i pobijedio. Dana [[27. svibnja]] puštena je u prodaju posebna dječja ulaznica za [[14. kolovoza]], dan kada su se održavale kvalifikacije u skoku s motkom na [[Europsko prvenstvo u atletici 2026.|Europskome prvenstvu]] u [[Birmingham]]u. Nazvana prema Duplantisu, "Mondo Ticket" stajala je samo 6,31 funtu. Njezina je simbolična cijena odgovarala visini trenutačnoga svjetskoga rekorda, a cijela je akcija bila namijenjena poticanju mladih obožavatelja na to da dožive prvenstvo i izbliza prate Duplantisa na djelu.<ref>{{Cite web |title=Duplantis jumps at the chance to bring world record ticket to young fans at Birmingham 2026 |url=https://www.european-athletics.com/home/news/mondo-world-record-ticket |access-date=9. kolovoza 2026 |website=www.european-athletics.com |language=en}}</ref> Nakon gotovo trogodišnje dominacije u skoku s motkom Duplantis je [[7. lipnja]] doživio poraz na mitingu Dijamantne lige u [[Stockholm]]u, gdje je [[Australija|Australac]] [[Kurtis Marschall]] bio bolji od njega. Time se prekinuo njegov niz od 40 uzastopnih pobjeda na natjecanjima koji je započeo još u [[kolovoz|kolovozu]] [[2023.]] godine.<ref>{{Cite web |date=7. lipnja 2026 |title=Aussie pulls off epic upset over hometown king: 'Chuffed it was me' |url=https://7news.com.au/sport/athletics/aussie-first-timer-kurtis-marschall-pulls-off-epic-diamond-league-upset-over-hometown-king-mondo-duplantis-c-22398518 |access-date=9. kolovoza 2026 |website=7NEWS |language=en}}</ref> Osvojivši miting Dijamantne lige u [[Pariz]]u, Duplantis se [[28. lipnja]] vratio pobjedama i obaranju rekorda. Skokom od 6,13 metara postavio je novi rekord mitinga. Taj mu je miting ujedno bio prvo natjecanje nakon vjenčanja. [[File:Armand Duplantis (SWE) DSC08346 hochformat.jpg|left|thumb|Armand Duplantis na mitingu [[Weltklasse Zürich]] [[27. kolovoza]] [[2026.]] godine.]] Dana [[10. srpnja]] osvojio je miting Dijamantne lige u [[Monako|Monaku]] skokom od 6,07 metara, čime je poboljšao vlastiti rekord mitinga za dva centimetra. Time je ostvario prvu pobjedu od preseljenja u Monako, odnosno na novome domaćem terenu. Duplantis je također bio potaknuo organizatore na uvrštavanje muškoga skoka s motkom u program Dijamantne lige u Monaku, prema kojemu je dotad bio predviđen skok s motkom samo u ženskoj konkurenciji.<ref>{{Cite web |date=11. srpnja 2026 |title=Duplantis thrives on new home turf in Monaco |url=https://www.france24.com/en/live-news/20260711-duplantis-thrives-on-new-home-turf-in-monaco |access-date=9. kolovoza 2026 |website=France 24 |language=en}}</ref> Duplantis je morao odustati od nastavka natjecanja na mitingu Dijamantne lige u [[London]]u [[17. srpnja]] zbog ozljede bedra. Iako je preskočio 5,95 metara kao i prvoplasirani [[Sam Kendricks]], [[SAD|Amerikanac]] je osvojio miting jer je svladao tu visinu iz prvoga pokušaja, a Duplantis je završio na drugome mjestu.<ref>{{Cite web |title=Mondo Duplantis withdraws from London Diamond League with thigh injury {{!}} Flashscore.com |url=https://www.flashscore.com/news/athletics-diamond-league-mondo-duplantis-withdraws-from-london-diamond-league-with-thigh-injury/8riXOOfU/ |access-date=31. kolovoza 2026|website=www.flashscore.com |language=en}}</ref> Dana [[16. kolovoza]] obranio je titulu europskoga prvaka na [[Europsko prvenstvo u atletici 2026.|Europskome prvenstvu]] u [[Birmingham]]u. Preskočivši 6,15 metara, oborio je rekord prvenstva od 6,10 metara te osvojio ukupno 14. seniorsku zlatnu medalju i četvrtu europsku titulu.<ref>{{Cite web |title=Mondo Duplantis wins fourth European pole vault title in new championship record {{!}} Flashscore.com |url=https://www.flashscore.com/news/athletics-european-championships-mondo-duplantis-wins-fourth-european-pole-vault-title-in-new-championship-record/0OvQkanI/ |access-date=16. kolovoza 2026 |website=www.flashscore.com |language=en}}</ref> Novi rekord mitinga Dijamantne lige od 6,21 metra postavio je [[20. kolovoza]] u [[Lausanne]]u. To je natjecanje bilo jedno od najboljih u povijesti u muškome skoku s motkom. Duplantis se do samoga kraja natjecao s [[Emmanouil Karalis|Emmanouilom Karalisom]], kojega je pobijedio. Obojica su preskočila 6,16 metara i nastavili se dalje natjecati. Takvo što nikada se prije nije dogodilo u toj atletskoj disciplini.<ref>{{Cite web |title=Duplantis clears 6.21m, Karalis 6.16m in historic pole vault contest in Lausanne {{!}} REPORTS {{!}} World Athletics |url=https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/lausanne-athletissima-diamond-league-2026-duplantis-karalis |access-date=23. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> World Athletics objavio je [[21. kolovoza]] Duplantisovu pjesmu "Gold", službenu himnu premijernoga izdanja natjecanja [[World Athletics Ultimate Championship]], koje će se održati u [[Budimpešta|Budimpešti]] od [[11. rujna|11.]] do [[13. rujna]].<ref>{{Cite web |title=World Athletics releases Ultimate Anthem: 'Gold' by Mondo Duplantis {{!}} News {{!}} Budapest 26 {{!}} World Athletics Ultimate Championships |url=https://worldathletics.org/en/competitions/world-athletics-ultimate-championship/2026/news/press-releases/ultimate-anthem-gold-mondo-duplantis |access-date=31. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> Duplantis i Karalis nastavili su se natjecati na najvišoj razini na mitingu [[Weltklasse Zürich]] [[27. kolovoza]]. Karalis je završio natjecanje rezultatom od 6,20 metara, a Duplantis je osvojio prvo mjesto nakon preskočenih 6,26 metara.<ref>{{Cite web |date=17. ožujka 2025 |title=Program & Results - Zurich |url=https://zurich.diamondleague.com/en/programme-results/ |access-date=31. kolovoza 2026 |language=en-US}}</ref> == Privatni život == Duplantis je na poticaj svoje majke intenzivno učio [[švedski jezik]] preko [[Skype]]a, a taj mu je tečaj bio od velike pomoći. Do [[2020.]] godine uznapredovao je toliko da je osjećao da mnogo bolje i lakše razumije izvorne govornike nego što je prije mogao. Njegova je majka istovremeno tvrdila da se Duplantis sramio javno govoriti švedski, ali da se rado njime služio u privatnoj komunikaciji zbog manjega pritiska.<ref>{{cite web |last=Brenning |first=Patrik |date=20. travnja 2020. |title=Armand Duplantis kan svenska men vågar inte prata |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/opbo1j/manga-tycker-att-han-inte-ar-svensk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221219161604/https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/opbo1j/manga-tycker-att-han-inte-ar-svensk |archive-date=19. prosinca 2022 |access-date=10. kolovoza 2026 |work=[[Aftonbladet]] |language=sv}}</ref><ref>{{cite web |date=11. lipnja 2020 |title=Armand Duplantis om sin svenska: 'Mamma vill inte att folk ska snacka skit' |url=https://www.youtube.com/watch?v=nCJ875PRdUI |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810125239/https://www.youtube.com/watch?v=nCJ875PRdUI |archive-date=10. kolovoza 2023 |access-date=10. kolovoza 2021 |publisher=[[Expressen]] YouTube Channel}}</ref> Međutim, do [[2021.]] godine njegovo se znanje poboljšalo do razine na kojoj je bez poteškoća davao intervjue u cijelosti na švedskome, što je osobito bilo primijećeno nakon osvajanja olimpijskoga zlata u Tokiju.<ref>{{cite web |date=3. kolovoza 2021 |title=Duplantis efter OS-guldet – i intervju på svenska |url=https://www.youtube.com/watch?v=klJJopIMeuc |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221219161557/https://www.youtube.com/watch?v=klJJopIMeuc |archive-date=19. prosinca 2022 |access-date=10. kolovoza 2026 |publisher=[[Aftonbladet]] official Youtube channel |language=sv}}</ref> Duplantis je prije toga isticao da mu je napredovanje u švedskome bilo ponešto otežano time što većina Šveđana izvrsno poznaje engleski jezik, pa su izvorni govornici radije razgovarali s njime na engleskome.<ref>{{cite news |last1=Hammarkrantz |first1=Oskar |date=18 September 2020 |title=Duplantis: 'Blir mycket mer igenkänd här än i USA' |url=https://www.svd.se/armand-duplantis-jag-blir-mycket-mer-igenkand-har-an-i-usa |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211209023227/https://www.svd.se/armand-duplantis-jag-blir-mycket-mer-igenkand-har-an-i-usa |archive-date=9. prosinca 2021 |access-date=10. kolovoza 2026 |newspaper=[[Svenska Dagbladet]] |language=sv}}</ref> [[File:Dalahästen i Avesta 03.jpg|thumb|Letvica u blizini [[Dala konj|dala-konja]] u [[Švedska|švedskome]] mjestu [[Avesta (grad)|Avesti]] podigne se svaki put kada Duplantis obori svjetski rekord.]] Kako bi si priskrbio idealne klimatske uvjete za treniranje tijekom cijele godine, Duplantis je obično provodio zime u [[Louisiana|Louisiani]], a ljeta u [[Uppsala|Uppsali]]. U [[Avesta (grad)|Avesti]], mjestu gdje je Duplantisova majka odrasla, letvica nalik na onu u skoku s motkom podigne se u blizini enormne skuplture [[dala konj|dala-konja]] s rezultatom svakoga novog Duplantisova svjetskog rekorda. Kada je Duplantis prvi put čuo za to, briznuo je u plač od sreće jer je tada postao još svjesniji veličine onoga što je postigao.<ref>{{cite web |last=Ottosson |first=Stefan |date=16. prosinca 2020. |title=Armand Duplantis kunde inte hålla tillbaka tårarna – efter svenska hyllningen: "Bröt ihop när jag såg det" |url=https://www.sportbibeln.se/friidrott/armand-duplantis-kunde-inte-halla-tillbaka-tararna-efter-svenska-hyllningen-jag-brot-ihop-nar-jag-sag-det/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210803162617/https://www.sportbibeln.se/friidrott/armand-duplantis-kunde-inte-halla-tillbaka-tararna-efter-svenska-hyllningen-jag-brot-ihop-nar-jag-sag-det/ |archive-date=3. kolovoza 2021 |access-date=10. kolovoza 2021 |publisher=Sportbibeln |language=sv}}</ref> U [[listopad]]u [[2025.]] godine [[Zračna luka Stockholm-Arlanda]] dodala je Duplantisa svojoj galeriji portreta "Welcome to my hometown" ([[srpskohrvatski jezik|sh.]] 'Dobro došli u moj rodni grad'), koja postoji još od [[2005.]] godine u dijelu za prikupljanje prtljage. Galerija odaje počast osobama koje su svojim iznimnim doprinosima obilježile regije [[Stockholm]]a i [[Uppsala|Uppsale]] u sportu, kulturi, znanosti, gospodarstvu i drugim područjima.<ref>{{Cite web |last=Orban |first=André |date=14. listopada 2025. |title=World record holder Armand Duplantis joins “Welcome to my hometown” gallery at Stockholm Arlanda Airport |url=https://www.aviation24.be/airports/stockholm-arlanda-arn/world-record-holder-armand-duplantis-joins-welcome-to-my-hometown-gallery-at-stockholm-arlanda-airport/ |access-date=10. kolovoza 2025 |website=Aviation24.be |language=en-GB}}</ref> [[File:Guests at the 2026 Met Gala 442 (Armand Duplantis and Desiré Inglander).jpg|thumb|Duplantis i Inglander na [[Met Gala|Met Gali]] [[2026.]] godine.]] Duplantis se oženio švedskim modelom i kreatoricom sadržaja Desiré Inglander [[2026.]] godine.<ref>{{Cite news |last=Landén |first=Petter |last2=Thunborg |first2=Peter |date=20. ožujka 2026. |title=Armand och Desiré Duplantis har gift sig i hemlighet |url=https://www.expressen.se/sport/friidrott/armand-och-desire-duplantis-har-gift-sig-i-hemlighet/ |access-date=10. kolovoza 2026 |work=[[Expressen]] |language=Swedish}}</ref> Par se upoznao u Švedskoj na jednoj zabavi sredinom ljeta [[2020.]] godine, a Duplantis je zaprosio Inglander [[2024.]] godine za vrijeme snimanja za ''[[Vogue Scandinavia]]'' u [[New York]]u.<ref>{{Cite news |date=11. listopada 2024 |title=Olympic Champion Mondo Duplantis and Desiré Inglander Announce Their Engagement |url=https://www.vogue.com/article/mondo-duplantis-desire-inglander-engaged |work=Vogue}}</ref> Nakon vjenčanja Duplantis je prodao svoj stan u Stockholmu i preselio se u [[Monako]], a dotada je živio u [[SAD|Sjedinjenim Američkim Državama]] i Švedskoj.<ref>{{Cite web |last=AFP |date=7. svibnja 2025.|title=Duplantis promises new home Monaco a world record |url=https://www.freemalaysiatoday.com/category/sports/2026/05/08/duplantis-promises-new-home-monaco-a-world-record |access-date=10. kolovoza 2026 |website=Free Malaysia Today {{!}} FMT |language=en}}</ref> Duplantis je objavio svoj prvi singl "[[Bop (pjesma, Mondo)|Bop]]" pod imenom Mondo [[28. veljače]] [[2025.]] godine, a napisao ga je s Emilom Bergom i Rasmusom Wahlbergom, kao i ostalih 30-ak pjesama.<ref>{{Cite web|url=https://www.sverigesradio.se/artikel/duplantis-ovantade-drag-sa-later-nya-karriaren|title=Duplantis oväntade drag – så låter nya karriären|date=25 February 2025|language=sv|publisher=[[Sveriges Radio]]|access-date=10. kolovoza 2026}}</ref><ref name="vibes">{{Cite web|url=https://www.svt.se/kultur/armand-duplantis-slapper-nya-laten-bop-nervost|title=Armand Duplantis om nya låten "Bop": "Den är vibes och kul"|date=28. veljače 2025.|language=sv|first=Moa|last=Lindstedt|publisher=[[Sveriges Television]]|access-date=10. kolovoza 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sverigesradio.se/artikel/stavhopparen-armand-duplantis-debuterar-som-artist|title=Stavhopparen Armand Duplantis debuterar som artist: "Lite nervöst"|date=28. veljače 2025|language=sv|publisher=[[Sveriges Radio]]|access-date=10. kolovoza 2026}}</ref> Njegov je debi zauzeo 31. mjesto na švedskoj listi singlova.<ref>{{Cite web|url=https://sverigetopplistan.se/chart/41/?dspy=2025&dspp=10|title=Veckolista Singlar, vecka 10|publisher=[[Sverigetopplistan]]|language=sv|access-date=10. ožujka 2026}}</ref> Nakon njega objavio je niz drugih singlova poput pjesme "4L" u [[lipanj|lipnju]] [[2025.]], "Feelin' Myself" u [[veljača|veljači]] [[2026.]] i "Location" u [[travanj|travnju]] 2026. godine.<ref>{{Cite web |date=14. lipnja 2025 |title=Armand Duplantis to Release Love-Driven Single "4L" {{!}} Sweden Herald |url=https://swedenherald.com/article/armand-duplantis-to-release-new-music-this-month |access-date=10. kolovoza 2026 |website=Sweden Herald |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nottingham |first=Juliet |date=3. lipnja 2026. |title=Mondo Duplantis reveals his ultimate ambition: a Grammy |url=https://www.olympics.com/en/news/mondo-duplantis-reveals-ultimate-ambition-grammy |access-date=10. lipnja 2026 |website=Olympics.com}}</ref> U [[ožujak|ožujku]] 2026. godine [[World Athletics]] angažirao je Duplantisa da stvori službenu himnu za novo prvenstvo u atletici, odnosno [[World Athletics Ultimate Championship]], čije će se prvo izdanje održati iste godine.<ref>{{Cite news |date=23. ožujka 2026 |title=From world records to world anthems, new creative jump for Duplantis |url=https://www.straitstimes.com/sport/from-world-records-to-world-anthems-new-creative-jump-for-duplantis |access-date=10. kolovoza 2026 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> == Postignuća == Podatci u nastavku preuzeti su sa službene mrežne stranice [[World Athletics]]a.<ref name="WAprofile" /> === Međunarodna natjecanja === {| class="wikitable sortable plainrowheaders""max-width:40em;" |+Nastupi za {{flagicon|SWE}} [[Švedska|Švedsku]] |---- !scope="col"| Godina !scope="col"| Natjecanje !scope="col"| Mjesto !scope="col"| Plasman !scope="col"| Rezultat !scope="col"| Bilješka |- |align="center"|[[2015.]] |{{nowrap|[[Svjetsko prvenstvo u atletici za mlađe juniore 2015.|Svjetsko prvenstvo za mlađe juniore]]}} |{{flagicon|COL}} [[Cali]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|5,30 m |align="center"|CR<ref name=":25"/> |- |align="center"|[[2016.]] |[[Svjetsko juniorsko prvenstvo u atletici 2016.|Svjetsko juniorsko prvenstvo]] |{{flagicon|POL}} [[Bydgoszcz]] |style="text-align: center"bgcolor=cc9966|3. mjesto |align="center"|5,45 m |align="center"|<ref>{{Cite web |title=Report: men's pole vault – IAAF World U20 Championships Bydgoszcz 2016 |url=https://worldathletics.org/news/report/world-u20-championships-men-pole-vault |access-date=10. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> |- |style="text-align: center"rowspan=2|[[2017.]] |[[Europsko juniorsko prvenstvo u atletici 2017.|Europsko juniorsko prvenstvo]] |{{flagicon|ITA}} [[Grosseto]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|5,65 m |align="center"|CR<ref name=":39" /> |- |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2017.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|UK}} [[London]] |align="center"|9. mjesto |align="center"|5,50 m |align="center"|<ref>{{Cite web |title=Report: men's pole vault final – IAAF World Championships London 2017 {{!}} REPORT {{!}} World Athletics |url=https://worldathletics.org/news/report/mens-pole-vault-final-world-championships-lon |access-date=10. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> |- |style="text-align: center"rowspan=3|[[2018.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2018.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|UK}} [[Birmingham]] |align="center"|7. mjesto |align="center"|5,70 m (i) |align="center"|<ref>{{Cite web|url=https://media.aws.iaaf.org/competitiondocuments/pdf/6019/AT-PV-M-f----.RS6.pdf?|title=Final results|access-date=10. kolovoza 2026}}</ref> |- |[[Svjetsko juniorsko prvenstvo u atletici 2018.|Svjetsko juniorsko prvenstvo]] |{{flagicon|FIN}} [[Tampere]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|5,82 m |align="center"|CR<ref name=":45"/> |- |[[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europsko prvenstvo]] |{{flagicon|GER}} [[Berlin]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,05 m |align="center"|CR WU20R<ref name=":47"/> |- |align="center"|[[2019.]] |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2019.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|Katar}} [[Doha]] |style="text-align: center"bgcolor=silver|2. mjesto |align="center"|5,97 m |align="center"|<ref name=":50"/> |- |style="text-align: center"rowspan=2|[[2021.]] |[[Europsko dvoransko prvenstvo u atletici 2018.|Europsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|POL}} [[Toruń]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,05 m (i) |align="center"|CR<ref name=":55"/> |- |[[Ljetne olimpijske igre 2020.|Olimpijske igre]] |{{flagicon|Japan}} [[Tokio]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,02 m |align="center"|<ref>Nakon što je osigurao zlato, sva je tri puta bezuspješno pokušao preskočiti 6,19 metara za postavljanje novoga svjetskog rekorda. Vidi {{Cite web |date=3. kolovoza 2021 |title=Mondo Duplantis fails to break world record but strolls to pole-vault gold |url=http://www.theguardian.com/sport/2021/aug/03/mondo-duplantis-fails-to-break-world-record-but-strolls-to-pole-vault-gold|access-date=10. kolovoza 2026 |website=The Guardian |language=engl.|archive-date=3. veljače 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230203020710/https://www.theguardian.com/sport/2021/aug/03/mondo-duplantis-fails-to-break-world-record-but-strolls-to-pole-vault-gold|url-status=live}}</ref> |- |style="text-align: center"rowspan=3|[[2022.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|SRB}} [[Beograd]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,20 m (i) |align="center"|WR CR<ref name=":69"/> |- |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|USA}} [[Eugene, Oregon]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,21 m |align="center"|WR CR<ref name=":71"/> |- |[[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|Europsko prvenstvo]] |{{flagicon|GER}} [[München]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,06 m |align="center"|CR<ref name=":74"/> |- |align="center"|[[2023.]] |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|Mađarska}} [[Budimpešta]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,10 m |align="center"|<ref name=":80"/> |- |style="text-align: center"rowspan=3|[[2024.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2024.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|UK}} [[Glasgow]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,05 m (i) |align="center"|<ref name=":83"/> |- |[[Europsko prvenstvo u atletici 2024.|Europsko prvenstvo]] |{{flagicon|ITA}} [[Rim]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,10 m |align="center"|CR<ref name=":89"/> |- |[[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijske igre]] |{{flagicon|Francuska}} [[Pariz]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,25 m |align="center"|WR OR<ref name=":90"/> |- |style="text-align: center"rowspan=2|[[2025.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|CHN}} [[Nanjing]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,15 m (i) |align="center"|<ref>{{Cite web |last=Mills |first=Steven |date=22. ožujka 2025. |title=Duplantis vaults to a hat-trick of world indoor titles in Nanjing |url=https://www.european-athletics.com/home/news/duplantis-vaults-to-a-hat-trick-of-world-indoor-titles-in-nanjing |access-date=10. kolovoza 2026 |website=www.european-athletics.com |language=en}}</ref> |- |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|JAP}} [[Tokio]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,30 m |align="center"|WR CR |- |style="text-align: center"rowspan=2|[[2026.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2026.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|POL}} [[Toruń]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,25 m (i) |align="center"|CR |- |[[Europsko prvenstvo u atletici 2026.|Europsko prvenstvo]] |{{flagicon|UK}} [[Birmingham]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,15 m |align="center"|CR |} '''Legenda:''' {{small| : CR označuje rekord prvenstva. : WU20R označuje svjetski rekord u kategoriji mlađih od 20 godina. : WR označuje svjetski rekord. : OR označuje olimpijski rekord. : i označuje rezultat postignut u dvorani. }}</div> === Dijamantna liga{{efn|U pregled su uključeni mitinzi na kojima je Duplantis barem jednom ostvario rezultat, pa je izostavljen miting [[Golden Gala]] u [[Rim]]u i [[miting u Rabatu]]. Ipak, u Rimu je nastupio 2020. godine. Tada je preskočio 6,15 metara i osvojio prvo mjesto,<ref name=":63"/> ali te se godine Dijamantna liga nije održala u standardnome izdanju zbog [[Pandemija COVID-a 19|pandemije koronavirusa]], pa je ta sezona također isključena iz pregleda.}} === {| class="wikitable" width="100%" style="text-align:center" ! rowspan="2"|Miting !! colspan="17"| Godina nastupa |- ! [[2017.]] !! [[2018.]] !! [[2019.]] !! [[2021.]] !! [[2022.]] !! [[2023.]] !! [[2024.]] !! [[2025.]] !! [[2026.]] |- |align=left|{{nowrap|[[Athletissima]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|SUI}} [[Lausanne]]}}}} | align="center"|{{nowrap|7.}}<br>{{small|{{nowrap|5,73 m}}}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|5.}}<br>{{small|{{nowrap|5,70 m}}}} | align="center" bgcolor="#cc9966"|{{nowrap|3.}}<br>{{small|{{nowrap|5,81 m}}}} | align="center"|{{nowrap|4.}}<br>{{small|{{nowrap|5,62 m}}}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|1.}}<br>{{small|{{nowrap|6,10 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,15 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,21 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[BAUHAUS-galan]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|SWE}} [[Stockholm]]}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,86 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,02 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,16 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,05 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} | align="center" style="border: 2px solid red" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,28 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,80 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Bislett Games]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|NOR}} [[Oslo]]}}}} |colspan="2"bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center"|{{nowrap|4.}}<br>{{small|{{nowrap|5,81 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,01 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,02 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,01 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,15 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |- |align=left|{{nowrap|[[Herculis]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|MON}} [[Monako]]}}}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|1.}}<br>{{small|{{nowrap|6,07 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,92 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|1.}}<br>{{small|{{nowrap|6,07 m}}}} | align="center"|{{nowrap|4.}}<br>{{small|{{nowrap|5,72 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,05 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,07 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[London Athletics Meet]]}}{{efn|Miting se u ovome razdoblju održavao pod različitim nazivima, a upotrijebljen je najnoviji radi jasnoće. Potrebno je napomenuti da se izdanja 2019. i 2021. godine u tablici odnose na [[British Grand Prix (atletika)|Müller Grand Prix]], koji se održao u [[Gateshead]]u.}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[London]]}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="#cc9966"|{{nowrap|3.}}<br>{{small|{{nowrap|5,81 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,55 m}}}} | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,95 m}}}} |colspan="3"bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,95 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Memorijal Kamila Skolimowska]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|POL}} [[Chorzów]]}}}} |colspan="4" {{N/A|}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|1.}}<br>{{small|{{nowrap|6,10 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,01 m}}}} | align="center" style="border: 2px solid red "bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,26 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,10 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,20 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Memorijal Van Damme]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|BEL}} [[Bruxelles]]}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center"|{{nowrap|7.}}<br>{{small|{{nowrap|5,68 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,05 m}}}} | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,81 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,10 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,11 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |{{TBD}} |- |align=left|{{nowrap|[[Meeting de Paris]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Pariz]]}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,90 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,01 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,13 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Miting u Dohi]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|QAT}} [[Doha]]}}}} |colspan="2"bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,02 m}}}} |colspan="3"bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |- |align=left|{{nowrap|[[Miting u Shanghaiju]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|CHN}} [[Shanghai]]/[[Suzhou]]/[[Shaoxing]]}}}} |colspan="2"{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |colspan="3"bgcolor="e6e6ff"|{{small|''Otkazan''}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,12 m}}}} | align="center"bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,12 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Miting u Xiamenu]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|CHN}} [[Xiamen]]}}}} |colspan="5" {{N/A|}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" style="border: 2px solid red" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,24 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,92 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |- |align=left|{{nowrap|[[Prefontaine Classic]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|USA}} [[Eugene, Oregon]]}}}} | align="center"|{{nowrap|4.}}<br>{{small|{{nowrap|5,71 m}}}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,71 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,93 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,91 m}}}} | align="center" style="border: 2px solid red" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,23 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |- |align=left|{{nowrap|[[Weltklasse Zürich]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|SWI}} [[Zürich]]}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |bgcolor="d8f3d8"|{{small|N/S}} | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,82 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,06 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,07 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,25 m}}}} |- ! Ukupno !! {{N/A|TBC}} !! 4. !! 3. !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! {{TBD}} |} '''Legenda:''' {{small| : {{colorbox|#ffdddd|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|15px]]}} označuje da muški skok s motkom nije bio jedna od disciplina na mitingu te godine. : N/S označuje miting na kojemu nije nastupio. : {{color box|#d8f3d8}} označuje promotivna natjecanja u sklopu mitinga. Ona nisu dio službenoga programa Dijamantne lige i ostvareni rezultati ne donose bodove za ukupni poredak. : {{color box|#cecece}} označuje mitinge koji u to vrijeme nisu bili dio Dijamantne lige. : {{color box|white|border=#f00|}} označuje rezultat kojim je postavio tadašnji svjetski rekord. : [[File:Diamond blue.svg|15px]] označuje ukupno prvo mjesto u Dijamantnoj ligi na kraju sezone. }} === Nagrade i priznanja === * Dobitnik nagrade [[Laureus (nagrada)|Laureus]] za najboljega sportaša godine ([[2025.]]). * Dobitnik nagrade [[World Athletics]]a za najboljega sportaša godine ([[2020.]], [[2022.]], [[2023.]], [[2025.]]). * Najbolji europski sportaš godine ([[2022.]]). * Sportaš godine prema izboru [[Eurosport]]a ([[2022.]]). == Najbolji rezultati == === Osobni rekordi (službeni) === {| class="wikitable" cellpadding="1" cellspacing="2" border="1" |- bgcolor="cccccc" ! scope="col" |Disciplina ! scope="col" |Rezultat ! scope="col" |Mjesto ! scope="col" |Datum |- |{{nowrap|[[Skok s motkom]]}} |align="center" |6,31 m </br> {{small|'''WR'''}} |{{nowrap|{{flagicon|SWE}} [[Uppsala]], [[Švedska]]}} |align="center" |{{nowrap|[[12. ožujka]] [[2026.]]}} |- |{{nowrap|[[Utrka na 100 metara|100 metara]]}} |align="center" |10,37 s |{{nowrap|{{flagicon|SUI}} [[Zürich]], [[Švicarska]]}} |align="center" |{{nowrap|[[4. rujna]] [[2024.]]}} |} === Svjetski rekordi === {| class="wikitable" border="1" cellspacing="2" cellpadding="1" style="border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+Svjetski rekordi koje je postavio Armand Duplantis |---- ! scope="col" | Rezultat ! scope="col" | Mjesto ! scope="col" | Natjecanje ! scope="col" | Datum |- |{{nowrap|6,17 m (i)}} |{{flagicon|POL}} [[Toruń]] |[[Miting u Toruńu]] |align="right"|{{nowrap|[[8. veljače]] [[2020.]]}} |- |6,18 m (i) |{{flagicon|SCO}} [[Glasgow]] |[[Miting u Glasgowu]] |align="right"|{{nowrap|[[15. veljače]] [[2020.]]}} |- |6,19 m (i) |{{flagicon|SRB}} [[Beograd]] |[[Miting u Beogradu]] |align="right"|{{nowrap|[[7. ožujka]] [[2022.]]}} |- |6,20 m (i) |{{flagicon|SRB}} [[Beograd]] |{{nowrap|[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]]}} |align="right"|{{nowrap|[[20. ožujka]] [[2022.]]}} |- |6,21 m |{{nowrap|{{flagicon|USA}} [[Eugene, Oregon]]}} |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetsko prvenstvo]] |align="right"|{{nowrap|[[24. srpnja]] [[2022.]]}} |- |6,22 m (i) |{{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Clermont-Ferrand]]}} |[[All Star Perche]] |align="right"|{{nowrap|[[25. veljače]] [[2023.]]}} |- |6,23 m |{{nowrap|{{flagicon|USA}} [[Eugene, Oregon]]}} |[[Prefontaine Classic]] |align="right"|{{nowrap|[[17. rujna]] [[2023.]]}} |- |6,24 m |{{flagicon|CHN}} [[Xiamen]] |[[Miting u Xiamenu]] |align="right"|{{nowrap|[[20. travnja]] [[2024.]]}} |- |6,25 m |{{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Saint-Denis]]}} |[[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijske igre]] |align="right"|{{nowrap|[[5. kolovoza]] [[2024.]]}} |- |6,26 m |{{flagicon|POL}} [[Chorzów]] |{{nowrap|[[Memorijal Kamila Skolimowska]]}} |align="right"|{{nowrap|[[25. kolovoza]] [[2024.]]}} |- |6,26 m (i) |{{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Clermont-Ferrand]]}} |[[All Star Perche]] |align="right"|{{nowrap|[[28. veljače]] [[2025.]]}} |- |6,28 m |{{nowrap|{{flagicon|SWE}} [[Stockholm]] |[[BAUHAUS-galan]] |align="right"|{{nowrap|[[15. lipnja]] [[2025.]]}} |- |6,29 m |{{nowrap|{{flagicon|HUN}} [[Budimpešta]] |[[Miting u Budimpešti]] |align="right"|{{nowrap|[[12. kolovoza]] [[2025.]]}} |- |6,30 m |{{nowrap|{{flagicon|JAP}} [[Tokio]] |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetsko prvenstvo]] |align="right"|{{nowrap|[[15. rujna]] [[2025.]]}} |- |6,31 m (i) |{{nowrap|{{flagicon|SWE}} [[Uppsala]] |[[Mondo Classic]] |align="right"|{{nowrap|[[12. ožujka]] [[2026.]]}} |} === Najbolji rezultati sezone === {{#chart:Duplantis pole vaulting record.chart}} == Napomene == {{notelist}} == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{commonscat}} * [https://worldathletics.org/athletes/-/14679502 Armand Duplantis] na [[World Athletics]] * [https://www.european-athletics.com/historical-data/athletes/-/14679502 Armand Duplantis] na [[European Athletics]] * [https://www.diamondleague.com/athlete/14679502 Armand Duplantis] na [[Dijamantna liga|Diamond League]] * [https://www.olympics.com/en/athletes/armand-duplantis Armand Duplantis] na [[Međunarodni olimpijski odbor|Olympics.com]] * [https://sok.se/idrottare/idrottare/a/armand-duplantis.html Armand Duplantis] na [[Švedski olimpijski odbor|Sveriges Olympiska Kommitté]] * [https://www.olympedia.org/athletes/146747 Armand Duplantis] na [[Olympedia|Olympediji]] *[https://intersportstats.com/athletes/3000046184 Armand Duplantis] na InterSportStats r8vntb8y62zv42wx07f326980an246y 42682224 42682218 2026-08-31T12:33:21Z Ekvatarina 270952 42682224 wikitext text/x-wiki [[Armand Duplantis]] [[Mondo Duplantis]] {{Infokutija sportista |ime = Armand Duplantis |headercolor = lightsteelblue |slika = Armand Duplantis(cropped) Budapest 2023.jpg |nadimci = Mondo |puno_ime = Armand Gustav Duplantis |datum_rođenja = [[10. studenoga]] [[1999.]] |mjesto_rođenja = {{flagicon|SAD}} [[Lafayette, Louisiana]], [[SAD]]|država = {{flagicon|Švedska}} [[Švedska]] |nacionalnost = {{flagicon|Švedska}} [[Švedska|Šveđanin]]<br> {{flagicon|SAD}} [[SAD|Amerikanac]] |sport = [[atletika]] |discipline = [[skok s motkom]] |visina = 1,81 m<ref name="Paris 2024 DUPLANTIS">{{cite web |url=https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/armand-duplantis_1569203 |title=DUPLANTIS Armand |work=[[Ljetne olimpijske igre 2024.|Paris 2024 Olympics]] |access-date=20. ožujka 2026. |archive-date=23. kolovoza 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823034124/https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/armand-duplantis_1569203 |url-status=dead }}</ref> |treneri = Greg i Helena Duplantis<ref name="Paris 2024 DUPLANTIS"/> |klub = [[Upsala IF]]<ref name="Paris 2024 DUPLANTIS"/> |or= 6,31 m '''WR''' ([[skok s motkom]])<br>10,37 s ([[Trka na 100 metara|100 m]])<ref name="worldathletics.org DUPLANTIS"/> |medalje = {{Medalje sport | [[Atletika]]: [[Skok s motkom]]}} {{MedalCountry|{{flagcountry|Švedska}}}} {{MedaljeNatjecanje|oi}} {{Medalje zlato | [[Olimpijada 2020|Tokio 2020.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Olimpijada 2024|Pariz 2024.]] | skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|[[Svjetska prvenstva u atletici|Svjetska prvenstva]]}} {{Medalje zlato | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Eugene 2022.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Budimpešta 2023.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Tokio 2025.]] | skok s motkom}} {{Medalje srebro | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2019.|Doha 2019.]] | skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Dijamantna liga}} {{Medalje zlato | [[2021.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2022.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2023.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2024.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2025.]] | skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Svjetska dvoranska prvenstva}} {{Medalje zlato | Beograd 2022.| skok s motkom}} {{Medalje zlato | Glasgow 2024.| skok s motkom}} {{Medalje zlato | Nanjing 2025.| skok s motkom}} {{Medalje zlato | Toruń 2026.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|[[Europska prvenstva u atletici|Europska prvenstva]]}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Berlin 2018.]]| skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|München 2022.]]| skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2024.|Rim 2024.]]| skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2026.|Birmingham 2026.]]| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Europska dvoranska prvenstva}} {{Medalje zlato | Toruń 2021.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Svjetska juniorska prvenstva}} {{Medalje zlato | Tampere 2018.| skok s motkom}} {{Medalje bronca | Bydgoszcz 2016.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Europska juniorska prvenstva}} {{Medalje zlato | Grosseto 2017.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Svjetska prvenstva za mlađe juniore}} {{Medalje zlato | Cali 2015.| skok s motkom}} |supružnici = Desiré Duplantis (r. Inglander)<br>(2026. – ''danas'')}} '''Armand Gustav Duplantis''' ([[Lafayette, Louisiana]], [[10. studenoga]] [[1999.]]), poznat kao '''Mondo''', [[Švedska|švedsko]]-[[SAD|američki]] je [[Skok s motkom|skakač s motkom]]. Svjetski je rekorder (6,31 m), dvostruki olimpijski pobjednik, četverostruki svjetski dvoranski prvak i trostruki osvajač svjetskih prvenstava na otvorenome. Pet puta osvojio je i [[Dijamantna liga|Dijamantnu ligu]].<ref name="worldathletics.org DUPLANTIS">{{cite web |url= https://worldathletics.org/athletes/sweden/armand-duplantis-14679502 |title=Armand DUPLANTIS|work=worldathletics.org |access-date=20. ožujka 2026.}}</ref> Svoje svjetske uspjehe postiže još od 15. godine, kada je osvojio [[Svjetsko prvenstvo za mlađe juniore u atletici 2015.|Svjetsko prvenstvo za mlađe juniore]] [[2015.]] godine. Od tada je osvojio niz ostalih svjetskih titula i postao jedan od rijetkih sportaša koji je osvojio svjetska prvenstva u atletici kao mlađi junior, junior i senior.<ref name=":4">{{Cite news |last=Fameso |first=Funmilayo |date=28. kolovoza 2024.|title=Usain Bolt of Pole Vaulting: 9 fascinating things about the GOAT of athletics with TEN world records |url=https://www.pulsesports.co.ke/athletics/story/usain-bolt-of-pole-vaulting-9-fascinating-things-about-the-goat-of-athletics-with-ten-world-records-2024082807152685975 |work=Pulse Sports |access-date=27. ožujka 2026.}}</ref> Duplantis je i četverostruki europski prvak. Svoju je prvu europsku titulu osvojio [[2018.]] godine, kada je postavio trenutačni svjetski juniorski rekord, a zatim [[2022.]], [[2024.]] i [[2026.]] godine. Godine 2018. bio je proglašen europskom i svjetskom atletskom zvijezdom u usponu, a dvije godine poslije najboljim svjetskim atletičarom. Svoje je prvo europsko dvoransko zlato osvojio [[2021.]] godine, iste godine kada je na [[Olimpijada 2020.|Olimpijskim igrama u Tokiju]] prvi put postao olimpijski prvak. Sljedeće je sezone oborio svjetski rekord tri puta, osvojio naslove svjetskoga prvaka i na otvorenome i u dvorani, postao europski prvak i osvajač [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] te preskočio šest ili više metara 22 puta,<ref name=":20">{{Cite web |date=16. lipnja 2025 |title=Mondo's 14th world record: what's fuelling this streak? |url=https://www.redbull.com/se-en/armand-duplantis-pole-vaulter-personal-life-portrait |access-date=27. ožujka 2026.|website=Red Bull}}</ref> a na temelju svega toga bio je proglašen najboljim europskim i svjetskim atletičarom godine. Nakon toga nastavio je obarati vlastite svjetske rekorde više puta godišnje: [[2023.]] godine dva puta, [[2024.]] tri puta, od kojih je jedan bio oboren na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama u Parizu]], a [[2025.]] godine četiri puta. Bio je proglašen najboljim atletičarom godine četiri puta dosada (2020., 2022., 2023. i 2025. godine), a osvojio je nagradu [[Laureus (nagrada)|Laureus]] 2025. godine.<ref name=":20"/> Pobijedivši u pet uzastopnih finala natjecanja u razdoblju od 2021. do 2025. godine, Duplantis je također postao peterostruki osvajač Dijamantne lige. Duplantis je na natjecanjima preskočio šest ili više metara najviše puta u povijesti atletike,<ref name=":20"/> a ukupno je postavio 15 svjetskih rekorda.<ref name=":22">{{Cite web |title=World Record Progression of Pole Vault|url=https://worldathletics.org/records/by-progression/15143?type=1 |access-date=3. svibnja 2026. |work=[[World Athletics]]}}</ref> Nakon što je [[Renaud Lavillenie]] [[2014.]] godine preskočio 6,16 metara, Duplantis se javio kao sljedeći svjetski rekorder 2020. godine, kada je preskočio 6,17 metara. Od te je preskočene visine bio jedini koji je postavljao nove svjetske rekorde sve do svoga najnovijega, odnosno onoga od 6,31 metra iz [[2026.]] godine. Od listopada 2025. godine preskakao je šest ili više metara tijekom osam uzastopnih sezona, u ukupno 79 natjecanja, počevši od [[2018.]] godine, kada je preskočio 6,05 metara na [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europskome prvenstvu u Berlinu]]. Duplantis je jedan od samo četvorice skakača koji su preskočili 6,10 metara ili više. Ostali su [[Emmanouil Karalis]], Renauld Lavillenie i [[Sergej Bubka]].<ref>{{Cite web |date=29. srpnja 2025|title=Manolo Karalis Inches Closer to Pole Vault History |url=http://www.tovima.com/sports/manolo-karalis-inches-closer-to-pole-vault-history/ |access-date=3. svibnja 2026. |website=tovima.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Staff |date=1. ožujka 2026.|title=Emmanouil Karalis: Historic 6.17m vault, congratulations from Bubka |url=https://www.hellenic.news/en/article/sports/athletics/emmanoyil-karalis-istoriko-alma-sta-617m-ke-sygxaritiria-apo-mpoumpka |access-date=3. svibnja 2026.|website=Hellenic.News |language=en}}</ref> Prema statistici iz kolovoza 2026. godine, najmanje je tu visinu svladao na 41 od ukupno 54 natjecanja, odnosno 29 puta na otvorenome i 12 puta u dvorani.<ref>{{Cite web |title=Pole Vault - men - senior - all |url=https://worldathletics.org/records/all-time-toplists/jumps/pole-vault/all/men/senior?regionType=world&page=1&bestResultsOnly=false&firstDay=1900-01-01&lastDay=2026-08-22&maxResultsByCountry=all&eventId=10229616&ageCategory=senior |access-date=30. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref><ref>{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=12. kolovoza 2025. |title=Mondo Duplantis sets 13th pole vault world record of his career, third of 2025 |url=https://www.nytimes.com/athletic/6549502/2025/08/12/mondo-duplantis-pole-vault-world-records/ |access-date=3. svibnja 2026.|work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |date=1. ožujka 2026 |title=Emmanouil Karalis overtakes Renaud Lavillenie to become second highest pole vaulter in history behind Mondo Duplantis |url=https://www.olympics.com/en/news/athletics-emmanouil-karalis-overtakes-renaud-lavillenie-second-highest-pole-vaulter-history-mondo-duplantis |access-date=10. ožujka 2026|website=Olympics.com}}</ref> U skladu sa svim navedenim, Duplantis se naširoko smatra najboljim skakačem s motkom svih vremena.<ref name=":1">{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=15. rujna 2025. |title=Mondo Duplantis, the making of a generational talent: 'It's like I'm a performing artist' |url=https://www.nytimes.com/athletic/6575839/2025/09/11/mondo-duplantis-profile-world-championships-tokyo-sweden/ |access-date=3. svibnja 2026. |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mull |first=Cory |title=Mondo Duplantis Breaks World Record For 14th Time, Earning Third World Pole Vault Title |url=https://www.forbes.com/sites/corymull/2025/09/15/mondo-duplantis-breaks-world-record-for-14th-time-earning-third-world-title/ |access-date=3. svibnja 2026.|website=Forbes}}</ref> == Rani život == Armand Gustav Duplantis<ref>{{Cite web |date=24. srpnja 2021 |title=Avslöjar Mondos okända mellannamn: "Ingen kallar mig något annat" |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/4zgA9o/franska-avslojandet-mondos-okanda-mellannamn |access-date=7. svibnja 2026. |website=Aftonbladet}}</ref> rodio se [[10. studenoga]] [[1999.]] godine<ref name="WAprofile">{{cite web |title=Armand Duplantis – Athlete Profile |url=https://www.worldathletics.org/athletes/sweden/armand-duplantis-14679502 |website=[[World Athletics]] |access-date=7. svibnja 2026|archive-date=9. srpnja 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709231226/https://worldathletics.org/athletes/sweden/armand-duplantis-14679502 |url-status=live}}</ref> u sportskoj obitelji u [[Lafayette, Louisiana|Lafayetteu, Louisiani]].<ref name=":1" /> Njegov otac Greg, podrijetlom [[SAD|Amerikanac]], nekadašnji je skakač s motkom (osobni mu je rekord iznosio 5,80 metara), a majka Helena (rođena Hedlund), [[Švedska|Šveđanka]], bivša je [[Sedmoboj|sedmobojka]] i [[Odbojka|odbojkašica]].<ref name="advocate">{{cite news |newspaper=The Advocate|url=http://theadvocate.com/sports/acadianapreps/11646428-123/pole-vaulter-armand-duplantis-clearing |title=Pole vaulter Armand Duplantis clearing new heights |date=4. ožujka 2015. |access-date=7. svibnja 2026. |author=Raymond A. Partsch III |archive-date=16. veljače 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216203953/https://www.theadvocate.com/acadiana/sports/high_schools/article_96588e5e-a358-5573-b046-415e9512c502.html |url-status=dead}}</ref> Duplantisu je [[Engleski jezik|engleski]] materinji jezik, a [[švedski]] je učio tijekom odrastanja,<ref>{{Cite web |last=Hendricks |first=Maggie |date=1. kolovoza 2024. |title=Paris 2024 athletics: Get to know Swedish star Mondo Duplantis |url=https://www.olympics.com/en/news/paris-2024-athletics-get-to-know-swedish-star-mondo-duplantis |access-date=7. svibnja 2026. |website=Olympics.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2. ožujka 2025|title=Mondo Duplantis shatters the pole vault record for an incredible 11th time |url=https://www.redbull.com/se-en/armand-duplantis-pole-vaulter-personal-life-portrait |access-date=7. svibnja 2026. |website=Red Bull}}</ref> osobito provodeći ljeta s djedom i bakom u Švedskoj.<ref>{{Cite web |date=7. ožujka 2022 |title=Duplantis pushed to heights by sibling rivalry and family coaching |url=https://www.france24.com/en/live-news/20220307-duplantis-pushed-to-heights-by-sibling-rivalry-and-family-coaching |access-date=7. svibnja 2026 |publisher=[[France 24]] |language=en}}</ref> Andreas i Antoine, njegova starija braća, te Johanna, mlađa sestra, također se bave sportom odmalena. Andreas je predstavljao Švedsku kao skakač s motkom na svjetskim juniorskim prvenstvima u atletici [[2009.]] i [[2012.]] godine, a Antoine je od istoga sporta odustao kako bi se bavio [[Bejzbol|bejzbolom]] u srednjoj školi. U njemu je brzo napredovao i postao je kapetan ekipe [[Državni univerzitet Louisiane|Državnoga sveučilišta Louisiane]] [[2019.]] godine, kada su postizali najveće uspjehe.<ref>{{Cite news |url=http://www.nola.com/lsu/index.ssf/2015/07/lsu_freshman_antoine_duplantis.html |title=LSU freshman Antoine Duplantis meshes strong mental approach with athleticism as he steps into a chance to compete |newspaper=NOLA.com |author=Randy Rosetta |date=13. srpnja 2015. |access-date=7. svibnja 2026. |archive-date=21. srpnja 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150721194028/http://www.nola.com/lsu/index.ssf/2015/07/lsu_freshman_antoine_duplantis.html |url-status=live}}</ref> Johanna se profesionalno bavi skokom s motkom i također predstavlja Švedsku na natjecanjima. Duplantis je završio srednju školu u Lafayetteu [[2018.]] godine, a potom je obrazovanje nastavio, poput svojih roditelja i starije braće, na Državnome sveučilištu Louisiane, ali od njega je odustao 2019. godine, nakon prve godine studija, kako bi se posvetio profesionalnoj karijeri.<ref>{{Cite web |last=@mondohoss600 |date=10. lipnja 2019. |title=Friendships and memories to last a lifetime. #foreverlsu #borntofly |url=https://x.com/mondohoss600/status/1138131078512816133 |access-date=7. svibnja 2026. |website=[[Twitter|X]]}}</ref> == Rana karijera == {{external media |float = left |topic = [[YouTube]] |video1 = [https://www.youtube.com/watch?v=guSvVZ-3BrM 2006–2016 world record progression] }} Duplantis se prvi put okušao u skoku s motkom kod kuće, u Lafayetteu, kada je imao četiri godine. Od tada je počeo u njemu uvelike napredovati.<ref name="split" /> Prvi je svjetski rekord u svojoj dobnoj kategoriji postavio sa sedam godina. Kada mu je bilo deset godina, preskočio je 3,86 metara. Time nije oborio samo tadašnji svjetski rekord za tu dob nego i za dob od 11 i 12 godina.<ref name="split">{{cite web |url=http://www.milesplit.com/articles/143231/national-freshman-pv-record-holder-armand-duplantis-wants-the-world |title=National freshman PV record holder Armand Duplantis wants the world |author=Johanna Gretschel |work=MileSplit United States |date=14. siječnja 2015. |access-date=8. svibnja 2026. |publisher=MileSplit |archive-date=25. listopada 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181025112924/http://www.milesplit.com/articles/143231/national-freshman-pv-record-holder-armand-duplantis-wants-the-world |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.maxpreps.com/news/dCOA-6WFEd-YiQAcxJSkrA/louisianas-10-year-old-pole-vault-prodigy.htm |title=Louisiana's 10-year-old pole vault prodigy |publisher=MaxPreps|author=Dave Krider |date=11. kolovoza 2010. |access-date=8. svibnja 2026. |archive-date=23. siječnja 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230123113534/https://www.maxpreps.com/news/dCOA-6WFEd-YiQAcxJSkrA/louisianas-10-year-old-pole-vault-prodigy.htm |url-status=live}}</ref> Od srpnja [[2015.]] godine nositelj je svjetskih rekorda u svim dobnim kategorija od 7. do 12. godine, a svjetski je rekord za trinaestogodišnjake držao sve do svibnja 2015. godine.<ref name="split" /><ref>{{cite web |url=http://www.vg.no/sport/friidrett/paal-13-feiret-17-mai-som-verdensrekordholder-i-stav/a/23454003/ |title=Pål (13) feiret 17. mai som verdensrekordholder i stav |publisher=vg.no |date=18. svibnja 2015.|access-date=8. svibnja 2026 |author=Øystein Jarlsbo |work=VG |archive-date=22. srpnja 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722113511/http://www.vg.no/sport/friidrett/paal-13-feiret-17-mai-som-verdensrekordholder-i-stav/a/23454003/ |url-status=live}}</ref> Duplantis je dobio nadimak Mondo ([[talijanski jezik|tal.]]: 'svijet') još kada je bio dječak, a dao mu ga je očev najbolji prijatelj, [[Italija|Talijan]] sa [[Sicilija|Sicilije]]. Prvo su ga zvali "Mondo Man", a nakon nekoga vremena ustalila se kraća verzija, "Mondo". Od tada ga je taj nadimak pratio cijeloga života, a pokazao se prikladnim s obzirom na njegovu kasniju svjetsku dominaciju i sve oborene rekorde u profesionalnoj sportskoj karijeri.<ref name=":4" /><ref>{{Cite news |last=Breskin |first=Billie Miro |date=7 June 2024 |title=5 things you didn't know about Mondo Duplantis |url=https://www.voguescandinavia.com/articles/5-things-you-didnt-know-about-mondo-duplantis |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806203734/https://www.voguescandinavia.com/articles/5-things-you-didnt-know-about-mondo-duplantis |url-status=dead |archive-date=6 August 2024 |access-date=31 October 2024 |work=Vogue Scandinavia}}</ref> === 2015. – 2016: Svjetski prvak među mlađim juniorima i švedski predstavnik === U prvome razredu srednje škole, odnosno [[2015.]] godine, postavio je državne rekorde za brucoše i na otvorenome i u dvorani te je osvojio nagradu za najboljega srednjoškolskog sportaša godine.<ref>{{Cite web |date=10. srpnja 2015 |title=Lafayette High pole vaulter Armand Duplantis named Gatorade Louisiana Track & Field Athlete of the Year |url=https://www.theadvocate.com/new_orleans/sports/high_schools/lafayette-high-pole-vaulter-armand-duplantis-named-gatorade-louisiana-track-field-athlete-of-the-year/article_554b5b71-87ff-5457-8c36-bcdbad2723c5.html |access-date=12. svibnja 2026 |publisher=The Advocate}}</ref> U lipnju iste godine obznanio je da će na međunarodnim natjecanjima predstavljati [[Švedska|Švedsku]] u [[skok s motkom|skoku s motkom]].<ref>{{cite web |date=3. lipnja 2015 |title=Stavhoppartalang valde Sverige och Avesta |url=http://www.dalademokraten.se/sport/friidrott/stavhoppartalang-valde-sverige-och-avesta |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923212724/http://www.dalademokraten.se/sport/friidrott/stavhoppartalang-valde-sverige-och-avesta |archive-date=23. rujna 2015 |access-date=12. svibnja 2026 |publisher=Dala-Demokraten}}</ref><ref name="exp">{{cite news |author=Ludvig Holmberg |date=2. lipnja 2015. |title=Supertalangen byter landslag till Sverige |url=http://www.expressen.se/sport/friidrott/supertalangen-byter-landslag-till-sverige/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180930011619/http://www.expressen.se/sport/friidrott/supertalangen-byter-landslag-till-sverige/ |archive-date=30. rujna 2018 |access-date=20. srpnja 2015 |newspaper=Expressen}}</ref> Kao dvojni državljanin, mogao je umjesto Švedske izabrati [[Sjedinjene Američke Države]]. Prema riječima Jonasa Anshelma, izbornika švedske reprezentacije u skoku s motkom, koji ga je i pozvao, Duplantis je prvo htio nastupati za SAD, ali odlučio se za Švedsku djelomično zato što je Anshelm bio ponudio Duplantisovu ocu da se priključi timu kao trener.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?si=_n5gj24Jwb34GRKg&v=dhOWmWSFEiQ&feature=youtu.be |title=How Mondo Duplantis chose Sweden 🇸🇪 over USA 🇺🇸 |date=11 September 2021|publisher=International Olympic Committee|access-date=15 August 2024 |via=YouTube}}</ref><ref>{{cite web |last1=Roy |first1=Neelabhra |date=3. kolovoza 2024. |title=Why did Mondo Duplantis represent Sweden ahead of USA? All about the pole vaulting superstar's allegiance explained |url=https://www.sportskeeda.com/us/olympics/news-how-mondo-duplantis-represent-sweden-ahead-usa-all-pole-vaulting-superstar-s-allegiance-explained |website=sportskeeda.com}}</ref> Duplantis je također izjavio da ga je na odluku navelo bratovo pozitivno iskustvo u reprezentaciji i vlastita ljubav prema Švedskoj, koju osjeća odmalena. Iako mu je to olakšalo izbor, i dalje je osjećao snažnu povezanost s [[Lafayette, Louisiana|Lafayetteom]].<ref>{{cite web |date=2. kolovoza 2021 |title=Hatet från USA mot Duplantis |url=https://www.expressen.se/sport/os-2021/hatet-fran-usa-mot-duplantis/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210802093725/https://www.expressen.se/sport/os-2021/hatet-fran-usa-mot-duplantis/ |archive-date=2. kolovoza 2021 |access-date=12. svibnja 2026|work=Expressen}}</ref> Duplantis je prvi put predstavljao Švedsku na [[Svjetsko prvenstvo u atletici za mlađe juniore 2015.|Svjetskome prvenstvu za mlađe juniore]] [[2015.]] godine u [[Cali]]ju, [[Kolumbija|Kolumbiji]], gdje je osvojio zlato. Ondje je iz prvoga pokušaja preskočio konačnih 5,30 metara, čime je poboljšao osobni rekord za dva centimetra, i postavio novi rekord prvenstva zajedno s [[Ukrajina|Ukrajincem]] [[Vladislav Malikin|Vladislavom Malikinom]].<ref>{{cite news |url=https://www.dn.se/sport/sveriges-nya-supertalang-fixade-guld-direkt/ |newspaper=Dagens Nyheter|title=Sveriges nya supertalang fixade guld direkt |date=20. srpnja 2015. |access-date=20. svibnja 2026. |author=Pontus Roos |archive-date=28. srpnja 2015. |archive-url=https://web.archive.org/web/20150728000558/http://www.dn.se/sport/sveriges-nya-supertalang-fixade-guld-direkt/ |url-status=live}}</ref><ref name=":25">{{cite web |url=http://www.iaaf.org/news/report/cali-2015-boys-pole-vault1 |title=Boys' pole vault – IAAF World Youth Championships, Cali 2015 |author=Cathal Dennehy |publisher=[[World Athletics|IAAF]] |date=19. srpnja 2015. |access-date=20. svibnja 2026 |archive-date=23. srpnja 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150723203211/http://www.iaaf.org/news/report/cali-2015-boys-pole-vault1 |url-status=live}}</ref> Natječući se za Švedsku, Duplantis je prvo bio član atletskoga kluba naziva [[IK Stål]] u [[Avesta (grad)|Avesti]], gradu u kojemu žive njegovi djed i baka, a onda se priključio [[Upsala IF|Upsali IF-u]], majčinomu bivšem klubu, [[2016.]] godine.<ref name=sa-kunde-duplantis>{{cite web | url=https://www.unt.se/sport/friidrott/artikel/sa-kunde-duplantis-lockas-till-uppsala-det-var-en-bra-peng/rx4ye6vl | title=Så kunde Duplantis lockas till Uppsala: "Det var en bra peng" | date=9. srpnja 2024. |work=Upsala Nya Tidning | first=Henrik | last=Söderlund }}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.friidrottsstatistik.se/atswe.php?Gender=1&ID=170852 | title=Friidrottsstatistik | publisher=Swedish Athletics Association }}</ref> Dana [[6. veljače]] 2016. godine Duplantis je preskočio 5,49 metara na natjecanju za srednjoškolce u [[Baton Rouge, Louisiana|Baton Rogueu]]. Time je postavio novi svjetski rekord za šesnaestogodišnjake, svjetski dvoranski rekord u kategoriji mlađih juniora i državni dvoranski rekord za srednjoškolce. Tada je postao, uostalom, prvi srednjoškolac koji je preskočio tu visinu u dvorani.<ref>{{cite web |url=http://www.milesplit.com/articles/174941/mondo-duplantis-breaks-pole-vault-national-high-school-record |title=Mondo Duplantis Breaks Pole Vault National High School Record! |author=Johanna Gretschel |publisher=MileSplit |date=6. veljače 2016. |access-date=20. svibnja 2026 |archive-date=14. lipnja 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160614205444/http://www.milesplit.com/articles/174941/mondo-duplantis-breaks-pole-vault-national-high-school-record |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.expressen.se/sport/friidrott/svenska-stortalangen-slog-varldsrekordet/ |newspaper=Expressen |author=Ludvig Holmberg |title=Svenska stortalangen slog världsrekordet |date=7. veljače 2016. |access-date=20. svibnja 2026 |archive-date=16. travnja 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160416023639/http://www.expressen.se/sport/friidrott/svenska-stortalangen-slog-varldsrekordet/ |url-status=live}}</ref> [[Grčka|Grk]] [[Emmanouil Karalis]], Duplantisov vršnjak, preskočio je njegov svjetski rekord samo tjedan dana nakon toga.<ref>{{cite web |url=http://www.iaaf.org/news/report/tallinn-kazmirek-saunders-ames |title=Kazmirek gets world-leading heptathlon total in Tallinn – indoor round-up |author=Steven Mills |publisher=IAAF |date=14. veljače 2016. |access-date=20. svibnja 2026 |archive-date=21. svibnja 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160521020819/http://www.iaaf.org/news/report/tallinn-kazmirek-saunders-ames |url-status=live}}</ref> === 2017.: Svjetski juniorski rekord i europski juniorski prvak === Preskočivši 5,75 metara na natjecanju [[Millrose Games]], Duplantis je [[11. veljače]] [[2017.]] godine postavio svjetski juniorski dvoranski rekord, koji je [[IAAF]] ratificirao.<ref>{{cite web |url=https://www.iaaf.org/news/report/millrose-games-2017-wilson-hassan-jenkins-tru |title=IAAF: Wilson, Hassan and Okolo shine on night of world leads and records at Millrose Games |website=iaaf.org|access-date=11. srpnja 2026.|archive-date=16. veljače 2020.|archive-url=https://web.archive.org/web/20200216203053/https://www.worldathletics.org/news/report/millrose-games-2017-wilson-hassan-jenkins-tru|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |last=Mulkeen |first=Jon |date=24. prosinca 2018. |title=A look back at the ratified world records set in 2018 |url=https://worldathletics.org/news/news/athletics-world-records-2018 |access-date=11. studenoga 2026. |work=World Athletics News}}</ref><ref name=":10">{{Cite news |last=Boal |first=Erik |date=12. veljače 2018. |title=Emmanouil Karalis Sets World U20 Indoor Pole Vault Record, Mondo Duplantis Still Has Better Clearance |url=https://www.runnerspace.com/gprofile.php?mgroup_id=44531&do=news&news_id=510786 |access-date=11. srpnja 2026. |work=RunnerSpace}}</ref> Točno mjesec dana poslije, [[11. ožujka]], Duplantis je taj rekord prestigao nakon što je preskočio 5,82 metra na državnome natjecanju za srednjoškolce u [[New York]]u.<ref>{{Cite news |last=Mulkeen |first=Jon |date=12. ožujka 2017. |title=Duplantis and Cunningham break world indoor U20 records in New York |url=https://worldathletics.org/news/report/duplantis-new-balance-nationals-pole-vault-20 |access-date=11. srpnja 2026. |work=World Athletics Report}}</ref> Međutim, taj rezultat nije bio priznat kao novi svjetski rekord zato što se nije proveo antidopinški test na natjecanju, pa se rekord od 5,75 metara zadržao kao službeni sve do [[2018.]] godine.<ref name=":9">{{Cite news |last=Boal |first=Erik |date=13. siječnja 2018. |title=Morris is first female to clear 16 feet in meet history, Duplantis elevates mark to 19-1.50 as both stars produce world-leading efforts |url=https://www.runnerspace.com/news.php?news_id=505956 |access-date=11. srpnja 2026. |work=Runmer Space}}</ref><ref name=":10" /> Duplantis je oborio osobni rekord [[1. travnja]] [[2017.]] godine na [[Texas Relays]]u, gdje je preskočio 5,90 metara. Time je postavio novi svjetski juniorski rekord i prestigao rekord [[Maksim Tarasov|Maksima Tarasova]] od 5,80 metara. Tarasov je postavio taj rekord još [[1989.]] godine, a istu je visinu uspio preskočiti još samo [[Raphael Holzdeppe]] [[2008.]] godine.<ref name=":37">{{Cite news |last=Gretschel |first=Johanna |date=2. travnja 2017. |title=Mondo Destroys Pro Field, Breaks World Junior Record By 10cm |url=https://www.flotrack.org/articles/5063380-mondo-destroys-pro-field-breaks-world-junior-record-by-10cm |access-date=11. srpnja 2026. |work=Flosports}}</ref><ref>{{Cite news |date=8. rujna 2017. |title=World records ratified |url=https://worldathletics.org/news/press-release/henriques-duplantis-world-records-ratified |access-date=11. studenoga 2026. |work=World Athletics Press Release}}</ref> Duplantisov je rekord također postao novi švedski seniorski rekord u skoku s motkom, a prijašnji je postavio [[Oscar Janson]] [[2003.]] godine nakon preskočenih 5,87 metara.<ref>{{Cite news |last=Mulkeen |first=Jon |date=2. travnja 2017. |title=Duplantis breaks world U20 pole vault record at Texas Relays |url=https://worldathletics.org/news/report/lindon-victor-decathlon-texas |access-date=11. srpnja 2026. |work=World Athletics Report}}</ref> IAAF je službeno priznao Duplantisov rekord [[2. prosinca]] [[2017.]] godine, a isto je učinio i [[USATF]], koji je time potvrdio novi američki juniorski rekord.<ref>{{cite web |url=http://www.legacy.usatf.org/usatf/files/48/48a09327-8d22-4be0-adc5-dd8bc3667e9c.pdf |title=USA Track & Field Records Report – 2017 |website=usatf.org|access-date=11. srpnja 2026.|archive-date=12. kolovoza 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20220812053653/http://www.legacy.usatf.org/usatf/files/48/48a09327-8d22-4be0-adc5-dd8bc3667e9c.pdf|url-status=dead}}</ref> Na [[Europsko juniorsko prvenstvo u atletici 2017.|Europskome juniorskom prvenstvu]], održanome u [[Grosseto|Grossetu]], Duplantis je nakon preskočenih 5,65 metara osvojio zlato i postavio rekord prvenstva [[23. srpnja]]. Pobjedu je već osigurao drugim skokom, odnosno nakon što je iz prvoga pokušaja preskočio 5,55 metara. Potom je za svoj treći skok odlučio podići letvicu na 5,65 metara i pokušati oboriti Tarasov rekord od 5,60 metara iz [[1989.]] godine, što mu je pošlo za rukom.<ref name=":39">{{Cite news |date=23. srpnja 2017|title=Duplantis surpasses championship record for pole vault gold |url=https://www.european-athletics.com/news/duplantis-surpasses-championship-record-for-pole-vault-gold |access-date=11. srpnja 2026. |work=European Athletics News}}</ref> === 2018.: Svjetski juniorski prvak, prva velika seniorska titula i prvi skok preko šest metara === [[File:WK040289 polsstok duplantis.jpg|thumb|upright|Duplantis u skoku s motkom na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2018.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]] [[2018.]] godine u [[Birmingham]]u.]] Duplantis je sezonu [[2018.]] godine otvorio novim osobnim dvoranskim rekordom od 5,83 metara. Postigao ga je na natjecanju u [[Reno, Nevada|Renou, Nevadi]] [[12. siječnja]], a bio bi priznat i kao novi svjetski juniorski rekord da se nisu nerazmotreno prekršila neka IAAF-ova pravila.<ref>{{Cite news |date=14. siječnja 2018 |title=Duplantis vaults 5.83m in Reno – indoor round-up |url=https://worldathletics.org/news/report/mondo-duplantis-world-indoor-pole-vault-recor?__nextLocale=en |access-date=27. srpnja 2026 |work=World Athletics Report}}</ref> Naime, IAAF je [[2003.]] godine promijenio propisanu dužinu klinova na kojima leži letvica sa 75 milimetara na 55 milimetara. Budući da su se organizatori na natjecanju za muškarce koristili klinovima od 75 milimetara, što se otkrilo dva dana nakon samoga natjecanja, IAAF nije mogao priznati postignute rezultate kao službene. S druge strane, na natjecanju za žene upotrijebljeni su klinovi ispravnih dimenzija. Dodatni je razlog za nepriznavanje Duplantisova rekorda bio taj što nije bio proveden antidopinški test na samome natjecanju, kao što je bio slučaj s njegovim rekordom od 5,82 metara godinu dana prije na natjecanju u New Yorku. Iako se Duplantis jutro nakon natjecanja testirao pod nadležnošću [[Američka antidopinška agencija|Američke antidopinške agencije]], rezultat testa nije se mogao priznati prema IAAF-ovu pravilu o testiranju na licu mjesta.<ref>{{Cite news |last=Zahn |first=Jennifer |date=18. siječnja 2018. |title=Mondo's Swedish Indoor Record, Men's Pole Vault Summit Marks Invalidated |url=https://www.flotrack.org/articles/6085005-mondos-swedish-indoor-record-mens-pole-vault-summit-marks-invalidated |access-date=22. srpnja 2026 |work=Flotrack}}</ref><ref name=":9" /><ref name=":10" /> Na mitingu skoka s motkom u [[Clermont-Ferrand]]u, u [[Francuska|Francuskoj]], odnosno na [[All Star Perche]]u, Duplantis je [[25. veljače]] preskočio 5,88 metara, čime je oborio svjetski juniorski rekord [[Emmanouil Karalis|Emmanouila Karalisa]]. [[Grčki]] je skakač dotada držao rekord od 5,78 metara, koji je bio postavio [[11. veljače]]. Tada osamnaestogodišnji Duplantis preskočio je iz prvoga pokušaja 5,81 metar, a konačni je rezultat postigao pri trećemu skoku.<ref>{{cite web |title=IAAF: Record Books rewritten in Clermont – Ferrand and College Station |url=https://www.iaaf.org/news/report/clermont-ferrand-pole-vault-sydney-mclaughlin |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190409153651/https://www.iaaf.org/news/report/clermont-ferrand-pole-vault-sydney-mclaughlin |archive-date=9. travnja 2019 |access-date=27. srpnja 2026 |website=iaaf.org}}</ref><ref name=":8">{{Cite news |date=25. travnja 2018 |title=World records ratified |url=https://worldathletics.org/news/press-release/world-u20-records-ratified-duplantis |access-date=27. srpnja 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Duplantisu je [[27. ožujka]] odobreno jednokratno izuzeće od pravila 6.1.3 propisanoga statutom državnoga srednjoškolskog sportskog saveza,{{efn|Louisiana High School Athletic Association (LHSAA).}} čime mu je omogućeno da [[31. ožujka]] nastupi u elitnoj muškoj konkurenciji na Texas Relaysu bez gubitka prava nastupa za svoju srednju školu. Nadležni su prije donošenja službene odluke o tome bili kritizirani zbog toga što je to pravilo uopće postojalo. Naime, njime se zabranjivao nastup srednjoškolaca na natjecanjima elitne razine neovisno o sportu kojim se bave, a neki su smatrali smislenijim da se pravilo ograniči samo na sportove koji uključuju fizički kontakt. Godinu dana prije toga Duplantis je nastupio na Texas Relaysu, pri čemu je nosio boje svoje škole. Tek je poslije shvatio da je time vjerojatno prekršio spomenuto pravilo. Neovisno o tome, osvojio je to natjecanje i postavio novi svjetski juniorski rekord od 5,90 metara.<ref>{{Cite web |last=Bewers |first=James |date=27. ožujka 2018. |title=LHSAA waiver will allow Mondo Duplantis to maintain eligibility after Texas Relays |url=https://www.theadvertiser.com/story/sports/high-school/2018/03/27/lhsaa-waiver-allow-mondo-duplantis-maintain-eligibility-after-texas-relays/462102002/ |access-date=28. srpnja 2026. |website=The Daily Advertiser}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gretschel |first=Johanna |date=27. ožujka 2018.|title=Mondo Duplantis Cleared To Compete At Texas Relays |url=https://www.flotrack.org/articles/6157981-mondo-duplantis-cleared-to-compete-at-texas-relays |access-date=28. srpnja 2026 |website=FloTrack |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Singleton |first=Singleton |date=28. ožujka 2018. |title=LHSAA made right decision on Mondo|url=https://www.houmatoday.com/story/sports/high-school/2018/03/28/chris-singletons-column-lhsaa-made-right-decision-on-mondo/12887826007/ |access-date=28. srpnja 2026|website=The Courier}}</ref> [[File:2018 European Athletics Championships Day 7 (45).jpg|thumb|left|upright=1|Osamnaestogodišnji Duplantis nakon osvajanja svoje prve velike seniorske titule na [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europskome prvenstvu]] [[2018.]] godine u [[Berlin]]u.]] Na [[Svjetsko juniorsko prvenstvo u atletici 2018.|Svjetskome juniorskom prvenstvu]] 2018. godine, koje se održalo od [[10. srpnja|10.]] do [[15. srpnja]] u [[Tampere]]u, Duplantis je osvojio zlato i oborio rekord natjecanja s preskočenih 5,82 metra.<ref name=":45">{{Cite news |last=Mills |first=Steven |date=srpanj 2018.|title=World Junior Championships Men — An Improbable 100 Winner |url=https://trackandfieldnews.com/article/world-junior-championships-men-an-improbable-100-winner/ |access-date=28. srpnja 2026 |work=Track & Field News}}</ref> Novi je svjetski juniorski rekord postavio na [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europskome prvenstvu]] [[12. kolovoza]] 2018. godine u [[Berlin]]u, gdje je preskočio 6,05 metara. Tada je osvojio i prvu zlatnu medalju na seniorskim natjecanjima. Na tome je nastupu poboljšao svoj osobni rekord za čitavih 12 centimetara i postao najmlađi osvajač toga prvenstva u 84 godine njegova održavanja.<ref>{{Cite news |date=13. kolovoza 2024 |title=Duplantis vaults 6.05m while Asher-Smith completes sprint triple as European Championships conclude |url=https://worldathletics.org/news/report/european-championships-berlin-2018-duplantis |access-date=28. srpnja 2026|work=World Athletics Report}}</ref><ref name=":11">{{Cite web |date=16. kolovoza 2018 |title=Experten: Så högt var Duplantis guldhopp |url=https://www.aftonbladet.se/a/bKrBR3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200217212000/https://www.aftonbladet.se/a/bKrBR3 |archive-date=17. veljače 2020 |access-date=28. srpnja 2026 |website=Aftonbladet}}</ref> Star samo 18 godina i 275 dana, tada je postao i najmlađi ikad koji se pridružio elitnomu klubu skakača, odnosno onim koji su preskočili preko šest metara. Ni [[Sergej Bubka]], koji se tada smatrao najboljim ikad, nije preskočio šest metara sve dok nije imao 21 godinu. Duplantis je svojim skokom od 6,05 metara ostvario četvrti najbolji rezultat u povijesti skoka s motkom, računajući natjecanja na otvorenome i u dvorani, te izjednačio drugi najbolji rezultat na otvorenome.<ref name=":47">{{Cite news |last=Chadband |first=Ian |date=13. kolovoza 2018.|title=Athletics: Golden teenager Duplantis soars to six-metre vault |url=https://www.reuters.com/article/sports/athletics-golden-teenager-duplantis-soars-to-six-metre-vault-idUSKBN1KY0E2/ |access-date=28. srpnja 2026 |work=Reuters}}</ref> == Profesionalna karijera == === 2019. – 2020.: Svjetski viceprvak, prvi i drugi svjetski rekord=== [[File:Armand Duplantis jumps 6.0 m, August 24 2019.jpg|thumb|Duplantis u skoku na visini od šest metara na [[Finnkampenu]] u [[Stockholm]]u [[2019.]] godine.]] Duplantis je [[24. kolovoza]] [[2019.]] godine na [[Finnkampen]]u{{efn|Natjecanje u atletici između Finske i Švedske, koje se održava jednom godišnje.}} u [[Stockholm]]u preskočio šest metara i osvojio zlato, a time je ponovio i svoj najbolji rezultat te sezone. Svojom je pobjedom doprinio, uostalom, ukupnoj pobjedi domaćina, odnosno [[Švedska|Švedske]] nad [[Finska|Finskom]] te godine i u muškoj i u ženskoj konkurenciji.<ref name=":505">{{Cite news |date=26. kolovoza 2019 |title=Duplantis clears 6.00m as hosts Sweden triumph in the Finnkampen |url=https://www.european-athletics.com/news/duplantis-clears-00m-hosts-sweden-triumph-the-finnkampen |access-date=31. srpnja 2026|work=European Athletics News}}</ref> Duplantis je također tim rezultatom postavio novi rekord natjecanja. Dotadašnji je rekord od 5,85 metara držao [[Patrik Klüft|Patrik Kristiansson]], a postavio ga je [[2002.]] godine.<ref>{{Cite web |date=25. kolovoza 2019 |title=Duplantis hyllar fansens stöd: "De bar mig över ribban – är det här jag lever för" |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/MRqqmr/publiken-bar-mig-over-ribban |access-date=31. srpnja 2026 |website=Aftonbladet |language=sv}}</ref> Drugoplasirani je 2019. godine bio Duplantisov sunarodnjak [[Melker Svärd Jacobsson]], koji je preskočio 5,36 metara.{{citation needed|date=srpanj 2026}} Iste je godine [[1. listopada]] osvojio srebrnu medalju na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2019.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Doha|Dohi]], gdje je preskočio 5,97 metara iz trećega pokušaja.<ref name=":50">{{cite web |title=Results. Pole Vault Men – Final |url=https://media.aws.iaaf.org/competitiondocuments/pdf/6033/AT-PV-M-f----.RS6.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128160535/https://media.aws.iaaf.org/competitiondocuments/pdf/6033/AT-PV-M-f----.RS6.pdf |archive-date=28. studenoga 2020 |access-date=31. srpnja 2026 |website=iaaf.org}}</ref> Dana [[4. veljače]] [[2020.]] godine Duplantis je preskočio šest metara na prvome dvoranskom natjecanju sezone, koje se održalo u [[Düsseldorf]]u. Nakon toga tri je puta pokušao preskočiti 6,17 metara i postaviti novi svjetski rekord. Najbliže je uspjehu bio u drugome pokušaju. Tada je preskočio letvicu, ali ju je u padu okrznuo rukom, pa skok nije bio priznat.<ref>{{Cite web |url=https://www.athleticsweekly.com/event-news/armand-duplantis-comes-close-to-world-record-in-dusseldorf-1039927849/ |title=Armand Duplantis comes close to world record in Düsseldorf |work=AW |date=4. veljače 2020|access-date=31. srpnja 2026|archive-date=17. studenoga 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201117041226/https://athleticsweekly.com/event-news/armand-duplantis-comes-close-to-world-record-in-dusseldorf-1039927849/|url-status=live}}</ref> [[File:Armand Duplantis in 2019-7.jpg|thumb|left|Otac i trener Greg Duplantis (''lijevo'') s Armandom Duplantisom 2019. godine.]] Iako tada nije uspio, već je [[8. veljače]] na dvoranskome natjecanju u [[Toruń]]u preskočio 6,17 metara i oborio svjetski rekord koji je [[Renaud Lavillenie]] držao gotovo šest godina.<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.com/sport/athletics/51429055 |title=Armand Duplantis sets pole vault world record in Poland |work=BBC Sport |date=8. veljače 2020 |access-date= 31. srpnja 2026 |archive-date= 10. veljače 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200210080135/https://www.bbc.co.uk/sport/amp/athletics/51429055 |url-status= live}}</ref><ref>{{Cite news |date=29. lipnja 2020 |title=World records ratified: Duplantis's 6.17m pole vault, Rojas's indoor triple jump and Cheptegei's 5km |url=https://worldathletics.org/news/press-release/world-record-ratified-duplantis-rojas |access-date=31. srpnja 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Tjedan dana poslije toga, [[15. veljače]], na dvoranskome je natjecanju u [[Glasgow]]u poboljšao taj rezultat za jedan centimetar, pa je novi svjetski rekord iznosio 6,18 metara.<ref>{{cite news |title=Armand Duplantis: Pole vaulter sets new world record at Glasgow Indoor Grand Prix |url=https://www.bbc.co.uk/sport/athletics/51514981 |access-date=31. srpnja 2026 |work=BBC Sport |date=15. veljače 2020 |language=en-gb |archive-date=14. rujna 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200914132401/https://www.bbc.co.uk/sport/athletics/51514981 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=21. kolovoza 2020 |title=World records ratified: Duplantis's 6.18m pole vault and Yeshaneh's 1:04:31 half marathon |url=https://worldathletics.org/news/press-release/duplantis-yeshaneh-world-records-ratified |access-date=31. srpnja 2026|work=World Athletics Press Release}}</ref> Duplantis je [[19. veljače]] osvojio miting [[Miting Hauts-de-France Pas-de-Calais|Hauts-de-France Pas-de-Calais]] u [[Liévin]]u preskočivši 6,07 metara, a nakon toga pokušavao je preskočiti 6,19 metara za novi svjetski rekord. Međutim, sva su tri pokušaja bila bezuspješna.<ref>{{Cite news |last=Rowbottom |first=Mike |date=20. veljače 2020 |title=Duplantis tops 6.07m in Lievin, narrowly misses 6.19m |url=https://worldathletics.org/news/report/world-indoor-tour-lievin-duplantis-pole-vault |access-date=31. srpnja 2026}}</ref> Nakon četiri dana, [[23. veljače]], osvojio je [[All Star Perche]] u [[Clermont-Ferrand]]u rezultatom od 6,01 metra. To je bilo njegovo posljednje dvoransko natjecanje te sezone, a završilo je novim trima bezuspješnim pokušajima postavljanja novoga svjetskoga rekorda.<ref>{{Cite news |last=Pretot |first=Julien |date=24. veljače 2020 |title=Athletics: Another miss for Duplantis at 6.19 metres |url=https://www.reuters.com/article/sports/another-miss-for-duplantis-at-6-19-meters-idUSKCN20H0O8/ |access-date=31. srpnja 2026 |work=Reuters}}</ref> Duplantis je neovisno o tome završio sezonu dvoranskih natjecanja kao prvi u povijesti koji je svoje nastupe na pet dvoranskih natjecanja zaredom zaključio skokovima od šest ili više metara.<ref>{{Cite news |date=24. veljače 2020 |title=Indoor round-up: Duplantis scales 6.01m in Clermont-Ferrand, Zhoya smashes world U20 indoor 60m hurdles record |url=https://worldathletics.org/news/report/zhoya-nilsen-indoor-record |access-date=31. srpnja 2026 |work=World Athletics Report}}</ref> Taj je niz nadišao [[2022.]] godine, kada je osvojio i šesto natjecanje rezultatom u tome rangu.{{citation needed|date=srpanj 2025.}} [[File:Armand Duplantis at the 2020 Bauhaus Galan meeting in Stockholm.jpg|thumb|upright|Duplantis na mitingu [[BAUHAUS-galan]] u Stockholmu 2020. godine.]] Dana [[21. veljače]], nakon nastupa u [[Madrid]]u na sedmome i posljednjemu natjecanju elitne razine u sklopu [[World Athletics|WA]]-ovih dvoranskih natjecanja, Duplantis je bio najbolji te sezone na temelju rezultata sa svih natjecanja. Njegova najbolja tri rezultata, koje je postigao u Toruńu, Glasgowu i Liévinu, donijela su mu ukupno 36 bodova. Te je godine osvojio svoju prvu [[World Athletics Indoor Tour]] titulu.<ref>{{cite web | url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-tour/standings/2020/men | title=World Athletics Indoor Tour |work=World Athletics}}</ref><ref>{{Cite news |date=24. veljače 2020 |title=2020 World Athletics Indoor Tour winners secure wildcards for Nanjing |url=https://worldathletics.org/news/news/indoor-tour-2020-winners |archive-url=https://web.archive.org/web/20200226122943/https://www.worldathletics.org/news/news/indoor-tour-2020-winners |url-status=dead |archive-date=26. veljače 2020 |access-date=1. kolovoza 2026 |work=World Athletics}}</ref> Preskočivši 6,15 metara iz drugoga pokušaja na [[Golden Gala|rimskome mitingu]] [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]], Duplantis je [[17. rujna]] oborio tadašnji svjetski rekord na otvorenome [[Sergej Bubka|Sergeja Bubke]], koji je iznosio 6,14 metara. Time nije zapravo postavio novi svjetski rekord jer je to učinio već u veljači 2020. godine na natjecanju u dvorani, gdje je preskočio 6,18 metara. Naime, od [[1998.]] godine WA ne dijeli posebno svjetske rekorde u skoku s motkom na one postignute na otvorenome i na one u dvorani. U skladu s time, novi se najbolji dvoranski rezultat računa kao novi svjetski rekord ako je bolji od najboljega rezultata na otvorenome.<ref name=":63">{{Cite news |last=Jeffery |first=Nicole |date=18. rujna 2020 |title=Duplantis scales 6.15m in Rome, world's highest ever outdoor vault |url=https://worldathletics.org/news/report/duplantis-kiplimo-warholm-rome-2020 |access-date=1. kolovoza 2026|work=World Athletics Report}}</ref> === 2021: Olimpijski pobjednik u Tokiju i europski dvoranski prvak === Duplantis je [[6. ožujka]] [[2021.]] godine nastupio na [[Europsko dvoransko prvenstvo u atletici 2021.|Europskome dvoranskom prvenstvu]]. Nakon što se [[Renaud Lavillenie]] povukao s natjecanja zbog ozljede, postao je uvjerljivi favorit za osvajanje zlata.<ref name=":55">{{Cite web |date=7. ožujka 2021 |title=Mondo Duplantis takes European title and comes close with world record attempt |url=https://athleticsweekly.com/event-reports/mondo-duplantis-takes-european-title-and-comes-close-with-world-record-attempt-1039941741/|access-date=1. kolovoza 2021 |website=AW |language=en-GB|archive-date=23. listopada 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231023151148/https://athleticsweekly.com/event-reports/mondo-duplantis-takes-european-title-and-comes-close-with-world-record-attempt-1039941741/|url-status=live}}</ref> Unatoč tomu, [[Piotr Lisek]] i Lavilleniejev mlađi brat [[Valentin Lavillenie|Valentin]] pružili su mu ozbiljan otpor. Oni su u konačnici osvojili broncu i srebro, a Valentin je pritom postigao najbolji osobni rezultat. S druge strane, Duplantis je skokom od 6,05 metara postavio novi najbolji rezultat prvenstva. Pokušavao je nakon toga preskočiti 6,19 metara i postaviti novi svjetski rekord, ali sva su tri pokušaja bila bezuspješna. Ipak, bio je blizu uspjeha pri drugome skoku.<ref>{{Cite web |title=Duplantis, Ingebrigtsen and Del Ponte triumph at European Indoors |url=https://www.olympicchannel.com/en/stories/news/detail/athletics-duplantis-ingebrigtsen-del-ponte-victorious-european-indoors/|access-date=1. kolovoza 2021 |website=Olympic Channel|archive-date=10. ožujka 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210310161600/https://www.olympicchannel.com/en/stories/news/detail/athletics-duplantis-ingebrigtsen-del-ponte-victorious-european-indoors/|url-status=live}}</ref> Na [[Ljetne olimpijske igre 2020.|Ljetnim olimpijskim igrama]] u [[Tokio|Tokiju]], koje su bile odgođene za jednu godinu, Duplantis je osvojio zlatnu medalju nakon preskočenih 6,02 metra iz prvoga pokušaja, a bio je i vrlo blizu obaranja vlastitoga svjetskog rekorda.<ref>{{Cite web |url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/athletics-swedens-duplantis-soars-pole-vault-gold-2021-08-03/ |title=Athletics-Sweden's Duplantis soars to pole vault gold |date=3. kolovoza 2021 |work=[[Reuters]] |access-date=1. kolovoza 2026|archive-date=26. veljače 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230226103853/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/athletics-swedens-duplantis-soars-pole-vault-gold-2021-08-03/|url-status=live}}</ref> Drugoplasirani je [[Chris Nilsen]] bio pun hvale za pobjednika. Usporedio je natjecanje protiv Duplantisa te večeri kao ustrajanje običnoga nogometaša da dosegne razinu na kojoj su [[Lionel Messi]] ili [[Cristiano Ronaldo]], a dodao je i da je njegova nadmoć u konkurenciji među najboljim svjetskim skakačima s motkom "impresivna i nevjerojatna".<ref>{{cite web |url=https://www.expressen.se/sport/os-2021/slar-tillbaka-mot-hatet-mondos-basta-beslut/ |title=Christopher Nilsen slår tillbaka mot hatet mot Armand Duplantis |language=sv |work=[[Expressen]] |date=3. kolovoza 2021 |access-date=1. kolovoza 2026|archive-date=26. veljače 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230226103855/https://www.expressen.se/sport/os-2021/slar-tillbaka-mot-hatet-mondos-basta-beslut/|url-status=live}}</ref> === 2022: Tri nova svjetska rekorda, prve svjetske titule i druga europska titula === Iako je imao tek 22 godine, Duplantis je [[17. siječnja]] treći put osvojio švedsku nagradu za najboljega sportaša godine{{efn|''Svenska idrottsgalan'' ([[švedski jezik|šved.]]).}} za postignute uspjehe u [[2021.]] godini, a dobio ju je već [[2019.]] i [[2021.]] godine. Naime, osvojio je olimpijsko i europsko dvoransko zlato te preskočio šest ili više metara u 12 od ukupno 17 natjecanja kojima je prisustvovao u 2021. godini.<ref name=":7">{{Cite news |date=18. siječnja 2022 |title=Duplantis is Sweden's Sportsman of the Year for the third time |url=https://www.european-athletics.com/news/duplantis-crowned-swedish-sportsman-of-the-year-for-the-third-time |access-date=3. kolovoza 2026|work=European Athletics}}</ref> Duplantis je [[7. ožujka]] oborio vlastiti svjetski rekord nakon što je preskočio 6,19 metara na dvoranskome natjecanju u [[Beograd]]u.<ref>{{Cite web |title=6.19 ! Duplantis broke the world record in the Arena at the Belgrade Indoor Meeting |url=https://www.worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/belgrade22/news/report/619-duplantis-broke-the-world-record-in-the-arena-at-the-belgrade-indoor-meeting |access-date=3. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org |archive-date=27. ožujka 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220327220254/https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/belgrade22/news/report/619-duplantis-broke-the-world-record-in-the-arena-at-the-belgrade-indoor-meeting |url-status=live}}</ref> Dva tjedna nakon toga osvojio je u istome gradu zlatnu medalju na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]]. Preskočivši 6,20 metara, ponovno je oborio svoj svjetski rekord.<ref>{{Cite web |title=Pole Vault Men – Result |url=https://www.worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/belgrade22/results/men/pole-vault/final/result |access-date=3. kolovoza 2026|website=worldathletics.org |archive-date=23. ožujka 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220323044017/https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/belgrade22/results/men/pole-vault/final/result |url-status=live}}</ref><ref name=":69">{{cite news |title=Sweden's Duplantis sets new world pole vault record |url=https://www.france24.com/en/live-news/20220320-sweden-s-duplantis-sets-new-world-pole-vault-record |access-date=4. kolovoza 2026 |publisher=France24.com |archive-date=27. travnja 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230427060604/https://www.france24.com/en/live-news/20220320-sweden-s-duplantis-sets-new-world-pole-vault-record |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=18. svibnja 2022 |title=Ratified: world records for Rojas, Duplantis and Holloway |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-rojas-duplantis-holloway-belgrade-indoor |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Na [[BAUHAUS-galan]]u Duplantis je [[30. lipnja]] oborio vlastiti svjetski rekord na otvorenome od 6,15 metara, koji je postavio [[2020.]] godine. Tada je preskočio 6,16 metara.<ref name=":72">{{cite web |title=Armand Duplantis satte nytt utomhusrekord |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/JxzqPX/armand-duplantis-slog-nytt-utomhusrekord |access-date=4. kolovoza 2026 |website=Aftonbladet |date=30. lipnja 2022 |archive-date=30. lipnja 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630195342/https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/JxzqPX/armand-duplantis-slog-nytt-utomhusrekord |url-status=live}}</ref> [[File:EKZA0286 polevault final duplantis (52342027800).jpg|thumb|Duplantis u skoku na [[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|Europskome prvenstvu]] 2022. godine u [[München]]u.]] Svoj je svjetski rekord oborio još jednom te godine, odnosno [[24. srpnja]] na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Eugene, Oregon|Eugeneu, Oregonu]], kada je preskočio 6,21 metar.<ref name=":71">{{cite news |url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/swedens-duplantis-breaks-pole-vault-world-record-world-championships-2022-07-25/ |title=Swede Duplantis breaks pole vault world record to win gold |work=Reuters |date=25. srpnja 2022 | access-date=4. kolovoza 2022 | archive-date=25. lipnja 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220725035455/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/swedens-duplantis-breaks-pole-vault-world-record-world-championships-2022-07-25/ | url-status=live}}</ref> To je bio ukupno peti Duplantisov svjetski rekord, ali prvi koji je postavio na otvorenome.<ref>{{Cite news |date=20. rujna 2022 |title=Ratified: world records for Amusan, Duplantis and McLaughlin |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-amusan-duplantis-mclaughlin-oregon |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Na [[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|Europskome prvenstvu]] u [[München]]u osvojio je zlato i srušio rekord prvenstva skokom od 6,06 metara.<ref name=":74">{{Cite web |title=Armand Duplantis vinner EM-guld |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/OrLXal/armand-duplantis-vinner-em-guld-i-stavhopp |access-date=4. kolovoza 2026 |website=Aftonbladet |date=20. kolovoza 2022 |archive-date=20. kolovoza 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220820201042/https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/OrLXal/armand-duplantis-vinner-em-guld-i-stavhopp |url-status=live}}</ref> Duplantis je zaključio sezonu u [[rujan|rujnu]] skokom od 6,07 metara na mitingu [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] u [[Zürich]]u, a taj mu je rezultat bio dovoljan za obranu naslova.<ref>{{Cite web |date=27. prosinca 2022 |title=2022 review: jumps |url=https://worldathletics.org/news/series/2022-review-jumps |access-date=4. kolovoza 2026 |website=[[World Athletics]] |archive-date=28. prosinca 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221228142556/https://worldathletics.org/news/series/2022-review-jumps |url-status=live}}</ref> Na temelju triju postignutih svjetskih rekorda, dviju svjetskih titula, osvojene Dijamantne lige, pobjedama na 18 od 19 natjecanja na kojima je nastupio te 23 skokova od šest ili više metara u jednoj sezoni [[World Athletics]] imenovao je Duplantisa najboljim atletičarom godine [[6. prosinca]].<ref name=":13">{{Cite news |date=7. prosinca 2022 |title=Mondo Duplantis Named 2022 World Athlete of the Year |url=https://lsusports.net/news/2022/12/07/mondo-duplantis-named-2022-world-athlete-of-the-year/ |access-date=4. kolovoza 2026 |work=LSU Athletics}}</ref> === 2023: Druga svjetska titula i dva nova svjetska rekorda (šesti i sedmi) === Duplantis je ozbiljno započeo sezonu [[2023.]] godine na Mondo Classicu u [[Uppsala|Uppsali]], natjecanju koje je nazvano prema njemu. Tamo je odnio pobjedu nakon preskočenih 6,10 metara. Taj rezultat nije bio samo njegova najbolja preskočena visina kojom je ikada otvorio sezonu nego i najbolji rezultat u povijesti otvaranja sezona uopće. Time je također oborio [[Sergej Bubka|Bubkin]] rekord od 11 preskočenih 6,10 ili više metara, i u dvorani i na otvorenome.<ref>{{Cite web |date=3. veljače 2023 |title=Duplantis and Warholm open seasons with world-leading marks |url=https://worldathletics.org/news/report/duplantis-uppsala-warholm-ulsteinvik-610-4531-sutej-ostrava |access-date=4. kolovoza 2026 |website=[[World Athletics]] |archive-date=3. veljače 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230203094234/https://worldathletics.org/news/report/duplantis-uppsala-warholm-ulsteinvik-610-4531-sutej-ostrava |url-status=live}}</ref> [[File:Armand Duplantis Budapest 2023.jpg|thumb|Duplantis sa svojom zlatnom medaljom na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Budimpešta|Budimpešti]].]] Na dvoranskome natjecanju [[All Star Perche]]u, održanome u [[Clermont-Ferrand]]u, Duplantis je [[25. veljače]] ponovno postavio novi svjetski rekord skokom od 6,22 metara. To mu je ujedno bio 60. skok u karijeri koji je iznosio šest ili više metara.<ref>{{Cite web |date=25. veljače 2023 |title=Mondo Duplantis breaks pole vault world record for sixth time |url=https://olympics.nbcsports.com/2023/02/25/mondo-duplantis-pole-vault-world-record-perche-indoor/ |access-date=4. kolovoza 2026 |website=[[NBC Sports]] |language=en |archive-date=30. ožujka 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330025819/https://olympics.nbcsports.com/2023/02/25/mondo-duplantis-pole-vault-world-record-perche-indoor/ |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=6. travnja 2023 |title=Ratified: world records for Duplantis, Bol and Seifu, world U20 records for Jackson and Sosna |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/records-ratified-duplantis-bol-seifu-jackson-sosna |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Dana [[26. kolovoza]] 2023. godine Duplantis je obranio titulu svjetskoga prvaka na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Budimpešta|Budimpešti]] rezultatom od 6,10 metara.<ref name=":80">{{cite web | url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-championships/world-athletics-championships-budapest-2023-7138987/news/report/wch-budapest-23-report-men-pole-vault | title=Duplantis soars to second pole vault gold in Budapest &#124; World Athletics Championships }}</ref> Preskočivši 6,23 metara na [[Prefontaine Classic]]u u [[Eugene, Oregon|Eugeneu, Oregonu]] [[17. rujna]], ponovno je oborio vlastiti svjetski rekord.<ref>[https://www.flotrack.org/articles/11225488-armand-duplantis-soars-to-world-record-in-mens-pole-vault-at-pre-classic Armand Duplantis Soars To World Record In Men's Pole Vault At Pre Classic] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230919024112/https://www.flotrack.org/articles/11225488-armand-duplantis-soars-to-world-record-in-mens-pole-vault-at-pre-classic |date=19. rujna 2023 }}, ''[[FloSports|FloTrack]]'', 17. rujna 2023. Pristupljeno 4. kolovoza 2026.</ref><ref>{{Cite news |date=23. studenoga 2023 |title=Ratified: world records for Crouser, Duplantis, Tsegay and Cheruiyot |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-crouser-duplantis-tsegay-cheruiyot |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> [[World Athletics]] proglasio je Duplantisa najboljim atletičarom godine već [[2020.]] i [[2022.]] godine. Isto je učinio i 2023. godine, ali toga puta u zasebnoj kategoriji skakačkih i bacačkih disciplina. Naime, od 2023. godine World Athletics dodjeljuje zasebne nagrade najboljim atletičarima i atletičarkama u trima kategorijama, odnosno u trkačkim disciplinama, skakačkim i bacačkim disciplinama te disciplinama izvan stadiona. U skladu s time, nagrada za najboljega atletičara godine u skakačkim i bacačkim disciplinama koju je primio [[11. prosinca]] 2023. godine smatra se prvom nagradom te vrste.<ref name=":14">{{Cite news |date=12. prosinca 2023 |title=Six stars named World Athletes of the Year in Monaco |url=https://worldathletics.org/awards/news/world-athletes-year-rising-stars-2023 |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics News}}</ref> === 2024: Druga svjetska dvoranska titula, treća europska titula, olimpijsko zlato u Parizu i tri nova svjetska rekorda (osmi, deveti i deseti) === Na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2024.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]] u [[Glasgow]]u Duplantis je u [[ožujak|ožujku]] preskočio 6,05 metara, a taj mu je rezultat donio zlatnu medalju.<ref name=":83">{{Cite web |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/glasgow24/news/report/glasgow-24-men-pole-vault-report |title='Hardest ever' work for Duplantis as he retains pole vault title in Glasgow &#124; World Athletics Indoor Championships |access-date=4. kolovoza 2026 |archive-date=4. ožujka 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240304131039/https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/glasgow24/news/report/glasgow-24-men-pole-vault-report |url-status=live}}</ref> Dana [[26. veljače]]<ref>{{Cite web |date=26. veljače 2024 |title=Laureus World Sports Awards 2024 Nominees Announced |url=https://www.laureus.com/news/laureus-world-sports-awards-2024-nominees-announced |access-date=4. kolovoza 2024 |website=Laureus.com}}</ref> bio je drugi put zaredom i treći put u karijeri nominiran za prestižnu nagradu [[Laureus (nagrada)|Laureus]] za najboljega sportaša godine. U konkurenciji su još bili [[Lionel Messi]], [[Novak Đoković]], [[Erling Haaland]], [[Noah Lyles]] i [[Max Verstappen]], a osvojio ju je Đoković.<ref name=":5">{{Cite web |date=8. travnja 2024 |title=Novak Djokovic, Iga Swiatek and Coco Gauff nominated at the 25th Laureus World Sports Awards : All you need to know |url=https://www.tennisclubhouse.ca/en/post/novak-djokovic-iga-swiatek-and-coco-gauff-nominated-at-the-25th-laureus-world-sports-awards-all-y |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240409002518/https://www.tennisclubhouse.ca/en/post/novak-djokovic-iga-swiatek-and-coco-gauff-nominated-at-the-25th-laureus-world-sports-awards-all-y |archive-date=9. travnja 2024 |access-date=4. kolovoza 2026 |website=Tennis Clubhouse |language=en}}</ref> Na natjecanju u [[Xiamen]]u, prvome mitingu [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] u [[2024.]] godini, Duplantis je poboljšao svoj svjetski rekord za jedan centimetar preskočivši 6,24 metra iz prvoga pokušaja.<ref>{{Cite web |author=Julien Pereira |title=Athlétisme – Armand Duplantis établit un nouveau record du monde de saut à la perche en franchissant 6,24 mètres |language=fr |url=https://www.eurosport.fr/athletisme/wanda-diamond-league-xiamen/2024/athletisme-armand-duplantis-etablit-un-nouveau-record-du-monde-de-saut-a-la-perche-en-franchissant-624-metres_sto20002671/story.shtml |date=20. travnja 2024. |website=[[Eurosport]]}}</ref><ref>{{Cite web |author=Simon Turnbull |title=Duplantis breaks world pole vault record with 6.24m in Xiamen |url=https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/mondo-duplantis-world-pole-vault-record-xiamen |date=20. travnja 2024. |website=[[World Athletics]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=27. srpnja 2024 |title=Ratified: world records for McLaughlin-Levrone, Duplantis, Kipyegon, Chebet, Alekna and Ngetich |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-mclaughlin-levrone-duplantis-kipyegon-chebet-alekna-ngetich |access-date=4. kolovoza 2026|work=World Athletics Press Release}}</ref> Kao jedini natjecatelj koji je prešao šest metara, Duplantis je [[12. lipnja]] osvojio [[Europsko prvenstvo u atletici 2024.|Europsko prvenstvo]] u [[Rim]]u. Nakon što je osigurao titulu europskoga prvaka, Duplantis je iz prvoga pokušaja postavio novi rekord prvenstva skokom od 6,10 metara, a onda je iskoristio sva tri pokušaja za obaranje tadašnjega svjetskog rekorda, ali svi su bili bezuspješni.<ref name=":89">{{Cite web |title=Mondo Duplantis sacré champion d'Europe avec 6,10&nbsp;m |url=https://www.lequipe.fr/Athletisme/Actualites/Mondo-duplantis-sacre-champion-d-europe-avec-6-10-m/1474377 |website=l'équipe}}</ref> Ipak, skokom je od 6,10 metara učinio to prvenstvo svojim 60. natjecanjem na kojemu je preskočio šest ili više metara. Drugi je najbolji u povijesti [[Sergej Bubka]] s 44 natjecanja.<ref>{{Cite news |last=Mills |first=Steven |date=15. lipnja 2024. |title=Roma 2024 by the numbers |url=https://www.european-athletics.com/news/roma-2024-by-the-numbers |access-date=4. kolovoza 2026 |work=European Athletics}}</ref> [[File:Armand Duplantis - Olympic Games - 03.08.2024.jpg|thumb|left|upright|Armand Duplantis na kvalifikacijama u skoku s motkom [[3. kolovoza]] [[2024.]] godine na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama u Parizu]].]] Pobijedivši [[5. kolovoza]] na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama]] u [[Pariz]]u, Duplantis je obranio titulu olimpijskoga pobjednika iz [[Ljetne olimpijske igre 2020.|Tokija]]. Budući da [[Sam Kendricks]] nije uspio preskočiti više od 5,95 metara, Duplantis je osvojio zlato rezultatom od šest metara. Potom je preskočio 6,10 metara, čime je oborio olimpijski rekord [[Thiago Braza|Thiaga Braza]] s [[Ljetne olimpijske igre 2016.|Olimpijskih igara 2016.]] godine. U posljednjoj je seriji preskočio 6,25 metara iz trećega pokušaja i time postavio novi svjetski rekord. Kao i na Europskome prvenstvu te godine, Duplantis je bio jedini natjecatelj koji je preskočio šest metara. Potom je preskočio 6,10 metara iz prvoga pokušaja te lovio novi svjetski rekord. Na Olimpijskim mu je igrama potonje pošlo za rukom, pa je postavio novi svjetski rekord i ujedno oborio olimpijski rekord, koji je bio postavio samo 20 minuta prije.<ref name=":90">{{Cite news |last=Liew |first=Jonathan |date=5. kolovoza 2024. |title=Duplantis achieves new heights after pole vault world record adds to gold |url=https://www.theguardian.com/sport/article/2024/aug/05/2024-paris-olympic-games-armand-duplantis-pole-vault-world-record |access-date=4. kolovoza 2026|work=[[The Guardian]] |issn=0261-3077}}</ref> Osvojivši zlato u Parizu, 24-godišnji je Duplantis postao prvi skakač s motkom koji je obranio titulu olimpijskoga prvaka nakon [[SAD|Amerikanca]] [[Bob Richards|Boba Richardsa]], koji je osvojio Olimpijske igre [[Ljetne olimpijske igre 1952.|1952.]] i [[Ljetne olimpijske igre 1956.|1956.]] godine. Duplantis i Richards ujedno su jedini muški skakači s motkom koji su osvojili dva olimpijska zlata.<ref>{{Cite news |last=Thompson II |first=Marcus |date=6. kolovoza 2024. |title=Mondo Duplantis soars to new world record, Olympic gold again: 'He's the fastest pole vaulter out there' |url=https://www.nytimes.com/athletic/5682112/2024/08/05/mondo-duplantis-pole-vault-final-sam-kendricks/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807041236/https://www.nytimes.com/athletic/5682112/2024/08/05/mondo-duplantis-pole-vault-final-sam-kendricks/ |url-status=dead |archive-date=7. kolovoza 2024 |access-date=4. kolovoza 2026 |work=The New York Times}}</ref> Duplantisova sposobnost ostvarivanja vrhunskih rezultata pod pritiskom te neprestano obaranje svjetskih rekorda učvrstili su njegov status jednoga od najistaknutijih atletičara svoje generacije.<ref name=":4" /> Rezultati koje je postigao kao predstavnik Švedske na najvećim svjetskim i kontinentalnim natjecanjima nemaju premca.<ref>{{Cite web |last=Sports |first=Pulse |date=22. travnja 2024. |title=Mondo Duplantis shares secret behind shattering pole vault world record for record|url=https://www.pulsesports.co.ke/athletics/story/mondo-duplantis-shares-secret-behind-shattering-pole-vault-world-record-for-record-eigth-time-2024042110095299804 |access-date= 5. kolovoza 2026 |website=Pulse Sports Kenya |language=en}}</ref> Uzevši u obzir njegove uspjehe od najmlađih natjecateljskih dobnih kategorija do seniorske karijere, do [[kolovoz]]a 2024. godine postavio je ukupno devet rekorda prvenstava i jedan olimpijski rekord. U te se rezultate ubrajaju i tri svjetska rekorda koja je postavio nakon što je osvojio svjetske titule: 6,20 metara na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]] u Beogradu, 6,21 metar na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetskome prvenstvu]] u Oregonu i 6,25 metara u Parizu na Olimpijskim igrama.<ref name=":17" /> Njegova se dominacija u skoku s motkom počela uspoređivati s ostvarenjima najboljih u drugim sportovima.<ref>{{Cite news |date=6. kolovoza 2024 |title=Mondo Duplantis Soars to New Heights: Sets World Record at Paris 2024 Olympics |url=https://trackalerts.com/2024/08/mondo-duplantis-soars-to-new-heights-sets-world-record-at-paris-2024-olympics/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919084450/https://trackalerts.com/2024/08/mondo-duplantis-soars-to-new-heights-sets-world-record-at-paris-2024-olympics/ |url-status=dead |archive-date=19. rujna 2024 |access-date=5. kolovoza 2026|work=Trackalerts.com}}</ref> ''[[The New York Times]]'' opisao ga je kao sportaša koji za skok s motkom predstavlja ono što [[Usain Bolt]] predstavlja za sprint, [[Michael Phelps]] za [[plivanje]] i [[Simone Biles]] za [[gimnastika|gimnastiku]].<ref>{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=5. kolovoza 2024|title=Mondo Duplantis: Breaking down the biomechanics behind the best-ever pole vaulter |url=https://www.nytimes.com/athletic/5646961/2024/08/05/mondo-duplantis-biomechanics-pole-vault/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806032042/https://www.nytimes.com/athletic/5646961/2024/08/05/mondo-duplantis-biomechanics-pole-vault/ |url-status=dead |archive-date=6. kolovoza 2024 |access-date=5. kolovoza 2026 |work=The New York Times}}</ref> Budući da natjecanja često osvaja s gotovo 30 centimetara boljim rezultatom od rezultata drugoplasiranoga natjecatelja, njegova je nadmoć time izraženija jer se pobjednik u skoku s motkom češće odlučuje razlikom od samo jednoga centimetra.<ref>{{Cite news |last=Sherwood |first=Ben |date=8. kolovoza 2024. |title=Why This Pole Vaulter Is Even Bigger Than the One With the Bulge |url=https://www.thedailybeast.com/pole-vault-goat-mondo-duplantis-soaredliterallyat-the-paris-olympics |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808232141/https://www.thedailybeast.com/pole-vault-goat-mondo-duplantis-soaredliterallyat-the-paris-olympics |url-status=dead |archive-date=8. kolovoza 2024 |access-date=5. kolovoza 2026 |work=The Daily Beast}}</ref> Uz to je osvojio svako natjecanje na kojemu je nastupio od mitinga [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] u [[Monako|Monaku]] 2023. godine.<ref name="WAprofile" /> Nakon drugoga olimpijskog zlata zaredom i oborenih devet rekorda – a svaki je novi u tome nizu poboljšao za jedan centimetar – Duplantis se naširoko smatra najboljim skakačem s motkom svih vremena.<ref name=":4" /><ref name=":3">{{Cite news |date=5. kolovoza 2024 |title=Record-breaker Duplantis soars to Olympic pole vault gold, Hodgkinson wins 800m |url=https://www.france24.com/en/live-news/20240805-record-breaker-duplantis-soars-to-pole-vault-gold-hodgkinson-wins-800m |agency=Agence France-Presse}}</ref> Prije pariških Olimpijskih igara taj se naslov pridijevao [[Sergej Bubka|Sergeju Bubki]], umirovljenomu [[Ukrajina|ukrajinskom]] skakaču s motkom.<ref name="Stump2024">{{cite news |last1=Stump |first1=Scott |date=6. kolovoza 2024. |title=Swedish pole vaulter Armand Duplantis thrills the world with a towering, death-defying vault |url=https://www.today.com/popculture/mondo-duplantis-world-record-pole-vault-rcna165383 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806202927/https://www.today.com/popculture/mondo-duplantis-world-record-pole-vault-rcna165383 |archive-date=6. kolovoza 2024 |work=TODAY.com}}</ref> Na [[Memorijal Kamila Skolimowska|Memorijalu Kamila Skolimowska]] u [[Poljska|poljskome]] gradu [[Chorzów]]u, dvanaestoj postaji [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] 2024. godine, Duplantis je [[25. kolovoza]] poboljšao svoj svjetski rekord deseti put u karijeri i treći put 2024. godine za jedan centimetar, pa je novi svjetski rekord iznosio 6,26 metara.<ref>{{Cite web |title=Ingebrigtsen and Duplantis smash world records in Silesia |url=https://www.diamondleague.com/news/general/ingebrigtsen-and-duplantis-smash-world-records-in-silesia/ |access-date=5. kolovoza 2026 |website=IDL Diamond League |date=25. kolovoza 2024 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |date=3. listopada 2024 |title=Ratified: world records for Ingebrigtsen, Duplantis and Hull |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-ingebrigtsen-duplantis-hull |access-date=5. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Tamo su, uz Duplantisa, i [[Sam Kendricks]] i [[Emmanouil Karalis]] preskočili šest metara. To je bio prvi put u povijesti da su trojica skakača s motkom preskočili tu visinu na istome natjecanju.<ref name=":6">{{Cite news |last=Selvaraj |first=Jonathan |date=28. kolovoza 2024. |title=One small centimetre for man, a giant leap for Armand Duplantis |url=https://sportstar.thehindu.com/athletics/armand-duplantis-pole-vault-world-record-one-centimetre-paris-olympics-science-jump-sports-feature/article68575835.ece/}}</ref> Na konferenciji za medije uoči spomenutoga mitinga Dijamantne lige organizatori su predstavili novu nagradu za najboljega sportaša na tome natjecanju, a odluka se donosila na temelju bodovnoga sustava World Athleticsa. Očekivalo se da će prvi dobitnik te nagrade biti [[Jakob Ingebrigtsen]], koji je rezultatom od 7:17,55 minuta postavio novi svjetski rekord na 3000 metara. Time je nadmašio prijašnji rekord od 7:20,67 minuta [[Kenija|Kenijca]] [[Daniel Komen|Daniela Komena]] iz [[1996.]] godine za više od triju sekundi. Međutim, kada su se rezultati s natjecanja preračunali prema bodovnome sustavu, pokazalo se da je Duplantisov svjetski rekord od 6,26 metara u skoku s motkom vrijedio 1339 bodova, a Ingebrigtsenov svjetski rekord 1320 bodova. Duplantis je tako postao prvim dobitnikom nagrade za najvrjednijega atletičara mitinga, pa je osvojio 14-karatni zlatni prsten optočen dijamantima vrijedan 10 000 američkih dolara te novčanu nagradu u istome iznosu. Uz to je osvojio 50 000 američkih dolara za obaranje svjetskoga rekorda.<ref name=":6" /> Dan uoči mitinga Dijamantne lige u [[Zürich]]u, [[4. rujna]], Duplantis je sudjelovao u revijalnoj utrci na 100 metara protiv [[Karsten Warholm|Karstena Warholma]], svjetskoga rekordera na 400 metara s preponama. Duplantis je pobijedio i ostvario osobni rekord u toj disciplini, koji je iznosio 10,37 sekundi. Warholm je završio utrku za 10,47 sekundi, što je također bio njegov osobni rekord.<ref>{{Cite web |title=Mondo Duplantis uses personal best to hold off Karsten Warholm in 100m sprint showdown |url=https://olympics.com/en/news/mondo-duplantis-uses-personal-best-to-hold-off-karsten-warholm-in-100m-sprint-showdown}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/athletics/articles/c14zydg3754o|title=Duplantis beats Warholm in 100m exhibition race|date=4. rujna 2024 |work=BBC Sport|access-date=5. kolovoza 2026.}}</ref> Duplantis je [[13. rujna]] zaključio sezonu 2024. godine četvrtim uzastopnim naslovom pobjednika Dijamantne lige na završnome natjecanju u [[Bruxelles]]u. Pobjedu je odnio nakon preskočenih 6,11 metara, čime je također postavio rekord mitinga.<ref>{{cite web|url=https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/wanda-diamond-league-final-brussels-2024-duplantis-denny|title=Duplantis and Denny break meeting records on first day of Wanda Diamond League Final in Brussels|publisher=World Athletics|access-date=13. rujna 2024}}</ref> Dana [[26. listopada]] bio je prvi put samostalno proglašen europskim sportašem godine u muškoj konkurenciji. Isti je naslov zavrijedio 2022. godine, ali tada je nagradu podijelio s Jakobom Ingebrigtsenom.<ref>{{Cite news |date=28. listopada 2024 |title=Mahuchikh and Duplantis named European athletes of the year |url=https://athleticsweekly.com/athletics-news/mahuchikh-and-duplantis-named-european-athletes-of-the-year-1039994149/ |access-date=5. kolovoza 2024 |work=Athletics Weekly}}</ref> Duplantis je [[6. studenoga]] postao globalni ambasador humanitarne utrke [[Wings for Life World Run]], a time se pridružio drugim sportskim zvijezdama poput [[Neymar|Neymara]] i Karstena Warholma. Utrka se održala [[4. svibnja]] [[2025.]] godine radi prikupljanja sredstava za istraživanje ozljede [[kičmena moždina|kralježnične moždine]].<ref>{{Cite news |last=Jonsson |first=Hanna |date=6. studenoga 2024. |title=Join Mondo Duplantis in the Wings for Life World Run – registration is open |url=https://www.redbull.com/se-en/mondo-duplantis-wings-for-life-world-run |access-date=5. kolovoza 2026|work=Redbull}}</ref> === 2025: Višestruki novi svjetski rekordi, treće svjetske titule i u dvorani i na otvorenome, jubilarnih sto skokova, Laureusova nagrada, peto osvajanje Dijamantne lige i skok od 6,30 metara === Duplantis je [[28. veljače]] na [[All Star Perche]]u u [[Clermont-Ferrand]]u 11. put oborio vlastiti svjetski rekord. Nakon što je osigurao pobjedu skokom od 6,07 metara, Duplantis je odlučio preskočiti 6,27 metara. To je uspio iz prvoga pokušaja.<ref name=":17">{{Cite web |date=1. ožujka 2025 |title=Duplantis breaks world pole vault record with 6.27m in Clermont-Ferrand |url=https://worldathletics.org/news/report/mondo-duplantis-world-pole-vault-record-627m-clermont-ferrand |access-date=6. kolovoza 2026 |website=World Athletics Report}}</ref> U to je vrijeme objavio i svoj prvi singl "[[Bop (pjesma, Mondo)|Bop]]", koji je zasvirao kada je postavio novi svjetski rekord.<ref>{{Cite web |date=1. ožujka 2025 |title=Armand Duplantis breaks his own pole vault world record with leap of 6.27m |url=https://www.straitstimes.com/sport/armand-duplantis-breaks-his-own-pole-vault-world-record-with-leap-of-6-27m |access-date=6. kolovoza 2026 |website=The Straits Times}}</ref> U razgovoru s [[Puma (brend)|Puminim]] izvršnim direktorom Arneom Freundtom, odnosno intervjuu objavljenome [[18. ožujka]] u sklopu tvrtkina godišnjega izvještaja, Duplantis je otkrio da vjeruje da bi mogao svjetski rekord postaviti na 6,40 metara u idućih nekoliko godina, ali da mu 6,30 metara predstavlja prvu metu u bližoj budućnosti.<ref>{{Cite web |title=Pole vault star Armand "Mondo" Duplantis sets his sights on fairy tale world record of 6.40m {{!}} PUMA® |url=https://about.puma.com/en/newsroom/corporate-news/2025/18-03-2025-pole-vault-star-armand-mondo-duplantis-sets-his-sights |access-date=6. kolovoza 2026 |website=about.puma.com |language=en}}</ref> Duplantis je skokom od 6,15 metara osvojio [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] u [[Nanjing]]u [[22. ožujka]]. Time je ujedno treći put zaredom postao svjetskim dvoranskim prvakom. Duplantis se borio sve do kraja protiv [[Grk]]a [[Emmanouil Karalis|Emmanouila Karalisa]], koji je preskočio 6,05 metara. Karalis bi u neko drugo doba zasigurno postao svjetski dvoranski prvak jer je to bio prvi put u povijesti da je skakač s motkom u finalu prvenstva preskočio 6,05 metara i ostao bez zlatne medalje.<ref name=":18" /> Prije nego što je obranio naslov prvaka u Nanjingu, Duplantis je ukupno 98 puta dotada preskočio šest ili više metara.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/live/NHC6m33jDrk?si=QtkdsUuyCpEanGXj |title=Livestream - World Athletics Indoor Championships Nanjing 25 Press Conference |language=en |access-date=6. kolovoza 2026 |via=www.youtube.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=20. ožujka 2025 |title='More in the tank', vows Duplantis as he edges to century mark |url=https://www.france24.com/en/live-news/20250320-more-in-the-tank-vows-duplantis-as-he-edges-to-century-mark |access-date=6. kolovoza 2026 |website=France 24 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Watta |first=Evelyn |date=20. ožujka 2025 |title=Mondo Duplantis all set for another world record as he gears up for World Athletics Indoor Championships Nanjing 2025: "I have more in the tanks" |url=https://www.olympics.com/en/news/mondo-duplantis-world-record-world-athletics-indoor-championships-nanjing-2025-more-in-tanks |access-date=6. kolovoza 2026 |website=Olympics.com}}</ref> Preskočivši četiri puta šest ili više metara na tome natjecanju, Duplantis je prešao brojku od sto takvih skokova s ukupno 102 njih. Za usporedbu, [[Sergej Bubka]], nekadašnji svjetski rekorder, drugi je najbolji po broju skokova od šest ili više metara, a u karijeri ih je ukupno imao 46.<ref name=":18">{{Cite web |title=Duplantis retains world indoor pole vault title in Nanjing {{!}} News {{!}} Nanjing 25 {{!}} World Athletics Indoor Championships |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/nanjing25/news/report/nanjing-25-men-pole-vault-report |archive-url=https://web.archive.org/web/20250322161645/https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/nanjing25/news/report/nanjing-25-men-pole-vault-report |archive-date=22. ožujka 2025 |access-date=6. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=22. ožujka 2025 |title=Now 102 vaults over 6 metres as Duplantis soars to world indoor title |url=https://sports.yahoo.com/article/now-102-vaults-over-6-143815490.html |access-date=6. kolovoza 2026 |website=Yahoo Sports |language=en-US}}</ref> Duplantis je [[21. travnja]] osvojio [[Laureus (nagrada)|Laureusovu]] nagradu za najboljega sportaša godine. Time je nakon [[Usain Bolt|Usaina Bolta]] postao drugi atletičar u povijesti koji je osvojio tu nagradu.<ref>{{Cite web |last=Wiseman |first=Ciaran |date=22. travnja 2025 |title=Mondo Duplantis namedrops Usain Bolt & Lionel Messi as he wins prestigious award |url=https://talksport.com/sport/3138989/mondo-duplantis-laureus-awards-usain-bolt-lionel-messi/ |access-date=7. kolovoza 2026 |website=talkSPORT |language=}}</ref> Bio je nominiran još 2021., 2023. i 2024. godine, stoga ju je osvojio nakon treće uzastopne i ukupno četvrte nominacije.<ref name=":19">{{Cite web |last=Smirnova |first=Lena |date=22. travnja 2025. |title=Armand Duplantis named Laureus World Sportsman of the Year after third consecutive nomination |url=https://www.olympics.com/en/news/athletics-sweden-armand-duplantis-named-laureus-world-sportsman-of-the-year-after-third-consecutive-nomination |access-date=7. kolovoza 2026 |website=Olympics.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=22. travnja 2025 |title=Gymnast Simone Biles and pole vaulter Armand Duplantis win Laureus awards |url=https://www.straitstimes.com/sport/gymnast-simone-biles-and-pole-vaulter-mondo-duplantis-win-laureus-awards |access-date=7. kolovoza 2026 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Svoj ukupno dvanaesti i četvrti svjetski rekord u okviru Dijamantne lige<ref>{{Cite web |title=Duplantis Soars to 6.28m World Record as Records Tumble at Stockholm Diamond League {{!}} Watch Athletics |url=https://www.watchathletics.com/article/13394/duplantis-soars-to-6-28m-world-record-as-records-tumble-at-stockholm-diamond-league |access-date=7. kolovoza 2026 |website=www.watchathletics.com |language=en}}</ref> postavio je [[15. lipnja]] skokom od 6,28 metara, iz prvoga pokušaja, u [[Stockholm]]u.<ref>{{Cite web |title=Duplantis breaks world pole vault record with 6.28m in Stockholm {{!}} REPORTS {{!}} World Athletics |url=https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/mondo-duplantis-world-pole-vault-record-628m-stockholm |archive-url=https://web.archive.org/web/20250615204725/https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/mondo-duplantis-world-pole-vault-record-628m-stockholm |archive-date=15. lipnja 2025 |access-date=7. kolovoza 2026|website=worldathletics.org |language=en}}</ref> Prije toga oborio je svjetski rekord dvaput u Poljskoj, Srbiji i Oregonu, jednom u Škotskoj i Kini, a triput u Francuskoj, uključujući onaj s Olimpijskih igara 2024. godine. Nikada prije nije postigao to na domaćemu terenu, u [[Švedska|Švedskoj]],<ref>{{Cite web |date=15. lipnja 2025 |title=Mondo Duplantis' 12th pole vault world record is one of a kind: 'The only thing that I was missing' |url=https://www.nbcsports.com/olympics/news/mondo-duplantis-world-record-pole-vault-2025-stockholm |access-date=7. kolovoza 2026 |website=NBC Sports |language=en-US}}</ref> pa je time ostvario još jedan priželjkivani uspjeh.<ref>{{Cite web |first=Nick |last=Zaccardi |date=15. lipnja 2025 |title=Mondo Duplantis breaks world record in pole vault for 12th time: 'The only thing that I was missing' |url=https://sports.yahoo.com/article/mondo-duplantis-breaks-pole-vault-171337337.html |access-date=7. kolovoza 2026 |website=Yahoo Sports |language=en-US}}</ref> Duplantisov 12. svjetski rekord s čuvenoga [[Olimpijski stadion u Stockholmu|Olimpijskoga stadiona u Stockholmu]], na kojemu su se održale [[Ljetne olimpijske igre 1912.]] godine, bio je prvi u povijesti koji se postavio na tome stadionu. Tamo su se više puta oborili svjetski rekordi u atletici nego na ijednome drugom stadionu – ukupno 83 njih između [[1912.]] i [[2008.]] godine. Međutim, nijedan od njih nije bio u skoku s motkom.<ref name=":21">{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=20. rujna 2025 |title=Mondo Duplantis exclusive: 14-time pole vault world-record holder analyzes his greatest jumps |url=https://www.nytimes.com/athletic/6642767/2025/09/20/mondo-duplantis-interview-world-records/ |access-date=7. kolovoza 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> [[Patrik Sjöberg]] bio je posljednji švedski sportaš koji je na tome stadionu postavio svjetski rekord, a to je bilo na natjecanju u skoku uvis [[1987.]] godine. Tomu je svjedočila i Duplantisova majka s tribina.<ref name=":2">{{Cite web |last=Crumley |first=Euan |date=15. lipnja 2025.|title=Mondo Duplantis rises to the occasion in Stockholm – Athletics Weekly |url=https://athleticsweekly.com/news/mondo-duplantis-rises-to-the-occasion-in-stockholm-1040005867/ |access-date=7. kolovoza 2026 |website=athleticsweekly.com |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=Pole Vault: Arman Duplantis sets his sights on setting another world record at 6.40m {{!}} Flashscore.com |url=https://www.flashscore.com/news/athletics-continental-tour-it-s-within-my-reach-duplantis-sets-sights-on-6-40m/bkXyvSvq/ |access-date=7. kolovoza 2026|website=www.flashscore.com |language=en}}</ref> U skladu s tamošnjom tradicijom, Duplantisovo je ime uklesano na zidove stadiona u spomen na svjetski rekord koji je ondje postavio. Taj dio Olimpijskoga stadiona, poznat pod nazivom "Stadion Walk of Fame", odaje počast najvećim sportskim uspjesima i događajima koji su se odvili na stadionu još od Olimpijskih igara održanih u Stockholmu.<ref>{{Cite web |title=Archives: Walk of Fame |url=https://www.walkoffamestadion.se/en/walkoffame/ |access-date=19. lipnja 2025 |website=Stadion Walk of Fame |language=en-US}}</ref><ref name=":2" /> Nakon te pobjede u Dijamantnoj ligi Duplantis je od 2020. godine pobijedio na 37 od ukupno 41 natjecanja, čime je postao jedan od najuspješnijih serijskih pobjednika u povijesti Dijamantne lige.<ref>{{Cite web |last=Sportstar |first=Team |date=13. lipnja 2025. |title=Duplantis Diamond League Results 2017–2025: A Winning Streak |url=https://sportstar.thehindu.com/athletics/duplantis-diamond-league-results-2017-2025/article69690324.ece |access-date=7. kolovoza 2026 |website=Sportstar |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=16. lipnja 2025 |title='Magical' Armand Duplantis soars to pole vault world record in Stockholm |url=https://www.straitstimes.com/sport/magical-duplantis-soars-to-pole-vault-world-record-in-stockholm-with-6-28m-jump |access-date=7. kolovoza 2026|work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Od svoga debija u Dijamantnoj ligi 2017. godine ostvario je ukupno 39 pobjeda, čime je prestigao [[Renaud Lavillenie|Renauda Lavillenieja]], koji ima 37 pobjeda.<ref>{{Cite web |title=Renaud LAVILLENIE – Wanda Diamond League |url=https://www.diamondleague.com/athlete/14185853/ |access-date=7. kolovoza 2026 |language=en-US}}</ref> Od 2020. godine imao je 93 nastupa, a izgubio je samo četiri puta, i to isključivo na mitinzima Dijamantne lige.<ref>{{Cite news |date=17. lipnja 2025 |title=Why 1cm equals multiple big-money payouts for this record-breaking pole vaulter |url=https://www.abc.net.au/news/2025-06-17/mondo-armand-duplantis-keeps-breaking-his-pole-vault-world-1cm/105426332 |access-date=7. kolovoza 2026 |work=ABC News |language=en-AU}}</ref> Dana [[11. srpnja]] Duplantis je skokom od 6,05 metara oborio rekord mitinga Dijamantne lige u [[Monako|Monaku]], koji je iznosio 6,02 metara, a bio ga je postavio [[Poljska|Poljak]] [[Piotr Lisek]] [[2019.]] godine. Taj je miting ujedno i 13. postaja Dijamantne lige na kojoj je Duplantis srušio rekord natjecanja.<ref>{{Cite web |last=McCarvel |first=Nick |date=11 July 2025 |title=Monaco Diamond League 2025: Mondo Duplantis wins pole vault in new meeting record, misses on world record attempts |url=https://www.olympics.com/en/news/monaco-diamond-league-2025-mondo-duplantis-wins-pole-vault-in-new-meeting-record-misses-on-world-record-attempts |access-date=12 July 2025 |website=Olympics.com}}</ref> Budući da se u Dijamantnoj ligi održava ukupno 15 mitinga, preostala su mu u tome trenutku dva na kojima još nije postavio novi rekord. Riječ je o mitinzima u [[Rabat]]u, na kojemu je rekord od 5,86 metara postavio [[Sam Kendricks]], i u [[London]]u, gdje rekord od 6,03 metara drži [[Renaud Lavillenie]].<ref>{{Cite web |last=Ogeyingbo |first=Deji |date=25. lipnja 2025. |title=Mondo Duplantis and the art of jumping high |url=https://www.runblogrun.com/2025/06/mondo-duplantis-and-the-art-of-jumping-high.html |access-date=7. kolovoza 2026 |website=runblogrun |language=en-US}}</ref> U sklopu manifestacije [[World Athletics Continental Tour]] Duplantis je [[12. kolovoza]] postavio svoj 13. svjetski rekord od 6,29 metara na mitingu iz tzv. Gold serije u [[Budimpešta|Budimpešti]]. To je bio prvi svjetski rekord koji se ikada postavio na tome mitingu u 15 godina njegova postojanja. Duplantis je time nadmašio i svoj prijašnji rekord koji je postavio u [[Mađarska|Mađarskoj]], a riječ je o skoku od 6,10 metara kojim je [[2023.]] godine osvojio svoju drugu titulu svjetskoga prvaka.<ref>{{Cite web |title=Historic world record, broken records, and an electric atmosphere at the Gyulai István Memorial – Gyulai István Memorial |url=https://gyulaimemorial.hu/en/news/historic-world-record-broken-records-and-an-electric-atmosphere-at-the-gyulai-istvan-memorial/ |access-date=7. kolovoza 2026 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=13. kolovoza 2025 |title=Duplantis breaks world pole vault record on Budapest return |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-continental-tour/news/duplantis-world-pole-vault-record-budapest-gyulai-memorial |access-date=7. kolovoza 2026 |website=World Athletics Report}}</ref> World Athletics dao je Duplantisu važnu ulogu u promociji premijernoga izdanja prvenstva službenoga naziva [[World Athletics Ultimate Championship]], koje će se održati u [[Budimpešta|Budimpešti]] od [[11. rujna|11.]] do [[13. rujna]] [[2026.]] godine. Riječ je o ekskluzivnome bijenalu koje će se parnim godinama održavati na kraju sezone, kada [[Svjetsko prvenstvo u atletici]] neće biti u tijeku. World Athletics imenovao je Duplantisa ultimativnom zvijezdom ([[engleski jezik|engl.]] ''Ultimate Star''), a potom [[Usain Bolt|Usaina Bolta]] ultimativnom legendom ([[engleski jezik|engl.]] ''Ultimate Legend''),<ref>{{Cite news |last=Thapliyal |first=Mukesh |date=8. rujna 2025. |title=Usain Bolt named 'Ultimate Legend' by World Athletics to promote inaugural global championship |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/international/us/usain-bolt-named-ultimate-legend-by-world-athletics-to-promote-inaugural-global-championship/articleshow/123756822.cms?from=mdr |access-date=8. kolovoza 2026 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> učinivši ih time glavnim akterima u promociji prvenstva u skladu s dodijeljenim ulogama.<ref>{{Cite web |date=13. kolovoza 2025 |title=Duplantis unveiled as inaugural Ultimate Star |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-ultimate-championship/2026/news/press-releases/mondo-duplantis-ultimate-championship-star |access-date=8. kolovoza 2026 |website=World Athletics}}</ref> Duplantis je [[27. kolovoza]] osvojio trofej Dijamantne lige peti put zaredom na posljednjemu mitingu u [[Zürich]]u, čime se približio najboljim atletičarima sa sedam pobjeda. Riječ je o [[Francuska|francuskome]] skakaču s motkom [[Renaud Lavillenie|Renaudu Lavillenieju]] i [[Christian Taylor|Christianu Tayloru]], [[SAD|Amerikancu]] koji se natjecao u [[Troskok|troskoku]].<ref>{{Cite web |last= |first= |last2= |first2= |date=28. kolovoza 2025 |title=Mondo Duplantis wins fifth straight Diamond League title |url=https://www.indiatvnews.com/sports/other/mondo-duplantis-wins-fifth-straight-diamond-league-title-2025-08-28-1005523 |access-date=9. kolovoza 2026 |website=India TV News |language=en}}</ref> Duplantis je pobijedio nakon preskočenih šest metara, što je bio njegov 118. skok od šest ili više metara.<ref>{{Cite news |date=27. kolovoza 2025 |title=Olyslagers wins latest duel with high jump rival ahead of world champs |url=https://www.abc.net.au/news/2025-08-28/nicola-olyslagers-wins-high-jump-diamond-league-in-zurich/105706212 |access-date=9. kolovoza 2026 |work=ABC News |language=en-AU}}</ref> Na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Tokio|Tokiju]] Duplantis je [[15. rujna]] osvojio svoju treću svjetsku titulu zaredom u skoku s motkom. Naslov svjetskoga prvaka donio mu je skok od 6,15 metara u nikada kompetitivnijemu finalu muškoga skoka s motkom na natjecanju globalne razine, gdje je sedam skakača preskočilo 5,90 ili više metara.<ref>{{Cite web |title=Duplantis breaks world pole vault record with 6.30m in Tokyo {{!}} News {{!}} Tokyo 25 {{!}} World Athletics Championships |url=https://worldathletics.org/en/competitions/world-athletics-championships/tokyo25/news/report/world-championships-tokyo-25-report-mens-pole-vault |access-date=9. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> Duplantis je zatim nastojao postaviti svoj 14. svjetski rekord od 6,30 metara, a to mu je pošlo za rukom u posljednjemu pokušaju. Taj je rezultat ujedno bio četvrti Duplantisov svjetski rekord u 2025. godini, što je za njega bio i rekordan broj oborenih svjetskih rekorda u jednoj godini.<ref>{{Cite web |date=15. rujna 2025 |title=Armand Duplantis soars to third world title and 14th world record |url=https://www.bbc.com/sport/athletics/articles/c1ed6845ng7o |access-date=9. kolovoza 2026 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Nakon prvih dvaju neuspješnih pokušaja Duplantis je napravio dvije promjene koje su se pokazale ključnim za obaranje rekorda. Najprije je pomaknuo stalke za letvicu s njezine standardne pozicije pet centimetara bliže kutiji za odraz, u koju se postavlja motka pri skoku, čime je promijenio kut prelaska preko letvice. Duplantis je poslije otkrio da mu je njegov otac i trener Greg savjetovao da upotrijebi tvrđu motku u trećemu pokušaju kako bi optimizirao odraz pri toj visini. U prijašnjim se pokušajima služio istom motkom kojom je obarao rekorde između 6,20 i 6,29 metara.<ref name=":21" /> Duplantis je bio proglašen europskim sportašem godine [[26. listopada]]. To je bio treći put da je osvojio tu nagradu, a toliko ju je puta jedini još dobio [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Britanac]] [[Mo Farah]].<ref>{{Cite web |last=Broadbent |first=Chris |date=25. listopada 2025 |title=Mondo grateful for “beautiful honour” as he is named men's Athlete of the Year |url=https://www.european-athletics.com/home/news/mondo-grateful-for-beautiful-honour-as-he-is-named-athlete-of-the-year |access-date=9. kolovoza 2026|website=www.european-athletics.com |language=en}}</ref> [[World Athletics]] proglasio je Duplatnisa sportašem godine [[30. studenoga]]. Tada je imao 16 osvojenih natjecanja u nizu i postao je prvi skakač s motkom u novijoj povijesti koji dvije godine zaredom nije doživio poraz.<ref>{{Cite news |date=1. prosinca 2025 |title=Swedish pole vault star Armand Duplantis and US hurdler Sydney McLaughlin-Levrone crowned 'Athletes of the Year' |url=https://www.straitstimes.com/sport/duplantis-and-mclaughlin-levrone-crowned-athletes-of-the-year |access-date=9. kolovoza 2026 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Nijedan drugi atletičar koji se natjecao u skakačkim ili bacačkim disciplinama nije tu nagradu osvojio tri puta. Duplantis je tako postao tek treći atletičar s najmanje trima osvojenim nagradama, pridruživši se [[Usain Bolt|Usainu Boltu]], koji ju je osvojio šest puta, i [[Hicham El Guerrouj|Hichamu El Guerrouju]], također trostrukome dobitniku nagrade.<ref>{{Cite web |title=Ian O'Riordan: Why Grand Slam Track is paying a high price for excluding field events |url=https://www.irishtimes.com/sport/athletics/2025/12/06/ian-oriordan-why-grand-slam-track-is-paying-a-high-price-for-excluding-field-events/ |access-date=9. kolovoza 2026 |website=The Irish Times |language=en}}</ref> === 2026: Petnaesti svjetski rekord zaredom, četvrti uzastopni svjetski dvoranski naslov i prekid trogodišnjega pobjedničkog niza=== Dana [[12. ožujka]] Duplantis je poboljšao svoj svjetski rekord za jedan centimetar na [[Mondo Classic|Mondo Classicu]] u [[Uppsala|Uppsali]]. To je bio njegov 15. svjetski rekord i drugi put da je postavio svjetski rekord u [[Švedska|Švedskoj]].<ref name=":26"/> Duplantis je tim skokom od 6,31 metra nadmašio brojku [[Sergej Bubka|Sergeja Bubke]] od 14 uzastopnih svjetskih rekorda. Također, pobjeda mu je na spomenutome natjecanju bila 38. u nizu, računajući još od [[kolovoz|kolovoza]] [[2023.]] godine.<ref>{{Cite news |date=16. ožujka 2026 |title=Pole vault record breaker Armand Duplantis ready for return to 'special' Torun |url=https://www.straitstimes.com/sport/pole-vault-record-breaker-armand-duplantis-ready-for-return-to-special-torun |access-date=9. kolovoza 2026 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Dvije tehničke prilagodbe omogućile su Duplantisu postavljanje najnovijega svjetskog rekorda: produljio je zalet s 20 na 22 koraka i počeo je upotrebljavati tvrđu motku. Godinama je eksperimentirao s tvrđom motkom, ali nije uspijevao doći do željenoga učinka. Ipak, smatrao je da će mu produljeni zalet, koji je uveo posljednjih mjeseci, omogućiti jači odraz, a on bolje savijanje tvrđe motke.<ref>{{Cite web |last=Goulding |first=Grace |date=16. ožujka 2026. |title=Mondo Duplantis eyes 2026 World Athletics Indoor Championships return in Toruń after 15th pole vault world record: "I wanted to make sure I'm still the top dog" |url=https://www.olympics.com/en/news/mondo-duplantis-2026-world-athletics-indoor-championships-return-record-top-dog |access-date=9. kolovoza 2026 |website=Olympics.com}}</ref> Nakon što je [[21. ožujka]] osvojio zlato na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2026.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]] u [[Toruń]]u i pritom postavio novi rekord prvenstva skokom od 6,25 metara, Duplantis je postao prvi atletičar koji je osvojio četiri uzastopna svjetska dvoranska naslova.<ref>{{Cite web |last=Fentuo |first=Fentuo Tahiru |date=22. ožujka 2026. |title=World Athletics Indoor Championships 2026: Mondo Duplantis claims fourth successive indoor pole vault title |url=https://www.olympics.com/en/news/world-athletics-indoor-championships-2026-mondo-duplantis-claims-fourth-successive-indoor-pole-vault-title |access-date=9. kolovoza 2026 |website=Olympics.com}}</ref> To mu je bila ukupno deveta svjetska seniorska titula. Od [[2019.]] godine, kada je posljednji put bio poražen na svjetskim ili kontinentalnim prvenstvima, osvojio je 12 velikih titula.<ref>{{Cite web |title=Duplantis soars to 6.25m championship record to win fourth world indoor pole vault title {{!}} News {{!}} Kujawy Pomorze 26 {{!}} World Athletics Indoor Championships |url=https://worldathletics.org/en/competitions/world-athletics-indoor-championships/kujawypomorze26/news/report/wic-kujawy-pomorze-26-report-men-pole-vault |access-date=9. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> Nakon posljednjega osvojenog svjetskog dvoranskog naslova izjednačio se sa Sergejem Bubkom, koji je četiri puta bio svjetski dvoranski prvak.<ref name=":27">{{Cite web |date=21. ožujka 2026 |title=Sweden's Duplantis wins fourth world indoor pole vault title |url=https://www.france24.com/en/live-news/20260321-sweden-s-duplantis-wins-fourth-world-indoor-pole-vault-title |access-date=9. kolovoza 2026 |website=France 24 |language=en}}</ref> Duplantis je [[17. svibnja]] postavio novi rekord mitinga [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] u [[Shanghai]]ju skokom od 6,12 metara, gdje je i pobijedio. Dana [[27. svibnja]] puštena je u prodaju posebna dječja ulaznica za [[14. kolovoza]], dan kada su se održavale kvalifikacije u skoku s motkom na [[Europsko prvenstvo u atletici 2026.|Europskome prvenstvu]] u [[Birmingham]]u. Nazvana prema Duplantisu, "Mondo Ticket" stajala je samo 6,31 funtu. Njezina je simbolična cijena odgovarala visini trenutačnoga svjetskoga rekorda, a cijela je akcija bila namijenjena poticanju mladih obožavatelja na to da dožive prvenstvo i izbliza prate Duplantisa na djelu.<ref>{{Cite web |title=Duplantis jumps at the chance to bring world record ticket to young fans at Birmingham 2026 |url=https://www.european-athletics.com/home/news/mondo-world-record-ticket |access-date=9. kolovoza 2026 |website=www.european-athletics.com |language=en}}</ref> Nakon gotovo trogodišnje dominacije u skoku s motkom Duplantis je [[7. lipnja]] doživio poraz na mitingu Dijamantne lige u [[Stockholm]]u, gdje je [[Australija|Australac]] [[Kurtis Marschall]] bio bolji od njega. Time se prekinuo njegov niz od 40 uzastopnih pobjeda na natjecanjima koji je započeo još u [[kolovoz|kolovozu]] [[2023.]] godine.<ref>{{Cite web |date=7. lipnja 2026 |title=Aussie pulls off epic upset over hometown king: 'Chuffed it was me' |url=https://7news.com.au/sport/athletics/aussie-first-timer-kurtis-marschall-pulls-off-epic-diamond-league-upset-over-hometown-king-mondo-duplantis-c-22398518 |access-date=9. kolovoza 2026 |website=7NEWS |language=en}}</ref> Osvojivši miting Dijamantne lige u [[Pariz]]u, Duplantis se [[28. lipnja]] vratio pobjedama i obaranju rekorda. Skokom od 6,13 metara postavio je novi rekord mitinga. Taj mu je miting ujedno bio prvo natjecanje nakon vjenčanja. [[File:Armand Duplantis (SWE) DSC08346 hochformat.jpg|left|thumb|Armand Duplantis na mitingu [[Weltklasse Zürich]] [[27. kolovoza]] [[2026.]] godine.]] Dana [[10. srpnja]] osvojio je miting Dijamantne lige u [[Monako|Monaku]] skokom od 6,07 metara, čime je poboljšao vlastiti rekord mitinga za dva centimetra. Time je ostvario prvu pobjedu od preseljenja u Monako, odnosno na novome domaćem terenu. Duplantis je također bio potaknuo organizatore na uvrštavanje muškoga skoka s motkom u program Dijamantne lige u Monaku, prema kojemu je dotad bio predviđen skok s motkom samo u ženskoj konkurenciji.<ref>{{Cite web |date=11. srpnja 2026 |title=Duplantis thrives on new home turf in Monaco |url=https://www.france24.com/en/live-news/20260711-duplantis-thrives-on-new-home-turf-in-monaco |access-date=9. kolovoza 2026 |website=France 24 |language=en}}</ref> Duplantis je morao odustati od nastavka natjecanja na mitingu Dijamantne lige u [[London]]u [[17. srpnja]] zbog ozljede bedra. Iako je preskočio 5,95 metara kao i prvoplasirani [[Sam Kendricks]], [[SAD|Amerikanac]] je osvojio miting jer je svladao tu visinu iz prvoga pokušaja, a Duplantis je završio na drugome mjestu.<ref>{{Cite web |title=Mondo Duplantis withdraws from London Diamond League with thigh injury {{!}} Flashscore.com |url=https://www.flashscore.com/news/athletics-diamond-league-mondo-duplantis-withdraws-from-london-diamond-league-with-thigh-injury/8riXOOfU/ |access-date=31. kolovoza 2026|website=www.flashscore.com |language=en}}</ref> Dana [[16. kolovoza]] obranio je titulu europskoga prvaka na [[Europsko prvenstvo u atletici 2026.|Europskome prvenstvu]] u [[Birmingham]]u. Preskočivši 6,15 metara, oborio je rekord prvenstva od 6,10 metara te osvojio ukupno 14. seniorsku zlatnu medalju i četvrtu europsku titulu.<ref>{{Cite web |title=Mondo Duplantis wins fourth European pole vault title in new championship record {{!}} Flashscore.com |url=https://www.flashscore.com/news/athletics-european-championships-mondo-duplantis-wins-fourth-european-pole-vault-title-in-new-championship-record/0OvQkanI/ |access-date=16. kolovoza 2026 |website=www.flashscore.com |language=en}}</ref> Novi rekord mitinga Dijamantne lige od 6,21 metra postavio je [[20. kolovoza]] u [[Lausanne]]u. To je natjecanje bilo jedno od najboljih u povijesti u muškome skoku s motkom. Duplantis se do samoga kraja natjecao s [[Emmanouil Karalis|Emmanouilom Karalisom]], kojega je pobijedio. Obojica su preskočila 6,16 metara i nastavili se dalje natjecati. Takvo što nikada se prije nije dogodilo u toj atletskoj disciplini.<ref>{{Cite web |title=Duplantis clears 6.21m, Karalis 6.16m in historic pole vault contest in Lausanne {{!}} REPORTS {{!}} World Athletics |url=https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/lausanne-athletissima-diamond-league-2026-duplantis-karalis |access-date=23. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> World Athletics objavio je [[21. kolovoza]] Duplantisovu pjesmu "Gold", službenu himnu premijernoga izdanja natjecanja [[World Athletics Ultimate Championship]], koje će se održati u [[Budimpešta|Budimpešti]] od [[11. rujna|11.]] do [[13. rujna]].<ref>{{Cite web |title=World Athletics releases Ultimate Anthem: 'Gold' by Mondo Duplantis {{!}} News {{!}} Budapest 26 {{!}} World Athletics Ultimate Championships |url=https://worldathletics.org/en/competitions/world-athletics-ultimate-championship/2026/news/press-releases/ultimate-anthem-gold-mondo-duplantis |access-date=31. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> Duplantis i Karalis nastavili su se natjecati na najvišoj razini na mitingu [[Weltklasse Zürich]] [[27. kolovoza]]. Karalis je završio natjecanje rezultatom od 6,20 metara, a Duplantis je osvojio prvo mjesto nakon preskočenih 6,26 metara.<ref>{{Cite web |date=17. ožujka 2025 |title=Program & Results - Zurich |url=https://zurich.diamondleague.com/en/programme-results/ |access-date=31. kolovoza 2026 |language=en-US}}</ref> == Privatni život == Duplantis je na poticaj svoje majke intenzivno učio [[švedski jezik]] preko [[Skype]]a, a taj mu je tečaj bio od velike pomoći. Do [[2020.]] godine uznapredovao je toliko da je osjećao da mnogo bolje i lakše razumije izvorne govornike nego što je prije mogao. Njegova je majka istovremeno tvrdila da se Duplantis sramio javno govoriti švedski, ali da se rado njime služio u privatnoj komunikaciji zbog manjega pritiska.<ref>{{cite web |last=Brenning |first=Patrik |date=20. travnja 2020. |title=Armand Duplantis kan svenska men vågar inte prata |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/opbo1j/manga-tycker-att-han-inte-ar-svensk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221219161604/https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/opbo1j/manga-tycker-att-han-inte-ar-svensk |archive-date=19. prosinca 2022 |access-date=10. kolovoza 2026 |work=[[Aftonbladet]] |language=sv}}</ref><ref>{{cite web |date=11. lipnja 2020 |title=Armand Duplantis om sin svenska: 'Mamma vill inte att folk ska snacka skit' |url=https://www.youtube.com/watch?v=nCJ875PRdUI |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810125239/https://www.youtube.com/watch?v=nCJ875PRdUI |archive-date=10. kolovoza 2023 |access-date=10. kolovoza 2021 |publisher=[[Expressen]] YouTube Channel}}</ref> Međutim, do [[2021.]] godine njegovo se znanje poboljšalo do razine na kojoj je bez poteškoća davao intervjue u cijelosti na švedskome, što je osobito bilo primijećeno nakon osvajanja olimpijskoga zlata u Tokiju.<ref>{{cite web |date=3. kolovoza 2021 |title=Duplantis efter OS-guldet – i intervju på svenska |url=https://www.youtube.com/watch?v=klJJopIMeuc |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221219161557/https://www.youtube.com/watch?v=klJJopIMeuc |archive-date=19. prosinca 2022 |access-date=10. kolovoza 2026 |publisher=[[Aftonbladet]] official Youtube channel |language=sv}}</ref> Duplantis je prije toga isticao da mu je napredovanje u švedskome bilo ponešto otežano time što većina Šveđana izvrsno poznaje engleski jezik, pa su izvorni govornici radije razgovarali s njime na engleskome.<ref>{{cite news |last1=Hammarkrantz |first1=Oskar |date=18 September 2020 |title=Duplantis: 'Blir mycket mer igenkänd här än i USA' |url=https://www.svd.se/armand-duplantis-jag-blir-mycket-mer-igenkand-har-an-i-usa |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211209023227/https://www.svd.se/armand-duplantis-jag-blir-mycket-mer-igenkand-har-an-i-usa |archive-date=9. prosinca 2021 |access-date=10. kolovoza 2026 |newspaper=[[Svenska Dagbladet]] |language=sv}}</ref> [[File:Dalahästen i Avesta 03.jpg|thumb|Letvica u blizini [[Dala konj|dala-konja]] u [[Švedska|švedskome]] mjestu [[Avesta (grad)|Avesti]] podigne se svaki put kada Duplantis obori svjetski rekord.]] Kako bi si priskrbio idealne klimatske uvjete za treniranje tijekom cijele godine, Duplantis je obično provodio zime u [[Louisiana|Louisiani]], a ljeta u [[Uppsala|Uppsali]]. U [[Avesta (grad)|Avesti]], mjestu gdje je Duplantisova majka odrasla, letvica nalik na onu u skoku s motkom podigne se u blizini enormne skuplture [[dala konj|dala-konja]] s rezultatom svakoga novog Duplantisova svjetskog rekorda. Kada je Duplantis prvi put čuo za to, briznuo je u plač od sreće jer je tada postao još svjesniji veličine onoga što je postigao.<ref>{{cite web |last=Ottosson |first=Stefan |date=16. prosinca 2020. |title=Armand Duplantis kunde inte hålla tillbaka tårarna – efter svenska hyllningen: "Bröt ihop när jag såg det" |url=https://www.sportbibeln.se/friidrott/armand-duplantis-kunde-inte-halla-tillbaka-tararna-efter-svenska-hyllningen-jag-brot-ihop-nar-jag-sag-det/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210803162617/https://www.sportbibeln.se/friidrott/armand-duplantis-kunde-inte-halla-tillbaka-tararna-efter-svenska-hyllningen-jag-brot-ihop-nar-jag-sag-det/ |archive-date=3. kolovoza 2021 |access-date=10. kolovoza 2021 |publisher=Sportbibeln |language=sv}}</ref> U [[listopad]]u [[2025.]] godine [[Zračna luka Stockholm-Arlanda]] dodala je Duplantisa svojoj galeriji portreta "Welcome to my hometown" ([[srpskohrvatski jezik|sh.]] 'Dobro došli u moj rodni grad'), koja postoji još od [[2005.]] godine u dijelu za prikupljanje prtljage. Galerija odaje počast osobama koje su svojim iznimnim doprinosima obilježile regije [[Stockholm]]a i [[Uppsala|Uppsale]] u sportu, kulturi, znanosti, gospodarstvu i drugim područjima.<ref>{{Cite web |last=Orban |first=André |date=14. listopada 2025. |title=World record holder Armand Duplantis joins “Welcome to my hometown” gallery at Stockholm Arlanda Airport |url=https://www.aviation24.be/airports/stockholm-arlanda-arn/world-record-holder-armand-duplantis-joins-welcome-to-my-hometown-gallery-at-stockholm-arlanda-airport/ |access-date=10. kolovoza 2025 |website=Aviation24.be |language=en-GB}}</ref> [[File:Guests at the 2026 Met Gala 442 (Armand Duplantis and Desiré Inglander).jpg|thumb|Duplantis i Inglander na [[Met Gala|Met Gali]] [[2026.]] godine.]] Duplantis se oženio švedskim modelom i kreatoricom sadržaja Desiré Inglander [[2026.]] godine.<ref>{{Cite news |last=Landén |first=Petter |last2=Thunborg |first2=Peter |date=20. ožujka 2026. |title=Armand och Desiré Duplantis har gift sig i hemlighet |url=https://www.expressen.se/sport/friidrott/armand-och-desire-duplantis-har-gift-sig-i-hemlighet/ |access-date=10. kolovoza 2026 |work=[[Expressen]] |language=Swedish}}</ref> Par se upoznao u Švedskoj na jednoj zabavi sredinom ljeta [[2020.]] godine, a Duplantis je zaprosio Inglander [[2024.]] godine za vrijeme snimanja za ''[[Vogue Scandinavia]]'' u [[New York]]u.<ref>{{Cite news |date=11. listopada 2024 |title=Olympic Champion Mondo Duplantis and Desiré Inglander Announce Their Engagement |url=https://www.vogue.com/article/mondo-duplantis-desire-inglander-engaged |work=Vogue}}</ref> Nakon vjenčanja Duplantis je prodao svoj stan u Stockholmu i preselio se u [[Monako]], a dotada je živio u [[SAD|Sjedinjenim Američkim Državama]] i Švedskoj.<ref>{{Cite web |last=AFP |date=7. svibnja 2025.|title=Duplantis promises new home Monaco a world record |url=https://www.freemalaysiatoday.com/category/sports/2026/05/08/duplantis-promises-new-home-monaco-a-world-record |access-date=10. kolovoza 2026 |website=Free Malaysia Today {{!}} FMT |language=en}}</ref> Duplantis je objavio svoj prvi singl "[[Bop (pjesma, Mondo)|Bop]]" pod imenom Mondo [[28. veljače]] [[2025.]] godine, a napisao ga je s Emilom Bergom i Rasmusom Wahlbergom, kao i ostalih 30-ak pjesama.<ref>{{Cite web|url=https://www.sverigesradio.se/artikel/duplantis-ovantade-drag-sa-later-nya-karriaren|title=Duplantis oväntade drag – så låter nya karriären|date=25 February 2025|language=sv|publisher=[[Sveriges Radio]]|access-date=10. kolovoza 2026}}</ref><ref name="vibes">{{Cite web|url=https://www.svt.se/kultur/armand-duplantis-slapper-nya-laten-bop-nervost|title=Armand Duplantis om nya låten "Bop": "Den är vibes och kul"|date=28. veljače 2025.|language=sv|first=Moa|last=Lindstedt|publisher=[[Sveriges Television]]|access-date=10. kolovoza 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sverigesradio.se/artikel/stavhopparen-armand-duplantis-debuterar-som-artist|title=Stavhopparen Armand Duplantis debuterar som artist: "Lite nervöst"|date=28. veljače 2025|language=sv|publisher=[[Sveriges Radio]]|access-date=10. kolovoza 2026}}</ref> Njegov je debi zauzeo 31. mjesto na švedskoj listi singlova.<ref>{{Cite web|url=https://sverigetopplistan.se/chart/41/?dspy=2025&dspp=10|title=Veckolista Singlar, vecka 10|publisher=[[Sverigetopplistan]]|language=sv|access-date=10. ožujka 2026}}</ref> Nakon njega objavio je niz drugih singlova poput pjesme "4L" u [[lipanj|lipnju]] [[2025.]], "Feelin' Myself" u [[veljača|veljači]] [[2026.]] i "Location" u [[travanj|travnju]] 2026. godine.<ref>{{Cite web |date=14. lipnja 2025 |title=Armand Duplantis to Release Love-Driven Single "4L" {{!}} Sweden Herald |url=https://swedenherald.com/article/armand-duplantis-to-release-new-music-this-month |access-date=10. kolovoza 2026 |website=Sweden Herald |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nottingham |first=Juliet |date=3. lipnja 2026. |title=Mondo Duplantis reveals his ultimate ambition: a Grammy |url=https://www.olympics.com/en/news/mondo-duplantis-reveals-ultimate-ambition-grammy |access-date=10. lipnja 2026 |website=Olympics.com}}</ref> U [[ožujak|ožujku]] 2026. godine [[World Athletics]] angažirao je Duplantisa da stvori službenu himnu za novo prvenstvo u atletici, odnosno [[World Athletics Ultimate Championship]], čije će se prvo izdanje održati iste godine.<ref>{{Cite news |date=23. ožujka 2026 |title=From world records to world anthems, new creative jump for Duplantis |url=https://www.straitstimes.com/sport/from-world-records-to-world-anthems-new-creative-jump-for-duplantis |access-date=10. kolovoza 2026 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> == Postignuća == Podatci u nastavku preuzeti su sa službene mrežne stranice [[World Athletics]]a.<ref name="WAprofile" /> === Međunarodna natjecanja === {| class="wikitable sortable plainrowheaders""max-width:40em;" |+Nastupi za {{flagicon|SWE}} [[Švedska|Švedsku]] |---- !scope="col"| Godina !scope="col"| Natjecanje !scope="col"| Mjesto !scope="col"| Plasman !scope="col"| Rezultat !scope="col"| Bilješka |- |align="center"|[[2015.]] |{{nowrap|[[Svjetsko prvenstvo u atletici za mlađe juniore 2015.|Svjetsko prvenstvo za mlađe juniore]]}} |{{flagicon|COL}} [[Cali]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|5,30 m |align="center"|CR<ref name=":25"/> |- |align="center"|[[2016.]] |[[Svjetsko juniorsko prvenstvo u atletici 2016.|Svjetsko juniorsko prvenstvo]] |{{flagicon|POL}} [[Bydgoszcz]] |style="text-align: center"bgcolor=cc9966|3. mjesto |align="center"|5,45 m |align="center"|<ref>{{Cite web |title=Report: men's pole vault – IAAF World U20 Championships Bydgoszcz 2016 |url=https://worldathletics.org/news/report/world-u20-championships-men-pole-vault |access-date=10. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> |- |style="text-align: center"rowspan=2|[[2017.]] |[[Europsko juniorsko prvenstvo u atletici 2017.|Europsko juniorsko prvenstvo]] |{{flagicon|ITA}} [[Grosseto]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|5,65 m |align="center"|CR<ref name=":39" /> |- |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2017.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|UK}} [[London]] |align="center"|9. mjesto |align="center"|5,50 m |align="center"|<ref>{{Cite web |title=Report: men's pole vault final – IAAF World Championships London 2017 {{!}} REPORT {{!}} World Athletics |url=https://worldathletics.org/news/report/mens-pole-vault-final-world-championships-lon |access-date=10. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> |- |style="text-align: center"rowspan=3|[[2018.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2018.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|UK}} [[Birmingham]] |align="center"|7. mjesto |align="center"|5,70 m (i) |align="center"|<ref>{{Cite web|url=https://media.aws.iaaf.org/competitiondocuments/pdf/6019/AT-PV-M-f----.RS6.pdf?|title=Final results|access-date=10. kolovoza 2026}}</ref> |- |[[Svjetsko juniorsko prvenstvo u atletici 2018.|Svjetsko juniorsko prvenstvo]] |{{flagicon|FIN}} [[Tampere]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|5,82 m |align="center"|CR<ref name=":45"/> |- |[[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europsko prvenstvo]] |{{flagicon|GER}} [[Berlin]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,05 m |align="center"|CR WU20R<ref name=":47"/> |- |align="center"|[[2019.]] |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2019.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|Katar}} [[Doha]] |style="text-align: center"bgcolor=silver|2. mjesto |align="center"|5,97 m |align="center"|<ref name=":50"/> |- |style="text-align: center"rowspan=2|[[2021.]] |[[Europsko dvoransko prvenstvo u atletici 2018.|Europsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|POL}} [[Toruń]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,05 m (i) |align="center"|CR<ref name=":55"/> |- |[[Ljetne olimpijske igre 2020.|Olimpijske igre]] |{{flagicon|Japan}} [[Tokio]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,02 m |align="center"|<ref>Nakon što je osigurao zlato, sva je tri puta bezuspješno pokušao preskočiti 6,19 metara za postavljanje novoga svjetskog rekorda. Vidi {{Cite web |date=3. kolovoza 2021 |title=Mondo Duplantis fails to break world record but strolls to pole-vault gold |url=http://www.theguardian.com/sport/2021/aug/03/mondo-duplantis-fails-to-break-world-record-but-strolls-to-pole-vault-gold|access-date=10. kolovoza 2026 |website=The Guardian |language=engl.|archive-date=3. veljače 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230203020710/https://www.theguardian.com/sport/2021/aug/03/mondo-duplantis-fails-to-break-world-record-but-strolls-to-pole-vault-gold|url-status=live}}</ref> |- |style="text-align: center"rowspan=3|[[2022.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|SRB}} [[Beograd]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,20 m (i) |align="center"|WR CR<ref name=":69"/> |- |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|USA}} [[Eugene, Oregon]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,21 m |align="center"|WR CR<ref name=":71"/> |- |[[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|Europsko prvenstvo]] |{{flagicon|GER}} [[München]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,06 m |align="center"|CR<ref name=":74"/> |- |align="center"|[[2023.]] |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|Mađarska}} [[Budimpešta]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,10 m |align="center"|<ref name=":80"/> |- |style="text-align: center"rowspan=3|[[2024.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2024.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|UK}} [[Glasgow]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,05 m (i) |align="center"|<ref name=":83"/> |- |[[Europsko prvenstvo u atletici 2024.|Europsko prvenstvo]] |{{flagicon|ITA}} [[Rim]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,10 m |align="center"|CR<ref name=":89"/> |- |[[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijske igre]] |{{flagicon|Francuska}} [[Pariz]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,25 m |align="center"|WR OR<ref name=":90"/> |- |style="text-align: center"rowspan=2|[[2025.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|CHN}} [[Nanjing]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,15 m (i) |align="center"|<ref>{{Cite web |last=Mills |first=Steven |date=22. ožujka 2025. |title=Duplantis vaults to a hat-trick of world indoor titles in Nanjing |url=https://www.european-athletics.com/home/news/duplantis-vaults-to-a-hat-trick-of-world-indoor-titles-in-nanjing |access-date=10. kolovoza 2026 |website=www.european-athletics.com |language=en}}</ref> |- |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|JAP}} [[Tokio]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,30 m |align="center"|WR CR |- |style="text-align: center"rowspan=2|[[2026.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2026.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|POL}} [[Toruń]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,25 m (i) |align="center"|CR |- |[[Europsko prvenstvo u atletici 2026.|Europsko prvenstvo]] |{{flagicon|UK}} [[Birmingham]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,15 m |align="center"|CR |} '''Legenda:''' {{small| : CR označuje rekord prvenstva. : WU20R označuje svjetski rekord u kategoriji mlađih od 20 godina. : WR označuje svjetski rekord. : OR označuje olimpijski rekord. : i označuje rezultat postignut u dvorani. }}</div> === Dijamantna liga{{efn|U pregled su uključeni mitinzi na kojima je Duplantis barem jednom ostvario rezultat, pa je izostavljen miting [[Golden Gala]] u [[Rim]]u i [[miting u Rabatu]]. Ipak, u Rimu je nastupio 2020. godine. Tada je preskočio 6,15 metara i osvojio prvo mjesto,<ref name=":63"/> ali te se godine Dijamantna liga nije održala u standardnome izdanju zbog [[Pandemija COVID-a 19|pandemije koronavirusa]], pa je ta sezona također isključena iz pregleda.}} === {| class="wikitable" width="100%" style="text-align:center" ! rowspan="2"|Miting !! colspan="17"| Godina nastupa |- ! [[2017.]] !! [[2018.]] !! [[2019.]] !! [[2021.]] !! [[2022.]] !! [[2023.]] !! [[2024.]] !! [[2025.]] !! [[2026.]] |- |align=left|{{nowrap|[[Athletissima]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|SUI}} [[Lausanne]]}}}} | align="center"|{{nowrap|7.}}<br>{{small|{{nowrap|5,73 m}}}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|5.}}<br>{{small|{{nowrap|5,70 m}}}} | align="center" bgcolor="#cc9966"|{{nowrap|3.}}<br>{{small|{{nowrap|5,81 m}}}} | align="center"|{{nowrap|4.}}<br>{{small|{{nowrap|5,62 m}}}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|1.}}<br>{{small|{{nowrap|6,10 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,15 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,21 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[BAUHAUS-galan]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|SWE}} [[Stockholm]]}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,86 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,02 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,16 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,05 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} | align="center" style="border: 2px solid red" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,28 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,80 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Bislett Games]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|NOR}} [[Oslo]]}}}} |colspan="2"bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center"|{{nowrap|4.}}<br>{{small|{{nowrap|5,81 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,01 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,02 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,01 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,15 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |- |align=left|{{nowrap|[[Herculis]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|MON}} [[Monako]]}}}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|1.}}<br>{{small|{{nowrap|6,07 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,92 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|1.}}<br>{{small|{{nowrap|6,07 m}}}} | align="center"|{{nowrap|4.}}<br>{{small|{{nowrap|5,72 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,05 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,07 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[London Athletics Meet]]}}{{efn|Miting se u ovome razdoblju održavao pod različitim nazivima, a upotrijebljen je najnoviji radi jasnoće. Potrebno je napomenuti da se izdanja 2019. i 2021. godine u tablici odnose na [[British Grand Prix (atletika)|Müller Grand Prix]], koji se održao u [[Gateshead]]u.}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[London]]}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="#cc9966"|{{nowrap|3.}}<br>{{small|{{nowrap|5,81 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,55 m}}}} | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,95 m}}}} |colspan="3"bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,95 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Memorijal Kamila Skolimowska]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|POL}} [[Chorzów]]}}}} |colspan="4" {{N/A|}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|1.}}<br>{{small|{{nowrap|6,10 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,01 m}}}} | align="center" style="border: 2px solid red "bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,26 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,10 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,20 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Memorijal Van Damme]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|BEL}} [[Bruxelles]]}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center"|{{nowrap|7.}}<br>{{small|{{nowrap|5,68 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,05 m}}}} | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,81 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,10 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,11 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |{{TBD}} |- |align=left|{{nowrap|[[Meeting de Paris]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Pariz]]}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,90 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,01 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,13 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Miting u Dohi]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|QAT}} [[Doha]]}}}} |colspan="2"bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,02 m}}}} |colspan="3"bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |- |align=left|{{nowrap|[[Miting u Shanghaiju]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|CHN}} [[Shanghai]]/[[Suzhou]]/[[Shaoxing]]}}}} |colspan="2"{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |colspan="3"bgcolor="e6e6ff"|{{small|''Otkazan''}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,12 m}}}} | align="center"bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,12 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Miting u Xiamenu]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|CHN}} [[Xiamen]]}}}} |colspan="5" {{N/A|}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" style="border: 2px solid red" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,24 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,92 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |- |align=left|{{nowrap|[[Prefontaine Classic]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|USA}} [[Eugene, Oregon]]}}}} | align="center"|{{nowrap|4.}}<br>{{small|{{nowrap|5,71 m}}}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,71 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,93 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,91 m}}}} | align="center" style="border: 2px solid red" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,23 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |- |align=left|{{nowrap|[[Weltklasse Zürich]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|SWI}} [[Zürich]]}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |bgcolor="d8f3d8"|{{small|N/S}} | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,82 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,06 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,07 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,25 m}}}} |- ! Ukupno !! {{N/A|TBC}} !! 4. !! 3. !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! {{TBD}} |} '''Legenda:''' {{small| : {{colorbox|#ffdddd|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|15px]]}} označuje da muški skok s motkom nije bio jedna od disciplina na mitingu te godine. : N/S označuje miting na kojemu nije nastupio. : {{color box|#d8f3d8}} označuje promotivna natjecanja u sklopu mitinga. Ona nisu dio službenoga programa Dijamantne lige i ostvareni rezultati ne donose bodove za ukupni poredak. : {{color box|#cecece}} označuje mitinge koji u to vrijeme nisu bili dio Dijamantne lige. : {{color box|white|border=#f00|}} označuje rezultat kojim je postavio tadašnji svjetski rekord. : [[File:Diamond blue.svg|15px]] označuje ukupno prvo mjesto u Dijamantnoj ligi na kraju sezone. }} === Nagrade i priznanja === * Dobitnik nagrade [[Laureus (nagrada)|Laureus]] za najboljega sportaša godine ([[2025.]]). * Dobitnik nagrade [[World Athletics]]a za najboljega sportaša godine ([[2020.]], [[2022.]], [[2023.]], [[2025.]]). * Najbolji europski sportaš godine ([[2022.]]). * Sportaš godine prema izboru [[Eurosport]]a ([[2022.]]). == Najbolji rezultati == === Osobni rekordi (službeni) === {| class="wikitable" cellpadding="1" cellspacing="2" border="1" |- bgcolor="cccccc" ! scope="col" |Disciplina ! scope="col" |Rezultat ! scope="col" |Mjesto ! scope="col" |Datum |- |{{nowrap|[[Skok s motkom]]}} |align="center" |6,31 m </br> {{small|'''WR'''}} |{{nowrap|{{flagicon|SWE}} [[Uppsala]], [[Švedska]]}} |align="center" |{{nowrap|[[12. ožujka]] [[2026.]]}} |- |{{nowrap|[[Utrka na 100 metara|100 metara]]}} |align="center" |10,37 s |{{nowrap|{{flagicon|SUI}} [[Zürich]], [[Švicarska]]}} |align="center" |{{nowrap|[[4. rujna]] [[2024.]]}} |} === Svjetski rekordi === {| class="wikitable" border="1" cellspacing="2" cellpadding="1" style="border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+Svjetski rekordi koje je postavio Armand Duplantis |---- ! scope="col" | Rezultat ! scope="col" | Mjesto ! scope="col" | Natjecanje ! scope="col" | Datum |- |{{nowrap|6,17 m (i)}} |{{flagicon|POL}} [[Toruń]] |[[Miting u Toruńu]] |align="right"|{{nowrap|[[8. veljače]] [[2020.]]}} |- |6,18 m (i) |{{flagicon|SCO}} [[Glasgow]] |[[Miting u Glasgowu]] |align="right"|{{nowrap|[[15. veljače]] [[2020.]]}} |- |6,19 m (i) |{{flagicon|SRB}} [[Beograd]] |[[Miting u Beogradu]] |align="right"|{{nowrap|[[7. ožujka]] [[2022.]]}} |- |6,20 m (i) |{{flagicon|SRB}} [[Beograd]] |{{nowrap|[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]]}} |align="right"|{{nowrap|[[20. ožujka]] [[2022.]]}} |- |6,21 m |{{nowrap|{{flagicon|USA}} [[Eugene, Oregon]]}} |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetsko prvenstvo]] |align="right"|{{nowrap|[[24. srpnja]] [[2022.]]}} |- |6,22 m (i) |{{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Clermont-Ferrand]]}} |[[All Star Perche]] |align="right"|{{nowrap|[[25. veljače]] [[2023.]]}} |- |6,23 m |{{nowrap|{{flagicon|USA}} [[Eugene, Oregon]]}} |[[Prefontaine Classic]] |align="right"|{{nowrap|[[17. rujna]] [[2023.]]}} |- |6,24 m |{{flagicon|CHN}} [[Xiamen]] |[[Miting u Xiamenu]] |align="right"|{{nowrap|[[20. travnja]] [[2024.]]}} |- |6,25 m |{{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Saint-Denis]]}} |[[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijske igre]] |align="right"|{{nowrap|[[5. kolovoza]] [[2024.]]}} |- |6,26 m |{{flagicon|POL}} [[Chorzów]] |{{nowrap|[[Memorijal Kamila Skolimowska]]}} |align="right"|{{nowrap|[[25. kolovoza]] [[2024.]]}} |- |6,26 m (i) |{{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Clermont-Ferrand]]}} |[[All Star Perche]] |align="right"|{{nowrap|[[28. veljače]] [[2025.]]}} |- |6,28 m |{{nowrap|{{flagicon|SWE}} [[Stockholm]] |[[BAUHAUS-galan]] |align="right"|{{nowrap|[[15. lipnja]] [[2025.]]}} |- |6,29 m |{{nowrap|{{flagicon|HUN}} [[Budimpešta]] |[[Miting u Budimpešti]] |align="right"|{{nowrap|[[12. kolovoza]] [[2025.]]}} |- |6,30 m |{{nowrap|{{flagicon|JAP}} [[Tokio]] |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetsko prvenstvo]] |align="right"|{{nowrap|[[15. rujna]] [[2025.]]}} |- |6,31 m (i) |{{nowrap|{{flagicon|SWE}} [[Uppsala]] |[[Mondo Classic]] |align="right"|{{nowrap|[[12. ožujka]] [[2026.]]}} |} === Najbolji rezultati sezone === {{#chart:Duplantis pole vaulting record.chart}} == Napomene == {{notelist}} == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{commonscat}} * [https://worldathletics.org/athletes/-/14679502 Armand Duplantis] na [[World Athletics]] * [https://www.european-athletics.com/historical-data/athletes/-/14679502 Armand Duplantis] na [[European Athletics]] * [https://www.diamondleague.com/athlete/14679502 Armand Duplantis] na [[Dijamantna liga|Diamond League]] * [https://www.olympics.com/en/athletes/armand-duplantis Armand Duplantis] na [[Međunarodni olimpijski odbor|Olympics.com]] * [https://sok.se/idrottare/idrottare/a/armand-duplantis.html Armand Duplantis] na [[Švedski olimpijski odbor|Sveriges Olympiska Kommitté]] * [https://www.olympedia.org/athletes/146747 Armand Duplantis] na [[Olympedia|Olympediji]] *[https://intersportstats.com/athletes/3000046184 Armand Duplantis] na InterSportStats c5kvwh0z5lrq1tfu2tqudwgxvbfyh9p 42682229 42682224 2026-08-31T12:39:33Z Ekvatarina 270952 Uklanjanje svog sadržaja stranice 42682229 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 Kulturno područje Murujuga 0 4717768 42682387 42504925 2026-09-01T11:46:01Z InternetArchiveBot 155863 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 42682387 wikitext text/x-wiki {{UNESCO-svjetska baština |ime mjesta = Kulturno područje Murujuga |image = Ancient and Modern 4,000 years.jpg |godina = 2025. |vrst baštine = Kulturno dobro |mjerilo = i, iii, v |ugroženost = ne |poveznica = https://whc.unesco.org/en/list/1709 |država = {{flag|Australija}} }} '''Kulturno područje Murujuga''' je krajolik drevnih stijena površine oko 1.000 km<sup>2</sup> na [[Poluostrvo|poluostrvu]] Burrup, 42 [[Ostrvo|ostrva]] [[arhipelag]]a Dampier pojedinačne površine od 2 do 3290 hektara i obližnja morska područja, na sjeverozapadu [[Australija|Australije]]. Poznato je po gustoj koncentraciji [[Petroglifi|petroglifa]] iz [[paleolit]]skog doba, s jedinstvenim motivima koji prikazuju umjetničko i tehničko majstorstvo.<ref name="MuruJ">{{Cite web |url= https://murujuga.org.au/world-heritage/world-heritage-listing/ |title= Kad je Murujuga uvrštena na listu svjetske baštine World Heritage List? |work= www.thenationalnews.com |access-date= 2. oktobar 2025 |archive-date= 2025-11-29 |archive-url= https://web.archive.org/web/20251129101216/https://murujuga.org.au/world-heritage/world-heritage-listing/ |url-status= dead }}{{en}}</ref> Naseljeno je Ngarda-Ngarli narodom - tradicionalno ime za domorodačke skupine sa ovog prostora: Yaburara, Ngarluma, Yindjibarndi, Mardudhunera, i Wong-Goo-Tt-Oo, koji sada brinu o tom lokalitetu. Skupinu Yaburara su 1868. god. na ovom prostoru masakrirali [[Evropa|evropski]] kolonisti.<ref name="Guardian">{{Cite web |url= https://www.theguardian.com/australia-news/2025/jul/11/wa-murujuga-rock-art-placed-on-unesco-world-heritage-list |title= Manifestation of creative genius’: Murujuga rock art in Western Australia placed on Unesco world heritage list |work= The Guardian - www.theguardian.com |access-date= 2. oktobar 2025}}{{en}}</ref> Murujuga se prevodi kao "kuk koji viri". Nivo [[More|mora]] je nekada bio niži nego što je danas. Prije otprilike 18.000 godina, Murujuga je bila prostrana sušna ravnica. Kada je nivo mora počeo rasti, Murujuga je postala lanac ostrva, a zatim arhipelag kakav je i danas.<ref name="MuruJu">{{Cite web |url= https://www.dcceew.gov.au/parks-heritage/heritage/places/world/murujuga-cultural-landscape |title= World Heritage Places - Murujuga Cultural Landscape |work= www.dcceew.gov.au |access-date= 2. oktobar 2025}}{{en}}</ref> == Nacionalni park == Nacionalni park Murujuga je 100. nacionalni park Zapadne Australije. Osnovan 2013. godine, pokriva površinu od 4.913 hektara unutar poluostrvaa Burrup.<ref name="NPMurtradicija">{{Cite web |url= https://exploreparks.dbca.wa.gov.au/park/murujuga-national-park |title= Murujuga National Park |work= Zvanična stranica - exploreparks.dbca.wa.gov.au |access-date = 2. oktobar 2025}}{{en}}</ref> === Petroglifi === Najveća vrijednost Nacionalnog parka su njegovi petroglifi, umjetnost ugravirana na stijenama. To je najveća i najraznolikija kolekcije kamene umjetnosti na svijetu. Procijenjuje se da na području većem od 100.000 hektara, širom kulturnog pejzaža Murujuga ima preko 1 miliona petroglifa. Slike obuhvataju period od najmanje 47.000 godina ljudskog postojanja. Također je dom najstarijeg prikaza ljudskog lica na svijetu. U vlasništvu je "Murujuga Aboriginal Corporation (MAC)" i vlade Zapadne Australije u čije ime upravlja Odjel za [[biodiverzitet]], očuvanje i znamenitosti.<ref name="Murtradicija">{{Cite web |url= https://www.dbca.wa.gov.au/management/world-heritage-areas/murujuga-cultural-landscape-world-heritage-area?fbclid=IwAR0DLNokP7BLcdZnkKLdg4p1sHUCLufJTM-tLRoIRXRVTyNTTqRcOG17BdU |title= Kulturno područje Murujuga kao svjetska baština |work= Murujuga - murujuga.org.au |access-date= 2. oktobar 2025}}{{en}}</ref> Kamena umjetnost je nastala graviranjem u vanjsku tanku crveno/smeđu/crnu površinu stijene, nazvanu kameni lak, otkrivajući plavo-sivu matičnu stijenu ispod. Ovaj kameni lak je napravljen u procesu koji je uključivao djelovanje specijaliziranih mikroba zvanih cijanobakterije. Oni koncentriraju [[mangan]] i [[željezo]] iz okoline kako bi formirali vanjski omotač koji ih štiti od surovog [[Pustinja|pustinjskog]] okruženja. Kameni lak se formira nevjerovatno sporo: 1 do 10 mikrona u 1.000 godina (ljudska dlaka je oko 100 mikrona).<ref name="Murpetroglifi">{{Cite web |url= https://www.theguardian.com/commentisfree/2025/may/30/murujuga-rock-art-north-west-shelf-approval |title= Kako odobrenje laburista za industriju gnojiva dodatno ugrožava Murujuginu 50.000 godina staru stijensku umjetnost |work= The Guardian - www.theguardian.com |access-date= 11. oktobar 2025}}{{en}}</ref> Nakon što je Nacionalni park Murujuga bio zatvoren nekoliko mjeseci radi izgradnje univerzalne drvene staze duge 700 metara, zajedno s znakovima obavještenja, prvom infrastrukturom te vrste izgrađene u Nacionalnom parku, Korporacija Aboridžina Murujuga radi na poboljšanju i proširenju sadržaje za posjetioce.<ref name="preporuka">{{Cite web |url= https://www.abc.net.au/news/2020-08-26/murujuga-national-park-reopens-rock-art-new-boardwalk/12598186 |title=World's largest collection of ancient rock art at Murujuga National Park re-opens |work= NEWS- www.abc.net.au |access-date= 29. septembar 2025.}}{{en}}</ref> Murujuga nacionalni park 2019. god. posjetilo je preko 17.000 posjetilaca. == Svjetska baština == Prije evropske okupacije Murujuge 1860-ih, Ngarda-Ngarli su živjeli na svojim tradicionalnim imanjima, a u Murujugu su putovale radi trgovine, braka, srodstva i korištenja resursa koje je nudila zemlja. Tradicionalno [[Aboridžini|aboridžinsko]] vjerovanje je da je kamena umjetnost djelo duhova stvaranja poznatih kao Marrga koji su, tokom vremena, formulirali ljudima pravila društvenog ponašanja kojih, pretvorena vremenpm u kulturni obrazac. Marrga su ostavili kamenu umjetnost kao trajne vizualne podsjetnike o tome kako se Zakon treba slijediti i ona su mjesta kontinuirane duhovne moći.<ref name="ParkMuru">{{Cite web |url= https://exploreparks.dbca.wa.gov.au/park/murujuga-national-park |title= Nacionalni park Murujuga kao svjetska baština |work= Murujuga - murujuga.org.au |access-date= 2. oktobar 2025}}{{en}}</ref> Kulturno područje Murujuga uvršteno je na listu [[UNESCO]]-ove [[Svjetska baština|svjetske baštine]]. Odluka je donešena na 47-om zasjedanju Komiteta za svjetsku baštinu od 6-16 jula 2025. god. u UNESCO-om sjedištu u [[Pariz]]u.<ref name="zasjedanje">{{Cite web |url= https://www.unesco.org/en/world-heritage/committee-2025?hub=68246 |title= Spomenici upisani na listu svjetske baštine 2025. god.|work= UNESCO: Svjetska baština, /www.unesco.org |access-date= 19. septembar 2025}}{{en}}</ref> Ovo mjesto je Australiajsko drugo kulturno dobro prepoznato kao Aboridžanska kulturna baština.<ref name="Australija">{{Cite web |url= https://whc.unesco.org/en/statesparties/au |title= Australija, spomenici upisani na listu svjetske baštine |work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 29. septembar 2025.}}{{en}}</ref><ref name="juga">{{Cite web |url= https://whc.unesco.org/en/list/1709 |title= Murujuga kulturno područje |work= UNESCO: Svjetska baština |access-date= 29. septembar 2025.}}{{en}}</ref> Uz odluku o proglašenju, na prijedlog većeg broja članica Komiteta, prihvaćena je i preporuka kojom je iskazana sumnja da su na stijensku umjetnost utjecale emisije štetnih materija iz obližnjeg velikog postrojenja "Woodside" za proizvodnju plina i gnojiva, kojem je savezna vlada odobrila 40-godišnje produženje rada. U preporuci se od Australije očekuje nastavak istraživanja i kontinuiranog praćenja utjecaja industrije na kulturno dobro.<ref name="preporukanova">{{Cite web |url= https://www.abc.net.au/news/2025-07-12/paris-unesco-world-heritage-ruling-on-murjuga-rock-art-wa/105522888 |title= UNESCO approves world heritage listing for WA's Murujuga rock art |work= NEWS- www.abc.net.au |access-date= 29. septembar 2025.}}{{en}}</ref> == Izvori == {{Izvori|2}} {{Commonscat| Murujuga National Park}} [[Kategorija:Svjetska baština u Australiji]] [[Kategorija:Nacionalni parkovi u Australiji]] [[Kategorija:Paleolitska svjetska baština]] 11r5vbk9cds4egqljph7vjzdesh2j7v Wikipedija:Istaknuti članci/Kandidati/Arhiva 17 4 4718361 42682326 42662500 2026-08-31T23:30:05Z Edgar Allan Poe 29250 42682326 wikitext text/x-wiki == Januar == {{zaglavlje ankete|Sukladno pravilima, oba članka stekla su status '''istaknutog članka'''.|Završeno}} === 1. - 15. === ==== [[Dora (festival)]] ==== ===== Za ===== ===== Protiv ===== ===== Komentari ===== === 16. - 31. === ==== [[Jakov Kranjčević]] ==== ===== Za ===== ===== Protiv ===== ===== Komentari ===== {{podnožje ankete}} == Februar == {{zaglavlje ankete|Sukladno pravilima, oba članka stekla su status '''istaknutog članka'''.|Završeno}} === 1. - 15. === ==== [[The Oregon Trail (1985)|''The Oregon Trail'' (1985)]] ==== ===== Za ===== ===== Protiv ===== ===== Komentari ===== === 16. - 28. === ==== [[Shōnan-tō]] ==== ===== Za ===== ===== Protiv ===== ===== Komentari ===== {{podnožje ankete}} == Mart == {{zaglavlje ankete|Sukladno pravilima, oba članka stekla su status '''istaknutog članka'''.|Završeno}} === 1. - 15. === ==== ''[[L'Île mystérieuse]]'' ==== ===== Za ===== ===== Protiv ===== ===== Komentari ===== === 16. - 31. === ==== [[Tradicionalna misa]] ==== ===== Za ===== ===== Protiv ===== ===== Komentari ===== {{podnožje ankete}} == April == {{zaglavlje ankete|Sukladno pravilima, oba članka stekla su status '''istaknutog članka'''.|Završeno}} === 1. - 15. === ==== ''[[Kaze no Tani no Naushika]]'' ==== ===== Za ===== ===== Protiv ===== ===== Komentari ===== === 16. - 30. === ==== ''[[Vargtimmen]]'' ==== ===== Za ===== ===== Protiv ===== ===== Komentari ===== {{podnožje ankete}} == Maj == {{zaglavlje ankete|Sukladno pravilima, oba članka stekla su status '''istaknutog članka'''.|Završeno}} === 1. - 15. === ==== ''[[Ningen Shikkaku]]'' ==== ===== Za ===== ===== Protiv ===== ===== Komentari ===== === 16. - 31. === ==== [[EHF Euro 2026.]] ==== ===== Za ===== ===== Protiv ===== ===== Komentari ===== {{podnožje ankete}} == Juni == {{zaglavlje ankete|Sukladno pravilima, oba članka stekla su status '''istaknutog članka'''.|Završeno}} === 1. - 15. === ==== [[Mary Wollstonecraft Shelley]] ==== ===== Za ===== * {{za}} članak koji sam želio osobno predložiti za izabranog, svakako mjerodavan rad korisnika @[[Korisnik:Ekvatarina|Ekvatarina]]. Moje najiskrenije i najdublje zahvale autoru.– [[Korisnik:Inokosni organ|Inokosni organ]] ([[Razgovor s korisnikom:Inokosni organ|razgovor]]) 7. marta 2026. u 15:42 (CET) *:Aaaa, hvala najljepša! :) Kad je o Mary već postojao tako iscrpan članak, činilo mi se da bi bila šteta ne prevesti ga, tako da... samo sam se potrudila odraditi taj dio najbolje što sam mogla. :) – [[Korisnik:Ekvatarina|Ekvatarina]] ([[Razgovor s korisnikom:Ekvatarina|razgovor]]) 8. marta 2026. u 00:21 (CET) ===== Protiv ===== ===== Komentari ===== === 16. - 30. === ==== [[Patuljasti troprsti ljenjivac]] ==== ===== Za ===== ===== Protiv ===== ===== Komentari ===== {{podnožje ankete}} == Juli == {{zaglavlje ankete|Sukladno pravilima, oba članka stekla su status '''istaknutog članka'''.|Završeno}} === 1. - 15. === ==== ''[[Mirotvorac (film)|Mirotvorac]]'' ==== ===== Za ===== ===== Protiv ===== ===== Komentari ===== === 16. - 30. === ==== [[Panama]] ==== ===== Za ===== ===== Protiv ===== ===== Komentari ===== {{podnožje ankete}} == August == {{zaglavlje ankete|Sukladno pravilima, oba članka stekla su status '''istaknutog članka'''.|Završeno}} === 1. - 15. === ==== ''[[Straume]]'' ==== ===== Za ===== ===== Protiv ===== ===== Komentari ===== === 16. - 31. === ==== [[Zabel Jesajan]] ==== ===== Za ===== ===== Protiv ===== ===== Komentari ===== {{podnožje ankete}} == Septembar == {{zaglavlje ankete|Sukladno pravilima, oba članka stekla su status '''istaknutog članka'''.|Završeno}} === 1. - 15. === ==== [[Arvydas Sabonis]] ==== ===== Za ===== ===== Protiv ===== ===== Komentari ===== === 16. - 30. === ==== [[Harpija (ptica)]] ==== ===== Za ===== ===== Protiv ===== ===== Komentari ===== {{podnožje ankete}} == Oktobar == {{zaglavlje ankete|Sukladno pravilima, oba članka stekla su status '''istaknutog članka'''.|Završeno}} === 1. - 15. === ==== [[Pavle Pavlović]] ==== ===== Za ===== ===== Protiv ===== ===== Komentari ===== === 16. - 31. === ==== [[Koraljivor]] ==== ===== Za ===== ===== Protiv ===== ===== Komentari ===== {{podnožje ankete}} 9r7hiqfqybxihhm6la344fzdhall5ct Wikipedija:Pijaca/Novosti 4 4719536 42682301 42681024 2026-08-31T20:52:59Z MediaWiki message delivery 59777 /* Tech News: 2026-36 */ novi odjeljak 42682301 wikitext text/x-wiki {{Pijaca}} == ''The Signpost'': 17 February 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/In the media|Global powers see Wikipedia as fundamental target for manipulation]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/News and notes|Discussions open for the next WMF Annual Plan]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Serendipity|Maintenance crews continue to slog through Wikipedia's oldest Featured Articles]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Disinformation report|Epstein's obsessions]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Technology report|Wikidata Graph Split and how we address major challenges]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Traffic report|Deaths, killings, films, and the Olympics]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Opinion|Incoming Incurables]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Crossword|Pop quiz]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Comix|herculean]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 17. februara 2026. u 09:03 (CET) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:JPxG@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30039447 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23. februara 2026. u 20:03 (CET) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2. marta 2026. u 18:51 (CET) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9. marta 2026. u 19:52 (CET) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 --> == ''The Signpost'': 10 March 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Interview|Bernadette Meehan, new Wikimedia Foundation CEO]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/News and notes|Security testing unleashes computer worm on Meta-wiki]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Special report|What actually happened during the Wikimedia security incident?]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In the media|Indonesian government blocks Wikimedia logins; archive site scoured from Wikipedia after owner runs malware]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Recent research|To wiki, perchance to groki]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Obituary|Madhav Gadgil, Fredrick Brennan, Mark Miller, Chip Berlet]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Opinion|Interface administrators and trusting trust]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Technology report|English Wikipedia deprecates archive.today after DDoS against blog, altered content]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Op-ed|Why is "Trypsin-sensitive photosynthetic activities in chloroplast membranes" cited in "List of tallest buildings in Chicago"?]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Essay|The pursuit of a button click]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In focus|Short descriptions: One year later]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/WikiProject report|Unreferenced articles backlog drive]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Community view|Speaking of planning ...]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Traffic report|Over the mountain, kissing silver inlaid clouds]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Crossword|"It will never happen"]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Comix|BRIEn't]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10. marta 2026. u 05:15 (CET) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:JPxG@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30121359 --> == ''This Month in GLAM'': February 2026 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XVI, Issue II, February 2026</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/From the team|From the team]]: GLAM in 2026 is calling to action! * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Belgium report|Belgium report]]: A photo safari through Wiki Loves Fashion & a rescue mission with Mission Gourmande! * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Czech Republic report|Czech Republic report]]: National Library overview of 2025 * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Italy report|Italy report]]: Cultural Heritage and Memory: 2026 GLAM Call and Executed Renaissance Edit-a-thon * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Farewelling the Auckland Museum Summer Students and an update on the NZBSI WiR * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Poland report|Poland report]]: Wikipedia in Cultural Marketing at Crash Mondays Warsaw * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Serbia report|Serbia report]]: February in Wikimedia Serbia * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Spain report|Spain report]]: Wikidata in the GLAM context II * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: Neocomensia, SAPA, Atelier Winterthur, GLAM-on-Tour Disentis * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/UK report|UK report]]: New content in African and Asian languages * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Updates on work by BHLWiki Working Group members * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Focus on Indigenous issues * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Events|Calendar]]: March's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] 12. marta 2026. u 01:52 (CET)</div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:Romaine@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=30232291 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16. marta 2026. u 20:35 (CET) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23. marta 2026. u 17:51 (CET) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:UOzurumba (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 30. marta 2026. u 21:25 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 --> == ''The Signpost'': 31 March 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/News and notes|Entirety of Wikinews to be shut down]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/In the media|AI ban, newspapers disrupt archiving; and antisemitism complaints]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Community view|Videos from WikiConference North America 2025 in NYC]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Disinformation report|Cleaning up after Jeffrey Epstein, Peter Nygard, and Mohamed Al-Fayed]] * WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/WikiConference report|WikiConference North America 2025 in NYC review]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Obituary|Dr. Subas Chandra Rout]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Traffic report|Call in the dogs of war, soldier of fortune]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Gallery|Canadian Rangers participate in Operation ''Enduring Encyclopedia'']] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Comix|n00bsitting]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 31. marta 2026. u 12:08 (CEST) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:JPxG@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30329870 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6. aprila 2026. u 18:19 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 --> == ''This Month in GLAM'': March 2026 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XVI, Issue III, March 2026</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/From the team|From the team]]: GLAM in Equinox * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Albania report|Albania report]]: Wikigap 2026 in Tirana, Albania * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Aruba report|Aruba report]]: Celebrating 20 Years of Papiamentu/o Wikipedia * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Bolivia report|Bolivia report]]: The Family Treasures Project Returns, with New GLAM Partners * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Brazil report|Brazil report]]: Wiki Loves Folklore Brazil defines six categories to represent Brazilian culture on Commons * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Colombia report|Colombia report]]: Architecture in the public domain in libraries in Nariño/Arquitectura en dominio público en bibliotecas nariñenses * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Czech Republic report|Czech Republic report]]: Main Wikimedian in Residence report for 2025 is here * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Germany report|Germany report]]: Art History Loves Wiki 2026 – digital/local. collection loves wiki * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/India report|India report]]: Collaboration resumes with the British Library for Bangla Wikisource * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Italy report|Italy report]]: 2026 winners projects * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: New Zealand Bioeconomy Science Institute Wikimedian in Residence update, a letter published in Nature & Architecture + Women NZ * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Macedonia report|North Macedonia report]]: Wikimedia MKD's GLAM Highlights: Botany and Beyond * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Portugal report|Portugal report]]: March in Portugal * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Serbia report|Serbia report]]: March in Wikimedia Serbia * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Sweden report|Sweden report]]: Looking for similar images * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: GLAM Wiki Group, Donna, CoCreation PTT-Archive * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/UK report|UK report]]: CILIP MDG 2026 Conference, Library meetups and the World's Enamels * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Ukraine report|Ukraine report]]: Spring 2026 news from Ukraine – Wiki Loves Folklore & more #1Lib1Ref * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/USA report|USA report]]: MoMA's International Traveling Exhibitions and Wikidata on the LD4 Arts Affinity Group April Community Call * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Updates on work by BHL-Wiki Working Group members * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/AvoinGLAM report|AvoinGLAM report]]: Oulu Löyly * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Indigenous languages on the Main Page * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Events|Calendar]]: April's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] 9. aprila 2026. u 20:19 (CEST)</div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:Romaine@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=30344683 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13. aprila 2026. u 17:18 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20. aprila 2026. u 17:00 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 --> == ''The Signpost'': 21 April 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/News and notes|Six Serbian Wikipedia editors banned following controversy about political bias]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/In the media|Could Wikipedia be involved in Massachusetts' proposed social media ban for minors?]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Gallery|March equinox]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Traffic report|Time to change my galaxy in case, we outta space!]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Comix|Of skirts and articles]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 21. aprila 2026. u 08:50 (CEST) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:JPxG@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30434643 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27. aprila 2026. u 20:06 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:UOzurumba (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available. '''Updates for editors''' * The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]]. * The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Updates for technical contributors''' * The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4. maja 2026. u 22:43 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 --> == ''This Month in GLAM'': April 2026 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XVI, Issue IV, April 2026</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/From the team|From the team]]: How the GLAM Community Can Shine in the 2026–27 Annual Plan * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Albania report|Albania report]]: International Roma Day 2026 in Tirana, Albania * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Argentina report|Argentina report]]: WikiConf Argentina and GLAM projects * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Asia report|Asia report]]: Documenting and citing oral knowledge in audio and video * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Australia report|Australia report]]: WikiCon Australia, ICIP, Orphan works and Trans-Tasman partnerships * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Brazil report|Brazil report]]: Wikimedia Brasil publishes book on the power and challenges of free knowledge * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Colombia report|Colombia report]]: We celebrate Public Domain Day with an expert panel / Celebramos el día del dominio público con un Panel de expertas * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Italy report|Italy report]]: Ongoing and New GLAM-Wiki Projects * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Women in Wartime event at Auckland Museum & an update for WiR NZBSI * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Nigeria report|Nigeria report]]: Wikimedia Commons Upload Campaign * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Macedonia report|North Macedonia report]]: Wikimedia MKD in Action: Digitization, Wikisource and Educational Workshops * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Poland report|Poland report]]: GLAM-Wiki Developments: Residencies, Partnerships and Audiovisual Heritage * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Serbia report|Serbia report]]: April in Wikimedia Serbia * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: Le Donne di Villa Massimo * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/UK report|UK report]]: A tenth-century Quran and Islamic Art in Urdu * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/USA report|USA report]]: Wiki MIT launches and US meetups * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Update on the BHL Annual Meeting 27 April - 1 May & BHL Day * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Eight new articles on MoW inscriptions * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Events|Calendar]]: May's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] 11. maja 2026. u 15:50 (CEST)</div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:Romaine@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=30513880 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward. '''Updates for editors''' * The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks. * The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11. maja 2026. u 21:20 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18. maja 2026. u 22:21 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 --> == ''The Signpost'': 22 May 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/News and notes|Offline: Osama Khalid still in prison]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In the media|Indonesian editors, you shall return!]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Disinformation report|Who is a typical paid editor? Who are their typical clients?]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Recent research|WikiLambda the Ultimate]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Traffic report|This is where I'll be, so heavenly, so come and dance with me Michael!]] * Forum: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Forum|WikiAnnotate: help us build a dataset of article quality evaluations]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In focus|Demystifying the 2026-27 Annual Plan]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Opinion|Wikipedia isn't a battleground. So why does it feel like one?]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Serendipity|Wikinews: Into the Wikiverse]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Special report|Wikimedia Foundation closes Wikinews after 21 years]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Community view|Wikipedia's traffic drop: more on languages and freshness]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Gallery|Earth Day and Mother's Day]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Comix|Brother, can you spare a page?]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22. maja 2026. u 07:19 (CEST) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:Bri@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30513885 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] '''Updates for editors''' * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis. * After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723] '''Updates for technical contributors''' * The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25. maja 2026. u 23:52 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:Quiddity (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month. * The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1. juna 2026. u 23:08 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]]. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias. * The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups. * The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171] '''Updates for technical contributors''' * The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945] * '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8. juna 2026. u 23:29 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 --> == ''This Month in GLAM'': May 2026 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XVI, Issue V, May 2026</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/From the team|From the team]]: May Global GLAM Call Recording and June Call Announcement * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/Australia report|Australia report]]: Celebrating #1Lib1Ref Australasia * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/Brazil report|Brazil report]]: GLAM Connection: Fashion, History, and Biodiversity in May * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/France report|France report]]: New Wikimedian in Residence * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/Italy report|Italy report]]: Connecting the Arctic and Sicily through Wikimedia Projects * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/Mexico report|Mexico report]]: How the cultural, governmental, educational, and museum sectors contributed in unison to Wikimedia projects * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/Netherlands report|Netherlands report]]: Setting up your own platform (part 1): from wish to the creation of a wiki * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: ESEAP Conference 2026 and the NZBSI WiR update * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/Macedonia report|North Macedonia report]]: Wikimedia MKD Shares GLAM Experience at International Conferences * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/Poland report|Poland report]]: Partnerships, Participation, and Open Knowledge * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/Serbia report|Serbia report]]: May in Wikimedia Serbia * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/Spain report|Spain report]]: El Prado en femenino III * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: Museum for Communication, Panel IMD, Wikipedia Day * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/UK report|UK report]]: Early Qurans on the front page of Wikipedia * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Updates on work by BHLWiki Working Group members * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/Special story|Special story]]: New tools for multilingual audio, video and metadata * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: New articles in Urdu * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/Events|Calendar]]: June's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] 12. juna 2026. u 23:21 (CEST)</div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:Romaine@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=30636889 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page. * Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change. * The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited. * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server]. * The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4). * Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15. juna 2026. u 18:48 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:UOzurumba (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 --> == ''The Signpost'': 21 June 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * From the editors: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/From the editors|Ways for beginners to support ''The Signpost'' community journalism]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/News and notes|Community Tech development team disbanded]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Disinformation report|PR for the people?]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Recent research|Proposed tagging system for AI involvement; successful and unsuccessful AI tools for contributors]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In the media|Who won a 14th century battle and who won the 2026 Iran war?]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Community view|Putting the Wish into the Wishlist]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In focus|A global standard for Neutral Point of View]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/On the bright side|Flowers, blue helmets, reefs, pride, and Juneteenth]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Op-ed|Breathe, Don’t Panic, there is a different story about Wikimedia + AI futures]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Opinion|Wikimedia Foundation staff develop union and Wikimedia user community reacts]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Technology report|Community Tech team is disbanded, controversy erupts]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Traffic report|'Cause this is thriller, thriller night]] * WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/WikiConference report|Report of Volunteer Supporters Network Annual Meeting 2026]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Comix|Take your turn]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Humour|Group of banned T-shirt makers comes out of hiding to sell new Wikipedia-themed merchandise]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 21. juna 2026. u 05:21 (CEST) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:Bri@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30604303 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration. '''Updates for editors''' * The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902] * Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595] * Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. * The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23. juna 2026. u 15:05 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:Trizek (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to "Create account" and "Log in" actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220] * After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292] * An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> behaves when used to exclude results. Previously, using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prefix:</nowiki></code></bdi> without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346] '''Updates for technical contributors''' * Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 29. juna 2026. u 13:47 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30744833 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769] '''Updates for technical contributors''' * In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>src</nowiki></code></bdi> attribute and SVG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>srcset</nowiki></code></bdi> attribute. * The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6. jula 2026. u 15:56 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30773578 --> == ''This Month in GLAM'': June 2026 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XVI, Issue VI, June 2026</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/From the team|From the team]]: Tools, tech, and Wikimania * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Argentina report|Argentina report]]: New digitization partner * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Bangladesh report|Bangladesh report]]: International Museum Day Edit-a-thon and Workshop held in Dinajpur, Bangladesh * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Belgium report|Belgium report]]: Postal Mission on Wikimedia * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Brazil report|Brazil report]]: Empowering Institutions through Wikisource Education and GLAM Capacity Building * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Czech Republic report|Czech Republic report]]: Bridging the gap between labs and Wikipedia: continuing cooperation with FZU * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Egypt report|Egypt report]]: From Museum Celebrations to Archival Documentation * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Finland report|Finland report]]: Northern Wikimedist meetup in Oulu * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/France report|France report]]: #1lib1ref Recap and International Archives Week * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Italy report|Italy report]]: Heritage and Community Action * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Mexico report|Mexico report]]: Open GLAM in Puebla * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Netherlands report|Netherlands report]]: Interview with Olaf Janssen, Wikimedia coordinator of the KB, National library of the Netherlands * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: BAU at Auckland Museum, Otago Uni Library Life and the NZBSI WiR is complete * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Macedonia report|North Macedonia report]]: Collaboration with the Botanical garden at the Faculty of Natural Sciences and Mathematics in Skopje * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Poland report|Poland report]]: Poland Report: New Partnerships, Conferences, and Wikimedians in Residence * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Serbia report|Serbia report]]: Opening the Doors of Serbian Heritage: Wikimedia Serbia’s Recent GLAM and Wikidata Successes * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Spain report|Spain report]]: GLAM Labs Futures 2026 * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Sweden report|Sweden report]]: Finnish-Swedish cooperation * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: Exhibition, International Archives Week Panel * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/UK report|UK report]]: Ninth Good Article from Khalili partnership * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/USA report|USA report]]: Philadelphia WikiSalon * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Updates on work by BHLWiki Working Group members * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/AvoinGLAM report|AvoinGLAM report]]: Is the sauna still hot? * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: New articles * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Events|Calendar]]: July's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] 12. jula 2026. u 00:35 (CEST)</div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:Romaine@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=30773577 --> == ''The Signpost'': 13 July 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/News and notes|An exclusive club]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/In the media|Battle for a soul - who won?]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Opinion|We need to innovate with Wikimedia decision-making]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Recent research|LLMs and NPOV, 20 years of user blocks, Esperanto and Volapük Wikipedias]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/News from Diff|How to host Wikicurious in your own community]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Community view|CUNY Newmark Wikimedian-in-Residence Quarterly Brief – April to June 2026]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Special report|Wikipedia escapes Category 1 designation under the UK Online Safety Act - for now]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/On the bright side|Fatherhood, weather, and diplomacy]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Op-ed|A Layup Easy Proposal for Wikimedia at 25: Spend 25% of Donations on the Community]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Traffic report|The grass was greener, the light was brighter]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-07-13/Comix|schnozzed]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 13. jula 2026. u 09:27 (CEST) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:JPxG@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30775662 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis. * The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916] '''Updates for technical contributors''' * Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778] * To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13. jula 2026. u 18:11 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30804401 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]]. * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation. '''Updates for technical contributors''' * On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21. jula 2026. u 07:46 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077] * DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews. * The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201] '''Updates for technical contributors''' * After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604] * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533] * From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27. jula 2026. u 20:49 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 --> == ''The Signpost'': 2 August 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/In the media|Union drive, most prolific editor make headlines]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/News and notes|Foundation rejects voluntary recognition of union, proposed board eligibility rules sharply restrict candidates]] * WikiConference: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/WikiConference|"Kurier, Signpost, wikipress: You can be a Wikimedia journalist" - Wikimania presentation by User:Noé Recap]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/In focus|Is Larry Sanger the co-founder of Wikipedia?]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Arbitration report|Think, and not just about content]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/News from Diff|Meet the Wikimedians of the Year 2026!]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/On the bright side|The beautiful game]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Traffic report|Odyssey and Oyarzabal]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-02/Comix|Well-spotted]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 2. augusta 2026. u 12:18 (CEST) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:JPxG@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30775662 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518] * The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia. * Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326] '''Updates for technical contributors''' * The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698] * The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3. augusta 2026. u 21:46 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting "{{int:Mw-math-mathjax}}" in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001] * Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>cldsort=timestamp</nowiki></code></bdi> URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10. augusta 2026. u 22:45 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30901051 --> == ''This Month in GLAM'': July 2026 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XVI, Issue VII, July 2026</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/From the team|From the team]]: July and Wikimania Have Come and Gone * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/Brazil report|Brazil report]]: Strategic Workshops, Academic Publications, and Bidding Farewell to NeuroMat * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/Colombia report|Colombia report]]: Colombia at Wikimania 2026: panel on how the far-right affects open knowledge institutions * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/Egypt report|Egypt report]]: From Al-Ahram to Zamalek: Exploring Archives and Art Galleries * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/France report|France report]]: GLAM Presentations at Wikimania 2026 + Wiki Fashion Show * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Launch of Wikifying a Conference handbook; Wikipedia Workshop at Te Toi Uku * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/Poland report|Poland report]]: GLAM-Wiki partnerships continue opening collections * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/Sweden report|Sweden report]]: At Wikimania and copyright process * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: Faces and Masks - the interwoven relation, Wikimania Paris * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/UK report|UK report]]: Wikimania report + New articles in Hindi * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/USA report|USA report]]: GLAM USA Report (Past & Upcoming) * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Updates on work by BHLWiki Working Group members * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Academic paper in preparation * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/Wiki Knowledge Park report|Wiki Knowledge Park report]]: Preserving Islamic Cultural Heritage: The GLAM and Metadata Impact of Wiki Loves Ramadan 2026 * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Contents/Events|Calendar]]: August's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2026/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] 12. augusta 2026. u 02:03 (CEST)</div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:Romaine@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=30901934 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC. '''Updates for editors''' * [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__EXPECTSHORTPAGE__</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>w:bol:</nowiki></code></bdi>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921] * Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640] '''Updates for technical contributors''' * Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17. augusta 2026. u 23:03 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30922806 --> == ''The Signpost'': 24 August 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/News and notes|Union process progresses, unanswered questions about Littler Mendelson remain]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/In the media|Wikipedia editors save Sam Altman's life]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Recent research|Women in blue? Wikipedia's gender gap reverses in some areas]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Discussion report|Again and Again]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Traffic report|Look out, here comes the Spider-Man!]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Humour|Her tastes, her Wikimania, her upcoming tour... Baby Globe reveals everything]] * On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/On the bright side|The great outdoors]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Opinion|Are we embarrassed yet?]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Special report|Paris Syndrome: Labor Strife, AI Anxiety, and a Leadership Test at Wikimania 2026]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-08-24/Comix|WP:FAOWN]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 24. augusta 2026. u 03:25 (CEST) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:Bri@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30889666 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783] * In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448] '''Updates for technical contributors''' * User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{#uic:}}</nowiki></code></bdi> parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{Userlinks}}</nowiki></code></bdi>]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466] * Due to user security and privacy risks, we have disabled access to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs when specifically using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs can still be accessed and used without <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. Specified user page URLs (e.g. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>User:Myusername</nowiki></code></bdi>) can still be used with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386] * Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>librsvg</nowiki></code></bdi> to 2.60 and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ImageMagick</nowiki></code></bdi> to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24. augusta 2026. u 22:45 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30961208 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks. '''Updates for editors''' * The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28. * At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors. * Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>onlyredirects:</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>withredirects:</nowiki></code></bdi>, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>incategory:</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>intitle:</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>insource:</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089] * The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>deepcat</nowiki></code></bdi> could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859] '''Updates for technical contributors''' * The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465] * The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]] '''In depth''' * Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 31. augusta 2026. u 22:52 (CEST) <!-- Pošiljalac poruke: Korisnik:STei (WMF)@metawiki; spisak primalaca: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30990659 --> 7ng5klnjspin35nrfpi3ayowuerffbj Sevasti Qiriazi 0 4720656 42682335 42681497 2026-08-31T23:42:06Z Edgar Allan Poe 29250 42682335 wikitext text/x-wiki {{Infokutija osoba | ime = Sevasti Qiriazi-Dako <br /> (Sevastia D. Kyrias) | slika = Sevasti Qiriazi (portrait).jpg | širina_slike = | alt = | opis = Qiriazi, [[1910-e|1910-tih]] | ime_po_rođenju = | datum_rođenja = [[1871.]] | mjesto_rođenja = [[Bitolj]], [[Bitoljski vilajet]], [[Osmansko Carstvo]] | datum_smrti = [[30. augusta]] {{Godina smrti i dob|1949|1871}} | mjesto_smrti = [[Tirana]], [[Narodna Socijalistička Republika Albanija|Albanija]] | tijelo_otkriveno = | uzrok_smrti = | počivalište = Varrezat e Sharrës, Tirana, Albanija | počivalište_koordinate = {{coord|41|18|16.16|N|19|45|38.66|E|display=inline,title}} | rezidencija = | državljanstvo = | ostala_imena = Sevasti D. Kyrias <br /> Sevasti Kyrias-Dako <br /> Sevasti Qirias | poznat_po = | obrazovanje = [[Američki koledž za djevojke u Carigradu]] (B.A.) | alma_mater = | poslodavac = | zanimanje = {{hlist | [[pedagogija|pedagoginja]] | [[učitelj|učiteljica]] }} | godine_aktivnosti = | titula = | religija = | supružnik = [[Kristo Dako]] | partner = | djeca = Aleksandër Dako <br /> Gjergj Dako | roditelji = Dhimitër Qiriazi <br /> Maria Qiriazi (Vodica) | rodbina = [[Gjerasim Qiriazi]] <br /> [[Gjergj Qiriazi]] <br /> Kristo Qiriazi <br /> [[Parashqevi Qiriazi]] | nagrade = [[File:Order of Skanderbeg 4.png|17px]] Orden Skenderbega <br /> [[File:Urdhëri i Lirisë (Klasi I).png|17px]] Orden slobode <br /> Orden za patriotsku djelatnost <br /> [[File:Titulli "Mësues i Popullit".png|17px]] Zvanje „Učitelj naroda” <br /> [[File:Dekorata "Nderi i Kombit".jpg|17px]] Odlikovanje „Čast nacije” <br /> Simbol grada (Tirana) | potpis = Sevasti Qiriazi (nënshkrim).svg | fusnote = }} '''Sevasti Qiriazi-Dako''' ({{circa|1871.}} – 30. augusta 1949.) bila je albanska [[pedagogija|pedagoginja]], [[učitelj|učiteljica]], [[sufražetkinja]], [[prosvjetiteljstvo|prosvjetiteljica]], [[protestantizam|protestantska]] [[misionarstvo|misionarka]] i istaknuta ličnost [[Albanski narodni preporod|Albanskoga narodnog preporoda]]. Jedna je od pionirki ženskog obrazovanja među [[Albanci|Albancima]]. Osnivačica je prve albanske škole za djevojke, koju je u [[Korça|Korçi]] godinama vodila i razvijala u teškim političkim i društvenim okolnostima. Školovala se u [[Bitolj|Bitolju]] i na [[Američki koledž za djevojke u Carigradu|Američkom koledžu za djevojke u Carigradu]], gdje je 1891. diplomirala i postala prvom Albankom za koju se pouzdano zna da je završila [[visoko obrazovanje]]. Po povratku se uključila u rad djevojačke škole u Korçi, a nakon smrti brata [[Gjerasim Qiriazi|Gjerasima Qiriazija]] preuzela je njezino vođenje. Bila je povezana i s albanskom protestantskom zajednicom, a njezin prosvjetni rad bio je usko isprepleten s kulturnim i nacionalnim nastojanjima Albanaca s kraja 19. i početka [[20. vijek|20. vijeka]]. Poslije [[Prvi svjetski rat|Prvog svjetskog rata]] djelovala je u [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenim Američkim Državama]] i [[Albanija|Albaniji]], a zajedno sa suprugom [[Kristo Dako|Kristom Dakom]] i sestrom [[Parashqevi Qiriazi]] osnovala je u [[Tirana|Tirani]] Institut Kyrias, jednu od najpoznatijih ustanova za obrazovanje djevojaka u [[međuraće|međuratnoj]] Albaniji. Tokom [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]] Sevasti Qiriazi-Dako je sa svojom porodicom bila zatvorena u [[Koncentracijski logor Banjica|Koncentracijskom logoru Banjica]]. Nakon rata bila je, zajedno sa svojom porodicom, izložena progonu komunističkih vlasti. U kasnijoj historiografiji i javnom pamćenju ostala je upamćena kao jedna od ključnih figura albanskog obrazovanja i [[emancipacija|emancipacije]] žena. == Biografija == === Rani život === Sevasti je rođena [[#Pogrešni navodi i nedosljednosti|1870. ili 1871.]] u [[Porodica Qiriazi|porodici Qiriazi]] iz [[Trnovo (Bitolj)|Trnova]] kraj [[Bitolj]]a, tada u [[Bitoljski vilajet|Bitoljskom vilajetu]] u [[Osmansko Carstvo|Osmanskom Carstvu]], a danas u [[Sjeverna Makedonija|Sjevernoj Makedoniji]].{{sfn|Dibra|2006}} Bila je šesto od desetero djece.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=41}} Porodica joj je bila [[pravoslavlje|pravoslavne vjere]], a u dobi od četiri godine počela je pohađati [[osnovna škola|osnovnu školu]] na [[grčki jezik|grčkom jeziku]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=43}} U mladosti je naučila [[albanski jezik|albanski]], grčki, [[bugarski jezik|bugarski]], [[Dijalekt Vlaške|vlaški]], [[Turski jezik|turski]] i [[engleski jezik]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=44}} Ona i njezina porodica rano su došli u dodir s [[Albanski nacionalizam|albanskim domoljubnim]] krugovima i [[Protestantizam u Sjedinjenim Američkim Državama|američkim protestantskim]] misionarima, koji su u blizini njihova doma u Bitolju vodili školu i održavali [[bogoslužje|bogoslužja]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=43–45}} Qiriazi je pohađala i američku školu u Bitolju te ju je završila u julu 1888, stekavši obrazovanje usporedivo sa [[srednjoškolsko obrazovanje|srednjoškolskim]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=43–45}} === Obrazovanje === Od 1888. do 1891. pohađala je [[Američki koledž za djevojke u Carigradu]], kamo ju je upisao njezin brat [[vlč.]] [[Gjerasim Qiriazi]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=63–64}} Primljena je izravno na drugu godinu studija, a 1891. diplomirala je u generaciji od osam studentica i stekla stupanj {{jez|en|Bachelor of Arts}} (B.A.), čime je postala prvom [[Albanci|Albankom]] koja je završila [[visoko obrazovanje]].{{sfn|Dibra|2006}}{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=63–64}}<ref name="DiplomaAQSH">Diploma Sevasti Qiriazi čuva se u {{jez|sq|Arkivi Qendror i Shtetit}} u Tirani (AQSH, fond 52, dosje 18 / F. 52, D. 18).</ref> Njezina je namjera bila steći obrazovanje kako bi po povratku pomogla bratu u otvaranju škole za djevojke u Albaniji.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=66}} U svojoj autobiografiji kao ključne utjecaje tokom studija navodi Claru Hamlin, Florence A. Fensham, Mary Mills Patrick, Idu Prime, Caroline Borden i bugarsku obitelj Grandinaroff.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=68–70}} Prema autobiografiji, Gjerasim Qiriazi pozvao je braću Frashëri — [[Abdyl Frashëri|Abdylja]], [[Sami Frashëri|Samija]] i [[Naim Frashëri|Naima]] — na njezinu dodjelu diplome, a Naim Frashëri potom je, koristeći svoj položaj u osmanskoj upravi, pomogao pri zvaničnoj registraciji njezine diplome i sticanju ''irade'' (zvaničnog dekreta) za otvaranje prve albanske škole za djevojke u [[Korça|Korçi]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=79}} === Protestantski misionarski rad === Iako je po rođenju bila pravoslavna kršćanka, Sevasti se pridružila protestantskoj zajednici koju je osnovao njezin brat Gjerasim.{{sfn|Missionary News from Bulgaria|1893|p=8}} U Korçi je vodila biblijske studije i molitvene sastanke za žene.{{sfn|Missionary News from Bulgaria|1893|p=8}}<ref name="KyriasHume1896">{{cite document |author=Kyrias, Sevasti D. |title=Letter to Mrs. H. D. Hume |date=1896-08-29 |type=rukopisno pismo |publisher=American Board of Commissioners for Foreign Missions archives, 1810–1974 |via=Houghton Library, Harvard College Library |location=Cambridge, Massachusetts |id=ABCFM 9.5.1, Woman's Board of Missions 1873–1947, Supplementary Papers and Correspondence |language=en}}</ref>{{sfn|New Haven Branch|1894|pp=64–65}} Bila je ''[[biblijska radnica]]'' ({{jez|en|Bible Woman}}), a finansirali su je Ženski odbor za misije pri [[American Board of Commissioners for Foreign Missions|ABCFM-u]]{{sfn|Woman's Board of Missions|1895|p=7}}{{sfn|ABCFM|1891|p=351}} i Društvo za pomoć misijama u biblijskim zemljama ({{jez|en|Bible Lands Missions' Aid Society}}).{{sfn|Star in the East|1899|p=32}} Sebe je nazivala [[misionarstvo|misionarkom]] kada je 1904. putovala u Sjedinjene Američke Države da posjeti [[Ellen Stone (misionarka)|Ellenu Stone]] i [[John Henry House|Johna Henryja Housea]].<ref name="Manifest1904">{{cite document |title=List or Manifest of Alien Passengers for the U.S. Immigration Officer at Port of Arrival |date=1904-08-30 |publisher=Holland-America Line |type=Passenger manifest |language=en}}</ref> === Škola za djevojke u Korçi (1891–1914) === ==== Osnivanje i rad ==== Nakon završetka studija, Sevasti se vratila u Bitolj, a zatim u Korçu, gdje se pridružila bratu Gjerasimu u otvaranju škole za djevojke na [[albanski jezik|albanskom jeziku]]. Sevasti je bila njezina direktorica. Škola je radila u teškim uvjetima, uključujući [[siromaštvo]], predrasude prema ženskom obrazovanju, teškoće u nabavci knjiga, političko protivljenje lokalnih osmanskih vlasti te političko i crkveno protivljenje [[Grčka pravoslavna crkva|Grčke pravoslavne crkve]].{{sfn|Kyrias|2014|pp=4–6}} Uprkos tim nepovoljnim okolnostima, škola je od 1891. do 1913. imala prosječno 47 učenica godišnje.{{sfn|Foleja Kombëtare|1931|pp=83–85}} Među istaknutim posjetiteljima škole bili su [[Edith Durham]] 1901. i [[H. N. Brailsford]] 1904.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=102, 106–107}} ==== Vjerska nastava ==== Škola je za vremena svoga rada bila poznata kao protestantska kršćanska škola.{{sfn|Konica|1905|p=179}} Njezini osnivači bili su [[Evangelizam|evanđeoski protestanti]],<ref>{{cite journal |journal=Kalendari Kombiar |year=1905 |page=51 |location=Sofje |publisher=Mbrothësia |language=sq |quote=Tani shpejt dëgjojmë se u mbyll edhe ndë Korçë shkolla e çunavet po punon vetëm, shkollë e vashavet e cila u hap më 1891 prej ungjillorëvet. |trans-quote=Sada uskoro čujemo da se i u Korçi zatvorila škola za dječake; radi još samo škola za djevojke, koja je otvorena 1891. od strane evanđeoskih protestanata.}}</ref> a podržavale su je protestantske organizacije,{{sfn|Kyrias|1896|p=3}} dok su u nastavnom programu bili zastupljeni i vjerski predmeti s biblijskim tekstovima.{{sfn|Qiriazi|1902|pp=291–295}}{{sfn|Myzyri|1973|p=217}} Prostorije škole korištene su i za evanđeosku [[nedjeljna škola|nedjeljnu školu]] i bogoslužja.{{sfn|Hosaflook|Quanrud|2022|pp=44–49}} Škola je, međutim, primala učenice svih vjera, a od nastavnika se nije tražilo da prijeđu na protestantizam.{{sfn|Konica|1905|p=179}} Albanci različitih vjera i društvenih slojeva zvali su je {{jez|sq|fole kombëtare}} ("narodno gnijezdo").{{sfn|Foleja Kombëtare|1931|pp=83–85}} ==== Vodstvo ==== [[Datoteka:Girls School Staff Kortcha Albania 1894.jpg|thumb|Osoblje škole za djevojke i evanđeoskog rada u Korçi, 1894.]] Kada je Gjerasim Qiriazi umro 1894, Sevasti Qiriazi je, sa otprilike 23 godine, preuzela punu odgovornost nad školom.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=93–95}} U narednim godinama školu je vodila skupa s Lukom Tirom, Fankom Efthim, [[Athanas Sina|Athanasom Sinom]], [[Grigor Cilka|Grigorom Cilkom]], [[Gjergj Qiriazi|Gjergj Qiriazijem]] i Gjonom Cikom,{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=92}} a zatim je zatražila pomoć američkih protestantskih misionara Phineasa i Violet Bond Kennedy, koji su u Korçu stigli 1908. godine. Violet je bila kći američkog protestantskog misionara u Bitolju, Lewisa Bonda, i Sevastina bliska prijateljica iz djetinjstva i studentskih dana.{{sfn|Kyrias|2014|p=6}}{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=64}} ==== Zatvaranje ==== Škola je radila do 1914, kada je zbog ratnih prilika i neprijateljskog držanja grčkih krugova u Korçi prisiljena na zatvaranje.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=155–165}} === Prvi odlazak u Sjedinjene Američke Države === U ljeto 1904, nakon 13 godina na čelu albanske djevojačke škole u Korçi, Sevasti Qiriazi otputovala je u [[Sjedinjene Američke Države]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=109}} U njezinoj odsutnosti, njezina je sestra [[Parashqevi Qiriazi]] postala direktoricom škole. Sevasti je stigla u [[New York]] u augustu 1904.<ref name="Manifest1904" /> Posjetila je prijatelje u New Yorku, [[Boston|Bostonu]] i [[Chicago|Chicagu]], gdje je u raznim ženskim društvima govorila o Albaniji. Mjesec dana boravila je kod [[Ellen Stone (misionarka)|Ellen Stone]], a posjetila je i [[Jane Addams]] i [[Hull House]]. Svoj boravak u Sjedinjenim Američkim Državama nazvala je "tračkom slobode".{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=109–112}} Na povratku u Albaniju u maju 1905. posjetila je [[London]], [[Pariz]] i [[Beč]], a zatim se zaustavila u [[Bukurešt|Bukureštu]], gdje je upoznala [[Pandeli Evangjeli|Pandelija Evangjelija]] i budućeg supruga [[Kristo Dako|Krista Daka]] (1880–1941), nedavnog diplomanta [[Univerzitet u Bukureštu|Univerziteta u Bukureštu]] i generalnog sekretara albanskog društva "Dituria". Sevasti je angažirala Daka da pripremi prve albanske udžbenike iz matematike.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=113–114}} === Rano djelovanje u nacionalnom pokretu === Godine 1908. Sevasti je pozvana da predstavlja svoju djevojačku školu na [[Bitoljski kongres|Bitoljskom kongresu]], koji je imao za cilj da riješi pitanje [[albanski alfabet|albanskog alfabeta]]. Sevasti nije mogla prisustvovati, pa je umjesto nje prisustvovala njezina sestra Parashqevi.<ref>{{cite journal |last=Grameno |first=Mihal |title=I pari Kongres Kombëtar |journal=Yll'i Mëngjezit |date=1918-05/1918-06 |volume=3 |issue=2–3 |page=42}}</ref> Nakon što je kongres završio, delegacija kongresa posjetila je djevojačku školu u Korçi; među njima su bili [[Luigj Gurakuqi]], [[Fehim Zavalani]] i Nyzhet Vrioni. Godine 1909. Sevasti je, kao direktorica škole, pozvana da učestvuje na [[Kongres u Elbasanu|Kongresu u Elbasanu]], koji je imao za cilj da se bavi pitanjem nacionalnog obrazovanja u Albaniji. Prisustvovala mu je zajedno s bratom [[Gjergj Qiriazi|Gjergjom Qiriazijem]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=121–128}} === Brak i djeca === [[Datoteka:SevastiQiriaziDako1913.tif|thumb|Sevasti i Kristo Dako, 1913.]] Sevasti se udala za [[Kristo Dako|Krista Daka]] 4. augusta 1910.<ref name="Oberlin1913">{{cite document |title=Student records file for Kristo Anastas Dako, Bachelor of Divinity, 1913 |type=studentski dosje |publisher=Oberlin College Archives |location=Oberlin, Ohio |id=Box 234, Folder 2812, "Dako, Kristo Anastas 1913 DB"}}</ref> Obred je vodio protestantski misionar [[Charles Telford Erickson]].<ref name="Jacques">{{cite document |last=Jacques |first=Edwin E. |title=To Albania With Love – the Evangel |type=neobjavljen nacrt |publisher=Institute for Albanian and Protestant Studies |location=Tirana |id=IAPS-EJ |pages=136, 142–143}}</ref> Imali su dva sina, Aleksandëra "Skëndera" Daka (1910–1995) i Gjergja Daka (1913–1949). Engleski oblici njihovih imena bili su Alexander Gerasim Dako i George Charles Dako, po njezinoj preminuloj braći Gjerasimu i Gjergju.<ref name="Oberlin1925">{{cite document |title=Quinquennial Catalogue Questionnaire for Kristo Anastas Dako |date=1925-10-15 |type=upitnik / arhivski dokument |publisher=Oberlin College Archives |location=Oberlin, Ohio |id=Subgroup II, Theological Instruction, Special Programs, Kyrias Girls School, "Dako, Kristo Anastas"}}</ref> Obojica su osam godina pohađala [[Robert College]].{{sfn|Asllani|2005|pp=59, 104–107}} === Prijateljstvo s Charlesom Craneom === Godine 1911. Sevasti i njezina supruga Krista Daka u Bitolju je posjetio američki poslovni čovjek [[Charles Richard Crane]], član upravnog odbora Američkog koledža za djevojke u Carigradu, koji je želio saznati više o Albaniji i [[Bliski istok|Bliskom istoku]]. Crane je za Sevasti i Krista saznao preko Edwarda I. Boswortha, dekana [[Oberlinsko sjemenište|Oberlinskog sjemeništa]] i bivšeg profesora K. Daka na koledžu [[Oberlin College|Oberlin]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=139–140}} Održavali su prijateljske i radne veze dugi niz godina,<ref>{{cite book |last=Dako |first=Christo |title=Albania, the Master Key to the Near East |date=1919 |publisher=E.L. Grimes |location=Boston |pages=Dedication, 92–93, 215–223}}</ref> a kasnije su nekoliko ljetnih odmora proveli u [[ljetnikovac|ljetnikovcu]] g. i gđe. Crane u [[Woods Hole, Massachusetts|Woods Holeu]], Massachusetts.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=171, 184–185}} === Izgnanstvo iz Albanije i drugi odlazak u Sjedinjene Države === Godine 1914, zbog neprijateljstava s grčkim snagama u Korçi, Sevasti, njezin suprug i njihovo dvoje djece bili su prisiljeni da napuste Albaniju, a djevojačka škola je zatvorena. Gotovo 12 mjeseci živjeli su u [[Bukurešt|Bukureštu]] i [[Sofija|Sofiji]], prije nego što su 1915. emigrirali u Sjedinjene Američke Države i nastanili se u [[Natick, Massachusetts|Naticku]] i [[Southbridge, Massachusetts|Southbridgeu]], Massachusetts, gdje je Sevasti pomagala suprugu u otvaranju prve albanske škole u Americi pri mjesnom [[YMCA]]-u.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=173–174}} Potom su se preselili u Boston ([[Jamaica Plain]]), gdje je Sevasti pomagala sestri u izdavanju polumjesečnika {{jez|sq|Yll'i Mëngjezit}} ({{jez|en|Morning Star}}; 1917–1920), a ona i njezin suprug postali su još više uključeni u američki panalbanski savez [[Vatra (organizacija)|Vatra]] i [[albanski nacionalizam|albanski nacionalni pokret]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=175–180}} === Povratak u Albaniju i kasnije godine === Krajem 1921. Sevasti Qiriazi-Dako i njezina djeca vratili su se u Albaniju, gdje se njezin suprug već ranije vratio da radi s albanskom vladom. U svojim memoarima Sevasti je prilike u Albaniji opisala kao "primitivne" i tvrdila da ju je to nadahnulo da ostatak života posveti pomoći u obnovi svoje nacije.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=186–193}} ==== Institut Kyrias (1922–1933) ==== Zajedno sa suprugom Kristom Dakom i sestrom Parashqevi Qiriazi, Sevasti je u [[Tirana|Tirani]] osnovala novu ustanovu za žensko obrazovanje. Iako se finansirao privatno, Institut se smatrao nacionalnom školom koja je okupljala učenice iz svih krajeva, društvenih slojeva i vjerskih zajednica. Godine 1926. počela je izgradnja novog objekta u [[Kamëz|Kamëzu]]. Zgrada je bila u upotrebi od 1927, a dovršena 1929. [[Zog I, kralj Albanije]], čije su sestre princeza [[Myzejen Zogu]] i princeza [[Maxhide Zogu]] pohađale školu u Tirani, posjetio je novi kampus. Škola je bila poznata po svojoj biblioteci, atletskom programu, događajima iz likovne umjetnosti, sistemu učeničke samouprave i uspjehu svojih maturantica.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=201–216}} Godine 1931. škola je proslavila 40. godišnjicu osnivanja, smatrajući se nastavkom djevojačke škole osnovane u Korçi 1891. Svečanosti su prisustvovali brojni albanski i strani uglednici.{{sfn|Foleja Kombëtare|1931}} Godine 1933, nakon nacionalizacije privatnog obrazovanja, Institut Kyrias bio je prisiljen zatvoriti se i, uprkos ponovljenim molbama sestara Qiriazi upućenim vladi, više se nije otvorao.{{sfn|Dishnica|1997|pp=184–191}} Sevasti nije dopustila da se školske prostorije iznajme [[Crveni križ|Crvenom križu]] za humanitarni rad niti da služe bilo kojoj drugoj svrsi osim obrazovanju žena.{{sfn|Dishnica|1997|pp=186–187}} Nakon što je škola zatvorena Sevasti je počela pisati svoje memoare na [[engleski jezik|engleskom jeziku]].{{sfn|Dishnica|1997|p=188}} ==== Pod italijanskom invazijom i okupacijom ==== [[Italijanska invazija Albanije]] 1939. dovela je do uspostave [[Kraljevina Albanija (1939—1943)|italijanskog protektorata u Albaniji]]. U tom razdoblju umro je Sevastin suprug Kristo Dako,<ref>{{cite journal |title=Kristo Dako-ja, pioneri i shqipes dhe i shqiptarismit, ndroj jetë |journal=Vatra Shqiptare |date=1941-12 |issue=25–26 |pages=7–8}}</ref> a italijanska vojska prenamijenila je školski posjed u skladište oružja.{{sfn|Dishnica|1997|p=188}} ==== Internacija nakon njemačke invazije ==== [[Njemačka okupacija Albanije|Njemačka invazija i okupacija Albanije]] dovele su Sevasti Qiriazi-Dako i njezinu sestru Parashqevi u dodatnu opasnost, jer su njihov dom i bivše školske zgrade služili kao skladište oružja u vrijeme žestokih sukoba između albanskih [[antifašizam|antifašističkih]] oslobodilačkih snaga te [[Fašistička Italija|italijanskih]] i [[Nacistička Njemačka|njemačkih]] okupatora. Godine 1943. Nijemci su pucali na školu i ubili Sevastinu prijateljicu i njezina sina. Sevasti i njezina porodica zatvoreni su i deportirani u [[Koncentracijski logor Banjica]] kraj [[Beograd|Beograda]]{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=217–220}} od strane pronacističkih jedinica pod vodstvom [[Xhaferr Deva|Xhaferra Deve]].<ref name="Keçmezi-Basha">{{cite web |last=Keçmezi-Basha |first=Sabile |title=Parashqevi Qiriazi, diplomatja e vetme grua në Konferencën e Paqes në Paris |trans-title=Parashqevi Qiriazi, jedina žena diplomatkinja na Mirovnoj konferenciji u Parizu |url=http://www.kosova-sot.info/kulture/parashqevi-qiriazi-diplomatja-e-vetme-grua-ne-konferencen-e-paqes-ne-paris |website=Kosova Sot |date=2014 |access-date=2026-03-24 |language=sq |archive-date=2015-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150927111419/http://www.kosova-sot.info/kulture/parashqevi-qiriazi-diplomatja-e-vetme-grua-ne-konferencen-e-paqes-ne-paris |url-status=dead }}</ref><ref name="Luarasi">{{cite web |last=Luarasi |first=Petro |title=Familja atdhetare Qiriazi dhe mjeshtri i madh i turpit (T.B.) |url=http://prishtinapress.info/familja-atdhetare-qiriazi-dhe-mjeshtri-i-madh-i-turpit-t-b/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140201223055/http://prishtinapress.info/familja-atdhetare-qiriazi-dhe-mjeshtri-i-madh-i-turpit-t-b/ |website=PrishtinaPress |language=sq |archive-date=2014-02-01 |access-date=2026-03-24 |quote=Si rezultat i kësaj të motrat dhe familjet e tyre u bënë object përndjekjesh nga ana e regjimit. Dy djemtë e Sevastisë u burgosën si spiunë. Djali i vogël, Gjergji, duke mos u bërë dot ballë torturave, vrau veten më 1949. Pak më vonë vdiq edhe Sevastia, nga hidhërimi i thellë për humbjen e të birit. |trans-quote=Kao rezultat toga, sestre i njihove porodice postale su predmet progona režima. Oba Sevastina sina bila su zatvorena kao "špijuni". Mlađi sin, Gjergj, ne mogavši izdržati mučenja, ubio se 1949. Ubrzo nakon toga umrla je i Sevastia, od duboke tuge zbog gubitka sina.}}</ref><ref>{{cite journal |last=Luarasi |first=Skender |title=Parashqevi Qiriazi |journal=Drita |date=1980-12-14 |page=12 |language=sq}}</ref> ==== Poratne godine pod komunizmom ==== Krajem 1944, nakon bombardiranja koncentracijskog logora od strane [[Saveznici u Drugom svjetskom ratu|savezničkih snaga]], Sevasti i njezina porodica oslobođeni su i vratili su se u Albaniju. Zatekli su opljačkan dom, pa su započeli obnovu. Razni faktori, uključujući povezanost Krista Daka s kraljem [[Zog I od Albanije|Ahmetom Zogom]]<ref>{{cite book |last=Dako |first=Christo A. |title=Zogu the First, King of the Albanians: a Sketch of His Life and Times |location=Tirana |publisher=Kristo Luarasi |year=1937}}</ref> kroz Dakovo služenje kao ministra u jednoj od Zogovih vlada,<ref>{{cite book |last=Elsie |first=Robert |title=Historical Dictionary of Albania |series=Historical Dictionaries of Europe |volume=75 |edition=2 |location=Lanham, Maryland |publisher=Scarecrow Press |year=2010 |isbn=9780810861886 |pages=97–98}}</ref> te veze porodica Qiriazi i Dako s američkim školama, političkim ličnostima i protestantskim misionarima koje je vlast smatrala špijunima<ref>{{cite book |last=Hoxha |first=Enver |title=The Anglo-American Threat to Albania |location=Tirana |publisher=8 Nëntori |year=1982 |pages=12–13}}</ref> doveli su ih u nemilost novog [[Narodna Socijalistička Republika Albanija|komunističkog režima u Albaniji]]. Godine 1946. izbačeni su iz svog doma, a školske zgrade pretvorene su u partijsku školu. Kosti Krista Daka bile su iskopane, oskrnavljene i izgubljene. Godine 1946. Sevastini sinovi Aleksandër i Gjergj uhapšeni su i zatvoreni pod optužbama za [[pobuna|pobunu]], [[špijunaža|špijunažu]] i [[protudržavne aktivnosti]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=220–221}}<ref name="Luarasi" /> U februaru 1949. Gjergj je umro u zatvoru, nakon nekoliko dana teškog ispitivanja i [[mučenje|mučenja]]. U augustu 1949, nakon neuspjelih pokušaja da pronađe Gjergjovo tijelo i dok je Aleksandër još bio u zatvoru, Sevasti je umrla u siromaštvu i „slomljena srca”.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=217–223}} Od 1959. nadalje, velikim dijelom zahvaljujući nastojanjima [[Skënder Luarasi|Skëndera Luarasija]],<ref>{{cite book |last=Luarasi |first=Skënder |title=The Kyrias Sisters |location=Tirana |year=1962}}</ref><ref>{{cite book |last=Luarasi |first=Skënder |title=Gjerasim Qiriazi: jeta dhe vepra |location=Tirana |publisher=N.SH. Botimeve "Naim Frashëri" |year=1962}}</ref> Sevasti Qiriazi i njezina porodica počeli su ponovo dobijati priznanje u Albaniji za doprinos [[Obrazovanje u Albaniji|albanskom obrazovanju]] i [[emancipacija|emancipaciji]] žena. Posmrtno je odlikovana Ordenom slobode (1960), Medaljom za patriotsku djelatnost (1962) i zvanjem "Učitelj naroda" (1987).{{sfn|Dishnica|1997|pp=192–194}} == Djela == Za sljedeća djela i članke je poznato da je njihova autorica Sevasti Qiriazi-Dako: {{refbegin}} * {{cite journal |title=Albanian Girls' School Report |journal=The Star in the East |issue=56 |date=1896-10 |location=London |publisher=Bible Lands or Turkish Missions' Aid Society |page=3 |ref=none}} * {{cite journal |title=Girls' School, Koritza, Albania |journal=The Star in the East |issue=58 |date=1897-04 |location=London |publisher=Bible Lands or Turkish Missions' Aid Society |page=6 |ref=none}} * {{cite book |chapter=Këng' e foshnjavet ndë djep |trans-chapter=Pjesma o djeci u kolijevci |editor-last=Qiriazi |editor-first=Gjergj |title=Hristomathi |location=Sofje |publisher=Mbrothësia |year=1902 |language=sq |page=93 |ref=none}} * {{cite book |chapter=Kur dotë bënemi nëna |trans-chapter=Kad postanemo majke |editor-last=Qiriazi |editor-first=Gjergj |title=Hristomathi |location=Sofje |publisher=Mbrothësia |year=1902 |language=sq |page=108 |ref=none}} * {{cite book |chapter=Përse bënenë pemët t'ëmbëla nëpër drurët? |trans-chapter=Zašto slatki plodovi rastu na drveću? |editor-last=Qiriazi |editor-first=Gjergj |title=Hristomathi |location=Sofje |publisher=Mbrothësia |year=1902 |language=sq |page=110 |ref=none}} * {{cite book |chapter=Rrobat e Olimbisë |trans-chapter=Olimbijina odjeća |editor-last=Qiriazi |editor-first=Gjergj |title=Hristomathi |location=Sofje |publisher=Mbrothësia |year=1902 |language=sq |page=112 |ref=none}} * {{cite book |chapter=Të-shkruajturit e babajt |trans-chapter=Očevo pisanje |editor-last=Qiriazi |editor-first=Gjergj |title=Hristomathi |location=Sofje |publisher=Mbrothësia |year=1902 |language=sq |page=117 |ref=none}} * {{cite book |chapter=Vjejtj' e Diturisë |trans-chapter=Zapažanja o znanju |editor-last=Qiriazi |editor-first=Gjergj |title=Hristomathi |location=Sofje |publisher=Mbrothësia |year=1902 |language=sq |page=230 |ref=none}} * {{cite book |chapter=Fjalë / Zonja edhe Zotërinj |trans-chapter=Govor / Dame i gospodo |editor-last=Qiriazi |editor-first=Gjergj |title=Hristomathi |location=Sofje |publisher=Mbrothësia |year=1902 |language=sq |pages=291–295, 298–302, 303–308, 308–313 |ref=none}} * {{cite journal |title=The History of the Evangelistic Work |journal=The Orient |issue=11 |location=Constantinople |publisher=The Bible House |year=1910 |pages=4–5 |ref=none}} * {{cite journal |title=The History of the Evangelistic Work |journal=The Missionary Review of the World |volume=34 |location=New York |publisher=Funk & Wagnalls |year=1911 |pages=851–853 |type=reprint |ref=none}} * {{cite book |title=Gramatikë Elementare për Shkollat Filltare |trans-title=Elementarna gramatika za osnovne škole |location=Manastir |publisher=Shtypshkronja "Tregtare Nërkombëtare" |year=1912 |language=sq |ref=none}} [[Datoteka:1912 Gramatike Elementare.jpg|mini|''Gramatikë Elementare për Shkollat Filltare'' (1912)]] * {{cite book |title=Mjeshtëria për të shkruarë letra |trans-title=Umijeće pisanja pisama |location=Framingham, Massachusetts |publisher=Journal Press |year=1917 |language=sq |ref=none}} * {{cite book |title="Kujtime të paharruara" dhe shkrime të tjera |trans-title="Nezaboravna sjećanja" i drugi spisi |location=Tiranë |publisher=ISSHP |year=2022 |language=sq |ref=none}} (prvobitno objavljivano kao serija od 18 članaka u časopisu ''Yll'i Mëngjezit'', 1917–1918) * {{cite journal |title=Një pjekje me Naim Benj Frashërin |trans-title=Jedan susret s Naim-begom Frashërijem |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=1 |issue=3 |date=1917-02-15 |language=sq |pages=75–77 |ref=none}} * {{cite journal |title=Petro Nini Luarasi, shtylla e zjarrtë e Kolonjës |trans-title=Petro Nini Luarasi, vatreni stub Kolonje |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=1 |issue=6 |date=1917-03-30 |language=sq |pages=176–178 |ref=none}} * {{cite journal |title=Dr. Mihal Turtulli, ish-ministër i arsimit |trans-title=Dr. Mihal Turtulli, bivši ministar obrazovanja |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=1 |issue=8 |date=1917-04-30 |language=sq |pages=236–237 |ref=none}} * {{cite journal |title=Miss Carolina Borden |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=1 |issue=11 |date=1917-06-15 |language=sq |pages=335–336 |ref=none}} * {{cite journal |title=Prezident Mary Mills Patrick, Ph.D., direktoresha e kolezhit çupave në Stamboll |trans-title=Predsjednica Mary Mills Patrick, Ph.D., direktorica djevojačkog koledža u Istanbulu |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=1 |issue=10 |date=1917-05-31 |language=sq |pages=297–299 |ref=none}} * {{cite journal |title=Miku i Shqipërisë Zoti Charles Woods |trans-title=Prijatelj Albanije gospodin Charles Woods |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=2 |issue=8 |date=1917-12-31 |language=sq |pages=236–237 |ref=none}} * {{cite journal |title=Të çdukurit e Manushaqes |trans-title=Nestanak Manushaqe |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=2 |issue=8 |date=1917-12-31 |language=sq |pages=239–248 |ref=none}} * {{cite journal |title=Spiro Bellkamen |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=2 |issue=9 |date=1918-01-15 |language=sq |pages=273–274 |ref=none}} * {{cite journal |title=Mundimi i ndërgjegjes |trans-title=Mučenje savjesti |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=2 |issue=11 |date=1918-02-16 |language=sq |pages=340–344 |ref=none}} * {{cite journal |title=Gjaku ujë s’bëhet |trans-title=Krv nije voda |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=3 |issue=5 |date=1918-08 |language=sq |pages=142–146 |ref=none}} * {{cite book |last=Dako |first=Sevasti K. |last2=Dako |first2=Christo Anastos |title=Albania's Rights, Hopes and Aspirations |location=Boston |year=1918 |url=https://www.loc.gov/item/27003581/ |access-date=2026-03-25 |language=en |ref=none}} * {{cite document |title=My Life |type=neobjavljeni memoari, dovršeni 1938. |language=en |ref=none}} * {{cite book |last=Kyrias-Dako |first=Sevasti |title=My Life: the Autobiography of the Pioneer of Female Education in Albania |location=Tirana |publisher=Institute for Albanian and Protestant Studies |year=2016 |language=en |ref=none}} * {{cite book |last=Qiriazi-Dako |first=Sevasti |title=Jeta ime |trans-title=Moj život |location=Skopje |publisher=Instituti i Trashëgimisë Shpirtërore e Kulturore të Shqiptarëve |year=2016 |language=sq |ref=none}} {{refend}} == Naslijeđe == === Film i književnost === * Korčanska djevojačka škola ovjekovječena je u albanskoj kinematografiji filmom {{jez|sq|[[Mësonjëtorja]]}} (''Škola'') iz 1979. godine. Ime glavne junakinje, Sevasti Qiriazi, promijenjeno je u Dafina, a glumi je [[Roza Anagnosti]]. U skladu sa službenom ateističkom i cenzorskom politikom [[Narodna Socijalistička Republika Albanija|Narodne Socijalističke Republike Albanije]], svaka religija prikazana je kao antialbanska, a škola kao potpuno nereligijska (''laike'').<ref>{{cite book |last1=Asllani |first1=Persida |last2=Hosaflook |first2=David |title=The Albanian Book and Protestant Enterprise: a 200-year Cultural Journey |date=2017 |publisher=National Library of Albania and IAPS |location=Tirana |isbn=978-9928-4202-7-5 |pages=160–161}}</ref> * Dramu {{jez|sq|Foleja Kombëtare}} (''Narodno gnijezdo'') o djevojačkoj školi i Sevasti Qiriazi napisali su oko 1931. nastavnici i učenici Instituta Kyrias.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=215}} Drama je 2008. objavljena kao knjiga,<ref>{{cite book |last=Skëndo |first=Lumo |editor1-last=Delvina |editor1-first=Sherif |editor2-last=Malltezi |editor2-first=Luan |title=Foleja kombëtare: dramë historike me katër akte |date=2008 |publisher=Onufri |location=Tirana |isbn=978-99943-42-67-9}}</ref> s uvodom [[Ismail Kadare|Ismaila Kadarea]], ali je autorstvo pogrešno pripisano [[Lumo Skëndo|Lumi Skëndi]]. [[Datoteka:2017 Sola Reformation Stamp Luther Qiriazi Family.jpg|thumb|Kosovska poštanska marka iz 2017. povodom 500. obljetnice protestantske reformacije]] === Komemorativni predmeti === * Godine 2017. lik Sevasti Qiriazi bio je među onima prikazanima na [[poštanska marka|poštanskoj marki]] [[Pošta Kosova|Pošte Kosova]] povodom 500. godišnjice protestantske reformacije i njezina albanskog pandana.<ref>{{cite web |title=Promovohet pulla postare "500 vjet reformacion" |date=2017-10-22 |url=https://www.kultplus.com/trashegimia/promovohet-pulla-postare-500-vjet-reformacion/ |access-date=2026-03-25 |archive-date=2023-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230312182450/https://www.kultplus.com/trashegimia/promovohet-pulla-postare-500-vjet-reformacion/ |url-status=dead }}</ref> * Godine 2023. [[Banka Albanije]] izdala je prigodni novčić od 100 [[albanski lek|leka]] s likom Sevasti Qiriazi-Dako.<ref>{{cite web |title=Vendimmarrja e Këshillit Mbikëqyrës në mbledhjen e datës 7 shtator 2022 |url=https://www.bankofalbania.org/Shtypi/Njoftimet_per_shtyp/Vendimmarrja_e_Keshillit_Mbikeqyres_ne_mbledhjen_e_dates_7_shtator_2022.html |access-date=2026-03-25 |website=Banka e Shqipërisë}}</ref> * Godine 2023. Sevasti Qiriazi i njezina sestra Parashqevi prikazane su na poštanskoj marki od 36 [[makedonski denar|denara]] koju je izdala [[Pošta Sjeverne Makedonije]].<ref name="Posta">{{cite web |title=Postage Stamps 2023 |url=https://www.posta.com.mk/en/postage-stamps/ |access-date=2026-03-25 |website=Posta na Severna Makedonija}}</ref> === U akademskoj zajednici === * Dana 26. oktobra 2016. [[Fan S. Noli University of Korçë|Univerzitet u Korči]] bio je domaćin naučnog skupa posvećenog Sevasti Qiriazi i djevojačkoj školi, povodom 125. godišnjice njezina osnivanja.<ref>{{cite web |title=ITSHKSH bashkorganizuese e simpoziumit shkencor në Korçë |url=https://www.itsh.edu.mk/itshksh-bashkeorganizuese-e-simpoziumit-ne-korce/ |website=ITSHKSH |access-date=2026-03-25}}</ref> * Od 7. do 11. novembra 2016. [[Nacionalna biblioteka Albanije]] i Institut za albanske i protestantske studije zajedno su organizirali simpozij i izložbu pod naslovom "Sevasti Qiriazi: 125. godišnjica obrazovanja albanske žene".<ref>{{cite web |last=Hosaflook |first=David |title=Exhibit: Sevasti Qiriazi, përvjetori i 125-të i arsimit të gruas shqiptare |url=https://www.academia.edu/36850172 |access-date=2026-03-25}}</ref> * Dana 21. maja 2021. [[Akademija nauka Albanije]] organizirala je komemorativni skup o Sevastinom životu i radu povodom 150. godišnjice njezina rođenja.<ref>{{cite web |title=Akademia e Shkencave e Shqipërisë organizoi veprimtarinë jubilare në 150-vjetorin e veprimtares Sevasti Qiriazi |url=http://akad.gov.al/ash/746-akademia-e-shkencave-e-shqiperise-organizoi-veprimtarine-jubilare-ne-150-vjetorin-e-veprimtares-sevasti-qiriazi |access-date=2026-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319153449/http://akad.gov.al/ash/746-akademia-e-shkencave-e-shqiperise-organizoi-veprimtarine-jubilare-ne-150-vjetorin-e-veprimtares-sevasti-qiriazi |archive-date=2023-03-19 |url-status=dead }}</ref> * Dana 25. novembra 2022. Koledž Qiriazi ({{jez|sq|Kolegji Universitar Qiriazi}}) bio je domaćin historijskog simpozija povodom 100. godišnjice osnivanja Instituta Kyrias u Kamëzu.<ref>{{cite web |title=Kolegji Universitar "Qiriazi" festoi përvjetorin e Tij të artë, duke glorifikuar vazhdimësinë 100 vjeçare |url=https://kohajone.com/politike/kolegji-universitar-qiriazi-festoi-pervjetorin-e-tij-te-arte-duke-glorifikuar-vazhdimesine-100-vjecare-foto/ |website=Koha Jonë |date=2022-11-26 |access-date=2026-03-25}}</ref> === U evanđeoskoj protestantskoj zajednici === * Zbog njezine uloge kršćanske misionarske radnice<ref name="Manifest1904" /> i ''biblijske radnice'' u Korçi,{{sfn|Woman's Board of Missions|1895|p=7}}{{sfn|ABCFM|1891|p=351}} [[Protestantizam u Albaniji|albanska protestantska]] zajednica odaje počast Sevasti Qiriazi kao jednoj od ranih pripadnica albanske evanđeoske zajednice koju je osnovao njezin brat Gjerasim Qiriazi.<ref>{{cite web |title=Albanians celebrate 125th anniversary of the first girls' school, started by evangelicals |url=https://evangelicalfocus.com/culture/2031/albanians-celebrate-125th-anniversary-of-the-first-school-for-girls-started-by-evangelicals |access-date=2026-03-25 |website=Evangelical Focus |language=en}}</ref> === Škole, ustanove i druga mjesta koja nose njezito ime === * {{jez|sq|Shkolla 9-vjeçare "Sevasti Qiriazi"}} u Korçi. * {{jez|sq|Shkolla Fillore e Mesme e Ulët "Motrat Qiriazi"}} u [[Klina|Klini]].<ref>{{cite web |title=Shkolla Fillore e Mesme e Ulët "Motrat Qiriazi", në Klinë, shënoi ditën e shkollës |url=https://kk.rks-gov.net/kline/news/shkolla-fillore-e-mesme-e-ulet-motrat-qiriazi-ne-kline-shenoi-diten-e-shkolles/ |access-date=2026-03-25}}</ref> * Srednja škola "Sevasti Qiriazi" u Tirani.<ref>{{cite web |title=Përurohen dy shkolla të reja, 'Kiço Blushi' dhe 'Sevasti Qiriazi' |url=https://www.gazetatema.net/sociale/perurohen-dy-shkolla-te-reja-kico-blushi-dhe-sevasti-qiriazi-veliaj-bizh-i374624 |website=Tema |date=2023-01-24 |access-date=2026-03-25}}</ref> * Godine 1990. u [[Priština|Prištini]] je osnovano Udruženje "Motrat Qiriazi".<ref>{{cite web |title=30 Years Since the Founding of the Association 'Motrat Qiriazi' |url=https://womensnetwork.org/30-years-since-the-founding-of-the-association-motrat-qiriazi/ |website=Women's Network |date=2020-07-20 |access-date=2026-03-25}}</ref> * U Tirani postoji manja ulica pod nazivom "Rr. Sevasti Qirjazi"{{sic}}.<ref>{{cite web |title=Rruga Sevasti Qirjazi · Tirana, Albania |url=https://www.google.com/maps/place/Rruga+Sevasti+Qirjazi,+Tirana,+Albania/ |access-date=2026-03-25}}</ref> * Godine 2023. vlada [[Sjeverna Makedonija|Sjeverne Makedonije]] odobrila je osnivanje regionalnog odjela Instituta za duhovnu i kulturnu baštinu Albanaca u Bitolju, koji će nositi ime porodice Qiriazi.<ref>{{cite web |title=ITSHKSH-së i shtohen edhe gjashtë Departamente rajonale të trashëgimisë kulturore |url=https://www.itsh.edu.mk/itshksh-se-i-shtohen-edhe-gjashte-departamente-rajonale-te-trashegimise-kulturore/ |access-date=2026-03-25 |language=sq |date=2023-03-21}}</ref> === Ostalo === * Sevasti Qiriazi i njezina sestra Parashqevi Qiriazi u Albaniji su kolokvijalno poznate kao "motrat Qiriazi" ({{jez|sq|Motrat Qiriazi}}). Smatraju se "majkama albanskog obrazovanja".<ref>{{cite web |url=http://www.botasot.info/speciale/161342/p6KXlqv/ |publisher=Bota Sot Online |title=Nënat e kombit, historia e motrave Sevasti dhe Parashqevi Qiriazi |language=sq |trans-title=Majke nacije: historija sestara Sevasti i Parashqevi Qiriazi |date=2012-03-30 |access-date=2026-03-25}}</ref> == Pogrešni navodi i nedosljednosti == * Precizna godina i datum Sevastina rođenja predmet su spora. Godina 1870. navedena je na njezinu nadgrobnom spomeniku u [[Sharrë]]u. Dhimitër Dishnica navodi februar 1870, ali taj datum ne potkrepljuje izvorom.{{sfn|Dishnica|1997|p=25}} [[Robert Elsie]] navodi 24. februar 1871, ali također bez navođenja izvora.<ref>{{cite book |last=Elsie |first=Robert |title=A Biographical Dictionary of Albanian History |date=2013 |publisher=I.B. Tauris |location=New York |isbn=978-1-78076-431-3 |page=379}}</ref> Nasuprot tome, američki imigracijski manifest iz augusta 1904. sadrži Sevastinu izjavu da ima 32 godine, što bi upućivalo na 1872. kao godinu rođenja.<ref name="Manifest1904" /> Neki dokumenti iz vremena Narodne Republike Albanije čak bilježe 1876. kao godinu rođenja, što se uglavnom smatra očitom greškom.<ref>{{cite web |last=Hosaflook |first=David |title=Fotografia e fundit e Sevasti Qiriazi-Dakos: Analiza e disa të dhënave në një letërnjoftim të sapozbuluar |url=https://peizazhe.com/2024/06/20/fotografia-e-fundit-e-sevasti-qiriazi-dakos/ |website=Peizazhe |date=2024-06-20 |access-date=2026-03-25}}</ref> * Često se, bez navođenja izvora, tvrdi da je Naim Frashëri dao Sevasti Qiriazi priliku da studira u Istanbulu, ali je njezino školovanje zapravo organizirao brat Gjerasim uz pomoć protestantskih misionara poput Alexandera Thomsona.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=63–65}}<ref>{{cite book |last=Elsie |first=Robert |title=A Biographical Dictionary of Albanian History |date=2013 |publisher=I.B. Tauris |location=New York |isbn=9781780764313 |page=379}}</ref> * Često se navodi da je Sevasti Qiriazi diplomirala na [[Robert College]]u. Preciznije rečeno, diplomirala je na njegovoj sestrinskoj ustanovi, [[Američki koledž za djevojke u Carigradu]] ({{jez|en|American College for Girls at Constantinople}}), koju je osnovao Ženski odbor za misije ({{jez|en|Woman's Board of Missions}}).<ref name="DiplomaAQSH" /><ref>{{cite web |title=Woman's Board of Missions records, 1862–1927 |url=https://findingaids.library.columbia.edu/ead/nnc-ut/ldpd_4492681 |website=Burke Library at Union Theological Seminary, Columbia University Libraries Finding Aids |access-date=2026-03-25}}</ref> Taj koledž spojio se s Robert Collegeom 1971, punih 80 godina nakon njezine diplome.<ref>{{cite web |title=History of RC |url=https://website.robcol.k12.tr/en/about-rc/history |website=Robert College Official Website |access-date=2026-03-25 |quote=In 1971, Robert Academy (the high school division on the Bebek campus) and ACG merged as a co-ed high school on the Arnavutköy campus as Robert College.}}</ref> * Tvrdilo se i da Sevasti nije bila Albanka nego [[Vlasi|Vlahinja]], ali to njezina autobiografija izričito pobija riječima „{{jez|en|I am an Albanian}}”,{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=9}} kao i drugi izvori. * U vrijeme komunističke cenzure tvrdilo se da je Sevastina djevojačka škola u Korçi bila potpuno nereligijska (''laike''), ali je arhivsko istraživanje pobilo taj mit.<ref>{{cite web |last1=Quanrud |first1=John |last2=Hosaflook |first2=David |title=Dëshmi që Shkolla e Vashave e Korçës ishte protestante |url=https://instituti.org/wp-content/uploads/2023/02/20230226_Qiriazet_a_ishin_protestante.pdf |website=Instituti për Studime Shqiptare dhe Protestante |access-date=2026-03-25 |pages=48–53 |archive-date=2023-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302132237/https://instituti.org/wp-content/uploads/2023/02/20230226_Qiriazet_a_ishin_protestante.pdf |url-status=dead}}</ref> * Često se navodi da je Sevasti organizirala<ref>Natpis na spomen-kuli kod groba sestara Qiriazi u Sharrëu, Tirana (Parcela 6, Rreshti 1, Varri 15): "[MOTRAT QIRIAZI] KANE ORGANIZUAR KONGRESIN E MANASTRIT…"</ref> i prisustvovala Prvom [[Bitoljski kongres|bitoljskom kongresu]] 1908. godine. U stvarnosti je njezin brat Gjergj bio jedan od glavnih organizatora kongresa,<ref>{{cite book |last=Lloshi |first=Xhevat |title=Gjergj Qiriazi: Veprimtaria dhe veprat |date=2022 |publisher=ISSHP |location=Tirana |isbn=978-9928-4519-9-6}}</ref> a ona nije mogla prisustvovati zbog obaveza u Korçi,<ref>Kongresi i Parë i Manastirit prej Parashqevi Qiriazit. Arkivi Qendror i Shtetit, Tirana, AQSH F57 D1 f.1.</ref> pa je kao predstavnica korčanske djevojačke škole otišla njezina sestra Parashqevi.<ref>{{cite journal |last=Grameno |first=Mihal |title=I pari Kongres Kombëtar |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=3 |issue=2–3 |date=1918-05/1918-06 |page=42}}</ref> * Na spomeniku pokraj njezina groba u [[Sharrë|Sharrëu]], Tirana, stoji da je zajedno sa sestrom Parashqevi učestvovala na [[Pariška mirovna konferencija (1919)|Pariškoj mirovnoj konferenciji]] (1919). Za Sevastino učešće ne postoji zabilježen dokaz. == Reference == {{reflist|3}} == Izvori == {{refbegin}} * {{cite book |last=Dibra |first=Zenepe |year=2006 |chapter=Sevasti and Parashqevi Qiriazi |editor-last=de Haan |editor-first=Francisca |editor2-last=Daskalova |editor2-first=Krassimira |editor3-last=Loutfi |editor3-first=Anna |title=A Biographical Dictionary of Women's Movements and Feminisms: Central, Eastern, and South Eastern Europe, 19th and 20th Centuries |url=https://archive.org/details/biographicaldict0000unse_u3f7 |publisher=Central European University Press |location=Budapest |pages=[https://archive.org/details/biographicaldict0000unse_u3f7/page/454 454]–458 |isbn=9789637326394 |doi=10.1515/9786155053726-115 |ref={{sfnref|Dibra|2006}}}} * {{cite book |last=Kyrias-Dako |first=Sevasti |title=My Life: the Autobiography of the Pioneer of Female Education in Albania |edition=2nd |publisher=Institute for Albanian and Protestant Studies |location=Tirana |year=2022 |isbn=978-1946244420 |ref={{sfnref|Kyrias-Dako|2022}}}} * {{cite book |last=Kyrias |first=Paraskevi D. |title=The School for Girls, Kortcha, Albania |publisher=Institute for Albanian & Protestant Studies |location=Tirana |year=2014 |orig-year=1913 |url=https://instituti.org/wp-content/uploads/2014/09/1913-QIRIAZI-P-The-School-for-Girls.pdf |access-date=2026-03-24 |language=en |ref={{sfnref|Kyrias|2014}}}} * {{cite journal |title=Albania |journal=Missionary News from Bulgaria |issue=43 |date=1893-03-12 |page=8 |url=https://catalog.hathitrust.org/Record/100432331 |access-date=2026-03-24 |ref={{sfnref|Missionary News from Bulgaria|1893}}}} * {{cite book |author=New Haven Branch of the Woman's Board of Missions |title=Twenty-Third Annual Report of the New Haven Branch of the Woman's Board of Missions |location=New Haven |publisher=Tuttle, Morehouse & Taylor, Printers |year=1894 |url=https://collections.library.yale.edu/catalog/10864021 |access-date=2026-03-24 |ref={{sfnref|New Haven Branch|1894}}}} * {{cite book |author=Woman's Board of Missions |title=Annual report of the Woman's Board of Missions |location=Boston |publisher=Woman's Board of Missions |year=1895 |url=https://catalog.hathitrust.org/Record/005909204 |access-date=2026-03-24 |ref={{sfnref|Woman's Board of Missions|1895}}}} * {{cite journal |author=American Board of Commissioners for Foreign Missions |title=The Missionary Herald |volume=87 |year=1891 |url=https://hdl.handle.net/2027/mdp.39015012314103 |access-date=2026-03-24 |ref={{sfnref|ABCFM|1891}}}} * {{cite journal |title=Grants and Payments to Special Objects |journal=The Star in the East |issue=67 |date=1899-07 |page=32 |publisher=Bible Lands Missions' Aid Society |ref={{sfnref|Star in the East|1899}}}} * {{cite book |title=Foleja Kombëtare: Broshurë komemorative botuar me rastin e dyzetvjetorit të Institutit Kyrias 1891–1931 |location=Tiranë |publisher=Shtypshkronja "Gutenberg" |year=1931 |language=sq |total-pages=110 |ref={{sfnref|Foleja Kombëtare|1931}}}} * {{cite book |last=Dishnica |first=Dhimitër |title=Motrat Qiriazi |location=Tirana |publisher=Shtëpia Botuese "Enciklopedike" |year=1997 |ref={{sfnref|Dishnica|1997}}}} * {{cite journal |last=Konica |first=Faik |title=Kleri grek edhe Shkolla Protestante e Çupave në Korçë |journal=Albania |volume=9 |issue=9 |year=1905 |page=179 |language=sq |ref={{sfnref|Konica|1905}}}} * {{cite journal |last=Kyrias |first=Sevasti |title=Albanian Girls' School Report |journal=The Star in the East |issue=56 |date=1896-10 |page=3 |location=London |publisher=Bible Lands or Turkish Missions' Aid Society |language=en |ref={{sfnref|Kyrias|1896}}}} * {{cite book |last=Qiriazi |first=Sevasti |chapter=Fjalë |editor-last=Qiriazi |editor-first=Gjergj |title=Hristomathi |volume=I |location=Sofia |publisher=Mbrothësia |year=1902 |pages=291–295 |language=sq |ref={{sfnref|Qiriazi|1902}}}} * {{cite book |last=Myzyri |first=Hysni |title=Shkollat e para kombëtare shqipe |location=Tiranë |publisher=Instituti i Studimeve Pedagogjike |year=1973 |page=217 |language=sq |ref={{sfnref|Myzyri|1973}}}} * {{cite web |last1=Hosaflook |first1=David |last2=Quanrud |first2=John |title=Were the Kyrias siblings, Kristo Dako, and the Kortcha Girls School Protestant? A response to the re-emergence of a communist-era narrative |url=https://www.academia.edu/75751804/Were_the_Kyrias_siblings_Kristo_Dako_and_the_Kortcha_Girls_School_Protestant_A_response_to_the_re_emergence_of_a_communist_era_narrative |website=Academia.edu |year=2022 |access-date=2026-03-24 |language=en |ref={{sfnref|Hosaflook|Quanrud|2022}}}} * {{cite book |last=Asllani |first=Uran |title=Studentët shqiptarë të Robert Kolegjit Amerikan të Stambollit dhe veprimtaria atdhetare e tyre |trans-title=Albanski studenti Američkog Robert koledža u Istanbulu i njihova patriotska djelatnost |location=Tiranë |publisher=Ilar |year=2005 |language=sq |ref={{sfnref|Asllani|2005}}}} {{refend}} {{Normativna kontrola}} {{Izabran}} {{Životni vijek|1949|1871|Qiriazi-Dako}} [[Kategorija:Biografije, Bitolj]] [[Kategorija:Albanske feministkinje]] [[Kategorija:Albanski lingvisti]] [[Kategorija:Albanski pedagozi]] [[Kategorija:Albanski profesori]] [[Kategorija:Albanski nacionalni preporod]] [[Kategorija:Porodica Qiriazi]] [[Kategorija:Zatočenici Koncentracijskog logora Banjica]] 2o2mtb7w6p2v4gewccy9auu9svp6alh 42682336 42682335 2026-08-31T23:42:21Z Edgar Allan Poe 29250 uklonjena kategorija [[:Kategorija:Porodica Qiriazi|Porodica Qiriazi]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42682336 wikitext text/x-wiki {{Infokutija osoba | ime = Sevasti Qiriazi-Dako <br /> (Sevastia D. Kyrias) | slika = Sevasti Qiriazi (portrait).jpg | širina_slike = | alt = | opis = Qiriazi, [[1910-e|1910-tih]] | ime_po_rođenju = | datum_rođenja = [[1871.]] | mjesto_rođenja = [[Bitolj]], [[Bitoljski vilajet]], [[Osmansko Carstvo]] | datum_smrti = [[30. augusta]] {{Godina smrti i dob|1949|1871}} | mjesto_smrti = [[Tirana]], [[Narodna Socijalistička Republika Albanija|Albanija]] | tijelo_otkriveno = | uzrok_smrti = | počivalište = Varrezat e Sharrës, Tirana, Albanija | počivalište_koordinate = {{coord|41|18|16.16|N|19|45|38.66|E|display=inline,title}} | rezidencija = | državljanstvo = | ostala_imena = Sevasti D. Kyrias <br /> Sevasti Kyrias-Dako <br /> Sevasti Qirias | poznat_po = | obrazovanje = [[Američki koledž za djevojke u Carigradu]] (B.A.) | alma_mater = | poslodavac = | zanimanje = {{hlist | [[pedagogija|pedagoginja]] | [[učitelj|učiteljica]] }} | godine_aktivnosti = | titula = | religija = | supružnik = [[Kristo Dako]] | partner = | djeca = Aleksandër Dako <br /> Gjergj Dako | roditelji = Dhimitër Qiriazi <br /> Maria Qiriazi (Vodica) | rodbina = [[Gjerasim Qiriazi]] <br /> [[Gjergj Qiriazi]] <br /> Kristo Qiriazi <br /> [[Parashqevi Qiriazi]] | nagrade = [[File:Order of Skanderbeg 4.png|17px]] Orden Skenderbega <br /> [[File:Urdhëri i Lirisë (Klasi I).png|17px]] Orden slobode <br /> Orden za patriotsku djelatnost <br /> [[File:Titulli "Mësues i Popullit".png|17px]] Zvanje „Učitelj naroda” <br /> [[File:Dekorata "Nderi i Kombit".jpg|17px]] Odlikovanje „Čast nacije” <br /> Simbol grada (Tirana) | potpis = Sevasti Qiriazi (nënshkrim).svg | fusnote = }} '''Sevasti Qiriazi-Dako''' ({{circa|1871.}} – 30. augusta 1949.) bila je albanska [[pedagogija|pedagoginja]], [[učitelj|učiteljica]], [[sufražetkinja]], [[prosvjetiteljstvo|prosvjetiteljica]], [[protestantizam|protestantska]] [[misionarstvo|misionarka]] i istaknuta ličnost [[Albanski narodni preporod|Albanskoga narodnog preporoda]]. Jedna je od pionirki ženskog obrazovanja među [[Albanci|Albancima]]. Osnivačica je prve albanske škole za djevojke, koju je u [[Korça|Korçi]] godinama vodila i razvijala u teškim političkim i društvenim okolnostima. Školovala se u [[Bitolj|Bitolju]] i na [[Američki koledž za djevojke u Carigradu|Američkom koledžu za djevojke u Carigradu]], gdje je 1891. diplomirala i postala prvom Albankom za koju se pouzdano zna da je završila [[visoko obrazovanje]]. Po povratku se uključila u rad djevojačke škole u Korçi, a nakon smrti brata [[Gjerasim Qiriazi|Gjerasima Qiriazija]] preuzela je njezino vođenje. Bila je povezana i s albanskom protestantskom zajednicom, a njezin prosvjetni rad bio je usko isprepleten s kulturnim i nacionalnim nastojanjima Albanaca s kraja 19. i početka [[20. vijek|20. vijeka]]. Poslije [[Prvi svjetski rat|Prvog svjetskog rata]] djelovala je u [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenim Američkim Državama]] i [[Albanija|Albaniji]], a zajedno sa suprugom [[Kristo Dako|Kristom Dakom]] i sestrom [[Parashqevi Qiriazi]] osnovala je u [[Tirana|Tirani]] Institut Kyrias, jednu od najpoznatijih ustanova za obrazovanje djevojaka u [[međuraće|međuratnoj]] Albaniji. Tokom [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]] Sevasti Qiriazi-Dako je sa svojom porodicom bila zatvorena u [[Koncentracijski logor Banjica|Koncentracijskom logoru Banjica]]. Nakon rata bila je, zajedno sa svojom porodicom, izložena progonu komunističkih vlasti. U kasnijoj historiografiji i javnom pamćenju ostala je upamćena kao jedna od ključnih figura albanskog obrazovanja i [[emancipacija|emancipacije]] žena. == Biografija == === Rani život === Sevasti je rođena [[#Pogrešni navodi i nedosljednosti|1870. ili 1871.]] u [[Porodica Qiriazi|porodici Qiriazi]] iz [[Trnovo (Bitolj)|Trnova]] kraj [[Bitolj]]a, tada u [[Bitoljski vilajet|Bitoljskom vilajetu]] u [[Osmansko Carstvo|Osmanskom Carstvu]], a danas u [[Sjeverna Makedonija|Sjevernoj Makedoniji]].{{sfn|Dibra|2006}} Bila je šesto od desetero djece.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=41}} Porodica joj je bila [[pravoslavlje|pravoslavne vjere]], a u dobi od četiri godine počela je pohađati [[osnovna škola|osnovnu školu]] na [[grčki jezik|grčkom jeziku]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=43}} U mladosti je naučila [[albanski jezik|albanski]], grčki, [[bugarski jezik|bugarski]], [[Dijalekt Vlaške|vlaški]], [[Turski jezik|turski]] i [[engleski jezik]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=44}} Ona i njezina porodica rano su došli u dodir s [[Albanski nacionalizam|albanskim domoljubnim]] krugovima i [[Protestantizam u Sjedinjenim Američkim Državama|američkim protestantskim]] misionarima, koji su u blizini njihova doma u Bitolju vodili školu i održavali [[bogoslužje|bogoslužja]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=43–45}} Qiriazi je pohađala i američku školu u Bitolju te ju je završila u julu 1888, stekavši obrazovanje usporedivo sa [[srednjoškolsko obrazovanje|srednjoškolskim]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=43–45}} === Obrazovanje === Od 1888. do 1891. pohađala je [[Američki koledž za djevojke u Carigradu]], kamo ju je upisao njezin brat [[vlč.]] [[Gjerasim Qiriazi]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=63–64}} Primljena je izravno na drugu godinu studija, a 1891. diplomirala je u generaciji od osam studentica i stekla stupanj {{jez|en|Bachelor of Arts}} (B.A.), čime je postala prvom [[Albanci|Albankom]] koja je završila [[visoko obrazovanje]].{{sfn|Dibra|2006}}{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=63–64}}<ref name="DiplomaAQSH">Diploma Sevasti Qiriazi čuva se u {{jez|sq|Arkivi Qendror i Shtetit}} u Tirani (AQSH, fond 52, dosje 18 / F. 52, D. 18).</ref> Njezina je namjera bila steći obrazovanje kako bi po povratku pomogla bratu u otvaranju škole za djevojke u Albaniji.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=66}} U svojoj autobiografiji kao ključne utjecaje tokom studija navodi Claru Hamlin, Florence A. Fensham, Mary Mills Patrick, Idu Prime, Caroline Borden i bugarsku obitelj Grandinaroff.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=68–70}} Prema autobiografiji, Gjerasim Qiriazi pozvao je braću Frashëri — [[Abdyl Frashëri|Abdylja]], [[Sami Frashëri|Samija]] i [[Naim Frashëri|Naima]] — na njezinu dodjelu diplome, a Naim Frashëri potom je, koristeći svoj položaj u osmanskoj upravi, pomogao pri zvaničnoj registraciji njezine diplome i sticanju ''irade'' (zvaničnog dekreta) za otvaranje prve albanske škole za djevojke u [[Korça|Korçi]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=79}} === Protestantski misionarski rad === Iako je po rođenju bila pravoslavna kršćanka, Sevasti se pridružila protestantskoj zajednici koju je osnovao njezin brat Gjerasim.{{sfn|Missionary News from Bulgaria|1893|p=8}} U Korçi je vodila biblijske studije i molitvene sastanke za žene.{{sfn|Missionary News from Bulgaria|1893|p=8}}<ref name="KyriasHume1896">{{cite document |author=Kyrias, Sevasti D. |title=Letter to Mrs. H. D. Hume |date=1896-08-29 |type=rukopisno pismo |publisher=American Board of Commissioners for Foreign Missions archives, 1810–1974 |via=Houghton Library, Harvard College Library |location=Cambridge, Massachusetts |id=ABCFM 9.5.1, Woman's Board of Missions 1873–1947, Supplementary Papers and Correspondence |language=en}}</ref>{{sfn|New Haven Branch|1894|pp=64–65}} Bila je ''[[biblijska radnica]]'' ({{jez|en|Bible Woman}}), a finansirali su je Ženski odbor za misije pri [[American Board of Commissioners for Foreign Missions|ABCFM-u]]{{sfn|Woman's Board of Missions|1895|p=7}}{{sfn|ABCFM|1891|p=351}} i Društvo za pomoć misijama u biblijskim zemljama ({{jez|en|Bible Lands Missions' Aid Society}}).{{sfn|Star in the East|1899|p=32}} Sebe je nazivala [[misionarstvo|misionarkom]] kada je 1904. putovala u Sjedinjene Američke Države da posjeti [[Ellen Stone (misionarka)|Ellenu Stone]] i [[John Henry House|Johna Henryja Housea]].<ref name="Manifest1904">{{cite document |title=List or Manifest of Alien Passengers for the U.S. Immigration Officer at Port of Arrival |date=1904-08-30 |publisher=Holland-America Line |type=Passenger manifest |language=en}}</ref> === Škola za djevojke u Korçi (1891–1914) === ==== Osnivanje i rad ==== Nakon završetka studija, Sevasti se vratila u Bitolj, a zatim u Korçu, gdje se pridružila bratu Gjerasimu u otvaranju škole za djevojke na [[albanski jezik|albanskom jeziku]]. Sevasti je bila njezina direktorica. Škola je radila u teškim uvjetima, uključujući [[siromaštvo]], predrasude prema ženskom obrazovanju, teškoće u nabavci knjiga, političko protivljenje lokalnih osmanskih vlasti te političko i crkveno protivljenje [[Grčka pravoslavna crkva|Grčke pravoslavne crkve]].{{sfn|Kyrias|2014|pp=4–6}} Uprkos tim nepovoljnim okolnostima, škola je od 1891. do 1913. imala prosječno 47 učenica godišnje.{{sfn|Foleja Kombëtare|1931|pp=83–85}} Među istaknutim posjetiteljima škole bili su [[Edith Durham]] 1901. i [[H. N. Brailsford]] 1904.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=102, 106–107}} ==== Vjerska nastava ==== Škola je za vremena svoga rada bila poznata kao protestantska kršćanska škola.{{sfn|Konica|1905|p=179}} Njezini osnivači bili su [[Evangelizam|evanđeoski protestanti]],<ref>{{cite journal |journal=Kalendari Kombiar |year=1905 |page=51 |location=Sofje |publisher=Mbrothësia |language=sq |quote=Tani shpejt dëgjojmë se u mbyll edhe ndë Korçë shkolla e çunavet po punon vetëm, shkollë e vashavet e cila u hap më 1891 prej ungjillorëvet. |trans-quote=Sada uskoro čujemo da se i u Korçi zatvorila škola za dječake; radi još samo škola za djevojke, koja je otvorena 1891. od strane evanđeoskih protestanata.}}</ref> a podržavale su je protestantske organizacije,{{sfn|Kyrias|1896|p=3}} dok su u nastavnom programu bili zastupljeni i vjerski predmeti s biblijskim tekstovima.{{sfn|Qiriazi|1902|pp=291–295}}{{sfn|Myzyri|1973|p=217}} Prostorije škole korištene su i za evanđeosku [[nedjeljna škola|nedjeljnu školu]] i bogoslužja.{{sfn|Hosaflook|Quanrud|2022|pp=44–49}} Škola je, međutim, primala učenice svih vjera, a od nastavnika se nije tražilo da prijeđu na protestantizam.{{sfn|Konica|1905|p=179}} Albanci različitih vjera i društvenih slojeva zvali su je {{jez|sq|fole kombëtare}} ("narodno gnijezdo").{{sfn|Foleja Kombëtare|1931|pp=83–85}} ==== Vodstvo ==== [[Datoteka:Girls School Staff Kortcha Albania 1894.jpg|thumb|Osoblje škole za djevojke i evanđeoskog rada u Korçi, 1894.]] Kada je Gjerasim Qiriazi umro 1894, Sevasti Qiriazi je, sa otprilike 23 godine, preuzela punu odgovornost nad školom.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=93–95}} U narednim godinama školu je vodila skupa s Lukom Tirom, Fankom Efthim, [[Athanas Sina|Athanasom Sinom]], [[Grigor Cilka|Grigorom Cilkom]], [[Gjergj Qiriazi|Gjergj Qiriazijem]] i Gjonom Cikom,{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=92}} a zatim je zatražila pomoć američkih protestantskih misionara Phineasa i Violet Bond Kennedy, koji su u Korçu stigli 1908. godine. Violet je bila kći američkog protestantskog misionara u Bitolju, Lewisa Bonda, i Sevastina bliska prijateljica iz djetinjstva i studentskih dana.{{sfn|Kyrias|2014|p=6}}{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=64}} ==== Zatvaranje ==== Škola je radila do 1914, kada je zbog ratnih prilika i neprijateljskog držanja grčkih krugova u Korçi prisiljena na zatvaranje.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=155–165}} === Prvi odlazak u Sjedinjene Američke Države === U ljeto 1904, nakon 13 godina na čelu albanske djevojačke škole u Korçi, Sevasti Qiriazi otputovala je u [[Sjedinjene Američke Države]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=109}} U njezinoj odsutnosti, njezina je sestra [[Parashqevi Qiriazi]] postala direktoricom škole. Sevasti je stigla u [[New York]] u augustu 1904.<ref name="Manifest1904" /> Posjetila je prijatelje u New Yorku, [[Boston|Bostonu]] i [[Chicago|Chicagu]], gdje je u raznim ženskim društvima govorila o Albaniji. Mjesec dana boravila je kod [[Ellen Stone (misionarka)|Ellen Stone]], a posjetila je i [[Jane Addams]] i [[Hull House]]. Svoj boravak u Sjedinjenim Američkim Državama nazvala je "tračkom slobode".{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=109–112}} Na povratku u Albaniju u maju 1905. posjetila je [[London]], [[Pariz]] i [[Beč]], a zatim se zaustavila u [[Bukurešt|Bukureštu]], gdje je upoznala [[Pandeli Evangjeli|Pandelija Evangjelija]] i budućeg supruga [[Kristo Dako|Krista Daka]] (1880–1941), nedavnog diplomanta [[Univerzitet u Bukureštu|Univerziteta u Bukureštu]] i generalnog sekretara albanskog društva "Dituria". Sevasti je angažirala Daka da pripremi prve albanske udžbenike iz matematike.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=113–114}} === Rano djelovanje u nacionalnom pokretu === Godine 1908. Sevasti je pozvana da predstavlja svoju djevojačku školu na [[Bitoljski kongres|Bitoljskom kongresu]], koji je imao za cilj da riješi pitanje [[albanski alfabet|albanskog alfabeta]]. Sevasti nije mogla prisustvovati, pa je umjesto nje prisustvovala njezina sestra Parashqevi.<ref>{{cite journal |last=Grameno |first=Mihal |title=I pari Kongres Kombëtar |journal=Yll'i Mëngjezit |date=1918-05/1918-06 |volume=3 |issue=2–3 |page=42}}</ref> Nakon što je kongres završio, delegacija kongresa posjetila je djevojačku školu u Korçi; među njima su bili [[Luigj Gurakuqi]], [[Fehim Zavalani]] i Nyzhet Vrioni. Godine 1909. Sevasti je, kao direktorica škole, pozvana da učestvuje na [[Kongres u Elbasanu|Kongresu u Elbasanu]], koji je imao za cilj da se bavi pitanjem nacionalnog obrazovanja u Albaniji. Prisustvovala mu je zajedno s bratom [[Gjergj Qiriazi|Gjergjom Qiriazijem]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=121–128}} === Brak i djeca === [[Datoteka:SevastiQiriaziDako1913.tif|thumb|Sevasti i Kristo Dako, 1913.]] Sevasti se udala za [[Kristo Dako|Krista Daka]] 4. augusta 1910.<ref name="Oberlin1913">{{cite document |title=Student records file for Kristo Anastas Dako, Bachelor of Divinity, 1913 |type=studentski dosje |publisher=Oberlin College Archives |location=Oberlin, Ohio |id=Box 234, Folder 2812, "Dako, Kristo Anastas 1913 DB"}}</ref> Obred je vodio protestantski misionar [[Charles Telford Erickson]].<ref name="Jacques">{{cite document |last=Jacques |first=Edwin E. |title=To Albania With Love – the Evangel |type=neobjavljen nacrt |publisher=Institute for Albanian and Protestant Studies |location=Tirana |id=IAPS-EJ |pages=136, 142–143}}</ref> Imali su dva sina, Aleksandëra "Skëndera" Daka (1910–1995) i Gjergja Daka (1913–1949). Engleski oblici njihovih imena bili su Alexander Gerasim Dako i George Charles Dako, po njezinoj preminuloj braći Gjerasimu i Gjergju.<ref name="Oberlin1925">{{cite document |title=Quinquennial Catalogue Questionnaire for Kristo Anastas Dako |date=1925-10-15 |type=upitnik / arhivski dokument |publisher=Oberlin College Archives |location=Oberlin, Ohio |id=Subgroup II, Theological Instruction, Special Programs, Kyrias Girls School, "Dako, Kristo Anastas"}}</ref> Obojica su osam godina pohađala [[Robert College]].{{sfn|Asllani|2005|pp=59, 104–107}} === Prijateljstvo s Charlesom Craneom === Godine 1911. Sevasti i njezina supruga Krista Daka u Bitolju je posjetio američki poslovni čovjek [[Charles Richard Crane]], član upravnog odbora Američkog koledža za djevojke u Carigradu, koji je želio saznati više o Albaniji i [[Bliski istok|Bliskom istoku]]. Crane je za Sevasti i Krista saznao preko Edwarda I. Boswortha, dekana [[Oberlinsko sjemenište|Oberlinskog sjemeništa]] i bivšeg profesora K. Daka na koledžu [[Oberlin College|Oberlin]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=139–140}} Održavali su prijateljske i radne veze dugi niz godina,<ref>{{cite book |last=Dako |first=Christo |title=Albania, the Master Key to the Near East |date=1919 |publisher=E.L. Grimes |location=Boston |pages=Dedication, 92–93, 215–223}}</ref> a kasnije su nekoliko ljetnih odmora proveli u [[ljetnikovac|ljetnikovcu]] g. i gđe. Crane u [[Woods Hole, Massachusetts|Woods Holeu]], Massachusetts.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=171, 184–185}} === Izgnanstvo iz Albanije i drugi odlazak u Sjedinjene Države === Godine 1914, zbog neprijateljstava s grčkim snagama u Korçi, Sevasti, njezin suprug i njihovo dvoje djece bili su prisiljeni da napuste Albaniju, a djevojačka škola je zatvorena. Gotovo 12 mjeseci živjeli su u [[Bukurešt|Bukureštu]] i [[Sofija|Sofiji]], prije nego što su 1915. emigrirali u Sjedinjene Američke Države i nastanili se u [[Natick, Massachusetts|Naticku]] i [[Southbridge, Massachusetts|Southbridgeu]], Massachusetts, gdje je Sevasti pomagala suprugu u otvaranju prve albanske škole u Americi pri mjesnom [[YMCA]]-u.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=173–174}} Potom su se preselili u Boston ([[Jamaica Plain]]), gdje je Sevasti pomagala sestri u izdavanju polumjesečnika {{jez|sq|Yll'i Mëngjezit}} ({{jez|en|Morning Star}}; 1917–1920), a ona i njezin suprug postali su još više uključeni u američki panalbanski savez [[Vatra (organizacija)|Vatra]] i [[albanski nacionalizam|albanski nacionalni pokret]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=175–180}} === Povratak u Albaniju i kasnije godine === Krajem 1921. Sevasti Qiriazi-Dako i njezina djeca vratili su se u Albaniju, gdje se njezin suprug već ranije vratio da radi s albanskom vladom. U svojim memoarima Sevasti je prilike u Albaniji opisala kao "primitivne" i tvrdila da ju je to nadahnulo da ostatak života posveti pomoći u obnovi svoje nacije.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=186–193}} ==== Institut Kyrias (1922–1933) ==== Zajedno sa suprugom Kristom Dakom i sestrom Parashqevi Qiriazi, Sevasti je u [[Tirana|Tirani]] osnovala novu ustanovu za žensko obrazovanje. Iako se finansirao privatno, Institut se smatrao nacionalnom školom koja je okupljala učenice iz svih krajeva, društvenih slojeva i vjerskih zajednica. Godine 1926. počela je izgradnja novog objekta u [[Kamëz|Kamëzu]]. Zgrada je bila u upotrebi od 1927, a dovršena 1929. [[Zog I, kralj Albanije]], čije su sestre princeza [[Myzejen Zogu]] i princeza [[Maxhide Zogu]] pohađale školu u Tirani, posjetio je novi kampus. Škola je bila poznata po svojoj biblioteci, atletskom programu, događajima iz likovne umjetnosti, sistemu učeničke samouprave i uspjehu svojih maturantica.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=201–216}} Godine 1931. škola je proslavila 40. godišnjicu osnivanja, smatrajući se nastavkom djevojačke škole osnovane u Korçi 1891. Svečanosti su prisustvovali brojni albanski i strani uglednici.{{sfn|Foleja Kombëtare|1931}} Godine 1933, nakon nacionalizacije privatnog obrazovanja, Institut Kyrias bio je prisiljen zatvoriti se i, uprkos ponovljenim molbama sestara Qiriazi upućenim vladi, više se nije otvorao.{{sfn|Dishnica|1997|pp=184–191}} Sevasti nije dopustila da se školske prostorije iznajme [[Crveni križ|Crvenom križu]] za humanitarni rad niti da služe bilo kojoj drugoj svrsi osim obrazovanju žena.{{sfn|Dishnica|1997|pp=186–187}} Nakon što je škola zatvorena Sevasti je počela pisati svoje memoare na [[engleski jezik|engleskom jeziku]].{{sfn|Dishnica|1997|p=188}} ==== Pod italijanskom invazijom i okupacijom ==== [[Italijanska invazija Albanije]] 1939. dovela je do uspostave [[Kraljevina Albanija (1939—1943)|italijanskog protektorata u Albaniji]]. U tom razdoblju umro je Sevastin suprug Kristo Dako,<ref>{{cite journal |title=Kristo Dako-ja, pioneri i shqipes dhe i shqiptarismit, ndroj jetë |journal=Vatra Shqiptare |date=1941-12 |issue=25–26 |pages=7–8}}</ref> a italijanska vojska prenamijenila je školski posjed u skladište oružja.{{sfn|Dishnica|1997|p=188}} ==== Internacija nakon njemačke invazije ==== [[Njemačka okupacija Albanije|Njemačka invazija i okupacija Albanije]] dovele su Sevasti Qiriazi-Dako i njezinu sestru Parashqevi u dodatnu opasnost, jer su njihov dom i bivše školske zgrade služili kao skladište oružja u vrijeme žestokih sukoba između albanskih [[antifašizam|antifašističkih]] oslobodilačkih snaga te [[Fašistička Italija|italijanskih]] i [[Nacistička Njemačka|njemačkih]] okupatora. Godine 1943. Nijemci su pucali na školu i ubili Sevastinu prijateljicu i njezina sina. Sevasti i njezina porodica zatvoreni su i deportirani u [[Koncentracijski logor Banjica]] kraj [[Beograd|Beograda]]{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=217–220}} od strane pronacističkih jedinica pod vodstvom [[Xhaferr Deva|Xhaferra Deve]].<ref name="Keçmezi-Basha">{{cite web |last=Keçmezi-Basha |first=Sabile |title=Parashqevi Qiriazi, diplomatja e vetme grua në Konferencën e Paqes në Paris |trans-title=Parashqevi Qiriazi, jedina žena diplomatkinja na Mirovnoj konferenciji u Parizu |url=http://www.kosova-sot.info/kulture/parashqevi-qiriazi-diplomatja-e-vetme-grua-ne-konferencen-e-paqes-ne-paris |website=Kosova Sot |date=2014 |access-date=2026-03-24 |language=sq |archive-date=2015-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150927111419/http://www.kosova-sot.info/kulture/parashqevi-qiriazi-diplomatja-e-vetme-grua-ne-konferencen-e-paqes-ne-paris |url-status=dead }}</ref><ref name="Luarasi">{{cite web |last=Luarasi |first=Petro |title=Familja atdhetare Qiriazi dhe mjeshtri i madh i turpit (T.B.) |url=http://prishtinapress.info/familja-atdhetare-qiriazi-dhe-mjeshtri-i-madh-i-turpit-t-b/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140201223055/http://prishtinapress.info/familja-atdhetare-qiriazi-dhe-mjeshtri-i-madh-i-turpit-t-b/ |website=PrishtinaPress |language=sq |archive-date=2014-02-01 |access-date=2026-03-24 |quote=Si rezultat i kësaj të motrat dhe familjet e tyre u bënë object përndjekjesh nga ana e regjimit. Dy djemtë e Sevastisë u burgosën si spiunë. Djali i vogël, Gjergji, duke mos u bërë dot ballë torturave, vrau veten më 1949. Pak më vonë vdiq edhe Sevastia, nga hidhërimi i thellë për humbjen e të birit. |trans-quote=Kao rezultat toga, sestre i njihove porodice postale su predmet progona režima. Oba Sevastina sina bila su zatvorena kao "špijuni". Mlađi sin, Gjergj, ne mogavši izdržati mučenja, ubio se 1949. Ubrzo nakon toga umrla je i Sevastia, od duboke tuge zbog gubitka sina.}}</ref><ref>{{cite journal |last=Luarasi |first=Skender |title=Parashqevi Qiriazi |journal=Drita |date=1980-12-14 |page=12 |language=sq}}</ref> ==== Poratne godine pod komunizmom ==== Krajem 1944, nakon bombardiranja koncentracijskog logora od strane [[Saveznici u Drugom svjetskom ratu|savezničkih snaga]], Sevasti i njezina porodica oslobođeni su i vratili su se u Albaniju. Zatekli su opljačkan dom, pa su započeli obnovu. Razni faktori, uključujući povezanost Krista Daka s kraljem [[Zog I od Albanije|Ahmetom Zogom]]<ref>{{cite book |last=Dako |first=Christo A. |title=Zogu the First, King of the Albanians: a Sketch of His Life and Times |location=Tirana |publisher=Kristo Luarasi |year=1937}}</ref> kroz Dakovo služenje kao ministra u jednoj od Zogovih vlada,<ref>{{cite book |last=Elsie |first=Robert |title=Historical Dictionary of Albania |series=Historical Dictionaries of Europe |volume=75 |edition=2 |location=Lanham, Maryland |publisher=Scarecrow Press |year=2010 |isbn=9780810861886 |pages=97–98}}</ref> te veze porodica Qiriazi i Dako s američkim školama, političkim ličnostima i protestantskim misionarima koje je vlast smatrala špijunima<ref>{{cite book |last=Hoxha |first=Enver |title=The Anglo-American Threat to Albania |location=Tirana |publisher=8 Nëntori |year=1982 |pages=12–13}}</ref> doveli su ih u nemilost novog [[Narodna Socijalistička Republika Albanija|komunističkog režima u Albaniji]]. Godine 1946. izbačeni su iz svog doma, a školske zgrade pretvorene su u partijsku školu. Kosti Krista Daka bile su iskopane, oskrnavljene i izgubljene. Godine 1946. Sevastini sinovi Aleksandër i Gjergj uhapšeni su i zatvoreni pod optužbama za [[pobuna|pobunu]], [[špijunaža|špijunažu]] i [[protudržavne aktivnosti]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=220–221}}<ref name="Luarasi" /> U februaru 1949. Gjergj je umro u zatvoru, nakon nekoliko dana teškog ispitivanja i [[mučenje|mučenja]]. U augustu 1949, nakon neuspjelih pokušaja da pronađe Gjergjovo tijelo i dok je Aleksandër još bio u zatvoru, Sevasti je umrla u siromaštvu i „slomljena srca”.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=217–223}} Od 1959. nadalje, velikim dijelom zahvaljujući nastojanjima [[Skënder Luarasi|Skëndera Luarasija]],<ref>{{cite book |last=Luarasi |first=Skënder |title=The Kyrias Sisters |location=Tirana |year=1962}}</ref><ref>{{cite book |last=Luarasi |first=Skënder |title=Gjerasim Qiriazi: jeta dhe vepra |location=Tirana |publisher=N.SH. Botimeve "Naim Frashëri" |year=1962}}</ref> Sevasti Qiriazi i njezina porodica počeli su ponovo dobijati priznanje u Albaniji za doprinos [[Obrazovanje u Albaniji|albanskom obrazovanju]] i [[emancipacija|emancipaciji]] žena. Posmrtno je odlikovana Ordenom slobode (1960), Medaljom za patriotsku djelatnost (1962) i zvanjem "Učitelj naroda" (1987).{{sfn|Dishnica|1997|pp=192–194}} == Djela == Za sljedeća djela i članke je poznato da je njihova autorica Sevasti Qiriazi-Dako: {{refbegin}} * {{cite journal |title=Albanian Girls' School Report |journal=The Star in the East |issue=56 |date=1896-10 |location=London |publisher=Bible Lands or Turkish Missions' Aid Society |page=3 |ref=none}} * {{cite journal |title=Girls' School, Koritza, Albania |journal=The Star in the East |issue=58 |date=1897-04 |location=London |publisher=Bible Lands or Turkish Missions' Aid Society |page=6 |ref=none}} * {{cite book |chapter=Këng' e foshnjavet ndë djep |trans-chapter=Pjesma o djeci u kolijevci |editor-last=Qiriazi |editor-first=Gjergj |title=Hristomathi |location=Sofje |publisher=Mbrothësia |year=1902 |language=sq |page=93 |ref=none}} * {{cite book |chapter=Kur dotë bënemi nëna |trans-chapter=Kad postanemo majke |editor-last=Qiriazi |editor-first=Gjergj |title=Hristomathi |location=Sofje |publisher=Mbrothësia |year=1902 |language=sq |page=108 |ref=none}} * {{cite book |chapter=Përse bënenë pemët t'ëmbëla nëpër drurët? |trans-chapter=Zašto slatki plodovi rastu na drveću? |editor-last=Qiriazi |editor-first=Gjergj |title=Hristomathi |location=Sofje |publisher=Mbrothësia |year=1902 |language=sq |page=110 |ref=none}} * {{cite book |chapter=Rrobat e Olimbisë |trans-chapter=Olimbijina odjeća |editor-last=Qiriazi |editor-first=Gjergj |title=Hristomathi |location=Sofje |publisher=Mbrothësia |year=1902 |language=sq |page=112 |ref=none}} * {{cite book |chapter=Të-shkruajturit e babajt |trans-chapter=Očevo pisanje |editor-last=Qiriazi |editor-first=Gjergj |title=Hristomathi |location=Sofje |publisher=Mbrothësia |year=1902 |language=sq |page=117 |ref=none}} * {{cite book |chapter=Vjejtj' e Diturisë |trans-chapter=Zapažanja o znanju |editor-last=Qiriazi |editor-first=Gjergj |title=Hristomathi |location=Sofje |publisher=Mbrothësia |year=1902 |language=sq |page=230 |ref=none}} * {{cite book |chapter=Fjalë / Zonja edhe Zotërinj |trans-chapter=Govor / Dame i gospodo |editor-last=Qiriazi |editor-first=Gjergj |title=Hristomathi |location=Sofje |publisher=Mbrothësia |year=1902 |language=sq |pages=291–295, 298–302, 303–308, 308–313 |ref=none}} * {{cite journal |title=The History of the Evangelistic Work |journal=The Orient |issue=11 |location=Constantinople |publisher=The Bible House |year=1910 |pages=4–5 |ref=none}} * {{cite journal |title=The History of the Evangelistic Work |journal=The Missionary Review of the World |volume=34 |location=New York |publisher=Funk & Wagnalls |year=1911 |pages=851–853 |type=reprint |ref=none}} * {{cite book |title=Gramatikë Elementare për Shkollat Filltare |trans-title=Elementarna gramatika za osnovne škole |location=Manastir |publisher=Shtypshkronja "Tregtare Nërkombëtare" |year=1912 |language=sq |ref=none}} [[Datoteka:1912 Gramatike Elementare.jpg|mini|''Gramatikë Elementare për Shkollat Filltare'' (1912)]] * {{cite book |title=Mjeshtëria për të shkruarë letra |trans-title=Umijeće pisanja pisama |location=Framingham, Massachusetts |publisher=Journal Press |year=1917 |language=sq |ref=none}} * {{cite book |title="Kujtime të paharruara" dhe shkrime të tjera |trans-title="Nezaboravna sjećanja" i drugi spisi |location=Tiranë |publisher=ISSHP |year=2022 |language=sq |ref=none}} (prvobitno objavljivano kao serija od 18 članaka u časopisu ''Yll'i Mëngjezit'', 1917–1918) * {{cite journal |title=Një pjekje me Naim Benj Frashërin |trans-title=Jedan susret s Naim-begom Frashërijem |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=1 |issue=3 |date=1917-02-15 |language=sq |pages=75–77 |ref=none}} * {{cite journal |title=Petro Nini Luarasi, shtylla e zjarrtë e Kolonjës |trans-title=Petro Nini Luarasi, vatreni stub Kolonje |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=1 |issue=6 |date=1917-03-30 |language=sq |pages=176–178 |ref=none}} * {{cite journal |title=Dr. Mihal Turtulli, ish-ministër i arsimit |trans-title=Dr. Mihal Turtulli, bivši ministar obrazovanja |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=1 |issue=8 |date=1917-04-30 |language=sq |pages=236–237 |ref=none}} * {{cite journal |title=Miss Carolina Borden |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=1 |issue=11 |date=1917-06-15 |language=sq |pages=335–336 |ref=none}} * {{cite journal |title=Prezident Mary Mills Patrick, Ph.D., direktoresha e kolezhit çupave në Stamboll |trans-title=Predsjednica Mary Mills Patrick, Ph.D., direktorica djevojačkog koledža u Istanbulu |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=1 |issue=10 |date=1917-05-31 |language=sq |pages=297–299 |ref=none}} * {{cite journal |title=Miku i Shqipërisë Zoti Charles Woods |trans-title=Prijatelj Albanije gospodin Charles Woods |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=2 |issue=8 |date=1917-12-31 |language=sq |pages=236–237 |ref=none}} * {{cite journal |title=Të çdukurit e Manushaqes |trans-title=Nestanak Manushaqe |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=2 |issue=8 |date=1917-12-31 |language=sq |pages=239–248 |ref=none}} * {{cite journal |title=Spiro Bellkamen |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=2 |issue=9 |date=1918-01-15 |language=sq |pages=273–274 |ref=none}} * {{cite journal |title=Mundimi i ndërgjegjes |trans-title=Mučenje savjesti |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=2 |issue=11 |date=1918-02-16 |language=sq |pages=340–344 |ref=none}} * {{cite journal |title=Gjaku ujë s’bëhet |trans-title=Krv nije voda |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=3 |issue=5 |date=1918-08 |language=sq |pages=142–146 |ref=none}} * {{cite book |last=Dako |first=Sevasti K. |last2=Dako |first2=Christo Anastos |title=Albania's Rights, Hopes and Aspirations |location=Boston |year=1918 |url=https://www.loc.gov/item/27003581/ |access-date=2026-03-25 |language=en |ref=none}} * {{cite document |title=My Life |type=neobjavljeni memoari, dovršeni 1938. |language=en |ref=none}} * {{cite book |last=Kyrias-Dako |first=Sevasti |title=My Life: the Autobiography of the Pioneer of Female Education in Albania |location=Tirana |publisher=Institute for Albanian and Protestant Studies |year=2016 |language=en |ref=none}} * {{cite book |last=Qiriazi-Dako |first=Sevasti |title=Jeta ime |trans-title=Moj život |location=Skopje |publisher=Instituti i Trashëgimisë Shpirtërore e Kulturore të Shqiptarëve |year=2016 |language=sq |ref=none}} {{refend}} == Naslijeđe == === Film i književnost === * Korčanska djevojačka škola ovjekovječena je u albanskoj kinematografiji filmom {{jez|sq|[[Mësonjëtorja]]}} (''Škola'') iz 1979. godine. Ime glavne junakinje, Sevasti Qiriazi, promijenjeno je u Dafina, a glumi je [[Roza Anagnosti]]. U skladu sa službenom ateističkom i cenzorskom politikom [[Narodna Socijalistička Republika Albanija|Narodne Socijalističke Republike Albanije]], svaka religija prikazana je kao antialbanska, a škola kao potpuno nereligijska (''laike'').<ref>{{cite book |last1=Asllani |first1=Persida |last2=Hosaflook |first2=David |title=The Albanian Book and Protestant Enterprise: a 200-year Cultural Journey |date=2017 |publisher=National Library of Albania and IAPS |location=Tirana |isbn=978-9928-4202-7-5 |pages=160–161}}</ref> * Dramu {{jez|sq|Foleja Kombëtare}} (''Narodno gnijezdo'') o djevojačkoj školi i Sevasti Qiriazi napisali su oko 1931. nastavnici i učenici Instituta Kyrias.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=215}} Drama je 2008. objavljena kao knjiga,<ref>{{cite book |last=Skëndo |first=Lumo |editor1-last=Delvina |editor1-first=Sherif |editor2-last=Malltezi |editor2-first=Luan |title=Foleja kombëtare: dramë historike me katër akte |date=2008 |publisher=Onufri |location=Tirana |isbn=978-99943-42-67-9}}</ref> s uvodom [[Ismail Kadare|Ismaila Kadarea]], ali je autorstvo pogrešno pripisano [[Lumo Skëndo|Lumi Skëndi]]. [[Datoteka:2017 Sola Reformation Stamp Luther Qiriazi Family.jpg|thumb|Kosovska poštanska marka iz 2017. povodom 500. obljetnice protestantske reformacije]] === Komemorativni predmeti === * Godine 2017. lik Sevasti Qiriazi bio je među onima prikazanima na [[poštanska marka|poštanskoj marki]] [[Pošta Kosova|Pošte Kosova]] povodom 500. godišnjice protestantske reformacije i njezina albanskog pandana.<ref>{{cite web |title=Promovohet pulla postare "500 vjet reformacion" |date=2017-10-22 |url=https://www.kultplus.com/trashegimia/promovohet-pulla-postare-500-vjet-reformacion/ |access-date=2026-03-25 |archive-date=2023-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230312182450/https://www.kultplus.com/trashegimia/promovohet-pulla-postare-500-vjet-reformacion/ |url-status=dead }}</ref> * Godine 2023. [[Banka Albanije]] izdala je prigodni novčić od 100 [[albanski lek|leka]] s likom Sevasti Qiriazi-Dako.<ref>{{cite web |title=Vendimmarrja e Këshillit Mbikëqyrës në mbledhjen e datës 7 shtator 2022 |url=https://www.bankofalbania.org/Shtypi/Njoftimet_per_shtyp/Vendimmarrja_e_Keshillit_Mbikeqyres_ne_mbledhjen_e_dates_7_shtator_2022.html |access-date=2026-03-25 |website=Banka e Shqipërisë}}</ref> * Godine 2023. Sevasti Qiriazi i njezina sestra Parashqevi prikazane su na poštanskoj marki od 36 [[makedonski denar|denara]] koju je izdala [[Pošta Sjeverne Makedonije]].<ref name="Posta">{{cite web |title=Postage Stamps 2023 |url=https://www.posta.com.mk/en/postage-stamps/ |access-date=2026-03-25 |website=Posta na Severna Makedonija}}</ref> === U akademskoj zajednici === * Dana 26. oktobra 2016. [[Fan S. Noli University of Korçë|Univerzitet u Korči]] bio je domaćin naučnog skupa posvećenog Sevasti Qiriazi i djevojačkoj školi, povodom 125. godišnjice njezina osnivanja.<ref>{{cite web |title=ITSHKSH bashkorganizuese e simpoziumit shkencor në Korçë |url=https://www.itsh.edu.mk/itshksh-bashkeorganizuese-e-simpoziumit-ne-korce/ |website=ITSHKSH |access-date=2026-03-25}}</ref> * Od 7. do 11. novembra 2016. [[Nacionalna biblioteka Albanije]] i Institut za albanske i protestantske studije zajedno su organizirali simpozij i izložbu pod naslovom "Sevasti Qiriazi: 125. godišnjica obrazovanja albanske žene".<ref>{{cite web |last=Hosaflook |first=David |title=Exhibit: Sevasti Qiriazi, përvjetori i 125-të i arsimit të gruas shqiptare |url=https://www.academia.edu/36850172 |access-date=2026-03-25}}</ref> * Dana 21. maja 2021. [[Akademija nauka Albanije]] organizirala je komemorativni skup o Sevastinom životu i radu povodom 150. godišnjice njezina rođenja.<ref>{{cite web |title=Akademia e Shkencave e Shqipërisë organizoi veprimtarinë jubilare në 150-vjetorin e veprimtares Sevasti Qiriazi |url=http://akad.gov.al/ash/746-akademia-e-shkencave-e-shqiperise-organizoi-veprimtarine-jubilare-ne-150-vjetorin-e-veprimtares-sevasti-qiriazi |access-date=2026-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319153449/http://akad.gov.al/ash/746-akademia-e-shkencave-e-shqiperise-organizoi-veprimtarine-jubilare-ne-150-vjetorin-e-veprimtares-sevasti-qiriazi |archive-date=2023-03-19 |url-status=dead }}</ref> * Dana 25. novembra 2022. Koledž Qiriazi ({{jez|sq|Kolegji Universitar Qiriazi}}) bio je domaćin historijskog simpozija povodom 100. godišnjice osnivanja Instituta Kyrias u Kamëzu.<ref>{{cite web |title=Kolegji Universitar "Qiriazi" festoi përvjetorin e Tij të artë, duke glorifikuar vazhdimësinë 100 vjeçare |url=https://kohajone.com/politike/kolegji-universitar-qiriazi-festoi-pervjetorin-e-tij-te-arte-duke-glorifikuar-vazhdimesine-100-vjecare-foto/ |website=Koha Jonë |date=2022-11-26 |access-date=2026-03-25}}</ref> === U evanđeoskoj protestantskoj zajednici === * Zbog njezine uloge kršćanske misionarske radnice<ref name="Manifest1904" /> i ''biblijske radnice'' u Korçi,{{sfn|Woman's Board of Missions|1895|p=7}}{{sfn|ABCFM|1891|p=351}} [[Protestantizam u Albaniji|albanska protestantska]] zajednica odaje počast Sevasti Qiriazi kao jednoj od ranih pripadnica albanske evanđeoske zajednice koju je osnovao njezin brat Gjerasim Qiriazi.<ref>{{cite web |title=Albanians celebrate 125th anniversary of the first girls' school, started by evangelicals |url=https://evangelicalfocus.com/culture/2031/albanians-celebrate-125th-anniversary-of-the-first-school-for-girls-started-by-evangelicals |access-date=2026-03-25 |website=Evangelical Focus |language=en}}</ref> === Škole, ustanove i druga mjesta koja nose njezito ime === * {{jez|sq|Shkolla 9-vjeçare "Sevasti Qiriazi"}} u Korçi. * {{jez|sq|Shkolla Fillore e Mesme e Ulët "Motrat Qiriazi"}} u [[Klina|Klini]].<ref>{{cite web |title=Shkolla Fillore e Mesme e Ulët "Motrat Qiriazi", në Klinë, shënoi ditën e shkollës |url=https://kk.rks-gov.net/kline/news/shkolla-fillore-e-mesme-e-ulet-motrat-qiriazi-ne-kline-shenoi-diten-e-shkolles/ |access-date=2026-03-25}}</ref> * Srednja škola "Sevasti Qiriazi" u Tirani.<ref>{{cite web |title=Përurohen dy shkolla të reja, 'Kiço Blushi' dhe 'Sevasti Qiriazi' |url=https://www.gazetatema.net/sociale/perurohen-dy-shkolla-te-reja-kico-blushi-dhe-sevasti-qiriazi-veliaj-bizh-i374624 |website=Tema |date=2023-01-24 |access-date=2026-03-25}}</ref> * Godine 1990. u [[Priština|Prištini]] je osnovano Udruženje "Motrat Qiriazi".<ref>{{cite web |title=30 Years Since the Founding of the Association 'Motrat Qiriazi' |url=https://womensnetwork.org/30-years-since-the-founding-of-the-association-motrat-qiriazi/ |website=Women's Network |date=2020-07-20 |access-date=2026-03-25}}</ref> * U Tirani postoji manja ulica pod nazivom "Rr. Sevasti Qirjazi"{{sic}}.<ref>{{cite web |title=Rruga Sevasti Qirjazi · Tirana, Albania |url=https://www.google.com/maps/place/Rruga+Sevasti+Qirjazi,+Tirana,+Albania/ |access-date=2026-03-25}}</ref> * Godine 2023. vlada [[Sjeverna Makedonija|Sjeverne Makedonije]] odobrila je osnivanje regionalnog odjela Instituta za duhovnu i kulturnu baštinu Albanaca u Bitolju, koji će nositi ime porodice Qiriazi.<ref>{{cite web |title=ITSHKSH-së i shtohen edhe gjashtë Departamente rajonale të trashëgimisë kulturore |url=https://www.itsh.edu.mk/itshksh-se-i-shtohen-edhe-gjashte-departamente-rajonale-te-trashegimise-kulturore/ |access-date=2026-03-25 |language=sq |date=2023-03-21}}</ref> === Ostalo === * Sevasti Qiriazi i njezina sestra Parashqevi Qiriazi u Albaniji su kolokvijalno poznate kao "motrat Qiriazi" ({{jez|sq|Motrat Qiriazi}}). Smatraju se "majkama albanskog obrazovanja".<ref>{{cite web |url=http://www.botasot.info/speciale/161342/p6KXlqv/ |publisher=Bota Sot Online |title=Nënat e kombit, historia e motrave Sevasti dhe Parashqevi Qiriazi |language=sq |trans-title=Majke nacije: historija sestara Sevasti i Parashqevi Qiriazi |date=2012-03-30 |access-date=2026-03-25}}</ref> == Pogrešni navodi i nedosljednosti == * Precizna godina i datum Sevastina rođenja predmet su spora. Godina 1870. navedena je na njezinu nadgrobnom spomeniku u [[Sharrë]]u. Dhimitër Dishnica navodi februar 1870, ali taj datum ne potkrepljuje izvorom.{{sfn|Dishnica|1997|p=25}} [[Robert Elsie]] navodi 24. februar 1871, ali također bez navođenja izvora.<ref>{{cite book |last=Elsie |first=Robert |title=A Biographical Dictionary of Albanian History |date=2013 |publisher=I.B. Tauris |location=New York |isbn=978-1-78076-431-3 |page=379}}</ref> Nasuprot tome, američki imigracijski manifest iz augusta 1904. sadrži Sevastinu izjavu da ima 32 godine, što bi upućivalo na 1872. kao godinu rođenja.<ref name="Manifest1904" /> Neki dokumenti iz vremena Narodne Republike Albanije čak bilježe 1876. kao godinu rođenja, što se uglavnom smatra očitom greškom.<ref>{{cite web |last=Hosaflook |first=David |title=Fotografia e fundit e Sevasti Qiriazi-Dakos: Analiza e disa të dhënave në një letërnjoftim të sapozbuluar |url=https://peizazhe.com/2024/06/20/fotografia-e-fundit-e-sevasti-qiriazi-dakos/ |website=Peizazhe |date=2024-06-20 |access-date=2026-03-25}}</ref> * Često se, bez navođenja izvora, tvrdi da je Naim Frashëri dao Sevasti Qiriazi priliku da studira u Istanbulu, ali je njezino školovanje zapravo organizirao brat Gjerasim uz pomoć protestantskih misionara poput Alexandera Thomsona.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=63–65}}<ref>{{cite book |last=Elsie |first=Robert |title=A Biographical Dictionary of Albanian History |date=2013 |publisher=I.B. Tauris |location=New York |isbn=9781780764313 |page=379}}</ref> * Često se navodi da je Sevasti Qiriazi diplomirala na [[Robert College]]u. Preciznije rečeno, diplomirala je na njegovoj sestrinskoj ustanovi, [[Američki koledž za djevojke u Carigradu]] ({{jez|en|American College for Girls at Constantinople}}), koju je osnovao Ženski odbor za misije ({{jez|en|Woman's Board of Missions}}).<ref name="DiplomaAQSH" /><ref>{{cite web |title=Woman's Board of Missions records, 1862–1927 |url=https://findingaids.library.columbia.edu/ead/nnc-ut/ldpd_4492681 |website=Burke Library at Union Theological Seminary, Columbia University Libraries Finding Aids |access-date=2026-03-25}}</ref> Taj koledž spojio se s Robert Collegeom 1971, punih 80 godina nakon njezine diplome.<ref>{{cite web |title=History of RC |url=https://website.robcol.k12.tr/en/about-rc/history |website=Robert College Official Website |access-date=2026-03-25 |quote=In 1971, Robert Academy (the high school division on the Bebek campus) and ACG merged as a co-ed high school on the Arnavutköy campus as Robert College.}}</ref> * Tvrdilo se i da Sevasti nije bila Albanka nego [[Vlasi|Vlahinja]], ali to njezina autobiografija izričito pobija riječima „{{jez|en|I am an Albanian}}”,{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=9}} kao i drugi izvori. * U vrijeme komunističke cenzure tvrdilo se da je Sevastina djevojačka škola u Korçi bila potpuno nereligijska (''laike''), ali je arhivsko istraživanje pobilo taj mit.<ref>{{cite web |last1=Quanrud |first1=John |last2=Hosaflook |first2=David |title=Dëshmi që Shkolla e Vashave e Korçës ishte protestante |url=https://instituti.org/wp-content/uploads/2023/02/20230226_Qiriazet_a_ishin_protestante.pdf |website=Instituti për Studime Shqiptare dhe Protestante |access-date=2026-03-25 |pages=48–53 |archive-date=2023-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302132237/https://instituti.org/wp-content/uploads/2023/02/20230226_Qiriazet_a_ishin_protestante.pdf |url-status=dead}}</ref> * Često se navodi da je Sevasti organizirala<ref>Natpis na spomen-kuli kod groba sestara Qiriazi u Sharrëu, Tirana (Parcela 6, Rreshti 1, Varri 15): "[MOTRAT QIRIAZI] KANE ORGANIZUAR KONGRESIN E MANASTRIT…"</ref> i prisustvovala Prvom [[Bitoljski kongres|bitoljskom kongresu]] 1908. godine. U stvarnosti je njezin brat Gjergj bio jedan od glavnih organizatora kongresa,<ref>{{cite book |last=Lloshi |first=Xhevat |title=Gjergj Qiriazi: Veprimtaria dhe veprat |date=2022 |publisher=ISSHP |location=Tirana |isbn=978-9928-4519-9-6}}</ref> a ona nije mogla prisustvovati zbog obaveza u Korçi,<ref>Kongresi i Parë i Manastirit prej Parashqevi Qiriazit. Arkivi Qendror i Shtetit, Tirana, AQSH F57 D1 f.1.</ref> pa je kao predstavnica korčanske djevojačke škole otišla njezina sestra Parashqevi.<ref>{{cite journal |last=Grameno |first=Mihal |title=I pari Kongres Kombëtar |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=3 |issue=2–3 |date=1918-05/1918-06 |page=42}}</ref> * Na spomeniku pokraj njezina groba u [[Sharrë|Sharrëu]], Tirana, stoji da je zajedno sa sestrom Parashqevi učestvovala na [[Pariška mirovna konferencija (1919)|Pariškoj mirovnoj konferenciji]] (1919). Za Sevastino učešće ne postoji zabilježen dokaz. == Reference == {{reflist|3}} == Izvori == {{refbegin}} * {{cite book |last=Dibra |first=Zenepe |year=2006 |chapter=Sevasti and Parashqevi Qiriazi |editor-last=de Haan |editor-first=Francisca |editor2-last=Daskalova |editor2-first=Krassimira |editor3-last=Loutfi |editor3-first=Anna |title=A Biographical Dictionary of Women's Movements and Feminisms: Central, Eastern, and South Eastern Europe, 19th and 20th Centuries |url=https://archive.org/details/biographicaldict0000unse_u3f7 |publisher=Central European University Press |location=Budapest |pages=[https://archive.org/details/biographicaldict0000unse_u3f7/page/454 454]–458 |isbn=9789637326394 |doi=10.1515/9786155053726-115 |ref={{sfnref|Dibra|2006}}}} * {{cite book |last=Kyrias-Dako |first=Sevasti |title=My Life: the Autobiography of the Pioneer of Female Education in Albania |edition=2nd |publisher=Institute for Albanian and Protestant Studies |location=Tirana |year=2022 |isbn=978-1946244420 |ref={{sfnref|Kyrias-Dako|2022}}}} * {{cite book |last=Kyrias |first=Paraskevi D. |title=The School for Girls, Kortcha, Albania |publisher=Institute for Albanian & Protestant Studies |location=Tirana |year=2014 |orig-year=1913 |url=https://instituti.org/wp-content/uploads/2014/09/1913-QIRIAZI-P-The-School-for-Girls.pdf |access-date=2026-03-24 |language=en |ref={{sfnref|Kyrias|2014}}}} * {{cite journal |title=Albania |journal=Missionary News from Bulgaria |issue=43 |date=1893-03-12 |page=8 |url=https://catalog.hathitrust.org/Record/100432331 |access-date=2026-03-24 |ref={{sfnref|Missionary News from Bulgaria|1893}}}} * {{cite book |author=New Haven Branch of the Woman's Board of Missions |title=Twenty-Third Annual Report of the New Haven Branch of the Woman's Board of Missions |location=New Haven |publisher=Tuttle, Morehouse & Taylor, Printers |year=1894 |url=https://collections.library.yale.edu/catalog/10864021 |access-date=2026-03-24 |ref={{sfnref|New Haven Branch|1894}}}} * {{cite book |author=Woman's Board of Missions |title=Annual report of the Woman's Board of Missions |location=Boston |publisher=Woman's Board of Missions |year=1895 |url=https://catalog.hathitrust.org/Record/005909204 |access-date=2026-03-24 |ref={{sfnref|Woman's Board of Missions|1895}}}} * {{cite journal |author=American Board of Commissioners for Foreign Missions |title=The Missionary Herald |volume=87 |year=1891 |url=https://hdl.handle.net/2027/mdp.39015012314103 |access-date=2026-03-24 |ref={{sfnref|ABCFM|1891}}}} * {{cite journal |title=Grants and Payments to Special Objects |journal=The Star in the East |issue=67 |date=1899-07 |page=32 |publisher=Bible Lands Missions' Aid Society |ref={{sfnref|Star in the East|1899}}}} * {{cite book |title=Foleja Kombëtare: Broshurë komemorative botuar me rastin e dyzetvjetorit të Institutit Kyrias 1891–1931 |location=Tiranë |publisher=Shtypshkronja "Gutenberg" |year=1931 |language=sq |total-pages=110 |ref={{sfnref|Foleja Kombëtare|1931}}}} * {{cite book |last=Dishnica |first=Dhimitër |title=Motrat Qiriazi |location=Tirana |publisher=Shtëpia Botuese "Enciklopedike" |year=1997 |ref={{sfnref|Dishnica|1997}}}} * {{cite journal |last=Konica |first=Faik |title=Kleri grek edhe Shkolla Protestante e Çupave në Korçë |journal=Albania |volume=9 |issue=9 |year=1905 |page=179 |language=sq |ref={{sfnref|Konica|1905}}}} * {{cite journal |last=Kyrias |first=Sevasti |title=Albanian Girls' School Report |journal=The Star in the East |issue=56 |date=1896-10 |page=3 |location=London |publisher=Bible Lands or Turkish Missions' Aid Society |language=en |ref={{sfnref|Kyrias|1896}}}} * {{cite book |last=Qiriazi |first=Sevasti |chapter=Fjalë |editor-last=Qiriazi |editor-first=Gjergj |title=Hristomathi |volume=I |location=Sofia |publisher=Mbrothësia |year=1902 |pages=291–295 |language=sq |ref={{sfnref|Qiriazi|1902}}}} * {{cite book |last=Myzyri |first=Hysni |title=Shkollat e para kombëtare shqipe |location=Tiranë |publisher=Instituti i Studimeve Pedagogjike |year=1973 |page=217 |language=sq |ref={{sfnref|Myzyri|1973}}}} * {{cite web |last1=Hosaflook |first1=David |last2=Quanrud |first2=John |title=Were the Kyrias siblings, Kristo Dako, and the Kortcha Girls School Protestant? A response to the re-emergence of a communist-era narrative |url=https://www.academia.edu/75751804/Were_the_Kyrias_siblings_Kristo_Dako_and_the_Kortcha_Girls_School_Protestant_A_response_to_the_re_emergence_of_a_communist_era_narrative |website=Academia.edu |year=2022 |access-date=2026-03-24 |language=en |ref={{sfnref|Hosaflook|Quanrud|2022}}}} * {{cite book |last=Asllani |first=Uran |title=Studentët shqiptarë të Robert Kolegjit Amerikan të Stambollit dhe veprimtaria atdhetare e tyre |trans-title=Albanski studenti Američkog Robert koledža u Istanbulu i njihova patriotska djelatnost |location=Tiranë |publisher=Ilar |year=2005 |language=sq |ref={{sfnref|Asllani|2005}}}} {{refend}} {{Normativna kontrola}} {{Izabran}} {{Životni vijek|1949|1871|Qiriazi-Dako}} [[Kategorija:Biografije, Bitolj]] [[Kategorija:Albanske feministkinje]] [[Kategorija:Albanski lingvisti]] [[Kategorija:Albanski pedagozi]] [[Kategorija:Albanski profesori]] [[Kategorija:Albanski nacionalni preporod]] [[Kategorija:Zatočenici Koncentracijskog logora Banjica]] a3h3uwheum2bhrreg6l3dwi8pwjldrf 42682344 42682336 2026-09-01T01:03:20Z Vipz 151311 /* Pogrešni navodi i nedosljednosti */ ispravak. 42682344 wikitext text/x-wiki {{Infokutija osoba | ime = Sevasti Qiriazi-Dako <br /> (Sevastia D. Kyrias) | slika = Sevasti Qiriazi (portrait).jpg | širina_slike = | alt = | opis = Qiriazi, [[1910-e|1910-tih]] | ime_po_rođenju = | datum_rođenja = [[1871.]] | mjesto_rođenja = [[Bitolj]], [[Bitoljski vilajet]], [[Osmansko Carstvo]] | datum_smrti = [[30. augusta]] {{Godina smrti i dob|1949|1871}} | mjesto_smrti = [[Tirana]], [[Narodna Socijalistička Republika Albanija|Albanija]] | tijelo_otkriveno = | uzrok_smrti = | počivalište = Varrezat e Sharrës, Tirana, Albanija | počivalište_koordinate = {{coord|41|18|16.16|N|19|45|38.66|E|display=inline,title}} | rezidencija = | državljanstvo = | ostala_imena = Sevasti D. Kyrias <br /> Sevasti Kyrias-Dako <br /> Sevasti Qirias | poznat_po = | obrazovanje = [[Američki koledž za djevojke u Carigradu]] (B.A.) | alma_mater = | poslodavac = | zanimanje = {{hlist | [[pedagogija|pedagoginja]] | [[učitelj|učiteljica]] }} | godine_aktivnosti = | titula = | religija = | supružnik = [[Kristo Dako]] | partner = | djeca = Aleksandër Dako <br /> Gjergj Dako | roditelji = Dhimitër Qiriazi <br /> Maria Qiriazi (Vodica) | rodbina = [[Gjerasim Qiriazi]] <br /> [[Gjergj Qiriazi]] <br /> Kristo Qiriazi <br /> [[Parashqevi Qiriazi]] | nagrade = [[File:Order of Skanderbeg 4.png|17px]] Orden Skenderbega <br /> [[File:Urdhëri i Lirisë (Klasi I).png|17px]] Orden slobode <br /> Orden za patriotsku djelatnost <br /> [[File:Titulli "Mësues i Popullit".png|17px]] Zvanje „Učitelj naroda” <br /> [[File:Dekorata "Nderi i Kombit".jpg|17px]] Odlikovanje „Čast nacije” <br /> Simbol grada (Tirana) | potpis = Sevasti Qiriazi (nënshkrim).svg | fusnote = }} '''Sevasti Qiriazi-Dako''' ({{circa|1871.}} – 30. augusta 1949.) bila je albanska [[pedagogija|pedagoginja]], [[učitelj|učiteljica]], [[sufražetkinja]], [[prosvjetiteljstvo|prosvjetiteljica]], [[protestantizam|protestantska]] [[misionarstvo|misionarka]] i istaknuta ličnost [[Albanski narodni preporod|Albanskoga narodnog preporoda]]. Jedna je od pionirki ženskog obrazovanja među [[Albanci|Albancima]]. Osnivačica je prve albanske škole za djevojke, koju je u [[Korça|Korçi]] godinama vodila i razvijala u teškim političkim i društvenim okolnostima. Školovala se u [[Bitolj|Bitolju]] i na [[Američki koledž za djevojke u Carigradu|Američkom koledžu za djevojke u Carigradu]], gdje je 1891. diplomirala i postala prvom Albankom za koju se pouzdano zna da je završila [[visoko obrazovanje]]. Po povratku se uključila u rad djevojačke škole u Korçi, a nakon smrti brata [[Gjerasim Qiriazi|Gjerasima Qiriazija]] preuzela je njezino vođenje. Bila je povezana i s albanskom protestantskom zajednicom, a njezin prosvjetni rad bio je usko isprepleten s kulturnim i nacionalnim nastojanjima Albanaca s kraja 19. i početka [[20. vijek|20. vijeka]]. Poslije [[Prvi svjetski rat|Prvog svjetskog rata]] djelovala je u [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenim Američkim Državama]] i [[Albanija|Albaniji]], a zajedno sa suprugom [[Kristo Dako|Kristom Dakom]] i sestrom [[Parashqevi Qiriazi]] osnovala je u [[Tirana|Tirani]] Institut Kyrias, jednu od najpoznatijih ustanova za obrazovanje djevojaka u [[međuraće|međuratnoj]] Albaniji. Tokom [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]] Sevasti Qiriazi-Dako je sa svojom porodicom bila zatvorena u [[Koncentracijski logor Banjica|Koncentracijskom logoru Banjica]]. Nakon rata bila je, zajedno sa svojom porodicom, izložena progonu komunističkih vlasti. U kasnijoj historiografiji i javnom pamćenju ostala je upamćena kao jedna od ključnih figura albanskog obrazovanja i [[emancipacija|emancipacije]] žena. == Biografija == === Rani život === Sevasti je rođena [[#Pogrešni navodi i nedosljednosti|1870. ili 1871.]] u [[Porodica Qiriazi|porodici Qiriazi]] iz [[Trnovo (Bitolj)|Trnova]] kraj [[Bitolj]]a, tada u [[Bitoljski vilajet|Bitoljskom vilajetu]] u [[Osmansko Carstvo|Osmanskom Carstvu]], a danas u [[Sjeverna Makedonija|Sjevernoj Makedoniji]].{{sfn|Dibra|2006}} Bila je šesto od desetero djece.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=41}} Porodica joj je bila [[pravoslavlje|pravoslavne vjere]], a u dobi od četiri godine počela je pohađati [[osnovna škola|osnovnu školu]] na [[grčki jezik|grčkom jeziku]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=43}} U mladosti je naučila [[albanski jezik|albanski]], grčki, [[bugarski jezik|bugarski]], [[Dijalekt Vlaške|vlaški]], [[Turski jezik|turski]] i [[engleski jezik]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=44}} Ona i njezina porodica rano su došli u dodir s [[Albanski nacionalizam|albanskim domoljubnim]] krugovima i [[Protestantizam u Sjedinjenim Američkim Državama|američkim protestantskim]] misionarima, koji su u blizini njihova doma u Bitolju vodili školu i održavali [[bogoslužje|bogoslužja]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=43–45}} Qiriazi je pohađala i američku školu u Bitolju te ju je završila u julu 1888, stekavši obrazovanje usporedivo sa [[srednjoškolsko obrazovanje|srednjoškolskim]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=43–45}} === Obrazovanje === Od 1888. do 1891. pohađala je [[Američki koledž za djevojke u Carigradu]], kamo ju je upisao njezin brat [[vlč.]] [[Gjerasim Qiriazi]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=63–64}} Primljena je izravno na drugu godinu studija, a 1891. diplomirala je u generaciji od osam studentica i stekla stupanj {{jez|en|Bachelor of Arts}} (B.A.), čime je postala prvom [[Albanci|Albankom]] koja je završila [[visoko obrazovanje]].{{sfn|Dibra|2006}}{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=63–64}}<ref name="DiplomaAQSH">Diploma Sevasti Qiriazi čuva se u {{jez|sq|Arkivi Qendror i Shtetit}} u Tirani (AQSH, fond 52, dosje 18 / F. 52, D. 18).</ref> Njezina je namjera bila steći obrazovanje kako bi po povratku pomogla bratu u otvaranju škole za djevojke u Albaniji.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=66}} U svojoj autobiografiji kao ključne utjecaje tokom studija navodi Claru Hamlin, Florence A. Fensham, Mary Mills Patrick, Idu Prime, Caroline Borden i bugarsku obitelj Grandinaroff.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=68–70}} Prema autobiografiji, Gjerasim Qiriazi pozvao je braću Frashëri — [[Abdyl Frashëri|Abdylja]], [[Sami Frashëri|Samija]] i [[Naim Frashëri|Naima]] — na njezinu dodjelu diplome, a Naim Frashëri potom je, koristeći svoj položaj u osmanskoj upravi, pomogao pri zvaničnoj registraciji njezine diplome i sticanju ''irade'' (zvaničnog dekreta) za otvaranje prve albanske škole za djevojke u [[Korça|Korçi]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=79}} === Protestantski misionarski rad === Iako je po rođenju bila pravoslavna kršćanka, Sevasti se pridružila protestantskoj zajednici koju je osnovao njezin brat Gjerasim.{{sfn|Missionary News from Bulgaria|1893|p=8}} U Korçi je vodila biblijske studije i molitvene sastanke za žene.{{sfn|Missionary News from Bulgaria|1893|p=8}}<ref name="KyriasHume1896">{{cite document |author=Kyrias, Sevasti D. |title=Letter to Mrs. H. D. Hume |date=1896-08-29 |type=rukopisno pismo |publisher=American Board of Commissioners for Foreign Missions archives, 1810–1974 |via=Houghton Library, Harvard College Library |location=Cambridge, Massachusetts |id=ABCFM 9.5.1, Woman's Board of Missions 1873–1947, Supplementary Papers and Correspondence |language=en}}</ref>{{sfn|New Haven Branch|1894|pp=64–65}} Bila je ''[[biblijska radnica]]'' ({{jez|en|Bible Woman}}), a finansirali su je Ženski odbor za misije pri [[American Board of Commissioners for Foreign Missions|ABCFM-u]]{{sfn|Woman's Board of Missions|1895|p=7}}{{sfn|ABCFM|1891|p=351}} i Društvo za pomoć misijama u biblijskim zemljama ({{jez|en|Bible Lands Missions' Aid Society}}).{{sfn|Star in the East|1899|p=32}} Sebe je nazivala [[misionarstvo|misionarkom]] kada je 1904. putovala u Sjedinjene Američke Države da posjeti [[Ellen Stone (misionarka)|Ellenu Stone]] i [[John Henry House|Johna Henryja Housea]].<ref name="Manifest1904">{{cite document |title=List or Manifest of Alien Passengers for the U.S. Immigration Officer at Port of Arrival |date=1904-08-30 |publisher=Holland-America Line |type=Passenger manifest |language=en}}</ref> === Škola za djevojke u Korçi (1891–1914) === ==== Osnivanje i rad ==== Nakon završetka studija, Sevasti se vratila u Bitolj, a zatim u Korçu, gdje se pridružila bratu Gjerasimu u otvaranju škole za djevojke na [[albanski jezik|albanskom jeziku]]. Sevasti je bila njezina direktorica. Škola je radila u teškim uvjetima, uključujući [[siromaštvo]], predrasude prema ženskom obrazovanju, teškoće u nabavci knjiga, političko protivljenje lokalnih osmanskih vlasti te političko i crkveno protivljenje [[Grčka pravoslavna crkva|Grčke pravoslavne crkve]].{{sfn|Kyrias|2014|pp=4–6}} Uprkos tim nepovoljnim okolnostima, škola je od 1891. do 1913. imala prosječno 47 učenica godišnje.{{sfn|Foleja Kombëtare|1931|pp=83–85}} Među istaknutim posjetiteljima škole bili su [[Edith Durham]] 1901. i [[H. N. Brailsford]] 1904.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=102, 106–107}} ==== Vjerska nastava ==== Škola je za vremena svoga rada bila poznata kao protestantska kršćanska škola.{{sfn|Konica|1905|p=179}} Njezini osnivači bili su [[Evangelizam|evanđeoski protestanti]],<ref>{{cite journal |journal=Kalendari Kombiar |year=1905 |page=51 |location=Sofje |publisher=Mbrothësia |language=sq |quote=Tani shpejt dëgjojmë se u mbyll edhe ndë Korçë shkolla e çunavet po punon vetëm, shkollë e vashavet e cila u hap më 1891 prej ungjillorëvet. |trans-quote=Sada uskoro čujemo da se i u Korçi zatvorila škola za dječake; radi još samo škola za djevojke, koja je otvorena 1891. od strane evanđeoskih protestanata.}}</ref> a podržavale su je protestantske organizacije,{{sfn|Kyrias|1896|p=3}} dok su u nastavnom programu bili zastupljeni i vjerski predmeti s biblijskim tekstovima.{{sfn|Qiriazi|1902|pp=291–295}}{{sfn|Myzyri|1973|p=217}} Prostorije škole korištene su i za evanđeosku [[nedjeljna škola|nedjeljnu školu]] i bogoslužja.{{sfn|Hosaflook|Quanrud|2022|pp=44–49}} Škola je, međutim, primala učenice svih vjera, a od nastavnika se nije tražilo da prijeđu na protestantizam.{{sfn|Konica|1905|p=179}} Albanci različitih vjera i društvenih slojeva zvali su je {{jez|sq|fole kombëtare}} ("narodno gnijezdo").{{sfn|Foleja Kombëtare|1931|pp=83–85}} ==== Vodstvo ==== [[Datoteka:Girls School Staff Kortcha Albania 1894.jpg|thumb|Osoblje škole za djevojke i evanđeoskog rada u Korçi, 1894.]] Kada je Gjerasim Qiriazi umro 1894, Sevasti Qiriazi je, sa otprilike 23 godine, preuzela punu odgovornost nad školom.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=93–95}} U narednim godinama školu je vodila skupa s Lukom Tirom, Fankom Efthim, [[Athanas Sina|Athanasom Sinom]], [[Grigor Cilka|Grigorom Cilkom]], [[Gjergj Qiriazi|Gjergj Qiriazijem]] i Gjonom Cikom,{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=92}} a zatim je zatražila pomoć američkih protestantskih misionara Phineasa i Violet Bond Kennedy, koji su u Korçu stigli 1908. godine. Violet je bila kći američkog protestantskog misionara u Bitolju, Lewisa Bonda, i Sevastina bliska prijateljica iz djetinjstva i studentskih dana.{{sfn|Kyrias|2014|p=6}}{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=64}} ==== Zatvaranje ==== Škola je radila do 1914, kada je zbog ratnih prilika i neprijateljskog držanja grčkih krugova u Korçi prisiljena na zatvaranje.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=155–165}} === Prvi odlazak u Sjedinjene Američke Države === U ljeto 1904, nakon 13 godina na čelu albanske djevojačke škole u Korçi, Sevasti Qiriazi otputovala je u [[Sjedinjene Američke Države]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=109}} U njezinoj odsutnosti, njezina je sestra [[Parashqevi Qiriazi]] postala direktoricom škole. Sevasti je stigla u [[New York]] u augustu 1904.<ref name="Manifest1904" /> Posjetila je prijatelje u New Yorku, [[Boston|Bostonu]] i [[Chicago|Chicagu]], gdje je u raznim ženskim društvima govorila o Albaniji. Mjesec dana boravila je kod [[Ellen Stone (misionarka)|Ellen Stone]], a posjetila je i [[Jane Addams]] i [[Hull House]]. Svoj boravak u Sjedinjenim Američkim Državama nazvala je "tračkom slobode".{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=109–112}} Na povratku u Albaniju u maju 1905. posjetila je [[London]], [[Pariz]] i [[Beč]], a zatim se zaustavila u [[Bukurešt|Bukureštu]], gdje je upoznala [[Pandeli Evangjeli|Pandelija Evangjelija]] i budućeg supruga [[Kristo Dako|Krista Daka]] (1880–1941), nedavnog diplomanta [[Univerzitet u Bukureštu|Univerziteta u Bukureštu]] i generalnog sekretara albanskog društva "Dituria". Sevasti je angažirala Daka da pripremi prve albanske udžbenike iz matematike.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=113–114}} === Rano djelovanje u nacionalnom pokretu === Godine 1908. Sevasti je pozvana da predstavlja svoju djevojačku školu na [[Bitoljski kongres|Bitoljskom kongresu]], koji je imao za cilj da riješi pitanje [[albanski alfabet|albanskog alfabeta]]. Sevasti nije mogla prisustvovati, pa je umjesto nje prisustvovala njezina sestra Parashqevi.<ref>{{cite journal |last=Grameno |first=Mihal |title=I pari Kongres Kombëtar |journal=Yll'i Mëngjezit |date=1918-05/1918-06 |volume=3 |issue=2–3 |page=42}}</ref> Nakon što je kongres završio, delegacija kongresa posjetila je djevojačku školu u Korçi; među njima su bili [[Luigj Gurakuqi]], [[Fehim Zavalani]] i Nyzhet Vrioni. Godine 1909. Sevasti je, kao direktorica škole, pozvana da učestvuje na [[Kongres u Elbasanu|Kongresu u Elbasanu]], koji je imao za cilj da se bavi pitanjem nacionalnog obrazovanja u Albaniji. Prisustvovala mu je zajedno s bratom [[Gjergj Qiriazi|Gjergjom Qiriazijem]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=121–128}} === Brak i djeca === [[Datoteka:SevastiQiriaziDako1913.tif|thumb|Sevasti i Kristo Dako, 1913.]] Sevasti se udala za [[Kristo Dako|Krista Daka]] 4. augusta 1910.<ref name="Oberlin1913">{{cite document |title=Student records file for Kristo Anastas Dako, Bachelor of Divinity, 1913 |type=studentski dosje |publisher=Oberlin College Archives |location=Oberlin, Ohio |id=Box 234, Folder 2812, "Dako, Kristo Anastas 1913 DB"}}</ref> Obred je vodio protestantski misionar [[Charles Telford Erickson]].<ref name="Jacques">{{cite document |last=Jacques |first=Edwin E. |title=To Albania With Love – the Evangel |type=neobjavljen nacrt |publisher=Institute for Albanian and Protestant Studies |location=Tirana |id=IAPS-EJ |pages=136, 142–143}}</ref> Imali su dva sina, Aleksandëra "Skëndera" Daka (1910–1995) i Gjergja Daka (1913–1949). Engleski oblici njihovih imena bili su Alexander Gerasim Dako i George Charles Dako, po njezinoj preminuloj braći Gjerasimu i Gjergju.<ref name="Oberlin1925">{{cite document |title=Quinquennial Catalogue Questionnaire for Kristo Anastas Dako |date=1925-10-15 |type=upitnik / arhivski dokument |publisher=Oberlin College Archives |location=Oberlin, Ohio |id=Subgroup II, Theological Instruction, Special Programs, Kyrias Girls School, "Dako, Kristo Anastas"}}</ref> Obojica su osam godina pohađala [[Robert College]].{{sfn|Asllani|2005|pp=59, 104–107}} === Prijateljstvo s Charlesom Craneom === Godine 1911. Sevasti i njezina supruga Krista Daka u Bitolju je posjetio američki poslovni čovjek [[Charles Richard Crane]], član upravnog odbora Američkog koledža za djevojke u Carigradu, koji je želio saznati više o Albaniji i [[Bliski istok|Bliskom istoku]]. Crane je za Sevasti i Krista saznao preko Edwarda I. Boswortha, dekana [[Oberlinsko sjemenište|Oberlinskog sjemeništa]] i bivšeg profesora K. Daka na koledžu [[Oberlin College|Oberlin]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=139–140}} Održavali su prijateljske i radne veze dugi niz godina,<ref>{{cite book |last=Dako |first=Christo |title=Albania, the Master Key to the Near East |date=1919 |publisher=E.L. Grimes |location=Boston |pages=Dedication, 92–93, 215–223}}</ref> a kasnije su nekoliko ljetnih odmora proveli u [[ljetnikovac|ljetnikovcu]] g. i gđe. Crane u [[Woods Hole, Massachusetts|Woods Holeu]], Massachusetts.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=171, 184–185}} === Izgnanstvo iz Albanije i drugi odlazak u Sjedinjene Države === Godine 1914, zbog neprijateljstava s grčkim snagama u Korçi, Sevasti, njezin suprug i njihovo dvoje djece bili su prisiljeni da napuste Albaniju, a djevojačka škola je zatvorena. Gotovo 12 mjeseci živjeli su u [[Bukurešt|Bukureštu]] i [[Sofija|Sofiji]], prije nego što su 1915. emigrirali u Sjedinjene Američke Države i nastanili se u [[Natick, Massachusetts|Naticku]] i [[Southbridge, Massachusetts|Southbridgeu]], Massachusetts, gdje je Sevasti pomagala suprugu u otvaranju prve albanske škole u Americi pri mjesnom [[YMCA]]-u.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=173–174}} Potom su se preselili u Boston ([[Jamaica Plain]]), gdje je Sevasti pomagala sestri u izdavanju polumjesečnika {{jez|sq|Yll'i Mëngjezit}} ({{jez|en|Morning Star}}; 1917–1920), a ona i njezin suprug postali su još više uključeni u američki panalbanski savez [[Vatra (organizacija)|Vatra]] i [[albanski nacionalizam|albanski nacionalni pokret]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=175–180}} === Povratak u Albaniju i kasnije godine === Krajem 1921. Sevasti Qiriazi-Dako i njezina djeca vratili su se u Albaniju, gdje se njezin suprug već ranije vratio da radi s albanskom vladom. U svojim memoarima Sevasti je prilike u Albaniji opisala kao "primitivne" i tvrdila da ju je to nadahnulo da ostatak života posveti pomoći u obnovi svoje nacije.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=186–193}} ==== Institut Kyrias (1922–1933) ==== Zajedno sa suprugom Kristom Dakom i sestrom Parashqevi Qiriazi, Sevasti je u [[Tirana|Tirani]] osnovala novu ustanovu za žensko obrazovanje. Iako se finansirao privatno, Institut se smatrao nacionalnom školom koja je okupljala učenice iz svih krajeva, društvenih slojeva i vjerskih zajednica. Godine 1926. počela je izgradnja novog objekta u [[Kamëz|Kamëzu]]. Zgrada je bila u upotrebi od 1927, a dovršena 1929. [[Zog I, kralj Albanije]], čije su sestre princeza [[Myzejen Zogu]] i princeza [[Maxhide Zogu]] pohađale školu u Tirani, posjetio je novi kampus. Škola je bila poznata po svojoj biblioteci, atletskom programu, događajima iz likovne umjetnosti, sistemu učeničke samouprave i uspjehu svojih maturantica.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=201–216}} Godine 1931. škola je proslavila 40. godišnjicu osnivanja, smatrajući se nastavkom djevojačke škole osnovane u Korçi 1891. Svečanosti su prisustvovali brojni albanski i strani uglednici.{{sfn|Foleja Kombëtare|1931}} Godine 1933, nakon nacionalizacije privatnog obrazovanja, Institut Kyrias bio je prisiljen zatvoriti se i, uprkos ponovljenim molbama sestara Qiriazi upućenim vladi, više se nije otvorao.{{sfn|Dishnica|1997|pp=184–191}} Sevasti nije dopustila da se školske prostorije iznajme [[Crveni križ|Crvenom križu]] za humanitarni rad niti da služe bilo kojoj drugoj svrsi osim obrazovanju žena.{{sfn|Dishnica|1997|pp=186–187}} Nakon što je škola zatvorena Sevasti je počela pisati svoje memoare na [[engleski jezik|engleskom jeziku]].{{sfn|Dishnica|1997|p=188}} ==== Pod italijanskom invazijom i okupacijom ==== [[Italijanska invazija Albanije]] 1939. dovela je do uspostave [[Kraljevina Albanija (1939—1943)|italijanskog protektorata u Albaniji]]. U tom razdoblju umro je Sevastin suprug Kristo Dako,<ref>{{cite journal |title=Kristo Dako-ja, pioneri i shqipes dhe i shqiptarismit, ndroj jetë |journal=Vatra Shqiptare |date=1941-12 |issue=25–26 |pages=7–8}}</ref> a italijanska vojska prenamijenila je školski posjed u skladište oružja.{{sfn|Dishnica|1997|p=188}} ==== Internacija nakon njemačke invazije ==== [[Njemačka okupacija Albanije|Njemačka invazija i okupacija Albanije]] dovele su Sevasti Qiriazi-Dako i njezinu sestru Parashqevi u dodatnu opasnost, jer su njihov dom i bivše školske zgrade služili kao skladište oružja u vrijeme žestokih sukoba između albanskih [[antifašizam|antifašističkih]] oslobodilačkih snaga te [[Fašistička Italija|italijanskih]] i [[Nacistička Njemačka|njemačkih]] okupatora. Godine 1943. Nijemci su pucali na školu i ubili Sevastinu prijateljicu i njezina sina. Sevasti i njezina porodica zatvoreni su i deportirani u [[Koncentracijski logor Banjica]] kraj [[Beograd|Beograda]]{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=217–220}} od strane pronacističkih jedinica pod vodstvom [[Xhaferr Deva|Xhaferra Deve]].<ref name="Keçmezi-Basha">{{cite web |last=Keçmezi-Basha |first=Sabile |title=Parashqevi Qiriazi, diplomatja e vetme grua në Konferencën e Paqes në Paris |trans-title=Parashqevi Qiriazi, jedina žena diplomatkinja na Mirovnoj konferenciji u Parizu |url=http://www.kosova-sot.info/kulture/parashqevi-qiriazi-diplomatja-e-vetme-grua-ne-konferencen-e-paqes-ne-paris |website=Kosova Sot |date=2014 |access-date=2026-03-24 |language=sq |archive-date=2015-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150927111419/http://www.kosova-sot.info/kulture/parashqevi-qiriazi-diplomatja-e-vetme-grua-ne-konferencen-e-paqes-ne-paris |url-status=dead }}</ref><ref name="Luarasi">{{cite web |last=Luarasi |first=Petro |title=Familja atdhetare Qiriazi dhe mjeshtri i madh i turpit (T.B.) |url=http://prishtinapress.info/familja-atdhetare-qiriazi-dhe-mjeshtri-i-madh-i-turpit-t-b/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140201223055/http://prishtinapress.info/familja-atdhetare-qiriazi-dhe-mjeshtri-i-madh-i-turpit-t-b/ |website=PrishtinaPress |language=sq |archive-date=2014-02-01 |access-date=2026-03-24 |quote=Si rezultat i kësaj të motrat dhe familjet e tyre u bënë object përndjekjesh nga ana e regjimit. Dy djemtë e Sevastisë u burgosën si spiunë. Djali i vogël, Gjergji, duke mos u bërë dot ballë torturave, vrau veten më 1949. Pak më vonë vdiq edhe Sevastia, nga hidhërimi i thellë për humbjen e të birit. |trans-quote=Kao rezultat toga, sestre i njihove porodice postale su predmet progona režima. Oba Sevastina sina bila su zatvorena kao "špijuni". Mlađi sin, Gjergj, ne mogavši izdržati mučenja, ubio se 1949. Ubrzo nakon toga umrla je i Sevastia, od duboke tuge zbog gubitka sina.}}</ref><ref>{{cite journal |last=Luarasi |first=Skender |title=Parashqevi Qiriazi |journal=Drita |date=1980-12-14 |page=12 |language=sq}}</ref> ==== Poratne godine pod komunizmom ==== Krajem 1944, nakon bombardiranja koncentracijskog logora od strane [[Saveznici u Drugom svjetskom ratu|savezničkih snaga]], Sevasti i njezina porodica oslobođeni su i vratili su se u Albaniju. Zatekli su opljačkan dom, pa su započeli obnovu. Razni faktori, uključujući povezanost Krista Daka s kraljem [[Zog I od Albanije|Ahmetom Zogom]]<ref>{{cite book |last=Dako |first=Christo A. |title=Zogu the First, King of the Albanians: a Sketch of His Life and Times |location=Tirana |publisher=Kristo Luarasi |year=1937}}</ref> kroz Dakovo služenje kao ministra u jednoj od Zogovih vlada,<ref>{{cite book |last=Elsie |first=Robert |title=Historical Dictionary of Albania |series=Historical Dictionaries of Europe |volume=75 |edition=2 |location=Lanham, Maryland |publisher=Scarecrow Press |year=2010 |isbn=9780810861886 |pages=97–98}}</ref> te veze porodica Qiriazi i Dako s američkim školama, političkim ličnostima i protestantskim misionarima koje je vlast smatrala špijunima<ref>{{cite book |last=Hoxha |first=Enver |title=The Anglo-American Threat to Albania |location=Tirana |publisher=8 Nëntori |year=1982 |pages=12–13}}</ref> doveli su ih u nemilost novog [[Narodna Socijalistička Republika Albanija|komunističkog režima u Albaniji]]. Godine 1946. izbačeni su iz svog doma, a školske zgrade pretvorene su u partijsku školu. Kosti Krista Daka bile su iskopane, oskrnavljene i izgubljene. Godine 1946. Sevastini sinovi Aleksandër i Gjergj uhapšeni su i zatvoreni pod optužbama za [[pobuna|pobunu]], [[špijunaža|špijunažu]] i [[protudržavne aktivnosti]].{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=220–221}}<ref name="Luarasi" /> U februaru 1949. Gjergj je umro u zatvoru, nakon nekoliko dana teškog ispitivanja i [[mučenje|mučenja]]. U augustu 1949, nakon neuspjelih pokušaja da pronađe Gjergjovo tijelo i dok je Aleksandër još bio u zatvoru, Sevasti je umrla u siromaštvu i „slomljena srca”.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=217–223}} Od 1959. nadalje, velikim dijelom zahvaljujući nastojanjima [[Skënder Luarasi|Skëndera Luarasija]],<ref>{{cite book |last=Luarasi |first=Skënder |title=The Kyrias Sisters |location=Tirana |year=1962}}</ref><ref>{{cite book |last=Luarasi |first=Skënder |title=Gjerasim Qiriazi: jeta dhe vepra |location=Tirana |publisher=N.SH. Botimeve "Naim Frashëri" |year=1962}}</ref> Sevasti Qiriazi i njezina porodica počeli su ponovo dobijati priznanje u Albaniji za doprinos [[Obrazovanje u Albaniji|albanskom obrazovanju]] i [[emancipacija|emancipaciji]] žena. Posmrtno je odlikovana Ordenom slobode (1960), Medaljom za patriotsku djelatnost (1962) i zvanjem "Učitelj naroda" (1987).{{sfn|Dishnica|1997|pp=192–194}} == Djela == Za sljedeća djela i članke je poznato da je njihova autorica Sevasti Qiriazi-Dako: {{refbegin}} * {{cite journal |title=Albanian Girls' School Report |journal=The Star in the East |issue=56 |date=1896-10 |location=London |publisher=Bible Lands or Turkish Missions' Aid Society |page=3 |ref=none}} * {{cite journal |title=Girls' School, Koritza, Albania |journal=The Star in the East |issue=58 |date=1897-04 |location=London |publisher=Bible Lands or Turkish Missions' Aid Society |page=6 |ref=none}} * {{cite book |chapter=Këng' e foshnjavet ndë djep |trans-chapter=Pjesma o djeci u kolijevci |editor-last=Qiriazi |editor-first=Gjergj |title=Hristomathi |location=Sofje |publisher=Mbrothësia |year=1902 |language=sq |page=93 |ref=none}} * {{cite book |chapter=Kur dotë bënemi nëna |trans-chapter=Kad postanemo majke |editor-last=Qiriazi |editor-first=Gjergj |title=Hristomathi |location=Sofje |publisher=Mbrothësia |year=1902 |language=sq |page=108 |ref=none}} * {{cite book |chapter=Përse bënenë pemët t'ëmbëla nëpër drurët? |trans-chapter=Zašto slatki plodovi rastu na drveću? |editor-last=Qiriazi |editor-first=Gjergj |title=Hristomathi |location=Sofje |publisher=Mbrothësia |year=1902 |language=sq |page=110 |ref=none}} * {{cite book |chapter=Rrobat e Olimbisë |trans-chapter=Olimbijina odjeća |editor-last=Qiriazi |editor-first=Gjergj |title=Hristomathi |location=Sofje |publisher=Mbrothësia |year=1902 |language=sq |page=112 |ref=none}} * {{cite book |chapter=Të-shkruajturit e babajt |trans-chapter=Očevo pisanje |editor-last=Qiriazi |editor-first=Gjergj |title=Hristomathi |location=Sofje |publisher=Mbrothësia |year=1902 |language=sq |page=117 |ref=none}} * {{cite book |chapter=Vjejtj' e Diturisë |trans-chapter=Zapažanja o znanju |editor-last=Qiriazi |editor-first=Gjergj |title=Hristomathi |location=Sofje |publisher=Mbrothësia |year=1902 |language=sq |page=230 |ref=none}} * {{cite book |chapter=Fjalë / Zonja edhe Zotërinj |trans-chapter=Govor / Dame i gospodo |editor-last=Qiriazi |editor-first=Gjergj |title=Hristomathi |location=Sofje |publisher=Mbrothësia |year=1902 |language=sq |pages=291–295, 298–302, 303–308, 308–313 |ref=none}} * {{cite journal |title=The History of the Evangelistic Work |journal=The Orient |issue=11 |location=Constantinople |publisher=The Bible House |year=1910 |pages=4–5 |ref=none}} * {{cite journal |title=The History of the Evangelistic Work |journal=The Missionary Review of the World |volume=34 |location=New York |publisher=Funk & Wagnalls |year=1911 |pages=851–853 |type=reprint |ref=none}} * {{cite book |title=Gramatikë Elementare për Shkollat Filltare |trans-title=Elementarna gramatika za osnovne škole |location=Manastir |publisher=Shtypshkronja "Tregtare Nërkombëtare" |year=1912 |language=sq |ref=none}} [[Datoteka:1912 Gramatike Elementare.jpg|mini|''Gramatikë Elementare për Shkollat Filltare'' (1912)]] * {{cite book |title=Mjeshtëria për të shkruarë letra |trans-title=Umijeće pisanja pisama |location=Framingham, Massachusetts |publisher=Journal Press |year=1917 |language=sq |ref=none}} * {{cite book |title="Kujtime të paharruara" dhe shkrime të tjera |trans-title="Nezaboravna sjećanja" i drugi spisi |location=Tiranë |publisher=ISSHP |year=2022 |language=sq |ref=none}} (prvobitno objavljivano kao serija od 18 članaka u časopisu ''Yll'i Mëngjezit'', 1917–1918) * {{cite journal |title=Një pjekje me Naim Benj Frashërin |trans-title=Jedan susret s Naim-begom Frashërijem |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=1 |issue=3 |date=1917-02-15 |language=sq |pages=75–77 |ref=none}} * {{cite journal |title=Petro Nini Luarasi, shtylla e zjarrtë e Kolonjës |trans-title=Petro Nini Luarasi, vatreni stub Kolonje |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=1 |issue=6 |date=1917-03-30 |language=sq |pages=176–178 |ref=none}} * {{cite journal |title=Dr. Mihal Turtulli, ish-ministër i arsimit |trans-title=Dr. Mihal Turtulli, bivši ministar obrazovanja |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=1 |issue=8 |date=1917-04-30 |language=sq |pages=236–237 |ref=none}} * {{cite journal |title=Miss Carolina Borden |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=1 |issue=11 |date=1917-06-15 |language=sq |pages=335–336 |ref=none}} * {{cite journal |title=Prezident Mary Mills Patrick, Ph.D., direktoresha e kolezhit çupave në Stamboll |trans-title=Predsjednica Mary Mills Patrick, Ph.D., direktorica djevojačkog koledža u Istanbulu |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=1 |issue=10 |date=1917-05-31 |language=sq |pages=297–299 |ref=none}} * {{cite journal |title=Miku i Shqipërisë Zoti Charles Woods |trans-title=Prijatelj Albanije gospodin Charles Woods |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=2 |issue=8 |date=1917-12-31 |language=sq |pages=236–237 |ref=none}} * {{cite journal |title=Të çdukurit e Manushaqes |trans-title=Nestanak Manushaqe |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=2 |issue=8 |date=1917-12-31 |language=sq |pages=239–248 |ref=none}} * {{cite journal |title=Spiro Bellkamen |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=2 |issue=9 |date=1918-01-15 |language=sq |pages=273–274 |ref=none}} * {{cite journal |title=Mundimi i ndërgjegjes |trans-title=Mučenje savjesti |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=2 |issue=11 |date=1918-02-16 |language=sq |pages=340–344 |ref=none}} * {{cite journal |title=Gjaku ujë s’bëhet |trans-title=Krv nije voda |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=3 |issue=5 |date=1918-08 |language=sq |pages=142–146 |ref=none}} * {{cite book |last=Dako |first=Sevasti K. |last2=Dako |first2=Christo Anastos |title=Albania's Rights, Hopes and Aspirations |location=Boston |year=1918 |url=https://www.loc.gov/item/27003581/ |access-date=2026-03-25 |language=en |ref=none}} * {{cite document |title=My Life |type=neobjavljeni memoari, dovršeni 1938. |language=en |ref=none}} * {{cite book |last=Kyrias-Dako |first=Sevasti |title=My Life: the Autobiography of the Pioneer of Female Education in Albania |location=Tirana |publisher=Institute for Albanian and Protestant Studies |year=2016 |language=en |ref=none}} * {{cite book |last=Qiriazi-Dako |first=Sevasti |title=Jeta ime |trans-title=Moj život |location=Skopje |publisher=Instituti i Trashëgimisë Shpirtërore e Kulturore të Shqiptarëve |year=2016 |language=sq |ref=none}} {{refend}} == Naslijeđe == === Film i književnost === * Korčanska djevojačka škola ovjekovječena je u albanskoj kinematografiji filmom {{jez|sq|[[Mësonjëtorja]]}} (''Škola'') iz 1979. godine. Ime glavne junakinje, Sevasti Qiriazi, promijenjeno je u Dafina, a glumi je [[Roza Anagnosti]]. U skladu sa službenom ateističkom i cenzorskom politikom [[Narodna Socijalistička Republika Albanija|Narodne Socijalističke Republike Albanije]], svaka religija prikazana je kao antialbanska, a škola kao potpuno nereligijska (''laike'').<ref>{{cite book |last1=Asllani |first1=Persida |last2=Hosaflook |first2=David |title=The Albanian Book and Protestant Enterprise: a 200-year Cultural Journey |date=2017 |publisher=National Library of Albania and IAPS |location=Tirana |isbn=978-9928-4202-7-5 |pages=160–161}}</ref> * Dramu {{jez|sq|Foleja Kombëtare}} (''Narodno gnijezdo'') o djevojačkoj školi i Sevasti Qiriazi napisali su oko 1931. nastavnici i učenici Instituta Kyrias.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=215}} Drama je 2008. objavljena kao knjiga,<ref>{{cite book |last=Skëndo |first=Lumo |editor1-last=Delvina |editor1-first=Sherif |editor2-last=Malltezi |editor2-first=Luan |title=Foleja kombëtare: dramë historike me katër akte |date=2008 |publisher=Onufri |location=Tirana |isbn=978-99943-42-67-9}}</ref> s uvodom [[Ismail Kadare|Ismaila Kadarea]], ali je autorstvo pogrešno pripisano [[Lumo Skëndo|Lumi Skëndi]]. [[Datoteka:2017 Sola Reformation Stamp Luther Qiriazi Family.jpg|thumb|Kosovska poštanska marka iz 2017. povodom 500. obljetnice protestantske reformacije]] === Komemorativni predmeti === * Godine 2017. lik Sevasti Qiriazi bio je među onima prikazanima na [[poštanska marka|poštanskoj marki]] [[Pošta Kosova|Pošte Kosova]] povodom 500. godišnjice protestantske reformacije i njezina albanskog pandana.<ref>{{cite web |title=Promovohet pulla postare "500 vjet reformacion" |date=2017-10-22 |url=https://www.kultplus.com/trashegimia/promovohet-pulla-postare-500-vjet-reformacion/ |access-date=2026-03-25 |archive-date=2023-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230312182450/https://www.kultplus.com/trashegimia/promovohet-pulla-postare-500-vjet-reformacion/ |url-status=dead }}</ref> * Godine 2023. [[Banka Albanije]] izdala je prigodni novčić od 100 [[albanski lek|leka]] s likom Sevasti Qiriazi-Dako.<ref>{{cite web |title=Vendimmarrja e Këshillit Mbikëqyrës në mbledhjen e datës 7 shtator 2022 |url=https://www.bankofalbania.org/Shtypi/Njoftimet_per_shtyp/Vendimmarrja_e_Keshillit_Mbikeqyres_ne_mbledhjen_e_dates_7_shtator_2022.html |access-date=2026-03-25 |website=Banka e Shqipërisë}}</ref> * Godine 2023. Sevasti Qiriazi i njezina sestra Parashqevi prikazane su na poštanskoj marki od 36 [[makedonski denar|denara]] koju je izdala [[Pošta Sjeverne Makedonije]].<ref name="Posta">{{cite web |title=Postage Stamps 2023 |url=https://www.posta.com.mk/en/postage-stamps/ |access-date=2026-03-25 |website=Posta na Severna Makedonija}}</ref> === U akademskoj zajednici === * Dana 26. oktobra 2016. [[Fan S. Noli University of Korçë|Univerzitet u Korči]] bio je domaćin naučnog skupa posvećenog Sevasti Qiriazi i djevojačkoj školi, povodom 125. godišnjice njezina osnivanja.<ref>{{cite web |title=ITSHKSH bashkorganizuese e simpoziumit shkencor në Korçë |url=https://www.itsh.edu.mk/itshksh-bashkeorganizuese-e-simpoziumit-ne-korce/ |website=ITSHKSH |access-date=2026-03-25}}</ref> * Od 7. do 11. novembra 2016. [[Nacionalna biblioteka Albanije]] i Institut za albanske i protestantske studije zajedno su organizirali simpozij i izložbu pod naslovom "Sevasti Qiriazi: 125. godišnjica obrazovanja albanske žene".<ref>{{cite web |last=Hosaflook |first=David |title=Exhibit: Sevasti Qiriazi, përvjetori i 125-të i arsimit të gruas shqiptare |url=https://www.academia.edu/36850172 |access-date=2026-03-25}}</ref> * Dana 21. maja 2021. [[Akademija nauka Albanije]] organizirala je komemorativni skup o Sevastinom životu i radu povodom 150. godišnjice njezina rođenja.<ref>{{cite web |title=Akademia e Shkencave e Shqipërisë organizoi veprimtarinë jubilare në 150-vjetorin e veprimtares Sevasti Qiriazi |url=http://akad.gov.al/ash/746-akademia-e-shkencave-e-shqiperise-organizoi-veprimtarine-jubilare-ne-150-vjetorin-e-veprimtares-sevasti-qiriazi |access-date=2026-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319153449/http://akad.gov.al/ash/746-akademia-e-shkencave-e-shqiperise-organizoi-veprimtarine-jubilare-ne-150-vjetorin-e-veprimtares-sevasti-qiriazi |archive-date=2023-03-19 |url-status=dead }}</ref> * Dana 25. novembra 2022. Koledž Qiriazi ({{jez|sq|Kolegji Universitar Qiriazi}}) bio je domaćin historijskog simpozija povodom 100. godišnjice osnivanja Instituta Kyrias u Kamëzu.<ref>{{cite web |title=Kolegji Universitar "Qiriazi" festoi përvjetorin e Tij të artë, duke glorifikuar vazhdimësinë 100 vjeçare |url=https://kohajone.com/politike/kolegji-universitar-qiriazi-festoi-pervjetorin-e-tij-te-arte-duke-glorifikuar-vazhdimesine-100-vjecare-foto/ |website=Koha Jonë |date=2022-11-26 |access-date=2026-03-25}}</ref> === U evanđeoskoj protestantskoj zajednici === * Zbog njezine uloge kršćanske misionarske radnice<ref name="Manifest1904" /> i ''biblijske radnice'' u Korçi,{{sfn|Woman's Board of Missions|1895|p=7}}{{sfn|ABCFM|1891|p=351}} [[Protestantizam u Albaniji|albanska protestantska]] zajednica odaje počast Sevasti Qiriazi kao jednoj od ranih pripadnica albanske evanđeoske zajednice koju je osnovao njezin brat Gjerasim Qiriazi.<ref>{{cite web |title=Albanians celebrate 125th anniversary of the first girls' school, started by evangelicals |url=https://evangelicalfocus.com/culture/2031/albanians-celebrate-125th-anniversary-of-the-first-school-for-girls-started-by-evangelicals |access-date=2026-03-25 |website=Evangelical Focus |language=en}}</ref> === Škole, ustanove i druga mjesta koja nose njezito ime === * {{jez|sq|Shkolla 9-vjeçare "Sevasti Qiriazi"}} u Korçi. * {{jez|sq|Shkolla Fillore e Mesme e Ulët "Motrat Qiriazi"}} u [[Klina|Klini]].<ref>{{cite web |title=Shkolla Fillore e Mesme e Ulët "Motrat Qiriazi", në Klinë, shënoi ditën e shkollës |url=https://kk.rks-gov.net/kline/news/shkolla-fillore-e-mesme-e-ulet-motrat-qiriazi-ne-kline-shenoi-diten-e-shkolles/ |access-date=2026-03-25}}</ref> * Srednja škola "Sevasti Qiriazi" u Tirani.<ref>{{cite web |title=Përurohen dy shkolla të reja, 'Kiço Blushi' dhe 'Sevasti Qiriazi' |url=https://www.gazetatema.net/sociale/perurohen-dy-shkolla-te-reja-kico-blushi-dhe-sevasti-qiriazi-veliaj-bizh-i374624 |website=Tema |date=2023-01-24 |access-date=2026-03-25}}</ref> * Godine 1990. u [[Priština|Prištini]] je osnovano Udruženje "Motrat Qiriazi".<ref>{{cite web |title=30 Years Since the Founding of the Association 'Motrat Qiriazi' |url=https://womensnetwork.org/30-years-since-the-founding-of-the-association-motrat-qiriazi/ |website=Women's Network |date=2020-07-20 |access-date=2026-03-25}}</ref> * U Tirani postoji manja ulica pod nazivom "Rr. Sevasti Qirjazi"{{sic}}.<ref>{{cite web |title=Rruga Sevasti Qirjazi · Tirana, Albania |url=https://www.google.com/maps/place/Rruga+Sevasti+Qirjazi,+Tirana,+Albania/ |access-date=2026-03-25}}</ref> * Godine 2023. vlada [[Sjeverna Makedonija|Sjeverne Makedonije]] odobrila je osnivanje regionalnog odjela Instituta za duhovnu i kulturnu baštinu Albanaca u Bitolju, koji će nositi ime porodice Qiriazi.<ref>{{cite web |title=ITSHKSH-së i shtohen edhe gjashtë Departamente rajonale të trashëgimisë kulturore |url=https://www.itsh.edu.mk/itshksh-se-i-shtohen-edhe-gjashte-departamente-rajonale-te-trashegimise-kulturore/ |access-date=2026-03-25 |language=sq |date=2023-03-21}}</ref> === Ostalo === * Sevasti Qiriazi i njezina sestra Parashqevi Qiriazi u Albaniji su kolokvijalno poznate kao "motrat Qiriazi" ({{jez|sq|Motrat Qiriazi}}). Smatraju se "majkama albanskog obrazovanja".<ref>{{cite web |url=http://www.botasot.info/speciale/161342/p6KXlqv/ |publisher=Bota Sot Online |title=Nënat e kombit, historia e motrave Sevasti dhe Parashqevi Qiriazi |language=sq |trans-title=Majke nacije: historija sestara Sevasti i Parashqevi Qiriazi |date=2012-03-30 |access-date=2026-03-25}}</ref> == Pogrešni navodi i nedosljednosti == * Precizna godina i datum Sevastina rođenja predmet su spora. Godina 1870. navedena je na njezinu nadgrobnom spomeniku u [[Sharrë]]u. Dhimitër Dishnica navodi februar 1870, ali taj datum ne potkrepljuje izvorom.{{sfn|Dishnica|1997|p=25}} [[Robert Elsie]] navodi 24. februar 1871, ali također bez navođenja izvora.<ref>{{cite book |last=Elsie |first=Robert |title=A Biographical Dictionary of Albanian History |date=2013 |publisher=I.B. Tauris |location=New York |isbn=978-1-78076-431-3 |page=379}}</ref> Nasuprot tome, američki imigracijski manifest iz augusta 1904. sadrži Sevastinu izjavu da ima 32 godine, što bi, ovisno o datumu rođenja, upućivalo na 1871. ili 1872. godinu.<ref name="Manifest1904" /> Neki dokumenti iz vremena Narodne Republike Albanije čak bilježe 1876. kao godinu rođenja, što se uglavnom smatra očitom greškom.<ref>{{cite web |last=Hosaflook |first=David |title=Fotografia e fundit e Sevasti Qiriazi-Dakos: Analiza e disa të dhënave në një letërnjoftim të sapozbuluar |url=https://peizazhe.com/2024/06/20/fotografia-e-fundit-e-sevasti-qiriazi-dakos/ |website=Peizazhe |date=2024-06-20 |access-date=2026-03-25}}</ref> * Često se, bez navođenja izvora, tvrdi da je Naim Frashëri dao Sevasti Qiriazi priliku da studira u Istanbulu, ali je njezino školovanje zapravo organizirao brat Gjerasim uz pomoć protestantskih misionara poput Alexandera Thomsona.{{sfn|Kyrias-Dako|2022|pp=63–65}}<ref>{{cite book |last=Elsie |first=Robert |title=A Biographical Dictionary of Albanian History |date=2013 |publisher=I.B. Tauris |location=New York |isbn=9781780764313 |page=379}}</ref> * Često se navodi da je Sevasti Qiriazi diplomirala na [[Robert College]]u. Preciznije rečeno, diplomirala je na njegovoj sestrinskoj ustanovi, [[Američki koledž za djevojke u Carigradu]] ({{jez|en|American College for Girls at Constantinople}}), koju je osnovao Ženski odbor za misije ({{jez|en|Woman's Board of Missions}}).<ref name="DiplomaAQSH" /><ref>{{cite web |title=Woman's Board of Missions records, 1862–1927 |url=https://findingaids.library.columbia.edu/ead/nnc-ut/ldpd_4492681 |website=Burke Library at Union Theological Seminary, Columbia University Libraries Finding Aids |access-date=2026-03-25}}</ref> Taj koledž spojio se s Robert Collegeom 1971, punih 80 godina nakon njezine diplome.<ref>{{cite web |title=History of RC |url=https://website.robcol.k12.tr/en/about-rc/history |website=Robert College Official Website |access-date=2026-03-25 |quote=In 1971, Robert Academy (the high school division on the Bebek campus) and ACG merged as a co-ed high school on the Arnavutköy campus as Robert College.}}</ref> * Tvrdilo se i da Sevasti nije bila Albanka nego [[Vlasi|Vlahinja]], ali to njezina autobiografija izričito pobija riječima „{{jez|en|I am an Albanian}}”,{{sfn|Kyrias-Dako|2022|p=9}} kao i drugi izvori. * U vrijeme komunističke cenzure tvrdilo se da je Sevastina djevojačka škola u Korçi bila potpuno nereligijska (''laike''), ali je arhivsko istraživanje pobilo taj mit.<ref>{{cite web |last1=Quanrud |first1=John |last2=Hosaflook |first2=David |title=Dëshmi që Shkolla e Vashave e Korçës ishte protestante |url=https://instituti.org/wp-content/uploads/2023/02/20230226_Qiriazet_a_ishin_protestante.pdf |website=Instituti për Studime Shqiptare dhe Protestante |access-date=2026-03-25 |pages=48–53 |archive-date=2023-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302132237/https://instituti.org/wp-content/uploads/2023/02/20230226_Qiriazet_a_ishin_protestante.pdf |url-status=dead}}</ref> * Često se navodi da je Sevasti organizirala<ref>Natpis na spomen-kuli kod groba sestara Qiriazi u Sharrëu, Tirana (Parcela 6, Rreshti 1, Varri 15): "[MOTRAT QIRIAZI] KANE ORGANIZUAR KONGRESIN E MANASTRIT…"</ref> i prisustvovala Prvom [[Bitoljski kongres|bitoljskom kongresu]] 1908. godine. U stvarnosti je njezin brat Gjergj bio jedan od glavnih organizatora kongresa,<ref>{{cite book |last=Lloshi |first=Xhevat |title=Gjergj Qiriazi: Veprimtaria dhe veprat |date=2022 |publisher=ISSHP |location=Tirana |isbn=978-9928-4519-9-6}}</ref> a ona nije mogla prisustvovati zbog obaveza u Korçi,<ref>Kongresi i Parë i Manastirit prej Parashqevi Qiriazit. Arkivi Qendror i Shtetit, Tirana, AQSH F57 D1 f.1.</ref> pa je kao predstavnica korčanske djevojačke škole otišla njezina sestra Parashqevi.<ref>{{cite journal |last=Grameno |first=Mihal |title=I pari Kongres Kombëtar |journal=Yll’i Mëngjezit |volume=3 |issue=2–3 |date=1918-05/1918-06 |page=42}}</ref> * Na spomeniku pokraj njezina groba u [[Sharrë|Sharrëu]], Tirana, stoji da je zajedno sa sestrom Parashqevi učestvovala na [[Pariška mirovna konferencija (1919)|Pariškoj mirovnoj konferenciji]] (1919). Za Sevastino učešće ne postoji zabilježen dokaz. == Reference == {{reflist|3}} == Izvori == {{refbegin}} * {{cite book |last=Dibra |first=Zenepe |year=2006 |chapter=Sevasti and Parashqevi Qiriazi |editor-last=de Haan |editor-first=Francisca |editor2-last=Daskalova |editor2-first=Krassimira |editor3-last=Loutfi |editor3-first=Anna |title=A Biographical Dictionary of Women's Movements and Feminisms: Central, Eastern, and South Eastern Europe, 19th and 20th Centuries |url=https://archive.org/details/biographicaldict0000unse_u3f7 |publisher=Central European University Press |location=Budapest |pages=[https://archive.org/details/biographicaldict0000unse_u3f7/page/454 454]–458 |isbn=9789637326394 |doi=10.1515/9786155053726-115 |ref={{sfnref|Dibra|2006}}}} * {{cite book |last=Kyrias-Dako |first=Sevasti |title=My Life: the Autobiography of the Pioneer of Female Education in Albania |edition=2nd |publisher=Institute for Albanian and Protestant Studies |location=Tirana |year=2022 |isbn=978-1946244420 |ref={{sfnref|Kyrias-Dako|2022}}}} * {{cite book |last=Kyrias |first=Paraskevi D. |title=The School for Girls, Kortcha, Albania |publisher=Institute for Albanian & Protestant Studies |location=Tirana |year=2014 |orig-year=1913 |url=https://instituti.org/wp-content/uploads/2014/09/1913-QIRIAZI-P-The-School-for-Girls.pdf |access-date=2026-03-24 |language=en |ref={{sfnref|Kyrias|2014}}}} * {{cite journal |title=Albania |journal=Missionary News from Bulgaria |issue=43 |date=1893-03-12 |page=8 |url=https://catalog.hathitrust.org/Record/100432331 |access-date=2026-03-24 |ref={{sfnref|Missionary News from Bulgaria|1893}}}} * {{cite book |author=New Haven Branch of the Woman's Board of Missions |title=Twenty-Third Annual Report of the New Haven Branch of the Woman's Board of Missions |location=New Haven |publisher=Tuttle, Morehouse & Taylor, Printers |year=1894 |url=https://collections.library.yale.edu/catalog/10864021 |access-date=2026-03-24 |ref={{sfnref|New Haven Branch|1894}}}} * {{cite book |author=Woman's Board of Missions |title=Annual report of the Woman's Board of Missions |location=Boston |publisher=Woman's Board of Missions |year=1895 |url=https://catalog.hathitrust.org/Record/005909204 |access-date=2026-03-24 |ref={{sfnref|Woman's Board of Missions|1895}}}} * {{cite journal |author=American Board of Commissioners for Foreign Missions |title=The Missionary Herald |volume=87 |year=1891 |url=https://hdl.handle.net/2027/mdp.39015012314103 |access-date=2026-03-24 |ref={{sfnref|ABCFM|1891}}}} * {{cite journal |title=Grants and Payments to Special Objects |journal=The Star in the East |issue=67 |date=1899-07 |page=32 |publisher=Bible Lands Missions' Aid Society |ref={{sfnref|Star in the East|1899}}}} * {{cite book |title=Foleja Kombëtare: Broshurë komemorative botuar me rastin e dyzetvjetorit të Institutit Kyrias 1891–1931 |location=Tiranë |publisher=Shtypshkronja "Gutenberg" |year=1931 |language=sq |total-pages=110 |ref={{sfnref|Foleja Kombëtare|1931}}}} * {{cite book |last=Dishnica |first=Dhimitër |title=Motrat Qiriazi |location=Tirana |publisher=Shtëpia Botuese "Enciklopedike" |year=1997 |ref={{sfnref|Dishnica|1997}}}} * {{cite journal |last=Konica |first=Faik |title=Kleri grek edhe Shkolla Protestante e Çupave në Korçë |journal=Albania |volume=9 |issue=9 |year=1905 |page=179 |language=sq |ref={{sfnref|Konica|1905}}}} * {{cite journal |last=Kyrias |first=Sevasti |title=Albanian Girls' School Report |journal=The Star in the East |issue=56 |date=1896-10 |page=3 |location=London |publisher=Bible Lands or Turkish Missions' Aid Society |language=en |ref={{sfnref|Kyrias|1896}}}} * {{cite book |last=Qiriazi |first=Sevasti |chapter=Fjalë |editor-last=Qiriazi |editor-first=Gjergj |title=Hristomathi |volume=I |location=Sofia |publisher=Mbrothësia |year=1902 |pages=291–295 |language=sq |ref={{sfnref|Qiriazi|1902}}}} * {{cite book |last=Myzyri |first=Hysni |title=Shkollat e para kombëtare shqipe |location=Tiranë |publisher=Instituti i Studimeve Pedagogjike |year=1973 |page=217 |language=sq |ref={{sfnref|Myzyri|1973}}}} * {{cite web |last1=Hosaflook |first1=David |last2=Quanrud |first2=John |title=Were the Kyrias siblings, Kristo Dako, and the Kortcha Girls School Protestant? A response to the re-emergence of a communist-era narrative |url=https://www.academia.edu/75751804/Were_the_Kyrias_siblings_Kristo_Dako_and_the_Kortcha_Girls_School_Protestant_A_response_to_the_re_emergence_of_a_communist_era_narrative |website=Academia.edu |year=2022 |access-date=2026-03-24 |language=en |ref={{sfnref|Hosaflook|Quanrud|2022}}}} * {{cite book |last=Asllani |first=Uran |title=Studentët shqiptarë të Robert Kolegjit Amerikan të Stambollit dhe veprimtaria atdhetare e tyre |trans-title=Albanski studenti Američkog Robert koledža u Istanbulu i njihova patriotska djelatnost |location=Tiranë |publisher=Ilar |year=2005 |language=sq |ref={{sfnref|Asllani|2005}}}} {{refend}} {{Normativna kontrola}} {{Izabran}} {{Životni vijek|1949|1871|Qiriazi-Dako}} [[Kategorija:Biografije, Bitolj]] [[Kategorija:Albanske feministkinje]] [[Kategorija:Albanski lingvisti]] [[Kategorija:Albanski pedagozi]] [[Kategorija:Albanski profesori]] [[Kategorija:Albanski nacionalni preporod]] [[Kategorija:Zatočenici Koncentracijskog logora Banjica]] gkrulgbqnlpc50kqco3yyrhngdcnmpx Ori and the Blind Forest 0 4722895 42682332 42607140 2026-08-31T23:38:53Z Edgar Allan Poe 29250 42682332 wikitext text/x-wiki {{italic title}} {{Infokutija videoigra |naslov= Ori and the Blind Forest |image= Ori and the Blind Forest Logo.jpg |opis= |razvio = [[Moon Studios]] |izdavač= {{nowrap|{{ubl|[[Microsoft Studios]]|[[Nordic Games]] (fizičko izdanje)<ref>{{cite web |title=Ori and the Blind Forest: Definitive Edition on GOG.com |url=https://www.gog.com/game/ori_and_the_blind_forest_definitive_edition |website=GOG |access-date=September 4, 2021 |archive-date=September 3, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210903224208/https://www.gog.com/game/ori_and_the_blind_forest_definitive_edition |url-status=live }}</ref>|[[iam8bit]] (Switch)<ref>{{cite web|title=iam8bit shares Ori: The Collection announcement, puts two games in one|url=https://www.nintendoenthusiast.com/iam8bit-shares-ori-the-collection-announcement-puts-two-games-in-one/|website=Nintendo Enthusiast|first=Arthur|last=Damian|date=July 29, 2021|access-date=November 25, 2021|archive-date=November 25, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125092846/https://www.nintendoenthusiast.com/iam8bit-shares-ori-the-collection-announcement-puts-two-games-in-one/|url-status=live}}</ref>}}}} |direktor=[[Thomas Mahler]] |dizajner= [[Thomas Mahler]] |producent= Genadij Korol |programer = Genadij Korol |umjetnik = Johannes Figlhuber |scenarist = [[Thomas Mahler]] |kompozitor = [[Gareth Coker]] |serijal= |engine= [[Unity (pogon igre)|Unity]] |inačica= |autor= |released = {{ubl|'''Windows''', '''Xbox One'''|[[11. ožujka]] [[2015.]]|'''''Definitive Edition'''''|'''Xbox One'''|[[11. ožujka]] [[2016.]]|'''Windows'''|[[27. travnja]] [[2016.]]|'''Nintendo Switch'''|[[27. rujna]] [[2019.]]}} |žanr = [[Platformska igra|platformska avantura]]<br>[[Metroidvania]] |način igre = jedan igrač |ocjena= |platforma= {{ubl|[[Microsoft Windows]]|[[Xbox One]]|[[Nintendo Switch]]}} |zahtjevi= |ulazni uređaji= |medij = }} '''''Ori and the Blind Forest''''' je [[Platformska igra|platformska]] pustolovna [[Metroidvania]] [[videoigra]] koju je razvio [[Moon Studios]], a izdao [[Microsoft Studios]]. Igra je izašla u ožujku [[2015.]] godine za [[Windows]]e (PC) i [[Xbox One]], a u rujnu [[2019.]] izašla je verzija za [[Nintendo Switch]]. U igri, igrač igra kao Ori, maleni bijeli duh ([[engleski]]: ''spirit''), i Sein, "svjetlost i oči" Stabla duša ([[engleski]]: ''Spirit Tree'') te Šume. Cilj igre je istraživati različite razine i rješavati mozgalice. Igra sadrži specifičan sustav spremanja igre naziva "Soul Links" koji omogućuje igraču da u bilo kojem trenutku spremi igru uz davanje ograničenog broja resursa iz igre, kao i sustav unaprjeđenja koji igraču omogućuje da jača Orija i njegove sposobnosti. Kompanija koja je razvila igru, Moon Studios, zapravo je kolektiv developera bez fiksne lokacije. Microsoft je dobio prava na distribuciju godinu dana nakon što je razvoj igre otpočeo. Priča je inspirirana Disneyjevim filmovima ''[[The Lion King]]'' i ''[[The Iron Giant]]'', dok su elementi i igrivost inspirirani dijelovima franšiza ''[[Rayman]]'' i ''[[Metroid]]''. Po izlasku, igra je dobila apsolutne pohvale, a igrači su hvalili igrivost, umjetničku realizaciju, priču, akciju, glazbu i dizajn okoliša. Igra je također navedena kao primjer umjetnosti u videoigrama. Suosnivač Moon Studiosa Genadij Korol rekao je da je igra ostvarila profit u prvom tjednu od izlaska. U ožujku [[2016.]] godine izdana je i eskpanzija naslovljena ''Definitive Edition''. Godine [[2017.]] najavljen je i direktni nastavak, ''[[Ori and the Will of the Wisps]]'', koji je izašao u ožujku [[2020.]] godine. == Igranje == [[File:Ori Gameplay.jpg|thumb|left|Ori mora koristiti razne vještine i snalaziti se u kompleksnim uvjetima kako bi prošao određene razine u igri.]] ''Ori and the Blind Forest'' je 2D [[Metroidvania]], odnosno [[platformska igra]] koja naglašava istraživanje, sakupljanje predmeta i pojačanja te vraćanje na područja koja ranije nisu bila dostupna igraču. Igrač kontrolira Orija, bijelog duha zaštitnika,<ref name="Moon Studios AMA">{{cite web|last=|first=|date=March 13, 2015|title=Moon Studios AMA|url=https://www.reddit.com/r/xboxone/comments/2yxclb/hi_everyone_its_moon_studios_creators_of_ori_and/cpdto5e/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160419035214/https://www.reddit.com/r/xboxone/comments/2yxclb/hi_everyone_its_moon_studios_creators_of_ori_and/cpdto5e|archive-date=April 19, 2016|access-date=June 22, 2017|publisher=[[Reddit]]}}</ref> te Seina, manifestaciju Stabla duša.<ref name="XboxWire">{{cite web|url=http://news.xbox.com/2014/06/games-ori-and-the-blind-forest-e3|title=Ori and the Blind Forest Combines Beauty and Skill|work=news.xbox.com|publisher=Microsoft Corporation|date=June 10, 2014|access-date=June 23, 2014|archive-date=September 9, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150909083405/http://news.xbox.com/2014/06/games-ori-and-the-blind-forest-e3|url-status=live}}</ref> Igrajući kao Ori, igrači moraju skakati, penjati se, plivati i koristiti razne druge vještine kako bi navigirali kroz svijet igre. Sein može ispaljivati plamenove ([[engleski]]: ''Spirit Flames'') kako bi napadao neprijatelje ili razbijao prepreke. Ori mora imati interakciju s okolišem tako što preskakuje platforme i rješava mozgalice, a uz to se susreće i s različitim neprijateljima. Igrač pomaže Oriju skupiti životne i energetske kuglice, kao i nove vještine i pojačanja. Svijet se širi i razotkriva u stilu Metroidvania igara, što znači da s otključavanjem novih vještina igrač moje pristupiti ranije otkrivenim, ali zaključanim dijelovima igre. Uz specijalizirana mjesta za spremanje raštrkana diljem igre, igrač u bilo kojem trenutku može koristiti i "Soul Link" kako bi spremio dosadašnji napredak i stvorio ''checkpoint''.<ref name="HDD"/><ref name="IGN-E3"/> Međutim, korištenje te mogućnosti troši energetske kuglice skupljene tijekom igranja; kako energija nije dostupna u neograničenim količinama, igrač mora racionalno koristiti ovu mogućnost.<ref name="IGN-E3"/> Igrač može dobivati bodove za vještine kako bi pojačavao Orija ili dobio druge benefite, poput jačanja Seinovog plamena. Ova se pojačanja otključavaju kada igrač skupi dovoljno bodova za vještine da ih otključa, a mogu se iskoristiti bilo gdje gdje je aktiviran Soul Link. Bodovi se dobivaju kada Ori skupi dovoljno iskustva ubijanjem neprijatelja, uništavanjem raznih biljaka ili pronalaskom spremnika koji automatski daju jedan bod za vještine. Nove vještine razgranate su u tri vrste, a otključavaju se sekvencijalno, odnosno Ori može naučiti neku vještinu tek kada je naučio sve prethodne u toj "grani". Ori može naučiti nove vještine kao što su hodanje po zidovima ili dvostruki skok. == Sinopsis == [[File:Ori Kuro.jpg|thumb|left|Divovska sova Kuro isprva lovi Orija, ali nakon otkrića njezine tragične priče nemoguće ju je promatrati kao negativca.]] Glas Stabla duša ([[engleski]]: ''Spirit Tree'') u šumi Nibel prepričava priču o Oriju, duhu zaštitniku kojega je po rođenju usvojila Naru, posljednja pripadnica svoje vrste, te ga odgajala i čuvala kao svoga sina.<ref name="LAT">{{cite web|url=http://herocomplex.latimes.com/games/e3-2014-ori-and-the-blind-forest-finds-a-challenge-in-sadness/|title=E3 2014: 'Ori and the Blind Forest' finds a challenge in sadness|author=Todd Martens|work=[[Los Angeles Times]]|date=June 12, 2014|access-date=June 24, 2014|archive-date=October 15, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015192519/https://herocomplex.latimes.com/games/e3-2014-ori-and-the-blind-forest-finds-a-challenge-in-sadness/|url-status=live}}</ref> Uskoro se dogodi kataklizma od koje šuma vene, a Naru umire od gladi. Ori, koji je iznenada postao siroče, mora sam istraživati jezivu šumu.<ref name="HDD">{{cite web|url=http://www.highdefdigest.com/news/show/games/ori-and-the-blind-forest/moon-studios/Microsoft/Xbox_One/once-secret-now-known-ori-and-the-blind-forest-for-the-xbox-one-shined-brightly-at-e3/15979|title=Once Secret, Now Known: 'Ori and the Blind Forest' for the Xbox One Shined Brightly at E3|author=Brian Hoss|work=highdefdigest.com|publisher=Internet Brands, Inc.|date=June 19, 2014|access-date=June 24, 2014|archive-date=April 9, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190409185351/https://www.highdefdigest.com/news/show/games/ori-and-the-blind-forest/moon-studios/Microsoft/Xbox_One/once-secret-now-known-ori-and-the-blind-forest-for-the-xbox-one-shined-brightly-at-e3/15979|url-status=live}}</ref><ref name="LAT"/><ref name="GS-E3">{{cite web|url=http://www.gamespot.com/articles/e3-2014-ori-and-the-blind-forest-is-a-beautiful-metroidvania/1100-6420507/|title=E3 2014: Ori and the Blind Forest is a Beautiful Metroidvania|author=Alex Newhouse|work=gamespot.com|publisher=CBS Interactive, Inc.|date=June 16, 2014|access-date=June 23, 2014|archive-date=November 6, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181106084007/https://www.gamespot.com/articles/e3-2014-ori-and-the-blind-forest-is-a-beautiful-metroidvania/1100-6420507/|url-status=live}}</ref> Nakon što se sruši kod Stabla duša, koje ga oživi, Ori upoznaje Sein, malenu svjetleću kuglu koja vodi Orija kroz njegovu pustolovinu u šumi.<ref name="IGN-E3">{{cite web|author=Leah B. Jackson|date=June 12, 2014|title=E3 2014: The Enchanting Beauty of Ori and The Blind Forest|url=https://www.ign.com/articles/2014/06/12/e3-2014-the-enchanting-beauty-of-ori-and-the-blind-forest|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180904230358/http://www.ign.com/articles/2014/06/12/e3-2014-the-enchanting-beauty-of-ori-and-the-blind-forest|archive-date=September 4, 2018|access-date=June 23, 2014|work=[[IGN]]|publisher=Ziff Davis}}</ref> Sein da Oriju zadatak da pronađe svjetlost triju glavnih elemenata koji drže šumu na životu – Voda, Vjetrova i Topline. Tijekom putovanja, Ori i Sein susreću još dva lika. Jedan od njih je Gumo, paukoliko stvorenje i posljednji pripadnik klana Gumon, koji je zaleđen kada je kataklizma zahvatila njihov dom, Dolinu vjetrova ([[engleski]]: ''Valley of the Wind''). Drugi je zloguka divovska sova imena Kuro, koja napada Orija i želi ga spriječiti. Iako je Gumo isprva nepovjerljiv prema Oriju te ukrade element Voda kako ga Ori ne bi našao, vrati mu ga kada ga Ori spasi od odrona. Nakon što pronađu element Vjetrova, Ori i Sein otkriju Kuroino gnijezdo u kojem se nalazi samo jedno jaje. [[File:Gumo Naru.jpg|thumb|Gumo je iskorstio blago svog klana kako bi oživio Naru i pomogao Oriju.]] Tada saznaju uzrok njezina bijesa i kataklizme koja je zahvatila šumu: kada je Ori nestao, Stablo duša otpustilo je snažan bljesak kako bi ga pronašlo, ali taj je bljesak spalio i ubio Kuroinu djecu, koja su se tek nedavno izlegla, dok je ona bila odsutna tražeći hranu. Želeći spriječiti da se to dogodi njezinom posljednjem, neizlegnutom djetetu, Kuro je ukrala jezgru s vrha Stabla duša, a koja je zapravo Sein. Bez te jezgre, Stablo nije moglo održavati tri elementa, što je dovelo do raspada balansa u Nibelu. U međuvremenu, Gumo čuje Orijev plan da obnovi šumu te koristeći skriveno blago svog klana koje skladišti energiju Stabla duša oživi Naru i odvodi ju do Orija. Nakon što igrač obnovi posljednji element, Toplinu, na vrhu vulkana na Mount Horuu, Kuro napadne Orija i Sein dok se plamen iz vulkana širi. Naru, koja se razdvojila od Guma, dolazi kako bi zaštitila Orija od Kuro. Kuro tada omekša, prisjetivši se boli vlastitog gubitka. Dok se plamen širi i gotovo dohvati njezino posljednje jaje, Kuro odnese Sein natrag do Stabla, koje emitira novi bljesak koji ugasi vatru i obnovi šumo, ali Kuro pogiba od svjetla. U narednom vremenu, šuma ponovo oživi, a Ori promatra nove duhove rođene u polju u podnožju Stabla duša. Gumo i Naru također promatraju, iz daljine, prije nego se Naru vraća kući, gdje se nalazi Kuroino posljednje jaje, koje se taman krene otvarati. == Likovi == Glavni lik igre je bijeli duh zaštitnik '''Ori''' (Andrew Lackey), potomak Stabla duša, kojemu na putovanju pomaže '''Sein''', manifestacija Stabla duša. Ori se tijekom prologa izgubi, a pronalazi ga '''Naru''' (Andrew Lackey), posljednja pripadnica svoje vrste, čije sretno djetinjstvo i topao odnos s ocem otkrivamo u prologu. Naru pronalazi Orija te ga odluči zaštititi, odgajajući ga kao vlastito dijete. '''Stablo duša''' (Erik Braa), ujedno i pripovjedač, tražilo je Orija, ali prilikom te je potrage aktiviralo bljesak koji je uzrokovao tragediju za sovu '''Kuro'''. Kuro je ukrala jezgru Stabla duša, bijesna jer je ono ubilo njezinu djecu, što je izazvalo kataklizmu i odumiranje šume. Posljednji lik koji se pojavljuje je '''Gumo''' (Andrew Lackey), pripadnik paukolikog klana graditelja imena Gumon, koji je isprva sekundarni negativac, ali nakon što ga Ori spasi, počinje mu vjerovati te mu pomaže tijekom njegova putovanja. == Razvoj == Studio zaslužan za razvoj igre ''Ori and the Blind Forest'', Moon Studios, zapravo je međunarodna suradnja velikog broja dizajnera i programera iz različitih zemalja svijeta, a na igri su radili četiri godine prije nego je ona izašla. [[Microsoft Studios]] kupio je prava na distribuciju godinu dana nakon početka razvoja igre.<ref name="IGN-E3"/><ref name="Euro">{{cite web|url=http://www.eurogamer.net/articles/2014-06-28-ori-and-the-blind-forest-looks-great-but-plays-even-better|title=Ori and the Blind Forest looks great, but plays even better|author=Jeffrey Matulef|work=eurogamer.net|date=July 7, 2014|access-date=July 7, 2014|archive-date=January 10, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210110210850/https://www.eurogamer.net/articles/2014-06-28-ori-and-the-blind-forest-looks-great-but-plays-even-better|url-status=live}}</ref> Jedan od predvodnika tima bio je [[Thomas Mahler]], umjetnik koji je ranije radio za [[Blizzard Entertainment]]. Prema riječima Microsoftovog producenta Daniela Smitha, Moon Studios nema jedinstvenu lokaciju s koje operira već radu doprinose stručnjaci iz raznih zemalja, poput [[Austrija|Austrije]], [[Australija|Australije]] i [[SAD|Sjedinjenih Država]].<ref name="Yahoo-E3">{{cite web|url=https://games.yahoo.com/news/ori-blind-forest-producer-wants-210052888.html|title=Ori and the Blind Forest's producer wants his beautiful Xbox One exclusive to play as good as it looks (interview)|author=Mike Minotti|work=Yahoo! Games|publisher=Yahoo!, Inc.|date=June 18, 2014|access-date=June 23, 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714233707/https://games.yahoo.com/news/ori-blind-forest-producer-wants-210052888.html|archive-date=July 14, 2014|df=mdy-all}}</ref> Programer David Clark rekao je kako je tim bio inspiriran aktualnim i klasičnim pustolovnim igrama, posebice ''[[Rayman]]om'' i ''[[Metroid]]om'', potvrdivši da je ''Ori'' doista bio "posveta" tim igrama.<ref name="GS-E3"/> Dizajneri su rekli da su im inspiracija bili ''[[The Lion King]]'' i ''[[The Iron Giant]]'', a da je igra zapravo priča o odrastanju. Velik utjecaj na dizajn imala su i djela [[Hayao Miyazaki|Hayaoa Miyazakija]], pri čemu je Dolina vjetrova iz igre posveta anime filmu ''[[Kaze no Tani no Naushika]]''.<ref name="destructoid">{{cite web | url=http://www.destructoid.com/ori-and-the-blind-forest-is-a-beautiful-metroidvania-276352.phtml | title=Ori and the Blind Forest is a beautiful metroidvania | publisher=Destructoid | date=June 10, 2014 | access-date=May 30, 2015 | archive-date=May 14, 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150514200217/http://www.destructoid.com/ori-and-the-blind-forest-is-a-beautiful-metroidvania-276352.phtml | url-status=live }}</ref><ref name="The Washington's Post">{{cite web | url=https://www.washingtonpost.com/news/comic-riffs/wp/2015/03/17/ori-and-the-blind-forest-a-beautiful-version-of-gaming-good-ole-days/ | title=Ori and the Blind Forest: A beautiful version of gaming's good ole days | publisher=The Washington's Post | date=March 17, 2015 | access-date=May 30, 2015 | archive-date=May 24, 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150524181828/http://www.washingtonpost.com/news/comic-riffs/wp/2015/03/17/ori-and-the-blind-forest-a-beautiful-version-of-gaming-good-ole-days/ | url-status=live }}</ref> Stil igre trebao je izgledati kao da je ručno crtan, što je slično novijim ''Rayman'' igrama koje su koristile [[Ubisoft]]ov UbiArt pogon; ''Ori'' je koristio pogon [[Unity (pogon igre)|Unity]].<ref name="HDD"/><ref name="GS-E3"/> Cijela se igra odvija u sklopu jedne velike mape, renderirane na 1080p i 60 fps te bez vidljivog vremena učitavanja dok igrač istražuje svijet.<ref name="HDD"/><ref name="Yahoo-E3"/> Mahler je potvrdio da su pozadinske slike sve individualne i jedinstvene, odnosno da nema duplikata kao u sličnim igrama. Primjer koji je naveo: "Vidite li ovo stablo u pozadini, i ovu gljivu, i ovaj kamen? Ovo je jedino mjesti u igri na kojem ćete ih vidjeti".<ref name="Euro"/> Igra je prvi put predstavljena i najavljena na [[E3]]-u [[2014.]] godine u sklopu Microsoftove press konferencije u [[Galen Center]]u u [[Los Angeles]]u; E3 je bio prvi put da su se neki od članova Moon Studiosa osobno susreli.<ref name="Euro"/> Microsoftov Yusuf Mehdi, koji je bio zadužen za marketing za [[Xbox One]], rekao je da su razmišljali da otvore konferenciju s ''Orijem'', ali su se odlučili za ''[[Call of Duty: Advanced Warfare]]''.<ref name="LAT"/> Tijekom E3-a, ljudi su u redovima čekali kako bi igrali demo verziju, a uglavnom je uvijek bilo po 7-8 ljudi u redu za svaku od četiri dostupne konzole.<ref name="LAT"/> Nedugo nakon, Moon Studios objavio je kako je u razvoju verzija igre za [[Xbox 360]], koja je trebala biti izdana početkom [[2015.]] godine. U studenom [[2014.]], Moon Studios je objavio kako su verzije za PC i [[Xbox One]] planirane za početak [[2015.]] godine, dok verzija za Xbox 360 nije spomenuta. Kada su dobili upit za Xbox 360 verziju, Moon Studios je rekao da je ona i dalje u razvoju te bi trebala biti izdana tijekom [[2015.]] godine.<ref name="Crunchyroll">{{cite web|url=http://www.crunchyroll.com/anime-news/2014/11/24-1/ori-and-the-blind-forest-platformer-delayed-to-2015|title='Ori and the Blind Forest' Platformer Delayed to 2015|work=crunchyroll.com|publisher=Crunchyroll|access-date=November 24, 2014|archive-date=January 25, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125015437/http://www.crunchyroll.com/anime-news/2014/11/24-1/ori-and-the-blind-forest-platformer-delayed-to-2015|url-status=live}}</ref> Od tada nije bilo nikakvih konkretnih obavijesti o toj verziji te se smatra kako je ona u međuvremenu otkazana.<ref name="metacritic-xbox360">{{cite web |title=Ori and the Blind Forest for Xbox 360 |url=https://www.metacritic.com/game/ori-and-the-blind-forest/critic-reviews/?platform=xbox-360 |website=Metacritic |access-date=27 September 2019 |archive-date=June 25, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180625032304/http://www.metacritic.com/game/xbox-360/ori-and-the-blind-forest |url-status=live }}</ref> === ''Definitive Edition'' === Na [[Gamescom]]u [[2015.]] godine najavljeno je prošireno izdanje igre pod naslovom ''Ori and the Blind Forest: Definitive Edition''. Ekspanzija je uključivala nova područja, vještine i ilustracije.<ref>{{cite web|url=http://www.vg247.com/2015/08/06/ori-and-the-blind-forest-definitive-edition-coming-this-fall-with-new-content/|title=Ori and the Blind Forest: Definitive Edition coming this fall with new content|first=Stephany|last=Nunneley|work=[[VG247]]|date=August 6, 2015|access-date=August 7, 2015|archive-date=January 10, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210110210827/https://www.vg247.com/2015/08/06/ori-and-the-blind-forest-definitive-edition-coming-this-fall-with-new-content/|url-status=live}}</ref> Konkretnije, igra je dobila "easy" i "hard" modalitete, koji značajno utječu na zdravlje i nanesenu štetu, kao i "One Life" modalitet; omogućeno je i brzo premještanje između Bunara duša ([[engleski]]: ''Spirit Well'') te detaljno praćenje pomoću mape. Ova je verzija izdana [[11. ožujka]] [[2016.]] godine za [[Xbox One]], na prvu obljetnicu izvornog izdanja, dok je verzija za PC izdana [[27. travnja]] [[2016.]] godine. Oni koji su već imali originalnu igru mogli su ju samo ažurirati na novu verziju.<ref>{{cite web | url = http://www.polygon.com/2016/3/1/11136546/ori-and-the-blind-forest-definitive-edition-pc-release-date | title = Ori and the Blind Forest Definitive Edition comes to PC, Xbox One on March 11 | first = Arthur | last = Gies | date = March 1, 2016 | access-date = March 1, 2016 | work = [[Polygon (website)|Polygon]] | archive-date = March 19, 2020 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200319064736/https://www.polygon.com/2016/3/1/11136546/ori-and-the-blind-forest-definitive-edition-pc-release-date | url-status = live }}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.polygon.com/2016/3/9/11186750/ori-and-the-blind-forest-definitive-edition-price-pc-delay | title = Ori and the Blind Forest's Definitive Edition delayed on PC | first = Samit | last = Sarkar | date = March 9, 2016 | access-date = March 9, 2016 | work = [[Polygon (website)|Polygon]] | archive-date = March 19, 2020 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200319064726/https://www.polygon.com/2016/3/9/11186750/ori-and-the-blind-forest-definitive-edition-price-pc-delay | url-status = live }}</ref> U svibnju [[2016.]] godine kompanija [[Nordic Games]] objavila je da su sklopili partnerstvo s Moon Studiosom i Microsoftom s ciljem izdavanja ove verzije igre u fizičkom obliku. Fizičko izdanje u prodaju je pušteno [[14. lipnja]] [[2016.]] godine.<ref>{{cite web|url=http://www.polygon.com/2016/5/23/11744832/ori-and-the-blind-forest-retail-release-date|title=Ori and the Blind Forest is finally getting a retail release|first=Allegra|last=Frank|work=[[Polygon (website)|Polygon]]|date=May 23, 2016|access-date=May 23, 2016|archive-date=March 19, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319064730/https://www.polygon.com/2016/5/23/11744832/ori-and-the-blind-forest-retail-release-date|url-status=live}}</ref> Nastavno na jačanje Microsoftove suradnje s [[Nintendo]]m nakon izdavanja ''[[Minecraft]]a'' i ''[[Cuphead]]a'' za [[Nintendo Switch]], kao i činjenice da je serijal ''[[Banjo-Kazooie]]'' dobio svog predstavnika u popularnoj [[crossover]] igri ''[[Super Smash Bros. Ultimate]]'' za Switch, Nintendo je na svojoj Indie World prezentaciji objavio da će proširena verzija biti izdana i za Nintendo Switch, što se dogodilo [[27. rujna]] [[2019.]] godine.<ref>{{cite web | url = https://www.gamespot.com/articles/xbox-platformer-ori-and-the-blind-forest-coming-to/1100-6469194/ | title = Xbox Platformer Ori And The Blind Forest Coming To Switch | first = Tamoor | last = Hussain | date = August 19, 2019 | access-date = August 19, 2019 | work = [[GameSpot]] | archive-date = August 19, 2019 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190819133821/https://www.gamespot.com/articles/xbox-platformer-ori-and-the-blind-forest-coming-to/1100-6469194/ | url-status = live }}</ref><ref>{{cite web|last=Dring|first=Christopher|date=August 19, 2019|title=Xbox expands Nintendo Switch support with Ori and the Blind Forest|url=https://www.gamesindustry.biz/amp/2019-08-19-xbox-expands-nintendo-switch-support-with-ori-and-the-blind-forest|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190827150057/https://www.gamesindustry.biz/amp/2019-08-19-xbox-expands-nintendo-switch-support-with-ori-and-the-blind-forest|archive-date=August 27, 2019|access-date=September 13, 2019|work=GamesIndustry}}</ref> == Soundtrack == Glazbu za igru komponirao je [[Gareth Coker]], a kao suradnici su navedeni Aeralie Brighton, Tom Boyd i Rachel Mellis. Cjelokupni [[soundtrack]] objavljen je [[10. ožujka]] [[2015.]] godine kao [[digitalni download]] i na [[streaming]] platformama, a sadržavao je ukupno 32 kompozicije. Povodom izlaska proširenog izdanja, dana [[11. ožujka]] [[2016.]] godine objavljeno je ''Additional Soundtrack'' (ili ''Definitive Edition'') izdanje koje je sadržavalo ukupno 29 kompozicija, neke neiskorištene prototipove i muziku iz najava. Također su se tu našle i neke kompozicije iz originalne igre, ali koje se nisu našle na originalnom [[soundtrack]]u. === Popis skladbi === ==== ''Original Soundtrack'' ==== {{Album | Name = Ori and the Blind Forest<br>(Original Soundtrack) | Type = soundtrack | Longtype = | Izvođač/ica = [[Gareth Coker]] | image = Ori and the Blind Forest (Original Soundtrack).jpg | Veličina_slike = | Caption = | Datum = [[10. ožujka]] [[2015.]] | Snimanje = | Žanr = [[soundtrack]] | Trajanje = 88:48 | Jezik = | Izdavač = | Producent = | Recenzije = | Kompilovao = | Hronologija = | Album_prije = — | Ime_albuma = | Album_poslije = ''Ori and the Blind Forest (Additional Soundtrack)'' | godina0 = (—) | godina = ([[2015.]]) | godina2 = ([[2016.]]) | Misc = }} {{Tracklist | collapsed = | headline = | extra_column = | total_length = 88:48 | all_music = | writing_credits = | lyrics_credits = | music_credits = | title1 = Ori, Lost in the Storm | note1 = feat. Aeralie Brighton | length1 = 1:08 | title2 = Naru, Embracing the Light | note2 = feat. Rachel Mellis | length2 = 1:24 | title3 = Calling Out | note3 = | length3 = 1:27 | title4 = The Blinded Forest | note4 = | length4 = 3:28 | title5 = Inspiriting | note5 = | length5 = 1:22 | title6 = First Steps into Sunken Glades | note6 = | length6 = 4:33 | title7 = Finding Sein | note7 = | length7 = 1:44 | title8 = Up the Spirit Caverns Walls | note8 = feat. Tom Boyd | length8 = 5:36 | title9 = The Spirit Tree | note9 = feat. Aeralie Brighton | length9 = 1:48 | title10 = Kuro's Tale I - Her Rage | note10 = | length10 = 1:16 | title11 = Thornfelt Swamp | note11 = feat. Tom Boyd | length11 = 4:07 | title12 = Down the Moon Grotto | note12 = | length12 = 3:55 | title13 = The Ancestral Trees | note13 = | length13 = 1:49 | title14 = Gumo's Hideout | note14 = | length14 = 3:05 | title15 = Breaking Through the Trap | note15 = | length15 = 0:56 | title16 = Climbing the Ginso Tree | note16 = | length16 = 5:39 | title17 = Restoring the Light, Facing the Dark | note17 = | length17 = 2:28 | title18 = The Waters Cleansed | note18 = feat. Tom Boyd | length18 = 2:02 | title19 = Lost in the Misty Woods | note19 = | length19 = 4:45 | title20 = Home Of the Gumon | note20 = | length20 = 5:07 | title21 = Escaping the Ruins | note21 = | length21 = 2:19 | title22 = Kuro's Tale II - Her Pain | note22 = | length22 = 1:56 | title23 = Riding the Wind | note23 = feat. Rachel Mellis | length23 = 5:00 | title24 = Completing the Circle | note24 = feat. Rachel Mellis | length24 = 2:20 | title25 = Approaching the End | note25 = feat. Aeralie Brighton | length25 = 1:08 | title26 = Mount Horu | note26 = | length26 = 2:55 | title27 = Conundrum | note27 = | length27 = 1:22 | title28 = The Crumbling Path | note28 = | length28 = 2:27 | title29 = Racing the Lava | note29 = | length29 = 0:28 | title30 = Fleeing Kuro | note30 = | length30 = 3:48 | title31 = The Sacrifice | note31 = feat. Aeralie Brighton | length31 = 3:07 | title32 = Light of Nibel | note32 = feat. Aeralie Brighton | length32 = 4:19 }} ==== ''Additional Soundtrack'' ==== {{Album | Name = Ori and the Blind Forest<br>(Additional Soundtrack) | Type = soundtrack | Longtype = | Izvođač/ica = [[Gareth Coker]] | image = Ori and the Blind Forest Additional Soundtrack).jpg | Veličina_slike = | Caption = | Datum = [[11. ožujka]] [[2016.]] | Snimanje = | Žanr = [[soundtrack]] | Trajanje = 64:07 | Jezik = | Izdavač = | Producent = | Recenzije = | Kompilovao = | Hronologija = | Album_prije = ''Ori and the Blind Forest (Original Soundtrack)'' | Ime_albuma = | Album_poslije = ''[[Ori and the Will of the Wisps#Soundtrack|Ori and the Will of the Wisps (Original Soundtrack Recording)]]'' | godina0 = ([[2015.]]) | godina = ([[2016.]]) | godina2 = ([[2020.]]) | Misc = }} {{Tracklist | collapsed = | headline = | extra_column = | total_length = 64:07 | all_music = | writing_credits = | lyrics_credits = | music_credits = | title1 = Main Theme - Definitive Edition | note1 = | length1 = 1:59 | title2 = Naru's Origins I - Her Home | note2 = | length2 = 0:32 | title3 = Through the Darkness | note3 = | length3 = 3:09 | title4 = Naru's Origins II - A Friendship Formed | note4 = | length4 = 1:03 | title5 = Dash Through Their Home | note5 = | length5 = 3:30 | title6 = Naru's Origins III - A Broken Bond | note6 = | length6 = 1:28 | title7 = A Closer Understanding of the Past | note7 = | length7 = 3:58 | title8 = Trailer - Definitive Edition | note8 = feat. Aeralie Brighton | length8 = 1:41 | title9 = Trailer - E3 2014 | note9 = feat. Aeralie Brighton | length9 = 1:50 | title10 = Trailer - Launch Trailer | note10 = feat. Aeralie Brighton | length10 = 1:32 | title11 = Swallows Nest | note11 = | length11 = 1:43 | title12 = Climbing Further Up the Ginso Tree | note12 = | length12 = 3:56 | title13 = Confronting the Ram | note13 = | length13 = 0:49 | title14 = The Mists Cleared | note14 = | length14 = 2:24 | title15 = Hiding from Kuro | note15 = | length15 = 2:25 | title16 = Arrival at the Sunstone | note16 = | length16 = 1:20 | title17 = Travelling through Horu Fields | note17 = | length17 = 3:08 | title18 = Mount Horu Puzzle Rooms - Suite 1 | note18 = | length18 = 5:05 | title19 = Mount Horu Puzzle Rooms - Suite 2 | note19 = | length19 = 4:08 | title20 = Returning to the Spirit Tree | note20 = feat. Aeralie Brighton | length20 = 2:05 | title21 = Launch Trailer - 60 seconds | note21 = nekorištena, feat. Aeralie Brighton | length21 = 1:03 | title22 = Title Screen | note22 = nekorištena | length22 = 0:51 | title23 = Opening Scenes | note23 = nekorištena | length23 = 1:43 | title24 = Forward Momentum | note24 = nekorištena | length24 = 1:30 | title25 = Facing the Dark (alternate) | note25 = nekorištena | length25 = 1:20 | title26 = Fleeing Kuro (alternate) | note26 = nekorištena | length26 = 2:03 | title27 = Title Screen (prototype) | note27 = nekorištena | length27 = 1:12 | title28 = The Garden (prototype) | note28 = nekorištena | length28 = 2:33 | title29 = Rolling Through the Forest (prototype) | note29 = nekorištena | length29 = 4:07 }} == Prijem == === Prodaja === Kako je rekao [[Thomas Mahler]] iz Moon Studiosa, ''Ori and the Blind Forest'' ostvario je profit za Microsoft u prvom tjednu od izlaska, dok je Genadij Korol potvrdio da je sam studio ostvario profit od igre unutar prvih nekoliko tjedana.<ref name="Ori-Profit">{{cite web|url=http://www.gamespot.com/articles/celebrated-xbox-one-game-ori-and-the-blind-forest-/1100-6426518/|title=Celebrated Xbox One Game Ori and the Blind Forest Profitable in One Week|author=Eddie Makuch|work=gamespot.com|publisher=CBS Interactive|date=April 9, 2015|access-date=April 9, 2015|archive-date=April 11, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150411174955/http://www.gamespot.com/articles/celebrated-xbox-one-game-ori-and-the-blind-forest-/1100-6426518/|url-status=live}}</ref> Mahler je rekao da je Microsoft bio jako zadovoljan s ''Orijem'' te je tada natuknuo da bi igra mogla dobiti nastavak, što se dogodilo kada je izašla igra ''[[Ori and the Will of the Wisps]]''. === Kritike === {{Video game reviews | MC = PC: 88/100<ref name="MCPC">{{cite web |url=https://www.metacritic.com/game/ori-and-the-blind-forest/critic-reviews/?platform=pc |title=Ori and the Blind Forest for PC Reviews |website=[[Metacritic]] |publisher=[[CBS Interactive]] |access-date=April 19, 2015 |archive-date=March 20, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150320141424/http://www.metacritic.com/game/pc/ori-and-the-blind-forest |url-status=live }}</ref><br />XONE: 88/100<ref name="MCXONE">{{cite web |url=https://www.metacritic.com/game/ori-and-the-blind-forest/critic-reviews/?platform=xbox-one |title=Ori and the Blind Forest for Xbox One Reviews |website=[[Metacritic]] |publisher=[[CBS Interactive]] |access-date=May 24, 2015 |archive-date=March 19, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150319101408/http://www.metacritic.com/game/xbox-one/ori-and-the-blind-forest |url-status=live }}</ref><br />XONE (''Definitive Edition''): 88/100<ref>{{cite web |url=https://www.metacritic.com/game/ori-and-the-blind-forest-definitive-edition/critic-reviews/?platform=xbox-one |title=Ori and the Blind Forest: Definitive Edition for Xbox One Reviews |website=[[Metacritic]] |publisher=[[CBS Interactive]] |access-date=June 29, 2016 |archive-date=June 25, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160625132508/http://www.metacritic.com/game/xbox-one/ori-and-the-blind-forest-definitive-edition |url-status=live }}</ref><br />PC (''Definitive Edition''): 88/100<ref>{{cite web |url=https://www.metacritic.com/game/ori-and-the-blind-forest-definitive-edition/critic-reviews/?platform=pc |title=Ori and the Blind Forest: Definitive Edition for PC Reviews |website=[[Metacritic]] |publisher=[[CBS Interactive]] |access-date=October 1, 2019 |archive-date=April 19, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190419001314/https://www.metacritic.com/game/pc/ori-and-the-blind-forest-definitive-edition |url-status=live }}</ref><br />NS: 90/100<ref name="MCNS">{{cite web |url=https://www.metacritic.com/game/ori-and-the-blind-forest-definitive-edition/critic-reviews/?platform=nintendo-switch |title=Ori and the Blind Forest: Definitive Edition for Switch Reviews |website=[[Metacritic]] |publisher=[[CBS Interactive]] |access-date=April 29, 2020 |archive-date=January 10, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210110210907/https://www.metacritic.com/game/switch/ori-and-the-blind-forest-definitive-edition |url-status=live }}</ref> | Destruct = 9.5/10<ref name="Destruct">{{cite web |last=Carter |first=Chris |date=March 9, 2015 |url=http://www.destructoid.com/review-ori-and-the-blind-forest-288779.phtml |title=Review: Ori and the Blind Forest |publisher=[[Destructoid]] |access-date=March 9, 2015 |archive-date=January 10, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210110210913/https://www.destructoid.com/review-ori-and-the-blind-forest-288779.phtml |url-status=live }}</ref> | EGM = 9/10<ref name="EGM">{{cite web |last=Carsillo |first=Ray |date=March 9, 2015 |url=http://www.egmnow.com/articles/reviews/ori-and-the-blind-forest-review/ |title=Ori and the Blind Forest review |publisher=[[Electronic Gaming Monthly]] |access-date=March 9, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150311214658/http://www.egmnow.com/articles/reviews/ori-and-the-blind-forest-review/ |archive-date=March 11, 2015 |url-status=dead }}</ref> | GI = 9.5/10<ref name="GI">{{cite web |last=Reiner |first=Andrew |date=March 9, 2015 |url=https://www.gameinformer.com/games/ori_and_the_blind_forest/b/xboxone/archive/2015/03/09/beauty-in-death.aspx |title=Beauty In Death - Ori and the Blind Forest |publisher=[[Game Informer]] |access-date=March 9, 2015 |archive-date=February 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210208082019/https://www.gameinformer.com/games/ori_and_the_blind_forest/b/xboxone/archive/2015/03/09/beauty-in-death.aspx |url-status=live }}</ref> | GameRev = 4/5<ref name="GameRev">{{cite web |last=Tan |first=Nick |date=March 9, 2015 |url=http://www.gamerevolution.com/review/ori-and-the-blind-forest |title=Ori and the Blind Forest Review |publisher=[[Game Revolution]] |access-date=March 9, 2015 |archive-date=June 28, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160628082651/http://www.gamerevolution.com/review/ori-and-the-blind-forest |url-status=live }}</ref> | GRadar = 4/5<ref name="GRadar">{{cite web |last=Sullivan |first=Lucas |date=March 9, 2015 |url=https://www.gamesradar.com/ori-and-blind-forest-review/ |title=Ori and the Blind Forest review |publisher=[[GamesRadar]] |access-date=March 9, 2015 |archive-date=March 15, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150315050019/http://www.gamesradar.com/ori-and-blind-forest-review/ |url-status=live }}</ref> | GSpot = 9/10<ref name="GSpot">{{cite web |last=VanOrd |first=Kevin |date=March 9, 2015 |url=http://www.gamespot.com/reviews/ori-and-the-blind-forest-review/1900-6416053/ |title=Ori and the Blind Forest Review |publisher=[[GameSpot]] |access-date=March 9, 2015 |archive-date=March 11, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150311142140/http://www.gamespot.com/reviews/ori-and-the-blind-forest-review/1900-6416053/ |url-status=live }}</ref> | GT = 8.6/10<ref>{{cite web |last=Bloodworth |first=Daniel |date=March 10, 2015 |url=http://www.gametrailers.com/reviews/lfhnld/ori-and-the-blind-forest-review |title=Ori and the Blind Forest Review |publisher=[[GameTrailers]] |access-date=March 10, 2015 |archive-date=September 24, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924051640/http://www.gametrailers.com/reviews/lfhnld/ori-and-the-blind-forest-review |url-status=live }}</ref> | IGN = 8.5/10<ref>{{cite web |last=Reparaz |first=Mikel |date=March 9, 2015 |url=https://www.ign.com/articles/2015/03/10/ori-and-the-blind-forest-review |title=Ori and the Blind Forest Review |publisher=[[IGN]] |access-date=March 9, 2015 |archive-date=March 11, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150311222206/http://www.ign.com/articles/2015/03/10/ori-and-the-blind-forest-review |url-status=live }}</ref> | OXMUK = 4.5/5<ref>{{cite web |last=Castle |first=Matthew |date=March 9, 2015 |url=https://www.gamesradar.com/ori-and-blind-forest-review/oxm/ |title=Ori and the Blind Forest review (OXM) |publisher=[[Official Xbox Magazine UK]] |access-date=March 9, 2015 |archive-date=March 17, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150317011606/http://www.gamesradar.com/ori-and-blind-forest-review/oxm/ |url-status=live }}</ref> | PCGUS = 87/100<ref>{{cite web |last=Wilde |first=Tyler |date=March 13, 2015 |url=http://www.pcgamer.com/ori-and-the-blind-forest-review/ |title=Ori and the Blind Forest review |publisher=[[PC Gamer]] |access-date=March 13, 2015 |archive-date=November 30, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151130151927/http://www.pcgamer.com/ori-and-the-blind-forest-review/ |url-status=live }}</ref> | Poly = 9/10<ref>{{cite web |last=Gies |first=Arthur |date=March 9, 2015 |url=http://www.polygon.com/2015/3/9/8180595/ori-and-the-blind-forest-review-xbox-one-PC |title=Ori and the Blind Forest review: the places you'll go |publisher=[[Polygon (website)|Polygon]] |access-date=March 9, 2015 |archive-date=February 24, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210224123851/https://www.polygon.com/2015/3/9/8180595/ori-and-the-blind-forest-review-xbox-one-PC |url-status=live }}</ref> | VG = 9/10<ref>{{cite web |last=Orry |first=Tom |date=March 13, 2015 |url=http://www.videogamer.com/reviews/ori_and_the_blind_forest_review.html |title=Ori and the Blind Forest Review |publisher=VideoGamer.com |access-date=March 13, 2015 |archive-date=January 10, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210110210959/https://www.videogamer.com/reviews/ori_and_the_blind_forest_review.html |url-status=live }}</ref> }} ''Ori and the Blind Forest'' je dobila univerzalne pohvale od kritičara, koji su nahvalili i izvorne PC/Xbox One verzije te kasnije objavljenu verziju za Nintendo Switch, što potvrđuju i ocjene na stranici [[Metacritic]]. Kritičari su posebno nahvalili priču, vizualne elemente, način igranja, glazbu, istraživačke aspekte i dizajn okoliša.<ref name="MCPC" /><ref name="MCXONE" /><ref name="MCNS" /> Pišući za ''[[Game Informer]]'', Andrew Reiner dao je igri ocjenu 9.5/10, a iako je pohvalio gotovo sve aspekte igre, istaknuo je kako borbe nisu jednako rafinirane kao platformski elementi. Dodao je da je u pitanju "jedna od najboljih igara godine" te da "''Ori and the Blind Forest'' nema lošeg trenutka".<ref name="GI"/> Chris Carter iz ''[[Destructoid]]a'' također je dao ocjenu 9.5/10, hvaleći priču, nadogradnje i vizualne elemente, koje je usporedio sa serijalom ''[[Rayman]]'', ističući da ih "[Ori] bez problema nadmašuje po pitanju kvalitete". Također je pohvalio što igra dopušta igračima da sami postavljaju ''checkpoint'' kada požele. Sumarno, rekao je da igra "uspijeva biti i sjajan uvodnik u žanr i zahvalno iskustvo za tvrdokorne fanoce", nazvavši ju "novim klasikom" Metroidvanije.<ref name="Destruct"/> Pišući za ''Electronic Gaming Monthly'', Ray Carsillo pohvalio je raznolikost okoliša, stil, priču i sustav spremanja, hvaleći dodatno naglasak na platformske elemente, mozgalice i istraživanje ispred borbi jer je to omogućilo igračima da potpuno uživaju u dizajnu razina. Ipak, kritizirao je povremene tehničke greške kao i činjenicu da igra nije dopuštala igračima da se vrate na određene lokacije nakon što su kompletirali zadatke (što je riješeno u ''Definitive Edition'' izdanju). Rekao je da je igra "dovoljno ispolirana da rijetko razbija angažman koji potiče. To mi je jedan od najdražih naslova 2015. godine za sada i nezaboravan debi za ''indie'' studio Moon Studios".<ref name="EGM"/> Kevin VanOrd s ''GameSpota'' dao je igri ocjenu 9/10, hvaleći vizualne elemente, dizajn razina, mozgalice i priču, uspoređujući ih s igrama ''[[Ōkami]]'' i ''[[Panzer Dragoon Orta]]'' uz komentar da se ubraja "među najbolje narativne sekvence" ikada. Ipak, kritizirao je činjenicu da su neke razine ponekad frustrirajuće.<ref name="GSpot"/> ''[[GamesRadar]]ov'' Lucas Sullivan dao je igri ocjenu 8/10, hvaleći animacije, atmosferu, glazbu i način igre, za koji je rekao da je "donio stvarni osjećaj lagane agilnosti". Ipak, kritizirao je sustav spremanja, za koji je smatrao da dovodi do stalnog umiranja u igri te je imao varirajuću težinu igranja tijekom sekvenci bijega. Sumarno je rekao kako "će vas kompletiranje Orijeve šest-do-devetsatne pustolovine ugrijati, razniježiti i zadovoljiti – samo budite spremni rudariti za neke posebno teške segmente".<ref name="GRadar"/> Pišući za ''Game Revolution'', Nick Tan dao je igri ocjenu 4/5, hvaleći prezentaciju i platformske elemente, ali je kritizirao kratkoću i nisku potrebu za ponovnim igranjem, kao i činjenicu da je igra tijekom sekvenci bijega bila "nepotrebno stroga".<ref name="GameRev"/> '''Ori and the Blind Forest'' se navodi kao primjer kada videoigra postaje umjetnost. Primjerice, Chris Melissinos komentirao je da igrači nisu navikli na "snoliki senzibilitet" ''Orijevog'' umjetničkog stila, koji je "uglavnom rezerviran za visokoprofilne animirane filmove".<ref>{{Cite web|url=http://www.cnn.com/2016/10/21/arts/gallery/video-games-highest-form-of-art/index.html|title=Can video games be art?|website=CNN|date=October 21, 2016|access-date=2017-06-20|archive-date=August 26, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170826031619/http://www.cnn.com/2016/10/21/arts/gallery/video-games-highest-form-of-art/index.html|url-status=live}}</ref> === Nagrade === {| class="wikitable" style="font-size:90%;" |- ! scope="col" | Nagrada ! scope="col" | Kategorija ! scope="col" | Ishod ! scope="col" | {{abbr|Ref.|Reference}} |- | rowspan="5" | [[Nagrada Zlatni joystick]] [[2015.]] | Najbolja originalna igra | {{Nom}} | rowspan="3" | {{center|<ref>{{cite web|url=http://www.destructoid.com/vote-for-your-favourite-games-in-this-year-s-golden-joystick-awards-308910.phtml|title=Vote for your favourite games in this year's Golden Joystick Awards|first=Vikki|last=Blake|date=September 2, 2015|access-date=December 5, 2015|work=[[Destructoid]]|archive-date=September 4, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150904184301/http://www.destructoid.com/vote-for-your-favourite-games-in-this-year-s-golden-joystick-awards-308910.phtml|url-status=live}}</ref>}} |- | Najbolji vizualni dizajn | {{Nom}} |- | Igra godine | {{Nom}} |- | Najbolji zvuk | {{Won}} | rowspan="2" | {{center|<ref name="Golden Joystick 2015">{{cite web|title=The Golden Joystick Awards: all the winners this year|url=https://www.gamesradar.com/golden-joysticks-all-winners-year/|first=Leon|last=Hurley|date=October 30, 2015|access-date=December 5, 2015|work=[[GamesRadar]]|archive-date=June 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612162445/https://www.gamesradar.com/golden-joysticks-all-winners-year/|url-status=live}}</ref>}} |- | Xbox igra godine | {{Won}} |- | rowspan="4" | [[The Game Awards 2015.]] | Najbolja nezavisna igra | {{nom}} | rowspan="4" | {{center|<ref name="TGA: Nominees">{{cite web | url = http://thegameawards.com/nominees/ | title = Nominees {{!}} The Game Awards 2015 | date = November 12, 2015 | website = [[The Game Awards]] | publisher = [[Ola Balola]] | access-date = November 13, 2015 | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20151114024126/http://thegameawards.com/nominees/ | archive-date = November 14, 2015 | df = mdy-all }}</ref>}} |- | Najbolji soundtrack | {{nom}} |- | Najbolja akcija/avantura | {{nom}} |- | Najbolja umjetnička direkcija | {{won}} |- | rowspan="4" | [[British Academy Games Awards]] [[2016.]] | Originalno djelo | {{nom}} | rowspan="4" | {{center|<ref name="bafta noms">{{cite web | url = http://www.vg247.com/2016/03/10/rocket-league-the-witcher-3-fallout-4-others-up-for-bafta-best-game-award/ | title = Rocket League, The Witcher 3, Fallout 4, others up for BAFTA Best Game Award | website = [[VG247]] | first = Stephany | last = Nunnely | date = March 10, 2016 | access-date = March 10, 2016 | publisher = [[Gamer Network]] | archive-date = May 29, 2016 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160529010113/http://www.vg247.com/2016/03/10/rocket-league-the-witcher-3-fallout-4-others-up-for-bafta-best-game-award/ | url-status = live }}</ref>}} |- | Glazba | {{nom}} |- | Debitantska igra | {{nom}} |- | Umjetničko ostvarenje | {{won}} |- | rowspan="6" | 19. [[Godišnje nagrade D.I.C.E.]] | [[Nagrada D.I.C.E. za igru godine|Igra godine]] | {{nom}} | rowspan="6" | {{center|<ref name="dicespot">{{cite web | url = http://www.gamespot.com/articles/the-2016-dice-award-winners-updated/1100-6434830/ | title = The 2016 DICE Award Winners [UPDATED] | website = [[VG247]] | first = Chris | last = Pereira | date = February 18, 2016 | access-date = March 13, 2016 | publisher = [[GameSpot]] | archive-date = February 22, 2016 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160222053232/http://www.gamespot.com/articles/the-2016-dice-award-winners-updated/1100-6434830/ | url-status = live }}</ref>}} |- | [[Nagrada D.I.C.E. za avanturističku igru godine|Avanturistička igra godine]] | {{nom}} |- | [[Nagrada D.I.C.E. za izvanredno postignuće u animaciji|Izvanredno postignuće u animaciji]] | {{won}} |- | [[Nagrada D.I.C.E. za izvanredno postignuće u umjetničkoj direkciji|Izvanredno postignuće u umjetničkoj direkciji]] | {{won}} |- | [[Nagrada D.I.C.E. za izvanredno postignuće kompoziciji originalne muzike|Izvanredno postignuće kompoziciji originalne muzike]] | {{won}} |- | [[Nagrada D.I.C.E. za izvanredno postignuće u dizajnu zvuka|Izvanredno postignuće u dizajnu zvuka]] | {{nom}} |- | Nagrade NAVGTR [[2015.]] | Igra, originalna avantura | {{won}} | {{center|<ref>{{cite web|title=NAVGTR Awards (2015)|url=http://navgtr.org/winners/2015-winners|website=National Academy of Video Game Trade Reviewers|date=March 21, 2016 |access-date=February 21, 2017|archive-date=February 22, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170222111933/http://navgtr.org/winners/2015-winners|url-status=live}}</ref>}} |} == Utjecaj == Ori i Sein, glavni likovi igre, najavljeni su [[12. lipnja]] [[2017.]] godine kao igrivi borci u nezavisnoj igri ''[[Rivals of Aether]]'' te su uključeni u igru kasnije te godine. Direktni nastavak, ''[[Ori and the Will of the Wisps]]'', najavljen je na [[E3]]-u [[2017.]] godine te prikazan na [[E3]]-u [[2018.]] godine, [[Gamescom]]u [[2018.]] godine, [[E3]]-u [[2019.]] godine te [[The Game Awards]]ima [[2019.]] godine. Igra je službeno objavljena [[11. ožujka]] [[2020.]] godine.<ref>{{Cite web|url=https://www.polygon.com/game-awards-tga/2019/12/12/21013213/ori-and-the-will-of-the-wisps-new-trailer-march-2020-release-tga-2019|title=Ori and the Will of the Wisps delayed until March|last=Carpenter|first=Nicole|date=2019-12-12|website=Polygon|access-date=2019-12-12|archive-date=December 13, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191213142932/https://www.polygon.com/game-awards-tga/2019/12/12/21013213/ori-and-the-will-of-the-wisps-new-trailer-march-2020-release-tga-2019|url-status=live}}</ref> == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == * {{Official website}} {{Authority control}} {{Izabran}} [[Kategorija:Videoigre 2015.]] [[Kategorija:Avanturističke igre]] 0tp5z9kib1pnjbfuzvvdpmb2sf53xfs Daniel Muñoz (fudbaler) 0 4723266 42682221 42639110 2026-08-31T12:25:18Z Edgar Allan Poe 29250 42682221 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Daniel Muñoz | slika = Daniel Muñoz, Colombia NT presidential send-off, Jun 2026.jpg | slika_širina = | punoime = Daniel Muñoz Mejía | nadimak = | datumrođenja = {{Datum rođenja i dob|1996|5|26|hr=da}} | rodnigrad = {{flagicon|KOL}} [[Amalfi (Kolumbija)|Amalfi]] | rodnadržava = [[Kolumbija]] | datumsmrti = | gradsmrti = | državasmrti = | nacionalnost = | državljanstvo = | visina = 1.80 m | pozicija = desni bek, desno krilo | trenutniklub = {{flagicon|ENG}} [[Nottingham Forest F.C.|Nottingham Forest]] | brojnadresu = 2 | datumimjestodebija = | omladinskegodine = | omladinskipogoni = | godine1 = 2017 – 2019 | klubovi1 = {{flagicon|KOL}} [[Águilas Doradas]] | nastupi(golovi)1 = 81 (3) | godine2 = 2019 – 2020 | klubovi2 = {{flagicon|KOL}} [[Atlético Nacional]] | nastupi(golovi)2 = 27 (7) | godine3 = 2020 – 2024 | klubovi3 = {{flagicon|BEL}} [[KRC Genk|Genk]] | nastupi(golovi)3 = 122 (16) | godine4 = 2024 – 2026 | klubovi4 = {{flagicon|ENG}} [[Crystal Palace F.C.|Crystal Palace]] | nastupi(golovi)4 = 83 (8) | godine5 = 2026 – | klubovi5 = {{flagicon|ENG}} [[Nottingham Forest F.C.|Nottingham Forest]] | nastupi(golovi)5 = 0 (0) | godine6 = | klubovi6 = | nastupi(golovi)6 = | godine7 = | klubovi7 = | nastupi(golovi)7 = | godine8 = | klubovi8 = | nastupi(golovi)8 = | godine9 = | klubovi9 = | nastupi(golovi)9 = | godine10 = | klubovi10 = | nastupi(golovi)10 = | godine11 = | klubovi11 = | nastupi(golovi)11 = | godine12 = | klubovi12 = | nastupi(golovi)12 = | godine13 = | klubovi13 = | nastupi(golovi)13 = | godine14 = | klubovi14 = | nastupi(golovi)14 = | godine15 = | klubovi15 = | nastupi(golovi)15 = | reprezentacija = | nacionalnegodine1 = 2021 – | nacionalneekipe1 = {{NogRep|KOL}} | nacionalninastupi(golovi)1 = 51 (5) | nacionalnegodine2 = | nacionalneekipe2 = | nacionalninastupi(golovi)2 = | nacionalnegodine3 = | nacionalneekipe3 = | nacionalninastupi(golovi)3 = | nacionalnegodine4 = | nacionalneekipe4 = | nacionalninastupi(golovi)4 = | trenergodine = | trenerklubovi = | zadnjiuređaj = 31.8.2026. }} '''Daniel Muñoz Mejía''' ([[Amalfi (Kolumbija)|Amalfi]], [[26. svibnja]] [[1996.]]), [[Kolumbija|kolumbijski]] nogometaš i reprezentativac koji igra kao desni bek ili desno krilo. Trenutno igra za is a [[Nottingham Forest F.C.|Nottingham Forest]]. Muñoz je profesionalnu karijeru započeo kada su ga u dobi od 20 godina potpisali [[Águilas Doradas]]; debitirao je [[2017.]] godine, a [[2019.]] godine otišao je u [[Atlético Nacional]]. Sljedeće sezone kupio ga je belgijski [[KRC Genk|Genk]], s kojim je [[2021.]] godine osvojio belgijski kup. Nakon više od 150 nastupa za Genk, Muñoz je [[2024.]] godine prešao u [[Crystal Palace F.C.|Crystal Palace]]. U Palaceu je ubrzo postao važan član prve momčadi te je bio asistent za pobjednički gol protiv [[Manchester City F.C.|Manchester Cityja]] u finalu [[FA kup]]a [[2025.]] godine, a pomogao je i u osvajanju [[FA Community Shield]]a kasnije iste godine. Za [[Fudbalska reprezentacija Kolumbije|reprezentaciju Kolumbije]] debitirao je [[2021.]] godine. Sudjelovao je na [[Copa América|Copa Américi]] [[2021.]] i [[2024.]] godine te na [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2026.|Svjetskom prvenstvu 2026.]] godine. {{Sastav Kolumbija 2026 SP}} {{Authority control}} {{Životni vijek|1996||Muñoz, Daniel}} [[Kategorija:Kolumbijski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Genka]] [[Kategorija:Fudbaleri Crystal Palacea]] 9hkybmpvagb7iek3vv1ymyrn3its4k8 42682222 42682221 2026-08-31T12:25:41Z Edgar Allan Poe 29250 dodana kategorija [[:Kategorija:Fudbaleri Nottingham Foresta|Fudbaleri Nottingham Foresta]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42682222 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Daniel Muñoz | slika = Daniel Muñoz, Colombia NT presidential send-off, Jun 2026.jpg | slika_širina = | punoime = Daniel Muñoz Mejía | nadimak = | datumrođenja = {{Datum rođenja i dob|1996|5|26|hr=da}} | rodnigrad = {{flagicon|KOL}} [[Amalfi (Kolumbija)|Amalfi]] | rodnadržava = [[Kolumbija]] | datumsmrti = | gradsmrti = | državasmrti = | nacionalnost = | državljanstvo = | visina = 1.80 m | pozicija = desni bek, desno krilo | trenutniklub = {{flagicon|ENG}} [[Nottingham Forest F.C.|Nottingham Forest]] | brojnadresu = 2 | datumimjestodebija = | omladinskegodine = | omladinskipogoni = | godine1 = 2017 – 2019 | klubovi1 = {{flagicon|KOL}} [[Águilas Doradas]] | nastupi(golovi)1 = 81 (3) | godine2 = 2019 – 2020 | klubovi2 = {{flagicon|KOL}} [[Atlético Nacional]] | nastupi(golovi)2 = 27 (7) | godine3 = 2020 – 2024 | klubovi3 = {{flagicon|BEL}} [[KRC Genk|Genk]] | nastupi(golovi)3 = 122 (16) | godine4 = 2024 – 2026 | klubovi4 = {{flagicon|ENG}} [[Crystal Palace F.C.|Crystal Palace]] | nastupi(golovi)4 = 83 (8) | godine5 = 2026 – | klubovi5 = {{flagicon|ENG}} [[Nottingham Forest F.C.|Nottingham Forest]] | nastupi(golovi)5 = 0 (0) | godine6 = | klubovi6 = | nastupi(golovi)6 = | godine7 = | klubovi7 = | nastupi(golovi)7 = | godine8 = | klubovi8 = | nastupi(golovi)8 = | godine9 = | klubovi9 = | nastupi(golovi)9 = | godine10 = | klubovi10 = | nastupi(golovi)10 = | godine11 = | klubovi11 = | nastupi(golovi)11 = | godine12 = | klubovi12 = | nastupi(golovi)12 = | godine13 = | klubovi13 = | nastupi(golovi)13 = | godine14 = | klubovi14 = | nastupi(golovi)14 = | godine15 = | klubovi15 = | nastupi(golovi)15 = | reprezentacija = | nacionalnegodine1 = 2021 – | nacionalneekipe1 = {{NogRep|KOL}} | nacionalninastupi(golovi)1 = 51 (5) | nacionalnegodine2 = | nacionalneekipe2 = | nacionalninastupi(golovi)2 = | nacionalnegodine3 = | nacionalneekipe3 = | nacionalninastupi(golovi)3 = | nacionalnegodine4 = | nacionalneekipe4 = | nacionalninastupi(golovi)4 = | trenergodine = | trenerklubovi = | zadnjiuređaj = 31.8.2026. }} '''Daniel Muñoz Mejía''' ([[Amalfi (Kolumbija)|Amalfi]], [[26. svibnja]] [[1996.]]), [[Kolumbija|kolumbijski]] nogometaš i reprezentativac koji igra kao desni bek ili desno krilo. Trenutno igra za is a [[Nottingham Forest F.C.|Nottingham Forest]]. Muñoz je profesionalnu karijeru započeo kada su ga u dobi od 20 godina potpisali [[Águilas Doradas]]; debitirao je [[2017.]] godine, a [[2019.]] godine otišao je u [[Atlético Nacional]]. Sljedeće sezone kupio ga je belgijski [[KRC Genk|Genk]], s kojim je [[2021.]] godine osvojio belgijski kup. Nakon više od 150 nastupa za Genk, Muñoz je [[2024.]] godine prešao u [[Crystal Palace F.C.|Crystal Palace]]. U Palaceu je ubrzo postao važan član prve momčadi te je bio asistent za pobjednički gol protiv [[Manchester City F.C.|Manchester Cityja]] u finalu [[FA kup]]a [[2025.]] godine, a pomogao je i u osvajanju [[FA Community Shield]]a kasnije iste godine. Za [[Fudbalska reprezentacija Kolumbije|reprezentaciju Kolumbije]] debitirao je [[2021.]] godine. Sudjelovao je na [[Copa América|Copa Américi]] [[2021.]] i [[2024.]] godine te na [[FIFA Svjetsko prvenstvo 2026.|Svjetskom prvenstvu 2026.]] godine. {{Sastav Kolumbija 2026 SP}} {{Authority control}} {{Životni vijek|1996||Muñoz, Daniel}} [[Kategorija:Kolumbijski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Genka]] [[Kategorija:Fudbaleri Crystal Palacea]] [[Kategorija:Fudbaleri Nottingham Foresta]] 5ms817g27v4nq8aj3pd6rrpz2cpnqqg Ayase Ueda 0 4723299 42682323 42643339 2026-08-31T23:22:42Z Edgar Allan Poe 29250 dodana kategorija [[:Kategorija:Fudbaleri Lillea|Fudbaleri Lillea]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42682323 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Ayase Ueda | slika = Go Ahead Eagles - Feyenoord - 53679351240 (Ayase Ueda).jpg | slika_širina = | punoime = | nadimak = | datumrođenja = {{Datum rođenja i dob|1998|8|28|hr=da}} | rodnigrad = {{flagicon|JAP}} [[Mito, Ibaraki|Mito]] | rodnadržava = [[Japan]] | datumsmrti = | gradsmrti = | državasmrti = | nacionalnost = | državljanstvo = | visina = 1.82 m | pozicija = napadač | trenutniklub = {{flagicon|NIZ}} [[Feyenoord]] | brojnadresu = 9 | datumimjestodebija = | omladinskegodine = | omladinskipogoni = | godine1 = 2019 – 2022 | klubovi1 = {{flagicon|JAP}} [[Kashima Antlers]] | nastupi(golovi)1 = 86 (38) | godine2 = 2022 – 2023 | klubovi2 = {{flagicon|BEL}} [[Cercle Brugge KSV|Cercle Brugge]] | nastupi(golovi)2 = 40 (22) | godine3 = 2023 – | klubovi3 = {{flagicon|NIZ}} [[Feyenoord]] | nastupi(golovi)3 = 78 (37) | godine4 = | klubovi4 = | nastupi(golovi)4 = | godine5 = | klubovi5 = | nastupi(golovi)5 = | godine6 = | klubovi6 = | nastupi(golovi)6 = | godine7 = | klubovi7 = | nastupi(golovi)7 = | godine8 = | klubovi8 = | nastupi(golovi)8 = | godine9 = | klubovi9 = | nastupi(golovi)9 = | godine10 = | klubovi10 = | nastupi(golovi)10 = | godine11 = | klubovi11 = | nastupi(golovi)11 = | godine12 = | klubovi12 = | nastupi(golovi)12 = | godine13 = | klubovi13 = | nastupi(golovi)13 = | godine14 = | klubovi14 = | nastupi(golovi)14 = | godine15 = | klubovi15 = | nastupi(golovi)15 = | reprezentacija = | nacionalnegodine1 = 2019 – | nacionalneekipe1 = {{NogRep|JAP}} | nacionalninastupi(golovi)1 = 41 (18) | nacionalnegodine2 = | nacionalneekipe2 = | nacionalninastupi(golovi)2 = | nacionalnegodine3 = | nacionalneekipe3 = | nacionalninastupi(golovi)3 = | nacionalnegodine4 = | nacionalneekipe4 = | nacionalninastupi(golovi)4 = | trenergodine = | trenerklubovi = | zadnjiuređaj = 21.6.2026 }} {{nihongo|'''Ayase Ueda'''|上田 綺世|Ueda Ayase|extra=[[Mito, Ibaraki|Mito]], [[28. kolovoza]] [[1998.]]}}, [[japan]]ski nogometaš i reprezentativac koji igra kao napadač. Profesionalnu karijeru započeo je u klubu [[Kashima Antlers]] [[2019.]] godine, a nakon tri sezone odlazi u Europu. Prvo je igrao za [[Cercle Brugge KSV|Cercle Brugge]] u [[Belgija|Belgiji]], a [[2023.]] prelazi u [[Feyenoord]], gdje igra i danas. Za [[Fudbalska reprezentacija Japana|reprezentaciju Japana]] debitirao je [[2019.]] godine. Sudjelovao je na nekoliko međunarodnih natjecanja, među kojima su [[Copa América]], [[Ljetne olimpijske igre]], [[AFC Azijski kup]] i dva [[FIFA Svjetsko prvenstvo|Svjetska prvenstva]]. {{Sastav Japan 2022 SP}} {{Sastav Japan 2026 SP}} {{Najbolji strijelci Eredivisie}} {{Authority control}} {{Životni vijek|1998||Ueda, Ayase}} [[Kategorija:Japanski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Feyenoorda]] [[Kategorija:Fudbaleri Lillea]] rnfe89dab3xp64am9h3pl81m7fzztn5 42682324 42682323 2026-08-31T23:24:30Z Edgar Allan Poe 29250 42682324 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Ayase Ueda | slika = Go Ahead Eagles - Feyenoord - 53679351240 (Ayase Ueda).jpg | slika_širina = | punoime = | nadimak = | datumrođenja = {{Datum rođenja i dob|1998|8|28|hr=da}} | rodnigrad = {{flagicon|JAP}} [[Mito, Ibaraki|Mito]] | rodnadržava = [[Japan]] | datumsmrti = | gradsmrti = | državasmrti = | nacionalnost = | državljanstvo = | visina = 1.82 m | pozicija = napadač | trenutniklub = {{flagicon|FRA}} [[LOSC Lille|Lille]] | brojnadresu = 18 | datumimjestodebija = | omladinskegodine = | omladinskipogoni = | godine1 = 2019 – 2022 | klubovi1 = {{flagicon|JAP}} [[Kashima Antlers]] | nastupi(golovi)1 = 86 (38) | godine2 = 2022 – 2023 | klubovi2 = {{flagicon|BEL}} [[Cercle Brugge KSV|Cercle Brugge]] | nastupi(golovi)2 = 40 (22) | godine3 = 2023 – 2026 | klubovi3 = {{flagicon|NIZ}} [[Feyenoord]] | nastupi(golovi)3 = 83 (42) | godine4 = 2026 – | klubovi4 = {{flagicon|FRA}} [[LOSC Lille|Lille]] | nastupi(golovi)4 = 0 (0) | godine5 = | klubovi5 = | nastupi(golovi)5 = | godine6 = | klubovi6 = | nastupi(golovi)6 = | godine7 = | klubovi7 = | nastupi(golovi)7 = | godine8 = | klubovi8 = | nastupi(golovi)8 = | godine9 = | klubovi9 = | nastupi(golovi)9 = | godine10 = | klubovi10 = | nastupi(golovi)10 = | godine11 = | klubovi11 = | nastupi(golovi)11 = | godine12 = | klubovi12 = | nastupi(golovi)12 = | godine13 = | klubovi13 = | nastupi(golovi)13 = | godine14 = | klubovi14 = | nastupi(golovi)14 = | godine15 = | klubovi15 = | nastupi(golovi)15 = | reprezentacija = | nacionalnegodine1 = 2019 – | nacionalneekipe1 = {{NogRep|JAP}} | nacionalninastupi(golovi)1 = 43 (18) | nacionalnegodine2 = | nacionalneekipe2 = | nacionalninastupi(golovi)2 = | nacionalnegodine3 = | nacionalneekipe3 = | nacionalninastupi(golovi)3 = | nacionalnegodine4 = | nacionalneekipe4 = | nacionalninastupi(golovi)4 = | trenergodine = | trenerklubovi = | zadnjiuređaj = 1.9.2026 }} {{nihongo|'''Ayase Ueda'''|上田 綺世|Ueda Ayase|extra=[[Mito, Ibaraki|Mito]], [[28. kolovoza]] [[1998.]]}}, [[japan]]ski nogometaš i reprezentativac koji igra kao napadač. Profesionalnu karijeru započeo je u klubu [[Kashima Antlers]] [[2019.]] godine, a nakon tri sezone odlazi u Europu. Prvo je igrao za [[Cercle Brugge KSV|Cercle Brugge]] u [[Belgija|Belgiji]], a [[2023.]] prelazi u [[Feyenoord]]. Godine [[2026.]] prešao je u [[LOSC Lille|Lille]]. Za [[Fudbalska reprezentacija Japana|reprezentaciju Japana]] debitirao je [[2019.]] godine. Sudjelovao je na nekoliko međunarodnih natjecanja, među kojima su [[Copa América]], [[Ljetne olimpijske igre]], [[AFC Azijski kup]] i dva [[FIFA Svjetsko prvenstvo|Svjetska prvenstva]]. {{Sastav Japan 2022 SP}} {{Sastav Japan 2026 SP}} {{Najbolji strijelci Eredivisie}} {{Authority control}} {{Životni vijek|1998||Ueda, Ayase}} [[Kategorija:Japanski fudbaleri]] [[Kategorija:Fudbaleri Feyenoorda]] [[Kategorija:Fudbaleri Lillea]] dkdovdtpsz5w1x8hrpe0j0ajf9qxlrl Philippe Bunau-Varilla 0 4724341 42682240 42676799 2026-08-31T14:43:04Z Edgar Allan Poe 29250 dodana kategorija [[:Kategorija:Panamski diplomati|Panamski diplomati]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42682240 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biografija | ime = Philippe Bunau-Varilla | slika = Philippe Bunau-Varilla.jpg | opis = {{small|Philippe Bunau-Varilla [[1924.]] godine.}} | datum_rođenja = {{birth date|1859|7|26|hr=yes}} | mjesto_rođenja = {{flagicon|FRA|1830}} [[Pariz]], [[Drugo Francusko Carstvo|Francuska]] | nacionalnost = [[Francuska|Francuz]] | obrazovanje = [[École Polytechnique]]<br/>[[École Nationale des Ponts et Chaussées]] {{small|(započeto)}} | titula = [[Panama|panamski]] veleposlanik u [[SAD]]-u |zanimanje = inženjer, politički lobist, vojni časnik, gospodarski pisac | datum_smrti = {{death date and age|1940|05|18|1859|07|26|hr=yes}} | mjesto_smrti = {{flagicon|FRA|1830}} [[Pariz]], [[Treća Francuska Republika|Francuska]] | poznat_po = [[Panamski kanal]] }} '''Philippe-Jean Bunau-Varilla''' ({{IPA-fr|filip ʒɑ̃ byno vaʁija|lang}}; [[Pariz]], [[26. srpnja]] [[1859.]] – [[Pariz]], [[18. svibnja]] [[1940.]]) bio je [[Francuska|francuski]] inženjer, vojnik i politički lobist. Uz pomoć [[SAD|američkoga]] lobista i odvjetnika [[William Nelson Cromwell|Williama Nelsona Cromwella]] znatno je utjecao na odluku [[Savezna vlada Sjedinjenih Američkih Država|američke vlade]] o prokopu kanala u [[Panama|Panami]], odnosno izgradnji [[Panamski kanal|Panamskoga kanala]]. Blisko je surađivao s predsjednikom [[Theodore Roosevelt|Theodoreom Rooseveltom]] u organizaciji [[Odcjepljenje Paname od Kolumbije|Panamske revolucije]] te je zastupao [[Panama|Panamu]] u pregovorima o sklapanju sporazuma poznatoga kasnije kao [[Sporazum Hay–Bunau-Varilla]], do kojega je došlo [[1903.]] godine. == Rani život == Bunau-Varilla rodio se [[26. srpnja]] [[1859.]] godine u [[Pariz]]u. Studirao je na akademiji [[École Polytechnique]], gdje je diplomirao s 20 godina. Nakon toga ostao je u [[Francuska|Francuskoj]] još tri godine. Pohađao je inženjersku školu [[École Nationale des Ponts et Chaussées]], ali od nje je odustao i preselio se u [[Panama|Panamu]]. Stigavši u [[Panamska prevlaka|Panamsku prevlaku]] [[1884.]] godine, zaposlio se u francuskome poduzeću koje je radilo na izgradnji [[Panamski kanal|Panamskoga kanala]] ([[francuski jezik|fr.]] ''Compagnie du Canal de Panama''), a koje je vodio [[Ferdinand de Lesseps]]. Tamo je postao generalnim menadžerom.{{sfn|Anguizola|1980|p=1–25}} == Panamski kanal == {{Main|Povijest Panamskog kanala}} === Odluka o izgradnji kanala u Panami === Nakon što je [[Francuska|francusko]] poduzeće zaduženo za izgradnju Panamskoga kanala otišlo u [[stečaj]], Bunau-Varilla ostao je u Panami prepušten samomu sebi. Mučio se pronaći novo rješenje za izgradnju kanala. Kada se poduzeće ponovno pokrenulo u rodnoj Francuskoj, Bunau-Varilla uputio se kući, a prije toga kupio je veliku količinu njegovih dionica. Međutim, poduzeće je ubrzo odustalo od nastavka rada na izgradnji kanala. Prodalo je umjesto toga svoja prava [[SAD|Sjedinjenim Američkim Državama]] kako bi njegovi dioničari nadoknadili svoja ulaganja. Kada je [[Theodore Roosevelt]] postao predsjednikom [[1901.]] godine, SAD je odlučio ponovno pokrenuti izgradnju kanala. Bunau-Varilla energetično se zalagao za to da se kanal prokopa u Panami. Uz pomoć [[William Nelson Cromwell|Williama Nelsona Cromwella]], [[New York|njujorškoga]] odvjetnika spomenutoga francuskog poduzeća, uspio je uvjeriti američku vladu da se izgradnja kanala provede u Panami umjesto u [[Nikaragva|Nikaragvi]], popularnoj alternativi.{{sfn|McCullough|2001|p=379}} Kada su zagovaratelji izgradnje kanala u Nikaragvi istaknuli tu lokaciju kao opciju, uz argument da je Nikaragva politički stabilnija zemlja, Bunau-Varilla aktivno je lobirao protiv toga u SAD-u. Primjerice, senatorima je dijelio nikaragvanske poštanske marke s prikazima vulkana koji izbacuju dim.{{sfn|Lars|1998|p= 159–162}} Lobiranjem među poduzetnicima, državnim dužnosnicima i američkim narodom Bunau-Varilla uvjerio je [[Kongres Sjedinjenih Američkih Država]] da na temelju [[Spoonerov zakon|Spoonerova zakona]] iz [[1902.]] godine odobri izdvajanje 40 milijuna dolara novomu francuskom poduzeću. Međutim, prije nego što je do toga došlo došlo, SAD je morao sklopiti ugovor s [[Kolumbija|Kolumbijom]] kojim bi dobio pravo na zemljište u Panami za izgradnju kanala.{{sfn|Leonard|2012|p=838–839}} === Odcjepljenje Paname od Kolumbije === {{Main|Odcjepljenje Paname od Kolumbije}} [[File:Flag of Panama (Bunau-Varilla proposal).svg|thumb|200px|right|Bunau-Varillin dizajn [[Panama|panamske]] zastave, koji nije bio prihvaćen.]] Kolumbija je [[1903.]] godine potpisala [[Sporazum Hay–Herrán]], čime je SAD-u dala zemljište u Panami za izgradnju kanala, no [[Senat (Kolumbija)|Kolumbijski senat]] odbio je ratificirati taj ugovor. Novomu francuskom poduzeću prijetio je gubitak od 40 milijuna dolara zajamčenih Spoonerovim zakonom, pa se Bunau-Varilla priključio panamskim seperatistima u izradi planova za odcjepljenje od Kolumbije. Uoči planirane revolucije Bunau-Varilla već je bio pripremio nacrt državnoga ustava i dizajn zastave, a imao je i ideju o vojnoj organizaciji. Također je obećao da će državnu vlast sam financirati. Međutim, panamsko revolucionarno vijeće odbilo je Bunau-Varillin dizajn zastave zato što ga je izradio stranac. Iako je bio pripremljen na građanski rat manjih razmjera, nije došlo do ozbiljnijega ratovanja. Kao što je obećao, predsjednik [[Theodore Roosevelt|Roosevelt]] postavio je američku ratnu mornaricu između kolumbijskih snaga i panamskih seperatista, čime je spriječio kolumbijsku vojnu intervenciju protiv pobunjenika.{{sfn|Anguizola|1980|p=245–274}} === Kontrola Sjedinjenih Američkih Država nad područjem Panamskoga kanala === {{Main|Sporazum Hay–Bunau-Varilla}} Bunau-Varilla, koji je obnašao dužnost panamskoga veleposlanika u SAD-u, dobio je od predsjednika [[Manuel Amador Guerrero|Manuela Amadora]] pune ovlasti za pregovaranje u ime Paname. Bez formalnoga odobrenja panamske vlade započeo je pregovore s američkim državnim tajnikom [[John Hay|Johnom Hayem]] o ustupanju kontrole nad područjem [[Panamski kanal|Panamskoga kanala]] SAD-u. Iako nijedan Panamac nije potpisao [[Sporazum Hay–Bunau-Varilla]], ugovor je bio ratificiran u Panami [[2. prosinca]] [[1903.]] godine. Bunau-Varilla zavrijedio je titulu veleposlanika na temelju financijske pomoći koju je pružio panamskim pobunjenicima. Ipak, budući da u Panami nije živio sedamnaest godina i da se tamo, uostalom, nije nikada više vratio,<ref>{{Cite web |last=U.S. Library of Congress |title=The 1903 Treaty and Qualified Independence |url=https://countrystudies.us/panama/8.htm |access-date=12. kolovoza 2026.}}</ref> Panamci su ga podrugljivo nazivali ministrom "koji je imenovan telegramom".<ref>{{Cite news |last=Escobar |first=Francisco |date=13. srpnja 1914. |title=Why the Colombian Treaty Should be Ratified |url=https://archive.org/details/independen79v80newy/page/n65/mode/1up |access-date=12. kolovoza 2026. |work=The Independent |pages=60–61}}</ref> Narod je dugo zamjerao panamskim vlastima zbog ukazivanja tolikoga povjerenja Bunau-Varilli. Ugovor se naposljetku poništio potpisivanjem [[Sporazumi Torrijos–Carter|Sporazuma Torrijos–Carter]] [[1977.]] godine.<ref>{{Cite journal |last=Ameringer |first=Charles D. |date=veljača 1966. |title=Philippe Bunau-Varilla: New Light on the Panama Canal Treaty |url=https://www.jstor.org/stable/2510599?seq=1 |journal=The Hispanic American Historical Review |volume=46 |issue=1 |pages=28–52 |via=JSTOR}}</ref> == Povratak u Pariz == Bunau-Varilla nastavio je djelovati kao inženjer, gospodarski pisac i vodeći stručnjak za kloriranje vode. Tijekom [[Prvi svjetski rat|Prvoga svjetskog rata]] služio je kao časnik u francuskoj vojsci te je izgubio nogu u [[Bitka za Verdun|Bitki za Verdun]]. Kao dugogodišnji lobist zalagao se za preobrazbu sustava kanala koji je prvotno počivao na izravnavanju plovnoga puta pomoću [[Brodska prevodnica|brodskih prevodnica]] u plovni put na razini mora. Francuska ga je odlikovala Velikim križem [[Legija časti|Legije časti]] [[1938.]] godine. Umro je u [[Pariz]]u [[18. svibnja]] [[1940.]] godine.{{sfn|Anguizola|1980|p=299–333}} == Osobni prihodi == Bunau-Varilla vodio je raskošan život. Gosti koje bi primao u svojoj pariškoj rezidenciji često su isticali besprijekornu raskoš njegova doma. Bio je poznat po čašćenju prijatelja i poslovnih partnera na nekim od najskupljih mjesta svojega vremena. Toliko bogatstvo nije stekao radeći za [[Ferdinand de Lesseps|de Lessepsovo]] poduzeće, nego za vrijeme svojega drugoga boravka u Panami od [[1886.]] do [[1889.]] godine. Tada je vodio vlastito poduzeće Artigue & Sonderegger zajedno s bratom [[Maurice Bunau-Varilla|Mauriceom]], koji je kasnije postao bogati vlasnik uglednih pariških novina ''Le Matin''.{{sfn|Loizillon|2008}} == Povezano == * [[Panamski kanal]] * [[William Nelson Cromwell]] == Reference == {{reflist}} == Literatura == {{refbegin}} * Ameringer, Charles D. (siječanj 1963.). [https://www.jstor.org/stable/1904536 „The Panama Canal Lobby of Philippe Bunau-Varilla and William Nelson Cromwell.”] ''American Historical Review'' '''68''' (2): 346–363. {{doi|10.2307/1904536}}. *{{citation | first=Gustavo A.| last= Anguizola|title=[https://archive.org/details/philippebunauvar00gaan Philippe Bunau-Varilla: The Man Behind the Panama Canal]|year=1980|publisher=Nelson-Hall|location=Chicago|isbn=0882293974}} *{{citation | first=David| last= Healy|title=Drive to Hegemony: The United States in the Caribbean, 1898-1917|year=2019|publisher=University of Wisconsin Press}} *{{citation | first=Gabriel J.| last= Loizillon|title=The Bunau-Varilla Brothers And The Panama Canal|year=2008|publisher=Lulu Press}} * {{citation|last1=McCullough|first1=David|title=The Path between the Seas: The Creation of the Panama Canal, 1870-1914 |date=1977|publisher=Simon & Schuster|location=New York|isbn=0671244094}} * Major, John. (1984.) [https://www.jstor.org/stable/24911400 „Who Wrote the Hay-Bunau-Varilla Convention?.”] ''Diplomatic History'' '''8''' (2): 115–123. * {{citation|last1=Mellander|first1=Gustavo A.|last2=Mellander|first2=Nelly||last3=Magoon|first3=Charles Edward|title=The Panama Years |date=1999|publisher=Editorial Plaza Mayor|location=Río Piedras|isbn=1-56328-155-4}} * {{citation|last1=Mellander|first1=Gustavo A.|title=The United States in Panamanian Politics: The Intriguing Formative Years |date=1971|publisher=Interstate Publishers|location=Danville, Illinois}} * Sevareid, Eric (kolovoz 1963.). [https://www.americanheritage.com/man-who-invented-panama „The Man Who Invented Panama.”] ''American Heritage'' '''14''' (5). {{refend}} {{Normativna kontrola}} {{Životni vijek|1859|1940|Bunau-Varilla, Philippe}} [[Kategorija:Francuski inženjeri]] [[Kategorija:Francuski diplomati]] [[Kategorija:Politička historija Paname]] [[Kategorija:Biografije, Pariz]] [[Kategorija:Panamski diplomati]] k9gfn6hbqudcvzcddk2o3uvsvft94k2 Šablon:Linked taxon list 10 4724376 42682309 42677664 2026-08-31T21:15:59Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Šablon:Lista taksona s vezama]] 42682309 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Šablon:Lista taksona s vezama]] 57o5er06ijnhlyc0x7vw2hkysqlgfv7 Šablon:Linked species list 10 4724378 42682308 42677666 2026-08-31T21:15:49Z EmausBot 19426 Bot: Popravak dvostrukih preusmjeravanja → [[Šablon:Lista vrsta s vezama]] 42682308 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Šablon:Lista vrsta s vezama]] 27s6dsk3fu7g91f63hdj9simer566hq Šablon:Automatski taksokvir/dok 10 4724938 42682382 42682059 2026-09-01T11:40:47Z Edgar Allan Poe 29250 /* Available parameters and how to use them */ 42682382 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- Please place categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata (see [[Wikipedia:Wikidata]]) --> {{High-use}} {{Lua|Module:Automated taxobox}}{{clear}} {{Autotaxobox system navbox}} Ova stranica pruža više detalja o korištenju šablona {{tl|Automatski taksokvir}}, jednog od brojnih automatskih taksokvira. <strong> Molimo vas da pazite na to da koristite ispravni predložak; za više informacija pogledajte [[ovdje]]</strong>. Posebno napominjemo da bi članci o vrstama uvijek trebali koristiti šablon {{tl|Speciesbox}}, a ne ovaj šablon. Ako prvi put koristite bilo koji od automatskih taksokvira, pogledajte navigacijsku kutijicu desno, gdje se nalaze veze za različite korisne informacije vezane uz ovaj sustav šablona. Bilo bi dobro da prije korištenja pročitate barem [[uvod]]. Svaki automatski taksokvir ima opću strukturu kako slijedi, uglavnom s mnogo dodatnih parametara: '''Zoologija:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Automatski taksokvir |takson = Canis |autorstvo = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758. }}</syntaxhighlight> '''Botanika<ref name="botanical">Gljive i biljke tradicionalno se smatraju predmetom izučavanja botanike; vidi [[Međunarodni kodeks nomenklature algi, gljiva i biljaka]].</ref>:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Automatski taksokvir |takson = Nepenthes |autorstvo = [[Carl Linnaeus|L.]] }}</syntaxhighlight> Parametar {{para|takson}} odnosi se na znanstveno ime teme samog članka. Parametar {{para|autorstvo}} odnosi se na autora znanstvenog naziva. Prije spremanja pritisnite "Prikaži kako će izgledati". Ako izgleda dobro, vaš je posao gotov. Spremite svoje izmjene. '''Molimo vas da ne spremate izmjene prije nego provjerite je li sve u redu i riješite sve eventualne pogreške koje postoje u taksokviru.''' Na kraju ovog priručnika nalazi se lista svih dostupnih parametara i njihovih definicija koje koristi <nowiki>{{Automatski taksokvir}}</nowiki>. Većina parametara iz priručnika za {{tl|Taksokvir}} primjenjuje se i ovdje, tako da možete konzultirati i [[Šablon:Taksokvir/dok|dokumentaciju tog šablona]] za više informacija. ==Jednostavni primjeri== {{Automatski taksokvir |naziv = ''Cheiroglossa'' <!--potrebno samo jer nije u naslovu ove stranice--> |takson = Cheiroglossa |autorstvo = C.Presl<ref name=POWO_17068350-1/> |podjela_kategorije = Vrste |podjela = {{Lista vrsta s vezama |Cheiroglossa malgassica|(C.Chr.) Pic.Serm. |Cheiroglossa palmata|(L.) Presl }} |podjela_ref = <ref name=POWO_17068350-1/> }} <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Automatski taksokvir |naziv = Cheiroglossa |takson = Cheiroglossa |autorstvo = C.Presl<ref name=POWO_17068350-1/> |podjela_kategorije = Vrste |podjela = {{Lista vrsta s vezama |Cheiroglossa malgassica|(C.Chr.) Pic.Serm. |Cheiroglossa palmata|(L.) Presl }} |podjela_ref = <ref name=POWO_17068350-1/> }}</syntaxhighlight> {{clr}} {{Automatski taksokvir | naziv = ''Panthera'' <!--potrebno samo jer nije u naslovu ove stranice--> | raspon_fosila = [[Kasni miocen]] – danas, {{raspon fosila|5.95|0}} | slika = Panthera tigris tigris Tidoba 20150306.jpg | slika_opis = [[Tigar|Tigrica]] u [[Rezervat za tigrove Tadoba Andhari|rezervatu Tadoba Andhari]] | takson = Panthera | autorstvo = [[Lorenz Oken|Oken]], 1816.<ref name=CatSG2017/> | podjela_kategorije = Živuće vrste | podjela = *''[[Tigar|Panthera tigris]]'' *''[[Snježni leopard|Panthera uncia]]'' *''[[Jaguar|Panthera onca]]'' *''[[Lav|Panthera leo]]'' *''[[Leopard|Panthera pardus]]'' | podjela_ref = <ref name=CatSG2017/> }} <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Automatski taksokvir | naziv = Panthera | raspon_fosila = [[Kasni miocen]] – danas, {{raspon fosila|5.95|0}} | slika = Panthera tigris tigris Tidoba 20150306.jpg | slika_opis = [[Tigar|Tigrica]] u [[Rezervat za tigrove Tadoba Andhari|rezervatu Tadoba Andhari]] | takson = Panthera | autorstvo = [[Lorenz Oken|Oken]], 1816.<ref name=CatSG2017/> | podjela_kategorije = Živuće vrste | podjela = *''[[Tigar|Panthera tigris]]'' *''[[Snježni leopard|Panthera uncia]]'' *''[[Jaguar|Panthera onca]]'' *''[[Lav|Panthera leo]]'' *''[[Leopard|Panthera pardus]]'' | podjela_ref = <ref name=CatSG2017/> }}</syntaxhighlight> {{clr}} ==Uporaba== ==="Nedostaje taksonomski šablon"=== Ako vidite poruku "{{red|Nedostaje taksonomski šablon}} (popravi):", to ne znači da ste pokvarili šablon. Ova obavijest znači da na projektu još ne postoji [[Wikipedija:Sustav automatskih taksokvira/taksonomski šabloni|taksonomski šablon]] za unos koji ste naveli u parametru {{para|takson}}. ====Stvaranje taksonomskog šablona==== Kako biste krenuli s rješavanjem ove ružne crvene pogreške, desnim klikom pritisnite vezu "fix" i otvorite ju u novoj kartici ili prozoru. Tu biste trebali dobiti stranicu za uređivanje šablona koji nedostaje. (Za potpuni vodič o ovim šablonima, pogledajte [[Wikipedija:Sustav automatskih taksokvira/taksonomski šabloni|Uvod u taksonomske šablone]].) Prvo treba popuniti parametar za rang. Uvijek koristite latinski naziv. Ovdje imate niz opcija, a neki od primjera su (pogledajte [[Wikipedija:Sustav automatskih taksokvira/taksonomski šabloni|ovdje]] za cjelovitu listu podržanih rangova): *regnum *phylum *classis *ordo *familia *tribus *genus *clade ili cladus *nekategorizirana Ako je ono što vama treba nešto iznimno atipično, onda to možete unijeti na ovom mjestu umjesto nekog od dostupnih rangova. To bi moglo slomiti taksokvir, ali onda se možete obratiti nekom od administratora za pomoć. Vidjet ćete da je parametar {{para|link}} već popunjen i da daje <syntaxhighlight lang="wikitext">link={{subst:#titleparts:{{subst:PAGENAME}}|2|2}}</syntaxhighlight> što je zapravo wikisintaksa za "dio naslova stranice koji dolazi nakon "Šablon:Taksonomija/". Drugim riječima, to će biti naziv taksona. Taj dio ne morate dirati <em>osim</em> ako naziv taksona nije isti kao i naslov stranice na koji vodi veza. Primjerice, takson ''Spheniscidae'' vodi na [[Pingvin]]. U tom slučaju, dodajte <code>Pingvin|</code> prije <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:#titleparts:{{subst:PAGENAME}}|2|2}}</syntaxhighlight> da biste dobili <syntaxhighlight lang="wikitext">link=Pingvin|{{subst:#titleparts:{{subst:PAGENAME}}|2|2}}</syntaxhighlight> ili možete zamijeniti ono što je već uneseno da dobijete <pre>link=Pingvin|Spheniscidae</pre> Sljedeće imamo parametar {{para|matčni}}. Sve što ovdje trebate unijeti je naziv matičnog taksona, odnosno taksona koji je direktno iznad taksona o kojem pišete, i to velikim početnim slovom. Koristite parametar {{para|refs}} da nevedete izvor koji navodi ta vaš takson pripada tom matičnom taksonu – za slučaj da netko kasnije želi nešto mijenjati. (Jedini slučaj kada nećete popuniti ovaj parametar je kada takson koristi posebnu, dogovorenu kategorizaciju, poput kritosjemenjača.) Ako je u pitanju izumrli takson, parametar {{para|izumrli}} popunite s {{code|yes}} (ili {{code|true}}). Ako je živući, možete izbrisati cijeli red ili parametar ostaviti praznim. Nakon toga pregledajte izmjene prije spremanja. Ako nema obavijesti o greškama, slobodno ga spremite i zatvorite. Nakon toga vratite se na automatski taksokvir koji radite. Prisitnite "Prikaži kako će izgledati" i pogledajte je li sve u redu; trebalo bi biti. Ako i dalje postoji neka obavijest o grešci u šablonu, onda to vjerojatno znači da ćete morati napraviti šablon za matični šablon. Ponavljajte cijeli proces sve dok obavijest o grešci ne nestane. ===Posebne upute za vrste=== Članci o vrstama samo iznimno koriste ovaj šablon; umjesto toga koristite {{tl|Speciesbox}}. Za više informacije, pogledajte dokumentaciju tog šablona. Iznimke se obrađuju [[#Iznimni slučajevi|niže u tekstu]]: :To je zato što kadgod se <nowiki>{{Automatski taksokvir}}</nowiki> koristi zajedno s {{para|takson|''naziv-taksona''}}, onda šablon naziva "Šablon:Taksonomija/''naziv-taksona''" mora ili postojati ili se stvoriti kako bi se specificirao taksonomski rang za ''naziv-taksona''. Ipak, za vrste ovo nije potrebno jer se taksonomski rang vrste može pronaći tako da se iz punog dvoimenog naziva izvuče naziv roda, a onda traži po "Šablon:Taksonomija/''naziv-roda''", Stoga, korištenje šablona {{tl|Speciesbox}} značajno smanjuje broj potrebnih taksonomskih šablona i dovodi do toga da za različite vrste unutar istog roda ne postoje različite taksonomije. ===Podebljavanje veza=== Kada se taksokvir pojavljuje u članku, naziv taksona o kojemu je članak trebao bi biti podebljan. Kako bi ovo funkcioniralo, parametar {{para|veza}} u šablonu mora biti ispravan. Primjerice, recimo da takson u pitanju ima naziv ''takson-naziv'', a članak u kojem se pojavljuje ima naslov ''članak-naslov''. Onta u šablonu "Taksonomija/''takson-naziv''": * ako su ''takson-naziv'' i ''članak-naslov'' identični, trebali biste vidjeti {{para|veza|''takson-naziv''}} * ako su ''takson-naziv'' i ''članak-naslov'' različiti, trebali biste vidjeti {{para|veza|''članak-naslov''{{!}}''takson-naziv''}}. Osigurajte se na način da veza koju ste unijelo direktno upućuje na članak o taksonu ''bez'' preusmjeravanja. Ako se stranica u međuvremenu premjesti, šablon o taksonu koji vodi na taj članak trebate ažurirati kako biste zadržali podebljanje. ===Promjena zaglavlja taksokvira=== Sustavno je podešeno da zaglavlje taksokvira odgovara ciljanom taksonu i naslovu članka te će automatski biti napisano u kurzivu ako je u pitanju rod (šablon <nowiki>{{Automatski taksokvir}}</nowiki> ne biste u pravilu trebali koristiti za vrste). Ako želite drugačije zaglavlje (npr. narodno ili udomaćeno ime), onda popunite parametar {{para|naziv}}. ===Dodavanje slike=== Koristite parametre {{para|slika}}, {{para|slika_alt}} i {{para|slika_opis}} kao što biste ih koristili u {{tl|Taksokvir}}. Ako želite drugu sliku, samo dodajte {{para|slika2}}, {{para|slika2_alt}} i {{para|slika2_opis}}. ===Sinonimi=== Ovdje se nalazi primjer što treba dodati u taksokvir gdje su ''Genius'' i ''Geniosus'' igrom slučaja sinonimi navedenog zoološkog taksona: <syntaxhighlight lang="wikitext"> |sinonimi= * ''Genius'' {{small|[[Baggins]], 1934.}} * ''Geniosus'' {{small|[[Harvey]], 1734.}} </syntaxhighlight> (Godine se ne dodaju za botaničke taksone.) Za duže liste sinonima, šabloni {{tl|Lista rodova}} and {{tl|Lista taksona}} olakšavaju unos. Ne zaboravite popuniti parametar {{para|sinonimi_ref}}. ===Prisilno prikazivanje taksona=== Ako postoji posebno značajan takson nižeg ranga, kao što je takson ''[[Theropoda]]'' (koji sadrži gotovo sve mesožderne dinosaure), postoji mogućnost da ćete htjeti da se takson prikazuje u svakom taksokviru u kojem bi se teoretski mogao prikazati. U tom slučaju idite na taksonomski šablon tog taksona. Veza bi trebala biti "Šablon:Taksonomija/", nakon čega slijedi naziv taksona. U slučaju spomenutog, bilo bi "Šablon:Taksonomija/Theropoda". Tamo dodajte kod {{para|uvijek_prikaži|true}} bilo gdje unutar zagrada šablona i to bi trebalo dovesti do toga da se takson uvijek prikazuje, neovisno o rangu. ===Ispravljanje taksonomije=== Svaki automatski taksovir ima vezu za uređivanje s desne strane zaglavlja "Naučna klasifikacija". Ta bi vam veza trebala dati pristup cjelokupnoj taksonomiji navedenog taksona. Tu možete uređivati takson tako što odaberete opciju "Uredu" pored njegova naziva. To vam omogućava pristup pripadajućoj stranici Šablon:Taksonomija/, gdje možete uređivati matične taksone, rang, tekst, vezu, reference, status izumiranja ili parametar "uvijek_prikaži". Bilo koje izmjene na toj stranici utjecat će na ''sve povezane taksone'', tako da imajte to na umu prilikom uređivanja. ==Iznimni slučajevi== {{see also|Wikipedija:Sustav automatskih taksokvira/napredna taksonomija}} Velika većina taksona može se rješavati {{em|potpuno automatski}} pomoću jednog od dostupnih [[Wikipedija:Sustav automatskih taksokvira/koji?|automatskih taksokvira]] nakon što se stvore potrebni [[Wikipedija:Sustav automatskih taksokvira/taksonomski šabloni|taksonomski šabloni]] za rod i više kategorije. Automatizacija uključuje pisanje naziva u kurzivu za prikladne rangove. Međutim, postoje neki iznimni slučajevi gdje je potrebno ručno formatiranje naziva taksona; primjerice, automatsko formatiranje neće ispravno raditi kada su navedeni nepouzdani nazivi u dvostrukim zagradama ili za nazive kandidata u [[Međunarodni kodeks za nomenklaturu prokariota|Međunarodnom kodeksu za kandidaturu prokariota]]. Za ove iznimne slučajeve, moguće je dodati cjelokupni wikitekst za nazive roda i vrste: *{{para|takson}} će sada specificirati najniže rangirani takson koji će se obraditi automatizirano kroz šablon *ako taj takson nije rod, {{para|genus_tekst}} dat će potpuni wikitekst za naziv roda, uključujući i svo potrebno formatiranje pa i podebljani tekst ako je najniže rangirani naziv u taksokviru. Ako nije najniže rangirani, trebalo bi dodati vezu radi lakše navigacije. *{{para|species_tekst}} dat će potpuni wikitekst za skraćeni naziv vrste, uključujući i svo potrebno formatiranje pa i podebljani tekst ako je najniže rangirani naziv u taksokviru; naziv vrste trebao bi biti kompletan sa {{em|skraćenim}} nazivom roda (npr. {{code|'''"''C.''" ''poecilonotus'''''|moin|class=nowrap}} kako biste dobili {{nowrap|'''"''C.''" ''poecilonotus'''''}}) *{{para|dvoimeno_tekst}} dat će potpuni wikitekst za dvoimeni naziv (tekst koji će se pojaviti u odjeljku za dvoimeno nazivlje u taksokviru), opet, uključujući i svo potrebno formatiranje; ipak, dvoimeni se nazivi automatski podebljavaju pa taj element nije potreban Ako je naslov članka neobično formiatiran znanstveni naziv, bit će potrebno koristiti <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{DISPLAYTITLE:...}}</syntaxhighlight> kako biste formatirali naslov članka te popuniti parametar {{para|naziv}} kako biste omogućili šablonu da koristi formatirano zaglavlje. ===Primjeri=== {{Automatski taksokvir |naziv = ''Quassia'' sp. 'Mount Nardi' |takson = Quassia |species_text = {{nowrap|'''''Q.'' sp. 'Mount Nardi''''}} |binomial_text = ''Quassia'' sp. 'Mount Nardi' }} <syntaxhighlight lang="wikitext">{{DISPLAYTITLE:''Quassia'' sp. 'Mount Nardi'}} {{Automatski taksokvir |naziv = ''Quassia'' sp. 'Mount Nardi' |takson = Quassia |species_text = {{nowrap|'''''Q.'' sp. 'Mount Nardi''''}} |binomial_text = ''Quassia'' sp. 'Mount Nardi' }}</syntaxhighlight> *Taksonomska hijerarhija roda ''Quassia'' prema više crpi se iz taksonomskih šablona, započevši s {{tlx|Taksonomija/Quassia}}. Klik na ikonicu crvene olovke odvest će vas do tog šablona. *Wikitekst u redovima za vrstu i dvoimeno nazivlje upravo su onakvi kako su napisani. (Šablon {{tlx|nowrap}} sprječava da se tekst ne prelama u sljedeći red, a ne bi bio potreban da je slika proširila taksokvir.) {{clr}} {{Automatski taksokvir | naziv = "''Colostethus''" ''poecilonotus'' | takson = Dendrobatidae | genus_text = "''[[Colostethus]]''" | species_text = '''"''C.''"&nbsp;''poecilonotus''''' | binomial_text = "''Colostethus''" ''poecilonotus'' | autorstvo = [[Juan A. Rivero|Rivero]], 1991. }} <syntaxhighlight lang="wikitext">{{DISPLAYTITLE:"''Colostethus''" ''poecilonotus''}} {{Automatski taksokvir | naziv = "''Colostethus''" ''poecilonotus'' | takson = Dendrobatidae | genus_text = "''[[Colostethus]]''" | species_text = '''"''C.''"&nbsp;''poecilonotus''''' | binomial_text = "''Colostethus''" ''poecilonotus'' | autorstvo = [[Juan A. Rivero|Rivero]], 1991. }}</syntaxhighlight> *Taksonomska hijerarhija porodice Dendrobatidae prema više crpi se iz taksonomskih šablona, započevši s {{tlx|Taksonomija/Dendrobatidae}}. Klik na ikonicu crvene olovke odvest će vas do tog šablona. Taksonomski šablon ne koristi se za rod. *Wikitekst u redovima za rod i vrstu te dvoimeno nazivlje upravo su onakvi kako su napisani. (Kod <code>&amp;nbsp;</code> u wikitekstu za vrstu sprječava da se dva dijela imena pojavljuju u različitim redovima; to nije uvijek nužno.) {{clr}} ==Dostupni parametri i kako ih koristiti== ===Svi parametri=== {{pre|<nowiki>{{Automatski taksokvir</nowiki> {{para|color_as}} [[#Italic title|{{para|italic_title}}]] [[#Parameter %7Cname=|{{para|name}}]] [[#Parameter %7Cfossil_range=|{{para|fossil_range}}]] [[#Parameter %7Coldest_fossil=|{{para|oldest_fossil}}]] [[#Parameter %7Cyoungest_fossil=|{{para|youngest_fossil}}]] {{para|status}} {{para|status_system}} {{para|status_ref}} {{para|status2}} {{para|status2_system}} {{para|status2_ref}} {{para|trend}} {{para|image}} {{para|image_upright}} {{para|image_alt}} {{para|image_caption}} {{para|image2}} {{para|image2_upright}} {{para|image2_alt}} {{para|image2_caption}} {{para|classification_status}} [[#Parameter %7Ctaxon=|{{para|taxon}}]] [[#Parameter %7Cauthority=|{{para|autorstvo}}]] [[#Parameter %7Cparent_authority=, etc.|{{para|matični_autorstvo}}]] [[#Parameter %7Cparent_authority=, etc.|{{para|ishodišni_autorstvo}}]] [[#Parameter %7Cparent_authority=, etc.|{{para|praishodišni_autorstvo}}]] [[#Parameter %7Cparent_authority=, etc.|{{para|prapraishodišni_autorstvo}}]] [[#Parameter %7Cdisplay_parents=|{{para|prikaži_matične}}]] [[#Exceptional cases|{{para|genus_text}}]] [[#Exceptional cases|{{para|species_text}}]] [[#Exceptional cases|{{para|binomial_text}}]] <!--{{para|binomial}} {{para|binomial_authority}} {{para|trinomial}} {{para|trinomial_authority}} -->{{para|type_genus}} {{para|type_genus_authority}} {{para|type_species}} {{para|type_species_authority}} {{para|diversity}} {{para|diversity_link}} {{para|diversity_ref}} {{para|subdivision_ranks}} {{para|subdivision_ref}} {{para|subdivision}} {{para|type_strain}} {{para|range_map}} {{para|range_map_upright}} {{para|range_map_alt}} {{para|range_map_caption}} {{para|range_map2}} {{para|range_map2_upright}} {{para|range_map2_alt}} {{para|range_map2_caption}} {{para|synonyms}} {{para|synonyms_ref}} <nowiki>}}</nowiki>}} ===Italic title=== It is not usually necessary to do anything to italicize the page title and supply an italicized taxobox name if {{para|name}} is absent; both are normally handled automatically. Since 28 May 2021, this includes page titles that are botanical names containing a connecting term, like [[Banksia ser. Banksia|''Banksia'' ser. ''Banksia'']]. The automatic italicization fails for pages whose title contains a parenthesised subgenus, such as [[Camponotus (Dendromyrmex)|''Camponotus'' (''Dendromyrmex'')]], because by default parenthesised terms are treated as a disambiguators and not italicized. In this case, add {{para|italic_title|taxon}} to treat the page title as a complete taxon name. In a very few special cases, the correct italicization has to be produced manually. In such cases: * put {{para|italic_title|no}} in the taxobox to prevent the automatic attempt to italicize the page title and to add an italicized taxobox name * add <code><nowiki>{{DISPLAYTITLE:}}</nowiki></code> above the taxobox template with the fully formatted page title after the colon * put {{para|name}} in the taxobox with a fully formatted taxobox name. ===Parameter {{para|taxon}}=== Generally, this is the name of the taxon the article is about. In the resulting taxobox, this parameter is the one that is bolded. (To bold multiple taxa, see [[#Making the links bold]].) More accurately, if {{para|taxon|TAXON}}, the system will expect there to be a page at "Template:Taxonomy/TAXON". In some circumstances, TAXON may not be the name of the taxon, e.g. if a plant and animal share the same genus name, there may be two taxonomy templates called "Template:Taxonomy/GENUS (plant)" and "Template:Taxonomy/GENUS (animal)". In such cases, something like the following is required: <code><nowiki>{{Automatic taxobox</nowiki><br> <nowiki>| taxon = GENUS (plant)</nowiki></code> This ensures that the system links to the right taxonomy template. If this parameter is omitted, {{as of|2012|December|lc=yes}} the system will attempt to infer what its value should be from the page name. '''Omitting the <code>taxon</code> parameter is strongly deprecated and may not be supported in future.''' ===Parameter {{para|name}}=== If the title of the taxobox should be different from the default value, enter it here. This is most commonly used for common names. ===Parameter {{para|authority}}=== This parameter is similar to the authority parameters in the {{tl|Taxobox}}. The only difference is that you don't have to specify the rank this authority matches up with – it will pair it with the taxon listed in the {{para|taxon}} parameter. ===Parameter {{para|fossil_range}}=== There are two ways of using this parameter. #{{para|fossil_range|''recognized period name''}}, e.g. {{para|fossil_range|Devonian}} – assumes the taxon has fossils only in this period and produces a display accordingly. #{{para|fossil_range|''any other value''}} – displays the value provided. Often this will be a use of the template {{tl|Geological range}}, e.g. {{para|fossil_range|<code><nowiki>{{Geological range|Devonian|Jurassic}}</nowiki></code>}}; however, it can also be plain text, e.g. {{para|fossil_range|Probably Devonian–Jurassic}}. See also {{para|oldest_fossil}} and {{para|youngest_fossil}} below. ===Parameters {{para|oldest_fossil}} and {{para|youngest_fossil}}=== These parameters are an alternative way of specifying the fossil range. If {{para|youngest_fossil}} is omitted, its value defaults to "Recent". {{para|oldest_fossil|Devonian}} with {{para|youngest_fossil|Jurassic}} has the same effect as {{para|fossil_range|<code><nowiki>{{Geological range|Devonian|Jurassic}}</nowiki></code>}}. If either parameter has a value that is not recognized as a period name, then plain text is output. ===Parameters {{para|status}}, {{para|status_system}}, and {{para|status_ref}}=== See [[Template:Taxobox/species/doc]]. Tracking categories: * {{clc|Taxoboxes with an unrecognised status system}} * {{clc|Taxoboxes needing a status system parameter}} * {{clc|Invalid conservation status}} ===Parameter {{para|display_parents}}=== If you need to display a certain number of parent taxa, adding a number here will make that many parent taxa appear. ===Parameter {{para|parent_authority}}, etc.=== '''Parameter {{para|parent_authority}}''' '''Parameter {{para|grandparent_authority}}''' '''Parameter {{para|greatgrandparent_authority}}''' '''Parameter {{para|greatgreatgrandparent_authority}}''' These function just like {{para|authority}}, except they match up with the parent taxon, grandparent taxon, etc. ;Warning: The "ancestor" taxon is the one defined by the taxonomy templates (i.e. the various "Template:Taxonomy/<taxon>" pages, where <taxon> is the name of a taxon). This "ancestor" taxon may not be the taxon you expect! Further, if someone later changes the taxonomic hierarchy defined in the taxonomy templates by adding or removing a taxon, the authority can become incorrect. For example, if you are setting up a taxobox for a genus and the parent taxon is currently the family, {{para|parent_authority}} shows the authority for the family in the taxobox. If someone later adds a subfamily between the genus and the family, {{para|parent_authority}} will now refer to the subfamily, and the authority will be displayed incorrectly. These parameters should only be used if really necessary. == TemplateData == {{TemplateData header}} <templatedata> { "params": { "color_as": { "type": "string", "description": "Taxon defining the taxobox color if needed (normally not) ", "example": "Animalia" }, "italic_title": { "type": "string", "description": "Specifying \"no\" suppresses the automatic italicization of the page title; needed whenever the page title's italicization has to be handled manually. Specifying \"taxon\" causes the page title to be treated as a taxon name when italicizing; needed for titles like \"Camponotus (Dendromyrmex)\".", "example": "no" }, "taxon": { "type": "string", "required": true, "description": "Scientific name of group with no formatting; the entry point into the taxonomic hierarchy generated automatically from taxonomy templates ", "example": "Pectinidae" }, "genus_text": { "type": "string", "description": "In exceptional cases only, the full wikitext of the genus name to be displayed in the taxobox " }, "species_text": { "type": "string", "description": "In exceptional cases only, the full wikitext of the abbreviated species name to be displayed in the taxobox; binomial_text is required if this parameter is present " }, "binomial_text": { "type": "string", "description": "In exceptional cases only, the full wikitext (without bold markup) of the binomial name to be displayed in the taxobox; required if species_text is present " }, "name": { "type": "string", "description": "Title of the taxobox; may be the English name of the group; will be set from the page title if omitted ", "example": "Scallop" }, "authority": { "type": "string", "description": "The describing authority for the group in the appropriate format, which differs between nomenclature codes; presence or absence of parentheses is meaningful ", "example": "Wilkes, 1810 – animal; (L.) Mill. – plant", "required": true }, "display_parents": { "type": "number", "description": "The number of parent taxa to be displayed above the one specified by the taxon parameter; not normally needed. Used to display minor ranks between the specified taxon and the next higher major rank (e.g. for a genus, tribe and subfamily). Display parents should not be used to display a minor rank above the next major rank (e.g., for a genus, suborder). If it is desirable to display such a minor rank for all subordinate taxa, set \"always_display\" in the taxonomy template for that rank. ", "example": "3", "label": "Parents to display" }, "fossil_range": { "type": "wiki-template-name", "description": "The geologic time span during which the group is generally known to have existed, given in eras; the template {{Fossil range}} is the most common method of presenting this information ", "example": "{{Fossil range|Middle Triassic|Present}} " }, "oldest_fossil": { "type": "string", "description": "The geological era of the oldest known fossil; paired with youngest_fossil, an alternative to fossil_range ", "example": "Devonian " }, "youngest_fossil": { "type": "string", "description": "The geological era of the youngest known fossil; paired with oldest_fossil, an alternative to fossil_range; defaults to 'Recent' ", "example": "Jurassic " }, "status_system": { "type": "string", "description": "The authority assigning a conservation status", "example": "IUCN3.1", "deprecated": "Automatic taxoboxes are used for taxa above species rank. Conservation status is very rarely assigned to taxa above species rank.", "label": "Conservation status system" }, "status_ref": { "type": "string", "description": "A citation that supports the displayed status and status_system parameters", "deprecated": "Automatic taxoboxes are used for taxa above species rank. Conservation status is very rarely assigned to taxa above species rank" }, "image": { "type": "wiki-file-name", "suggested": true, "description": "An image of member of the group, given without the File: or Image: prefix and without double brackets ", "example": "Argopecten irradians.jpg" }, "image_caption": { "type": "string", "description": "A caption for the image, if any is necessary. Do not simply repeat the name of the taxon", "example": "The Atlantic bay scallop in a feeding pose " }, "subdivision_ranks": { "type": "string", "suggested": true, "description": "The name of the next lowest rank(s) in the taxonomic hierarchy", "example": "Species", "label": "Rank of subdivisions" }, "subdivision": { "type": "string", "suggested": true, "description": "A list of taxa at the next lowest rank(s) in the taxonomic hierarchy. When there are many (10+) taxa at the lower rank, they should be displayed in the body of the article, not the taxobox" }, "synonyms_ref": { "type": "string", "description": "A reference supporting the synonymy shown in the list", "label": "Synonyms reference" }, "type_species": { "type": "string", "description": "The original name of the species that was initially used to describe a genus, without regard to its present-day nomenclature", "label": "Type species" }, "type_species_authority": { "type": "string", "description": "The describer of the original name of the species, so without parentheses", "label": "Type species authority" }, "parent_authority": { "type": "string", "description": "The describing authority for the parent taxon of a group. Should only be specified when the parent taxon is monotypic", "label": "Parent authority" }, "diversity": { "type": "string", "description": "An estimate of the number of child taxa (e.g. species in a genus)", "example": "170–180 species" }, "diversity_link": { "description": "The title of a separate page with a list of child taxa, or a section of the current page with a list of children. Does not require link mark-up for a separate page; use # to make a link to a section of the current page", "example": "#Species", "type": "string", "label": "Diversity link" }, "diversity_ref": { "type": "string", "description": "A reference supporting the estimated number of child taxa", "label": "Diversity reference" }, "range_map": { "type": "wiki-file-name", "description": "The name of the image file, if any, showing the group's geographic habitat range, without the File: or Image: prefix and without double brackets ", "example": "Aplodontia rufa distribution map.png" }, "range_map_caption": { "type": "string", "description": "A caption for the range map, if any is necessary" }, "type_genus": { "type": "string", "description": "The original name of the genus that was initially used to define a taxon at a rank above genus, without regard to its present-day nomenclature", "label": "Type genus" }, "type_genus_authority": { "type": "string", "description": "The describer of the original name of the genus", "label": "Type genus authority" }, "image2": { "type": "wiki-file-name", "description": "A second image of member of the group, given without the File: or Image: prefix and without double brackets. " }, "image2_caption": { "type": "string", "description": "A caption for the second image, if any is necessary. Do not simply repeat the name of the taxon" }, "image_alt": { "type": "string", "description": "Text describing what is depicted in the image" }, "grandparent_authority": { "type": "string", "description": "The describing authority for the grandparent taxon of a group. Should only be specified when the grandparent and parent taxa are monotypic" }, "image_upright": { "type": "number", "description": "Used to adjust the displayed size of an image with an extreme aspect ratio. Values under 1.0 decrease the size of an image (most useful for very tall, narrow images) Values over 1.0 increase the size of an image (possibly useful for short, wide images)" }, "range_map_upright": { "description": "Used to adjust the displayed size of a range map. May be useful when the range map has an extreme aspect ratio (use values <1 for tall/narrow range maps, and >1 for short/wide range maps). May also be necessary if an image_upright parameter is specified", "type": "number" }, "range_map_alt": { "description": "Text describing the range depicted in the map", "example": "Map of Africa, with shading indicating the genus occurs in the eastern part of the island of Madagascar", "type": "string" }, "greatgrandparent_authority": { "description": "The describing authority for the greatgrandparent taxon of a group. Should only be specified when the greatgrandparent, grandparent and parent taxa are monotypic" }, "image2_alt": { "description": "Text describing what is depicted in the second image", "type": "string" }, "image2_upright": { "description": "Used to adjust the displayed size of an image with an extreme aspect ratio. Values under 1.0 decrease the size of an image (most useful for very tall, narrow images) Values over 1.0 increase the size of an image (possibly useful for short, wide images)", "type": "number" }, "range_map2": { "description": "The name of the image file, if any, showing the group's geographic habitat range, without the File: or Image: prefix and without double brackets. Mostly useful when a species has a narrow range, in order to display maps at different scales", "type": "wiki-file-name" }, "range_map2_alt": { "description": "Text describing the range depicted in the second map", "example": "Map of Madagascar, with shading indicating the genus occurs in the eastern part of the island", "type": "string" }, "range_map2_caption": { "description": "A caption for the second range map, if any is necessary." }, "synonyms": { "description": "Taxonomic synonyms. These should be displayed in a collapsed list format if there are many of them.", "label": "Taxonomic synonyms" }, "classification_status": { "description": "The status of the scientific group, usually presented as either Disputed or Accepted ", "example": "Disputed ", "type": "string", "label": "Classification status" }, "status": { "description": "The conservation status of the taxon", "deprecated": "Automatic taxoboxes are used for taxa above species rank. Conservation status is very rarely assigned to taxa above species rank", "example": "CITES_A1", "type": "string", "label": "Conservation status" }, "range_map2_upright": { "description": "Used to adjust the displayed size of a second range map. May be useful when the range map has an extreme aspect ratio (use values <1 for tall/narrow range maps, and >1 for short/wide range maps). May also be necessary if an image_upright parameter is specified", "type": "number" }, "subdivision_ref": { "description": "A reference supporting the subdivisions shown in the list", "type": "string", "label": "Subdivisions reference" }, "greatgreatgrandparent_authority": { "description": "The describing authority for the greatgreatgrandparent taxon of a group. Should only be specified when the greatgreatgrandparent, greatgrandparent, grandparent and parent taxa are monotypic", "type": "string" }, "extinct": { "description": "The date a taxon was declared extinct (specifying |status=EX is required in order for the date to display). The parameter |fossil_range should be used for taxa known only from fossils.." } }, "description": "An infobox for plants, animals and other biological taxa, normally at the rank of genus and above", "paramOrder": [ "italic_title", "color_as", "name", "fossil_range", "oldest_fossil", "youngest_fossil", "image", "image_upright", "image_alt", "image_caption", "image2", "image2_upright", "image2_alt", "image2_caption", "status", "status_system", "status_ref", "extinct", "classification_status", "greatgreatgrandparent_authority", "greatgrandparent_authority", "grandparent_authority", "parent_authority", "display_parents", "taxon", "genus_text", "species_text", "binomial_text", "authority", "type_species", "type_species_authority", "type_genus", "type_genus_authority", "subdivision_ranks", "subdivision_ref", "subdivision", "diversity", "diversity_link", "diversity_ref", "range_map", "range_map_upright", "range_map_alt", "range_map_caption", "range_map2", "range_map2_upright", "range_map2_alt", "range_map2_caption", "synonyms", "synonyms_ref" ], "format": "block" } </templatedata> == Kategorije za praćenje == * {{clc|Održavanje automatskog taksokvira}} * {{clc|Automatski taksokviri koji koriste ručno unesene parametre}} * {{clc|Stranice koje koriste automatski taksokvir s nepoznatim parametrima}} ==Bilješke== {{reflist|refs= <ref name=CatSG2017>{{cite journal |author1=Kitchener, A. C. |author2=Breitenmoser-Würsten, C. |author3=Eizirik, E. |author4=Gentry, A. |author5=Werdelin, L. |author6=Wilting, A. |author7=Yamaguchi, N. |author8=Abramov, A. V. |author9=Christiansen, P. |author10=Driscoll, C. |author11=Duckworth, J. W. |author12=Johnson, W. |author13=Luo, S.-J. |author14=Meijaard, E. |author15=O’Donoghue, P. |author16=Sanderson, J. |author17=Seymour, K. |author18=Bruford, M. |author19=Groves, C. |author20=Hoffmann, M. |author21=Nowell, K. |author22=Timmons, Z. |author23=Tobe, S. |year=2017 |title=A revised taxonomy of the Felidae: The final report of the Cat Classification Task Force of the IUCN Cat Specialist Group |journal=Cat News |issue=Special Issue 11 |pages=66−75 |url=https://repository.si.edu/bitstream/handle/10088/32616/A_revised_Felidae_Taxonomy_CatNews.pdf?sequence=1&isAllowed=y}}</ref> <ref name=POWO_17068350-1>{{citation |title=''Cheiroglossa'' C.Presl |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|url=http://www.plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:17068350-1 |accessdate=2019-11-18 }}</ref> }} <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- Categories below this line, please; interwikis at Wikidata --> [[Kategorija:Biološki šabloni]] [[Kategorija:Šabloni Taksokvira]] }}</includeonly> f2thh7lfkm1yg5ogk1zln44rosy976i Mariano Arosemena 0 4725024 42682213 42682088 2026-08-31T12:03:12Z Edgar Allan Poe 29250 +[[Kategorija:Panamski političari]]; +[[Kategorija:Panamski pisci]]; +[[Kategorija:Panamski novinari]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42682213 wikitext text/x-wiki {{Infokutija pisac | ime = Mariano Arosemena | slika = Mariano Arosemena de la Barrera.jpg | širina_slike = | opis = | ime_po_rođenju = Mariano Arosemena de la Barrera | datum_rođenja = {{Datum rođenja|hr=da|1794|7|26}} | mjesto_rođenja = {{flagicon|PAN}} [[Ciudad de Panamá|Panamá]], [[Panama]]<br>{{small|(tada {{flagicon image|Flag of Spain (1785–1873, 1875–1931).svg}} [[Vicekraljevina Nova Granada|Nova Granada]])}} | datum_smrti = {{Datum smrti i dob|hr=da|1868|5|31|1794|7|26}} | mjesto_smrti = {{flagicon|PER|1825}} [[Lima]], [[Peru]] | počivalište = | pseudonim = | državljanstvo = | rodbina = | supružnik = Dolores de Quesada y Velarde | partner = | djeca = [[Justo Arosemena]] | obrazovanje = | alma_mater = | zanimanje = pisac, političar, novinar | period = | jezik = [[španjolski jezik]] | pokret = [[neoklasicizam]] | žanr = | znamenita_djela = {{ubl|''[[Apuntamientos históricos]]'' {{small|([[1801.]] – [[1840.]])}}}} | nagrade = | uticaj_od = | uticaj_na = | potpis = | website = }} '''Mariano Arosemena de la Barrera''' ([[Ciudad de Panamá|Panamá]], [[26. srpnja]] [[1794.]] – [[Lima]], [[31. svibnja]] [[1868.]]), [[Panama|panamski]] [[neoklasicizam|neoklasicistički]] pisac, novinar i političar koji je djelovao za vrijeme [[Velika Kolumbija|Velike Kolumbije]]. Zagovornik [[Nezavisnost Paname|panamske nezavisnosti]], Arosemena je utemeljio prvu tiskaru u Panami te izdavao prve panamske novine, u kojima je zastupao ideju nezavisnosti. Njegov je sin [[Justo Arosemena]], utjecajni državnik koji se smatra "ocem panamske narodnosti".<ref>{{Cite web |url=http://bdigital.binal.ac.pa/BIOVIC/Captura/upload/JustoArosemena.doc |title=Biografía de Justo Arosemena |website=[[Biblioteca Nacional de Panamá]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20201208133510/http://bdigital.binal.ac.pa/BIOVIC/Captura/upload/JustoArosemena.doc |archive-date=2020-12-08}}</ref> == Biografija == Rodio se [[1794.]] godine u [[Ciudad de Panamá|Panami]], koja je tada bila dio [[Vicekraljevina Nova Granada|Vicekraljevine Nove Granade]], kao sin Pabla Arosemene i Martine de la Barrera.<ref>{{Cite book |title=Historia y Nacionalidad (Testimonios éditos e inéditos) |last=Tello Burgos |first=Argelina |publisher=Editorial Universitaria |year=1979 |edition=2nd |location=Panama}}</ref> Tijekom kolonijalnog perioda, Mariano Arosemena bio je gradski vijećnik, gradonačelnik i upravitelj na području [[Panama|Paname]]. Zagovarao je nezavisnost Paname od Španjolske te je utemeljio prvu tiskaru na tom području, a [[1820.]] godine utemeljio je i prve panamske novine, ''La Miscelánea del Istmo'', u kojima je promovirao ideju nezavisnosti. Kada je Panama [[1821.]] godine konačno stekla nezavisnost, Arosemena je bio jedna od ključnih figura iza te ideje. Nakon što se Panama po sticanju nezavisnosti dobrovoljno pridružila [[Velika Kolumbija|Velikoj Kolumbiji]], Arosemena se nastavio baviti politikom. Bio je panamski konzul u [[Ekvador]]u, a kasnije i kolumbijski konzul u [[Peru]]u. Uz to, bio je predstavnik na Američkom kongresu u [[Lima|Limi]] i na nekoliko kongresa [[Republika Nova Granada|Nove Granade]] te glavni tužitelj [[Panama (savezna država)|savezne države Paname]] od [[1862.]] do [[1863.]] godine. Do svoje smrti radio je kao dopisnik za peruanske novine ''[[El Mercurio]]''. Kao pisac, istaknuo se epohalnim povijesnim djelom ''[[Apuntamientos históricos]]'' ([[srpskohrvatski]]: ''Povijesne bilješke''), koje je nastajalo od [[1801.]] do [[1840.]] godine. Bio je u braku s Dolores de Quesada y Velarde, s kojom je imao jednog sina, [[Justo Arosemena|Justa]]. == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == * [https://web.archive.org/web/20070927182156/http://bdigital.binal.ac.pa/bdp/tomos/XVIII/Tomo_XVIII.pdf Algunos poemas] {{Authority control}} {{Životni vijek|1794|1868|Arosemena, Mariano}} [[Kategorija:Panamski političari]] [[Kategorija:Panamski pisci]] [[Kategorija:Panamski novinari]] 3yctarrzjgqno6j1lfv1enobtaky6hg 42682238 42682213 2026-08-31T14:41:44Z Edgar Allan Poe 29250 dodana kategorija [[:Kategorija:Panamski diplomati|Panamski diplomati]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42682238 wikitext text/x-wiki {{Infokutija pisac | ime = Mariano Arosemena | slika = Mariano Arosemena de la Barrera.jpg | širina_slike = | opis = | ime_po_rođenju = Mariano Arosemena de la Barrera | datum_rođenja = {{Datum rođenja|hr=da|1794|7|26}} | mjesto_rođenja = {{flagicon|PAN}} [[Ciudad de Panamá|Panamá]], [[Panama]]<br>{{small|(tada {{flagicon image|Flag of Spain (1785–1873, 1875–1931).svg}} [[Vicekraljevina Nova Granada|Nova Granada]])}} | datum_smrti = {{Datum smrti i dob|hr=da|1868|5|31|1794|7|26}} | mjesto_smrti = {{flagicon|PER|1825}} [[Lima]], [[Peru]] | počivalište = | pseudonim = | državljanstvo = | rodbina = | supružnik = Dolores de Quesada y Velarde | partner = | djeca = [[Justo Arosemena]] | obrazovanje = | alma_mater = | zanimanje = pisac, političar, novinar | period = | jezik = [[španjolski jezik]] | pokret = [[neoklasicizam]] | žanr = | znamenita_djela = {{ubl|''[[Apuntamientos históricos]]'' {{small|([[1801.]] – [[1840.]])}}}} | nagrade = | uticaj_od = | uticaj_na = | potpis = | website = }} '''Mariano Arosemena de la Barrera''' ([[Ciudad de Panamá|Panamá]], [[26. srpnja]] [[1794.]] – [[Lima]], [[31. svibnja]] [[1868.]]), [[Panama|panamski]] [[neoklasicizam|neoklasicistički]] pisac, novinar i političar koji je djelovao za vrijeme [[Velika Kolumbija|Velike Kolumbije]]. Zagovornik [[Nezavisnost Paname|panamske nezavisnosti]], Arosemena je utemeljio prvu tiskaru u Panami te izdavao prve panamske novine, u kojima je zastupao ideju nezavisnosti. Njegov je sin [[Justo Arosemena]], utjecajni državnik koji se smatra "ocem panamske narodnosti".<ref>{{Cite web |url=http://bdigital.binal.ac.pa/BIOVIC/Captura/upload/JustoArosemena.doc |title=Biografía de Justo Arosemena |website=[[Biblioteca Nacional de Panamá]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20201208133510/http://bdigital.binal.ac.pa/BIOVIC/Captura/upload/JustoArosemena.doc |archive-date=2020-12-08}}</ref> == Biografija == Rodio se [[1794.]] godine u [[Ciudad de Panamá|Panami]], koja je tada bila dio [[Vicekraljevina Nova Granada|Vicekraljevine Nove Granade]], kao sin Pabla Arosemene i Martine de la Barrera.<ref>{{Cite book |title=Historia y Nacionalidad (Testimonios éditos e inéditos) |last=Tello Burgos |first=Argelina |publisher=Editorial Universitaria |year=1979 |edition=2nd |location=Panama}}</ref> Tijekom kolonijalnog perioda, Mariano Arosemena bio je gradski vijećnik, gradonačelnik i upravitelj na području [[Panama|Paname]]. Zagovarao je nezavisnost Paname od Španjolske te je utemeljio prvu tiskaru na tom području, a [[1820.]] godine utemeljio je i prve panamske novine, ''La Miscelánea del Istmo'', u kojima je promovirao ideju nezavisnosti. Kada je Panama [[1821.]] godine konačno stekla nezavisnost, Arosemena je bio jedna od ključnih figura iza te ideje. Nakon što se Panama po sticanju nezavisnosti dobrovoljno pridružila [[Velika Kolumbija|Velikoj Kolumbiji]], Arosemena se nastavio baviti politikom. Bio je panamski konzul u [[Ekvador]]u, a kasnije i kolumbijski konzul u [[Peru]]u. Uz to, bio je predstavnik na Američkom kongresu u [[Lima|Limi]] i na nekoliko kongresa [[Republika Nova Granada|Nove Granade]] te glavni tužitelj [[Panama (savezna država)|savezne države Paname]] od [[1862.]] do [[1863.]] godine. Do svoje smrti radio je kao dopisnik za peruanske novine ''[[El Mercurio]]''. Kao pisac, istaknuo se epohalnim povijesnim djelom ''[[Apuntamientos históricos]]'' ([[srpskohrvatski]]: ''Povijesne bilješke''), koje je nastajalo od [[1801.]] do [[1840.]] godine. Bio je u braku s Dolores de Quesada y Velarde, s kojom je imao jednog sina, [[Justo Arosemena|Justa]]. == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == * [https://web.archive.org/web/20070927182156/http://bdigital.binal.ac.pa/bdp/tomos/XVIII/Tomo_XVIII.pdf Algunos poemas] {{Authority control}} {{Životni vijek|1794|1868|Arosemena, Mariano}} [[Kategorija:Panamski političari]] [[Kategorija:Panamski pisci]] [[Kategorija:Panamski novinari]] [[Kategorija:Panamski diplomati]] 76a584gi8r1ll6p5tobiz9ztr1zkthi Kategorija:Panamski pisci 14 4725028 42682214 2026-08-31T12:03:50Z Edgar Allan Poe 29250 Nova stranica: {{Commonscat|Writers of Panama}} [[Kategorija:Panamska književnost|Pisci]] [[Kategorija:Panamci po zanimanju|Pisci]] [[Kategorija:Pisci po nacionalnosti]] 42682214 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Writers of Panama}} [[Kategorija:Panamska književnost|Pisci]] [[Kategorija:Panamci po zanimanju|Pisci]] [[Kategorija:Pisci po nacionalnosti]] caunews0a54h4v8b5nqoqoq3y3h64vs Kategorija:Panamski novinari 14 4725029 42682215 2026-08-31T12:04:20Z Edgar Allan Poe 29250 Nova stranica: {{Commonscat|Journalists of Panama}} [[Kategorija:Mediji u Panami|Novinari]] [[Kategorija:Panamci po zanimanju|Novinari]] [[Kategorija:Novinari po nacionalnosti]] 42682215 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Journalists of Panama}} [[Kategorija:Mediji u Panami|Novinari]] [[Kategorija:Panamci po zanimanju|Novinari]] [[Kategorija:Novinari po nacionalnosti]] 2ctnd2dsgsd87zvpyi5ayl8ei6onw5i Armand Duplantis 0 4725030 42682219 2026-08-31T12:19:16Z Ekvatarina 270952 Nova stranica: {{Infokutija sportista |ime = Armand Duplantis |headercolor = lightsteelblue |slika = Armand Duplantis(cropped) Budapest 2023.jpg |nadimci = Mondo |puno_ime = Armand Gustav Duplantis |datum_rođenja = [[10. studenoga]] [[1999.]] |mjesto_rođenja = {{flagicon|SAD}} [[Lafayette, Louisiana]], [[SAD]]|država = {{flagicon|Švedska}} [[Švedska]] |nacionalnost = {{flagicon|Švedska}} [[Švedska|Šveđanin]]<br> {{flagicon|SAD}} [[SAD|Amerikanac]] |sport = [[atletika]] |discipline... 42682219 wikitext text/x-wiki {{Infokutija sportista |ime = Armand Duplantis |headercolor = lightsteelblue |slika = Armand Duplantis(cropped) Budapest 2023.jpg |nadimci = Mondo |puno_ime = Armand Gustav Duplantis |datum_rođenja = [[10. studenoga]] [[1999.]] |mjesto_rođenja = {{flagicon|SAD}} [[Lafayette, Louisiana]], [[SAD]]|država = {{flagicon|Švedska}} [[Švedska]] |nacionalnost = {{flagicon|Švedska}} [[Švedska|Šveđanin]]<br> {{flagicon|SAD}} [[SAD|Amerikanac]] |sport = [[atletika]] |discipline = [[skok s motkom]] |visina = 1,81 m<ref name="Paris 2024 DUPLANTIS">{{cite web |url=https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/armand-duplantis_1569203 |title=DUPLANTIS Armand |work=[[Ljetne olimpijske igre 2024.|Paris 2024 Olympics]] |access-date=20. ožujka 2026. |archive-date=23. kolovoza 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823034124/https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/armand-duplantis_1569203 |url-status=dead }}</ref> |treneri = Greg i Helena Duplantis<ref name="Paris 2024 DUPLANTIS"/> |klub = [[Upsala IF]]<ref name="Paris 2024 DUPLANTIS"/> |or= 6,31 m '''WR''' ([[skok s motkom]])<br>10,37 s ([[Trka na 100 metara|100 m]])<ref name="worldathletics.org DUPLANTIS"/> |medalje = {{Medalje sport | [[Atletika]]: [[Skok s motkom]]}} {{MedalCountry|{{flagcountry|Švedska}}}} {{MedaljeNatjecanje|oi}} {{Medalje zlato | [[Olimpijada 2020|Tokio 2020.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Olimpijada 2024|Pariz 2024.]] | skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|[[Svjetska prvenstva u atletici|Svjetska prvenstva]]}} {{Medalje zlato | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Eugene 2022.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Budimpešta 2023.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Tokio 2025.]] | skok s motkom}} {{Medalje srebro | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2019.|Doha 2019.]] | skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Dijamantna liga}} {{Medalje zlato | [[2021.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2022.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2023.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2024.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2025.]] | skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Svjetska dvoranska prvenstva}} {{Medalje zlato | Beograd 2022.| skok s motkom}} {{Medalje zlato | Glasgow 2024.| skok s motkom}} {{Medalje zlato | Nanjing 2025.| skok s motkom}} {{Medalje zlato | Toruń 2026.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|[[Europska prvenstva u atletici|Europska prvenstva]]}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Berlin 2018.]]| skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|München 2022.]]| skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2024.|Rim 2024.]]| skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2026.|Birmingham 2026.]]| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Europska dvoranska prvenstva}} {{Medalje zlato | Toruń 2021.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Svjetska juniorska prvenstva}} {{Medalje zlato | Tampere 2018.| skok s motkom}} {{Medalje bronca | Bydgoszcz 2016.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Europska juniorska prvenstva}} {{Medalje zlato | Grosseto 2017.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Svjetska prvenstva za mlađe juniore}} {{Medalje zlato | Cali 2015.| skok s motkom}} |supružnici = Desiré Duplantis (r. Inglander)<br>(2026. – ''danas'')}} '''Armand Gustav Duplantis''' ([[Lafayette, Louisiana]], [[10. studenoga]] [[1999.]]), poznat kao '''Mondo''', [[Švedska|švedsko]]-[[SAD|američki]] je [[Skok s motkom|skakač s motkom]]. Svjetski je rekorder (6,31 m), dvostruki olimpijski pobjednik, četverostruki svjetski dvoranski prvak i trostruki osvajač svjetskih prvenstava na otvorenome. Pet puta osvojio je i [[Dijamantna liga|Dijamantnu ligu]].<ref name="worldathletics.org DUPLANTIS">{{cite web |url= https://worldathletics.org/athletes/sweden/armand-duplantis-14679502 |title=Armand DUPLANTIS|work=worldathletics.org |access-date=20. ožujka 2026.}}</ref> Svoje svjetske uspjehe postiže još od 15. godine, kada je osvojio [[Svjetsko prvenstvo za mlađe juniore u atletici 2015.|Svjetsko prvenstvo za mlađe juniore]] [[2015.]] godine. Od tada je osvojio niz ostalih svjetskih titula i postao jedan od rijetkih sportaša koji je osvojio svjetska prvenstva u atletici kao mlađi junior, junior i senior.<ref name=":4">{{Cite news |last=Fameso |first=Funmilayo |date=28. kolovoza 2024.|title=Usain Bolt of Pole Vaulting: 9 fascinating things about the GOAT of athletics with TEN world records |url=https://www.pulsesports.co.ke/athletics/story/usain-bolt-of-pole-vaulting-9-fascinating-things-about-the-goat-of-athletics-with-ten-world-records-2024082807152685975 |work=Pulse Sports |access-date=27. ožujka 2026.}}</ref> Duplantis je i četverostruki europski prvak. Svoju je prvu europsku titulu osvojio [[2018.]] godine, kada je postavio trenutačni svjetski juniorski rekord, a zatim [[2022.]], [[2024.]] i [[2026.]] godine. Godine 2018. bio je proglašen europskom i svjetskom atletskom zvijezdom u usponu, a dvije godine poslije najboljim svjetskim atletičarom. Svoje je prvo europsko dvoransko zlato osvojio [[2021.]] godine, iste godine kada je na [[Olimpijada 2020.|Olimpijskim igrama u Tokiju]] prvi put postao olimpijski prvak. Sljedeće je sezone oborio svjetski rekord tri puta, osvojio naslove svjetskoga prvaka i na otvorenome i u dvorani, postao europski prvak i osvajač [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] te preskočio šest ili više metara 22 puta,<ref name=":20">{{Cite web |date=16. lipnja 2025 |title=Mondo's 14th world record: what's fuelling this streak? |url=https://www.redbull.com/se-en/armand-duplantis-pole-vaulter-personal-life-portrait |access-date=27. ožujka 2026.|website=Red Bull}}</ref> a na temelju svega toga bio je proglašen najboljim europskim i svjetskim atletičarom godine. Nakon toga nastavio je obarati vlastite svjetske rekorde više puta godišnje: [[2023.]] godine dva puta, [[2024.]] tri puta, od kojih je jedan bio oboren na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama u Parizu]], a [[2025.]] godine četiri puta. Bio je proglašen najboljim atletičarom godine četiri puta dosada (2020., 2022., 2023. i 2025. godine), a osvojio je nagradu [[Laureus (nagrada)|Laureus]] 2025. godine.<ref name=":20"/> Pobijedivši u pet uzastopnih finala natjecanja u razdoblju od 2021. do 2025. godine, Duplantis je također postao peterostruki osvajač Dijamantne lige. Duplantis je na natjecanjima preskočio šest ili više metara najviše puta u povijesti atletike,<ref name=":20"/> a ukupno je postavio 15 svjetskih rekorda.<ref name=":22">{{Cite web |title=World Record Progression of Pole Vault|url=https://worldathletics.org/records/by-progression/15143?type=1 |access-date=3. svibnja 2026. |work=[[World Athletics]]}}</ref> Nakon što je [[Renaud Lavillenie]] [[2014.]] godine preskočio 6,16 metara, Duplantis se javio kao sljedeći svjetski rekorder 2020. godine, kada je preskočio 6,17 metara. Od te je preskočene visine bio jedini koji je postavljao nove svjetske rekorde sve do svoga najnovijega, odnosno onoga od 6,31 metra iz [[2026.]] godine. Od listopada 2025. godine preskakao je šest ili više metara tijekom osam uzastopnih sezona, u ukupno 79 natjecanja, počevši od [[2018.]] godine, kada je preskočio 6,05 metara na [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europskome prvenstvu u Berlinu]]. Duplantis je jedan od samo četvorice skakača koji su preskočili 6,10 metara ili više. Ostali su [[Emmanouil Karalis]], Renauld Lavillenie i [[Sergej Bubka]].<ref>{{Cite web |date=29. srpnja 2025|title=Manolo Karalis Inches Closer to Pole Vault History |url=http://www.tovima.com/sports/manolo-karalis-inches-closer-to-pole-vault-history/ |access-date=3. svibnja 2026. |website=tovima.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Staff |date=1. ožujka 2026.|title=Emmanouil Karalis: Historic 6.17m vault, congratulations from Bubka |url=https://www.hellenic.news/en/article/sports/athletics/emmanoyil-karalis-istoriko-alma-sta-617m-ke-sygxaritiria-apo-mpoumpka |access-date=3. svibnja 2026.|website=Hellenic.News |language=en}}</ref> Prema statistici iz kolovoza 2026. godine, najmanje je tu visinu svladao na 41 od ukupno 54 natjecanja, odnosno 29 puta na otvorenome i 12 puta u dvorani.<ref>{{Cite web |title=Pole Vault - men - senior - all |url=https://worldathletics.org/records/all-time-toplists/jumps/pole-vault/all/men/senior?regionType=world&page=1&bestResultsOnly=false&firstDay=1900-01-01&lastDay=2026-08-22&maxResultsByCountry=all&eventId=10229616&ageCategory=senior |access-date=30. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref><ref>{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=12. kolovoza 2025. |title=Mondo Duplantis sets 13th pole vault world record of his career, third of 2025 |url=https://www.nytimes.com/athletic/6549502/2025/08/12/mondo-duplantis-pole-vault-world-records/ |access-date=3. svibnja 2026.|work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |date=1. ožujka 2026 |title=Emmanouil Karalis overtakes Renaud Lavillenie to become second highest pole vaulter in history behind Mondo Duplantis |url=https://www.olympics.com/en/news/athletics-emmanouil-karalis-overtakes-renaud-lavillenie-second-highest-pole-vaulter-history-mondo-duplantis |access-date=10. ožujka 2026|website=Olympics.com}}</ref> U skladu sa svim navedenim, Duplantis se naširoko smatra najboljim skakačem s motkom svih vremena.<ref name=":1">{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=15. rujna 2025. |title=Mondo Duplantis, the making of a generational talent: 'It's like I'm a performing artist' |url=https://www.nytimes.com/athletic/6575839/2025/09/11/mondo-duplantis-profile-world-championships-tokyo-sweden/ |access-date=3. svibnja 2026. |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mull |first=Cory |title=Mondo Duplantis Breaks World Record For 14th Time, Earning Third World Pole Vault Title |url=https://www.forbes.com/sites/corymull/2025/09/15/mondo-duplantis-breaks-world-record-for-14th-time-earning-third-world-title/ |access-date=3. svibnja 2026.|website=Forbes}}</ref> == Rani život == Armand Gustav Duplantis<ref>{{Cite web |date=24. srpnja 2021 |title=Avslöjar Mondos okända mellannamn: "Ingen kallar mig något annat" |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/4zgA9o/franska-avslojandet-mondos-okanda-mellannamn |access-date=7. svibnja 2026. |website=Aftonbladet}}</ref> rodio se [[10. studenoga]] [[1999.]] godine<ref name="WAprofile">{{cite web |title=Armand Duplantis – Athlete Profile |url=https://www.worldathletics.org/athletes/sweden/armand-duplantis-14679502 |website=[[World Athletics]] |access-date=7. svibnja 2026|archive-date=9. srpnja 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709231226/https://worldathletics.org/athletes/sweden/armand-duplantis-14679502 |url-status=live}}</ref> u sportskoj obitelji u [[Lafayette, Louisiana|Lafayetteu, Louisiani]].<ref name=":1" /> Njegov otac Greg, podrijetlom [[SAD|Amerikanac]], nekadašnji je skakač s motkom (osobni mu je rekord iznosio 5,80 metara), a majka Helena (rođena Hedlund), [[Švedska|Šveđanka]], bivša je [[Sedmoboj|sedmobojka]] i [[Odbojka|odbojkašica]].<ref name="advocate">{{cite news |newspaper=The Advocate|url=http://theadvocate.com/sports/acadianapreps/11646428-123/pole-vaulter-armand-duplantis-clearing |title=Pole vaulter Armand Duplantis clearing new heights |date=4. ožujka 2015. |access-date=7. svibnja 2026. |author=Raymond A. Partsch III |archive-date=16. veljače 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216203953/https://www.theadvocate.com/acadiana/sports/high_schools/article_96588e5e-a358-5573-b046-415e9512c502.html |url-status=dead}}</ref> Duplantisu je [[Engleski jezik|engleski]] materinji jezik, a [[švedski]] je učio tijekom odrastanja,<ref>{{Cite web |last=Hendricks |first=Maggie |date=1. kolovoza 2024. |title=Paris 2024 athletics: Get to know Swedish star Mondo Duplantis |url=https://www.olympics.com/en/news/paris-2024-athletics-get-to-know-swedish-star-mondo-duplantis |access-date=7. svibnja 2026. |website=Olympics.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2. ožujka 2025|title=Mondo Duplantis shatters the pole vault record for an incredible 11th time |url=https://www.redbull.com/se-en/armand-duplantis-pole-vaulter-personal-life-portrait |access-date=7. svibnja 2026. |website=Red Bull}}</ref> osobito provodeći ljeta s djedom i bakom u Švedskoj.<ref>{{Cite web |date=7. ožujka 2022 |title=Duplantis pushed to heights by sibling rivalry and family coaching |url=https://www.france24.com/en/live-news/20220307-duplantis-pushed-to-heights-by-sibling-rivalry-and-family-coaching |access-date=7. svibnja 2026 |publisher=[[France 24]] |language=en}}</ref> Andreas i Antoine, njegova starija braća, te Johanna, mlađa sestra, također se bave sportom odmalena. Andreas je predstavljao Švedsku kao skakač s motkom na svjetskim juniorskim prvenstvima u atletici [[2009.]] i [[2012.]] godine, a Antoine je od istoga sporta odustao kako bi se bavio [[Bejzbol|bejzbolom]] u srednjoj školi. U njemu je brzo napredovao i postao je kapetan ekipe [[Državni univerzitet Louisiane|Državnoga sveučilišta Louisiane]] [[2019.]] godine, kada su postizali najveće uspjehe.<ref>{{Cite news |url=http://www.nola.com/lsu/index.ssf/2015/07/lsu_freshman_antoine_duplantis.html |title=LSU freshman Antoine Duplantis meshes strong mental approach with athleticism as he steps into a chance to compete |newspaper=NOLA.com |author=Randy Rosetta |date=13. srpnja 2015. |access-date=7. svibnja 2026. |archive-date=21. srpnja 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150721194028/http://www.nola.com/lsu/index.ssf/2015/07/lsu_freshman_antoine_duplantis.html |url-status=live}}</ref> Johanna se profesionalno bavi skokom s motkom i također predstavlja Švedsku na natjecanjima. Duplantis je završio srednju školu u Lafayetteu [[2018.]] godine, a potom je obrazovanje nastavio, poput svojih roditelja i starije braće, na Državnome sveučilištu Louisiane, ali od njega je odustao 2019. godine, nakon prve godine studija, kako bi se posvetio profesionalnoj karijeri.<ref>{{Cite web |last=@mondohoss600 |date=10. lipnja 2019. |title=Friendships and memories to last a lifetime. #foreverlsu #borntofly |url=https://x.com/mondohoss600/status/1138131078512816133 |access-date=7. svibnja 2026. |website=[[Twitter|X]]}}</ref> == Rana karijera == {{external media |float = left |topic = [[YouTube]] |video1 = [https://www.youtube.com/watch?v=guSvVZ-3BrM 2006–2016 world record progression] }} Duplantis se prvi put okušao u skoku s motkom kod kuće, u Lafayetteu, kada je imao četiri godine. Od tada je počeo u njemu uvelike napredovati.<ref name="split" /> Prvi je svjetski rekord u svojoj dobnoj kategoriji postavio sa sedam godina. Kada mu je bilo deset godina, preskočio je 3,86 metara. Time nije oborio samo tadašnji svjetski rekord za tu dob nego i za dob od 11 i 12 godina.<ref name="split">{{cite web |url=http://www.milesplit.com/articles/143231/national-freshman-pv-record-holder-armand-duplantis-wants-the-world |title=National freshman PV record holder Armand Duplantis wants the world |author=Johanna Gretschel |work=MileSplit United States |date=14. siječnja 2015. |access-date=8. svibnja 2026. |publisher=MileSplit |archive-date=25. listopada 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181025112924/http://www.milesplit.com/articles/143231/national-freshman-pv-record-holder-armand-duplantis-wants-the-world |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.maxpreps.com/news/dCOA-6WFEd-YiQAcxJSkrA/louisianas-10-year-old-pole-vault-prodigy.htm |title=Louisiana's 10-year-old pole vault prodigy |publisher=MaxPreps|author=Dave Krider |date=11. kolovoza 2010. |access-date=8. svibnja 2026. |archive-date=23. siječnja 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230123113534/https://www.maxpreps.com/news/dCOA-6WFEd-YiQAcxJSkrA/louisianas-10-year-old-pole-vault-prodigy.htm |url-status=live}}</ref> Od srpnja [[2015.]] godine nositelj je svjetskih rekorda u svim dobnim kategorija od 7. do 12. godine, a svjetski je rekord za trinaestogodišnjake držao sve do svibnja 2015. godine.<ref name="split" /><ref>{{cite web |url=http://www.vg.no/sport/friidrett/paal-13-feiret-17-mai-som-verdensrekordholder-i-stav/a/23454003/ |title=Pål (13) feiret 17. mai som verdensrekordholder i stav |publisher=vg.no |date=18. svibnja 2015.|access-date=8. svibnja 2026 |author=Øystein Jarlsbo |work=VG |archive-date=22. srpnja 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722113511/http://www.vg.no/sport/friidrett/paal-13-feiret-17-mai-som-verdensrekordholder-i-stav/a/23454003/ |url-status=live}}</ref> Duplantis je dobio nadimak Mondo ([[talijanski jezik|tal.]]: 'svijet') još kada je bio dječak, a dao mu ga je očev najbolji prijatelj, [[Italija|Talijan]] sa [[Sicilija|Sicilije]]. Prvo su ga zvali "Mondo Man", a nakon nekoga vremena ustalila se kraća verzija, "Mondo". Od tada ga je taj nadimak pratio cijeloga života, a pokazao se prikladnim s obzirom na njegovu kasniju svjetsku dominaciju i sve oborene rekorde u profesionalnoj sportskoj karijeri.<ref name=":4" /><ref>{{Cite news |last=Breskin |first=Billie Miro |date=7 June 2024 |title=5 things you didn't know about Mondo Duplantis |url=https://www.voguescandinavia.com/articles/5-things-you-didnt-know-about-mondo-duplantis |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806203734/https://www.voguescandinavia.com/articles/5-things-you-didnt-know-about-mondo-duplantis |url-status=dead |archive-date=6 August 2024 |access-date=31 October 2024 |work=Vogue Scandinavia}}</ref> === 2015. – 2016: Svjetski prvak među mlađim juniorima i švedski predstavnik === U prvome razredu srednje škole, odnosno [[2015.]] godine, postavio je državne rekorde za brucoše i na otvorenome i u dvorani te je osvojio nagradu za najboljega srednjoškolskog sportaša godine.<ref>{{Cite web |date=10. srpnja 2015 |title=Lafayette High pole vaulter Armand Duplantis named Gatorade Louisiana Track & Field Athlete of the Year |url=https://www.theadvocate.com/new_orleans/sports/high_schools/lafayette-high-pole-vaulter-armand-duplantis-named-gatorade-louisiana-track-field-athlete-of-the-year/article_554b5b71-87ff-5457-8c36-bcdbad2723c5.html |access-date=12. svibnja 2026 |publisher=The Advocate}}</ref> U lipnju iste godine obznanio je da će na međunarodnim natjecanjima predstavljati [[Švedska|Švedsku]] u [[skok s motkom|skoku s motkom]].<ref>{{cite web |date=3. lipnja 2015 |title=Stavhoppartalang valde Sverige och Avesta |url=http://www.dalademokraten.se/sport/friidrott/stavhoppartalang-valde-sverige-och-avesta |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923212724/http://www.dalademokraten.se/sport/friidrott/stavhoppartalang-valde-sverige-och-avesta |archive-date=23. rujna 2015 |access-date=12. svibnja 2026 |publisher=Dala-Demokraten}}</ref><ref name="exp">{{cite news |author=Ludvig Holmberg |date=2. lipnja 2015. |title=Supertalangen byter landslag till Sverige |url=http://www.expressen.se/sport/friidrott/supertalangen-byter-landslag-till-sverige/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180930011619/http://www.expressen.se/sport/friidrott/supertalangen-byter-landslag-till-sverige/ |archive-date=30. rujna 2018 |access-date=20. srpnja 2015 |newspaper=Expressen}}</ref> Kao dvojni državljanin, mogao je umjesto Švedske izabrati [[Sjedinjene Američke Države]]. Prema riječima Jonasa Anshelma, izbornika švedske reprezentacije u skoku s motkom, koji ga je i pozvao, Duplantis je prvo htio nastupati za SAD, ali odlučio se za Švedsku djelomično zato što je Anshelm bio ponudio Duplantisovu ocu da se priključi timu kao trener.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?si=_n5gj24Jwb34GRKg&v=dhOWmWSFEiQ&feature=youtu.be |title=How Mondo Duplantis chose Sweden 🇸🇪 over USA 🇺🇸 |date=11 September 2021|publisher=International Olympic Committee|access-date=15 August 2024 |via=YouTube}}</ref><ref>{{cite web |last1=Roy |first1=Neelabhra |date=3. kolovoza 2024. |title=Why did Mondo Duplantis represent Sweden ahead of USA? All about the pole vaulting superstar's allegiance explained |url=https://www.sportskeeda.com/us/olympics/news-how-mondo-duplantis-represent-sweden-ahead-usa-all-pole-vaulting-superstar-s-allegiance-explained |website=sportskeeda.com}}</ref> Duplantis je također izjavio da ga je na odluku navelo bratovo pozitivno iskustvo u reprezentaciji i vlastita ljubav prema Švedskoj, koju osjeća odmalena. Iako mu je to olakšalo izbor, i dalje je osjećao snažnu povezanost s [[Lafayette, Louisiana|Lafayetteom]].<ref>{{cite web |date=2. kolovoza 2021 |title=Hatet från USA mot Duplantis |url=https://www.expressen.se/sport/os-2021/hatet-fran-usa-mot-duplantis/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210802093725/https://www.expressen.se/sport/os-2021/hatet-fran-usa-mot-duplantis/ |archive-date=2. kolovoza 2021 |access-date=12. svibnja 2026|work=Expressen}}</ref> Duplantis je prvi put predstavljao Švedsku na [[Svjetsko prvenstvo u atletici za mlađe juniore 2015.|Svjetskome prvenstvu za mlađe juniore]] [[2015.]] godine u [[Cali]]ju, [[Kolumbija|Kolumbiji]], gdje je osvojio zlato. Ondje je iz prvoga pokušaja preskočio konačnih 5,30 metara, čime je poboljšao osobni rekord za dva centimetra, i postavio novi rekord prvenstva zajedno s [[Ukrajina|Ukrajincem]] [[Vladislav Malikin|Vladislavom Malikinom]].<ref>{{cite news |url=https://www.dn.se/sport/sveriges-nya-supertalang-fixade-guld-direkt/ |newspaper=Dagens Nyheter|title=Sveriges nya supertalang fixade guld direkt |date=20. srpnja 2015. |access-date=20. svibnja 2026. |author=Pontus Roos |archive-date=28. srpnja 2015. |archive-url=https://web.archive.org/web/20150728000558/http://www.dn.se/sport/sveriges-nya-supertalang-fixade-guld-direkt/ |url-status=live}}</ref><ref name=":25">{{cite web |url=http://www.iaaf.org/news/report/cali-2015-boys-pole-vault1 |title=Boys' pole vault – IAAF World Youth Championships, Cali 2015 |author=Cathal Dennehy |publisher=[[World Athletics|IAAF]] |date=19. srpnja 2015. |access-date=20. svibnja 2026 |archive-date=23. srpnja 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150723203211/http://www.iaaf.org/news/report/cali-2015-boys-pole-vault1 |url-status=live}}</ref> Natječući se za Švedsku, Duplantis je prvo bio član atletskoga kluba naziva [[IK Stål]] u [[Avesta (grad)|Avesti]], gradu u kojemu žive njegovi djed i baka, a onda se priključio [[Upsala IF|Upsali IF-u]], majčinomu bivšem klubu, [[2016.]] godine.<ref name=sa-kunde-duplantis>{{cite web | url=https://www.unt.se/sport/friidrott/artikel/sa-kunde-duplantis-lockas-till-uppsala-det-var-en-bra-peng/rx4ye6vl | title=Så kunde Duplantis lockas till Uppsala: "Det var en bra peng" | date=9. srpnja 2024. |work=Upsala Nya Tidning | first=Henrik | last=Söderlund }}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.friidrottsstatistik.se/atswe.php?Gender=1&ID=170852 | title=Friidrottsstatistik | publisher=Swedish Athletics Association }}</ref> Dana [[6. veljače]] 2016. godine Duplantis je preskočio 5,49 metara na natjecanju za srednjoškolce u [[Baton Rouge, Louisiana|Baton Rogueu]]. Time je postavio novi svjetski rekord za šesnaestogodišnjake, svjetski dvoranski rekord u kategoriji mlađih juniora i državni dvoranski rekord za srednjoškolce. Tada je postao, uostalom, prvi srednjoškolac koji je preskočio tu visinu u dvorani.<ref>{{cite web |url=http://www.milesplit.com/articles/174941/mondo-duplantis-breaks-pole-vault-national-high-school-record |title=Mondo Duplantis Breaks Pole Vault National High School Record! |author=Johanna Gretschel |publisher=MileSplit |date=6. veljače 2016. |access-date=20. svibnja 2026 |archive-date=14. lipnja 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160614205444/http://www.milesplit.com/articles/174941/mondo-duplantis-breaks-pole-vault-national-high-school-record |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.expressen.se/sport/friidrott/svenska-stortalangen-slog-varldsrekordet/ |newspaper=Expressen |author=Ludvig Holmberg |title=Svenska stortalangen slog världsrekordet |date=7. veljače 2016. |access-date=20. svibnja 2026 |archive-date=16. travnja 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160416023639/http://www.expressen.se/sport/friidrott/svenska-stortalangen-slog-varldsrekordet/ |url-status=live}}</ref> [[Grčka|Grk]] [[Emmanouil Karalis]], Duplantisov vršnjak, preskočio je njegov svjetski rekord samo tjedan dana nakon toga.<ref>{{cite web |url=http://www.iaaf.org/news/report/tallinn-kazmirek-saunders-ames |title=Kazmirek gets world-leading heptathlon total in Tallinn – indoor round-up |author=Steven Mills |publisher=IAAF |date=14. veljače 2016. |access-date=20. svibnja 2026 |archive-date=21. svibnja 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160521020819/http://www.iaaf.org/news/report/tallinn-kazmirek-saunders-ames |url-status=live}}</ref> === 2017.: Svjetski juniorski rekord i europski juniorski prvak === Preskočivši 5,75 metara na natjecanju [[Millrose Games]], Duplantis je [[11. veljače]] [[2017.]] godine postavio svjetski juniorski dvoranski rekord, koji je [[IAAF]] ratificirao.<ref>{{cite web |url=https://www.iaaf.org/news/report/millrose-games-2017-wilson-hassan-jenkins-tru |title=IAAF: Wilson, Hassan and Okolo shine on night of world leads and records at Millrose Games |website=iaaf.org|access-date=11. srpnja 2026.|archive-date=16. veljače 2020.|archive-url=https://web.archive.org/web/20200216203053/https://www.worldathletics.org/news/report/millrose-games-2017-wilson-hassan-jenkins-tru|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |last=Mulkeen |first=Jon |date=24. prosinca 2018. |title=A look back at the ratified world records set in 2018 |url=https://worldathletics.org/news/news/athletics-world-records-2018 |access-date=11. studenoga 2026. |work=World Athletics News}}</ref><ref name=":10">{{Cite news |last=Boal |first=Erik |date=12. veljače 2018. |title=Emmanouil Karalis Sets World U20 Indoor Pole Vault Record, Mondo Duplantis Still Has Better Clearance |url=https://www.runnerspace.com/gprofile.php?mgroup_id=44531&do=news&news_id=510786 |access-date=11. srpnja 2026. |work=RunnerSpace}}</ref> Točno mjesec dana poslije, [[11. ožujka]], Duplantis je taj rekord prestigao nakon što je preskočio 5,82 metra na državnome natjecanju za srednjoškolce u [[New York]]u.<ref>{{Cite news |last=Mulkeen |first=Jon |date=12. ožujka 2017. |title=Duplantis and Cunningham break world indoor U20 records in New York |url=https://worldathletics.org/news/report/duplantis-new-balance-nationals-pole-vault-20 |access-date=11. srpnja 2026. |work=World Athletics Report}}</ref> Međutim, taj rezultat nije bio priznat kao novi svjetski rekord zato što se nije proveo antidopinški test na natjecanju, pa se rekord od 5,75 metara zadržao kao službeni sve do [[2018.]] godine.<ref name=":9">{{Cite news |last=Boal |first=Erik |date=13. siječnja 2018. |title=Morris is first female to clear 16 feet in meet history, Duplantis elevates mark to 19-1.50 as both stars produce world-leading efforts |url=https://www.runnerspace.com/news.php?news_id=505956 |access-date=11. srpnja 2026. |work=Runmer Space}}</ref><ref name=":10" /> Duplantis je oborio osobni rekord [[1. travnja]] [[2017.]] godine na [[Texas Relays]]u, gdje je preskočio 5,90 metara. Time je postavio novi svjetski juniorski rekord i prestigao rekord [[Maksim Tarasov|Maksima Tarasova]] od 5,80 metara. Tarasov je postavio taj rekord još [[1989.]] godine, a istu je visinu uspio preskočiti još samo [[Raphael Holzdeppe]] [[2008.]] godine.<ref name=":37">{{Cite news |last=Gretschel |first=Johanna |date=2. travnja 2017. |title=Mondo Destroys Pro Field, Breaks World Junior Record By 10cm |url=https://www.flotrack.org/articles/5063380-mondo-destroys-pro-field-breaks-world-junior-record-by-10cm |access-date=11. srpnja 2026. |work=Flosports}}</ref><ref>{{Cite news |date=8. rujna 2017. |title=World records ratified |url=https://worldathletics.org/news/press-release/henriques-duplantis-world-records-ratified |access-date=11. studenoga 2026. |work=World Athletics Press Release}}</ref> Duplantisov je rekord također postao novi švedski seniorski rekord u skoku s motkom, a prijašnji je postavio [[Oscar Janson]] [[2003.]] godine nakon preskočenih 5,87 metara.<ref>{{Cite news |last=Mulkeen |first=Jon |date=2. travnja 2017. |title=Duplantis breaks world U20 pole vault record at Texas Relays |url=https://worldathletics.org/news/report/lindon-victor-decathlon-texas |access-date=11. srpnja 2026. |work=World Athletics Report}}</ref> IAAF je službeno priznao Duplantisov rekord [[2. prosinca]] [[2017.]] godine, a isto je učinio i [[USATF]], koji je time potvrdio novi američki juniorski rekord.<ref>{{cite web |url=http://www.legacy.usatf.org/usatf/files/48/48a09327-8d22-4be0-adc5-dd8bc3667e9c.pdf |title=USA Track & Field Records Report – 2017 |website=usatf.org|access-date=11. srpnja 2026.|archive-date=12. kolovoza 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20220812053653/http://www.legacy.usatf.org/usatf/files/48/48a09327-8d22-4be0-adc5-dd8bc3667e9c.pdf|url-status=dead}}</ref> Na [[Europsko juniorsko prvenstvo u atletici 2017.|Europskome juniorskom prvenstvu]], održanome u [[Grosseto|Grossetu]], Duplantis je nakon preskočenih 5,65 metara osvojio zlato i postavio rekord prvenstva [[23. srpnja]]. Pobjedu je već osigurao drugim skokom, odnosno nakon što je iz prvoga pokušaja preskočio 5,55 metara. Potom je za svoj treći skok odlučio podići letvicu na 5,65 metara i pokušati oboriti Tarasov rekord od 5,60 metara iz [[1989.]] godine, što mu je pošlo za rukom.<ref name=":39">{{Cite news |date=23. srpnja 2017|title=Duplantis surpasses championship record for pole vault gold |url=https://www.european-athletics.com/news/duplantis-surpasses-championship-record-for-pole-vault-gold |access-date=11. srpnja 2026. |work=European Athletics News}}</ref> === 2018.: Svjetski juniorski prvak, prva velika seniorska titula i prvi skok preko šest metara === [[File:WK040289 polsstok duplantis.jpg|thumb|upright|Duplantis u skoku s motkom na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2018.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]] [[2018.]] godine u [[Birmingham]]u.]] Duplantis je sezonu [[2018.]] godine otvorio novim osobnim dvoranskim rekordom od 5,83 metara. Postigao ga je na natjecanju u [[Reno, Nevada|Renou, Nevadi]] [[12. siječnja]], a bio bi priznat i kao novi svjetski juniorski rekord da se nisu nerazmotreno prekršila neka IAAF-ova pravila.<ref>{{Cite news |date=14. siječnja 2018 |title=Duplantis vaults 5.83m in Reno – indoor round-up |url=https://worldathletics.org/news/report/mondo-duplantis-world-indoor-pole-vault-recor?__nextLocale=en |access-date=27. srpnja 2026 |work=World Athletics Report}}</ref> Naime, IAAF je [[2003.]] godine promijenio propisanu dužinu klinova na kojima leži letvica sa 75 milimetara na 55 milimetara. Budući da su se organizatori na natjecanju za muškarce koristili klinovima od 75 milimetara, što se otkrilo dva dana nakon samoga natjecanja, IAAF nije mogao priznati postignute rezultate kao službene. S druge strane, na natjecanju za žene upotrijebljeni su klinovi ispravnih dimenzija. Dodatni je razlog za nepriznavanje Duplantisova rekorda bio taj što nije bio proveden antidopinški test na samome natjecanju, kao što je bio slučaj s njegovim rekordom od 5,82 metara godinu dana prije na natjecanju u New Yorku. Iako se Duplantis jutro nakon natjecanja testirao pod nadležnošću [[Američka antidopinška agencija|Američke antidopinške agencije]], rezultat testa nije se mogao priznati prema IAAF-ovu pravilu o testiranju na licu mjesta.<ref>{{Cite news |last=Zahn |first=Jennifer |date=18. siječnja 2018. |title=Mondo's Swedish Indoor Record, Men's Pole Vault Summit Marks Invalidated |url=https://www.flotrack.org/articles/6085005-mondos-swedish-indoor-record-mens-pole-vault-summit-marks-invalidated |access-date=22. srpnja 2026 |work=Flotrack}}</ref><ref name=":9" /><ref name=":10" /> Na mitingu skoka s motkom u [[Clermont-Ferrand]]u, u [[Francuska|Francuskoj]], odnosno na [[All Star Perche]]u, Duplantis je [[25. veljače]] preskočio 5,88 metara, čime je oborio svjetski juniorski rekord [[Emmanouil Karalis|Emmanouila Karalisa]]. [[Grčki]] je skakač dotada držao rekord od 5,78 metara, koji je bio postavio [[11. veljače]]. Tada osamnaestogodišnji Duplantis preskočio je iz prvoga pokušaja 5,81 metar, a konačni je rezultat postigao pri trećemu skoku.<ref>{{cite web |title=IAAF: Record Books rewritten in Clermont – Ferrand and College Station |url=https://www.iaaf.org/news/report/clermont-ferrand-pole-vault-sydney-mclaughlin |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190409153651/https://www.iaaf.org/news/report/clermont-ferrand-pole-vault-sydney-mclaughlin |archive-date=9. travnja 2019 |access-date=27. srpnja 2026 |website=iaaf.org}}</ref><ref name=":8">{{Cite news |date=25. travnja 2018 |title=World records ratified |url=https://worldathletics.org/news/press-release/world-u20-records-ratified-duplantis |access-date=27. srpnja 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Duplantisu je [[27. ožujka]] odobreno jednokratno izuzeće od pravila 6.1.3 propisanoga statutom državnoga srednjoškolskog sportskog saveza,{{efn|Louisiana High School Athletic Association (LHSAA).}} čime mu je omogućeno da [[31. ožujka]] nastupi u elitnoj muškoj konkurenciji na Texas Relaysu bez gubitka prava nastupa za svoju srednju školu. Nadležni su prije donošenja službene odluke o tome bili kritizirani zbog toga što je to pravilo uopće postojalo. Naime, njime se zabranjivao nastup srednjoškolaca na natjecanjima elitne razine neovisno o sportu kojim se bave, a neki su smatrali smislenijim da se pravilo ograniči samo na sportove koji uključuju fizički kontakt. Godinu dana prije toga Duplantis je nastupio na Texas Relaysu, pri čemu je nosio boje svoje škole. Tek je poslije shvatio da je time vjerojatno prekršio spomenuto pravilo. Neovisno o tome, osvojio je to natjecanje i postavio novi svjetski juniorski rekord od 5,90 metara.<ref>{{Cite web |last=Bewers |first=James |date=27. ožujka 2018. |title=LHSAA waiver will allow Mondo Duplantis to maintain eligibility after Texas Relays |url=https://www.theadvertiser.com/story/sports/high-school/2018/03/27/lhsaa-waiver-allow-mondo-duplantis-maintain-eligibility-after-texas-relays/462102002/ |access-date=28. srpnja 2026. |website=The Daily Advertiser}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gretschel |first=Johanna |date=27. ožujka 2018.|title=Mondo Duplantis Cleared To Compete At Texas Relays |url=https://www.flotrack.org/articles/6157981-mondo-duplantis-cleared-to-compete-at-texas-relays |access-date=28. srpnja 2026 |website=FloTrack |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Singleton |first=Singleton |date=28. ožujka 2018. |title=LHSAA made right decision on Mondo|url=https://www.houmatoday.com/story/sports/high-school/2018/03/28/chris-singletons-column-lhsaa-made-right-decision-on-mondo/12887826007/ |access-date=28. srpnja 2026|website=The Courier}}</ref> [[File:2018 European Athletics Championships Day 7 (45).jpg|thumb|left|upright=1|Osamnaestogodišnji Duplantis nakon osvajanja svoje prve velike seniorske titule na [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europskome prvenstvu]] [[2018.]] godine u [[Berlin]]u.]] Na [[Svjetsko juniorsko prvenstvo u atletici 2018.|Svjetskome juniorskom prvenstvu]] 2018. godine, koje se održalo od [[10. srpnja|10.]] do [[15. srpnja]] u [[Tampere]]u, Duplantis je osvojio zlato i oborio rekord natjecanja s preskočenih 5,82 metra.<ref name=":45">{{Cite news |last=Mills |first=Steven |date=srpanj 2018.|title=World Junior Championships Men — An Improbable 100 Winner |url=https://trackandfieldnews.com/article/world-junior-championships-men-an-improbable-100-winner/ |access-date=28. srpnja 2026 |work=Track & Field News}}</ref> Novi je svjetski juniorski rekord postavio na [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europskome prvenstvu]] [[12. kolovoza]] 2018. godine u [[Berlin]]u, gdje je preskočio 6,05 metara. Tada je osvojio i prvu zlatnu medalju na seniorskim natjecanjima. Na tome je nastupu poboljšao svoj osobni rekord za čitavih 12 centimetara i postao najmlađi osvajač toga prvenstva u 84 godine njegova održavanja.<ref>{{Cite news |date=13. kolovoza 2024 |title=Duplantis vaults 6.05m while Asher-Smith completes sprint triple as European Championships conclude |url=https://worldathletics.org/news/report/european-championships-berlin-2018-duplantis |access-date=28. srpnja 2026|work=World Athletics Report}}</ref><ref name=":11">{{Cite web |date=16. kolovoza 2018 |title=Experten: Så högt var Duplantis guldhopp |url=https://www.aftonbladet.se/a/bKrBR3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200217212000/https://www.aftonbladet.se/a/bKrBR3 |archive-date=17. veljače 2020 |access-date=28. srpnja 2026 |website=Aftonbladet}}</ref> Star samo 18 godina i 275 dana, tada je postao i najmlađi ikad koji se pridružio elitnomu klubu skakača, odnosno onim koji su preskočili preko šest metara. Ni [[Sergej Bubka]], koji se tada smatrao najboljim ikad, nije preskočio šest metara sve dok nije imao 21 godinu. Duplantis je svojim skokom od 6,05 metara ostvario četvrti najbolji rezultat u povijesti skoka s motkom, računajući natjecanja na otvorenome i u dvorani, te izjednačio drugi najbolji rezultat na otvorenome.<ref name=":47">{{Cite news |last=Chadband |first=Ian |date=13. kolovoza 2018.|title=Athletics: Golden teenager Duplantis soars to six-metre vault |url=https://www.reuters.com/article/sports/athletics-golden-teenager-duplantis-soars-to-six-metre-vault-idUSKBN1KY0E2/ |access-date=28. srpnja 2026 |work=Reuters}}</ref> == Profesionalna karijera == === 2019. – 2020.: Svjetski viceprvak, prvi i drugi svjetski rekord=== [[File:Armand Duplantis jumps 6.0 m, August 24 2019.jpg|thumb|Duplantis u skoku na visini od šest metara na [[Finnkampenu]] u [[Stockholm]]u [[2019.]] godine.]] Duplantis je [[24. kolovoza]] [[2019.]] godine na [[Finnkampen]]u{{efn|Natjecanje u atletici između Finske i Švedske, koje se održava jednom godišnje.}} u [[Stockholm]]u preskočio šest metara i osvojio zlato, a time je ponovio i svoj najbolji rezultat te sezone. Svojom je pobjedom doprinio, uostalom, ukupnoj pobjedi domaćina, odnosno [[Švedska|Švedske]] nad [[Finska|Finskom]] te godine i u muškoj i u ženskoj konkurenciji.<ref name=":505">{{Cite news |date=26. kolovoza 2019 |title=Duplantis clears 6.00m as hosts Sweden triumph in the Finnkampen |url=https://www.european-athletics.com/news/duplantis-clears-00m-hosts-sweden-triumph-the-finnkampen |access-date=31. srpnja 2026|work=European Athletics News}}</ref> Duplantis je također tim rezultatom postavio novi rekord natjecanja. Dotadašnji je rekord od 5,85 metara držao [[Patrik Klüft|Patrik Kristiansson]], a postavio ga je [[2002.]] godine.<ref>{{Cite web |date=25. kolovoza 2019 |title=Duplantis hyllar fansens stöd: "De bar mig över ribban – är det här jag lever för" |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/MRqqmr/publiken-bar-mig-over-ribban |access-date=31. srpnja 2026 |website=Aftonbladet |language=sv}}</ref> Drugoplasirani je 2019. godine bio Duplantisov sunarodnjak [[Melker Svärd Jacobsson]], koji je preskočio 5,36 metara.{{citation needed|date=srpanj 2026}} Iste je godine [[1. listopada]] osvojio srebrnu medalju na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2019.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Doha|Dohi]], gdje je preskočio 5,97 metara iz trećega pokušaja.<ref name=":50">{{cite web |title=Results. Pole Vault Men – Final |url=https://media.aws.iaaf.org/competitiondocuments/pdf/6033/AT-PV-M-f----.RS6.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128160535/https://media.aws.iaaf.org/competitiondocuments/pdf/6033/AT-PV-M-f----.RS6.pdf |archive-date=28. studenoga 2020 |access-date=31. srpnja 2026 |website=iaaf.org}}</ref> Dana [[4. veljače]] [[2020.]] godine Duplantis je preskočio šest metara na prvome dvoranskom natjecanju sezone, koje se održalo u [[Düsseldorf]]u. Nakon toga tri je puta pokušao preskočiti 6,17 metara i postaviti novi svjetski rekord. Najbliže je uspjehu bio u drugome pokušaju. Tada je preskočio letvicu, ali ju je u padu okrznuo rukom, pa skok nije bio priznat.<ref>{{Cite web |url=https://www.athleticsweekly.com/event-news/armand-duplantis-comes-close-to-world-record-in-dusseldorf-1039927849/ |title=Armand Duplantis comes close to world record in Düsseldorf |work=AW |date=4. veljače 2020|access-date=31. srpnja 2026|archive-date=17. studenoga 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201117041226/https://athleticsweekly.com/event-news/armand-duplantis-comes-close-to-world-record-in-dusseldorf-1039927849/|url-status=live}}</ref> [[File:Armand Duplantis in 2019-7.jpg|thumb|left|Otac i trener Greg Duplantis (''lijevo'') s Armandom Duplantisom 2019. godine.]] Iako tada nije uspio, već je [[8. veljače]] na dvoranskome natjecanju u [[Toruń]]u preskočio 6,17 metara i oborio svjetski rekord koji je [[Renaud Lavillenie]] držao gotovo šest godina.<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.com/sport/athletics/51429055 |title=Armand Duplantis sets pole vault world record in Poland |work=BBC Sport |date=8. veljače 2020 |access-date= 31. srpnja 2026 |archive-date= 10. veljače 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200210080135/https://www.bbc.co.uk/sport/amp/athletics/51429055 |url-status= live}}</ref><ref>{{Cite news |date=29. lipnja 2020 |title=World records ratified: Duplantis's 6.17m pole vault, Rojas's indoor triple jump and Cheptegei's 5km |url=https://worldathletics.org/news/press-release/world-record-ratified-duplantis-rojas |access-date=31. srpnja 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Tjedan dana poslije toga, [[15. veljače]], na dvoranskome je natjecanju u [[Glasgow]]u poboljšao taj rezultat za jedan centimetar, pa je novi svjetski rekord iznosio 6,18 metara.<ref>{{cite news |title=Armand Duplantis: Pole vaulter sets new world record at Glasgow Indoor Grand Prix |url=https://www.bbc.co.uk/sport/athletics/51514981 |access-date=31. srpnja 2026 |work=BBC Sport |date=15. veljače 2020 |language=en-gb |archive-date=14. rujna 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200914132401/https://www.bbc.co.uk/sport/athletics/51514981 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=21. kolovoza 2020 |title=World records ratified: Duplantis's 6.18m pole vault and Yeshaneh's 1:04:31 half marathon |url=https://worldathletics.org/news/press-release/duplantis-yeshaneh-world-records-ratified |access-date=31. srpnja 2026|work=World Athletics Press Release}}</ref> Duplantis je [[19. veljače]] osvojio miting [[Miting Hauts-de-France Pas-de-Calais|Hauts-de-France Pas-de-Calais]] u [[Liévin]]u preskočivši 6,07 metara, a nakon toga pokušavao je preskočiti 6,19 metara za novi svjetski rekord. Međutim, sva su tri pokušaja bila bezuspješna.<ref>{{Cite news |last=Rowbottom |first=Mike |date=20. veljače 2020 |title=Duplantis tops 6.07m in Lievin, narrowly misses 6.19m |url=https://worldathletics.org/news/report/world-indoor-tour-lievin-duplantis-pole-vault |access-date=31. srpnja 2026}}</ref> Nakon četiri dana, [[23. veljače]], osvojio je [[All Star Perche]] u [[Clermont-Ferrand]]u rezultatom od 6,01 metra. To je bilo njegovo posljednje dvoransko natjecanje te sezone, a završilo je novim trima bezuspješnim pokušajima postavljanja novoga svjetskoga rekorda.<ref>{{Cite news |last=Pretot |first=Julien |date=24. veljače 2020 |title=Athletics: Another miss for Duplantis at 6.19 metres |url=https://www.reuters.com/article/sports/another-miss-for-duplantis-at-6-19-meters-idUSKCN20H0O8/ |access-date=31. srpnja 2026 |work=Reuters}}</ref> Duplantis je neovisno o tome završio sezonu dvoranskih natjecanja kao prvi u povijesti koji je svoje nastupe na pet dvoranskih natjecanja zaredom zaključio skokovima od šest ili više metara.<ref>{{Cite news |date=24. veljače 2020 |title=Indoor round-up: Duplantis scales 6.01m in Clermont-Ferrand, Zhoya smashes world U20 indoor 60m hurdles record |url=https://worldathletics.org/news/report/zhoya-nilsen-indoor-record |access-date=31. srpnja 2026 |work=World Athletics Report}}</ref> Taj je niz nadišao [[2022.]] godine, kada je osvojio i šesto natjecanje rezultatom u tome rangu.{{citation needed|date=srpanj 2025.}} [[File:Armand Duplantis at the 2020 Bauhaus Galan meeting in Stockholm.jpg|thumb|upright|Duplantis na mitingu [[BAUHAUS-galan]] u Stockholmu 2020. godine.]] Dana [[21. veljače]], nakon nastupa u [[Madrid]]u na sedmome i posljednjemu natjecanju elitne razine u sklopu [[World Athletics|WA]]-ovih dvoranskih natjecanja, Duplantis je bio najbolji te sezone na temelju rezultata sa svih natjecanja. Njegova najbolja tri rezultata, koje je postigao u Toruńu, Glasgowu i Liévinu, donijela su mu ukupno 36 bodova. Te je godine osvojio svoju prvu [[World Athletics Indoor Tour]] titulu.<ref>{{cite web | url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-tour/standings/2020/men | title=World Athletics Indoor Tour |work=World Athletics}}</ref><ref>{{Cite news |date=24. veljače 2020 |title=2020 World Athletics Indoor Tour winners secure wildcards for Nanjing |url=https://worldathletics.org/news/news/indoor-tour-2020-winners |archive-url=https://web.archive.org/web/20200226122943/https://www.worldathletics.org/news/news/indoor-tour-2020-winners |url-status=dead |archive-date=26. veljače 2020 |access-date=1. kolovoza 2026 |work=World Athletics}}</ref> Preskočivši 6,15 metara iz drugoga pokušaja na [[Golden Gala|rimskome mitingu]] [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]], Duplantis je [[17. rujna]] oborio tadašnji svjetski rekord na otvorenome [[Sergej Bubka|Sergeja Bubke]], koji je iznosio 6,14 metara. Time nije zapravo postavio novi svjetski rekord jer je to učinio već u veljači 2020. godine na natjecanju u dvorani, gdje je preskočio 6,18 metara. Naime, od [[1998.]] godine WA ne dijeli posebno svjetske rekorde u skoku s motkom na one postignute na otvorenome i na one u dvorani. U skladu s time, novi se najbolji dvoranski rezultat računa kao novi svjetski rekord ako je bolji od najboljega rezultata na otvorenome.<ref name=":63">{{Cite news |last=Jeffery |first=Nicole |date=18. rujna 2020 |title=Duplantis scales 6.15m in Rome, world's highest ever outdoor vault |url=https://worldathletics.org/news/report/duplantis-kiplimo-warholm-rome-2020 |access-date=1. kolovoza 2026|work=World Athletics Report}}</ref> === 2021: Olimpijski pobjednik u Tokiju i europski dvoranski prvak === Duplantis je [[6. ožujka]] [[2021.]] godine nastupio na [[Europsko dvoransko prvenstvo u atletici 2021.|Europskome dvoranskom prvenstvu]]. Nakon što se [[Renaud Lavillenie]] povukao s natjecanja zbog ozljede, postao je uvjerljivi favorit za osvajanje zlata.<ref name=":55">{{Cite web |date=7. ožujka 2021 |title=Mondo Duplantis takes European title and comes close with world record attempt |url=https://athleticsweekly.com/event-reports/mondo-duplantis-takes-european-title-and-comes-close-with-world-record-attempt-1039941741/|access-date=1. kolovoza 2021 |website=AW |language=en-GB|archive-date=23. listopada 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231023151148/https://athleticsweekly.com/event-reports/mondo-duplantis-takes-european-title-and-comes-close-with-world-record-attempt-1039941741/|url-status=live}}</ref> Unatoč tomu, [[Piotr Lisek]] i Lavilleniejev mlađi brat [[Valentin Lavillenie|Valentin]] pružili su mu ozbiljan otpor. Oni su u konačnici osvojili broncu i srebro, a Valentin je pritom postigao najbolji osobni rezultat. S druge strane, Duplantis je skokom od 6,05 metara postavio novi najbolji rezultat prvenstva. Pokušavao je nakon toga preskočiti 6,19 metara i postaviti novi svjetski rekord, ali sva su tri pokušaja bila bezuspješna. Ipak, bio je blizu uspjeha pri drugome skoku.<ref>{{Cite web |title=Duplantis, Ingebrigtsen and Del Ponte triumph at European Indoors |url=https://www.olympicchannel.com/en/stories/news/detail/athletics-duplantis-ingebrigtsen-del-ponte-victorious-european-indoors/|access-date=1. kolovoza 2021 |website=Olympic Channel|archive-date=10. ožujka 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210310161600/https://www.olympicchannel.com/en/stories/news/detail/athletics-duplantis-ingebrigtsen-del-ponte-victorious-european-indoors/|url-status=live}}</ref> Na [[Ljetne olimpijske igre 2020.|Ljetnim olimpijskim igrama]] u [[Tokio|Tokiju]], koje su bile odgođene za jednu godinu, Duplantis je osvojio zlatnu medalju nakon preskočenih 6,02 metra iz prvoga pokušaja, a bio je i vrlo blizu obaranja vlastitoga svjetskog rekorda.<ref>{{Cite web |url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/athletics-swedens-duplantis-soars-pole-vault-gold-2021-08-03/ |title=Athletics-Sweden's Duplantis soars to pole vault gold |date=3. kolovoza 2021 |work=[[Reuters]] |access-date=1. kolovoza 2026|archive-date=26. veljače 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230226103853/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/athletics-swedens-duplantis-soars-pole-vault-gold-2021-08-03/|url-status=live}}</ref> Drugoplasirani je [[Chris Nilsen]] bio pun hvale za pobjednika. Usporedio je natjecanje protiv Duplantisa te večeri kao ustrajanje običnoga nogometaša da dosegne razinu na kojoj su [[Lionel Messi]] ili [[Cristiano Ronaldo]], a dodao je i da je njegova nadmoć u konkurenciji među najboljim svjetskim skakačima s motkom "impresivna i nevjerojatna".<ref>{{cite web |url=https://www.expressen.se/sport/os-2021/slar-tillbaka-mot-hatet-mondos-basta-beslut/ |title=Christopher Nilsen slår tillbaka mot hatet mot Armand Duplantis |language=sv |work=[[Expressen]] |date=3. kolovoza 2021 |access-date=1. kolovoza 2026|archive-date=26. veljače 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230226103855/https://www.expressen.se/sport/os-2021/slar-tillbaka-mot-hatet-mondos-basta-beslut/|url-status=live}}</ref> === 2022: Tri nova svjetska rekorda, prve svjetske titule i druga europska titula === Iako je imao tek 22 godine, Duplantis je [[17. siječnja]] treći put osvojio švedsku nagradu za najboljega sportaša godine{{efn|''Svenska idrottsgalan'' ([[švedski jezik|šved.]]).}} za postignute uspjehe u [[2021.]] godini, a dobio ju je već [[2019.]] i [[2021.]] godine. Naime, osvojio je olimpijsko i europsko dvoransko zlato te preskočio šest ili više metara u 12 od ukupno 17 natjecanja kojima je prisustvovao u 2021. godini.<ref name=":7">{{Cite news |date=18. siječnja 2022 |title=Duplantis is Sweden's Sportsman of the Year for the third time |url=https://www.european-athletics.com/news/duplantis-crowned-swedish-sportsman-of-the-year-for-the-third-time |access-date=3. kolovoza 2026|work=European Athletics}}</ref> Duplantis je [[7. ožujka]] oborio vlastiti svjetski rekord nakon što je preskočio 6,19 metara na dvoranskome natjecanju u [[Beograd]]u.<ref>{{Cite web |title=6.19 ! Duplantis broke the world record in the Arena at the Belgrade Indoor Meeting |url=https://www.worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/belgrade22/news/report/619-duplantis-broke-the-world-record-in-the-arena-at-the-belgrade-indoor-meeting |access-date=3. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org |archive-date=27. ožujka 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220327220254/https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/belgrade22/news/report/619-duplantis-broke-the-world-record-in-the-arena-at-the-belgrade-indoor-meeting |url-status=live}}</ref> Dva tjedna nakon toga osvojio je u istome gradu zlatnu medalju na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]]. Preskočivši 6,20 metara, ponovno je oborio svoj svjetski rekord.<ref>{{Cite web |title=Pole Vault Men – Result |url=https://www.worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/belgrade22/results/men/pole-vault/final/result |access-date=3. kolovoza 2026|website=worldathletics.org |archive-date=23. ožujka 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220323044017/https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/belgrade22/results/men/pole-vault/final/result |url-status=live}}</ref><ref name=":69">{{cite news |title=Sweden's Duplantis sets new world pole vault record |url=https://www.france24.com/en/live-news/20220320-sweden-s-duplantis-sets-new-world-pole-vault-record |access-date=4. kolovoza 2026 |publisher=France24.com |archive-date=27. travnja 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230427060604/https://www.france24.com/en/live-news/20220320-sweden-s-duplantis-sets-new-world-pole-vault-record |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=18. svibnja 2022 |title=Ratified: world records for Rojas, Duplantis and Holloway |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-rojas-duplantis-holloway-belgrade-indoor |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Na [[BAUHAUS-galan]]u Duplantis je [[30. lipnja]] oborio vlastiti svjetski rekord na otvorenome od 6,15 metara, koji je postavio [[2020.]] godine. Tada je preskočio 6,16 metara.<ref name=":72">{{cite web |title=Armand Duplantis satte nytt utomhusrekord |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/JxzqPX/armand-duplantis-slog-nytt-utomhusrekord |access-date=4. kolovoza 2026 |website=Aftonbladet |date=30. lipnja 2022 |archive-date=30. lipnja 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630195342/https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/JxzqPX/armand-duplantis-slog-nytt-utomhusrekord |url-status=live}}</ref> [[File:EKZA0286 polevault final duplantis (52342027800).jpg|thumb|Duplantis u skoku na [[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|Europskome prvenstvu]] 2022. godine u [[München]]u.]] Svoj je svjetski rekord oborio još jednom te godine, odnosno [[24. srpnja]] na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Eugene, Oregon|Eugeneu, Oregonu]], kada je preskočio 6,21 metar.<ref name=":71">{{cite news |url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/swedens-duplantis-breaks-pole-vault-world-record-world-championships-2022-07-25/ |title=Swede Duplantis breaks pole vault world record to win gold |work=Reuters |date=25. srpnja 2022 | access-date=4. kolovoza 2022 | archive-date=25. lipnja 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220725035455/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/swedens-duplantis-breaks-pole-vault-world-record-world-championships-2022-07-25/ | url-status=live}}</ref> To je bio ukupno peti Duplantisov svjetski rekord, ali prvi koji je postavio na otvorenome.<ref>{{Cite news |date=20. rujna 2022 |title=Ratified: world records for Amusan, Duplantis and McLaughlin |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-amusan-duplantis-mclaughlin-oregon |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Na [[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|Europskome prvenstvu]] u [[München]]u osvojio je zlato i srušio rekord prvenstva skokom od 6,06 metara.<ref name=":74">{{Cite web |title=Armand Duplantis vinner EM-guld |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/OrLXal/armand-duplantis-vinner-em-guld-i-stavhopp |access-date=4. kolovoza 2026 |website=Aftonbladet |date=20. kolovoza 2022 |archive-date=20. kolovoza 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220820201042/https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/OrLXal/armand-duplantis-vinner-em-guld-i-stavhopp |url-status=live}}</ref> Duplantis je zaključio sezonu u [[rujan|rujnu]] skokom od 6,07 metara na mitingu [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] u [[Zürich]]u, a taj mu je rezultat bio dovoljan za obranu naslova.<ref>{{Cite web |date=27. prosinca 2022 |title=2022 review: jumps |url=https://worldathletics.org/news/series/2022-review-jumps |access-date=4. kolovoza 2026 |website=[[World Athletics]] |archive-date=28. prosinca 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221228142556/https://worldathletics.org/news/series/2022-review-jumps |url-status=live}}</ref> Na temelju triju postignutih svjetskih rekorda, dviju svjetskih titula, osvojene Dijamantne lige, pobjedama na 18 od 19 natjecanja na kojima je nastupio te 23 skokova od šest ili više metara u jednoj sezoni [[World Athletics]] imenovao je Duplantisa najboljim atletičarom godine [[6. prosinca]].<ref name=":13">{{Cite news |date=7. prosinca 2022 |title=Mondo Duplantis Named 2022 World Athlete of the Year |url=https://lsusports.net/news/2022/12/07/mondo-duplantis-named-2022-world-athlete-of-the-year/ |access-date=4. kolovoza 2026 |work=LSU Athletics}}</ref> === 2023: Druga svjetska titula i dva nova svjetska rekorda (šesti i sedmi) === Duplantis je ozbiljno započeo sezonu [[2023.]] godine na Mondo Classicu u [[Uppsala|Uppsali]], natjecanju koje je nazvano prema njemu. Tamo je odnio pobjedu nakon preskočenih 6,10 metara. Taj rezultat nije bio samo njegova najbolja preskočena visina kojom je ikada otvorio sezonu nego i najbolji rezultat u povijesti otvaranja sezona uopće. Time je također oborio [[Sergej Bubka|Bubkin]] rekord od 11 preskočenih 6,10 ili više metara, i u dvorani i na otvorenome.<ref>{{Cite web |date=3. veljače 2023 |title=Duplantis and Warholm open seasons with world-leading marks |url=https://worldathletics.org/news/report/duplantis-uppsala-warholm-ulsteinvik-610-4531-sutej-ostrava |access-date=4. kolovoza 2026 |website=[[World Athletics]] |archive-date=3. veljače 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230203094234/https://worldathletics.org/news/report/duplantis-uppsala-warholm-ulsteinvik-610-4531-sutej-ostrava |url-status=live}}</ref> [[File:Armand Duplantis Budapest 2023.jpg|thumb|Duplantis sa svojom zlatnom medaljom na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Budimpešta|Budimpešti]].]] Na dvoranskome natjecanju [[All Star Perche]]u, održanome u [[Clermont-Ferrand]]u, Duplantis je [[25. veljače]] ponovno postavio novi svjetski rekord skokom od 6,22 metara. To mu je ujedno bio 60. skok u karijeri koji je iznosio šest ili više metara.<ref>{{Cite web |date=25. veljače 2023 |title=Mondo Duplantis breaks pole vault world record for sixth time |url=https://olympics.nbcsports.com/2023/02/25/mondo-duplantis-pole-vault-world-record-perche-indoor/ |access-date=4. kolovoza 2026 |website=[[NBC Sports]] |language=en |archive-date=30. ožujka 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330025819/https://olympics.nbcsports.com/2023/02/25/mondo-duplantis-pole-vault-world-record-perche-indoor/ |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=6. travnja 2023 |title=Ratified: world records for Duplantis, Bol and Seifu, world U20 records for Jackson and Sosna |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/records-ratified-duplantis-bol-seifu-jackson-sosna |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Dana [[26. kolovoza]] 2023. godine Duplantis je obranio titulu svjetskoga prvaka na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Budimpešta|Budimpešti]] rezultatom od 6,10 metara.<ref name=":80">{{cite web | url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-championships/world-athletics-championships-budapest-2023-7138987/news/report/wch-budapest-23-report-men-pole-vault | title=Duplantis soars to second pole vault gold in Budapest &#124; World Athletics Championships }}</ref> Preskočivši 6,23 metara na [[Prefontaine Classic]]u u [[Eugene, Oregon|Eugeneu, Oregonu]] [[17. rujna]], ponovno je oborio vlastiti svjetski rekord.<ref>[https://www.flotrack.org/articles/11225488-armand-duplantis-soars-to-world-record-in-mens-pole-vault-at-pre-classic Armand Duplantis Soars To World Record In Men's Pole Vault At Pre Classic] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230919024112/https://www.flotrack.org/articles/11225488-armand-duplantis-soars-to-world-record-in-mens-pole-vault-at-pre-classic |date=19. rujna 2023 }}, ''[[FloSports|FloTrack]]'', 17. rujna 2023. Pristupljeno 4. kolovoza 2026.</ref><ref>{{Cite news |date=23. studenoga 2023 |title=Ratified: world records for Crouser, Duplantis, Tsegay and Cheruiyot |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-crouser-duplantis-tsegay-cheruiyot |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> [[World Athletics]] proglasio je Duplantisa najboljim atletičarom godine već [[2020.]] i [[2022.]] godine. Isto je učinio i 2023. godine, ali toga puta u zasebnoj kategoriji skakačkih i bacačkih disciplina. Naime, od 2023. godine World Athletics dodjeljuje zasebne nagrade najboljim atletičarima i atletičarkama u trima kategorijama, odnosno u trkačkim disciplinama, skakačkim i bacačkim disciplinama te disciplinama izvan stadiona. U skladu s time, nagrada za najboljega atletičara godine u skakačkim i bacačkim disciplinama koju je primio [[11. prosinca]] 2023. godine smatra se prvom nagradom te vrste.<ref name=":14">{{Cite news |date=12. prosinca 2023 |title=Six stars named World Athletes of the Year in Monaco |url=https://worldathletics.org/awards/news/world-athletes-year-rising-stars-2023 |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics News}}</ref> === 2024: Druga svjetska dvoranska titula, treća europska titula, olimpijsko zlato u Parizu i tri nova svjetska rekorda (osmi, deveti i deseti) === Na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2024.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]] u [[Glasgow]]u Duplantis je u [[ožujak|ožujku]] preskočio 6,05 metara, a taj mu je rezultat donio zlatnu medalju.<ref name=":83">{{Cite web |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/glasgow24/news/report/glasgow-24-men-pole-vault-report |title='Hardest ever' work for Duplantis as he retains pole vault title in Glasgow &#124; World Athletics Indoor Championships |access-date=4. kolovoza 2026 |archive-date=4. ožujka 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240304131039/https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/glasgow24/news/report/glasgow-24-men-pole-vault-report |url-status=live}}</ref> Dana [[26. veljače]]<ref>{{Cite web |date=26. veljače 2024 |title=Laureus World Sports Awards 2024 Nominees Announced |url=https://www.laureus.com/news/laureus-world-sports-awards-2024-nominees-announced |access-date=4. kolovoza 2024 |website=Laureus.com}}</ref> bio je drugi put zaredom i treći put u karijeri nominiran za prestižnu nagradu [[Laureus (nagrada)|Laureus]] za najboljega sportaša godine. U konkurenciji su još bili [[Lionel Messi]], [[Novak Đoković]], [[Erling Haaland]], [[Noah Lyles]] i [[Max Verstappen]], a osvojio ju je Đoković.<ref name=":5">{{Cite web |date=8. travnja 2024 |title=Novak Djokovic, Iga Swiatek and Coco Gauff nominated at the 25th Laureus World Sports Awards : All you need to know |url=https://www.tennisclubhouse.ca/en/post/novak-djokovic-iga-swiatek-and-coco-gauff-nominated-at-the-25th-laureus-world-sports-awards-all-y |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240409002518/https://www.tennisclubhouse.ca/en/post/novak-djokovic-iga-swiatek-and-coco-gauff-nominated-at-the-25th-laureus-world-sports-awards-all-y |archive-date=9. travnja 2024 |access-date=4. kolovoza 2026 |website=Tennis Clubhouse |language=en}}</ref> Na natjecanju u [[Xiamen]]u, prvome mitingu [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] u [[2024.]] godini, Duplantis je poboljšao svoj svjetski rekord za jedan centimetar preskočivši 6,24 metra iz prvoga pokušaja.<ref>{{Cite web |author=Julien Pereira |title=Athlétisme – Armand Duplantis établit un nouveau record du monde de saut à la perche en franchissant 6,24 mètres |language=fr |url=https://www.eurosport.fr/athletisme/wanda-diamond-league-xiamen/2024/athletisme-armand-duplantis-etablit-un-nouveau-record-du-monde-de-saut-a-la-perche-en-franchissant-624-metres_sto20002671/story.shtml |date=20. travnja 2024. |website=[[Eurosport]]}}</ref><ref>{{Cite web |author=Simon Turnbull |title=Duplantis breaks world pole vault record with 6.24m in Xiamen |url=https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/mondo-duplantis-world-pole-vault-record-xiamen |date=20. travnja 2024. |website=[[World Athletics]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=27. srpnja 2024 |title=Ratified: world records for McLaughlin-Levrone, Duplantis, Kipyegon, Chebet, Alekna and Ngetich |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-mclaughlin-levrone-duplantis-kipyegon-chebet-alekna-ngetich |access-date=4. kolovoza 2026|work=World Athletics Press Release}}</ref> Kao jedini natjecatelj koji je prešao šest metara, Duplantis je [[12. lipnja]] osvojio [[Europsko prvenstvo u atletici 2024.|Europsko prvenstvo]] u [[Rim]]u. Nakon što je osigurao titulu europskoga prvaka, Duplantis je iz prvoga pokušaja postavio novi rekord prvenstva skokom od 6,10 metara, a onda je iskoristio sva tri pokušaja za obaranje tadašnjega svjetskog rekorda, ali svi su bili bezuspješni.<ref name=":89">{{Cite web |title=Mondo Duplantis sacré champion d'Europe avec 6,10&nbsp;m |url=https://www.lequipe.fr/Athletisme/Actualites/Mondo-duplantis-sacre-champion-d-europe-avec-6-10-m/1474377 |website=l'équipe}}</ref> Ipak, skokom je od 6,10 metara učinio to prvenstvo svojim 60. natjecanjem na kojemu je preskočio šest ili više metara. Drugi je najbolji u povijesti [[Sergej Bubka]] s 44 natjecanja.<ref>{{Cite news |last=Mills |first=Steven |date=15. lipnja 2024. |title=Roma 2024 by the numbers |url=https://www.european-athletics.com/news/roma-2024-by-the-numbers |access-date=4. kolovoza 2026 |work=European Athletics}}</ref> [[File:Armand Duplantis - Olympic Games - 03.08.2024.jpg|thumb|left|upright|Armand Duplantis na kvalifikacijama u skoku s motkom [[3. kolovoza]] [[2024.]] godine na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama u Parizu]].]] Pobijedivši [[5. kolovoza]] na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama]] u [[Pariz]]u, Duplantis je obranio titulu olimpijskoga pobjednika iz [[Ljetne olimpijske igre 2020.|Tokija]]. Budući da [[Sam Kendricks]] nije uspio preskočiti više od 5,95 metara, Duplantis je osvojio zlato rezultatom od šest metara. Potom je preskočio 6,10 metara, čime je oborio olimpijski rekord [[Thiago Braza|Thiaga Braza]] s [[Ljetne olimpijske igre 2016.|Olimpijskih igara 2016.]] godine. U posljednjoj je seriji preskočio 6,25 metara iz trećega pokušaja i time postavio novi svjetski rekord. Kao i na Europskome prvenstvu te godine, Duplantis je bio jedini natjecatelj koji je preskočio šest metara. Potom je preskočio 6,10 metara iz prvoga pokušaja te lovio novi svjetski rekord. Na Olimpijskim mu je igrama potonje pošlo za rukom, pa je postavio novi svjetski rekord i ujedno oborio olimpijski rekord, koji je bio postavio samo 20 minuta prije.<ref name=":90">{{Cite news |last=Liew |first=Jonathan |date=5. kolovoza 2024. |title=Duplantis achieves new heights after pole vault world record adds to gold |url=https://www.theguardian.com/sport/article/2024/aug/05/2024-paris-olympic-games-armand-duplantis-pole-vault-world-record |access-date=4. kolovoza 2026|work=[[The Guardian]] |issn=0261-3077}}</ref> Osvojivši zlato u Parizu, 24-godišnji je Duplantis postao prvi skakač s motkom koji je obranio titulu olimpijskoga prvaka nakon [[SAD|Amerikanca]] [[Bob Richards|Boba Richardsa]], koji je osvojio Olimpijske igre [[Ljetne olimpijske igre 1952.|1952.]] i [[Ljetne olimpijske igre 1956.|1956.]] godine. Duplantis i Richards ujedno su jedini muški skakači s motkom koji su osvojili dva olimpijska zlata.<ref>{{Cite news |last=Thompson II |first=Marcus |date=6. kolovoza 2024. |title=Mondo Duplantis soars to new world record, Olympic gold again: 'He's the fastest pole vaulter out there' |url=https://www.nytimes.com/athletic/5682112/2024/08/05/mondo-duplantis-pole-vault-final-sam-kendricks/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807041236/https://www.nytimes.com/athletic/5682112/2024/08/05/mondo-duplantis-pole-vault-final-sam-kendricks/ |url-status=dead |archive-date=7. kolovoza 2024 |access-date=4. kolovoza 2026 |work=The New York Times}}</ref> Duplantisova sposobnost ostvarivanja vrhunskih rezultata pod pritiskom te neprestano obaranje svjetskih rekorda učvrstili su njegov status jednoga od najistaknutijih atletičara svoje generacije.<ref name=":4" /> Rezultati koje je postigao kao predstavnik Švedske na najvećim svjetskim i kontinentalnim natjecanjima nemaju premca.<ref>{{Cite web |last=Sports |first=Pulse |date=22. travnja 2024. |title=Mondo Duplantis shares secret behind shattering pole vault world record for record|url=https://www.pulsesports.co.ke/athletics/story/mondo-duplantis-shares-secret-behind-shattering-pole-vault-world-record-for-record-eigth-time-2024042110095299804 |access-date= 5. kolovoza 2026 |website=Pulse Sports Kenya |language=en}}</ref> Uzevši u obzir njegove uspjehe od najmlađih natjecateljskih dobnih kategorija do seniorske karijere, do [[kolovoz]]a 2024. godine postavio je ukupno devet rekorda prvenstava i jedan olimpijski rekord. U te se rezultate ubrajaju i tri svjetska rekorda koja je postavio nakon što je osvojio svjetske titule: 6,20 metara na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]] u Beogradu, 6,21 metar na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetskome prvenstvu]] u Oregonu i 6,25 metara u Parizu na Olimpijskim igrama.<ref name=":17" /> Njegova se dominacija u skoku s motkom počela uspoređivati s ostvarenjima najboljih u drugim sportovima.<ref>{{Cite news |date=6. kolovoza 2024 |title=Mondo Duplantis Soars to New Heights: Sets World Record at Paris 2024 Olympics |url=https://trackalerts.com/2024/08/mondo-duplantis-soars-to-new-heights-sets-world-record-at-paris-2024-olympics/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919084450/https://trackalerts.com/2024/08/mondo-duplantis-soars-to-new-heights-sets-world-record-at-paris-2024-olympics/ |url-status=dead |archive-date=19. rujna 2024 |access-date=5. kolovoza 2026|work=Trackalerts.com}}</ref> ''[[The New York Times]]'' opisao ga je kao sportaša koji za skok s motkom predstavlja ono što [[Usain Bolt]] predstavlja za sprint, [[Michael Phelps]] za [[plivanje]] i [[Simone Biles]] za [[gimnastika|gimnastiku]].<ref>{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=5. kolovoza 2024|title=Mondo Duplantis: Breaking down the biomechanics behind the best-ever pole vaulter |url=https://www.nytimes.com/athletic/5646961/2024/08/05/mondo-duplantis-biomechanics-pole-vault/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806032042/https://www.nytimes.com/athletic/5646961/2024/08/05/mondo-duplantis-biomechanics-pole-vault/ |url-status=dead |archive-date=6. kolovoza 2024 |access-date=5. kolovoza 2026 |work=The New York Times}}</ref> Budući da natjecanja često osvaja s gotovo 30 centimetara boljim rezultatom od rezultata drugoplasiranoga natjecatelja, njegova je nadmoć time izraženija jer se pobjednik u skoku s motkom češće odlučuje razlikom od samo jednoga centimetra.<ref>{{Cite news |last=Sherwood |first=Ben |date=8. kolovoza 2024. |title=Why This Pole Vaulter Is Even Bigger Than the One With the Bulge |url=https://www.thedailybeast.com/pole-vault-goat-mondo-duplantis-soaredliterallyat-the-paris-olympics |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808232141/https://www.thedailybeast.com/pole-vault-goat-mondo-duplantis-soaredliterallyat-the-paris-olympics |url-status=dead |archive-date=8. kolovoza 2024 |access-date=5. kolovoza 2026 |work=The Daily Beast}}</ref> Uz to je osvojio svako natjecanje na kojemu je nastupio od mitinga [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] u [[Monako|Monaku]] 2023. godine.<ref name="WAprofile" /> Nakon drugoga olimpijskog zlata zaredom i oborenih devet rekorda – a svaki je novi u tome nizu poboljšao za jedan centimetar – Duplantis se naširoko smatra najboljim skakačem s motkom svih vremena.<ref name=":4" /><ref name=":3">{{Cite news |date=5. kolovoza 2024 |title=Record-breaker Duplantis soars to Olympic pole vault gold, Hodgkinson wins 800m |url=https://www.france24.com/en/live-news/20240805-record-breaker-duplantis-soars-to-pole-vault-gold-hodgkinson-wins-800m |agency=Agence France-Presse}}</ref> Prije pariških Olimpijskih igara taj se naslov pridijevao [[Sergej Bubka|Sergeju Bubki]], umirovljenomu [[Ukrajina|ukrajinskom]] skakaču s motkom.<ref name="Stump2024">{{cite news |last1=Stump |first1=Scott |date=6. kolovoza 2024. |title=Swedish pole vaulter Armand Duplantis thrills the world with a towering, death-defying vault |url=https://www.today.com/popculture/mondo-duplantis-world-record-pole-vault-rcna165383 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806202927/https://www.today.com/popculture/mondo-duplantis-world-record-pole-vault-rcna165383 |archive-date=6. kolovoza 2024 |work=TODAY.com}}</ref> Na [[Memorijal Kamila Skolimowska|Memorijalu Kamila Skolimowska]] u [[Poljska|poljskome]] gradu [[Chorzów]]u, dvanaestoj postaji [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] 2024. godine, Duplantis je [[25. kolovoza]] poboljšao svoj svjetski rekord deseti put u karijeri i treći put 2024. godine za jedan centimetar, pa je novi svjetski rekord iznosio 6,26 metara.<ref>{{Cite web |title=Ingebrigtsen and Duplantis smash world records in Silesia |url=https://www.diamondleague.com/news/general/ingebrigtsen-and-duplantis-smash-world-records-in-silesia/ |access-date=5. kolovoza 2026 |website=IDL Diamond League |date=25. kolovoza 2024 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |date=3. listopada 2024 |title=Ratified: world records for Ingebrigtsen, Duplantis and Hull |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-ingebrigtsen-duplantis-hull |access-date=5. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Tamo su, uz Duplantisa, i [[Sam Kendricks]] i [[Emmanouil Karalis]] preskočili šest metara. To je bio prvi put u povijesti da su trojica skakača s motkom preskočili tu visinu na istome natjecanju.<ref name=":6">{{Cite news |last=Selvaraj |first=Jonathan |date=28. kolovoza 2024. |title=One small centimetre for man, a giant leap for Armand Duplantis |url=https://sportstar.thehindu.com/athletics/armand-duplantis-pole-vault-world-record-one-centimetre-paris-olympics-science-jump-sports-feature/article68575835.ece/}}</ref> Na konferenciji za medije uoči spomenutoga mitinga Dijamantne lige organizatori su predstavili novu nagradu za najboljega sportaša na tome natjecanju, a odluka se donosila na temelju bodovnoga sustava World Athleticsa. Očekivalo se da će prvi dobitnik te nagrade biti [[Jakob Ingebrigtsen]], koji je rezultatom od 7:17,55 minuta postavio novi svjetski rekord na 3000 metara. Time je nadmašio prijašnji rekord od 7:20,67 minuta [[Kenija|Kenijca]] [[Daniel Komen|Daniela Komena]] iz [[1996.]] godine za više od triju sekundi. Međutim, kada su se rezultati s natjecanja preračunali prema bodovnome sustavu, pokazalo se da je Duplantisov svjetski rekord od 6,26 metara u skoku s motkom vrijedio 1339 bodova, a Ingebrigtsenov svjetski rekord 1320 bodova. Duplantis je tako postao prvim dobitnikom nagrade za najvrjednijega atletičara mitinga, pa je osvojio 14-karatni zlatni prsten optočen dijamantima vrijedan 10 000 američkih dolara te novčanu nagradu u istome iznosu. Uz to je osvojio 50 000 američkih dolara za obaranje svjetskoga rekorda.<ref name=":6" /> Dan uoči mitinga Dijamantne lige u [[Zürich]]u, [[4. rujna]], Duplantis je sudjelovao u revijalnoj utrci na 100 metara protiv [[Karsten Warholm|Karstena Warholma]], svjetskoga rekordera na 400 metara s preponama. Duplantis je pobijedio i ostvario osobni rekord u toj disciplini, koji je iznosio 10,37 sekundi. Warholm je završio utrku za 10,47 sekundi, što je također bio njegov osobni rekord.<ref>{{Cite web |title=Mondo Duplantis uses personal best to hold off Karsten Warholm in 100m sprint showdown |url=https://olympics.com/en/news/mondo-duplantis-uses-personal-best-to-hold-off-karsten-warholm-in-100m-sprint-showdown}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/athletics/articles/c14zydg3754o|title=Duplantis beats Warholm in 100m exhibition race|date=4. rujna 2024 |work=BBC Sport|access-date=5. kolovoza 2026.}}</ref> Duplantis je [[13. rujna]] zaključio sezonu 2024. godine četvrtim uzastopnim naslovom pobjednika Dijamantne lige na završnome natjecanju u [[Bruxelles]]u. Pobjedu je odnio nakon preskočenih 6,11 metara, čime je također postavio rekord mitinga.<ref>{{cite web|url=https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/wanda-diamond-league-final-brussels-2024-duplantis-denny|title=Duplantis and Denny break meeting records on first day of Wanda Diamond League Final in Brussels|publisher=World Athletics|access-date=13. rujna 2024}}</ref> Dana [[26. listopada]] bio je prvi put samostalno proglašen europskim sportašem godine u muškoj konkurenciji. Isti je naslov zavrijedio 2022. godine, ali tada je nagradu podijelio s Jakobom Ingebrigtsenom.<ref>{{Cite news |date=28. listopada 2024 |title=Mahuchikh and Duplantis named European athletes of the year |url=https://athleticsweekly.com/athletics-news/mahuchikh-and-duplantis-named-european-athletes-of-the-year-1039994149/ |access-date=5. kolovoza 2024 |work=Athletics Weekly}}</ref> Duplantis je [[6. studenoga]] postao globalni ambasador humanitarne utrke [[Wings for Life World Run]], a time se pridružio drugim sportskim zvijezdama poput [[Neymar|Neymara]] i Karstena Warholma. Utrka se održala [[4. svibnja]] [[2025.]] godine radi prikupljanja sredstava za istraživanje ozljede [[kičmena moždina|kralježnične moždine]].<ref>{{Cite news |last=Jonsson |first=Hanna |date=6. studenoga 2024. |title=Join Mondo Duplantis in the Wings for Life World Run – registration is open |url=https://www.redbull.com/se-en/mondo-duplantis-wings-for-life-world-run |access-date=5. kolovoza 2026|work=Redbull}}</ref> === 2025: Višestruki novi svjetski rekordi, treće svjetske titule i u dvorani i na otvorenome, jubilarnih sto skokova, Laureusova nagrada, peto osvajanje Dijamantne lige i skok od 6,30 metara === Duplantis je [[28. veljače]] na [[All Star Perche]]u u [[Clermont-Ferrand]]u 11. put oborio vlastiti svjetski rekord. Nakon što je osigurao pobjedu skokom od 6,07 metara, Duplantis je odlučio preskočiti 6,27 metara. To je uspio iz prvoga pokušaja.<ref name=":17">{{Cite web |date=1. ožujka 2025 |title=Duplantis breaks world pole vault record with 6.27m in Clermont-Ferrand |url=https://worldathletics.org/news/report/mondo-duplantis-world-pole-vault-record-627m-clermont-ferrand |access-date=6. kolovoza 2026 |website=World Athletics Report}}</ref> U to je vrijeme objavio i svoj prvi singl "[[Bop (pjesma, Mondo)|Bop]]", koji je zasvirao kada je postavio novi svjetski rekord.<ref>{{Cite web |date=1. ožujka 2025 |title=Armand Duplantis breaks his own pole vault world record with leap of 6.27m |url=https://www.straitstimes.com/sport/armand-duplantis-breaks-his-own-pole-vault-world-record-with-leap-of-6-27m |access-date=6. kolovoza 2026 |website=The Straits Times}}</ref> U razgovoru s [[Puma (brend)|Puminim]] izvršnim direktorom Arneom Freundtom, odnosno intervjuu objavljenome [[18. ožujka]] u sklopu tvrtkina godišnjega izvještaja, Duplantis je otkrio da vjeruje da bi mogao svjetski rekord postaviti na 6,40 metara u idućih nekoliko godina, ali da mu 6,30 metara predstavlja prvu metu u bližoj budućnosti.<ref>{{Cite web |title=Pole vault star Armand "Mondo" Duplantis sets his sights on fairy tale world record of 6.40m {{!}} PUMA® |url=https://about.puma.com/en/newsroom/corporate-news/2025/18-03-2025-pole-vault-star-armand-mondo-duplantis-sets-his-sights |access-date=6. kolovoza 2026 |website=about.puma.com |language=en}}</ref> Duplantis je skokom od 6,15 metara osvojio [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] u [[Nanjing]]u [[22. ožujka]]. Time je ujedno treći put zaredom postao svjetskim dvoranskim prvakom. Duplantis se borio sve do kraja protiv [[Grk]]a [[Emmanouil Karalis|Emmanouila Karalisa]], koji je preskočio 6,05 metara. Karalis bi u neko drugo doba zasigurno postao svjetski dvoranski prvak jer je to bio prvi put u povijesti da je skakač s motkom u finalu prvenstva preskočio 6,05 metara i ostao bez zlatne medalje.<ref name=":18" /> Prije nego što je obranio naslov prvaka u Nanjingu, Duplantis je ukupno 98 puta dotada preskočio šest ili više metara.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/live/NHC6m33jDrk?si=QtkdsUuyCpEanGXj |title=Livestream - World Athletics Indoor Championships Nanjing 25 Press Conference |language=en |access-date=6. kolovoza 2026 |via=www.youtube.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=20. ožujka 2025 |title='More in the tank', vows Duplantis as he edges to century mark |url=https://www.france24.com/en/live-news/20250320-more-in-the-tank-vows-duplantis-as-he-edges-to-century-mark |access-date=6. kolovoza 2026 |website=France 24 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Watta |first=Evelyn |date=20. ožujka 2025 |title=Mondo Duplantis all set for another world record as he gears up for World Athletics Indoor Championships Nanjing 2025: "I have more in the tanks" |url=https://www.olympics.com/en/news/mondo-duplantis-world-record-world-athletics-indoor-championships-nanjing-2025-more-in-tanks |access-date=6. kolovoza 2026 |website=Olympics.com}}</ref> Preskočivši četiri puta šest ili više metara na tome natjecanju, Duplantis je prešao brojku od sto takvih skokova s ukupno 102 njih. Za usporedbu, [[Sergej Bubka]], nekadašnji svjetski rekorder, drugi je najbolji po broju skokova od šest ili više metara, a u karijeri ih je ukupno imao 46.<ref name=":18">{{Cite web |title=Duplantis retains world indoor pole vault title in Nanjing {{!}} News {{!}} Nanjing 25 {{!}} World Athletics Indoor Championships |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/nanjing25/news/report/nanjing-25-men-pole-vault-report |archive-url=https://web.archive.org/web/20250322161645/https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/nanjing25/news/report/nanjing-25-men-pole-vault-report |archive-date=22. ožujka 2025 |access-date=6. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=22. ožujka 2025 |title=Now 102 vaults over 6 metres as Duplantis soars to world indoor title |url=https://sports.yahoo.com/article/now-102-vaults-over-6-143815490.html |access-date=6. kolovoza 2026 |website=Yahoo Sports |language=en-US}}</ref> Duplantis je [[21. travnja]] osvojio [[Laureus (nagrada)|Laureusovu]] nagradu za najboljega sportaša godine. Time je nakon [[Usain Bolt|Usaina Bolta]] postao drugi atletičar u povijesti koji je osvojio tu nagradu.<ref>{{Cite web |last=Wiseman |first=Ciaran |date=22. travnja 2025 |title=Mondo Duplantis namedrops Usain Bolt & Lionel Messi as he wins prestigious award |url=https://talksport.com/sport/3138989/mondo-duplantis-laureus-awards-usain-bolt-lionel-messi/ |access-date=7. kolovoza 2026 |website=talkSPORT |language=}}</ref> Bio je nominiran još 2021., 2023. i 2024. godine, stoga ju je osvojio nakon treće uzastopne i ukupno četvrte nominacije.<ref name=":19">{{Cite web |last=Smirnova |first=Lena |date=22. travnja 2025. |title=Armand Duplantis named Laureus World Sportsman of the Year after third consecutive nomination |url=https://www.olympics.com/en/news/athletics-sweden-armand-duplantis-named-laureus-world-sportsman-of-the-year-after-third-consecutive-nomination |access-date=7. kolovoza 2026 |website=Olympics.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=22. travnja 2025 |title=Gymnast Simone Biles and pole vaulter Armand Duplantis win Laureus awards |url=https://www.straitstimes.com/sport/gymnast-simone-biles-and-pole-vaulter-mondo-duplantis-win-laureus-awards |access-date=7. kolovoza 2026 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Svoj ukupno dvanaesti i četvrti svjetski rekord u okviru Dijamantne lige<ref>{{Cite web |title=Duplantis Soars to 6.28m World Record as Records Tumble at Stockholm Diamond League {{!}} Watch Athletics |url=https://www.watchathletics.com/article/13394/duplantis-soars-to-6-28m-world-record-as-records-tumble-at-stockholm-diamond-league |access-date=7. kolovoza 2026 |website=www.watchathletics.com |language=en}}</ref> postavio je [[15. lipnja]] skokom od 6,28 metara, iz prvoga pokušaja, u [[Stockholm]]u.<ref>{{Cite web |title=Duplantis breaks world pole vault record with 6.28m in Stockholm {{!}} REPORTS {{!}} World Athletics |url=https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/mondo-duplantis-world-pole-vault-record-628m-stockholm |archive-url=https://web.archive.org/web/20250615204725/https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/mondo-duplantis-world-pole-vault-record-628m-stockholm |archive-date=15. lipnja 2025 |access-date=7. kolovoza 2026|website=worldathletics.org |language=en}}</ref> Prije toga oborio je svjetski rekord dvaput u Poljskoj, Srbiji i Oregonu, jednom u Škotskoj i Kini, a triput u Francuskoj, uključujući onaj s Olimpijskih igara 2024. godine. Nikada prije nije postigao to na domaćemu terenu, u [[Švedska|Švedskoj]],<ref>{{Cite web |date=15. lipnja 2025 |title=Mondo Duplantis' 12th pole vault world record is one of a kind: 'The only thing that I was missing' |url=https://www.nbcsports.com/olympics/news/mondo-duplantis-world-record-pole-vault-2025-stockholm |access-date=7. kolovoza 2026 |website=NBC Sports |language=en-US}}</ref> pa je time ostvario još jedan priželjkivani uspjeh.<ref>{{Cite web |first=Nick |last=Zaccardi |date=15. lipnja 2025 |title=Mondo Duplantis breaks world record in pole vault for 12th time: 'The only thing that I was missing' |url=https://sports.yahoo.com/article/mondo-duplantis-breaks-pole-vault-171337337.html |access-date=7. kolovoza 2026 |website=Yahoo Sports |language=en-US}}</ref> Duplantisov 12. svjetski rekord s čuvenoga [[Olimpijski stadion u Stockholmu|Olimpijskoga stadiona u Stockholmu]], na kojemu su se održale [[Ljetne olimpijske igre 1912.]] godine, bio je prvi u povijesti koji se postavio na tome stadionu. Tamo su se više puta oborili svjetski rekordi u atletici nego na ijednome drugom stadionu – ukupno 83 njih između [[1912.]] i [[2008.]] godine. Međutim, nijedan od njih nije bio u skoku s motkom.<ref name=":21">{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=20. rujna 2025 |title=Mondo Duplantis exclusive: 14-time pole vault world-record holder analyzes his greatest jumps |url=https://www.nytimes.com/athletic/6642767/2025/09/20/mondo-duplantis-interview-world-records/ |access-date=7. kolovoza 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> [[Patrik Sjöberg]] bio je posljednji švedski sportaš koji je na tome stadionu postavio svjetski rekord, a to je bilo na natjecanju u skoku uvis [[1987.]] godine. Tomu je svjedočila i Duplantisova majka s tribina.<ref name=":2">{{Cite web |last=Crumley |first=Euan |date=15. lipnja 2025.|title=Mondo Duplantis rises to the occasion in Stockholm – Athletics Weekly |url=https://athleticsweekly.com/news/mondo-duplantis-rises-to-the-occasion-in-stockholm-1040005867/ |access-date=7. kolovoza 2026 |website=athleticsweekly.com |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=Pole Vault: Arman Duplantis sets his sights on setting another world record at 6.40m {{!}} Flashscore.com |url=https://www.flashscore.com/news/athletics-continental-tour-it-s-within-my-reach-duplantis-sets-sights-on-6-40m/bkXyvSvq/ |access-date=7. kolovoza 2026|website=www.flashscore.com |language=en}}</ref> U skladu s tamošnjom tradicijom, Duplantisovo je ime uklesano na zidove stadiona u spomen na svjetski rekord koji je ondje postavio. Taj dio Olimpijskoga stadiona, poznat pod nazivom "Stadion Walk of Fame", odaje počast najvećim sportskim uspjesima i događajima koji su se odvili na stadionu još od Olimpijskih igara održanih u Stockholmu.<ref>{{Cite web |title=Archives: Walk of Fame |url=https://www.walkoffamestadion.se/en/walkoffame/ |access-date=19. lipnja 2025 |website=Stadion Walk of Fame |language=en-US}}</ref><ref name=":2" /> Nakon te pobjede u Dijamantnoj ligi Duplantis je od 2020. godine pobijedio na 37 od ukupno 41 natjecanja, čime je postao jedan od najuspješnijih serijskih pobjednika u povijesti Dijamantne lige.<ref>{{Cite web |last=Sportstar |first=Team |date=13. lipnja 2025. |title=Duplantis Diamond League Results 2017–2025: A Winning Streak |url=https://sportstar.thehindu.com/athletics/duplantis-diamond-league-results-2017-2025/article69690324.ece |access-date=7. kolovoza 2026 |website=Sportstar |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=16. lipnja 2025 |title='Magical' Armand Duplantis soars to pole vault world record in Stockholm |url=https://www.straitstimes.com/sport/magical-duplantis-soars-to-pole-vault-world-record-in-stockholm-with-6-28m-jump |access-date=7. kolovoza 2026|work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Od svoga debija u Dijamantnoj ligi 2017. godine ostvario je ukupno 39 pobjeda, čime je prestigao [[Renaud Lavillenie|Renauda Lavillenieja]], koji ima 37 pobjeda.<ref>{{Cite web |title=Renaud LAVILLENIE – Wanda Diamond League |url=https://www.diamondleague.com/athlete/14185853/ |access-date=7. kolovoza 2026 |language=en-US}}</ref> Od 2020. godine imao je 93 nastupa, a izgubio je samo četiri puta, i to isključivo na mitinzima Dijamantne lige.<ref>{{Cite news |date=17. lipnja 2025 |title=Why 1cm equals multiple big-money payouts for this record-breaking pole vaulter |url=https://www.abc.net.au/news/2025-06-17/mondo-armand-duplantis-keeps-breaking-his-pole-vault-world-1cm/105426332 |access-date=7. kolovoza 2026 |work=ABC News |language=en-AU}}</ref> Dana [[11. srpnja]] Duplantis je skokom od 6,05 metara oborio rekord mitinga Dijamantne lige u [[Monako|Monaku]], koji je iznosio 6,02 metara, a bio ga je postavio [[Poljska|Poljak]] [[Piotr Lisek]] [[2019.]] godine. Taj je miting ujedno i 13. postaja Dijamantne lige na kojoj je Duplantis srušio rekord natjecanja.<ref>{{Cite web |last=McCarvel |first=Nick |date=11 July 2025 |title=Monaco Diamond League 2025: Mondo Duplantis wins pole vault in new meeting record, misses on world record attempts |url=https://www.olympics.com/en/news/monaco-diamond-league-2025-mondo-duplantis-wins-pole-vault-in-new-meeting-record-misses-on-world-record-attempts |access-date=12 July 2025 |website=Olympics.com}}</ref> Budući da se u Dijamantnoj ligi održava ukupno 15 mitinga, preostala su mu u tome trenutku dva na kojima još nije postavio novi rekord. Riječ je o mitinzima u [[Rabat]]u, na kojemu je rekord od 5,86 metara postavio [[Sam Kendricks]], i u [[London]]u, gdje rekord od 6,03 metara drži [[Renaud Lavillenie]].<ref>{{Cite web |last=Ogeyingbo |first=Deji |date=25. lipnja 2025. |title=Mondo Duplantis and the art of jumping high |url=https://www.runblogrun.com/2025/06/mondo-duplantis-and-the-art-of-jumping-high.html |access-date=7. kolovoza 2026 |website=runblogrun |language=en-US}}</ref> U sklopu manifestacije [[World Athletics Continental Tour]] Duplantis je [[12. kolovoza]] postavio svoj 13. svjetski rekord od 6,29 metara na mitingu iz tzv. Gold serije u [[Budimpešta|Budimpešti]]. To je bio prvi svjetski rekord koji se ikada postavio na tome mitingu u 15 godina njegova postojanja. Duplantis je time nadmašio i svoj prijašnji rekord koji je postavio u [[Mađarska|Mađarskoj]], a riječ je o skoku od 6,10 metara kojim je [[2023.]] godine osvojio svoju drugu titulu svjetskoga prvaka.<ref>{{Cite web |title=Historic world record, broken records, and an electric atmosphere at the Gyulai István Memorial – Gyulai István Memorial |url=https://gyulaimemorial.hu/en/news/historic-world-record-broken-records-and-an-electric-atmosphere-at-the-gyulai-istvan-memorial/ |access-date=7. kolovoza 2026 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=13. kolovoza 2025 |title=Duplantis breaks world pole vault record on Budapest return |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-continental-tour/news/duplantis-world-pole-vault-record-budapest-gyulai-memorial |access-date=7. kolovoza 2026 |website=World Athletics Report}}</ref> World Athletics dao je Duplantisu važnu ulogu u promociji premijernoga izdanja prvenstva službenoga naziva [[World Athletics Ultimate Championship]], koje će se održati u [[Budimpešta|Budimpešti]] od [[11. rujna|11.]] do [[13. rujna]] [[2026.]] godine. Riječ je o ekskluzivnome bijenalu koje će se parnim godinama održavati na kraju sezone, kada [[Svjetsko prvenstvo u atletici]] neće biti u tijeku. World Athletics imenovao je Duplantisa ultimativnom zvijezdom ([[engleski jezik|engl.]] ''Ultimate Star''), a potom [[Usain Bolt|Usaina Bolta]] ultimativnom legendom ([[engleski jezik|engl.]] ''Ultimate Legend''),<ref>{{Cite news |last=Thapliyal |first=Mukesh |date=8. rujna 2025. |title=Usain Bolt named 'Ultimate Legend' by World Athletics to promote inaugural global championship |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/international/us/usain-bolt-named-ultimate-legend-by-world-athletics-to-promote-inaugural-global-championship/articleshow/123756822.cms?from=mdr |access-date=8. kolovoza 2026 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> učinivši ih time glavnim akterima u promociji prvenstva u skladu s dodijeljenim ulogama.<ref>{{Cite web |date=13. kolovoza 2025 |title=Duplantis unveiled as inaugural Ultimate Star |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-ultimate-championship/2026/news/press-releases/mondo-duplantis-ultimate-championship-star |access-date=8. kolovoza 2026 |website=World Athletics}}</ref> Duplantis je [[27. kolovoza]] osvojio trofej Dijamantne lige peti put zaredom na posljednjemu mitingu u [[Zürich]]u, čime se približio najboljim atletičarima sa sedam pobjeda. Riječ je o [[Francuska|francuskome]] skakaču s motkom [[Renaud Lavillenie|Renaudu Lavillenieju]] i [[Christian Taylor|Christianu Tayloru]], [[SAD|Amerikancu]] koji se natjecao u [[Troskok|troskoku]].<ref>{{Cite web |last= |first= |last2= |first2= |date=28. kolovoza 2025 |title=Mondo Duplantis wins fifth straight Diamond League title |url=https://www.indiatvnews.com/sports/other/mondo-duplantis-wins-fifth-straight-diamond-league-title-2025-08-28-1005523 |access-date=9. kolovoza 2026 |website=India TV News |language=en}}</ref> Duplantis je pobijedio nakon preskočenih šest metara, što je bio njegov 118. skok od šest ili više metara.<ref>{{Cite news |date=27. kolovoza 2025 |title=Olyslagers wins latest duel with high jump rival ahead of world champs |url=https://www.abc.net.au/news/2025-08-28/nicola-olyslagers-wins-high-jump-diamond-league-in-zurich/105706212 |access-date=9. kolovoza 2026 |work=ABC News |language=en-AU}}</ref> Na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Tokio|Tokiju]] Duplantis je [[15. rujna]] osvojio svoju treću svjetsku titulu zaredom u skoku s motkom. Naslov svjetskoga prvaka donio mu je skok od 6,15 metara u nikada kompetitivnijemu finalu muškoga skoka s motkom na natjecanju globalne razine, gdje je sedam skakača preskočilo 5,90 ili više metara.<ref>{{Cite web |title=Duplantis breaks world pole vault record with 6.30m in Tokyo {{!}} News {{!}} Tokyo 25 {{!}} World Athletics Championships |url=https://worldathletics.org/en/competitions/world-athletics-championships/tokyo25/news/report/world-championships-tokyo-25-report-mens-pole-vault |access-date=9. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> Duplantis je zatim nastojao postaviti svoj 14. svjetski rekord od 6,30 metara, a to mu je pošlo za rukom u posljednjemu pokušaju. Taj je rezultat ujedno bio četvrti Duplantisov svjetski rekord u 2025. godini, što je za njega bio i rekordan broj oborenih svjetskih rekorda u jednoj godini.<ref>{{Cite web |date=15. rujna 2025 |title=Armand Duplantis soars to third world title and 14th world record |url=https://www.bbc.com/sport/athletics/articles/c1ed6845ng7o |access-date=9. kolovoza 2026 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Nakon prvih dvaju neuspješnih pokušaja Duplantis je napravio dvije promjene koje su se pokazale ključnim za obaranje rekorda. Najprije je pomaknuo stalke za letvicu s njezine standardne pozicije pet centimetara bliže kutiji za odraz, u koju se postavlja motka pri skoku, čime je promijenio kut prelaska preko letvice. Duplantis je poslije otkrio da mu je njegov otac i trener Greg savjetovao da upotrijebi tvrđu motku u trećemu pokušaju kako bi optimizirao odraz pri toj visini. U prijašnjim se pokušajima služio istom motkom kojom je obarao rekorde između 6,20 i 6,29 metara.<ref name=":21" /> Duplantis je bio proglašen europskim sportašem godine [[26. listopada]]. To je bio treći put da je osvojio tu nagradu, a toliko ju je puta jedini još dobio [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Britanac]] [[Mo Farah]].<ref>{{Cite web |last=Broadbent |first=Chris |date=25. listopada 2025 |title=Mondo grateful for “beautiful honour” as he is named men's Athlete of the Year |url=https://www.european-athletics.com/home/news/mondo-grateful-for-beautiful-honour-as-he-is-named-athlete-of-the-year |access-date=9. kolovoza 2026|website=www.european-athletics.com |language=en}}</ref> [[World Athletics]] proglasio je Duplatnisa sportašem godine [[30. studenoga]]. Tada je imao 16 osvojenih natjecanja u nizu i postao je prvi skakač s motkom u novijoj povijesti koji dvije godine zaredom nije doživio poraz.<ref>{{Cite news |date=1. prosinca 2025 |title=Swedish pole vault star Armand Duplantis and US hurdler Sydney McLaughlin-Levrone crowned 'Athletes of the Year' |url=https://www.straitstimes.com/sport/duplantis-and-mclaughlin-levrone-crowned-athletes-of-the-year |access-date=9. kolovoza 2026 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Nijedan drugi atletičar koji se natjecao u skakačkim ili bacačkim disciplinama nije tu nagradu osvojio tri puta. Duplantis je tako postao tek treći atletičar s najmanje trima osvojenim nagradama, pridruživši se [[Usain Bolt|Usainu Boltu]], koji ju je osvojio šest puta, i [[Hicham El Guerrouj|Hichamu El Guerrouju]], također trostrukome dobitniku nagrade.<ref>{{Cite web |title=Ian O'Riordan: Why Grand Slam Track is paying a high price for excluding field events |url=https://www.irishtimes.com/sport/athletics/2025/12/06/ian-oriordan-why-grand-slam-track-is-paying-a-high-price-for-excluding-field-events/ |access-date=9. kolovoza 2026 |website=The Irish Times |language=en}}</ref> === 2026: Petnaesti svjetski rekord zaredom, četvrti uzastopni svjetski dvoranski naslov i prekid trogodišnjega pobjedničkog niza=== Dana [[12. ožujka]] Duplantis je poboljšao svoj svjetski rekord za jedan centimetar na [[Mondo Classic|Mondo Classicu]] u [[Uppsala|Uppsali]]. To je bio njegov 15. svjetski rekord i drugi put da je postavio svjetski rekord u [[Švedska|Švedskoj]].<ref name=":26"/> Duplantis je tim skokom od 6,31 metra nadmašio brojku [[Sergej Bubka|Sergeja Bubke]] od 14 uzastopnih svjetskih rekorda. Također, pobjeda mu je na spomenutome natjecanju bila 38. u nizu, računajući još od [[kolovoz|kolovoza]] [[2023.]] godine.<ref>{{Cite news |date=16. ožujka 2026 |title=Pole vault record breaker Armand Duplantis ready for return to 'special' Torun |url=https://www.straitstimes.com/sport/pole-vault-record-breaker-armand-duplantis-ready-for-return-to-special-torun |access-date=9. kolovoza 2026 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Dvije tehničke prilagodbe omogućile su Duplantisu postavljanje najnovijega svjetskog rekorda: produljio je zalet s 20 na 22 koraka i počeo je upotrebljavati tvrđu motku. Godinama je eksperimentirao s tvrđom motkom, ali nije uspijevao doći do željenoga učinka. Ipak, smatrao je da će mu produljeni zalet, koji je uveo posljednjih mjeseci, omogućiti jači odraz, a on bolje savijanje tvrđe motke.<ref>{{Cite web |last=Goulding |first=Grace |date=16. ožujka 2026. |title=Mondo Duplantis eyes 2026 World Athletics Indoor Championships return in Toruń after 15th pole vault world record: "I wanted to make sure I'm still the top dog" |url=https://www.olympics.com/en/news/mondo-duplantis-2026-world-athletics-indoor-championships-return-record-top-dog |access-date=9. kolovoza 2026 |website=Olympics.com}}</ref> Nakon što je [[21. ožujka]] osvojio zlato na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2026.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]] u [[Toruń]]u i pritom postavio novi rekord prvenstva skokom od 6,25 metara, Duplantis je postao prvi atletičar koji je osvojio četiri uzastopna svjetska dvoranska naslova.<ref>{{Cite web |last=Fentuo |first=Fentuo Tahiru |date=22. ožujka 2026. |title=World Athletics Indoor Championships 2026: Mondo Duplantis claims fourth successive indoor pole vault title |url=https://www.olympics.com/en/news/world-athletics-indoor-championships-2026-mondo-duplantis-claims-fourth-successive-indoor-pole-vault-title |access-date=9. kolovoza 2026 |website=Olympics.com}}</ref> To mu je bila ukupno deveta svjetska seniorska titula. Od [[2019.]] godine, kada je posljednji put bio poražen na svjetskim ili kontinentalnim prvenstvima, osvojio je 12 velikih titula.<ref>{{Cite web |title=Duplantis soars to 6.25m championship record to win fourth world indoor pole vault title {{!}} News {{!}} Kujawy Pomorze 26 {{!}} World Athletics Indoor Championships |url=https://worldathletics.org/en/competitions/world-athletics-indoor-championships/kujawypomorze26/news/report/wic-kujawy-pomorze-26-report-men-pole-vault |access-date=9. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> Nakon posljednjega osvojenog svjetskog dvoranskog naslova izjednačio se sa Sergejem Bubkom, koji je četiri puta bio svjetski dvoranski prvak.<ref name=":27">{{Cite web |date=21. ožujka 2026 |title=Sweden's Duplantis wins fourth world indoor pole vault title |url=https://www.france24.com/en/live-news/20260321-sweden-s-duplantis-wins-fourth-world-indoor-pole-vault-title |access-date=9. kolovoza 2026 |website=France 24 |language=en}}</ref> Duplantis je [[17. svibnja]] postavio novi rekord mitinga [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] u [[Shanghai]]ju skokom od 6,12 metara, gdje je i pobijedio. Dana [[27. svibnja]] puštena je u prodaju posebna dječja ulaznica za [[14. kolovoza]], dan kada su se održavale kvalifikacije u skoku s motkom na [[Europsko prvenstvo u atletici 2026.|Europskome prvenstvu]] u [[Birmingham]]u. Nazvana prema Duplantisu, "Mondo Ticket" stajala je samo 6,31 funtu. Njezina je simbolična cijena odgovarala visini trenutačnoga svjetskoga rekorda, a cijela je akcija bila namijenjena poticanju mladih obožavatelja na to da dožive prvenstvo i izbliza prate Duplantisa na djelu.<ref>{{Cite web |title=Duplantis jumps at the chance to bring world record ticket to young fans at Birmingham 2026 |url=https://www.european-athletics.com/home/news/mondo-world-record-ticket |access-date=9. kolovoza 2026 |website=www.european-athletics.com |language=en}}</ref> Nakon gotovo trogodišnje dominacije u skoku s motkom Duplantis je [[7. lipnja]] doživio poraz na mitingu Dijamantne lige u [[Stockholm]]u, gdje je [[Australija|Australac]] [[Kurtis Marschall]] bio bolji od njega. Time se prekinuo njegov niz od 40 uzastopnih pobjeda na natjecanjima koji je započeo još u [[kolovoz|kolovozu]] [[2023.]] godine.<ref>{{Cite web |date=7. lipnja 2026 |title=Aussie pulls off epic upset over hometown king: 'Chuffed it was me' |url=https://7news.com.au/sport/athletics/aussie-first-timer-kurtis-marschall-pulls-off-epic-diamond-league-upset-over-hometown-king-mondo-duplantis-c-22398518 |access-date=9. kolovoza 2026 |website=7NEWS |language=en}}</ref> Osvojivši miting Dijamantne lige u [[Pariz]]u, Duplantis se [[28. lipnja]] vratio pobjedama i obaranju rekorda. Skokom od 6,13 metara postavio je novi rekord mitinga. Taj mu je miting ujedno bio prvo natjecanje nakon vjenčanja. [[File:Armand Duplantis (SWE) DSC08346 hochformat.jpg|left|thumb|Armand Duplantis na mitingu [[Weltklasse Zürich]] [[27. kolovoza]] [[2026.]] godine.]] Dana [[10. srpnja]] osvojio je miting Dijamantne lige u [[Monako|Monaku]] skokom od 6,07 metara, čime je poboljšao vlastiti rekord mitinga za dva centimetra. Time je ostvario prvu pobjedu od preseljenja u Monako, odnosno na novome domaćem terenu. Duplantis je također bio potaknuo organizatore na uvrštavanje muškoga skoka s motkom u program Dijamantne lige u Monaku, prema kojemu je dotad bio predviđen skok s motkom samo u ženskoj konkurenciji.<ref>{{Cite web |date=11. srpnja 2026 |title=Duplantis thrives on new home turf in Monaco |url=https://www.france24.com/en/live-news/20260711-duplantis-thrives-on-new-home-turf-in-monaco |access-date=9. kolovoza 2026 |website=France 24 |language=en}}</ref> Duplantis je morao odustati od nastavka natjecanja na mitingu Dijamantne lige u [[London]]u [[17. srpnja]] zbog ozljede bedra. Iako je preskočio 5,95 metara kao i prvoplasirani [[Sam Kendricks]], [[SAD|Amerikanac]] je osvojio miting jer je svladao tu visinu iz prvoga pokušaja, a Duplantis je završio na drugome mjestu.<ref>{{Cite web |title=Mondo Duplantis withdraws from London Diamond League with thigh injury {{!}} Flashscore.com |url=https://www.flashscore.com/news/athletics-diamond-league-mondo-duplantis-withdraws-from-london-diamond-league-with-thigh-injury/8riXOOfU/ |access-date=31. kolovoza 2026|website=www.flashscore.com |language=en}}</ref> Dana [[16. kolovoza]] obranio je titulu europskoga prvaka na [[Europsko prvenstvo u atletici 2026.|Europskome prvenstvu]] u [[Birmingham]]u. Preskočivši 6,15 metara, oborio je rekord prvenstva od 6,10 metara te osvojio ukupno 14. seniorsku zlatnu medalju i četvrtu europsku titulu.<ref>{{Cite web |title=Mondo Duplantis wins fourth European pole vault title in new championship record {{!}} Flashscore.com |url=https://www.flashscore.com/news/athletics-european-championships-mondo-duplantis-wins-fourth-european-pole-vault-title-in-new-championship-record/0OvQkanI/ |access-date=16. kolovoza 2026 |website=www.flashscore.com |language=en}}</ref> Novi rekord mitinga Dijamantne lige od 6,21 metra postavio je [[20. kolovoza]] u [[Lausanne]]u. To je natjecanje bilo jedno od najboljih u povijesti u muškome skoku s motkom. Duplantis se do samoga kraja natjecao s [[Emmanouil Karalis|Emmanouilom Karalisom]], kojega je pobijedio. Obojica su preskočila 6,16 metara i nastavili se dalje natjecati. Takvo što nikada se prije nije dogodilo u toj atletskoj disciplini.<ref>{{Cite web |title=Duplantis clears 6.21m, Karalis 6.16m in historic pole vault contest in Lausanne {{!}} REPORTS {{!}} World Athletics |url=https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/lausanne-athletissima-diamond-league-2026-duplantis-karalis |access-date=23. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> World Athletics objavio je [[21. kolovoza]] Duplantisovu pjesmu "Gold", službenu himnu premijernoga izdanja natjecanja [[World Athletics Ultimate Championship]], koje će se održati u [[Budimpešta|Budimpešti]] od [[11. rujna|11.]] do [[13. rujna]].<ref>{{Cite web |title=World Athletics releases Ultimate Anthem: 'Gold' by Mondo Duplantis {{!}} News {{!}} Budapest 26 {{!}} World Athletics Ultimate Championships |url=https://worldathletics.org/en/competitions/world-athletics-ultimate-championship/2026/news/press-releases/ultimate-anthem-gold-mondo-duplantis |access-date=31. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> Duplantis i Karalis nastavili su se natjecati na najvišoj razini na mitingu [[Weltklasse Zürich]] [[27. kolovoza]]. Karalis je završio natjecanje rezultatom od 6,20 metara, a Duplantis je osvojio prvo mjesto nakon preskočenih 6,26 metara.<ref>{{Cite web |date=17. ožujka 2025 |title=Program & Results - Zurich |url=https://zurich.diamondleague.com/en/programme-results/ |access-date=31. kolovoza 2026 |language=en-US}}</ref> == Privatni život == Duplantis je na poticaj svoje majke intenzivno učio [[švedski jezik]] preko [[Skype]]a, a taj mu je tečaj bio od velike pomoći. Do [[2020.]] godine uznapredovao je toliko da je osjećao da mnogo bolje i lakše razumije izvorne govornike nego što je prije mogao. Njegova je majka istovremeno tvrdila da se Duplantis sramio javno govoriti švedski, ali da se rado njime služio u privatnoj komunikaciji zbog manjega pritiska.<ref>{{cite web |last=Brenning |first=Patrik |date=20. travnja 2020. |title=Armand Duplantis kan svenska men vågar inte prata |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/opbo1j/manga-tycker-att-han-inte-ar-svensk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221219161604/https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/opbo1j/manga-tycker-att-han-inte-ar-svensk |archive-date=19. prosinca 2022 |access-date=10. kolovoza 2026 |work=[[Aftonbladet]] |language=sv}}</ref><ref>{{cite web |date=11. lipnja 2020 |title=Armand Duplantis om sin svenska: 'Mamma vill inte att folk ska snacka skit' |url=https://www.youtube.com/watch?v=nCJ875PRdUI |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810125239/https://www.youtube.com/watch?v=nCJ875PRdUI |archive-date=10. kolovoza 2023 |access-date=10. kolovoza 2021 |publisher=[[Expressen]] YouTube Channel}}</ref> Međutim, do [[2021.]] godine njegovo se znanje poboljšalo do razine na kojoj je bez poteškoća davao intervjue u cijelosti na švedskome, što je osobito bilo primijećeno nakon osvajanja olimpijskoga zlata u Tokiju.<ref>{{cite web |date=3. kolovoza 2021 |title=Duplantis efter OS-guldet – i intervju på svenska |url=https://www.youtube.com/watch?v=klJJopIMeuc |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221219161557/https://www.youtube.com/watch?v=klJJopIMeuc |archive-date=19. prosinca 2022 |access-date=10. kolovoza 2026 |publisher=[[Aftonbladet]] official Youtube channel |language=sv}}</ref> Duplantis je prije toga isticao da mu je napredovanje u švedskome bilo ponešto otežano time što većina Šveđana izvrsno poznaje engleski jezik, pa su izvorni govornici radije razgovarali s njime na engleskome.<ref>{{cite news |last1=Hammarkrantz |first1=Oskar |date=18 September 2020 |title=Duplantis: 'Blir mycket mer igenkänd här än i USA' |url=https://www.svd.se/armand-duplantis-jag-blir-mycket-mer-igenkand-har-an-i-usa |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211209023227/https://www.svd.se/armand-duplantis-jag-blir-mycket-mer-igenkand-har-an-i-usa |archive-date=9. prosinca 2021 |access-date=10. kolovoza 2026 |newspaper=[[Svenska Dagbladet]] |language=sv}}</ref> [[File:Dalahästen i Avesta 03.jpg|thumb|Letvica u blizini [[Dala konj|dala-konja]] u [[Švedska|švedskome]] mjestu [[Avesta (grad)|Avesti]] podigne se svaki put kada Duplantis obori svjetski rekord.]] Kako bi si priskrbio idealne klimatske uvjete za treniranje tijekom cijele godine, Duplantis je obično provodio zime u [[Louisiana|Louisiani]], a ljeta u [[Uppsala|Uppsali]]. U [[Avesta (grad)|Avesti]], mjestu gdje je Duplantisova majka odrasla, letvica nalik na onu u skoku s motkom podigne se u blizini enormne skuplture [[dala konj|dala-konja]] s rezultatom svakoga novog Duplantisova svjetskog rekorda. Kada je Duplantis prvi put čuo za to, briznuo je u plač od sreće jer je tada postao još svjesniji veličine onoga što je postigao.<ref>{{cite web |last=Ottosson |first=Stefan |date=16. prosinca 2020. |title=Armand Duplantis kunde inte hålla tillbaka tårarna – efter svenska hyllningen: "Bröt ihop när jag såg det" |url=https://www.sportbibeln.se/friidrott/armand-duplantis-kunde-inte-halla-tillbaka-tararna-efter-svenska-hyllningen-jag-brot-ihop-nar-jag-sag-det/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210803162617/https://www.sportbibeln.se/friidrott/armand-duplantis-kunde-inte-halla-tillbaka-tararna-efter-svenska-hyllningen-jag-brot-ihop-nar-jag-sag-det/ |archive-date=3. kolovoza 2021 |access-date=10. kolovoza 2021 |publisher=Sportbibeln |language=sv}}</ref> U [[listopad]]u [[2025.]] godine [[Zračna luka Stockholm-Arlanda]] dodala je Duplantisa svojoj galeriji portreta "Welcome to my hometown" ([[srpskohrvatski jezik|sh.]] 'Dobro došli u moj rodni grad'), koja postoji još od [[2005.]] godine u dijelu za prikupljanje prtljage. Galerija odaje počast osobama koje su svojim iznimnim doprinosima obilježile regije [[Stockholm]]a i [[Uppsala|Uppsale]] u sportu, kulturi, znanosti, gospodarstvu i drugim područjima.<ref>{{Cite web |last=Orban |first=André |date=14. listopada 2025. |title=World record holder Armand Duplantis joins “Welcome to my hometown” gallery at Stockholm Arlanda Airport |url=https://www.aviation24.be/airports/stockholm-arlanda-arn/world-record-holder-armand-duplantis-joins-welcome-to-my-hometown-gallery-at-stockholm-arlanda-airport/ |access-date=10. kolovoza 2025 |website=Aviation24.be |language=en-GB}}</ref> [[File:Guests at the 2026 Met Gala 442 (Armand Duplantis and Desiré Inglander).jpg|thumb|Duplantis i Inglander na [[Met Gala|Met Gali]] [[2026.]] godine.]] Duplantis se oženio švedskim modelom i kreatoricom sadržaja Desiré Inglander [[2026.]] godine.<ref>{{Cite news |last=Landén |first=Petter |last2=Thunborg |first2=Peter |date=20. ožujka 2026. |title=Armand och Desiré Duplantis har gift sig i hemlighet |url=https://www.expressen.se/sport/friidrott/armand-och-desire-duplantis-har-gift-sig-i-hemlighet/ |access-date=10. kolovoza 2026 |work=[[Expressen]] |language=Swedish}}</ref> Par se upoznao u Švedskoj na jednoj zabavi sredinom ljeta [[2020.]] godine, a Duplantis je zaprosio Inglander [[2024.]] godine za vrijeme snimanja za ''[[Vogue Scandinavia]]'' u [[New York]]u.<ref>{{Cite news |date=11. listopada 2024 |title=Olympic Champion Mondo Duplantis and Desiré Inglander Announce Their Engagement |url=https://www.vogue.com/article/mondo-duplantis-desire-inglander-engaged |work=Vogue}}</ref> Nakon vjenčanja Duplantis je prodao svoj stan u Stockholmu i preselio se u [[Monako]], a dotada je živio u [[SAD|Sjedinjenim Američkim Državama]] i Švedskoj.<ref>{{Cite web |last=AFP |date=7. svibnja 2025.|title=Duplantis promises new home Monaco a world record |url=https://www.freemalaysiatoday.com/category/sports/2026/05/08/duplantis-promises-new-home-monaco-a-world-record |access-date=10. kolovoza 2026 |website=Free Malaysia Today {{!}} FMT |language=en}}</ref> Duplantis je objavio svoj prvi singl "[[Bop (pjesma, Mondo)|Bop]]" pod imenom Mondo [[28. veljače]] [[2025.]] godine, a napisao ga je s Emilom Bergom i Rasmusom Wahlbergom, kao i ostalih 30-ak pjesama.<ref>{{Cite web|url=https://www.sverigesradio.se/artikel/duplantis-ovantade-drag-sa-later-nya-karriaren|title=Duplantis oväntade drag – så låter nya karriären|date=25 February 2025|language=sv|publisher=[[Sveriges Radio]]|access-date=10. kolovoza 2026}}</ref><ref name="vibes">{{Cite web|url=https://www.svt.se/kultur/armand-duplantis-slapper-nya-laten-bop-nervost|title=Armand Duplantis om nya låten "Bop": "Den är vibes och kul"|date=28. veljače 2025.|language=sv|first=Moa|last=Lindstedt|publisher=[[Sveriges Television]]|access-date=10. kolovoza 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sverigesradio.se/artikel/stavhopparen-armand-duplantis-debuterar-som-artist|title=Stavhopparen Armand Duplantis debuterar som artist: "Lite nervöst"|date=28. veljače 2025|language=sv|publisher=[[Sveriges Radio]]|access-date=10. kolovoza 2026}}</ref> Njegov je debi zauzeo 31. mjesto na švedskoj listi singlova.<ref>{{Cite web|url=https://sverigetopplistan.se/chart/41/?dspy=2025&dspp=10|title=Veckolista Singlar, vecka 10|publisher=[[Sverigetopplistan]]|language=sv|access-date=10. ožujka 2026}}</ref> Nakon njega objavio je niz drugih singlova poput pjesme "4L" u [[lipanj|lipnju]] [[2025.]], "Feelin' Myself" u [[veljača|veljači]] [[2026.]] i "Location" u [[travanj|travnju]] 2026. godine.<ref>{{Cite web |date=14. lipnja 2025 |title=Armand Duplantis to Release Love-Driven Single "4L" {{!}} Sweden Herald |url=https://swedenherald.com/article/armand-duplantis-to-release-new-music-this-month |access-date=10. kolovoza 2026 |website=Sweden Herald |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nottingham |first=Juliet |date=3. lipnja 2026. |title=Mondo Duplantis reveals his ultimate ambition: a Grammy |url=https://www.olympics.com/en/news/mondo-duplantis-reveals-ultimate-ambition-grammy |access-date=10. lipnja 2026 |website=Olympics.com}}</ref> U [[ožujak|ožujku]] 2026. godine [[World Athletics]] angažirao je Duplantisa da stvori službenu himnu za novo prvenstvo u atletici, odnosno [[World Athletics Ultimate Championship]], čije će se prvo izdanje održati iste godine.<ref>{{Cite news |date=23. ožujka 2026 |title=From world records to world anthems, new creative jump for Duplantis |url=https://www.straitstimes.com/sport/from-world-records-to-world-anthems-new-creative-jump-for-duplantis |access-date=10. kolovoza 2026 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> == Postignuća == Podatci u nastavku preuzeti su sa službene mrežne stranice [[World Athletics]]a.<ref name="WAprofile" /> === Međunarodna natjecanja === {| class="wikitable sortable plainrowheaders""max-width:40em;" |+Nastupi za {{flagicon|SWE}} [[Švedska|Švedsku]] |---- !scope="col"| Godina !scope="col"| Natjecanje !scope="col"| Mjesto !scope="col"| Plasman !scope="col"| Rezultat !scope="col"| Bilješka |- |align="center"|[[2015.]] |{{nowrap|[[Svjetsko prvenstvo u atletici za mlađe juniore 2015.|Svjetsko prvenstvo za mlađe juniore]]}} |{{flagicon|COL}} [[Cali]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|5,30 m |align="center"|CR<ref name=":25"/> |- |align="center"|[[2016.]] |[[Svjetsko juniorsko prvenstvo u atletici 2016.|Svjetsko juniorsko prvenstvo]] |{{flagicon|POL}} [[Bydgoszcz]] |style="text-align: center"bgcolor=cc9966|3. mjesto |align="center"|5,45 m |align="center"|<ref>{{Cite web |title=Report: men's pole vault – IAAF World U20 Championships Bydgoszcz 2016 |url=https://worldathletics.org/news/report/world-u20-championships-men-pole-vault |access-date=10. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> |- |style="text-align: center"rowspan=2|[[2017.]] |[[Europsko juniorsko prvenstvo u atletici 2017.|Europsko juniorsko prvenstvo]] |{{flagicon|ITA}} [[Grosseto]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|5,65 m |align="center"|CR<ref name=":39" /> |- |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2017.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|UK}} [[London]] |align="center"|9. mjesto |align="center"|5,50 m |align="center"|<ref>{{Cite web |title=Report: men's pole vault final – IAAF World Championships London 2017 {{!}} REPORT {{!}} World Athletics |url=https://worldathletics.org/news/report/mens-pole-vault-final-world-championships-lon |access-date=10. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> |- |style="text-align: center"rowspan=3|[[2018.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2018.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|UK}} [[Birmingham]] |align="center"|7. mjesto |align="center"|5,70 m (i) |align="center"|<ref>{{Cite web|url=https://media.aws.iaaf.org/competitiondocuments/pdf/6019/AT-PV-M-f----.RS6.pdf?|title=Final results|access-date=10. kolovoza 2026}}</ref> |- |[[Svjetsko juniorsko prvenstvo u atletici 2018.|Svjetsko juniorsko prvenstvo]] |{{flagicon|FIN}} [[Tampere]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|5,82 m |align="center"|CR<ref name=":45"/> |- |[[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europsko prvenstvo]] |{{flagicon|GER}} [[Berlin]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,05 m |align="center"|CR WU20R<ref name=":47"/> |- |align="center"|[[2019.]] |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2019.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|Katar}} [[Doha]] |style="text-align: center"bgcolor=silver|2. mjesto |align="center"|5,97 m |align="center"|<ref name=":50"/> |- |style="text-align: center"rowspan=2|[[2021.]] |[[Europsko dvoransko prvenstvo u atletici 2018.|Europsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|POL}} [[Toruń]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,05 m (i) |align="center"|CR<ref name=":55"/> |- |[[Ljetne olimpijske igre 2020.|Olimpijske igre]] |{{flagicon|Japan}} [[Tokio]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,02 m |align="center"|<ref>Nakon što je osigurao zlato, sva je tri puta bezuspješno pokušao preskočiti 6,19 metara za postavljanje novoga svjetskog rekorda. Vidi {{Cite web |date=3. kolovoza 2021 |title=Mondo Duplantis fails to break world record but strolls to pole-vault gold |url=http://www.theguardian.com/sport/2021/aug/03/mondo-duplantis-fails-to-break-world-record-but-strolls-to-pole-vault-gold|access-date=10. kolovoza 2026 |website=The Guardian |language=engl.|archive-date=3. veljače 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230203020710/https://www.theguardian.com/sport/2021/aug/03/mondo-duplantis-fails-to-break-world-record-but-strolls-to-pole-vault-gold|url-status=live}}</ref> |- |style="text-align: center"rowspan=3|[[2022.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|SRB}} [[Beograd]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,20 m (i) |align="center"|WR CR<ref name=":69"/> |- |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|USA}} [[Eugene, Oregon]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,21 m |align="center"|WR CR<ref name=":71"/> |- |[[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|Europsko prvenstvo]] |{{flagicon|GER}} [[München]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,06 m |align="center"|CR<ref name=":74"/> |- |align="center"|[[2023.]] |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|Mađarska}} [[Budimpešta]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,10 m |align="center"|<ref name=":80"/> |- |style="text-align: center"rowspan=3|[[2024.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2024.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|UK}} [[Glasgow]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,05 m (i) |align="center"|<ref name=":83"/> |- |[[Europsko prvenstvo u atletici 2024.|Europsko prvenstvo]] |{{flagicon|ITA}} [[Rim]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,10 m |align="center"|CR<ref name=":89"/> |- |[[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijske igre]] |{{flagicon|Francuska}} [[Pariz]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,25 m |align="center"|WR OR<ref name=":90"/> |- |style="text-align: center"rowspan=2|[[2025.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|CHN}} [[Nanjing]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,15 m (i) |align="center"|<ref>{{Cite web |last=Mills |first=Steven |date=22. ožujka 2025. |title=Duplantis vaults to a hat-trick of world indoor titles in Nanjing |url=https://www.european-athletics.com/home/news/duplantis-vaults-to-a-hat-trick-of-world-indoor-titles-in-nanjing |access-date=10. kolovoza 2026 |website=www.european-athletics.com |language=en}}</ref> |- |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|JAP}} [[Tokio]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,30 m |align="center"|WR CR |- |style="text-align: center"rowspan=2|[[2026.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2026.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|POL}} [[Toruń]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,25 m (i) |align="center"|CR |- |[[Europsko prvenstvo u atletici 2026.|Europsko prvenstvo]] |{{flagicon|UK}} [[Birmingham]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,15 m |align="center"|CR |} '''Legenda:''' {{small| : CR označuje rekord prvenstva. : WU20R označuje svjetski rekord u kategoriji mlađih od 20 godina. : WR označuje svjetski rekord. : OR označuje olimpijski rekord. : i označuje rezultat postignut u dvorani. }}</div> === Dijamantna liga{{efn|U pregled su uključeni mitinzi na kojima je Duplantis barem jednom ostvario rezultat, pa je izostavljen miting [[Golden Gala]] u [[Rim]]u i [[miting u Rabatu]]. Ipak, u Rimu je nastupio 2020. godine. Tada je preskočio 6,15 metara i osvojio prvo mjesto,<ref name=":63"/> ali te se godine Dijamantna liga nije održala u standardnome izdanju zbog [[Pandemija COVID-a 19|pandemije koronavirusa]], pa je ta sezona također isključena iz pregleda.}} === {| class="wikitable" width="100%" style="text-align:center" ! rowspan="2"|Miting !! colspan="17"| Godina nastupa |- ! [[2017.]] !! [[2018.]] !! [[2019.]] !! [[2021.]] !! [[2022.]] !! [[2023.]] !! [[2024.]] !! [[2025.]] !! [[2026.]] |- |align=left|{{nowrap|[[Athletissima]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|SUI}} [[Lausanne]]}}}} | align="center"|{{nowrap|7.}}<br>{{small|{{nowrap|5,73 m}}}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|5.}}<br>{{small|{{nowrap|5,70 m}}}} | align="center" bgcolor="#cc9966"|{{nowrap|3.}}<br>{{small|{{nowrap|5,81 m}}}} | align="center"|{{nowrap|4.}}<br>{{small|{{nowrap|5,62 m}}}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|1.}}<br>{{small|{{nowrap|6,10 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,15 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,21 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[BAUHAUS-galan]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|SWE}} [[Stockholm]]}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,86 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,02 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,16 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,05 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} | align="center" style="border: 2px solid red" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,28 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,80 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Bislett Games]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|NOR}} [[Oslo]]}}}} |colspan="2"bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center"|{{nowrap|4.}}<br>{{small|{{nowrap|5,81 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,01 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,02 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,01 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,15 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |- |align=left|{{nowrap|[[Herculis]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|MON}} [[Monako]]}}}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|1.}}<br>{{small|{{nowrap|6,07 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,92 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|1.}}<br>{{small|{{nowrap|6,07 m}}}} | align="center"|{{nowrap|4.}}<br>{{small|{{nowrap|5,72 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,05 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,07 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[London Athletics Meet]]}}{{efn|Miting se u ovome razdoblju održavao pod različitim nazivima, a upotrijebljen je najnoviji radi jasnoće. Potrebno je napomenuti da se izdanja 2019. i 2021. godine u tablici odnose na [[British Grand Prix (atletika)|Müller Grand Prix]], koji se održao u [[Gateshead]]u.}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[London]]}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="#cc9966"|{{nowrap|3.}}<br>{{small|{{nowrap|5,81 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,55 m}}}} | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,95 m}}}} |colspan="3"bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,95 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Memorijal Kamila Skolimowska]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|POL}} [[Chorzów]]}}}} |colspan="4" {{N/A|}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|1.}}<br>{{small|{{nowrap|6,10 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,01 m}}}} | align="center" style="border: 2px solid red "bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,26 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,10 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,20 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Memorijal Van Damme]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|BEL}} [[Bruxelles]]}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center"|{{nowrap|7.}}<br>{{small|{{nowrap|5,68 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,05 m}}}} | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,81 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,10 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,11 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |{{TBD}} |- |align=left|{{nowrap|[[Meeting de Paris]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Pariz]]}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,90 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,01 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,13 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Miting u Dohi]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|QAT}} [[Doha]]}}}} |colspan="2"bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,02 m}}}} |colspan="3"bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |- |align=left|{{nowrap|[[Miting u Shanghaiju]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|CHN}} [[Shanghai]]/[[Suzhou]]/[[Shaoxing]]}}}} |colspan="2"{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |colspan="3"bgcolor="e6e6ff"|{{small|''Otkazan''}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,12 m}}}} | align="center"bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,12 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Miting u Xiamenu]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|CHN}} [[Xiamen]]}}}} |colspan="5" {{N/A|}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" style="border: 2px solid red" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,24 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,92 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |- |align=left|{{nowrap|[[Prefontaine Classic]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|USA}} [[Eugene, Oregon]]}}}} | align="center"|{{nowrap|4.}}<br>{{small|{{nowrap|5,71 m}}}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,71 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,93 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,91 m}}}} | align="center" style="border: 2px solid red" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,23 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |- |align=left|{{nowrap|[[Weltklasse Zürich]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|SWI}} [[Zürich]]}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |bgcolor="d8f3d8"|{{small|N/S}} | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,82 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,06 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,07 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,25 m}}}} |- ! Ukupno !! {{N/A|TBC}} !! 4. !! 3. !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! {{TBD}} |} '''Legenda:''' {{small| : {{colorbox|#ffdddd|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|15px]]}} označuje da muški skok s motkom nije bio jedna od disciplina na mitingu te godine. : N/S označuje miting na kojemu nije nastupio. : {{color box|#d8f3d8}} označuje promotivna natjecanja u sklopu mitinga. Ona nisu dio službenoga programa Dijamantne lige i ostvareni rezultati ne donose bodove za ukupni poredak. : {{color box|#cecece}} označuje mitinge koji u to vrijeme nisu bili dio Dijamantne lige. : {{color box|white|border=#f00|}} označuje rezultat kojim je postavio tadašnji svjetski rekord. : [[File:Diamond blue.svg|15px]] označuje ukupno prvo mjesto u Dijamantnoj ligi na kraju sezone. }} === Nagrade i priznanja === * Dobitnik nagrade [[Laureus (nagrada)|Laureus]] za najboljega sportaša godine ([[2025.]]). * Dobitnik nagrade [[World Athletics]]a za najboljega sportaša godine ([[2020.]], [[2022.]], [[2023.]], [[2025.]]). * Najbolji europski sportaš godine ([[2022.]]). * Sportaš godine prema izboru [[Eurosport]]a ([[2022.]]). == Najbolji rezultati == === Osobni rekordi (službeni) === {| class="wikitable" cellpadding="1" cellspacing="2" border="1" |- bgcolor="cccccc" ! scope="col" |Disciplina ! scope="col" |Rezultat ! scope="col" |Mjesto ! scope="col" |Datum |- |{{nowrap|[[Skok s motkom]]}} |align="center" |6,31 m </br> {{small|'''WR'''}} |{{nowrap|{{flagicon|SWE}} [[Uppsala]], [[Švedska]]}} |align="center" |{{nowrap|[[12. ožujka]] [[2026.]]}} |- |{{nowrap|[[Utrka na 100 metara|100 metara]]}} |align="center" |10,37 s |{{nowrap|{{flagicon|SUI}} [[Zürich]], [[Švicarska]]}} |align="center" |{{nowrap|[[4. rujna]] [[2024.]]}} |} === Svjetski rekordi === {| class="wikitable" border="1" cellspacing="2" cellpadding="1" style="border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+Svjetski rekordi koje je postavio Armand Duplantis |---- ! scope="col" | Rezultat ! scope="col" | Mjesto ! scope="col" | Natjecanje ! scope="col" | Datum |- |{{nowrap|6,17 m (i)}} |{{flagicon|POL}} [[Toruń]] |[[Miting u Toruńu]] |align="right"|{{nowrap|[[8. veljače]] [[2020.]]}} |- |6,18 m (i) |{{flagicon|SCO}} [[Glasgow]] |[[Miting u Glasgowu]] |align="right"|{{nowrap|[[15. veljače]] [[2020.]]}} |- |6,19 m (i) |{{flagicon|SRB}} [[Beograd]] |[[Miting u Beogradu]] |align="right"|{{nowrap|[[7. ožujka]] [[2022.]]}} |- |6,20 m (i) |{{flagicon|SRB}} [[Beograd]] |{{nowrap|[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]]}} |align="right"|{{nowrap|[[20. ožujka]] [[2022.]]}} |- |6,21 m |{{nowrap|{{flagicon|USA}} [[Eugene, Oregon]]}} |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetsko prvenstvo]] |align="right"|{{nowrap|[[24. srpnja]] [[2022.]]}} |- |6,22 m (i) |{{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Clermont-Ferrand]]}} |[[All Star Perche]] |align="right"|{{nowrap|[[25. veljače]] [[2023.]]}} |- |6,23 m |{{nowrap|{{flagicon|USA}} [[Eugene, Oregon]]}} |[[Prefontaine Classic]] |align="right"|{{nowrap|[[17. rujna]] [[2023.]]}} |- |6,24 m |{{flagicon|CHN}} [[Xiamen]] |[[Miting u Xiamenu]] |align="right"|{{nowrap|[[20. travnja]] [[2024.]]}} |- |6,25 m |{{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Saint-Denis]]}} |[[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijske igre]] |align="right"|{{nowrap|[[5. kolovoza]] [[2024.]]}} |- |6,26 m |{{flagicon|POL}} [[Chorzów]] |{{nowrap|[[Memorijal Kamila Skolimowska]]}} |align="right"|{{nowrap|[[25. kolovoza]] [[2024.]]}} |- |6,26 m (i) |{{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Clermont-Ferrand]]}} |[[All Star Perche]] |align="right"|{{nowrap|[[28. veljače]] [[2025.]]}} |- |6,28 m |{{nowrap|{{flagicon|SWE}} [[Stockholm]] |[[BAUHAUS-galan]] |align="right"|{{nowrap|[[15. lipnja]] [[2025.]]}} |- |6,29 m |{{nowrap|{{flagicon|HUN}} [[Budimpešta]] |[[Miting u Budimpešti]] |align="right"|{{nowrap|[[12. kolovoza]] [[2025.]]}} |- |6,30 m |{{nowrap|{{flagicon|JAP}} [[Tokio]] |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetsko prvenstvo]] |align="right"|{{nowrap|[[15. rujna]] [[2025.]]}} |- |6,31 m (i) |{{nowrap|{{flagicon|SWE}} [[Uppsala]] |[[Mondo Classic]] |align="right"|{{nowrap|[[12. ožujka]] [[2026.]]}} |} === Najbolji rezultati sezone === {{#chart:Duplantis pole vaulting record.chart}} == Napomene == {{notelist}} == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{commonscat}} * [https://worldathletics.org/athletes/-/14679502 Armand Duplantis] na [[World Athletics]] * [https://www.european-athletics.com/historical-data/athletes/-/14679502 Armand Duplantis] na [[European Athletics]] * [https://www.diamondleague.com/athlete/14679502 Armand Duplantis] na [[Dijamantna liga|Diamond League]] * [https://www.olympics.com/en/athletes/armand-duplantis Armand Duplantis] na [[Međunarodni olimpijski odbor|Olympics.com]] * [https://sok.se/idrottare/idrottare/a/armand-duplantis.html Armand Duplantis] na [[Švedski olimpijski odbor|Sveriges Olympiska Kommitté]] * [https://www.olympedia.org/athletes/146747 Armand Duplantis] na [[Olympedia|Olympediji]] *[https://intersportstats.com/athletes/3000046184 Armand Duplantis] na InterSportStats {{Normativna kontrola}} {{Životni vijek|1999||Duplantis, Armand}} t2e0ail2e9avpxpq9063srr95nmhe93 42682220 42682219 2026-08-31T12:22:03Z Ekvatarina 270952 +[[Kategorija:Olimpijski pobjednici u atletici]]; +[[Kategorija:Atletičari]]; +[[Kategorija:Švedski atletičari]]; +[[Kategorija:Svjetski prvaci u atletici]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42682220 wikitext text/x-wiki {{Infokutija sportista |ime = Armand Duplantis |headercolor = lightsteelblue |slika = Armand Duplantis(cropped) Budapest 2023.jpg |nadimci = Mondo |puno_ime = Armand Gustav Duplantis |datum_rođenja = [[10. studenoga]] [[1999.]] |mjesto_rođenja = {{flagicon|SAD}} [[Lafayette, Louisiana]], [[SAD]]|država = {{flagicon|Švedska}} [[Švedska]] |nacionalnost = {{flagicon|Švedska}} [[Švedska|Šveđanin]]<br> {{flagicon|SAD}} [[SAD|Amerikanac]] |sport = [[atletika]] |discipline = [[skok s motkom]] |visina = 1,81 m<ref name="Paris 2024 DUPLANTIS">{{cite web |url=https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/armand-duplantis_1569203 |title=DUPLANTIS Armand |work=[[Ljetne olimpijske igre 2024.|Paris 2024 Olympics]] |access-date=20. ožujka 2026. |archive-date=23. kolovoza 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823034124/https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/armand-duplantis_1569203 |url-status=dead }}</ref> |treneri = Greg i Helena Duplantis<ref name="Paris 2024 DUPLANTIS"/> |klub = [[Upsala IF]]<ref name="Paris 2024 DUPLANTIS"/> |or= 6,31 m '''WR''' ([[skok s motkom]])<br>10,37 s ([[Trka na 100 metara|100 m]])<ref name="worldathletics.org DUPLANTIS"/> |medalje = {{Medalje sport | [[Atletika]]: [[Skok s motkom]]}} {{MedalCountry|{{flagcountry|Švedska}}}} {{MedaljeNatjecanje|oi}} {{Medalje zlato | [[Olimpijada 2020|Tokio 2020.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Olimpijada 2024|Pariz 2024.]] | skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|[[Svjetska prvenstva u atletici|Svjetska prvenstva]]}} {{Medalje zlato | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Eugene 2022.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Budimpešta 2023.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Tokio 2025.]] | skok s motkom}} {{Medalje srebro | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2019.|Doha 2019.]] | skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Dijamantna liga}} {{Medalje zlato | [[2021.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2022.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2023.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2024.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2025.]] | skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Svjetska dvoranska prvenstva}} {{Medalje zlato | Beograd 2022.| skok s motkom}} {{Medalje zlato | Glasgow 2024.| skok s motkom}} {{Medalje zlato | Nanjing 2025.| skok s motkom}} {{Medalje zlato | Toruń 2026.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|[[Europska prvenstva u atletici|Europska prvenstva]]}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Berlin 2018.]]| skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|München 2022.]]| skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2024.|Rim 2024.]]| skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2026.|Birmingham 2026.]]| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Europska dvoranska prvenstva}} {{Medalje zlato | Toruń 2021.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Svjetska juniorska prvenstva}} {{Medalje zlato | Tampere 2018.| skok s motkom}} {{Medalje bronca | Bydgoszcz 2016.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Europska juniorska prvenstva}} {{Medalje zlato | Grosseto 2017.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Svjetska prvenstva za mlađe juniore}} {{Medalje zlato | Cali 2015.| skok s motkom}} |supružnici = Desiré Duplantis (r. Inglander)<br>(2026. – ''danas'')}} '''Armand Gustav Duplantis''' ([[Lafayette, Louisiana]], [[10. studenoga]] [[1999.]]), poznat kao '''Mondo''', [[Švedska|švedsko]]-[[SAD|američki]] je [[Skok s motkom|skakač s motkom]]. Svjetski je rekorder (6,31 m), dvostruki olimpijski pobjednik, četverostruki svjetski dvoranski prvak i trostruki osvajač svjetskih prvenstava na otvorenome. Pet puta osvojio je i [[Dijamantna liga|Dijamantnu ligu]].<ref name="worldathletics.org DUPLANTIS">{{cite web |url= https://worldathletics.org/athletes/sweden/armand-duplantis-14679502 |title=Armand DUPLANTIS|work=worldathletics.org |access-date=20. ožujka 2026.}}</ref> Svoje svjetske uspjehe postiže još od 15. godine, kada je osvojio [[Svjetsko prvenstvo za mlađe juniore u atletici 2015.|Svjetsko prvenstvo za mlađe juniore]] [[2015.]] godine. Od tada je osvojio niz ostalih svjetskih titula i postao jedan od rijetkih sportaša koji je osvojio svjetska prvenstva u atletici kao mlađi junior, junior i senior.<ref name=":4">{{Cite news |last=Fameso |first=Funmilayo |date=28. kolovoza 2024.|title=Usain Bolt of Pole Vaulting: 9 fascinating things about the GOAT of athletics with TEN world records |url=https://www.pulsesports.co.ke/athletics/story/usain-bolt-of-pole-vaulting-9-fascinating-things-about-the-goat-of-athletics-with-ten-world-records-2024082807152685975 |work=Pulse Sports |access-date=27. ožujka 2026.}}</ref> Duplantis je i četverostruki europski prvak. Svoju je prvu europsku titulu osvojio [[2018.]] godine, kada je postavio trenutačni svjetski juniorski rekord, a zatim [[2022.]], [[2024.]] i [[2026.]] godine. Godine 2018. bio je proglašen europskom i svjetskom atletskom zvijezdom u usponu, a dvije godine poslije najboljim svjetskim atletičarom. Svoje je prvo europsko dvoransko zlato osvojio [[2021.]] godine, iste godine kada je na [[Olimpijada 2020.|Olimpijskim igrama u Tokiju]] prvi put postao olimpijski prvak. Sljedeće je sezone oborio svjetski rekord tri puta, osvojio naslove svjetskoga prvaka i na otvorenome i u dvorani, postao europski prvak i osvajač [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] te preskočio šest ili više metara 22 puta,<ref name=":20">{{Cite web |date=16. lipnja 2025 |title=Mondo's 14th world record: what's fuelling this streak? |url=https://www.redbull.com/se-en/armand-duplantis-pole-vaulter-personal-life-portrait |access-date=27. ožujka 2026.|website=Red Bull}}</ref> a na temelju svega toga bio je proglašen najboljim europskim i svjetskim atletičarom godine. Nakon toga nastavio je obarati vlastite svjetske rekorde više puta godišnje: [[2023.]] godine dva puta, [[2024.]] tri puta, od kojih je jedan bio oboren na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama u Parizu]], a [[2025.]] godine četiri puta. Bio je proglašen najboljim atletičarom godine četiri puta dosada (2020., 2022., 2023. i 2025. godine), a osvojio je nagradu [[Laureus (nagrada)|Laureus]] 2025. godine.<ref name=":20"/> Pobijedivši u pet uzastopnih finala natjecanja u razdoblju od 2021. do 2025. godine, Duplantis je također postao peterostruki osvajač Dijamantne lige. Duplantis je na natjecanjima preskočio šest ili više metara najviše puta u povijesti atletike,<ref name=":20"/> a ukupno je postavio 15 svjetskih rekorda.<ref name=":22">{{Cite web |title=World Record Progression of Pole Vault|url=https://worldathletics.org/records/by-progression/15143?type=1 |access-date=3. svibnja 2026. |work=[[World Athletics]]}}</ref> Nakon što je [[Renaud Lavillenie]] [[2014.]] godine preskočio 6,16 metara, Duplantis se javio kao sljedeći svjetski rekorder 2020. godine, kada je preskočio 6,17 metara. Od te je preskočene visine bio jedini koji je postavljao nove svjetske rekorde sve do svoga najnovijega, odnosno onoga od 6,31 metra iz [[2026.]] godine. Od listopada 2025. godine preskakao je šest ili više metara tijekom osam uzastopnih sezona, u ukupno 79 natjecanja, počevši od [[2018.]] godine, kada je preskočio 6,05 metara na [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europskome prvenstvu u Berlinu]]. Duplantis je jedan od samo četvorice skakača koji su preskočili 6,10 metara ili više. Ostali su [[Emmanouil Karalis]], Renauld Lavillenie i [[Sergej Bubka]].<ref>{{Cite web |date=29. srpnja 2025|title=Manolo Karalis Inches Closer to Pole Vault History |url=http://www.tovima.com/sports/manolo-karalis-inches-closer-to-pole-vault-history/ |access-date=3. svibnja 2026. |website=tovima.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Staff |date=1. ožujka 2026.|title=Emmanouil Karalis: Historic 6.17m vault, congratulations from Bubka |url=https://www.hellenic.news/en/article/sports/athletics/emmanoyil-karalis-istoriko-alma-sta-617m-ke-sygxaritiria-apo-mpoumpka |access-date=3. svibnja 2026.|website=Hellenic.News |language=en}}</ref> Prema statistici iz kolovoza 2026. godine, najmanje je tu visinu svladao na 41 od ukupno 54 natjecanja, odnosno 29 puta na otvorenome i 12 puta u dvorani.<ref>{{Cite web |title=Pole Vault - men - senior - all |url=https://worldathletics.org/records/all-time-toplists/jumps/pole-vault/all/men/senior?regionType=world&page=1&bestResultsOnly=false&firstDay=1900-01-01&lastDay=2026-08-22&maxResultsByCountry=all&eventId=10229616&ageCategory=senior |access-date=30. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref><ref>{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=12. kolovoza 2025. |title=Mondo Duplantis sets 13th pole vault world record of his career, third of 2025 |url=https://www.nytimes.com/athletic/6549502/2025/08/12/mondo-duplantis-pole-vault-world-records/ |access-date=3. svibnja 2026.|work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |date=1. ožujka 2026 |title=Emmanouil Karalis overtakes Renaud Lavillenie to become second highest pole vaulter in history behind Mondo Duplantis |url=https://www.olympics.com/en/news/athletics-emmanouil-karalis-overtakes-renaud-lavillenie-second-highest-pole-vaulter-history-mondo-duplantis |access-date=10. ožujka 2026|website=Olympics.com}}</ref> U skladu sa svim navedenim, Duplantis se naširoko smatra najboljim skakačem s motkom svih vremena.<ref name=":1">{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=15. rujna 2025. |title=Mondo Duplantis, the making of a generational talent: 'It's like I'm a performing artist' |url=https://www.nytimes.com/athletic/6575839/2025/09/11/mondo-duplantis-profile-world-championships-tokyo-sweden/ |access-date=3. svibnja 2026. |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mull |first=Cory |title=Mondo Duplantis Breaks World Record For 14th Time, Earning Third World Pole Vault Title |url=https://www.forbes.com/sites/corymull/2025/09/15/mondo-duplantis-breaks-world-record-for-14th-time-earning-third-world-title/ |access-date=3. svibnja 2026.|website=Forbes}}</ref> == Rani život == Armand Gustav Duplantis<ref>{{Cite web |date=24. srpnja 2021 |title=Avslöjar Mondos okända mellannamn: "Ingen kallar mig något annat" |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/4zgA9o/franska-avslojandet-mondos-okanda-mellannamn |access-date=7. svibnja 2026. |website=Aftonbladet}}</ref> rodio se [[10. studenoga]] [[1999.]] godine<ref name="WAprofile">{{cite web |title=Armand Duplantis – Athlete Profile |url=https://www.worldathletics.org/athletes/sweden/armand-duplantis-14679502 |website=[[World Athletics]] |access-date=7. svibnja 2026|archive-date=9. srpnja 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709231226/https://worldathletics.org/athletes/sweden/armand-duplantis-14679502 |url-status=live}}</ref> u sportskoj obitelji u [[Lafayette, Louisiana|Lafayetteu, Louisiani]].<ref name=":1" /> Njegov otac Greg, podrijetlom [[SAD|Amerikanac]], nekadašnji je skakač s motkom (osobni mu je rekord iznosio 5,80 metara), a majka Helena (rođena Hedlund), [[Švedska|Šveđanka]], bivša je [[Sedmoboj|sedmobojka]] i [[Odbojka|odbojkašica]].<ref name="advocate">{{cite news |newspaper=The Advocate|url=http://theadvocate.com/sports/acadianapreps/11646428-123/pole-vaulter-armand-duplantis-clearing |title=Pole vaulter Armand Duplantis clearing new heights |date=4. ožujka 2015. |access-date=7. svibnja 2026. |author=Raymond A. Partsch III |archive-date=16. veljače 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216203953/https://www.theadvocate.com/acadiana/sports/high_schools/article_96588e5e-a358-5573-b046-415e9512c502.html |url-status=dead}}</ref> Duplantisu je [[Engleski jezik|engleski]] materinji jezik, a [[švedski]] je učio tijekom odrastanja,<ref>{{Cite web |last=Hendricks |first=Maggie |date=1. kolovoza 2024. |title=Paris 2024 athletics: Get to know Swedish star Mondo Duplantis |url=https://www.olympics.com/en/news/paris-2024-athletics-get-to-know-swedish-star-mondo-duplantis |access-date=7. svibnja 2026. |website=Olympics.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2. ožujka 2025|title=Mondo Duplantis shatters the pole vault record for an incredible 11th time |url=https://www.redbull.com/se-en/armand-duplantis-pole-vaulter-personal-life-portrait |access-date=7. svibnja 2026. |website=Red Bull}}</ref> osobito provodeći ljeta s djedom i bakom u Švedskoj.<ref>{{Cite web |date=7. ožujka 2022 |title=Duplantis pushed to heights by sibling rivalry and family coaching |url=https://www.france24.com/en/live-news/20220307-duplantis-pushed-to-heights-by-sibling-rivalry-and-family-coaching |access-date=7. svibnja 2026 |publisher=[[France 24]] |language=en}}</ref> Andreas i Antoine, njegova starija braća, te Johanna, mlađa sestra, također se bave sportom odmalena. Andreas je predstavljao Švedsku kao skakač s motkom na svjetskim juniorskim prvenstvima u atletici [[2009.]] i [[2012.]] godine, a Antoine je od istoga sporta odustao kako bi se bavio [[Bejzbol|bejzbolom]] u srednjoj školi. U njemu je brzo napredovao i postao je kapetan ekipe [[Državni univerzitet Louisiane|Državnoga sveučilišta Louisiane]] [[2019.]] godine, kada su postizali najveće uspjehe.<ref>{{Cite news |url=http://www.nola.com/lsu/index.ssf/2015/07/lsu_freshman_antoine_duplantis.html |title=LSU freshman Antoine Duplantis meshes strong mental approach with athleticism as he steps into a chance to compete |newspaper=NOLA.com |author=Randy Rosetta |date=13. srpnja 2015. |access-date=7. svibnja 2026. |archive-date=21. srpnja 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150721194028/http://www.nola.com/lsu/index.ssf/2015/07/lsu_freshman_antoine_duplantis.html |url-status=live}}</ref> Johanna se profesionalno bavi skokom s motkom i također predstavlja Švedsku na natjecanjima. Duplantis je završio srednju školu u Lafayetteu [[2018.]] godine, a potom je obrazovanje nastavio, poput svojih roditelja i starije braće, na Državnome sveučilištu Louisiane, ali od njega je odustao 2019. godine, nakon prve godine studija, kako bi se posvetio profesionalnoj karijeri.<ref>{{Cite web |last=@mondohoss600 |date=10. lipnja 2019. |title=Friendships and memories to last a lifetime. #foreverlsu #borntofly |url=https://x.com/mondohoss600/status/1138131078512816133 |access-date=7. svibnja 2026. |website=[[Twitter|X]]}}</ref> == Rana karijera == {{external media |float = left |topic = [[YouTube]] |video1 = [https://www.youtube.com/watch?v=guSvVZ-3BrM 2006–2016 world record progression] }} Duplantis se prvi put okušao u skoku s motkom kod kuće, u Lafayetteu, kada je imao četiri godine. Od tada je počeo u njemu uvelike napredovati.<ref name="split" /> Prvi je svjetski rekord u svojoj dobnoj kategoriji postavio sa sedam godina. Kada mu je bilo deset godina, preskočio je 3,86 metara. Time nije oborio samo tadašnji svjetski rekord za tu dob nego i za dob od 11 i 12 godina.<ref name="split">{{cite web |url=http://www.milesplit.com/articles/143231/national-freshman-pv-record-holder-armand-duplantis-wants-the-world |title=National freshman PV record holder Armand Duplantis wants the world |author=Johanna Gretschel |work=MileSplit United States |date=14. siječnja 2015. |access-date=8. svibnja 2026. |publisher=MileSplit |archive-date=25. listopada 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181025112924/http://www.milesplit.com/articles/143231/national-freshman-pv-record-holder-armand-duplantis-wants-the-world |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.maxpreps.com/news/dCOA-6WFEd-YiQAcxJSkrA/louisianas-10-year-old-pole-vault-prodigy.htm |title=Louisiana's 10-year-old pole vault prodigy |publisher=MaxPreps|author=Dave Krider |date=11. kolovoza 2010. |access-date=8. svibnja 2026. |archive-date=23. siječnja 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230123113534/https://www.maxpreps.com/news/dCOA-6WFEd-YiQAcxJSkrA/louisianas-10-year-old-pole-vault-prodigy.htm |url-status=live}}</ref> Od srpnja [[2015.]] godine nositelj je svjetskih rekorda u svim dobnim kategorija od 7. do 12. godine, a svjetski je rekord za trinaestogodišnjake držao sve do svibnja 2015. godine.<ref name="split" /><ref>{{cite web |url=http://www.vg.no/sport/friidrett/paal-13-feiret-17-mai-som-verdensrekordholder-i-stav/a/23454003/ |title=Pål (13) feiret 17. mai som verdensrekordholder i stav |publisher=vg.no |date=18. svibnja 2015.|access-date=8. svibnja 2026 |author=Øystein Jarlsbo |work=VG |archive-date=22. srpnja 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722113511/http://www.vg.no/sport/friidrett/paal-13-feiret-17-mai-som-verdensrekordholder-i-stav/a/23454003/ |url-status=live}}</ref> Duplantis je dobio nadimak Mondo ([[talijanski jezik|tal.]]: 'svijet') još kada je bio dječak, a dao mu ga je očev najbolji prijatelj, [[Italija|Talijan]] sa [[Sicilija|Sicilije]]. Prvo su ga zvali "Mondo Man", a nakon nekoga vremena ustalila se kraća verzija, "Mondo". Od tada ga je taj nadimak pratio cijeloga života, a pokazao se prikladnim s obzirom na njegovu kasniju svjetsku dominaciju i sve oborene rekorde u profesionalnoj sportskoj karijeri.<ref name=":4" /><ref>{{Cite news |last=Breskin |first=Billie Miro |date=7 June 2024 |title=5 things you didn't know about Mondo Duplantis |url=https://www.voguescandinavia.com/articles/5-things-you-didnt-know-about-mondo-duplantis |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806203734/https://www.voguescandinavia.com/articles/5-things-you-didnt-know-about-mondo-duplantis |url-status=dead |archive-date=6 August 2024 |access-date=31 October 2024 |work=Vogue Scandinavia}}</ref> === 2015. – 2016: Svjetski prvak među mlađim juniorima i švedski predstavnik === U prvome razredu srednje škole, odnosno [[2015.]] godine, postavio je državne rekorde za brucoše i na otvorenome i u dvorani te je osvojio nagradu za najboljega srednjoškolskog sportaša godine.<ref>{{Cite web |date=10. srpnja 2015 |title=Lafayette High pole vaulter Armand Duplantis named Gatorade Louisiana Track & Field Athlete of the Year |url=https://www.theadvocate.com/new_orleans/sports/high_schools/lafayette-high-pole-vaulter-armand-duplantis-named-gatorade-louisiana-track-field-athlete-of-the-year/article_554b5b71-87ff-5457-8c36-bcdbad2723c5.html |access-date=12. svibnja 2026 |publisher=The Advocate}}</ref> U lipnju iste godine obznanio je da će na međunarodnim natjecanjima predstavljati [[Švedska|Švedsku]] u [[skok s motkom|skoku s motkom]].<ref>{{cite web |date=3. lipnja 2015 |title=Stavhoppartalang valde Sverige och Avesta |url=http://www.dalademokraten.se/sport/friidrott/stavhoppartalang-valde-sverige-och-avesta |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923212724/http://www.dalademokraten.se/sport/friidrott/stavhoppartalang-valde-sverige-och-avesta |archive-date=23. rujna 2015 |access-date=12. svibnja 2026 |publisher=Dala-Demokraten}}</ref><ref name="exp">{{cite news |author=Ludvig Holmberg |date=2. lipnja 2015. |title=Supertalangen byter landslag till Sverige |url=http://www.expressen.se/sport/friidrott/supertalangen-byter-landslag-till-sverige/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180930011619/http://www.expressen.se/sport/friidrott/supertalangen-byter-landslag-till-sverige/ |archive-date=30. rujna 2018 |access-date=20. srpnja 2015 |newspaper=Expressen}}</ref> Kao dvojni državljanin, mogao je umjesto Švedske izabrati [[Sjedinjene Američke Države]]. Prema riječima Jonasa Anshelma, izbornika švedske reprezentacije u skoku s motkom, koji ga je i pozvao, Duplantis je prvo htio nastupati za SAD, ali odlučio se za Švedsku djelomično zato što je Anshelm bio ponudio Duplantisovu ocu da se priključi timu kao trener.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?si=_n5gj24Jwb34GRKg&v=dhOWmWSFEiQ&feature=youtu.be |title=How Mondo Duplantis chose Sweden 🇸🇪 over USA 🇺🇸 |date=11 September 2021|publisher=International Olympic Committee|access-date=15 August 2024 |via=YouTube}}</ref><ref>{{cite web |last1=Roy |first1=Neelabhra |date=3. kolovoza 2024. |title=Why did Mondo Duplantis represent Sweden ahead of USA? All about the pole vaulting superstar's allegiance explained |url=https://www.sportskeeda.com/us/olympics/news-how-mondo-duplantis-represent-sweden-ahead-usa-all-pole-vaulting-superstar-s-allegiance-explained |website=sportskeeda.com}}</ref> Duplantis je također izjavio da ga je na odluku navelo bratovo pozitivno iskustvo u reprezentaciji i vlastita ljubav prema Švedskoj, koju osjeća odmalena. Iako mu je to olakšalo izbor, i dalje je osjećao snažnu povezanost s [[Lafayette, Louisiana|Lafayetteom]].<ref>{{cite web |date=2. kolovoza 2021 |title=Hatet från USA mot Duplantis |url=https://www.expressen.se/sport/os-2021/hatet-fran-usa-mot-duplantis/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210802093725/https://www.expressen.se/sport/os-2021/hatet-fran-usa-mot-duplantis/ |archive-date=2. kolovoza 2021 |access-date=12. svibnja 2026|work=Expressen}}</ref> Duplantis je prvi put predstavljao Švedsku na [[Svjetsko prvenstvo u atletici za mlađe juniore 2015.|Svjetskome prvenstvu za mlađe juniore]] [[2015.]] godine u [[Cali]]ju, [[Kolumbija|Kolumbiji]], gdje je osvojio zlato. Ondje je iz prvoga pokušaja preskočio konačnih 5,30 metara, čime je poboljšao osobni rekord za dva centimetra, i postavio novi rekord prvenstva zajedno s [[Ukrajina|Ukrajincem]] [[Vladislav Malikin|Vladislavom Malikinom]].<ref>{{cite news |url=https://www.dn.se/sport/sveriges-nya-supertalang-fixade-guld-direkt/ |newspaper=Dagens Nyheter|title=Sveriges nya supertalang fixade guld direkt |date=20. srpnja 2015. |access-date=20. svibnja 2026. |author=Pontus Roos |archive-date=28. srpnja 2015. |archive-url=https://web.archive.org/web/20150728000558/http://www.dn.se/sport/sveriges-nya-supertalang-fixade-guld-direkt/ |url-status=live}}</ref><ref name=":25">{{cite web |url=http://www.iaaf.org/news/report/cali-2015-boys-pole-vault1 |title=Boys' pole vault – IAAF World Youth Championships, Cali 2015 |author=Cathal Dennehy |publisher=[[World Athletics|IAAF]] |date=19. srpnja 2015. |access-date=20. svibnja 2026 |archive-date=23. srpnja 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150723203211/http://www.iaaf.org/news/report/cali-2015-boys-pole-vault1 |url-status=live}}</ref> Natječući se za Švedsku, Duplantis je prvo bio član atletskoga kluba naziva [[IK Stål]] u [[Avesta (grad)|Avesti]], gradu u kojemu žive njegovi djed i baka, a onda se priključio [[Upsala IF|Upsali IF-u]], majčinomu bivšem klubu, [[2016.]] godine.<ref name=sa-kunde-duplantis>{{cite web | url=https://www.unt.se/sport/friidrott/artikel/sa-kunde-duplantis-lockas-till-uppsala-det-var-en-bra-peng/rx4ye6vl | title=Så kunde Duplantis lockas till Uppsala: "Det var en bra peng" | date=9. srpnja 2024. |work=Upsala Nya Tidning | first=Henrik | last=Söderlund }}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.friidrottsstatistik.se/atswe.php?Gender=1&ID=170852 | title=Friidrottsstatistik | publisher=Swedish Athletics Association }}</ref> Dana [[6. veljače]] 2016. godine Duplantis je preskočio 5,49 metara na natjecanju za srednjoškolce u [[Baton Rouge, Louisiana|Baton Rogueu]]. Time je postavio novi svjetski rekord za šesnaestogodišnjake, svjetski dvoranski rekord u kategoriji mlađih juniora i državni dvoranski rekord za srednjoškolce. Tada je postao, uostalom, prvi srednjoškolac koji je preskočio tu visinu u dvorani.<ref>{{cite web |url=http://www.milesplit.com/articles/174941/mondo-duplantis-breaks-pole-vault-national-high-school-record |title=Mondo Duplantis Breaks Pole Vault National High School Record! |author=Johanna Gretschel |publisher=MileSplit |date=6. veljače 2016. |access-date=20. svibnja 2026 |archive-date=14. lipnja 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160614205444/http://www.milesplit.com/articles/174941/mondo-duplantis-breaks-pole-vault-national-high-school-record |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.expressen.se/sport/friidrott/svenska-stortalangen-slog-varldsrekordet/ |newspaper=Expressen |author=Ludvig Holmberg |title=Svenska stortalangen slog världsrekordet |date=7. veljače 2016. |access-date=20. svibnja 2026 |archive-date=16. travnja 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160416023639/http://www.expressen.se/sport/friidrott/svenska-stortalangen-slog-varldsrekordet/ |url-status=live}}</ref> [[Grčka|Grk]] [[Emmanouil Karalis]], Duplantisov vršnjak, preskočio je njegov svjetski rekord samo tjedan dana nakon toga.<ref>{{cite web |url=http://www.iaaf.org/news/report/tallinn-kazmirek-saunders-ames |title=Kazmirek gets world-leading heptathlon total in Tallinn – indoor round-up |author=Steven Mills |publisher=IAAF |date=14. veljače 2016. |access-date=20. svibnja 2026 |archive-date=21. svibnja 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160521020819/http://www.iaaf.org/news/report/tallinn-kazmirek-saunders-ames |url-status=live}}</ref> === 2017.: Svjetski juniorski rekord i europski juniorski prvak === Preskočivši 5,75 metara na natjecanju [[Millrose Games]], Duplantis je [[11. veljače]] [[2017.]] godine postavio svjetski juniorski dvoranski rekord, koji je [[IAAF]] ratificirao.<ref>{{cite web |url=https://www.iaaf.org/news/report/millrose-games-2017-wilson-hassan-jenkins-tru |title=IAAF: Wilson, Hassan and Okolo shine on night of world leads and records at Millrose Games |website=iaaf.org|access-date=11. srpnja 2026.|archive-date=16. veljače 2020.|archive-url=https://web.archive.org/web/20200216203053/https://www.worldathletics.org/news/report/millrose-games-2017-wilson-hassan-jenkins-tru|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |last=Mulkeen |first=Jon |date=24. prosinca 2018. |title=A look back at the ratified world records set in 2018 |url=https://worldathletics.org/news/news/athletics-world-records-2018 |access-date=11. studenoga 2026. |work=World Athletics News}}</ref><ref name=":10">{{Cite news |last=Boal |first=Erik |date=12. veljače 2018. |title=Emmanouil Karalis Sets World U20 Indoor Pole Vault Record, Mondo Duplantis Still Has Better Clearance |url=https://www.runnerspace.com/gprofile.php?mgroup_id=44531&do=news&news_id=510786 |access-date=11. srpnja 2026. |work=RunnerSpace}}</ref> Točno mjesec dana poslije, [[11. ožujka]], Duplantis je taj rekord prestigao nakon što je preskočio 5,82 metra na državnome natjecanju za srednjoškolce u [[New York]]u.<ref>{{Cite news |last=Mulkeen |first=Jon |date=12. ožujka 2017. |title=Duplantis and Cunningham break world indoor U20 records in New York |url=https://worldathletics.org/news/report/duplantis-new-balance-nationals-pole-vault-20 |access-date=11. srpnja 2026. |work=World Athletics Report}}</ref> Međutim, taj rezultat nije bio priznat kao novi svjetski rekord zato što se nije proveo antidopinški test na natjecanju, pa se rekord od 5,75 metara zadržao kao službeni sve do [[2018.]] godine.<ref name=":9">{{Cite news |last=Boal |first=Erik |date=13. siječnja 2018. |title=Morris is first female to clear 16 feet in meet history, Duplantis elevates mark to 19-1.50 as both stars produce world-leading efforts |url=https://www.runnerspace.com/news.php?news_id=505956 |access-date=11. srpnja 2026. |work=Runmer Space}}</ref><ref name=":10" /> Duplantis je oborio osobni rekord [[1. travnja]] [[2017.]] godine na [[Texas Relays]]u, gdje je preskočio 5,90 metara. Time je postavio novi svjetski juniorski rekord i prestigao rekord [[Maksim Tarasov|Maksima Tarasova]] od 5,80 metara. Tarasov je postavio taj rekord još [[1989.]] godine, a istu je visinu uspio preskočiti još samo [[Raphael Holzdeppe]] [[2008.]] godine.<ref name=":37">{{Cite news |last=Gretschel |first=Johanna |date=2. travnja 2017. |title=Mondo Destroys Pro Field, Breaks World Junior Record By 10cm |url=https://www.flotrack.org/articles/5063380-mondo-destroys-pro-field-breaks-world-junior-record-by-10cm |access-date=11. srpnja 2026. |work=Flosports}}</ref><ref>{{Cite news |date=8. rujna 2017. |title=World records ratified |url=https://worldathletics.org/news/press-release/henriques-duplantis-world-records-ratified |access-date=11. studenoga 2026. |work=World Athletics Press Release}}</ref> Duplantisov je rekord također postao novi švedski seniorski rekord u skoku s motkom, a prijašnji je postavio [[Oscar Janson]] [[2003.]] godine nakon preskočenih 5,87 metara.<ref>{{Cite news |last=Mulkeen |first=Jon |date=2. travnja 2017. |title=Duplantis breaks world U20 pole vault record at Texas Relays |url=https://worldathletics.org/news/report/lindon-victor-decathlon-texas |access-date=11. srpnja 2026. |work=World Athletics Report}}</ref> IAAF je službeno priznao Duplantisov rekord [[2. prosinca]] [[2017.]] godine, a isto je učinio i [[USATF]], koji je time potvrdio novi američki juniorski rekord.<ref>{{cite web |url=http://www.legacy.usatf.org/usatf/files/48/48a09327-8d22-4be0-adc5-dd8bc3667e9c.pdf |title=USA Track & Field Records Report – 2017 |website=usatf.org|access-date=11. srpnja 2026.|archive-date=12. kolovoza 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20220812053653/http://www.legacy.usatf.org/usatf/files/48/48a09327-8d22-4be0-adc5-dd8bc3667e9c.pdf|url-status=dead}}</ref> Na [[Europsko juniorsko prvenstvo u atletici 2017.|Europskome juniorskom prvenstvu]], održanome u [[Grosseto|Grossetu]], Duplantis je nakon preskočenih 5,65 metara osvojio zlato i postavio rekord prvenstva [[23. srpnja]]. Pobjedu je već osigurao drugim skokom, odnosno nakon što je iz prvoga pokušaja preskočio 5,55 metara. Potom je za svoj treći skok odlučio podići letvicu na 5,65 metara i pokušati oboriti Tarasov rekord od 5,60 metara iz [[1989.]] godine, što mu je pošlo za rukom.<ref name=":39">{{Cite news |date=23. srpnja 2017|title=Duplantis surpasses championship record for pole vault gold |url=https://www.european-athletics.com/news/duplantis-surpasses-championship-record-for-pole-vault-gold |access-date=11. srpnja 2026. |work=European Athletics News}}</ref> === 2018.: Svjetski juniorski prvak, prva velika seniorska titula i prvi skok preko šest metara === [[File:WK040289 polsstok duplantis.jpg|thumb|upright|Duplantis u skoku s motkom na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2018.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]] [[2018.]] godine u [[Birmingham]]u.]] Duplantis je sezonu [[2018.]] godine otvorio novim osobnim dvoranskim rekordom od 5,83 metara. Postigao ga je na natjecanju u [[Reno, Nevada|Renou, Nevadi]] [[12. siječnja]], a bio bi priznat i kao novi svjetski juniorski rekord da se nisu nerazmotreno prekršila neka IAAF-ova pravila.<ref>{{Cite news |date=14. siječnja 2018 |title=Duplantis vaults 5.83m in Reno – indoor round-up |url=https://worldathletics.org/news/report/mondo-duplantis-world-indoor-pole-vault-recor?__nextLocale=en |access-date=27. srpnja 2026 |work=World Athletics Report}}</ref> Naime, IAAF je [[2003.]] godine promijenio propisanu dužinu klinova na kojima leži letvica sa 75 milimetara na 55 milimetara. Budući da su se organizatori na natjecanju za muškarce koristili klinovima od 75 milimetara, što se otkrilo dva dana nakon samoga natjecanja, IAAF nije mogao priznati postignute rezultate kao službene. S druge strane, na natjecanju za žene upotrijebljeni su klinovi ispravnih dimenzija. Dodatni je razlog za nepriznavanje Duplantisova rekorda bio taj što nije bio proveden antidopinški test na samome natjecanju, kao što je bio slučaj s njegovim rekordom od 5,82 metara godinu dana prije na natjecanju u New Yorku. Iako se Duplantis jutro nakon natjecanja testirao pod nadležnošću [[Američka antidopinška agencija|Američke antidopinške agencije]], rezultat testa nije se mogao priznati prema IAAF-ovu pravilu o testiranju na licu mjesta.<ref>{{Cite news |last=Zahn |first=Jennifer |date=18. siječnja 2018. |title=Mondo's Swedish Indoor Record, Men's Pole Vault Summit Marks Invalidated |url=https://www.flotrack.org/articles/6085005-mondos-swedish-indoor-record-mens-pole-vault-summit-marks-invalidated |access-date=22. srpnja 2026 |work=Flotrack}}</ref><ref name=":9" /><ref name=":10" /> Na mitingu skoka s motkom u [[Clermont-Ferrand]]u, u [[Francuska|Francuskoj]], odnosno na [[All Star Perche]]u, Duplantis je [[25. veljače]] preskočio 5,88 metara, čime je oborio svjetski juniorski rekord [[Emmanouil Karalis|Emmanouila Karalisa]]. [[Grčki]] je skakač dotada držao rekord od 5,78 metara, koji je bio postavio [[11. veljače]]. Tada osamnaestogodišnji Duplantis preskočio je iz prvoga pokušaja 5,81 metar, a konačni je rezultat postigao pri trećemu skoku.<ref>{{cite web |title=IAAF: Record Books rewritten in Clermont – Ferrand and College Station |url=https://www.iaaf.org/news/report/clermont-ferrand-pole-vault-sydney-mclaughlin |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190409153651/https://www.iaaf.org/news/report/clermont-ferrand-pole-vault-sydney-mclaughlin |archive-date=9. travnja 2019 |access-date=27. srpnja 2026 |website=iaaf.org}}</ref><ref name=":8">{{Cite news |date=25. travnja 2018 |title=World records ratified |url=https://worldathletics.org/news/press-release/world-u20-records-ratified-duplantis |access-date=27. srpnja 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Duplantisu je [[27. ožujka]] odobreno jednokratno izuzeće od pravila 6.1.3 propisanoga statutom državnoga srednjoškolskog sportskog saveza,{{efn|Louisiana High School Athletic Association (LHSAA).}} čime mu je omogućeno da [[31. ožujka]] nastupi u elitnoj muškoj konkurenciji na Texas Relaysu bez gubitka prava nastupa za svoju srednju školu. Nadležni su prije donošenja službene odluke o tome bili kritizirani zbog toga što je to pravilo uopće postojalo. Naime, njime se zabranjivao nastup srednjoškolaca na natjecanjima elitne razine neovisno o sportu kojim se bave, a neki su smatrali smislenijim da se pravilo ograniči samo na sportove koji uključuju fizički kontakt. Godinu dana prije toga Duplantis je nastupio na Texas Relaysu, pri čemu je nosio boje svoje škole. Tek je poslije shvatio da je time vjerojatno prekršio spomenuto pravilo. Neovisno o tome, osvojio je to natjecanje i postavio novi svjetski juniorski rekord od 5,90 metara.<ref>{{Cite web |last=Bewers |first=James |date=27. ožujka 2018. |title=LHSAA waiver will allow Mondo Duplantis to maintain eligibility after Texas Relays |url=https://www.theadvertiser.com/story/sports/high-school/2018/03/27/lhsaa-waiver-allow-mondo-duplantis-maintain-eligibility-after-texas-relays/462102002/ |access-date=28. srpnja 2026. |website=The Daily Advertiser}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gretschel |first=Johanna |date=27. ožujka 2018.|title=Mondo Duplantis Cleared To Compete At Texas Relays |url=https://www.flotrack.org/articles/6157981-mondo-duplantis-cleared-to-compete-at-texas-relays |access-date=28. srpnja 2026 |website=FloTrack |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Singleton |first=Singleton |date=28. ožujka 2018. |title=LHSAA made right decision on Mondo|url=https://www.houmatoday.com/story/sports/high-school/2018/03/28/chris-singletons-column-lhsaa-made-right-decision-on-mondo/12887826007/ |access-date=28. srpnja 2026|website=The Courier}}</ref> [[File:2018 European Athletics Championships Day 7 (45).jpg|thumb|left|upright=1|Osamnaestogodišnji Duplantis nakon osvajanja svoje prve velike seniorske titule na [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europskome prvenstvu]] [[2018.]] godine u [[Berlin]]u.]] Na [[Svjetsko juniorsko prvenstvo u atletici 2018.|Svjetskome juniorskom prvenstvu]] 2018. godine, koje se održalo od [[10. srpnja|10.]] do [[15. srpnja]] u [[Tampere]]u, Duplantis je osvojio zlato i oborio rekord natjecanja s preskočenih 5,82 metra.<ref name=":45">{{Cite news |last=Mills |first=Steven |date=srpanj 2018.|title=World Junior Championships Men — An Improbable 100 Winner |url=https://trackandfieldnews.com/article/world-junior-championships-men-an-improbable-100-winner/ |access-date=28. srpnja 2026 |work=Track & Field News}}</ref> Novi je svjetski juniorski rekord postavio na [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europskome prvenstvu]] [[12. kolovoza]] 2018. godine u [[Berlin]]u, gdje je preskočio 6,05 metara. Tada je osvojio i prvu zlatnu medalju na seniorskim natjecanjima. Na tome je nastupu poboljšao svoj osobni rekord za čitavih 12 centimetara i postao najmlađi osvajač toga prvenstva u 84 godine njegova održavanja.<ref>{{Cite news |date=13. kolovoza 2024 |title=Duplantis vaults 6.05m while Asher-Smith completes sprint triple as European Championships conclude |url=https://worldathletics.org/news/report/european-championships-berlin-2018-duplantis |access-date=28. srpnja 2026|work=World Athletics Report}}</ref><ref name=":11">{{Cite web |date=16. kolovoza 2018 |title=Experten: Så högt var Duplantis guldhopp |url=https://www.aftonbladet.se/a/bKrBR3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200217212000/https://www.aftonbladet.se/a/bKrBR3 |archive-date=17. veljače 2020 |access-date=28. srpnja 2026 |website=Aftonbladet}}</ref> Star samo 18 godina i 275 dana, tada je postao i najmlađi ikad koji se pridružio elitnomu klubu skakača, odnosno onim koji su preskočili preko šest metara. Ni [[Sergej Bubka]], koji se tada smatrao najboljim ikad, nije preskočio šest metara sve dok nije imao 21 godinu. Duplantis je svojim skokom od 6,05 metara ostvario četvrti najbolji rezultat u povijesti skoka s motkom, računajući natjecanja na otvorenome i u dvorani, te izjednačio drugi najbolji rezultat na otvorenome.<ref name=":47">{{Cite news |last=Chadband |first=Ian |date=13. kolovoza 2018.|title=Athletics: Golden teenager Duplantis soars to six-metre vault |url=https://www.reuters.com/article/sports/athletics-golden-teenager-duplantis-soars-to-six-metre-vault-idUSKBN1KY0E2/ |access-date=28. srpnja 2026 |work=Reuters}}</ref> == Profesionalna karijera == === 2019. – 2020.: Svjetski viceprvak, prvi i drugi svjetski rekord=== [[File:Armand Duplantis jumps 6.0 m, August 24 2019.jpg|thumb|Duplantis u skoku na visini od šest metara na [[Finnkampenu]] u [[Stockholm]]u [[2019.]] godine.]] Duplantis je [[24. kolovoza]] [[2019.]] godine na [[Finnkampen]]u{{efn|Natjecanje u atletici između Finske i Švedske, koje se održava jednom godišnje.}} u [[Stockholm]]u preskočio šest metara i osvojio zlato, a time je ponovio i svoj najbolji rezultat te sezone. Svojom je pobjedom doprinio, uostalom, ukupnoj pobjedi domaćina, odnosno [[Švedska|Švedske]] nad [[Finska|Finskom]] te godine i u muškoj i u ženskoj konkurenciji.<ref name=":505">{{Cite news |date=26. kolovoza 2019 |title=Duplantis clears 6.00m as hosts Sweden triumph in the Finnkampen |url=https://www.european-athletics.com/news/duplantis-clears-00m-hosts-sweden-triumph-the-finnkampen |access-date=31. srpnja 2026|work=European Athletics News}}</ref> Duplantis je također tim rezultatom postavio novi rekord natjecanja. Dotadašnji je rekord od 5,85 metara držao [[Patrik Klüft|Patrik Kristiansson]], a postavio ga je [[2002.]] godine.<ref>{{Cite web |date=25. kolovoza 2019 |title=Duplantis hyllar fansens stöd: "De bar mig över ribban – är det här jag lever för" |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/MRqqmr/publiken-bar-mig-over-ribban |access-date=31. srpnja 2026 |website=Aftonbladet |language=sv}}</ref> Drugoplasirani je 2019. godine bio Duplantisov sunarodnjak [[Melker Svärd Jacobsson]], koji je preskočio 5,36 metara.{{citation needed|date=srpanj 2026}} Iste je godine [[1. listopada]] osvojio srebrnu medalju na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2019.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Doha|Dohi]], gdje je preskočio 5,97 metara iz trećega pokušaja.<ref name=":50">{{cite web |title=Results. Pole Vault Men – Final |url=https://media.aws.iaaf.org/competitiondocuments/pdf/6033/AT-PV-M-f----.RS6.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128160535/https://media.aws.iaaf.org/competitiondocuments/pdf/6033/AT-PV-M-f----.RS6.pdf |archive-date=28. studenoga 2020 |access-date=31. srpnja 2026 |website=iaaf.org}}</ref> Dana [[4. veljače]] [[2020.]] godine Duplantis je preskočio šest metara na prvome dvoranskom natjecanju sezone, koje se održalo u [[Düsseldorf]]u. Nakon toga tri je puta pokušao preskočiti 6,17 metara i postaviti novi svjetski rekord. Najbliže je uspjehu bio u drugome pokušaju. Tada je preskočio letvicu, ali ju je u padu okrznuo rukom, pa skok nije bio priznat.<ref>{{Cite web |url=https://www.athleticsweekly.com/event-news/armand-duplantis-comes-close-to-world-record-in-dusseldorf-1039927849/ |title=Armand Duplantis comes close to world record in Düsseldorf |work=AW |date=4. veljače 2020|access-date=31. srpnja 2026|archive-date=17. studenoga 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201117041226/https://athleticsweekly.com/event-news/armand-duplantis-comes-close-to-world-record-in-dusseldorf-1039927849/|url-status=live}}</ref> [[File:Armand Duplantis in 2019-7.jpg|thumb|left|Otac i trener Greg Duplantis (''lijevo'') s Armandom Duplantisom 2019. godine.]] Iako tada nije uspio, već je [[8. veljače]] na dvoranskome natjecanju u [[Toruń]]u preskočio 6,17 metara i oborio svjetski rekord koji je [[Renaud Lavillenie]] držao gotovo šest godina.<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.com/sport/athletics/51429055 |title=Armand Duplantis sets pole vault world record in Poland |work=BBC Sport |date=8. veljače 2020 |access-date= 31. srpnja 2026 |archive-date= 10. veljače 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200210080135/https://www.bbc.co.uk/sport/amp/athletics/51429055 |url-status= live}}</ref><ref>{{Cite news |date=29. lipnja 2020 |title=World records ratified: Duplantis's 6.17m pole vault, Rojas's indoor triple jump and Cheptegei's 5km |url=https://worldathletics.org/news/press-release/world-record-ratified-duplantis-rojas |access-date=31. srpnja 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Tjedan dana poslije toga, [[15. veljače]], na dvoranskome je natjecanju u [[Glasgow]]u poboljšao taj rezultat za jedan centimetar, pa je novi svjetski rekord iznosio 6,18 metara.<ref>{{cite news |title=Armand Duplantis: Pole vaulter sets new world record at Glasgow Indoor Grand Prix |url=https://www.bbc.co.uk/sport/athletics/51514981 |access-date=31. srpnja 2026 |work=BBC Sport |date=15. veljače 2020 |language=en-gb |archive-date=14. rujna 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200914132401/https://www.bbc.co.uk/sport/athletics/51514981 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=21. kolovoza 2020 |title=World records ratified: Duplantis's 6.18m pole vault and Yeshaneh's 1:04:31 half marathon |url=https://worldathletics.org/news/press-release/duplantis-yeshaneh-world-records-ratified |access-date=31. srpnja 2026|work=World Athletics Press Release}}</ref> Duplantis je [[19. veljače]] osvojio miting [[Miting Hauts-de-France Pas-de-Calais|Hauts-de-France Pas-de-Calais]] u [[Liévin]]u preskočivši 6,07 metara, a nakon toga pokušavao je preskočiti 6,19 metara za novi svjetski rekord. Međutim, sva su tri pokušaja bila bezuspješna.<ref>{{Cite news |last=Rowbottom |first=Mike |date=20. veljače 2020 |title=Duplantis tops 6.07m in Lievin, narrowly misses 6.19m |url=https://worldathletics.org/news/report/world-indoor-tour-lievin-duplantis-pole-vault |access-date=31. srpnja 2026}}</ref> Nakon četiri dana, [[23. veljače]], osvojio je [[All Star Perche]] u [[Clermont-Ferrand]]u rezultatom od 6,01 metra. To je bilo njegovo posljednje dvoransko natjecanje te sezone, a završilo je novim trima bezuspješnim pokušajima postavljanja novoga svjetskoga rekorda.<ref>{{Cite news |last=Pretot |first=Julien |date=24. veljače 2020 |title=Athletics: Another miss for Duplantis at 6.19 metres |url=https://www.reuters.com/article/sports/another-miss-for-duplantis-at-6-19-meters-idUSKCN20H0O8/ |access-date=31. srpnja 2026 |work=Reuters}}</ref> Duplantis je neovisno o tome završio sezonu dvoranskih natjecanja kao prvi u povijesti koji je svoje nastupe na pet dvoranskih natjecanja zaredom zaključio skokovima od šest ili više metara.<ref>{{Cite news |date=24. veljače 2020 |title=Indoor round-up: Duplantis scales 6.01m in Clermont-Ferrand, Zhoya smashes world U20 indoor 60m hurdles record |url=https://worldathletics.org/news/report/zhoya-nilsen-indoor-record |access-date=31. srpnja 2026 |work=World Athletics Report}}</ref> Taj je niz nadišao [[2022.]] godine, kada je osvojio i šesto natjecanje rezultatom u tome rangu.{{citation needed|date=srpanj 2025.}} [[File:Armand Duplantis at the 2020 Bauhaus Galan meeting in Stockholm.jpg|thumb|upright|Duplantis na mitingu [[BAUHAUS-galan]] u Stockholmu 2020. godine.]] Dana [[21. veljače]], nakon nastupa u [[Madrid]]u na sedmome i posljednjemu natjecanju elitne razine u sklopu [[World Athletics|WA]]-ovih dvoranskih natjecanja, Duplantis je bio najbolji te sezone na temelju rezultata sa svih natjecanja. Njegova najbolja tri rezultata, koje je postigao u Toruńu, Glasgowu i Liévinu, donijela su mu ukupno 36 bodova. Te je godine osvojio svoju prvu [[World Athletics Indoor Tour]] titulu.<ref>{{cite web | url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-tour/standings/2020/men | title=World Athletics Indoor Tour |work=World Athletics}}</ref><ref>{{Cite news |date=24. veljače 2020 |title=2020 World Athletics Indoor Tour winners secure wildcards for Nanjing |url=https://worldathletics.org/news/news/indoor-tour-2020-winners |archive-url=https://web.archive.org/web/20200226122943/https://www.worldathletics.org/news/news/indoor-tour-2020-winners |url-status=dead |archive-date=26. veljače 2020 |access-date=1. kolovoza 2026 |work=World Athletics}}</ref> Preskočivši 6,15 metara iz drugoga pokušaja na [[Golden Gala|rimskome mitingu]] [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]], Duplantis je [[17. rujna]] oborio tadašnji svjetski rekord na otvorenome [[Sergej Bubka|Sergeja Bubke]], koji je iznosio 6,14 metara. Time nije zapravo postavio novi svjetski rekord jer je to učinio već u veljači 2020. godine na natjecanju u dvorani, gdje je preskočio 6,18 metara. Naime, od [[1998.]] godine WA ne dijeli posebno svjetske rekorde u skoku s motkom na one postignute na otvorenome i na one u dvorani. U skladu s time, novi se najbolji dvoranski rezultat računa kao novi svjetski rekord ako je bolji od najboljega rezultata na otvorenome.<ref name=":63">{{Cite news |last=Jeffery |first=Nicole |date=18. rujna 2020 |title=Duplantis scales 6.15m in Rome, world's highest ever outdoor vault |url=https://worldathletics.org/news/report/duplantis-kiplimo-warholm-rome-2020 |access-date=1. kolovoza 2026|work=World Athletics Report}}</ref> === 2021: Olimpijski pobjednik u Tokiju i europski dvoranski prvak === Duplantis je [[6. ožujka]] [[2021.]] godine nastupio na [[Europsko dvoransko prvenstvo u atletici 2021.|Europskome dvoranskom prvenstvu]]. Nakon što se [[Renaud Lavillenie]] povukao s natjecanja zbog ozljede, postao je uvjerljivi favorit za osvajanje zlata.<ref name=":55">{{Cite web |date=7. ožujka 2021 |title=Mondo Duplantis takes European title and comes close with world record attempt |url=https://athleticsweekly.com/event-reports/mondo-duplantis-takes-european-title-and-comes-close-with-world-record-attempt-1039941741/|access-date=1. kolovoza 2021 |website=AW |language=en-GB|archive-date=23. listopada 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231023151148/https://athleticsweekly.com/event-reports/mondo-duplantis-takes-european-title-and-comes-close-with-world-record-attempt-1039941741/|url-status=live}}</ref> Unatoč tomu, [[Piotr Lisek]] i Lavilleniejev mlađi brat [[Valentin Lavillenie|Valentin]] pružili su mu ozbiljan otpor. Oni su u konačnici osvojili broncu i srebro, a Valentin je pritom postigao najbolji osobni rezultat. S druge strane, Duplantis je skokom od 6,05 metara postavio novi najbolji rezultat prvenstva. Pokušavao je nakon toga preskočiti 6,19 metara i postaviti novi svjetski rekord, ali sva su tri pokušaja bila bezuspješna. Ipak, bio je blizu uspjeha pri drugome skoku.<ref>{{Cite web |title=Duplantis, Ingebrigtsen and Del Ponte triumph at European Indoors |url=https://www.olympicchannel.com/en/stories/news/detail/athletics-duplantis-ingebrigtsen-del-ponte-victorious-european-indoors/|access-date=1. kolovoza 2021 |website=Olympic Channel|archive-date=10. ožujka 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210310161600/https://www.olympicchannel.com/en/stories/news/detail/athletics-duplantis-ingebrigtsen-del-ponte-victorious-european-indoors/|url-status=live}}</ref> Na [[Ljetne olimpijske igre 2020.|Ljetnim olimpijskim igrama]] u [[Tokio|Tokiju]], koje su bile odgođene za jednu godinu, Duplantis je osvojio zlatnu medalju nakon preskočenih 6,02 metra iz prvoga pokušaja, a bio je i vrlo blizu obaranja vlastitoga svjetskog rekorda.<ref>{{Cite web |url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/athletics-swedens-duplantis-soars-pole-vault-gold-2021-08-03/ |title=Athletics-Sweden's Duplantis soars to pole vault gold |date=3. kolovoza 2021 |work=[[Reuters]] |access-date=1. kolovoza 2026|archive-date=26. veljače 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230226103853/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/athletics-swedens-duplantis-soars-pole-vault-gold-2021-08-03/|url-status=live}}</ref> Drugoplasirani je [[Chris Nilsen]] bio pun hvale za pobjednika. Usporedio je natjecanje protiv Duplantisa te večeri kao ustrajanje običnoga nogometaša da dosegne razinu na kojoj su [[Lionel Messi]] ili [[Cristiano Ronaldo]], a dodao je i da je njegova nadmoć u konkurenciji među najboljim svjetskim skakačima s motkom "impresivna i nevjerojatna".<ref>{{cite web |url=https://www.expressen.se/sport/os-2021/slar-tillbaka-mot-hatet-mondos-basta-beslut/ |title=Christopher Nilsen slår tillbaka mot hatet mot Armand Duplantis |language=sv |work=[[Expressen]] |date=3. kolovoza 2021 |access-date=1. kolovoza 2026|archive-date=26. veljače 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230226103855/https://www.expressen.se/sport/os-2021/slar-tillbaka-mot-hatet-mondos-basta-beslut/|url-status=live}}</ref> === 2022: Tri nova svjetska rekorda, prve svjetske titule i druga europska titula === Iako je imao tek 22 godine, Duplantis je [[17. siječnja]] treći put osvojio švedsku nagradu za najboljega sportaša godine{{efn|''Svenska idrottsgalan'' ([[švedski jezik|šved.]]).}} za postignute uspjehe u [[2021.]] godini, a dobio ju je već [[2019.]] i [[2021.]] godine. Naime, osvojio je olimpijsko i europsko dvoransko zlato te preskočio šest ili više metara u 12 od ukupno 17 natjecanja kojima je prisustvovao u 2021. godini.<ref name=":7">{{Cite news |date=18. siječnja 2022 |title=Duplantis is Sweden's Sportsman of the Year for the third time |url=https://www.european-athletics.com/news/duplantis-crowned-swedish-sportsman-of-the-year-for-the-third-time |access-date=3. kolovoza 2026|work=European Athletics}}</ref> Duplantis je [[7. ožujka]] oborio vlastiti svjetski rekord nakon što je preskočio 6,19 metara na dvoranskome natjecanju u [[Beograd]]u.<ref>{{Cite web |title=6.19 ! Duplantis broke the world record in the Arena at the Belgrade Indoor Meeting |url=https://www.worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/belgrade22/news/report/619-duplantis-broke-the-world-record-in-the-arena-at-the-belgrade-indoor-meeting |access-date=3. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org |archive-date=27. ožujka 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220327220254/https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/belgrade22/news/report/619-duplantis-broke-the-world-record-in-the-arena-at-the-belgrade-indoor-meeting |url-status=live}}</ref> Dva tjedna nakon toga osvojio je u istome gradu zlatnu medalju na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]]. Preskočivši 6,20 metara, ponovno je oborio svoj svjetski rekord.<ref>{{Cite web |title=Pole Vault Men – Result |url=https://www.worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/belgrade22/results/men/pole-vault/final/result |access-date=3. kolovoza 2026|website=worldathletics.org |archive-date=23. ožujka 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220323044017/https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/belgrade22/results/men/pole-vault/final/result |url-status=live}}</ref><ref name=":69">{{cite news |title=Sweden's Duplantis sets new world pole vault record |url=https://www.france24.com/en/live-news/20220320-sweden-s-duplantis-sets-new-world-pole-vault-record |access-date=4. kolovoza 2026 |publisher=France24.com |archive-date=27. travnja 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230427060604/https://www.france24.com/en/live-news/20220320-sweden-s-duplantis-sets-new-world-pole-vault-record |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=18. svibnja 2022 |title=Ratified: world records for Rojas, Duplantis and Holloway |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-rojas-duplantis-holloway-belgrade-indoor |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Na [[BAUHAUS-galan]]u Duplantis je [[30. lipnja]] oborio vlastiti svjetski rekord na otvorenome od 6,15 metara, koji je postavio [[2020.]] godine. Tada je preskočio 6,16 metara.<ref name=":72">{{cite web |title=Armand Duplantis satte nytt utomhusrekord |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/JxzqPX/armand-duplantis-slog-nytt-utomhusrekord |access-date=4. kolovoza 2026 |website=Aftonbladet |date=30. lipnja 2022 |archive-date=30. lipnja 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630195342/https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/JxzqPX/armand-duplantis-slog-nytt-utomhusrekord |url-status=live}}</ref> [[File:EKZA0286 polevault final duplantis (52342027800).jpg|thumb|Duplantis u skoku na [[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|Europskome prvenstvu]] 2022. godine u [[München]]u.]] Svoj je svjetski rekord oborio još jednom te godine, odnosno [[24. srpnja]] na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Eugene, Oregon|Eugeneu, Oregonu]], kada je preskočio 6,21 metar.<ref name=":71">{{cite news |url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/swedens-duplantis-breaks-pole-vault-world-record-world-championships-2022-07-25/ |title=Swede Duplantis breaks pole vault world record to win gold |work=Reuters |date=25. srpnja 2022 | access-date=4. kolovoza 2022 | archive-date=25. lipnja 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220725035455/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/swedens-duplantis-breaks-pole-vault-world-record-world-championships-2022-07-25/ | url-status=live}}</ref> To je bio ukupno peti Duplantisov svjetski rekord, ali prvi koji je postavio na otvorenome.<ref>{{Cite news |date=20. rujna 2022 |title=Ratified: world records for Amusan, Duplantis and McLaughlin |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-amusan-duplantis-mclaughlin-oregon |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Na [[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|Europskome prvenstvu]] u [[München]]u osvojio je zlato i srušio rekord prvenstva skokom od 6,06 metara.<ref name=":74">{{Cite web |title=Armand Duplantis vinner EM-guld |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/OrLXal/armand-duplantis-vinner-em-guld-i-stavhopp |access-date=4. kolovoza 2026 |website=Aftonbladet |date=20. kolovoza 2022 |archive-date=20. kolovoza 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220820201042/https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/OrLXal/armand-duplantis-vinner-em-guld-i-stavhopp |url-status=live}}</ref> Duplantis je zaključio sezonu u [[rujan|rujnu]] skokom od 6,07 metara na mitingu [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] u [[Zürich]]u, a taj mu je rezultat bio dovoljan za obranu naslova.<ref>{{Cite web |date=27. prosinca 2022 |title=2022 review: jumps |url=https://worldathletics.org/news/series/2022-review-jumps |access-date=4. kolovoza 2026 |website=[[World Athletics]] |archive-date=28. prosinca 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221228142556/https://worldathletics.org/news/series/2022-review-jumps |url-status=live}}</ref> Na temelju triju postignutih svjetskih rekorda, dviju svjetskih titula, osvojene Dijamantne lige, pobjedama na 18 od 19 natjecanja na kojima je nastupio te 23 skokova od šest ili više metara u jednoj sezoni [[World Athletics]] imenovao je Duplantisa najboljim atletičarom godine [[6. prosinca]].<ref name=":13">{{Cite news |date=7. prosinca 2022 |title=Mondo Duplantis Named 2022 World Athlete of the Year |url=https://lsusports.net/news/2022/12/07/mondo-duplantis-named-2022-world-athlete-of-the-year/ |access-date=4. kolovoza 2026 |work=LSU Athletics}}</ref> === 2023: Druga svjetska titula i dva nova svjetska rekorda (šesti i sedmi) === Duplantis je ozbiljno započeo sezonu [[2023.]] godine na Mondo Classicu u [[Uppsala|Uppsali]], natjecanju koje je nazvano prema njemu. Tamo je odnio pobjedu nakon preskočenih 6,10 metara. Taj rezultat nije bio samo njegova najbolja preskočena visina kojom je ikada otvorio sezonu nego i najbolji rezultat u povijesti otvaranja sezona uopće. Time je također oborio [[Sergej Bubka|Bubkin]] rekord od 11 preskočenih 6,10 ili više metara, i u dvorani i na otvorenome.<ref>{{Cite web |date=3. veljače 2023 |title=Duplantis and Warholm open seasons with world-leading marks |url=https://worldathletics.org/news/report/duplantis-uppsala-warholm-ulsteinvik-610-4531-sutej-ostrava |access-date=4. kolovoza 2026 |website=[[World Athletics]] |archive-date=3. veljače 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230203094234/https://worldathletics.org/news/report/duplantis-uppsala-warholm-ulsteinvik-610-4531-sutej-ostrava |url-status=live}}</ref> [[File:Armand Duplantis Budapest 2023.jpg|thumb|Duplantis sa svojom zlatnom medaljom na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Budimpešta|Budimpešti]].]] Na dvoranskome natjecanju [[All Star Perche]]u, održanome u [[Clermont-Ferrand]]u, Duplantis je [[25. veljače]] ponovno postavio novi svjetski rekord skokom od 6,22 metara. To mu je ujedno bio 60. skok u karijeri koji je iznosio šest ili više metara.<ref>{{Cite web |date=25. veljače 2023 |title=Mondo Duplantis breaks pole vault world record for sixth time |url=https://olympics.nbcsports.com/2023/02/25/mondo-duplantis-pole-vault-world-record-perche-indoor/ |access-date=4. kolovoza 2026 |website=[[NBC Sports]] |language=en |archive-date=30. ožujka 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330025819/https://olympics.nbcsports.com/2023/02/25/mondo-duplantis-pole-vault-world-record-perche-indoor/ |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=6. travnja 2023 |title=Ratified: world records for Duplantis, Bol and Seifu, world U20 records for Jackson and Sosna |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/records-ratified-duplantis-bol-seifu-jackson-sosna |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Dana [[26. kolovoza]] 2023. godine Duplantis je obranio titulu svjetskoga prvaka na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Budimpešta|Budimpešti]] rezultatom od 6,10 metara.<ref name=":80">{{cite web | url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-championships/world-athletics-championships-budapest-2023-7138987/news/report/wch-budapest-23-report-men-pole-vault | title=Duplantis soars to second pole vault gold in Budapest &#124; World Athletics Championships }}</ref> Preskočivši 6,23 metara na [[Prefontaine Classic]]u u [[Eugene, Oregon|Eugeneu, Oregonu]] [[17. rujna]], ponovno je oborio vlastiti svjetski rekord.<ref>[https://www.flotrack.org/articles/11225488-armand-duplantis-soars-to-world-record-in-mens-pole-vault-at-pre-classic Armand Duplantis Soars To World Record In Men's Pole Vault At Pre Classic] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230919024112/https://www.flotrack.org/articles/11225488-armand-duplantis-soars-to-world-record-in-mens-pole-vault-at-pre-classic |date=19. rujna 2023 }}, ''[[FloSports|FloTrack]]'', 17. rujna 2023. Pristupljeno 4. kolovoza 2026.</ref><ref>{{Cite news |date=23. studenoga 2023 |title=Ratified: world records for Crouser, Duplantis, Tsegay and Cheruiyot |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-crouser-duplantis-tsegay-cheruiyot |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> [[World Athletics]] proglasio je Duplantisa najboljim atletičarom godine već [[2020.]] i [[2022.]] godine. Isto je učinio i 2023. godine, ali toga puta u zasebnoj kategoriji skakačkih i bacačkih disciplina. Naime, od 2023. godine World Athletics dodjeljuje zasebne nagrade najboljim atletičarima i atletičarkama u trima kategorijama, odnosno u trkačkim disciplinama, skakačkim i bacačkim disciplinama te disciplinama izvan stadiona. U skladu s time, nagrada za najboljega atletičara godine u skakačkim i bacačkim disciplinama koju je primio [[11. prosinca]] 2023. godine smatra se prvom nagradom te vrste.<ref name=":14">{{Cite news |date=12. prosinca 2023 |title=Six stars named World Athletes of the Year in Monaco |url=https://worldathletics.org/awards/news/world-athletes-year-rising-stars-2023 |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics News}}</ref> === 2024: Druga svjetska dvoranska titula, treća europska titula, olimpijsko zlato u Parizu i tri nova svjetska rekorda (osmi, deveti i deseti) === Na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2024.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]] u [[Glasgow]]u Duplantis je u [[ožujak|ožujku]] preskočio 6,05 metara, a taj mu je rezultat donio zlatnu medalju.<ref name=":83">{{Cite web |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/glasgow24/news/report/glasgow-24-men-pole-vault-report |title='Hardest ever' work for Duplantis as he retains pole vault title in Glasgow &#124; World Athletics Indoor Championships |access-date=4. kolovoza 2026 |archive-date=4. ožujka 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240304131039/https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/glasgow24/news/report/glasgow-24-men-pole-vault-report |url-status=live}}</ref> Dana [[26. veljače]]<ref>{{Cite web |date=26. veljače 2024 |title=Laureus World Sports Awards 2024 Nominees Announced |url=https://www.laureus.com/news/laureus-world-sports-awards-2024-nominees-announced |access-date=4. kolovoza 2024 |website=Laureus.com}}</ref> bio je drugi put zaredom i treći put u karijeri nominiran za prestižnu nagradu [[Laureus (nagrada)|Laureus]] za najboljega sportaša godine. U konkurenciji su još bili [[Lionel Messi]], [[Novak Đoković]], [[Erling Haaland]], [[Noah Lyles]] i [[Max Verstappen]], a osvojio ju je Đoković.<ref name=":5">{{Cite web |date=8. travnja 2024 |title=Novak Djokovic, Iga Swiatek and Coco Gauff nominated at the 25th Laureus World Sports Awards : All you need to know |url=https://www.tennisclubhouse.ca/en/post/novak-djokovic-iga-swiatek-and-coco-gauff-nominated-at-the-25th-laureus-world-sports-awards-all-y |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240409002518/https://www.tennisclubhouse.ca/en/post/novak-djokovic-iga-swiatek-and-coco-gauff-nominated-at-the-25th-laureus-world-sports-awards-all-y |archive-date=9. travnja 2024 |access-date=4. kolovoza 2026 |website=Tennis Clubhouse |language=en}}</ref> Na natjecanju u [[Xiamen]]u, prvome mitingu [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] u [[2024.]] godini, Duplantis je poboljšao svoj svjetski rekord za jedan centimetar preskočivši 6,24 metra iz prvoga pokušaja.<ref>{{Cite web |author=Julien Pereira |title=Athlétisme – Armand Duplantis établit un nouveau record du monde de saut à la perche en franchissant 6,24 mètres |language=fr |url=https://www.eurosport.fr/athletisme/wanda-diamond-league-xiamen/2024/athletisme-armand-duplantis-etablit-un-nouveau-record-du-monde-de-saut-a-la-perche-en-franchissant-624-metres_sto20002671/story.shtml |date=20. travnja 2024. |website=[[Eurosport]]}}</ref><ref>{{Cite web |author=Simon Turnbull |title=Duplantis breaks world pole vault record with 6.24m in Xiamen |url=https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/mondo-duplantis-world-pole-vault-record-xiamen |date=20. travnja 2024. |website=[[World Athletics]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=27. srpnja 2024 |title=Ratified: world records for McLaughlin-Levrone, Duplantis, Kipyegon, Chebet, Alekna and Ngetich |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-mclaughlin-levrone-duplantis-kipyegon-chebet-alekna-ngetich |access-date=4. kolovoza 2026|work=World Athletics Press Release}}</ref> Kao jedini natjecatelj koji je prešao šest metara, Duplantis je [[12. lipnja]] osvojio [[Europsko prvenstvo u atletici 2024.|Europsko prvenstvo]] u [[Rim]]u. Nakon što je osigurao titulu europskoga prvaka, Duplantis je iz prvoga pokušaja postavio novi rekord prvenstva skokom od 6,10 metara, a onda je iskoristio sva tri pokušaja za obaranje tadašnjega svjetskog rekorda, ali svi su bili bezuspješni.<ref name=":89">{{Cite web |title=Mondo Duplantis sacré champion d'Europe avec 6,10&nbsp;m |url=https://www.lequipe.fr/Athletisme/Actualites/Mondo-duplantis-sacre-champion-d-europe-avec-6-10-m/1474377 |website=l'équipe}}</ref> Ipak, skokom je od 6,10 metara učinio to prvenstvo svojim 60. natjecanjem na kojemu je preskočio šest ili više metara. Drugi je najbolji u povijesti [[Sergej Bubka]] s 44 natjecanja.<ref>{{Cite news |last=Mills |first=Steven |date=15. lipnja 2024. |title=Roma 2024 by the numbers |url=https://www.european-athletics.com/news/roma-2024-by-the-numbers |access-date=4. kolovoza 2026 |work=European Athletics}}</ref> [[File:Armand Duplantis - Olympic Games - 03.08.2024.jpg|thumb|left|upright|Armand Duplantis na kvalifikacijama u skoku s motkom [[3. kolovoza]] [[2024.]] godine na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama u Parizu]].]] Pobijedivši [[5. kolovoza]] na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama]] u [[Pariz]]u, Duplantis je obranio titulu olimpijskoga pobjednika iz [[Ljetne olimpijske igre 2020.|Tokija]]. Budući da [[Sam Kendricks]] nije uspio preskočiti više od 5,95 metara, Duplantis je osvojio zlato rezultatom od šest metara. Potom je preskočio 6,10 metara, čime je oborio olimpijski rekord [[Thiago Braza|Thiaga Braza]] s [[Ljetne olimpijske igre 2016.|Olimpijskih igara 2016.]] godine. U posljednjoj je seriji preskočio 6,25 metara iz trećega pokušaja i time postavio novi svjetski rekord. Kao i na Europskome prvenstvu te godine, Duplantis je bio jedini natjecatelj koji je preskočio šest metara. Potom je preskočio 6,10 metara iz prvoga pokušaja te lovio novi svjetski rekord. Na Olimpijskim mu je igrama potonje pošlo za rukom, pa je postavio novi svjetski rekord i ujedno oborio olimpijski rekord, koji je bio postavio samo 20 minuta prije.<ref name=":90">{{Cite news |last=Liew |first=Jonathan |date=5. kolovoza 2024. |title=Duplantis achieves new heights after pole vault world record adds to gold |url=https://www.theguardian.com/sport/article/2024/aug/05/2024-paris-olympic-games-armand-duplantis-pole-vault-world-record |access-date=4. kolovoza 2026|work=[[The Guardian]] |issn=0261-3077}}</ref> Osvojivši zlato u Parizu, 24-godišnji je Duplantis postao prvi skakač s motkom koji je obranio titulu olimpijskoga prvaka nakon [[SAD|Amerikanca]] [[Bob Richards|Boba Richardsa]], koji je osvojio Olimpijske igre [[Ljetne olimpijske igre 1952.|1952.]] i [[Ljetne olimpijske igre 1956.|1956.]] godine. Duplantis i Richards ujedno su jedini muški skakači s motkom koji su osvojili dva olimpijska zlata.<ref>{{Cite news |last=Thompson II |first=Marcus |date=6. kolovoza 2024. |title=Mondo Duplantis soars to new world record, Olympic gold again: 'He's the fastest pole vaulter out there' |url=https://www.nytimes.com/athletic/5682112/2024/08/05/mondo-duplantis-pole-vault-final-sam-kendricks/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807041236/https://www.nytimes.com/athletic/5682112/2024/08/05/mondo-duplantis-pole-vault-final-sam-kendricks/ |url-status=dead |archive-date=7. kolovoza 2024 |access-date=4. kolovoza 2026 |work=The New York Times}}</ref> Duplantisova sposobnost ostvarivanja vrhunskih rezultata pod pritiskom te neprestano obaranje svjetskih rekorda učvrstili su njegov status jednoga od najistaknutijih atletičara svoje generacije.<ref name=":4" /> Rezultati koje je postigao kao predstavnik Švedske na najvećim svjetskim i kontinentalnim natjecanjima nemaju premca.<ref>{{Cite web |last=Sports |first=Pulse |date=22. travnja 2024. |title=Mondo Duplantis shares secret behind shattering pole vault world record for record|url=https://www.pulsesports.co.ke/athletics/story/mondo-duplantis-shares-secret-behind-shattering-pole-vault-world-record-for-record-eigth-time-2024042110095299804 |access-date= 5. kolovoza 2026 |website=Pulse Sports Kenya |language=en}}</ref> Uzevši u obzir njegove uspjehe od najmlađih natjecateljskih dobnih kategorija do seniorske karijere, do [[kolovoz]]a 2024. godine postavio je ukupno devet rekorda prvenstava i jedan olimpijski rekord. U te se rezultate ubrajaju i tri svjetska rekorda koja je postavio nakon što je osvojio svjetske titule: 6,20 metara na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]] u Beogradu, 6,21 metar na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetskome prvenstvu]] u Oregonu i 6,25 metara u Parizu na Olimpijskim igrama.<ref name=":17" /> Njegova se dominacija u skoku s motkom počela uspoređivati s ostvarenjima najboljih u drugim sportovima.<ref>{{Cite news |date=6. kolovoza 2024 |title=Mondo Duplantis Soars to New Heights: Sets World Record at Paris 2024 Olympics |url=https://trackalerts.com/2024/08/mondo-duplantis-soars-to-new-heights-sets-world-record-at-paris-2024-olympics/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919084450/https://trackalerts.com/2024/08/mondo-duplantis-soars-to-new-heights-sets-world-record-at-paris-2024-olympics/ |url-status=dead |archive-date=19. rujna 2024 |access-date=5. kolovoza 2026|work=Trackalerts.com}}</ref> ''[[The New York Times]]'' opisao ga je kao sportaša koji za skok s motkom predstavlja ono što [[Usain Bolt]] predstavlja za sprint, [[Michael Phelps]] za [[plivanje]] i [[Simone Biles]] za [[gimnastika|gimnastiku]].<ref>{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=5. kolovoza 2024|title=Mondo Duplantis: Breaking down the biomechanics behind the best-ever pole vaulter |url=https://www.nytimes.com/athletic/5646961/2024/08/05/mondo-duplantis-biomechanics-pole-vault/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806032042/https://www.nytimes.com/athletic/5646961/2024/08/05/mondo-duplantis-biomechanics-pole-vault/ |url-status=dead |archive-date=6. kolovoza 2024 |access-date=5. kolovoza 2026 |work=The New York Times}}</ref> Budući da natjecanja često osvaja s gotovo 30 centimetara boljim rezultatom od rezultata drugoplasiranoga natjecatelja, njegova je nadmoć time izraženija jer se pobjednik u skoku s motkom češće odlučuje razlikom od samo jednoga centimetra.<ref>{{Cite news |last=Sherwood |first=Ben |date=8. kolovoza 2024. |title=Why This Pole Vaulter Is Even Bigger Than the One With the Bulge |url=https://www.thedailybeast.com/pole-vault-goat-mondo-duplantis-soaredliterallyat-the-paris-olympics |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808232141/https://www.thedailybeast.com/pole-vault-goat-mondo-duplantis-soaredliterallyat-the-paris-olympics |url-status=dead |archive-date=8. kolovoza 2024 |access-date=5. kolovoza 2026 |work=The Daily Beast}}</ref> Uz to je osvojio svako natjecanje na kojemu je nastupio od mitinga [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] u [[Monako|Monaku]] 2023. godine.<ref name="WAprofile" /> Nakon drugoga olimpijskog zlata zaredom i oborenih devet rekorda – a svaki je novi u tome nizu poboljšao za jedan centimetar – Duplantis se naširoko smatra najboljim skakačem s motkom svih vremena.<ref name=":4" /><ref name=":3">{{Cite news |date=5. kolovoza 2024 |title=Record-breaker Duplantis soars to Olympic pole vault gold, Hodgkinson wins 800m |url=https://www.france24.com/en/live-news/20240805-record-breaker-duplantis-soars-to-pole-vault-gold-hodgkinson-wins-800m |agency=Agence France-Presse}}</ref> Prije pariških Olimpijskih igara taj se naslov pridijevao [[Sergej Bubka|Sergeju Bubki]], umirovljenomu [[Ukrajina|ukrajinskom]] skakaču s motkom.<ref name="Stump2024">{{cite news |last1=Stump |first1=Scott |date=6. kolovoza 2024. |title=Swedish pole vaulter Armand Duplantis thrills the world with a towering, death-defying vault |url=https://www.today.com/popculture/mondo-duplantis-world-record-pole-vault-rcna165383 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806202927/https://www.today.com/popculture/mondo-duplantis-world-record-pole-vault-rcna165383 |archive-date=6. kolovoza 2024 |work=TODAY.com}}</ref> Na [[Memorijal Kamila Skolimowska|Memorijalu Kamila Skolimowska]] u [[Poljska|poljskome]] gradu [[Chorzów]]u, dvanaestoj postaji [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] 2024. godine, Duplantis je [[25. kolovoza]] poboljšao svoj svjetski rekord deseti put u karijeri i treći put 2024. godine za jedan centimetar, pa je novi svjetski rekord iznosio 6,26 metara.<ref>{{Cite web |title=Ingebrigtsen and Duplantis smash world records in Silesia |url=https://www.diamondleague.com/news/general/ingebrigtsen-and-duplantis-smash-world-records-in-silesia/ |access-date=5. kolovoza 2026 |website=IDL Diamond League |date=25. kolovoza 2024 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |date=3. listopada 2024 |title=Ratified: world records for Ingebrigtsen, Duplantis and Hull |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-ingebrigtsen-duplantis-hull |access-date=5. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Tamo su, uz Duplantisa, i [[Sam Kendricks]] i [[Emmanouil Karalis]] preskočili šest metara. To je bio prvi put u povijesti da su trojica skakača s motkom preskočili tu visinu na istome natjecanju.<ref name=":6">{{Cite news |last=Selvaraj |first=Jonathan |date=28. kolovoza 2024. |title=One small centimetre for man, a giant leap for Armand Duplantis |url=https://sportstar.thehindu.com/athletics/armand-duplantis-pole-vault-world-record-one-centimetre-paris-olympics-science-jump-sports-feature/article68575835.ece/}}</ref> Na konferenciji za medije uoči spomenutoga mitinga Dijamantne lige organizatori su predstavili novu nagradu za najboljega sportaša na tome natjecanju, a odluka se donosila na temelju bodovnoga sustava World Athleticsa. Očekivalo se da će prvi dobitnik te nagrade biti [[Jakob Ingebrigtsen]], koji je rezultatom od 7:17,55 minuta postavio novi svjetski rekord na 3000 metara. Time je nadmašio prijašnji rekord od 7:20,67 minuta [[Kenija|Kenijca]] [[Daniel Komen|Daniela Komena]] iz [[1996.]] godine za više od triju sekundi. Međutim, kada su se rezultati s natjecanja preračunali prema bodovnome sustavu, pokazalo se da je Duplantisov svjetski rekord od 6,26 metara u skoku s motkom vrijedio 1339 bodova, a Ingebrigtsenov svjetski rekord 1320 bodova. Duplantis je tako postao prvim dobitnikom nagrade za najvrjednijega atletičara mitinga, pa je osvojio 14-karatni zlatni prsten optočen dijamantima vrijedan 10 000 američkih dolara te novčanu nagradu u istome iznosu. Uz to je osvojio 50 000 američkih dolara za obaranje svjetskoga rekorda.<ref name=":6" /> Dan uoči mitinga Dijamantne lige u [[Zürich]]u, [[4. rujna]], Duplantis je sudjelovao u revijalnoj utrci na 100 metara protiv [[Karsten Warholm|Karstena Warholma]], svjetskoga rekordera na 400 metara s preponama. Duplantis je pobijedio i ostvario osobni rekord u toj disciplini, koji je iznosio 10,37 sekundi. Warholm je završio utrku za 10,47 sekundi, što je također bio njegov osobni rekord.<ref>{{Cite web |title=Mondo Duplantis uses personal best to hold off Karsten Warholm in 100m sprint showdown |url=https://olympics.com/en/news/mondo-duplantis-uses-personal-best-to-hold-off-karsten-warholm-in-100m-sprint-showdown}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/athletics/articles/c14zydg3754o|title=Duplantis beats Warholm in 100m exhibition race|date=4. rujna 2024 |work=BBC Sport|access-date=5. kolovoza 2026.}}</ref> Duplantis je [[13. rujna]] zaključio sezonu 2024. godine četvrtim uzastopnim naslovom pobjednika Dijamantne lige na završnome natjecanju u [[Bruxelles]]u. Pobjedu je odnio nakon preskočenih 6,11 metara, čime je također postavio rekord mitinga.<ref>{{cite web|url=https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/wanda-diamond-league-final-brussels-2024-duplantis-denny|title=Duplantis and Denny break meeting records on first day of Wanda Diamond League Final in Brussels|publisher=World Athletics|access-date=13. rujna 2024}}</ref> Dana [[26. listopada]] bio je prvi put samostalno proglašen europskim sportašem godine u muškoj konkurenciji. Isti je naslov zavrijedio 2022. godine, ali tada je nagradu podijelio s Jakobom Ingebrigtsenom.<ref>{{Cite news |date=28. listopada 2024 |title=Mahuchikh and Duplantis named European athletes of the year |url=https://athleticsweekly.com/athletics-news/mahuchikh-and-duplantis-named-european-athletes-of-the-year-1039994149/ |access-date=5. kolovoza 2024 |work=Athletics Weekly}}</ref> Duplantis je [[6. studenoga]] postao globalni ambasador humanitarne utrke [[Wings for Life World Run]], a time se pridružio drugim sportskim zvijezdama poput [[Neymar|Neymara]] i Karstena Warholma. Utrka se održala [[4. svibnja]] [[2025.]] godine radi prikupljanja sredstava za istraživanje ozljede [[kičmena moždina|kralježnične moždine]].<ref>{{Cite news |last=Jonsson |first=Hanna |date=6. studenoga 2024. |title=Join Mondo Duplantis in the Wings for Life World Run – registration is open |url=https://www.redbull.com/se-en/mondo-duplantis-wings-for-life-world-run |access-date=5. kolovoza 2026|work=Redbull}}</ref> === 2025: Višestruki novi svjetski rekordi, treće svjetske titule i u dvorani i na otvorenome, jubilarnih sto skokova, Laureusova nagrada, peto osvajanje Dijamantne lige i skok od 6,30 metara === Duplantis je [[28. veljače]] na [[All Star Perche]]u u [[Clermont-Ferrand]]u 11. put oborio vlastiti svjetski rekord. Nakon što je osigurao pobjedu skokom od 6,07 metara, Duplantis je odlučio preskočiti 6,27 metara. To je uspio iz prvoga pokušaja.<ref name=":17">{{Cite web |date=1. ožujka 2025 |title=Duplantis breaks world pole vault record with 6.27m in Clermont-Ferrand |url=https://worldathletics.org/news/report/mondo-duplantis-world-pole-vault-record-627m-clermont-ferrand |access-date=6. kolovoza 2026 |website=World Athletics Report}}</ref> U to je vrijeme objavio i svoj prvi singl "[[Bop (pjesma, Mondo)|Bop]]", koji je zasvirao kada je postavio novi svjetski rekord.<ref>{{Cite web |date=1. ožujka 2025 |title=Armand Duplantis breaks his own pole vault world record with leap of 6.27m |url=https://www.straitstimes.com/sport/armand-duplantis-breaks-his-own-pole-vault-world-record-with-leap-of-6-27m |access-date=6. kolovoza 2026 |website=The Straits Times}}</ref> U razgovoru s [[Puma (brend)|Puminim]] izvršnim direktorom Arneom Freundtom, odnosno intervjuu objavljenome [[18. ožujka]] u sklopu tvrtkina godišnjega izvještaja, Duplantis je otkrio da vjeruje da bi mogao svjetski rekord postaviti na 6,40 metara u idućih nekoliko godina, ali da mu 6,30 metara predstavlja prvu metu u bližoj budućnosti.<ref>{{Cite web |title=Pole vault star Armand "Mondo" Duplantis sets his sights on fairy tale world record of 6.40m {{!}} PUMA® |url=https://about.puma.com/en/newsroom/corporate-news/2025/18-03-2025-pole-vault-star-armand-mondo-duplantis-sets-his-sights |access-date=6. kolovoza 2026 |website=about.puma.com |language=en}}</ref> Duplantis je skokom od 6,15 metara osvojio [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] u [[Nanjing]]u [[22. ožujka]]. Time je ujedno treći put zaredom postao svjetskim dvoranskim prvakom. Duplantis se borio sve do kraja protiv [[Grk]]a [[Emmanouil Karalis|Emmanouila Karalisa]], koji je preskočio 6,05 metara. Karalis bi u neko drugo doba zasigurno postao svjetski dvoranski prvak jer je to bio prvi put u povijesti da je skakač s motkom u finalu prvenstva preskočio 6,05 metara i ostao bez zlatne medalje.<ref name=":18" /> Prije nego što je obranio naslov prvaka u Nanjingu, Duplantis je ukupno 98 puta dotada preskočio šest ili više metara.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/live/NHC6m33jDrk?si=QtkdsUuyCpEanGXj |title=Livestream - World Athletics Indoor Championships Nanjing 25 Press Conference |language=en |access-date=6. kolovoza 2026 |via=www.youtube.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=20. ožujka 2025 |title='More in the tank', vows Duplantis as he edges to century mark |url=https://www.france24.com/en/live-news/20250320-more-in-the-tank-vows-duplantis-as-he-edges-to-century-mark |access-date=6. kolovoza 2026 |website=France 24 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Watta |first=Evelyn |date=20. ožujka 2025 |title=Mondo Duplantis all set for another world record as he gears up for World Athletics Indoor Championships Nanjing 2025: "I have more in the tanks" |url=https://www.olympics.com/en/news/mondo-duplantis-world-record-world-athletics-indoor-championships-nanjing-2025-more-in-tanks |access-date=6. kolovoza 2026 |website=Olympics.com}}</ref> Preskočivši četiri puta šest ili više metara na tome natjecanju, Duplantis je prešao brojku od sto takvih skokova s ukupno 102 njih. Za usporedbu, [[Sergej Bubka]], nekadašnji svjetski rekorder, drugi je najbolji po broju skokova od šest ili više metara, a u karijeri ih je ukupno imao 46.<ref name=":18">{{Cite web |title=Duplantis retains world indoor pole vault title in Nanjing {{!}} News {{!}} Nanjing 25 {{!}} World Athletics Indoor Championships |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/nanjing25/news/report/nanjing-25-men-pole-vault-report |archive-url=https://web.archive.org/web/20250322161645/https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/nanjing25/news/report/nanjing-25-men-pole-vault-report |archive-date=22. ožujka 2025 |access-date=6. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=22. ožujka 2025 |title=Now 102 vaults over 6 metres as Duplantis soars to world indoor title |url=https://sports.yahoo.com/article/now-102-vaults-over-6-143815490.html |access-date=6. kolovoza 2026 |website=Yahoo Sports |language=en-US}}</ref> Duplantis je [[21. travnja]] osvojio [[Laureus (nagrada)|Laureusovu]] nagradu za najboljega sportaša godine. Time je nakon [[Usain Bolt|Usaina Bolta]] postao drugi atletičar u povijesti koji je osvojio tu nagradu.<ref>{{Cite web |last=Wiseman |first=Ciaran |date=22. travnja 2025 |title=Mondo Duplantis namedrops Usain Bolt & Lionel Messi as he wins prestigious award |url=https://talksport.com/sport/3138989/mondo-duplantis-laureus-awards-usain-bolt-lionel-messi/ |access-date=7. kolovoza 2026 |website=talkSPORT |language=}}</ref> Bio je nominiran još 2021., 2023. i 2024. godine, stoga ju je osvojio nakon treće uzastopne i ukupno četvrte nominacije.<ref name=":19">{{Cite web |last=Smirnova |first=Lena |date=22. travnja 2025. |title=Armand Duplantis named Laureus World Sportsman of the Year after third consecutive nomination |url=https://www.olympics.com/en/news/athletics-sweden-armand-duplantis-named-laureus-world-sportsman-of-the-year-after-third-consecutive-nomination |access-date=7. kolovoza 2026 |website=Olympics.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=22. travnja 2025 |title=Gymnast Simone Biles and pole vaulter Armand Duplantis win Laureus awards |url=https://www.straitstimes.com/sport/gymnast-simone-biles-and-pole-vaulter-mondo-duplantis-win-laureus-awards |access-date=7. kolovoza 2026 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Svoj ukupno dvanaesti i četvrti svjetski rekord u okviru Dijamantne lige<ref>{{Cite web |title=Duplantis Soars to 6.28m World Record as Records Tumble at Stockholm Diamond League {{!}} Watch Athletics |url=https://www.watchathletics.com/article/13394/duplantis-soars-to-6-28m-world-record-as-records-tumble-at-stockholm-diamond-league |access-date=7. kolovoza 2026 |website=www.watchathletics.com |language=en}}</ref> postavio je [[15. lipnja]] skokom od 6,28 metara, iz prvoga pokušaja, u [[Stockholm]]u.<ref>{{Cite web |title=Duplantis breaks world pole vault record with 6.28m in Stockholm {{!}} REPORTS {{!}} World Athletics |url=https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/mondo-duplantis-world-pole-vault-record-628m-stockholm |archive-url=https://web.archive.org/web/20250615204725/https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/mondo-duplantis-world-pole-vault-record-628m-stockholm |archive-date=15. lipnja 2025 |access-date=7. kolovoza 2026|website=worldathletics.org |language=en}}</ref> Prije toga oborio je svjetski rekord dvaput u Poljskoj, Srbiji i Oregonu, jednom u Škotskoj i Kini, a triput u Francuskoj, uključujući onaj s Olimpijskih igara 2024. godine. Nikada prije nije postigao to na domaćemu terenu, u [[Švedska|Švedskoj]],<ref>{{Cite web |date=15. lipnja 2025 |title=Mondo Duplantis' 12th pole vault world record is one of a kind: 'The only thing that I was missing' |url=https://www.nbcsports.com/olympics/news/mondo-duplantis-world-record-pole-vault-2025-stockholm |access-date=7. kolovoza 2026 |website=NBC Sports |language=en-US}}</ref> pa je time ostvario još jedan priželjkivani uspjeh.<ref>{{Cite web |first=Nick |last=Zaccardi |date=15. lipnja 2025 |title=Mondo Duplantis breaks world record in pole vault for 12th time: 'The only thing that I was missing' |url=https://sports.yahoo.com/article/mondo-duplantis-breaks-pole-vault-171337337.html |access-date=7. kolovoza 2026 |website=Yahoo Sports |language=en-US}}</ref> Duplantisov 12. svjetski rekord s čuvenoga [[Olimpijski stadion u Stockholmu|Olimpijskoga stadiona u Stockholmu]], na kojemu su se održale [[Ljetne olimpijske igre 1912.]] godine, bio je prvi u povijesti koji se postavio na tome stadionu. Tamo su se više puta oborili svjetski rekordi u atletici nego na ijednome drugom stadionu – ukupno 83 njih između [[1912.]] i [[2008.]] godine. Međutim, nijedan od njih nije bio u skoku s motkom.<ref name=":21">{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=20. rujna 2025 |title=Mondo Duplantis exclusive: 14-time pole vault world-record holder analyzes his greatest jumps |url=https://www.nytimes.com/athletic/6642767/2025/09/20/mondo-duplantis-interview-world-records/ |access-date=7. kolovoza 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> [[Patrik Sjöberg]] bio je posljednji švedski sportaš koji je na tome stadionu postavio svjetski rekord, a to je bilo na natjecanju u skoku uvis [[1987.]] godine. Tomu je svjedočila i Duplantisova majka s tribina.<ref name=":2">{{Cite web |last=Crumley |first=Euan |date=15. lipnja 2025.|title=Mondo Duplantis rises to the occasion in Stockholm – Athletics Weekly |url=https://athleticsweekly.com/news/mondo-duplantis-rises-to-the-occasion-in-stockholm-1040005867/ |access-date=7. kolovoza 2026 |website=athleticsweekly.com |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=Pole Vault: Arman Duplantis sets his sights on setting another world record at 6.40m {{!}} Flashscore.com |url=https://www.flashscore.com/news/athletics-continental-tour-it-s-within-my-reach-duplantis-sets-sights-on-6-40m/bkXyvSvq/ |access-date=7. kolovoza 2026|website=www.flashscore.com |language=en}}</ref> U skladu s tamošnjom tradicijom, Duplantisovo je ime uklesano na zidove stadiona u spomen na svjetski rekord koji je ondje postavio. Taj dio Olimpijskoga stadiona, poznat pod nazivom "Stadion Walk of Fame", odaje počast najvećim sportskim uspjesima i događajima koji su se odvili na stadionu još od Olimpijskih igara održanih u Stockholmu.<ref>{{Cite web |title=Archives: Walk of Fame |url=https://www.walkoffamestadion.se/en/walkoffame/ |access-date=19. lipnja 2025 |website=Stadion Walk of Fame |language=en-US}}</ref><ref name=":2" /> Nakon te pobjede u Dijamantnoj ligi Duplantis je od 2020. godine pobijedio na 37 od ukupno 41 natjecanja, čime je postao jedan od najuspješnijih serijskih pobjednika u povijesti Dijamantne lige.<ref>{{Cite web |last=Sportstar |first=Team |date=13. lipnja 2025. |title=Duplantis Diamond League Results 2017–2025: A Winning Streak |url=https://sportstar.thehindu.com/athletics/duplantis-diamond-league-results-2017-2025/article69690324.ece |access-date=7. kolovoza 2026 |website=Sportstar |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=16. lipnja 2025 |title='Magical' Armand Duplantis soars to pole vault world record in Stockholm |url=https://www.straitstimes.com/sport/magical-duplantis-soars-to-pole-vault-world-record-in-stockholm-with-6-28m-jump |access-date=7. kolovoza 2026|work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Od svoga debija u Dijamantnoj ligi 2017. godine ostvario je ukupno 39 pobjeda, čime je prestigao [[Renaud Lavillenie|Renauda Lavillenieja]], koji ima 37 pobjeda.<ref>{{Cite web |title=Renaud LAVILLENIE – Wanda Diamond League |url=https://www.diamondleague.com/athlete/14185853/ |access-date=7. kolovoza 2026 |language=en-US}}</ref> Od 2020. godine imao je 93 nastupa, a izgubio je samo četiri puta, i to isključivo na mitinzima Dijamantne lige.<ref>{{Cite news |date=17. lipnja 2025 |title=Why 1cm equals multiple big-money payouts for this record-breaking pole vaulter |url=https://www.abc.net.au/news/2025-06-17/mondo-armand-duplantis-keeps-breaking-his-pole-vault-world-1cm/105426332 |access-date=7. kolovoza 2026 |work=ABC News |language=en-AU}}</ref> Dana [[11. srpnja]] Duplantis je skokom od 6,05 metara oborio rekord mitinga Dijamantne lige u [[Monako|Monaku]], koji je iznosio 6,02 metara, a bio ga je postavio [[Poljska|Poljak]] [[Piotr Lisek]] [[2019.]] godine. Taj je miting ujedno i 13. postaja Dijamantne lige na kojoj je Duplantis srušio rekord natjecanja.<ref>{{Cite web |last=McCarvel |first=Nick |date=11 July 2025 |title=Monaco Diamond League 2025: Mondo Duplantis wins pole vault in new meeting record, misses on world record attempts |url=https://www.olympics.com/en/news/monaco-diamond-league-2025-mondo-duplantis-wins-pole-vault-in-new-meeting-record-misses-on-world-record-attempts |access-date=12 July 2025 |website=Olympics.com}}</ref> Budući da se u Dijamantnoj ligi održava ukupno 15 mitinga, preostala su mu u tome trenutku dva na kojima još nije postavio novi rekord. Riječ je o mitinzima u [[Rabat]]u, na kojemu je rekord od 5,86 metara postavio [[Sam Kendricks]], i u [[London]]u, gdje rekord od 6,03 metara drži [[Renaud Lavillenie]].<ref>{{Cite web |last=Ogeyingbo |first=Deji |date=25. lipnja 2025. |title=Mondo Duplantis and the art of jumping high |url=https://www.runblogrun.com/2025/06/mondo-duplantis-and-the-art-of-jumping-high.html |access-date=7. kolovoza 2026 |website=runblogrun |language=en-US}}</ref> U sklopu manifestacije [[World Athletics Continental Tour]] Duplantis je [[12. kolovoza]] postavio svoj 13. svjetski rekord od 6,29 metara na mitingu iz tzv. Gold serije u [[Budimpešta|Budimpešti]]. To je bio prvi svjetski rekord koji se ikada postavio na tome mitingu u 15 godina njegova postojanja. Duplantis je time nadmašio i svoj prijašnji rekord koji je postavio u [[Mađarska|Mađarskoj]], a riječ je o skoku od 6,10 metara kojim je [[2023.]] godine osvojio svoju drugu titulu svjetskoga prvaka.<ref>{{Cite web |title=Historic world record, broken records, and an electric atmosphere at the Gyulai István Memorial – Gyulai István Memorial |url=https://gyulaimemorial.hu/en/news/historic-world-record-broken-records-and-an-electric-atmosphere-at-the-gyulai-istvan-memorial/ |access-date=7. kolovoza 2026 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=13. kolovoza 2025 |title=Duplantis breaks world pole vault record on Budapest return |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-continental-tour/news/duplantis-world-pole-vault-record-budapest-gyulai-memorial |access-date=7. kolovoza 2026 |website=World Athletics Report}}</ref> World Athletics dao je Duplantisu važnu ulogu u promociji premijernoga izdanja prvenstva službenoga naziva [[World Athletics Ultimate Championship]], koje će se održati u [[Budimpešta|Budimpešti]] od [[11. rujna|11.]] do [[13. rujna]] [[2026.]] godine. Riječ je o ekskluzivnome bijenalu koje će se parnim godinama održavati na kraju sezone, kada [[Svjetsko prvenstvo u atletici]] neće biti u tijeku. World Athletics imenovao je Duplantisa ultimativnom zvijezdom ([[engleski jezik|engl.]] ''Ultimate Star''), a potom [[Usain Bolt|Usaina Bolta]] ultimativnom legendom ([[engleski jezik|engl.]] ''Ultimate Legend''),<ref>{{Cite news |last=Thapliyal |first=Mukesh |date=8. rujna 2025. |title=Usain Bolt named 'Ultimate Legend' by World Athletics to promote inaugural global championship |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/international/us/usain-bolt-named-ultimate-legend-by-world-athletics-to-promote-inaugural-global-championship/articleshow/123756822.cms?from=mdr |access-date=8. kolovoza 2026 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> učinivši ih time glavnim akterima u promociji prvenstva u skladu s dodijeljenim ulogama.<ref>{{Cite web |date=13. kolovoza 2025 |title=Duplantis unveiled as inaugural Ultimate Star |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-ultimate-championship/2026/news/press-releases/mondo-duplantis-ultimate-championship-star |access-date=8. kolovoza 2026 |website=World Athletics}}</ref> Duplantis je [[27. kolovoza]] osvojio trofej Dijamantne lige peti put zaredom na posljednjemu mitingu u [[Zürich]]u, čime se približio najboljim atletičarima sa sedam pobjeda. Riječ je o [[Francuska|francuskome]] skakaču s motkom [[Renaud Lavillenie|Renaudu Lavillenieju]] i [[Christian Taylor|Christianu Tayloru]], [[SAD|Amerikancu]] koji se natjecao u [[Troskok|troskoku]].<ref>{{Cite web |last= |first= |last2= |first2= |date=28. kolovoza 2025 |title=Mondo Duplantis wins fifth straight Diamond League title |url=https://www.indiatvnews.com/sports/other/mondo-duplantis-wins-fifth-straight-diamond-league-title-2025-08-28-1005523 |access-date=9. kolovoza 2026 |website=India TV News |language=en}}</ref> Duplantis je pobijedio nakon preskočenih šest metara, što je bio njegov 118. skok od šest ili više metara.<ref>{{Cite news |date=27. kolovoza 2025 |title=Olyslagers wins latest duel with high jump rival ahead of world champs |url=https://www.abc.net.au/news/2025-08-28/nicola-olyslagers-wins-high-jump-diamond-league-in-zurich/105706212 |access-date=9. kolovoza 2026 |work=ABC News |language=en-AU}}</ref> Na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Tokio|Tokiju]] Duplantis je [[15. rujna]] osvojio svoju treću svjetsku titulu zaredom u skoku s motkom. Naslov svjetskoga prvaka donio mu je skok od 6,15 metara u nikada kompetitivnijemu finalu muškoga skoka s motkom na natjecanju globalne razine, gdje je sedam skakača preskočilo 5,90 ili više metara.<ref>{{Cite web |title=Duplantis breaks world pole vault record with 6.30m in Tokyo {{!}} News {{!}} Tokyo 25 {{!}} World Athletics Championships |url=https://worldathletics.org/en/competitions/world-athletics-championships/tokyo25/news/report/world-championships-tokyo-25-report-mens-pole-vault |access-date=9. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> Duplantis je zatim nastojao postaviti svoj 14. svjetski rekord od 6,30 metara, a to mu je pošlo za rukom u posljednjemu pokušaju. Taj je rezultat ujedno bio četvrti Duplantisov svjetski rekord u 2025. godini, što je za njega bio i rekordan broj oborenih svjetskih rekorda u jednoj godini.<ref>{{Cite web |date=15. rujna 2025 |title=Armand Duplantis soars to third world title and 14th world record |url=https://www.bbc.com/sport/athletics/articles/c1ed6845ng7o |access-date=9. kolovoza 2026 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Nakon prvih dvaju neuspješnih pokušaja Duplantis je napravio dvije promjene koje su se pokazale ključnim za obaranje rekorda. Najprije je pomaknuo stalke za letvicu s njezine standardne pozicije pet centimetara bliže kutiji za odraz, u koju se postavlja motka pri skoku, čime je promijenio kut prelaska preko letvice. Duplantis je poslije otkrio da mu je njegov otac i trener Greg savjetovao da upotrijebi tvrđu motku u trećemu pokušaju kako bi optimizirao odraz pri toj visini. U prijašnjim se pokušajima služio istom motkom kojom je obarao rekorde između 6,20 i 6,29 metara.<ref name=":21" /> Duplantis je bio proglašen europskim sportašem godine [[26. listopada]]. To je bio treći put da je osvojio tu nagradu, a toliko ju je puta jedini još dobio [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Britanac]] [[Mo Farah]].<ref>{{Cite web |last=Broadbent |first=Chris |date=25. listopada 2025 |title=Mondo grateful for “beautiful honour” as he is named men's Athlete of the Year |url=https://www.european-athletics.com/home/news/mondo-grateful-for-beautiful-honour-as-he-is-named-athlete-of-the-year |access-date=9. kolovoza 2026|website=www.european-athletics.com |language=en}}</ref> [[World Athletics]] proglasio je Duplatnisa sportašem godine [[30. studenoga]]. Tada je imao 16 osvojenih natjecanja u nizu i postao je prvi skakač s motkom u novijoj povijesti koji dvije godine zaredom nije doživio poraz.<ref>{{Cite news |date=1. prosinca 2025 |title=Swedish pole vault star Armand Duplantis and US hurdler Sydney McLaughlin-Levrone crowned 'Athletes of the Year' |url=https://www.straitstimes.com/sport/duplantis-and-mclaughlin-levrone-crowned-athletes-of-the-year |access-date=9. kolovoza 2026 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Nijedan drugi atletičar koji se natjecao u skakačkim ili bacačkim disciplinama nije tu nagradu osvojio tri puta. Duplantis je tako postao tek treći atletičar s najmanje trima osvojenim nagradama, pridruživši se [[Usain Bolt|Usainu Boltu]], koji ju je osvojio šest puta, i [[Hicham El Guerrouj|Hichamu El Guerrouju]], također trostrukome dobitniku nagrade.<ref>{{Cite web |title=Ian O'Riordan: Why Grand Slam Track is paying a high price for excluding field events |url=https://www.irishtimes.com/sport/athletics/2025/12/06/ian-oriordan-why-grand-slam-track-is-paying-a-high-price-for-excluding-field-events/ |access-date=9. kolovoza 2026 |website=The Irish Times |language=en}}</ref> === 2026: Petnaesti svjetski rekord zaredom, četvrti uzastopni svjetski dvoranski naslov i prekid trogodišnjega pobjedničkog niza=== Dana [[12. ožujka]] Duplantis je poboljšao svoj svjetski rekord za jedan centimetar na [[Mondo Classic|Mondo Classicu]] u [[Uppsala|Uppsali]]. To je bio njegov 15. svjetski rekord i drugi put da je postavio svjetski rekord u [[Švedska|Švedskoj]].<ref name=":26"/> Duplantis je tim skokom od 6,31 metra nadmašio brojku [[Sergej Bubka|Sergeja Bubke]] od 14 uzastopnih svjetskih rekorda. Također, pobjeda mu je na spomenutome natjecanju bila 38. u nizu, računajući još od [[kolovoz|kolovoza]] [[2023.]] godine.<ref>{{Cite news |date=16. ožujka 2026 |title=Pole vault record breaker Armand Duplantis ready for return to 'special' Torun |url=https://www.straitstimes.com/sport/pole-vault-record-breaker-armand-duplantis-ready-for-return-to-special-torun |access-date=9. kolovoza 2026 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Dvije tehničke prilagodbe omogućile su Duplantisu postavljanje najnovijega svjetskog rekorda: produljio je zalet s 20 na 22 koraka i počeo je upotrebljavati tvrđu motku. Godinama je eksperimentirao s tvrđom motkom, ali nije uspijevao doći do željenoga učinka. Ipak, smatrao je da će mu produljeni zalet, koji je uveo posljednjih mjeseci, omogućiti jači odraz, a on bolje savijanje tvrđe motke.<ref>{{Cite web |last=Goulding |first=Grace |date=16. ožujka 2026. |title=Mondo Duplantis eyes 2026 World Athletics Indoor Championships return in Toruń after 15th pole vault world record: "I wanted to make sure I'm still the top dog" |url=https://www.olympics.com/en/news/mondo-duplantis-2026-world-athletics-indoor-championships-return-record-top-dog |access-date=9. kolovoza 2026 |website=Olympics.com}}</ref> Nakon što je [[21. ožujka]] osvojio zlato na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2026.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]] u [[Toruń]]u i pritom postavio novi rekord prvenstva skokom od 6,25 metara, Duplantis je postao prvi atletičar koji je osvojio četiri uzastopna svjetska dvoranska naslova.<ref>{{Cite web |last=Fentuo |first=Fentuo Tahiru |date=22. ožujka 2026. |title=World Athletics Indoor Championships 2026: Mondo Duplantis claims fourth successive indoor pole vault title |url=https://www.olympics.com/en/news/world-athletics-indoor-championships-2026-mondo-duplantis-claims-fourth-successive-indoor-pole-vault-title |access-date=9. kolovoza 2026 |website=Olympics.com}}</ref> To mu je bila ukupno deveta svjetska seniorska titula. Od [[2019.]] godine, kada je posljednji put bio poražen na svjetskim ili kontinentalnim prvenstvima, osvojio je 12 velikih titula.<ref>{{Cite web |title=Duplantis soars to 6.25m championship record to win fourth world indoor pole vault title {{!}} News {{!}} Kujawy Pomorze 26 {{!}} World Athletics Indoor Championships |url=https://worldathletics.org/en/competitions/world-athletics-indoor-championships/kujawypomorze26/news/report/wic-kujawy-pomorze-26-report-men-pole-vault |access-date=9. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> Nakon posljednjega osvojenog svjetskog dvoranskog naslova izjednačio se sa Sergejem Bubkom, koji je četiri puta bio svjetski dvoranski prvak.<ref name=":27">{{Cite web |date=21. ožujka 2026 |title=Sweden's Duplantis wins fourth world indoor pole vault title |url=https://www.france24.com/en/live-news/20260321-sweden-s-duplantis-wins-fourth-world-indoor-pole-vault-title |access-date=9. kolovoza 2026 |website=France 24 |language=en}}</ref> Duplantis je [[17. svibnja]] postavio novi rekord mitinga [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] u [[Shanghai]]ju skokom od 6,12 metara, gdje je i pobijedio. Dana [[27. svibnja]] puštena je u prodaju posebna dječja ulaznica za [[14. kolovoza]], dan kada su se održavale kvalifikacije u skoku s motkom na [[Europsko prvenstvo u atletici 2026.|Europskome prvenstvu]] u [[Birmingham]]u. Nazvana prema Duplantisu, "Mondo Ticket" stajala je samo 6,31 funtu. Njezina je simbolična cijena odgovarala visini trenutačnoga svjetskoga rekorda, a cijela je akcija bila namijenjena poticanju mladih obožavatelja na to da dožive prvenstvo i izbliza prate Duplantisa na djelu.<ref>{{Cite web |title=Duplantis jumps at the chance to bring world record ticket to young fans at Birmingham 2026 |url=https://www.european-athletics.com/home/news/mondo-world-record-ticket |access-date=9. kolovoza 2026 |website=www.european-athletics.com |language=en}}</ref> Nakon gotovo trogodišnje dominacije u skoku s motkom Duplantis je [[7. lipnja]] doživio poraz na mitingu Dijamantne lige u [[Stockholm]]u, gdje je [[Australija|Australac]] [[Kurtis Marschall]] bio bolji od njega. Time se prekinuo njegov niz od 40 uzastopnih pobjeda na natjecanjima koji je započeo još u [[kolovoz|kolovozu]] [[2023.]] godine.<ref>{{Cite web |date=7. lipnja 2026 |title=Aussie pulls off epic upset over hometown king: 'Chuffed it was me' |url=https://7news.com.au/sport/athletics/aussie-first-timer-kurtis-marschall-pulls-off-epic-diamond-league-upset-over-hometown-king-mondo-duplantis-c-22398518 |access-date=9. kolovoza 2026 |website=7NEWS |language=en}}</ref> Osvojivši miting Dijamantne lige u [[Pariz]]u, Duplantis se [[28. lipnja]] vratio pobjedama i obaranju rekorda. Skokom od 6,13 metara postavio je novi rekord mitinga. Taj mu je miting ujedno bio prvo natjecanje nakon vjenčanja. [[File:Armand Duplantis (SWE) DSC08346 hochformat.jpg|left|thumb|Armand Duplantis na mitingu [[Weltklasse Zürich]] [[27. kolovoza]] [[2026.]] godine.]] Dana [[10. srpnja]] osvojio je miting Dijamantne lige u [[Monako|Monaku]] skokom od 6,07 metara, čime je poboljšao vlastiti rekord mitinga za dva centimetra. Time je ostvario prvu pobjedu od preseljenja u Monako, odnosno na novome domaćem terenu. Duplantis je također bio potaknuo organizatore na uvrštavanje muškoga skoka s motkom u program Dijamantne lige u Monaku, prema kojemu je dotad bio predviđen skok s motkom samo u ženskoj konkurenciji.<ref>{{Cite web |date=11. srpnja 2026 |title=Duplantis thrives on new home turf in Monaco |url=https://www.france24.com/en/live-news/20260711-duplantis-thrives-on-new-home-turf-in-monaco |access-date=9. kolovoza 2026 |website=France 24 |language=en}}</ref> Duplantis je morao odustati od nastavka natjecanja na mitingu Dijamantne lige u [[London]]u [[17. srpnja]] zbog ozljede bedra. Iako je preskočio 5,95 metara kao i prvoplasirani [[Sam Kendricks]], [[SAD|Amerikanac]] je osvojio miting jer je svladao tu visinu iz prvoga pokušaja, a Duplantis je završio na drugome mjestu.<ref>{{Cite web |title=Mondo Duplantis withdraws from London Diamond League with thigh injury {{!}} Flashscore.com |url=https://www.flashscore.com/news/athletics-diamond-league-mondo-duplantis-withdraws-from-london-diamond-league-with-thigh-injury/8riXOOfU/ |access-date=31. kolovoza 2026|website=www.flashscore.com |language=en}}</ref> Dana [[16. kolovoza]] obranio je titulu europskoga prvaka na [[Europsko prvenstvo u atletici 2026.|Europskome prvenstvu]] u [[Birmingham]]u. Preskočivši 6,15 metara, oborio je rekord prvenstva od 6,10 metara te osvojio ukupno 14. seniorsku zlatnu medalju i četvrtu europsku titulu.<ref>{{Cite web |title=Mondo Duplantis wins fourth European pole vault title in new championship record {{!}} Flashscore.com |url=https://www.flashscore.com/news/athletics-european-championships-mondo-duplantis-wins-fourth-european-pole-vault-title-in-new-championship-record/0OvQkanI/ |access-date=16. kolovoza 2026 |website=www.flashscore.com |language=en}}</ref> Novi rekord mitinga Dijamantne lige od 6,21 metra postavio je [[20. kolovoza]] u [[Lausanne]]u. To je natjecanje bilo jedno od najboljih u povijesti u muškome skoku s motkom. Duplantis se do samoga kraja natjecao s [[Emmanouil Karalis|Emmanouilom Karalisom]], kojega je pobijedio. Obojica su preskočila 6,16 metara i nastavili se dalje natjecati. Takvo što nikada se prije nije dogodilo u toj atletskoj disciplini.<ref>{{Cite web |title=Duplantis clears 6.21m, Karalis 6.16m in historic pole vault contest in Lausanne {{!}} REPORTS {{!}} World Athletics |url=https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/lausanne-athletissima-diamond-league-2026-duplantis-karalis |access-date=23. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> World Athletics objavio je [[21. kolovoza]] Duplantisovu pjesmu "Gold", službenu himnu premijernoga izdanja natjecanja [[World Athletics Ultimate Championship]], koje će se održati u [[Budimpešta|Budimpešti]] od [[11. rujna|11.]] do [[13. rujna]].<ref>{{Cite web |title=World Athletics releases Ultimate Anthem: 'Gold' by Mondo Duplantis {{!}} News {{!}} Budapest 26 {{!}} World Athletics Ultimate Championships |url=https://worldathletics.org/en/competitions/world-athletics-ultimate-championship/2026/news/press-releases/ultimate-anthem-gold-mondo-duplantis |access-date=31. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> Duplantis i Karalis nastavili su se natjecati na najvišoj razini na mitingu [[Weltklasse Zürich]] [[27. kolovoza]]. Karalis je završio natjecanje rezultatom od 6,20 metara, a Duplantis je osvojio prvo mjesto nakon preskočenih 6,26 metara.<ref>{{Cite web |date=17. ožujka 2025 |title=Program & Results - Zurich |url=https://zurich.diamondleague.com/en/programme-results/ |access-date=31. kolovoza 2026 |language=en-US}}</ref> == Privatni život == Duplantis je na poticaj svoje majke intenzivno učio [[švedski jezik]] preko [[Skype]]a, a taj mu je tečaj bio od velike pomoći. Do [[2020.]] godine uznapredovao je toliko da je osjećao da mnogo bolje i lakše razumije izvorne govornike nego što je prije mogao. Njegova je majka istovremeno tvrdila da se Duplantis sramio javno govoriti švedski, ali da se rado njime služio u privatnoj komunikaciji zbog manjega pritiska.<ref>{{cite web |last=Brenning |first=Patrik |date=20. travnja 2020. |title=Armand Duplantis kan svenska men vågar inte prata |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/opbo1j/manga-tycker-att-han-inte-ar-svensk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221219161604/https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/opbo1j/manga-tycker-att-han-inte-ar-svensk |archive-date=19. prosinca 2022 |access-date=10. kolovoza 2026 |work=[[Aftonbladet]] |language=sv}}</ref><ref>{{cite web |date=11. lipnja 2020 |title=Armand Duplantis om sin svenska: 'Mamma vill inte att folk ska snacka skit' |url=https://www.youtube.com/watch?v=nCJ875PRdUI |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810125239/https://www.youtube.com/watch?v=nCJ875PRdUI |archive-date=10. kolovoza 2023 |access-date=10. kolovoza 2021 |publisher=[[Expressen]] YouTube Channel}}</ref> Međutim, do [[2021.]] godine njegovo se znanje poboljšalo do razine na kojoj je bez poteškoća davao intervjue u cijelosti na švedskome, što je osobito bilo primijećeno nakon osvajanja olimpijskoga zlata u Tokiju.<ref>{{cite web |date=3. kolovoza 2021 |title=Duplantis efter OS-guldet – i intervju på svenska |url=https://www.youtube.com/watch?v=klJJopIMeuc |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221219161557/https://www.youtube.com/watch?v=klJJopIMeuc |archive-date=19. prosinca 2022 |access-date=10. kolovoza 2026 |publisher=[[Aftonbladet]] official Youtube channel |language=sv}}</ref> Duplantis je prije toga isticao da mu je napredovanje u švedskome bilo ponešto otežano time što većina Šveđana izvrsno poznaje engleski jezik, pa su izvorni govornici radije razgovarali s njime na engleskome.<ref>{{cite news |last1=Hammarkrantz |first1=Oskar |date=18 September 2020 |title=Duplantis: 'Blir mycket mer igenkänd här än i USA' |url=https://www.svd.se/armand-duplantis-jag-blir-mycket-mer-igenkand-har-an-i-usa |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211209023227/https://www.svd.se/armand-duplantis-jag-blir-mycket-mer-igenkand-har-an-i-usa |archive-date=9. prosinca 2021 |access-date=10. kolovoza 2026 |newspaper=[[Svenska Dagbladet]] |language=sv}}</ref> [[File:Dalahästen i Avesta 03.jpg|thumb|Letvica u blizini [[Dala konj|dala-konja]] u [[Švedska|švedskome]] mjestu [[Avesta (grad)|Avesti]] podigne se svaki put kada Duplantis obori svjetski rekord.]] Kako bi si priskrbio idealne klimatske uvjete za treniranje tijekom cijele godine, Duplantis je obično provodio zime u [[Louisiana|Louisiani]], a ljeta u [[Uppsala|Uppsali]]. U [[Avesta (grad)|Avesti]], mjestu gdje je Duplantisova majka odrasla, letvica nalik na onu u skoku s motkom podigne se u blizini enormne skuplture [[dala konj|dala-konja]] s rezultatom svakoga novog Duplantisova svjetskog rekorda. Kada je Duplantis prvi put čuo za to, briznuo je u plač od sreće jer je tada postao još svjesniji veličine onoga što je postigao.<ref>{{cite web |last=Ottosson |first=Stefan |date=16. prosinca 2020. |title=Armand Duplantis kunde inte hålla tillbaka tårarna – efter svenska hyllningen: "Bröt ihop när jag såg det" |url=https://www.sportbibeln.se/friidrott/armand-duplantis-kunde-inte-halla-tillbaka-tararna-efter-svenska-hyllningen-jag-brot-ihop-nar-jag-sag-det/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210803162617/https://www.sportbibeln.se/friidrott/armand-duplantis-kunde-inte-halla-tillbaka-tararna-efter-svenska-hyllningen-jag-brot-ihop-nar-jag-sag-det/ |archive-date=3. kolovoza 2021 |access-date=10. kolovoza 2021 |publisher=Sportbibeln |language=sv}}</ref> U [[listopad]]u [[2025.]] godine [[Zračna luka Stockholm-Arlanda]] dodala je Duplantisa svojoj galeriji portreta "Welcome to my hometown" ([[srpskohrvatski jezik|sh.]] 'Dobro došli u moj rodni grad'), koja postoji još od [[2005.]] godine u dijelu za prikupljanje prtljage. Galerija odaje počast osobama koje su svojim iznimnim doprinosima obilježile regije [[Stockholm]]a i [[Uppsala|Uppsale]] u sportu, kulturi, znanosti, gospodarstvu i drugim područjima.<ref>{{Cite web |last=Orban |first=André |date=14. listopada 2025. |title=World record holder Armand Duplantis joins “Welcome to my hometown” gallery at Stockholm Arlanda Airport |url=https://www.aviation24.be/airports/stockholm-arlanda-arn/world-record-holder-armand-duplantis-joins-welcome-to-my-hometown-gallery-at-stockholm-arlanda-airport/ |access-date=10. kolovoza 2025 |website=Aviation24.be |language=en-GB}}</ref> [[File:Guests at the 2026 Met Gala 442 (Armand Duplantis and Desiré Inglander).jpg|thumb|Duplantis i Inglander na [[Met Gala|Met Gali]] [[2026.]] godine.]] Duplantis se oženio švedskim modelom i kreatoricom sadržaja Desiré Inglander [[2026.]] godine.<ref>{{Cite news |last=Landén |first=Petter |last2=Thunborg |first2=Peter |date=20. ožujka 2026. |title=Armand och Desiré Duplantis har gift sig i hemlighet |url=https://www.expressen.se/sport/friidrott/armand-och-desire-duplantis-har-gift-sig-i-hemlighet/ |access-date=10. kolovoza 2026 |work=[[Expressen]] |language=Swedish}}</ref> Par se upoznao u Švedskoj na jednoj zabavi sredinom ljeta [[2020.]] godine, a Duplantis je zaprosio Inglander [[2024.]] godine za vrijeme snimanja za ''[[Vogue Scandinavia]]'' u [[New York]]u.<ref>{{Cite news |date=11. listopada 2024 |title=Olympic Champion Mondo Duplantis and Desiré Inglander Announce Their Engagement |url=https://www.vogue.com/article/mondo-duplantis-desire-inglander-engaged |work=Vogue}}</ref> Nakon vjenčanja Duplantis je prodao svoj stan u Stockholmu i preselio se u [[Monako]], a dotada je živio u [[SAD|Sjedinjenim Američkim Državama]] i Švedskoj.<ref>{{Cite web |last=AFP |date=7. svibnja 2025.|title=Duplantis promises new home Monaco a world record |url=https://www.freemalaysiatoday.com/category/sports/2026/05/08/duplantis-promises-new-home-monaco-a-world-record |access-date=10. kolovoza 2026 |website=Free Malaysia Today {{!}} FMT |language=en}}</ref> Duplantis je objavio svoj prvi singl "[[Bop (pjesma, Mondo)|Bop]]" pod imenom Mondo [[28. veljače]] [[2025.]] godine, a napisao ga je s Emilom Bergom i Rasmusom Wahlbergom, kao i ostalih 30-ak pjesama.<ref>{{Cite web|url=https://www.sverigesradio.se/artikel/duplantis-ovantade-drag-sa-later-nya-karriaren|title=Duplantis oväntade drag – så låter nya karriären|date=25 February 2025|language=sv|publisher=[[Sveriges Radio]]|access-date=10. kolovoza 2026}}</ref><ref name="vibes">{{Cite web|url=https://www.svt.se/kultur/armand-duplantis-slapper-nya-laten-bop-nervost|title=Armand Duplantis om nya låten "Bop": "Den är vibes och kul"|date=28. veljače 2025.|language=sv|first=Moa|last=Lindstedt|publisher=[[Sveriges Television]]|access-date=10. kolovoza 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sverigesradio.se/artikel/stavhopparen-armand-duplantis-debuterar-som-artist|title=Stavhopparen Armand Duplantis debuterar som artist: "Lite nervöst"|date=28. veljače 2025|language=sv|publisher=[[Sveriges Radio]]|access-date=10. kolovoza 2026}}</ref> Njegov je debi zauzeo 31. mjesto na švedskoj listi singlova.<ref>{{Cite web|url=https://sverigetopplistan.se/chart/41/?dspy=2025&dspp=10|title=Veckolista Singlar, vecka 10|publisher=[[Sverigetopplistan]]|language=sv|access-date=10. ožujka 2026}}</ref> Nakon njega objavio je niz drugih singlova poput pjesme "4L" u [[lipanj|lipnju]] [[2025.]], "Feelin' Myself" u [[veljača|veljači]] [[2026.]] i "Location" u [[travanj|travnju]] 2026. godine.<ref>{{Cite web |date=14. lipnja 2025 |title=Armand Duplantis to Release Love-Driven Single "4L" {{!}} Sweden Herald |url=https://swedenherald.com/article/armand-duplantis-to-release-new-music-this-month |access-date=10. kolovoza 2026 |website=Sweden Herald |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nottingham |first=Juliet |date=3. lipnja 2026. |title=Mondo Duplantis reveals his ultimate ambition: a Grammy |url=https://www.olympics.com/en/news/mondo-duplantis-reveals-ultimate-ambition-grammy |access-date=10. lipnja 2026 |website=Olympics.com}}</ref> U [[ožujak|ožujku]] 2026. godine [[World Athletics]] angažirao je Duplantisa da stvori službenu himnu za novo prvenstvo u atletici, odnosno [[World Athletics Ultimate Championship]], čije će se prvo izdanje održati iste godine.<ref>{{Cite news |date=23. ožujka 2026 |title=From world records to world anthems, new creative jump for Duplantis |url=https://www.straitstimes.com/sport/from-world-records-to-world-anthems-new-creative-jump-for-duplantis |access-date=10. kolovoza 2026 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> == Postignuća == Podatci u nastavku preuzeti su sa službene mrežne stranice [[World Athletics]]a.<ref name="WAprofile" /> === Međunarodna natjecanja === {| class="wikitable sortable plainrowheaders""max-width:40em;" |+Nastupi za {{flagicon|SWE}} [[Švedska|Švedsku]] |---- !scope="col"| Godina !scope="col"| Natjecanje !scope="col"| Mjesto !scope="col"| Plasman !scope="col"| Rezultat !scope="col"| Bilješka |- |align="center"|[[2015.]] |{{nowrap|[[Svjetsko prvenstvo u atletici za mlađe juniore 2015.|Svjetsko prvenstvo za mlađe juniore]]}} |{{flagicon|COL}} [[Cali]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|5,30 m |align="center"|CR<ref name=":25"/> |- |align="center"|[[2016.]] |[[Svjetsko juniorsko prvenstvo u atletici 2016.|Svjetsko juniorsko prvenstvo]] |{{flagicon|POL}} [[Bydgoszcz]] |style="text-align: center"bgcolor=cc9966|3. mjesto |align="center"|5,45 m |align="center"|<ref>{{Cite web |title=Report: men's pole vault – IAAF World U20 Championships Bydgoszcz 2016 |url=https://worldathletics.org/news/report/world-u20-championships-men-pole-vault |access-date=10. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> |- |style="text-align: center"rowspan=2|[[2017.]] |[[Europsko juniorsko prvenstvo u atletici 2017.|Europsko juniorsko prvenstvo]] |{{flagicon|ITA}} [[Grosseto]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|5,65 m |align="center"|CR<ref name=":39" /> |- |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2017.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|UK}} [[London]] |align="center"|9. mjesto |align="center"|5,50 m |align="center"|<ref>{{Cite web |title=Report: men's pole vault final – IAAF World Championships London 2017 {{!}} REPORT {{!}} World Athletics |url=https://worldathletics.org/news/report/mens-pole-vault-final-world-championships-lon |access-date=10. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> |- |style="text-align: center"rowspan=3|[[2018.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2018.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|UK}} [[Birmingham]] |align="center"|7. mjesto |align="center"|5,70 m (i) |align="center"|<ref>{{Cite web|url=https://media.aws.iaaf.org/competitiondocuments/pdf/6019/AT-PV-M-f----.RS6.pdf?|title=Final results|access-date=10. kolovoza 2026}}</ref> |- |[[Svjetsko juniorsko prvenstvo u atletici 2018.|Svjetsko juniorsko prvenstvo]] |{{flagicon|FIN}} [[Tampere]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|5,82 m |align="center"|CR<ref name=":45"/> |- |[[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europsko prvenstvo]] |{{flagicon|GER}} [[Berlin]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,05 m |align="center"|CR WU20R<ref name=":47"/> |- |align="center"|[[2019.]] |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2019.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|Katar}} [[Doha]] |style="text-align: center"bgcolor=silver|2. mjesto |align="center"|5,97 m |align="center"|<ref name=":50"/> |- |style="text-align: center"rowspan=2|[[2021.]] |[[Europsko dvoransko prvenstvo u atletici 2018.|Europsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|POL}} [[Toruń]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,05 m (i) |align="center"|CR<ref name=":55"/> |- |[[Ljetne olimpijske igre 2020.|Olimpijske igre]] |{{flagicon|Japan}} [[Tokio]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,02 m |align="center"|<ref>Nakon što je osigurao zlato, sva je tri puta bezuspješno pokušao preskočiti 6,19 metara za postavljanje novoga svjetskog rekorda. Vidi {{Cite web |date=3. kolovoza 2021 |title=Mondo Duplantis fails to break world record but strolls to pole-vault gold |url=http://www.theguardian.com/sport/2021/aug/03/mondo-duplantis-fails-to-break-world-record-but-strolls-to-pole-vault-gold|access-date=10. kolovoza 2026 |website=The Guardian |language=engl.|archive-date=3. veljače 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230203020710/https://www.theguardian.com/sport/2021/aug/03/mondo-duplantis-fails-to-break-world-record-but-strolls-to-pole-vault-gold|url-status=live}}</ref> |- |style="text-align: center"rowspan=3|[[2022.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|SRB}} [[Beograd]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,20 m (i) |align="center"|WR CR<ref name=":69"/> |- |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|USA}} [[Eugene, Oregon]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,21 m |align="center"|WR CR<ref name=":71"/> |- |[[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|Europsko prvenstvo]] |{{flagicon|GER}} [[München]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,06 m |align="center"|CR<ref name=":74"/> |- |align="center"|[[2023.]] |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|Mađarska}} [[Budimpešta]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,10 m |align="center"|<ref name=":80"/> |- |style="text-align: center"rowspan=3|[[2024.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2024.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|UK}} [[Glasgow]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,05 m (i) |align="center"|<ref name=":83"/> |- |[[Europsko prvenstvo u atletici 2024.|Europsko prvenstvo]] |{{flagicon|ITA}} [[Rim]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,10 m |align="center"|CR<ref name=":89"/> |- |[[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijske igre]] |{{flagicon|Francuska}} [[Pariz]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,25 m |align="center"|WR OR<ref name=":90"/> |- |style="text-align: center"rowspan=2|[[2025.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|CHN}} [[Nanjing]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,15 m (i) |align="center"|<ref>{{Cite web |last=Mills |first=Steven |date=22. ožujka 2025. |title=Duplantis vaults to a hat-trick of world indoor titles in Nanjing |url=https://www.european-athletics.com/home/news/duplantis-vaults-to-a-hat-trick-of-world-indoor-titles-in-nanjing |access-date=10. kolovoza 2026 |website=www.european-athletics.com |language=en}}</ref> |- |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|JAP}} [[Tokio]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,30 m |align="center"|WR CR |- |style="text-align: center"rowspan=2|[[2026.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2026.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|POL}} [[Toruń]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,25 m (i) |align="center"|CR |- |[[Europsko prvenstvo u atletici 2026.|Europsko prvenstvo]] |{{flagicon|UK}} [[Birmingham]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,15 m |align="center"|CR |} '''Legenda:''' {{small| : CR označuje rekord prvenstva. : WU20R označuje svjetski rekord u kategoriji mlađih od 20 godina. : WR označuje svjetski rekord. : OR označuje olimpijski rekord. : i označuje rezultat postignut u dvorani. }}</div> === Dijamantna liga{{efn|U pregled su uključeni mitinzi na kojima je Duplantis barem jednom ostvario rezultat, pa je izostavljen miting [[Golden Gala]] u [[Rim]]u i [[miting u Rabatu]]. Ipak, u Rimu je nastupio 2020. godine. Tada je preskočio 6,15 metara i osvojio prvo mjesto,<ref name=":63"/> ali te se godine Dijamantna liga nije održala u standardnome izdanju zbog [[Pandemija COVID-a 19|pandemije koronavirusa]], pa je ta sezona također isključena iz pregleda.}} === {| class="wikitable" width="100%" style="text-align:center" ! rowspan="2"|Miting !! colspan="17"| Godina nastupa |- ! [[2017.]] !! [[2018.]] !! [[2019.]] !! [[2021.]] !! [[2022.]] !! [[2023.]] !! [[2024.]] !! [[2025.]] !! [[2026.]] |- |align=left|{{nowrap|[[Athletissima]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|SUI}} [[Lausanne]]}}}} | align="center"|{{nowrap|7.}}<br>{{small|{{nowrap|5,73 m}}}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|5.}}<br>{{small|{{nowrap|5,70 m}}}} | align="center" bgcolor="#cc9966"|{{nowrap|3.}}<br>{{small|{{nowrap|5,81 m}}}} | align="center"|{{nowrap|4.}}<br>{{small|{{nowrap|5,62 m}}}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|1.}}<br>{{small|{{nowrap|6,10 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,15 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,21 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[BAUHAUS-galan]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|SWE}} [[Stockholm]]}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,86 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,02 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,16 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,05 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} | align="center" style="border: 2px solid red" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,28 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,80 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Bislett Games]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|NOR}} [[Oslo]]}}}} |colspan="2"bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center"|{{nowrap|4.}}<br>{{small|{{nowrap|5,81 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,01 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,02 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,01 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,15 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |- |align=left|{{nowrap|[[Herculis]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|MON}} [[Monako]]}}}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|1.}}<br>{{small|{{nowrap|6,07 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,92 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|1.}}<br>{{small|{{nowrap|6,07 m}}}} | align="center"|{{nowrap|4.}}<br>{{small|{{nowrap|5,72 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,05 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,07 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[London Athletics Meet]]}}{{efn|Miting se u ovome razdoblju održavao pod različitim nazivima, a upotrijebljen je najnoviji radi jasnoće. Potrebno je napomenuti da se izdanja 2019. i 2021. godine u tablici odnose na [[British Grand Prix (atletika)|Müller Grand Prix]], koji se održao u [[Gateshead]]u.}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[London]]}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="#cc9966"|{{nowrap|3.}}<br>{{small|{{nowrap|5,81 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,55 m}}}} | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,95 m}}}} |colspan="3"bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,95 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Memorijal Kamila Skolimowska]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|POL}} [[Chorzów]]}}}} |colspan="4" {{N/A|}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|1.}}<br>{{small|{{nowrap|6,10 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,01 m}}}} | align="center" style="border: 2px solid red "bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,26 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,10 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,20 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Memorijal Van Damme]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|BEL}} [[Bruxelles]]}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center"|{{nowrap|7.}}<br>{{small|{{nowrap|5,68 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,05 m}}}} | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,81 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,10 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,11 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |{{TBD}} |- |align=left|{{nowrap|[[Meeting de Paris]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Pariz]]}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,90 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,01 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,13 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Miting u Dohi]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|QAT}} [[Doha]]}}}} |colspan="2"bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,02 m}}}} |colspan="3"bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |- |align=left|{{nowrap|[[Miting u Shanghaiju]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|CHN}} [[Shanghai]]/[[Suzhou]]/[[Shaoxing]]}}}} |colspan="2"{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |colspan="3"bgcolor="e6e6ff"|{{small|''Otkazan''}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,12 m}}}} | align="center"bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,12 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Miting u Xiamenu]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|CHN}} [[Xiamen]]}}}} |colspan="5" {{N/A|}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" style="border: 2px solid red" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,24 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,92 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |- |align=left|{{nowrap|[[Prefontaine Classic]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|USA}} [[Eugene, Oregon]]}}}} | align="center"|{{nowrap|4.}}<br>{{small|{{nowrap|5,71 m}}}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,71 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,93 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,91 m}}}} | align="center" style="border: 2px solid red" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,23 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |- |align=left|{{nowrap|[[Weltklasse Zürich]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|SWI}} [[Zürich]]}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |bgcolor="d8f3d8"|{{small|N/S}} | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,82 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,06 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,07 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,25 m}}}} |- ! Ukupno !! {{N/A|TBC}} !! 4. !! 3. !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! {{TBD}} |} '''Legenda:''' {{small| : {{colorbox|#ffdddd|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|15px]]}} označuje da muški skok s motkom nije bio jedna od disciplina na mitingu te godine. : N/S označuje miting na kojemu nije nastupio. : {{color box|#d8f3d8}} označuje promotivna natjecanja u sklopu mitinga. Ona nisu dio službenoga programa Dijamantne lige i ostvareni rezultati ne donose bodove za ukupni poredak. : {{color box|#cecece}} označuje mitinge koji u to vrijeme nisu bili dio Dijamantne lige. : {{color box|white|border=#f00|}} označuje rezultat kojim je postavio tadašnji svjetski rekord. : [[File:Diamond blue.svg|15px]] označuje ukupno prvo mjesto u Dijamantnoj ligi na kraju sezone. }} === Nagrade i priznanja === * Dobitnik nagrade [[Laureus (nagrada)|Laureus]] za najboljega sportaša godine ([[2025.]]). * Dobitnik nagrade [[World Athletics]]a za najboljega sportaša godine ([[2020.]], [[2022.]], [[2023.]], [[2025.]]). * Najbolji europski sportaš godine ([[2022.]]). * Sportaš godine prema izboru [[Eurosport]]a ([[2022.]]). == Najbolji rezultati == === Osobni rekordi (službeni) === {| class="wikitable" cellpadding="1" cellspacing="2" border="1" |- bgcolor="cccccc" ! scope="col" |Disciplina ! scope="col" |Rezultat ! scope="col" |Mjesto ! scope="col" |Datum |- |{{nowrap|[[Skok s motkom]]}} |align="center" |6,31 m </br> {{small|'''WR'''}} |{{nowrap|{{flagicon|SWE}} [[Uppsala]], [[Švedska]]}} |align="center" |{{nowrap|[[12. ožujka]] [[2026.]]}} |- |{{nowrap|[[Utrka na 100 metara|100 metara]]}} |align="center" |10,37 s |{{nowrap|{{flagicon|SUI}} [[Zürich]], [[Švicarska]]}} |align="center" |{{nowrap|[[4. rujna]] [[2024.]]}} |} === Svjetski rekordi === {| class="wikitable" border="1" cellspacing="2" cellpadding="1" style="border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+Svjetski rekordi koje je postavio Armand Duplantis |---- ! scope="col" | Rezultat ! scope="col" | Mjesto ! scope="col" | Natjecanje ! scope="col" | Datum |- |{{nowrap|6,17 m (i)}} |{{flagicon|POL}} [[Toruń]] |[[Miting u Toruńu]] |align="right"|{{nowrap|[[8. veljače]] [[2020.]]}} |- |6,18 m (i) |{{flagicon|SCO}} [[Glasgow]] |[[Miting u Glasgowu]] |align="right"|{{nowrap|[[15. veljače]] [[2020.]]}} |- |6,19 m (i) |{{flagicon|SRB}} [[Beograd]] |[[Miting u Beogradu]] |align="right"|{{nowrap|[[7. ožujka]] [[2022.]]}} |- |6,20 m (i) |{{flagicon|SRB}} [[Beograd]] |{{nowrap|[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]]}} |align="right"|{{nowrap|[[20. ožujka]] [[2022.]]}} |- |6,21 m |{{nowrap|{{flagicon|USA}} [[Eugene, Oregon]]}} |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetsko prvenstvo]] |align="right"|{{nowrap|[[24. srpnja]] [[2022.]]}} |- |6,22 m (i) |{{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Clermont-Ferrand]]}} |[[All Star Perche]] |align="right"|{{nowrap|[[25. veljače]] [[2023.]]}} |- |6,23 m |{{nowrap|{{flagicon|USA}} [[Eugene, Oregon]]}} |[[Prefontaine Classic]] |align="right"|{{nowrap|[[17. rujna]] [[2023.]]}} |- |6,24 m |{{flagicon|CHN}} [[Xiamen]] |[[Miting u Xiamenu]] |align="right"|{{nowrap|[[20. travnja]] [[2024.]]}} |- |6,25 m |{{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Saint-Denis]]}} |[[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijske igre]] |align="right"|{{nowrap|[[5. kolovoza]] [[2024.]]}} |- |6,26 m |{{flagicon|POL}} [[Chorzów]] |{{nowrap|[[Memorijal Kamila Skolimowska]]}} |align="right"|{{nowrap|[[25. kolovoza]] [[2024.]]}} |- |6,26 m (i) |{{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Clermont-Ferrand]]}} |[[All Star Perche]] |align="right"|{{nowrap|[[28. veljače]] [[2025.]]}} |- |6,28 m |{{nowrap|{{flagicon|SWE}} [[Stockholm]] |[[BAUHAUS-galan]] |align="right"|{{nowrap|[[15. lipnja]] [[2025.]]}} |- |6,29 m |{{nowrap|{{flagicon|HUN}} [[Budimpešta]] |[[Miting u Budimpešti]] |align="right"|{{nowrap|[[12. kolovoza]] [[2025.]]}} |- |6,30 m |{{nowrap|{{flagicon|JAP}} [[Tokio]] |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetsko prvenstvo]] |align="right"|{{nowrap|[[15. rujna]] [[2025.]]}} |- |6,31 m (i) |{{nowrap|{{flagicon|SWE}} [[Uppsala]] |[[Mondo Classic]] |align="right"|{{nowrap|[[12. ožujka]] [[2026.]]}} |} === Najbolji rezultati sezone === {{#chart:Duplantis pole vaulting record.chart}} == Napomene == {{notelist}} == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{commonscat}} * [https://worldathletics.org/athletes/-/14679502 Armand Duplantis] na [[World Athletics]] * [https://www.european-athletics.com/historical-data/athletes/-/14679502 Armand Duplantis] na [[European Athletics]] * [https://www.diamondleague.com/athlete/14679502 Armand Duplantis] na [[Dijamantna liga|Diamond League]] * [https://www.olympics.com/en/athletes/armand-duplantis Armand Duplantis] na [[Međunarodni olimpijski odbor|Olympics.com]] * [https://sok.se/idrottare/idrottare/a/armand-duplantis.html Armand Duplantis] na [[Švedski olimpijski odbor|Sveriges Olympiska Kommitté]] * [https://www.olympedia.org/athletes/146747 Armand Duplantis] na [[Olympedia|Olympediji]] *[https://intersportstats.com/athletes/3000046184 Armand Duplantis] na InterSportStats {{Normativna kontrola}} {{Životni vijek|1999||Duplantis, Armand}} [[Kategorija:Olimpijski pobjednici u atletici]] [[Kategorija:Atletičari]] [[Kategorija:Švedski atletičari]] [[Kategorija:Svjetski prvaci u atletici]] dy3i96ptvqr9d1vbq7i1m8gg0lec3zq 42682223 42682220 2026-08-31T12:31:15Z Ekvatarina 270952 42682223 wikitext text/x-wiki {{Infokutija sportista |ime = Armand Duplantis |headercolor = lightsteelblue |slika = Armand Duplantis(cropped) Budapest 2023.jpg |nadimci = Mondo |puno_ime = Armand Gustav Duplantis |datum_rođenja = [[10. studenoga]] [[1999.]] |mjesto_rođenja = {{flagicon|SAD}} [[Lafayette, Louisiana]], [[SAD]]|država = {{flagicon|Švedska}} [[Švedska]] |nacionalnost = {{flagicon|Švedska}} [[Švedska|Šveđanin]]<br> {{flagicon|SAD}} [[SAD|Amerikanac]] |sport = [[atletika]] |discipline = [[skok s motkom]] |visina = 1,81 m<ref name="Paris 2024 DUPLANTIS">{{cite web |url=https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/armand-duplantis_1569203 |title=DUPLANTIS Armand |work=[[Ljetne olimpijske igre 2024.|Paris 2024 Olympics]] |access-date=20. ožujka 2026. |archive-date=23. kolovoza 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823034124/https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/armand-duplantis_1569203 |url-status=dead }}</ref> |treneri = Greg i Helena Duplantis<ref name="Paris 2024 DUPLANTIS"/> |klub = [[Upsala IF]]<ref name="Paris 2024 DUPLANTIS"/> |or= 6,31 m '''WR''' ([[skok s motkom]])<br>10,37 s ([[Trka na 100 metara|100 m]])<ref name="worldathletics.org DUPLANTIS"/> |medalje = {{Medalje sport | [[Atletika]]: [[Skok s motkom]]}} {{MedalCountry|{{flagcountry|Švedska}}}} {{MedaljeNatjecanje|oi}} {{Medalje zlato | [[Olimpijada 2020|Tokio 2020.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Olimpijada 2024|Pariz 2024.]] | skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|[[Svjetska prvenstva u atletici|Svjetska prvenstva]]}} {{Medalje zlato | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Eugene 2022.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Budimpešta 2023.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Tokio 2025.]] | skok s motkom}} {{Medalje srebro | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2019.|Doha 2019.]] | skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Dijamantna liga}} {{Medalje zlato | [[2021.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2022.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2023.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2024.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2025.]] | skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Svjetska dvoranska prvenstva}} {{Medalje zlato | Beograd 2022.| skok s motkom}} {{Medalje zlato | Glasgow 2024.| skok s motkom}} {{Medalje zlato | Nanjing 2025.| skok s motkom}} {{Medalje zlato | Toruń 2026.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|[[Europska prvenstva u atletici|Europska prvenstva]]}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Berlin 2018.]]| skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|München 2022.]]| skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2024.|Rim 2024.]]| skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2026.|Birmingham 2026.]]| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Europska dvoranska prvenstva}} {{Medalje zlato | Toruń 2021.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Svjetska juniorska prvenstva}} {{Medalje zlato | Tampere 2018.| skok s motkom}} {{Medalje bronca | Bydgoszcz 2016.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Europska juniorska prvenstva}} {{Medalje zlato | Grosseto 2017.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Svjetska prvenstva za mlađe juniore}} {{Medalje zlato | Cali 2015.| skok s motkom}} |supružnici = Desiré Duplantis (r. Inglander)<br>(2026. – ''danas'')}} '''Armand Gustav Duplantis''' ([[Lafayette, Louisiana]], [[10. studenoga]] [[1999.]]), poznat kao '''Mondo''', [[Švedska|švedsko]]-[[SAD|američki]] je [[Skok s motkom|skakač s motkom]]. Svjetski je rekorder (6,31 m), dvostruki olimpijski pobjednik, četverostruki svjetski dvoranski prvak i trostruki osvajač svjetskih prvenstava na otvorenome. Pet puta osvojio je i [[Dijamantna liga|Dijamantnu ligu]].<ref name="worldathletics.org DUPLANTIS">{{cite web |url= https://worldathletics.org/athletes/sweden/armand-duplantis-14679502 |title=Armand DUPLANTIS|work=worldathletics.org |access-date=20. ožujka 2026.}}</ref> Svoje svjetske uspjehe postiže još od 15. godine, kada je osvojio [[Svjetsko prvenstvo za mlađe juniore u atletici 2015.|Svjetsko prvenstvo za mlađe juniore]] [[2015.]] godine. Od tada je osvojio niz ostalih svjetskih titula i postao jedan od rijetkih sportaša koji je osvojio svjetska prvenstva u atletici kao mlađi junior, junior i senior.<ref name=":4">{{Cite news |last=Fameso |first=Funmilayo |date=28. kolovoza 2024.|title=Usain Bolt of Pole Vaulting: 9 fascinating things about the GOAT of athletics with TEN world records |url=https://www.pulsesports.co.ke/athletics/story/usain-bolt-of-pole-vaulting-9-fascinating-things-about-the-goat-of-athletics-with-ten-world-records-2024082807152685975 |work=Pulse Sports |access-date=27. ožujka 2026.}}</ref> Duplantis je i četverostruki europski prvak. Svoju je prvu europsku titulu osvojio [[2018.]] godine, kada je postavio trenutačni svjetski juniorski rekord, a zatim [[2022.]], [[2024.]] i [[2026.]] godine. Godine 2018. bio je proglašen europskom i svjetskom atletskom zvijezdom u usponu, a dvije godine poslije najboljim svjetskim atletičarom. Svoje je prvo europsko dvoransko zlato osvojio [[2021.]] godine, iste godine kada je na [[Olimpijada 2020.|Olimpijskim igrama u Tokiju]] prvi put postao olimpijski prvak. Sljedeće je sezone oborio svjetski rekord tri puta, osvojio naslove svjetskoga prvaka i na otvorenome i u dvorani, postao europski prvak i osvajač [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] te preskočio šest ili više metara 22 puta,<ref name=":20">{{Cite web |date=16. lipnja 2025 |title=Mondo's 14th world record: what's fuelling this streak? |url=https://www.redbull.com/se-en/armand-duplantis-pole-vaulter-personal-life-portrait |access-date=27. ožujka 2026.|website=Red Bull}}</ref> a na temelju svega toga bio je proglašen najboljim europskim i svjetskim atletičarom godine. Nakon toga nastavio je obarati vlastite svjetske rekorde više puta godišnje: [[2023.]] godine dva puta, [[2024.]] tri puta, od kojih je jedan bio oboren na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama u Parizu]], a [[2025.]] godine četiri puta. Bio je proglašen najboljim atletičarom godine četiri puta dosada (2020., 2022., 2023. i 2025. godine), a osvojio je nagradu [[Laureus (nagrada)|Laureus]] 2025. godine.<ref name=":20"/> Pobijedivši u pet uzastopnih finala natjecanja u razdoblju od 2021. do 2025. godine, Duplantis je također postao peterostruki osvajač Dijamantne lige. Duplantis je na natjecanjima preskočio šest ili više metara najviše puta u povijesti atletike,<ref name=":20"/> a ukupno je postavio 15 svjetskih rekorda.<ref name=":22">{{Cite web |title=World Record Progression of Pole Vault|url=https://worldathletics.org/records/by-progression/15143?type=1 |access-date=3. svibnja 2026. |work=[[World Athletics]]}}</ref> Nakon što je [[Renaud Lavillenie]] [[2014.]] godine preskočio 6,16 metara, Duplantis se javio kao sljedeći svjetski rekorder 2020. godine, kada je preskočio 6,17 metara. Od te je preskočene visine bio jedini koji je postavljao nove svjetske rekorde sve do svoga najnovijega, odnosno onoga od 6,31 metra iz [[2026.]] godine. Od listopada 2025. godine preskakao je šest ili više metara tijekom osam uzastopnih sezona, u ukupno 79 natjecanja, počevši od [[2018.]] godine, kada je preskočio 6,05 metara na [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europskome prvenstvu u Berlinu]]. Duplantis je jedan od samo četvorice skakača koji su preskočili 6,10 metara ili više. Ostali su [[Emmanouil Karalis]], Renauld Lavillenie i [[Sergej Bubka]].<ref>{{Cite web |date=29. srpnja 2025|title=Manolo Karalis Inches Closer to Pole Vault History |url=http://www.tovima.com/sports/manolo-karalis-inches-closer-to-pole-vault-history/ |access-date=3. svibnja 2026. |website=tovima.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Staff |date=1. ožujka 2026.|title=Emmanouil Karalis: Historic 6.17m vault, congratulations from Bubka |url=https://www.hellenic.news/en/article/sports/athletics/emmanoyil-karalis-istoriko-alma-sta-617m-ke-sygxaritiria-apo-mpoumpka |access-date=3. svibnja 2026.|website=Hellenic.News |language=en}}</ref> Prema statistici iz kolovoza 2026. godine, najmanje je tu visinu svladao na 41 od ukupno 54 natjecanja, odnosno 29 puta na otvorenome i 12 puta u dvorani.<ref>{{Cite web |title=Pole Vault - men - senior - all |url=https://worldathletics.org/records/all-time-toplists/jumps/pole-vault/all/men/senior?regionType=world&page=1&bestResultsOnly=false&firstDay=1900-01-01&lastDay=2026-08-22&maxResultsByCountry=all&eventId=10229616&ageCategory=senior |access-date=30. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref><ref>{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=12. kolovoza 2025. |title=Mondo Duplantis sets 13th pole vault world record of his career, third of 2025 |url=https://www.nytimes.com/athletic/6549502/2025/08/12/mondo-duplantis-pole-vault-world-records/ |access-date=3. svibnja 2026.|work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |date=1. ožujka 2026 |title=Emmanouil Karalis overtakes Renaud Lavillenie to become second highest pole vaulter in history behind Mondo Duplantis |url=https://www.olympics.com/en/news/athletics-emmanouil-karalis-overtakes-renaud-lavillenie-second-highest-pole-vaulter-history-mondo-duplantis |access-date=10. ožujka 2026|website=Olympics.com}}</ref> U skladu sa svim navedenim, Duplantis se naširoko smatra najboljim skakačem s motkom svih vremena.<ref name=":1">{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=15. rujna 2025. |title=Mondo Duplantis, the making of a generational talent: 'It's like I'm a performing artist' |url=https://www.nytimes.com/athletic/6575839/2025/09/11/mondo-duplantis-profile-world-championships-tokyo-sweden/ |access-date=3. svibnja 2026. |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mull |first=Cory |title=Mondo Duplantis Breaks World Record For 14th Time, Earning Third World Pole Vault Title |url=https://www.forbes.com/sites/corymull/2025/09/15/mondo-duplantis-breaks-world-record-for-14th-time-earning-third-world-title/ |access-date=3. svibnja 2026.|website=Forbes}}</ref> == Rani život == Armand Gustav Duplantis<ref>{{Cite web |date=24. srpnja 2021 |title=Avslöjar Mondos okända mellannamn: "Ingen kallar mig något annat" |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/4zgA9o/franska-avslojandet-mondos-okanda-mellannamn |access-date=7. svibnja 2026. |website=Aftonbladet}}</ref> rodio se [[10. studenoga]] [[1999.]] godine<ref name="WAprofile">{{cite web |title=Armand Duplantis – Athlete Profile |url=https://www.worldathletics.org/athletes/sweden/armand-duplantis-14679502 |website=[[World Athletics]] |access-date=7. svibnja 2026|archive-date=9. srpnja 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709231226/https://worldathletics.org/athletes/sweden/armand-duplantis-14679502 |url-status=live}}</ref> u sportskoj obitelji u [[Lafayette, Louisiana|Lafayetteu, Louisiani]].<ref name=":1" /> Njegov otac Greg, podrijetlom [[SAD|Amerikanac]], nekadašnji je skakač s motkom (osobni mu je rekord iznosio 5,80 metara), a majka Helena (rođena Hedlund), [[Švedska|Šveđanka]], bivša je [[Sedmoboj|sedmobojka]] i [[Odbojka|odbojkašica]].<ref name="advocate">{{cite news |newspaper=The Advocate|url=http://theadvocate.com/sports/acadianapreps/11646428-123/pole-vaulter-armand-duplantis-clearing |title=Pole vaulter Armand Duplantis clearing new heights |date=4. ožujka 2015. |access-date=7. svibnja 2026. |author=Raymond A. Partsch III |archive-date=16. veljače 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216203953/https://www.theadvocate.com/acadiana/sports/high_schools/article_96588e5e-a358-5573-b046-415e9512c502.html |url-status=dead}}</ref> Duplantisu je [[Engleski jezik|engleski]] materinji jezik, a [[švedski]] je učio tijekom odrastanja,<ref>{{Cite web |last=Hendricks |first=Maggie |date=1. kolovoza 2024. |title=Paris 2024 athletics: Get to know Swedish star Mondo Duplantis |url=https://www.olympics.com/en/news/paris-2024-athletics-get-to-know-swedish-star-mondo-duplantis |access-date=7. svibnja 2026. |website=Olympics.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2. ožujka 2025|title=Mondo Duplantis shatters the pole vault record for an incredible 11th time |url=https://www.redbull.com/se-en/armand-duplantis-pole-vaulter-personal-life-portrait |access-date=7. svibnja 2026. |website=Red Bull}}</ref> osobito provodeći ljeta s djedom i bakom u Švedskoj.<ref>{{Cite web |date=7. ožujka 2022 |title=Duplantis pushed to heights by sibling rivalry and family coaching |url=https://www.france24.com/en/live-news/20220307-duplantis-pushed-to-heights-by-sibling-rivalry-and-family-coaching |access-date=7. svibnja 2026 |publisher=[[France 24]] |language=en}}</ref> Andreas i Antoine, njegova starija braća, te Johanna, mlađa sestra, također se bave sportom odmalena. Andreas je predstavljao Švedsku kao skakač s motkom na svjetskim juniorskim prvenstvima u atletici [[2009.]] i [[2012.]] godine, a Antoine je od istoga sporta odustao kako bi se bavio [[Bejzbol|bejzbolom]] u srednjoj školi. U njemu je brzo napredovao i postao je kapetan ekipe [[Državni univerzitet Louisiane|Državnoga sveučilišta Louisiane]] [[2019.]] godine, kada su postizali najveće uspjehe.<ref>{{Cite news |url=http://www.nola.com/lsu/index.ssf/2015/07/lsu_freshman_antoine_duplantis.html |title=LSU freshman Antoine Duplantis meshes strong mental approach with athleticism as he steps into a chance to compete |newspaper=NOLA.com |author=Randy Rosetta |date=13. srpnja 2015. |access-date=7. svibnja 2026. |archive-date=21. srpnja 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150721194028/http://www.nola.com/lsu/index.ssf/2015/07/lsu_freshman_antoine_duplantis.html |url-status=live}}</ref> Johanna se profesionalno bavi skokom s motkom i također predstavlja Švedsku na natjecanjima. Duplantis je završio srednju školu u Lafayetteu [[2018.]] godine, a potom je obrazovanje nastavio, poput svojih roditelja i starije braće, na Državnome sveučilištu Louisiane, ali od njega je odustao 2019. godine, nakon prve godine studija, kako bi se posvetio profesionalnoj karijeri.<ref>{{Cite web |last=@mondohoss600 |date=10. lipnja 2019. |title=Friendships and memories to last a lifetime. #foreverlsu #borntofly |url=https://x.com/mondohoss600/status/1138131078512816133 |access-date=7. svibnja 2026. |website=[[Twitter|X]]}}</ref> == Rana karijera == {{external media |float = left |topic = [[YouTube]] |video1 = [https://www.youtube.com/watch?v=guSvVZ-3BrM 2006–2016 world record progression] }} Duplantis se prvi put okušao u skoku s motkom kod kuće, u Lafayetteu, kada je imao četiri godine. Od tada je počeo u njemu uvelike napredovati.<ref name="split" /> Prvi je svjetski rekord u svojoj dobnoj kategoriji postavio sa sedam godina. Kada mu je bilo deset godina, preskočio je 3,86 metara. Time nije oborio samo tadašnji svjetski rekord za tu dob nego i za dob od 11 i 12 godina.<ref name="split">{{cite web |url=http://www.milesplit.com/articles/143231/national-freshman-pv-record-holder-armand-duplantis-wants-the-world |title=National freshman PV record holder Armand Duplantis wants the world |author=Johanna Gretschel |work=MileSplit United States |date=14. siječnja 2015. |access-date=8. svibnja 2026. |publisher=MileSplit |archive-date=25. listopada 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181025112924/http://www.milesplit.com/articles/143231/national-freshman-pv-record-holder-armand-duplantis-wants-the-world |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.maxpreps.com/news/dCOA-6WFEd-YiQAcxJSkrA/louisianas-10-year-old-pole-vault-prodigy.htm |title=Louisiana's 10-year-old pole vault prodigy |publisher=MaxPreps|author=Dave Krider |date=11. kolovoza 2010. |access-date=8. svibnja 2026. |archive-date=23. siječnja 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230123113534/https://www.maxpreps.com/news/dCOA-6WFEd-YiQAcxJSkrA/louisianas-10-year-old-pole-vault-prodigy.htm |url-status=live}}</ref> Od srpnja [[2015.]] godine nositelj je svjetskih rekorda u svim dobnim kategorija od 7. do 12. godine, a svjetski je rekord za trinaestogodišnjake držao sve do svibnja 2015. godine.<ref name="split" /><ref>{{cite web |url=http://www.vg.no/sport/friidrett/paal-13-feiret-17-mai-som-verdensrekordholder-i-stav/a/23454003/ |title=Pål (13) feiret 17. mai som verdensrekordholder i stav |publisher=vg.no |date=18. svibnja 2015.|access-date=8. svibnja 2026 |author=Øystein Jarlsbo |work=VG |archive-date=22. srpnja 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722113511/http://www.vg.no/sport/friidrett/paal-13-feiret-17-mai-som-verdensrekordholder-i-stav/a/23454003/ |url-status=live}}</ref> Duplantis je dobio nadimak Mondo ([[talijanski jezik|tal.]]: 'svijet') još kada je bio dječak, a dao mu ga je očev najbolji prijatelj, [[Italija|Talijan]] sa [[Sicilija|Sicilije]]. Prvo su ga zvali "Mondo Man", a nakon nekoga vremena ustalila se kraća verzija, "Mondo". Od tada ga je taj nadimak pratio cijeloga života, a pokazao se prikladnim s obzirom na njegovu kasniju svjetsku dominaciju i sve oborene rekorde u profesionalnoj sportskoj karijeri.<ref name=":4" /><ref>{{Cite news |last=Breskin |first=Billie Miro |date=7 June 2024 |title=5 things you didn't know about Mondo Duplantis |url=https://www.voguescandinavia.com/articles/5-things-you-didnt-know-about-mondo-duplantis |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806203734/https://www.voguescandinavia.com/articles/5-things-you-didnt-know-about-mondo-duplantis |url-status=dead |archive-date=6 August 2024 |access-date=31 October 2024 |work=Vogue Scandinavia}}</ref> === 2015. – 2016: Svjetski prvak među mlađim juniorima i švedski predstavnik === U prvome razredu srednje škole, odnosno [[2015.]] godine, postavio je državne rekorde za brucoše i na otvorenome i u dvorani te je osvojio nagradu za najboljega srednjoškolskog sportaša godine.<ref>{{Cite web |date=10. srpnja 2015 |title=Lafayette High pole vaulter Armand Duplantis named Gatorade Louisiana Track & Field Athlete of the Year |url=https://www.theadvocate.com/new_orleans/sports/high_schools/lafayette-high-pole-vaulter-armand-duplantis-named-gatorade-louisiana-track-field-athlete-of-the-year/article_554b5b71-87ff-5457-8c36-bcdbad2723c5.html |access-date=12. svibnja 2026 |publisher=The Advocate}}</ref> U lipnju iste godine obznanio je da će na međunarodnim natjecanjima predstavljati [[Švedska|Švedsku]] u [[skok s motkom|skoku s motkom]].<ref>{{cite web |date=3. lipnja 2015 |title=Stavhoppartalang valde Sverige och Avesta |url=http://www.dalademokraten.se/sport/friidrott/stavhoppartalang-valde-sverige-och-avesta |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923212724/http://www.dalademokraten.se/sport/friidrott/stavhoppartalang-valde-sverige-och-avesta |archive-date=23. rujna 2015 |access-date=12. svibnja 2026 |publisher=Dala-Demokraten}}</ref><ref name="exp">{{cite news |author=Ludvig Holmberg |date=2. lipnja 2015. |title=Supertalangen byter landslag till Sverige |url=http://www.expressen.se/sport/friidrott/supertalangen-byter-landslag-till-sverige/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180930011619/http://www.expressen.se/sport/friidrott/supertalangen-byter-landslag-till-sverige/ |archive-date=30. rujna 2018 |access-date=20. srpnja 2015 |newspaper=Expressen}}</ref> Kao dvojni državljanin, mogao je umjesto Švedske izabrati [[Sjedinjene Američke Države]]. Prema riječima Jonasa Anshelma, izbornika švedske reprezentacije u skoku s motkom, koji ga je i pozvao, Duplantis je prvo htio nastupati za SAD, ali odlučio se za Švedsku djelomično zato što je Anshelm bio ponudio Duplantisovu ocu da se priključi timu kao trener.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?si=_n5gj24Jwb34GRKg&v=dhOWmWSFEiQ&feature=youtu.be |title=How Mondo Duplantis chose Sweden 🇸🇪 over USA 🇺🇸 |date=11 September 2021|publisher=International Olympic Committee|access-date=15 August 2024 |via=YouTube}}</ref><ref>{{cite web |last1=Roy |first1=Neelabhra |date=3. kolovoza 2024. |title=Why did Mondo Duplantis represent Sweden ahead of USA? All about the pole vaulting superstar's allegiance explained |url=https://www.sportskeeda.com/us/olympics/news-how-mondo-duplantis-represent-sweden-ahead-usa-all-pole-vaulting-superstar-s-allegiance-explained |website=sportskeeda.com}}</ref> Duplantis je također izjavio da ga je na odluku navelo bratovo pozitivno iskustvo u reprezentaciji i vlastita ljubav prema Švedskoj, koju osjeća odmalena. Iako mu je to olakšalo izbor, i dalje je osjećao snažnu povezanost s [[Lafayette, Louisiana|Lafayetteom]].<ref>{{cite web |date=2. kolovoza 2021 |title=Hatet från USA mot Duplantis |url=https://www.expressen.se/sport/os-2021/hatet-fran-usa-mot-duplantis/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210802093725/https://www.expressen.se/sport/os-2021/hatet-fran-usa-mot-duplantis/ |archive-date=2. kolovoza 2021 |access-date=12. svibnja 2026|work=Expressen}}</ref> Duplantis je prvi put predstavljao Švedsku na [[Svjetsko prvenstvo u atletici za mlađe juniore 2015.|Svjetskome prvenstvu za mlađe juniore]] [[2015.]] godine u [[Cali]]ju, [[Kolumbija|Kolumbiji]], gdje je osvojio zlato. Ondje je iz prvoga pokušaja preskočio konačnih 5,30 metara, čime je poboljšao osobni rekord za dva centimetra, i postavio novi rekord prvenstva zajedno s [[Ukrajina|Ukrajincem]] [[Vladislav Malikin|Vladislavom Malikinom]].<ref>{{cite news |url=https://www.dn.se/sport/sveriges-nya-supertalang-fixade-guld-direkt/ |newspaper=Dagens Nyheter|title=Sveriges nya supertalang fixade guld direkt |date=20. srpnja 2015. |access-date=20. svibnja 2026. |author=Pontus Roos |archive-date=28. srpnja 2015. |archive-url=https://web.archive.org/web/20150728000558/http://www.dn.se/sport/sveriges-nya-supertalang-fixade-guld-direkt/ |url-status=live}}</ref><ref name=":25">{{cite web |url=http://www.iaaf.org/news/report/cali-2015-boys-pole-vault1 |title=Boys' pole vault – IAAF World Youth Championships, Cali 2015 |author=Cathal Dennehy |publisher=[[World Athletics|IAAF]] |date=19. srpnja 2015. |access-date=20. svibnja 2026 |archive-date=23. srpnja 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150723203211/http://www.iaaf.org/news/report/cali-2015-boys-pole-vault1 |url-status=live}}</ref> Natječući se za Švedsku, Duplantis je prvo bio član atletskoga kluba naziva [[IK Stål]] u [[Avesta (grad)|Avesti]], gradu u kojemu žive njegovi djed i baka, a onda se priključio [[Upsala IF|Upsali IF-u]], majčinomu bivšem klubu, [[2016.]] godine.<ref name=sa-kunde-duplantis>{{cite web | url=https://www.unt.se/sport/friidrott/artikel/sa-kunde-duplantis-lockas-till-uppsala-det-var-en-bra-peng/rx4ye6vl | title=Så kunde Duplantis lockas till Uppsala: "Det var en bra peng" | date=9. srpnja 2024. |work=Upsala Nya Tidning | first=Henrik | last=Söderlund }}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.friidrottsstatistik.se/atswe.php?Gender=1&ID=170852 | title=Friidrottsstatistik | publisher=Swedish Athletics Association }}</ref> Dana [[6. veljače]] 2016. godine Duplantis je preskočio 5,49 metara na natjecanju za srednjoškolce u [[Baton Rouge, Louisiana|Baton Rogueu]]. Time je postavio novi svjetski rekord za šesnaestogodišnjake, svjetski dvoranski rekord u kategoriji mlađih juniora i državni dvoranski rekord za srednjoškolce. Tada je postao, uostalom, prvi srednjoškolac koji je preskočio tu visinu u dvorani.<ref>{{cite web |url=http://www.milesplit.com/articles/174941/mondo-duplantis-breaks-pole-vault-national-high-school-record |title=Mondo Duplantis Breaks Pole Vault National High School Record! |author=Johanna Gretschel |publisher=MileSplit |date=6. veljače 2016. |access-date=20. svibnja 2026 |archive-date=14. lipnja 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160614205444/http://www.milesplit.com/articles/174941/mondo-duplantis-breaks-pole-vault-national-high-school-record |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.expressen.se/sport/friidrott/svenska-stortalangen-slog-varldsrekordet/ |newspaper=Expressen |author=Ludvig Holmberg |title=Svenska stortalangen slog världsrekordet |date=7. veljače 2016. |access-date=20. svibnja 2026 |archive-date=16. travnja 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160416023639/http://www.expressen.se/sport/friidrott/svenska-stortalangen-slog-varldsrekordet/ |url-status=live}}</ref> [[Grčka|Grk]] [[Emmanouil Karalis]], Duplantisov vršnjak, preskočio je njegov svjetski rekord samo tjedan dana nakon toga.<ref>{{cite web |url=http://www.iaaf.org/news/report/tallinn-kazmirek-saunders-ames |title=Kazmirek gets world-leading heptathlon total in Tallinn – indoor round-up |author=Steven Mills |publisher=IAAF |date=14. veljače 2016. |access-date=20. svibnja 2026 |archive-date=21. svibnja 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160521020819/http://www.iaaf.org/news/report/tallinn-kazmirek-saunders-ames |url-status=live}}</ref> === 2017.: Svjetski juniorski rekord i europski juniorski prvak === Preskočivši 5,75 metara na natjecanju [[Millrose Games]], Duplantis je [[11. veljače]] [[2017.]] godine postavio svjetski juniorski dvoranski rekord, koji je [[IAAF]] ratificirao.<ref>{{cite web |url=https://www.iaaf.org/news/report/millrose-games-2017-wilson-hassan-jenkins-tru |title=IAAF: Wilson, Hassan and Okolo shine on night of world leads and records at Millrose Games |website=iaaf.org|access-date=11. srpnja 2026.|archive-date=16. veljače 2020.|archive-url=https://web.archive.org/web/20200216203053/https://www.worldathletics.org/news/report/millrose-games-2017-wilson-hassan-jenkins-tru|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |last=Mulkeen |first=Jon |date=24. prosinca 2018. |title=A look back at the ratified world records set in 2018 |url=https://worldathletics.org/news/news/athletics-world-records-2018 |access-date=11. studenoga 2026. |work=World Athletics News}}</ref><ref name=":10">{{Cite news |last=Boal |first=Erik |date=12. veljače 2018. |title=Emmanouil Karalis Sets World U20 Indoor Pole Vault Record, Mondo Duplantis Still Has Better Clearance |url=https://www.runnerspace.com/gprofile.php?mgroup_id=44531&do=news&news_id=510786 |access-date=11. srpnja 2026. |work=RunnerSpace}}</ref> Točno mjesec dana poslije, [[11. ožujka]], Duplantis je taj rekord prestigao nakon što je preskočio 5,82 metra na državnome natjecanju za srednjoškolce u [[New York]]u.<ref>{{Cite news |last=Mulkeen |first=Jon |date=12. ožujka 2017. |title=Duplantis and Cunningham break world indoor U20 records in New York |url=https://worldathletics.org/news/report/duplantis-new-balance-nationals-pole-vault-20 |access-date=11. srpnja 2026. |work=World Athletics Report}}</ref> Međutim, taj rezultat nije bio priznat kao novi svjetski rekord zato što se nije proveo antidopinški test na natjecanju, pa se rekord od 5,75 metara zadržao kao službeni sve do [[2018.]] godine.<ref name=":9">{{Cite news |last=Boal |first=Erik |date=13. siječnja 2018. |title=Morris is first female to clear 16 feet in meet history, Duplantis elevates mark to 19-1.50 as both stars produce world-leading efforts |url=https://www.runnerspace.com/news.php?news_id=505956 |access-date=11. srpnja 2026. |work=Runmer Space}}</ref><ref name=":10" /> Duplantis je oborio osobni rekord [[1. travnja]] [[2017.]] godine na [[Texas Relays]]u, gdje je preskočio 5,90 metara. Time je postavio novi svjetski juniorski rekord i prestigao rekord [[Maksim Tarasov|Maksima Tarasova]] od 5,80 metara. Tarasov je postavio taj rekord još [[1989.]] godine, a istu je visinu uspio preskočiti još samo [[Raphael Holzdeppe]] [[2008.]] godine.<ref name=":37">{{Cite news |last=Gretschel |first=Johanna |date=2. travnja 2017. |title=Mondo Destroys Pro Field, Breaks World Junior Record By 10cm |url=https://www.flotrack.org/articles/5063380-mondo-destroys-pro-field-breaks-world-junior-record-by-10cm |access-date=11. srpnja 2026. |work=Flosports}}</ref><ref>{{Cite news |date=8. rujna 2017. |title=World records ratified |url=https://worldathletics.org/news/press-release/henriques-duplantis-world-records-ratified |access-date=11. studenoga 2026. |work=World Athletics Press Release}}</ref> Duplantisov je rekord također postao novi švedski seniorski rekord u skoku s motkom, a prijašnji je postavio [[Oscar Janson]] [[2003.]] godine nakon preskočenih 5,87 metara.<ref>{{Cite news |last=Mulkeen |first=Jon |date=2. travnja 2017. |title=Duplantis breaks world U20 pole vault record at Texas Relays |url=https://worldathletics.org/news/report/lindon-victor-decathlon-texas |access-date=11. srpnja 2026. |work=World Athletics Report}}</ref> IAAF je službeno priznao Duplantisov rekord [[2. prosinca]] [[2017.]] godine, a isto je učinio i [[USATF]], koji je time potvrdio novi američki juniorski rekord.<ref>{{cite web |url=http://www.legacy.usatf.org/usatf/files/48/48a09327-8d22-4be0-adc5-dd8bc3667e9c.pdf |title=USA Track & Field Records Report – 2017 |website=usatf.org|access-date=11. srpnja 2026.|archive-date=12. kolovoza 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20220812053653/http://www.legacy.usatf.org/usatf/files/48/48a09327-8d22-4be0-adc5-dd8bc3667e9c.pdf|url-status=dead}}</ref> Na [[Europsko juniorsko prvenstvo u atletici 2017.|Europskome juniorskom prvenstvu]], održanome u [[Grosseto|Grossetu]], Duplantis je nakon preskočenih 5,65 metara osvojio zlato i postavio rekord prvenstva [[23. srpnja]]. Pobjedu je već osigurao drugim skokom, odnosno nakon što je iz prvoga pokušaja preskočio 5,55 metara. Potom je za svoj treći skok odlučio podići letvicu na 5,65 metara i pokušati oboriti Tarasov rekord od 5,60 metara iz [[1989.]] godine, što mu je pošlo za rukom.<ref name=":39">{{Cite news |date=23. srpnja 2017|title=Duplantis surpasses championship record for pole vault gold |url=https://www.european-athletics.com/news/duplantis-surpasses-championship-record-for-pole-vault-gold |access-date=11. srpnja 2026. |work=European Athletics News}}</ref> === 2018.: Svjetski juniorski prvak, prva velika seniorska titula i prvi skok preko šest metara === [[File:WK040289 polsstok duplantis.jpg|thumb|upright|Duplantis u skoku s motkom na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2018.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]] [[2018.]] godine u [[Birmingham]]u.]] Duplantis je sezonu [[2018.]] godine otvorio novim osobnim dvoranskim rekordom od 5,83 metara. Postigao ga je na natjecanju u [[Reno, Nevada|Renou, Nevadi]] [[12. siječnja]], a bio bi priznat i kao novi svjetski juniorski rekord da se nisu nerazmotreno prekršila neka IAAF-ova pravila.<ref>{{Cite news |date=14. siječnja 2018 |title=Duplantis vaults 5.83m in Reno – indoor round-up |url=https://worldathletics.org/news/report/mondo-duplantis-world-indoor-pole-vault-recor?__nextLocale=en |access-date=27. srpnja 2026 |work=World Athletics Report}}</ref> Naime, IAAF je [[2003.]] godine promijenio propisanu dužinu klinova na kojima leži letvica sa 75 milimetara na 55 milimetara. Budući da su se organizatori na natjecanju za muškarce koristili klinovima od 75 milimetara, što se otkrilo dva dana nakon samoga natjecanja, IAAF nije mogao priznati postignute rezultate kao službene. S druge strane, na natjecanju za žene upotrijebljeni su klinovi ispravnih dimenzija. Dodatni je razlog za nepriznavanje Duplantisova rekorda bio taj što nije bio proveden antidopinški test na samome natjecanju, kao što je bio slučaj s njegovim rekordom od 5,82 metara godinu dana prije na natjecanju u New Yorku. Iako se Duplantis jutro nakon natjecanja testirao pod nadležnošću [[Američka antidopinška agencija|Američke antidopinške agencije]], rezultat testa nije se mogao priznati prema IAAF-ovu pravilu o testiranju na licu mjesta.<ref>{{Cite news |last=Zahn |first=Jennifer |date=18. siječnja 2018. |title=Mondo's Swedish Indoor Record, Men's Pole Vault Summit Marks Invalidated |url=https://www.flotrack.org/articles/6085005-mondos-swedish-indoor-record-mens-pole-vault-summit-marks-invalidated |access-date=22. srpnja 2026 |work=Flotrack}}</ref><ref name=":9" /><ref name=":10" /> Na mitingu skoka s motkom u [[Clermont-Ferrand]]u, u [[Francuska|Francuskoj]], odnosno na [[All Star Perche]]u, Duplantis je [[25. veljače]] preskočio 5,88 metara, čime je oborio svjetski juniorski rekord [[Emmanouil Karalis|Emmanouila Karalisa]]. [[Grčki]] je skakač dotada držao rekord od 5,78 metara, koji je bio postavio [[11. veljače]]. Tada osamnaestogodišnji Duplantis preskočio je iz prvoga pokušaja 5,81 metar, a konačni je rezultat postigao pri trećemu skoku.<ref>{{cite web |title=IAAF: Record Books rewritten in Clermont – Ferrand and College Station |url=https://www.iaaf.org/news/report/clermont-ferrand-pole-vault-sydney-mclaughlin |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190409153651/https://www.iaaf.org/news/report/clermont-ferrand-pole-vault-sydney-mclaughlin |archive-date=9. travnja 2019 |access-date=27. srpnja 2026 |website=iaaf.org}}</ref><ref name=":8">{{Cite news |date=25. travnja 2018 |title=World records ratified |url=https://worldathletics.org/news/press-release/world-u20-records-ratified-duplantis |access-date=27. srpnja 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Duplantisu je [[27. ožujka]] odobreno jednokratno izuzeće od pravila 6.1.3 propisanoga statutom državnoga srednjoškolskog sportskog saveza,{{efn|Louisiana High School Athletic Association (LHSAA).}} čime mu je omogućeno da [[31. ožujka]] nastupi u elitnoj muškoj konkurenciji na Texas Relaysu bez gubitka prava nastupa za svoju srednju školu. Nadležni su prije donošenja službene odluke o tome bili kritizirani zbog toga što je to pravilo uopće postojalo. Naime, njime se zabranjivao nastup srednjoškolaca na natjecanjima elitne razine neovisno o sportu kojim se bave, a neki su smatrali smislenijim da se pravilo ograniči samo na sportove koji uključuju fizički kontakt. Godinu dana prije toga Duplantis je nastupio na Texas Relaysu, pri čemu je nosio boje svoje škole. Tek je poslije shvatio da je time vjerojatno prekršio spomenuto pravilo. Neovisno o tome, osvojio je to natjecanje i postavio novi svjetski juniorski rekord od 5,90 metara.<ref>{{Cite web |last=Bewers |first=James |date=27. ožujka 2018. |title=LHSAA waiver will allow Mondo Duplantis to maintain eligibility after Texas Relays |url=https://www.theadvertiser.com/story/sports/high-school/2018/03/27/lhsaa-waiver-allow-mondo-duplantis-maintain-eligibility-after-texas-relays/462102002/ |access-date=28. srpnja 2026. |website=The Daily Advertiser}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gretschel |first=Johanna |date=27. ožujka 2018.|title=Mondo Duplantis Cleared To Compete At Texas Relays |url=https://www.flotrack.org/articles/6157981-mondo-duplantis-cleared-to-compete-at-texas-relays |access-date=28. srpnja 2026 |website=FloTrack |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Singleton |first=Singleton |date=28. ožujka 2018. |title=LHSAA made right decision on Mondo|url=https://www.houmatoday.com/story/sports/high-school/2018/03/28/chris-singletons-column-lhsaa-made-right-decision-on-mondo/12887826007/ |access-date=28. srpnja 2026|website=The Courier}}</ref> [[File:2018 European Athletics Championships Day 7 (45).jpg|thumb|left|upright=1|Osamnaestogodišnji Duplantis nakon osvajanja svoje prve velike seniorske titule na [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europskome prvenstvu]] [[2018.]] godine u [[Berlin]]u.]] Na [[Svjetsko juniorsko prvenstvo u atletici 2018.|Svjetskome juniorskom prvenstvu]] 2018. godine, koje se održalo od [[10. srpnja|10.]] do [[15. srpnja]] u [[Tampere]]u, Duplantis je osvojio zlato i oborio rekord natjecanja s preskočenih 5,82 metra.<ref name=":45">{{Cite news |last=Mills |first=Steven |date=srpanj 2018.|title=World Junior Championships Men — An Improbable 100 Winner |url=https://trackandfieldnews.com/article/world-junior-championships-men-an-improbable-100-winner/ |access-date=28. srpnja 2026 |work=Track & Field News}}</ref> Novi je svjetski juniorski rekord postavio na [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europskome prvenstvu]] [[12. kolovoza]] 2018. godine u [[Berlin]]u, gdje je preskočio 6,05 metara. Tada je osvojio i prvu zlatnu medalju na seniorskim natjecanjima. Na tome je nastupu poboljšao svoj osobni rekord za čitavih 12 centimetara i postao najmlađi osvajač toga prvenstva u 84 godine njegova održavanja.<ref>{{Cite news |date=13. kolovoza 2024 |title=Duplantis vaults 6.05m while Asher-Smith completes sprint triple as European Championships conclude |url=https://worldathletics.org/news/report/european-championships-berlin-2018-duplantis |access-date=28. srpnja 2026|work=World Athletics Report}}</ref><ref name=":11">{{Cite web |date=16. kolovoza 2018 |title=Experten: Så högt var Duplantis guldhopp |url=https://www.aftonbladet.se/a/bKrBR3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200217212000/https://www.aftonbladet.se/a/bKrBR3 |archive-date=17. veljače 2020 |access-date=28. srpnja 2026 |website=Aftonbladet}}</ref> Star samo 18 godina i 275 dana, tada je postao i najmlađi ikad koji se pridružio elitnomu klubu skakača, odnosno onim koji su preskočili preko šest metara. Ni [[Sergej Bubka]], koji se tada smatrao najboljim ikad, nije preskočio šest metara sve dok nije imao 21 godinu. Duplantis je svojim skokom od 6,05 metara ostvario četvrti najbolji rezultat u povijesti skoka s motkom, računajući natjecanja na otvorenome i u dvorani, te izjednačio drugi najbolji rezultat na otvorenome.<ref name=":47">{{Cite news |last=Chadband |first=Ian |date=13. kolovoza 2018.|title=Athletics: Golden teenager Duplantis soars to six-metre vault |url=https://www.reuters.com/article/sports/athletics-golden-teenager-duplantis-soars-to-six-metre-vault-idUSKBN1KY0E2/ |access-date=28. srpnja 2026 |work=Reuters}}</ref> == Profesionalna karijera == === 2019. – 2020.: Svjetski viceprvak, prvi i drugi svjetski rekord=== [[File:Armand Duplantis jumps 6.0 m, August 24 2019.jpg|thumb|Duplantis u skoku na visini od šest metara na [[Finnkampenu]] u [[Stockholm]]u [[2019.]] godine.]] Duplantis je [[24. kolovoza]] [[2019.]] godine na [[Finnkampen]]u{{efn|Natjecanje u atletici između Finske i Švedske, koje se održava jednom godišnje.}} u [[Stockholm]]u preskočio šest metara i osvojio zlato, a time je ponovio i svoj najbolji rezultat te sezone. Svojom je pobjedom doprinio, uostalom, ukupnoj pobjedi domaćina, odnosno [[Švedska|Švedske]] nad [[Finska|Finskom]] te godine i u muškoj i u ženskoj konkurenciji.<ref name=":505">{{Cite news |date=26. kolovoza 2019 |title=Duplantis clears 6.00m as hosts Sweden triumph in the Finnkampen |url=https://www.european-athletics.com/news/duplantis-clears-00m-hosts-sweden-triumph-the-finnkampen |access-date=31. srpnja 2026|work=European Athletics News}}</ref> Duplantis je također tim rezultatom postavio novi rekord natjecanja. Dotadašnji je rekord od 5,85 metara držao [[Patrik Klüft|Patrik Kristiansson]], a postavio ga je [[2002.]] godine.<ref>{{Cite web |date=25. kolovoza 2019 |title=Duplantis hyllar fansens stöd: "De bar mig över ribban – är det här jag lever för" |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/MRqqmr/publiken-bar-mig-over-ribban |access-date=31. srpnja 2026 |website=Aftonbladet |language=sv}}</ref> Drugoplasirani je 2019. godine bio Duplantisov sunarodnjak [[Melker Svärd Jacobsson]], koji je preskočio 5,36 metara.{{citation needed|date=srpanj 2026}} Iste je godine [[1. listopada]] osvojio srebrnu medalju na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2019.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Doha|Dohi]], gdje je preskočio 5,97 metara iz trećega pokušaja.<ref name=":50">{{cite web |title=Results. Pole Vault Men – Final |url=https://media.aws.iaaf.org/competitiondocuments/pdf/6033/AT-PV-M-f----.RS6.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128160535/https://media.aws.iaaf.org/competitiondocuments/pdf/6033/AT-PV-M-f----.RS6.pdf |archive-date=28. studenoga 2020 |access-date=31. srpnja 2026 |website=iaaf.org}}</ref> Dana [[4. veljače]] [[2020.]] godine Duplantis je preskočio šest metara na prvome dvoranskom natjecanju sezone, koje se održalo u [[Düsseldorf]]u. Nakon toga tri je puta pokušao preskočiti 6,17 metara i postaviti novi svjetski rekord. Najbliže je uspjehu bio u drugome pokušaju. Tada je preskočio letvicu, ali ju je u padu okrznuo rukom, pa skok nije bio priznat.<ref>{{Cite web |url=https://www.athleticsweekly.com/event-news/armand-duplantis-comes-close-to-world-record-in-dusseldorf-1039927849/ |title=Armand Duplantis comes close to world record in Düsseldorf |work=AW |date=4. veljače 2020|access-date=31. srpnja 2026|archive-date=17. studenoga 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201117041226/https://athleticsweekly.com/event-news/armand-duplantis-comes-close-to-world-record-in-dusseldorf-1039927849/|url-status=live}}</ref> [[File:Armand Duplantis in 2019-7.jpg|thumb|left|Otac i trener Greg Duplantis (''lijevo'') s Armandom Duplantisom 2019. godine.]] Iako tada nije uspio, već je [[8. veljače]] na dvoranskome natjecanju u [[Toruń]]u preskočio 6,17 metara i oborio svjetski rekord koji je [[Renaud Lavillenie]] držao gotovo šest godina.<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.com/sport/athletics/51429055 |title=Armand Duplantis sets pole vault world record in Poland |work=BBC Sport |date=8. veljače 2020 |access-date= 31. srpnja 2026 |archive-date= 10. veljače 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200210080135/https://www.bbc.co.uk/sport/amp/athletics/51429055 |url-status= live}}</ref><ref>{{Cite news |date=29. lipnja 2020 |title=World records ratified: Duplantis's 6.17m pole vault, Rojas's indoor triple jump and Cheptegei's 5km |url=https://worldathletics.org/news/press-release/world-record-ratified-duplantis-rojas |access-date=31. srpnja 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Tjedan dana poslije toga, [[15. veljače]], na dvoranskome je natjecanju u [[Glasgow]]u poboljšao taj rezultat za jedan centimetar, pa je novi svjetski rekord iznosio 6,18 metara.<ref>{{cite news |title=Armand Duplantis: Pole vaulter sets new world record at Glasgow Indoor Grand Prix |url=https://www.bbc.co.uk/sport/athletics/51514981 |access-date=31. srpnja 2026 |work=BBC Sport |date=15. veljače 2020 |language=en-gb |archive-date=14. rujna 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200914132401/https://www.bbc.co.uk/sport/athletics/51514981 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=21. kolovoza 2020 |title=World records ratified: Duplantis's 6.18m pole vault and Yeshaneh's 1:04:31 half marathon |url=https://worldathletics.org/news/press-release/duplantis-yeshaneh-world-records-ratified |access-date=31. srpnja 2026|work=World Athletics Press Release}}</ref> Duplantis je [[19. veljače]] osvojio miting [[Miting Hauts-de-France Pas-de-Calais|Hauts-de-France Pas-de-Calais]] u [[Liévin]]u preskočivši 6,07 metara, a nakon toga pokušavao je preskočiti 6,19 metara za novi svjetski rekord. Međutim, sva su tri pokušaja bila bezuspješna.<ref>{{Cite news |last=Rowbottom |first=Mike |date=20. veljače 2020 |title=Duplantis tops 6.07m in Lievin, narrowly misses 6.19m |url=https://worldathletics.org/news/report/world-indoor-tour-lievin-duplantis-pole-vault |access-date=31. srpnja 2026}}</ref> Nakon četiri dana, [[23. veljače]], osvojio je [[All Star Perche]] u [[Clermont-Ferrand]]u rezultatom od 6,01 metra. To je bilo njegovo posljednje dvoransko natjecanje te sezone, a završilo je novim trima bezuspješnim pokušajima postavljanja novoga svjetskoga rekorda.<ref>{{Cite news |last=Pretot |first=Julien |date=24. veljače 2020 |title=Athletics: Another miss for Duplantis at 6.19 metres |url=https://www.reuters.com/article/sports/another-miss-for-duplantis-at-6-19-meters-idUSKCN20H0O8/ |access-date=31. srpnja 2026 |work=Reuters}}</ref> Duplantis je neovisno o tome završio sezonu dvoranskih natjecanja kao prvi u povijesti koji je svoje nastupe na pet dvoranskih natjecanja zaredom zaključio skokovima od šest ili više metara.<ref>{{Cite news |date=24. veljače 2020 |title=Indoor round-up: Duplantis scales 6.01m in Clermont-Ferrand, Zhoya smashes world U20 indoor 60m hurdles record |url=https://worldathletics.org/news/report/zhoya-nilsen-indoor-record |access-date=31. srpnja 2026 |work=World Athletics Report}}</ref> Taj je niz nadišao [[2022.]] godine, kada je osvojio i šesto natjecanje rezultatom u tome rangu.{{citation needed|date=srpanj 2025.}} [[File:Armand Duplantis at the 2020 Bauhaus Galan meeting in Stockholm.jpg|thumb|upright|Duplantis na mitingu [[BAUHAUS-galan]] u Stockholmu 2020. godine.]] Dana [[21. veljače]], nakon nastupa u [[Madrid]]u na sedmome i posljednjemu natjecanju elitne razine u sklopu [[World Athletics|WA]]-ovih dvoranskih natjecanja, Duplantis je bio najbolji te sezone na temelju rezultata sa svih natjecanja. Njegova najbolja tri rezultata, koje je postigao u Toruńu, Glasgowu i Liévinu, donijela su mu ukupno 36 bodova. Te je godine osvojio svoju prvu [[World Athletics Indoor Tour]] titulu.<ref>{{cite web | url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-tour/standings/2020/men | title=World Athletics Indoor Tour |work=World Athletics}}</ref><ref>{{Cite news |date=24. veljače 2020 |title=2020 World Athletics Indoor Tour winners secure wildcards for Nanjing |url=https://worldathletics.org/news/news/indoor-tour-2020-winners |archive-url=https://web.archive.org/web/20200226122943/https://www.worldathletics.org/news/news/indoor-tour-2020-winners |url-status=dead |archive-date=26. veljače 2020 |access-date=1. kolovoza 2026 |work=World Athletics}}</ref> Preskočivši 6,15 metara iz drugoga pokušaja na [[Golden Gala|rimskome mitingu]] [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]], Duplantis je [[17. rujna]] oborio tadašnji svjetski rekord na otvorenome [[Sergej Bubka|Sergeja Bubke]], koji je iznosio 6,14 metara. Time nije zapravo postavio novi svjetski rekord jer je to učinio već u veljači 2020. godine na natjecanju u dvorani, gdje je preskočio 6,18 metara. Naime, od [[1998.]] godine WA ne dijeli posebno svjetske rekorde u skoku s motkom na one postignute na otvorenome i na one u dvorani. U skladu s time, novi se najbolji dvoranski rezultat računa kao novi svjetski rekord ako je bolji od najboljega rezultata na otvorenome.<ref name=":63">{{Cite news |last=Jeffery |first=Nicole |date=18. rujna 2020 |title=Duplantis scales 6.15m in Rome, world's highest ever outdoor vault |url=https://worldathletics.org/news/report/duplantis-kiplimo-warholm-rome-2020 |access-date=1. kolovoza 2026|work=World Athletics Report}}</ref> === 2021: Olimpijski pobjednik u Tokiju i europski dvoranski prvak === Duplantis je [[6. ožujka]] [[2021.]] godine nastupio na [[Europsko dvoransko prvenstvo u atletici 2021.|Europskome dvoranskom prvenstvu]]. Nakon što se [[Renaud Lavillenie]] povukao s natjecanja zbog ozljede, postao je uvjerljivi favorit za osvajanje zlata.<ref name=":55">{{Cite web |date=7. ožujka 2021 |title=Mondo Duplantis takes European title and comes close with world record attempt |url=https://athleticsweekly.com/event-reports/mondo-duplantis-takes-european-title-and-comes-close-with-world-record-attempt-1039941741/|access-date=1. kolovoza 2021 |website=AW |language=en-GB|archive-date=23. listopada 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231023151148/https://athleticsweekly.com/event-reports/mondo-duplantis-takes-european-title-and-comes-close-with-world-record-attempt-1039941741/|url-status=live}}</ref> Unatoč tomu, [[Piotr Lisek]] i Lavilleniejev mlađi brat [[Valentin Lavillenie|Valentin]] pružili su mu ozbiljan otpor. Oni su u konačnici osvojili broncu i srebro, a Valentin je pritom postigao najbolji osobni rezultat. S druge strane, Duplantis je skokom od 6,05 metara postavio novi najbolji rezultat prvenstva. Pokušavao je nakon toga preskočiti 6,19 metara i postaviti novi svjetski rekord, ali sva su tri pokušaja bila bezuspješna. Ipak, bio je blizu uspjeha pri drugome skoku.<ref>{{Cite web |title=Duplantis, Ingebrigtsen and Del Ponte triumph at European Indoors |url=https://www.olympicchannel.com/en/stories/news/detail/athletics-duplantis-ingebrigtsen-del-ponte-victorious-european-indoors/|access-date=1. kolovoza 2021 |website=Olympic Channel|archive-date=10. ožujka 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210310161600/https://www.olympicchannel.com/en/stories/news/detail/athletics-duplantis-ingebrigtsen-del-ponte-victorious-european-indoors/|url-status=live}}</ref> Na [[Ljetne olimpijske igre 2020.|Ljetnim olimpijskim igrama]] u [[Tokio|Tokiju]], koje su bile odgođene za jednu godinu, Duplantis je osvojio zlatnu medalju nakon preskočenih 6,02 metra iz prvoga pokušaja, a bio je i vrlo blizu obaranja vlastitoga svjetskog rekorda.<ref>{{Cite web |url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/athletics-swedens-duplantis-soars-pole-vault-gold-2021-08-03/ |title=Athletics-Sweden's Duplantis soars to pole vault gold |date=3. kolovoza 2021 |work=[[Reuters]] |access-date=1. kolovoza 2026|archive-date=26. veljače 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230226103853/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/athletics-swedens-duplantis-soars-pole-vault-gold-2021-08-03/|url-status=live}}</ref> Drugoplasirani je [[Chris Nilsen]] bio pun hvale za pobjednika. Usporedio je natjecanje protiv Duplantisa te večeri kao ustrajanje običnoga nogometaša da dosegne razinu na kojoj su [[Lionel Messi]] ili [[Cristiano Ronaldo]], a dodao je i da je njegova nadmoć u konkurenciji među najboljim svjetskim skakačima s motkom "impresivna i nevjerojatna".<ref>{{cite web |url=https://www.expressen.se/sport/os-2021/slar-tillbaka-mot-hatet-mondos-basta-beslut/ |title=Christopher Nilsen slår tillbaka mot hatet mot Armand Duplantis |language=sv |work=[[Expressen]] |date=3. kolovoza 2021 |access-date=1. kolovoza 2026|archive-date=26. veljače 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230226103855/https://www.expressen.se/sport/os-2021/slar-tillbaka-mot-hatet-mondos-basta-beslut/|url-status=live}}</ref> === 2022: Tri nova svjetska rekorda, prve svjetske titule i druga europska titula === Iako je imao tek 22 godine, Duplantis je [[17. siječnja]] treći put osvojio švedsku nagradu za najboljega sportaša godine{{efn|''Svenska idrottsgalan'' ([[švedski jezik|šved.]]).}} za postignute uspjehe u [[2021.]] godini, a dobio ju je već [[2019.]] i [[2021.]] godine. Naime, osvojio je olimpijsko i europsko dvoransko zlato te preskočio šest ili više metara u 12 od ukupno 17 natjecanja kojima je prisustvovao u 2021. godini.<ref name=":7">{{Cite news |date=18. siječnja 2022 |title=Duplantis is Sweden's Sportsman of the Year for the third time |url=https://www.european-athletics.com/news/duplantis-crowned-swedish-sportsman-of-the-year-for-the-third-time |access-date=3. kolovoza 2026|work=European Athletics}}</ref> Duplantis je [[7. ožujka]] oborio vlastiti svjetski rekord nakon što je preskočio 6,19 metara na dvoranskome natjecanju u [[Beograd]]u.<ref>{{Cite web |title=6.19 ! Duplantis broke the world record in the Arena at the Belgrade Indoor Meeting |url=https://www.worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/belgrade22/news/report/619-duplantis-broke-the-world-record-in-the-arena-at-the-belgrade-indoor-meeting |access-date=3. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org |archive-date=27. ožujka 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220327220254/https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/belgrade22/news/report/619-duplantis-broke-the-world-record-in-the-arena-at-the-belgrade-indoor-meeting |url-status=live}}</ref> Dva tjedna nakon toga osvojio je u istome gradu zlatnu medalju na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]]. Preskočivši 6,20 metara, ponovno je oborio svoj svjetski rekord.<ref>{{Cite web |title=Pole Vault Men – Result |url=https://www.worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/belgrade22/results/men/pole-vault/final/result |access-date=3. kolovoza 2026|website=worldathletics.org |archive-date=23. ožujka 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220323044017/https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/belgrade22/results/men/pole-vault/final/result |url-status=live}}</ref><ref name=":69">{{cite news |title=Sweden's Duplantis sets new world pole vault record |url=https://www.france24.com/en/live-news/20220320-sweden-s-duplantis-sets-new-world-pole-vault-record |access-date=4. kolovoza 2026 |publisher=France24.com |archive-date=27. travnja 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230427060604/https://www.france24.com/en/live-news/20220320-sweden-s-duplantis-sets-new-world-pole-vault-record |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=18. svibnja 2022 |title=Ratified: world records for Rojas, Duplantis and Holloway |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-rojas-duplantis-holloway-belgrade-indoor |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Na [[BAUHAUS-galan]]u Duplantis je [[30. lipnja]] oborio vlastiti svjetski rekord na otvorenome od 6,15 metara, koji je postavio [[2020.]] godine. Tada je preskočio 6,16 metara.<ref name=":72">{{cite web |title=Armand Duplantis satte nytt utomhusrekord |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/JxzqPX/armand-duplantis-slog-nytt-utomhusrekord |access-date=4. kolovoza 2026 |website=Aftonbladet |date=30. lipnja 2022 |archive-date=30. lipnja 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630195342/https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/JxzqPX/armand-duplantis-slog-nytt-utomhusrekord |url-status=live}}</ref> [[File:EKZA0286 polevault final duplantis (52342027800).jpg|thumb|Duplantis u skoku na [[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|Europskome prvenstvu]] 2022. godine u [[München]]u.]] Svoj je svjetski rekord oborio još jednom te godine, odnosno [[24. srpnja]] na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Eugene, Oregon|Eugeneu, Oregonu]], kada je preskočio 6,21 metar.<ref name=":71">{{cite news |url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/swedens-duplantis-breaks-pole-vault-world-record-world-championships-2022-07-25/ |title=Swede Duplantis breaks pole vault world record to win gold |work=Reuters |date=25. srpnja 2022 | access-date=4. kolovoza 2022 | archive-date=25. lipnja 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220725035455/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/swedens-duplantis-breaks-pole-vault-world-record-world-championships-2022-07-25/ | url-status=live}}</ref> To je bio ukupno peti Duplantisov svjetski rekord, ali prvi koji je postavio na otvorenome.<ref>{{Cite news |date=20. rujna 2022 |title=Ratified: world records for Amusan, Duplantis and McLaughlin |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-amusan-duplantis-mclaughlin-oregon |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Na [[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|Europskome prvenstvu]] u [[München]]u osvojio je zlato i srušio rekord prvenstva skokom od 6,06 metara.<ref name=":74">{{Cite web |title=Armand Duplantis vinner EM-guld |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/OrLXal/armand-duplantis-vinner-em-guld-i-stavhopp |access-date=4. kolovoza 2026 |website=Aftonbladet |date=20. kolovoza 2022 |archive-date=20. kolovoza 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220820201042/https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/OrLXal/armand-duplantis-vinner-em-guld-i-stavhopp |url-status=live}}</ref> Duplantis je zaključio sezonu u [[rujan|rujnu]] skokom od 6,07 metara na mitingu [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] u [[Zürich]]u, a taj mu je rezultat bio dovoljan za obranu naslova.<ref>{{Cite web |date=27. prosinca 2022 |title=2022 review: jumps |url=https://worldathletics.org/news/series/2022-review-jumps |access-date=4. kolovoza 2026 |website=[[World Athletics]] |archive-date=28. prosinca 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221228142556/https://worldathletics.org/news/series/2022-review-jumps |url-status=live}}</ref> Na temelju triju postignutih svjetskih rekorda, dviju svjetskih titula, osvojene Dijamantne lige, pobjedama na 18 od 19 natjecanja na kojima je nastupio te 23 skokova od šest ili više metara u jednoj sezoni [[World Athletics]] imenovao je Duplantisa najboljim atletičarom godine [[6. prosinca]].<ref name=":13">{{Cite news |date=7. prosinca 2022 |title=Mondo Duplantis Named 2022 World Athlete of the Year |url=https://lsusports.net/news/2022/12/07/mondo-duplantis-named-2022-world-athlete-of-the-year/ |access-date=4. kolovoza 2026 |work=LSU Athletics}}</ref> === 2023: Druga svjetska titula i dva nova svjetska rekorda (šesti i sedmi) === Duplantis je ozbiljno započeo sezonu [[2023.]] godine na Mondo Classicu u [[Uppsala|Uppsali]], natjecanju koje je nazvano prema njemu. Tamo je odnio pobjedu nakon preskočenih 6,10 metara. Taj rezultat nije bio samo njegova najbolja preskočena visina kojom je ikada otvorio sezonu nego i najbolji rezultat u povijesti otvaranja sezona uopće. Time je također oborio [[Sergej Bubka|Bubkin]] rekord od 11 preskočenih 6,10 ili više metara, i u dvorani i na otvorenome.<ref>{{Cite web |date=3. veljače 2023 |title=Duplantis and Warholm open seasons with world-leading marks |url=https://worldathletics.org/news/report/duplantis-uppsala-warholm-ulsteinvik-610-4531-sutej-ostrava |access-date=4. kolovoza 2026 |website=[[World Athletics]] |archive-date=3. veljače 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230203094234/https://worldathletics.org/news/report/duplantis-uppsala-warholm-ulsteinvik-610-4531-sutej-ostrava |url-status=live}}</ref> [[File:Armand Duplantis Budapest 2023.jpg|thumb|Duplantis sa svojom zlatnom medaljom na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Budimpešta|Budimpešti]].]] Na dvoranskome natjecanju [[All Star Perche]]u, održanome u [[Clermont-Ferrand]]u, Duplantis je [[25. veljače]] ponovno postavio novi svjetski rekord skokom od 6,22 metara. To mu je ujedno bio 60. skok u karijeri koji je iznosio šest ili više metara.<ref>{{Cite web |date=25. veljače 2023 |title=Mondo Duplantis breaks pole vault world record for sixth time |url=https://olympics.nbcsports.com/2023/02/25/mondo-duplantis-pole-vault-world-record-perche-indoor/ |access-date=4. kolovoza 2026 |website=[[NBC Sports]] |language=en |archive-date=30. ožujka 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330025819/https://olympics.nbcsports.com/2023/02/25/mondo-duplantis-pole-vault-world-record-perche-indoor/ |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=6. travnja 2023 |title=Ratified: world records for Duplantis, Bol and Seifu, world U20 records for Jackson and Sosna |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/records-ratified-duplantis-bol-seifu-jackson-sosna |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Dana [[26. kolovoza]] 2023. godine Duplantis je obranio titulu svjetskoga prvaka na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Budimpešta|Budimpešti]] rezultatom od 6,10 metara.<ref name=":80">{{cite web | url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-championships/world-athletics-championships-budapest-2023-7138987/news/report/wch-budapest-23-report-men-pole-vault | title=Duplantis soars to second pole vault gold in Budapest &#124; World Athletics Championships }}</ref> Preskočivši 6,23 metara na [[Prefontaine Classic]]u u [[Eugene, Oregon|Eugeneu, Oregonu]] [[17. rujna]], ponovno je oborio vlastiti svjetski rekord.<ref>[https://www.flotrack.org/articles/11225488-armand-duplantis-soars-to-world-record-in-mens-pole-vault-at-pre-classic Armand Duplantis Soars To World Record In Men's Pole Vault At Pre Classic] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230919024112/https://www.flotrack.org/articles/11225488-armand-duplantis-soars-to-world-record-in-mens-pole-vault-at-pre-classic |date=19. rujna 2023 }}, ''[[FloSports|FloTrack]]'', 17. rujna 2023. Pristupljeno 4. kolovoza 2026.</ref><ref>{{Cite news |date=23. studenoga 2023 |title=Ratified: world records for Crouser, Duplantis, Tsegay and Cheruiyot |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-crouser-duplantis-tsegay-cheruiyot |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> [[World Athletics]] proglasio je Duplantisa najboljim atletičarom godine već [[2020.]] i [[2022.]] godine. Isto je učinio i 2023. godine, ali toga puta u zasebnoj kategoriji skakačkih i bacačkih disciplina. Naime, od 2023. godine World Athletics dodjeljuje zasebne nagrade najboljim atletičarima i atletičarkama u trima kategorijama, odnosno u trkačkim disciplinama, skakačkim i bacačkim disciplinama te disciplinama izvan stadiona. U skladu s time, nagrada za najboljega atletičara godine u skakačkim i bacačkim disciplinama koju je primio [[11. prosinca]] 2023. godine smatra se prvom nagradom te vrste.<ref name=":14">{{Cite news |date=12. prosinca 2023 |title=Six stars named World Athletes of the Year in Monaco |url=https://worldathletics.org/awards/news/world-athletes-year-rising-stars-2023 |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics News}}</ref> === 2024: Druga svjetska dvoranska titula, treća europska titula, olimpijsko zlato u Parizu i tri nova svjetska rekorda (osmi, deveti i deseti) === Na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2024.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]] u [[Glasgow]]u Duplantis je u [[ožujak|ožujku]] preskočio 6,05 metara, a taj mu je rezultat donio zlatnu medalju.<ref name=":83">{{Cite web |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/glasgow24/news/report/glasgow-24-men-pole-vault-report |title='Hardest ever' work for Duplantis as he retains pole vault title in Glasgow &#124; World Athletics Indoor Championships |access-date=4. kolovoza 2026 |archive-date=4. ožujka 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240304131039/https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/glasgow24/news/report/glasgow-24-men-pole-vault-report |url-status=live}}</ref> Dana [[26. veljače]]<ref>{{Cite web |date=26. veljače 2024 |title=Laureus World Sports Awards 2024 Nominees Announced |url=https://www.laureus.com/news/laureus-world-sports-awards-2024-nominees-announced |access-date=4. kolovoza 2024 |website=Laureus.com}}</ref> bio je drugi put zaredom i treći put u karijeri nominiran za prestižnu nagradu [[Laureus (nagrada)|Laureus]] za najboljega sportaša godine. U konkurenciji su još bili [[Lionel Messi]], [[Novak Đoković]], [[Erling Haaland]], [[Noah Lyles]] i [[Max Verstappen]], a osvojio ju je Đoković.<ref name=":5">{{Cite web |date=8. travnja 2024 |title=Novak Djokovic, Iga Swiatek and Coco Gauff nominated at the 25th Laureus World Sports Awards : All you need to know |url=https://www.tennisclubhouse.ca/en/post/novak-djokovic-iga-swiatek-and-coco-gauff-nominated-at-the-25th-laureus-world-sports-awards-all-y |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240409002518/https://www.tennisclubhouse.ca/en/post/novak-djokovic-iga-swiatek-and-coco-gauff-nominated-at-the-25th-laureus-world-sports-awards-all-y |archive-date=9. travnja 2024 |access-date=4. kolovoza 2026 |website=Tennis Clubhouse |language=en}}</ref> Na natjecanju u [[Xiamen]]u, prvome mitingu [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] u [[2024.]] godini, Duplantis je poboljšao svoj svjetski rekord za jedan centimetar preskočivši 6,24 metra iz prvoga pokušaja.<ref>{{Cite web |author=Julien Pereira |title=Athlétisme – Armand Duplantis établit un nouveau record du monde de saut à la perche en franchissant 6,24 mètres |language=fr |url=https://www.eurosport.fr/athletisme/wanda-diamond-league-xiamen/2024/athletisme-armand-duplantis-etablit-un-nouveau-record-du-monde-de-saut-a-la-perche-en-franchissant-624-metres_sto20002671/story.shtml |date=20. travnja 2024. |website=[[Eurosport]]}}</ref><ref>{{Cite web |author=Simon Turnbull |title=Duplantis breaks world pole vault record with 6.24m in Xiamen |url=https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/mondo-duplantis-world-pole-vault-record-xiamen |date=20. travnja 2024. |website=[[World Athletics]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=27. srpnja 2024 |title=Ratified: world records for McLaughlin-Levrone, Duplantis, Kipyegon, Chebet, Alekna and Ngetich |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-mclaughlin-levrone-duplantis-kipyegon-chebet-alekna-ngetich |access-date=4. kolovoza 2026|work=World Athletics Press Release}}</ref> Kao jedini natjecatelj koji je prešao šest metara, Duplantis je [[12. lipnja]] osvojio [[Europsko prvenstvo u atletici 2024.|Europsko prvenstvo]] u [[Rim]]u. Nakon što je osigurao titulu europskoga prvaka, Duplantis je iz prvoga pokušaja postavio novi rekord prvenstva skokom od 6,10 metara, a onda je iskoristio sva tri pokušaja za obaranje tadašnjega svjetskog rekorda, ali svi su bili bezuspješni.<ref name=":89">{{Cite web |title=Mondo Duplantis sacré champion d'Europe avec 6,10&nbsp;m |url=https://www.lequipe.fr/Athletisme/Actualites/Mondo-duplantis-sacre-champion-d-europe-avec-6-10-m/1474377 |website=l'équipe}}</ref> Ipak, skokom je od 6,10 metara učinio to prvenstvo svojim 60. natjecanjem na kojemu je preskočio šest ili više metara. Drugi je najbolji u povijesti [[Sergej Bubka]] s 44 natjecanja.<ref>{{Cite news |last=Mills |first=Steven |date=15. lipnja 2024. |title=Roma 2024 by the numbers |url=https://www.european-athletics.com/news/roma-2024-by-the-numbers |access-date=4. kolovoza 2026 |work=European Athletics}}</ref> [[File:Armand Duplantis - Olympic Games - 03.08.2024.jpg|thumb|left|upright|Armand Duplantis na kvalifikacijama u skoku s motkom [[3. kolovoza]] [[2024.]] godine na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama u Parizu]].]] Pobijedivši [[5. kolovoza]] na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama]] u [[Pariz]]u, Duplantis je obranio titulu olimpijskoga pobjednika iz [[Ljetne olimpijske igre 2020.|Tokija]]. Budući da [[Sam Kendricks]] nije uspio preskočiti više od 5,95 metara, Duplantis je osvojio zlato rezultatom od šest metara. Potom je preskočio 6,10 metara, čime je oborio olimpijski rekord [[Thiago Braza|Thiaga Braza]] s [[Ljetne olimpijske igre 2016.|Olimpijskih igara 2016.]] godine. U posljednjoj je seriji preskočio 6,25 metara iz trećega pokušaja i time postavio novi svjetski rekord. Kao i na Europskome prvenstvu te godine, Duplantis je bio jedini natjecatelj koji je preskočio šest metara. Potom je preskočio 6,10 metara iz prvoga pokušaja te lovio novi svjetski rekord. Na Olimpijskim mu je igrama potonje pošlo za rukom, pa je postavio novi svjetski rekord i ujedno oborio olimpijski rekord, koji je bio postavio samo 20 minuta prije.<ref name=":90">{{Cite news |last=Liew |first=Jonathan |date=5. kolovoza 2024. |title=Duplantis achieves new heights after pole vault world record adds to gold |url=https://www.theguardian.com/sport/article/2024/aug/05/2024-paris-olympic-games-armand-duplantis-pole-vault-world-record |access-date=4. kolovoza 2026|work=[[The Guardian]] |issn=0261-3077}}</ref> Osvojivši zlato u Parizu, 24-godišnji je Duplantis postao prvi skakač s motkom koji je obranio titulu olimpijskoga prvaka nakon [[SAD|Amerikanca]] [[Bob Richards|Boba Richardsa]], koji je osvojio Olimpijske igre [[Ljetne olimpijske igre 1952.|1952.]] i [[Ljetne olimpijske igre 1956.|1956.]] godine. Duplantis i Richards ujedno su jedini muški skakači s motkom koji su osvojili dva olimpijska zlata.<ref>{{Cite news |last=Thompson II |first=Marcus |date=6. kolovoza 2024. |title=Mondo Duplantis soars to new world record, Olympic gold again: 'He's the fastest pole vaulter out there' |url=https://www.nytimes.com/athletic/5682112/2024/08/05/mondo-duplantis-pole-vault-final-sam-kendricks/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807041236/https://www.nytimes.com/athletic/5682112/2024/08/05/mondo-duplantis-pole-vault-final-sam-kendricks/ |url-status=dead |archive-date=7. kolovoza 2024 |access-date=4. kolovoza 2026 |work=The New York Times}}</ref> Duplantisova sposobnost ostvarivanja vrhunskih rezultata pod pritiskom te neprestano obaranje svjetskih rekorda učvrstili su njegov status jednoga od najistaknutijih atletičara svoje generacije.<ref name=":4" /> Rezultati koje je postigao kao predstavnik Švedske na najvećim svjetskim i kontinentalnim natjecanjima nemaju premca.<ref>{{Cite web |last=Sports |first=Pulse |date=22. travnja 2024. |title=Mondo Duplantis shares secret behind shattering pole vault world record for record|url=https://www.pulsesports.co.ke/athletics/story/mondo-duplantis-shares-secret-behind-shattering-pole-vault-world-record-for-record-eigth-time-2024042110095299804 |access-date= 5. kolovoza 2026 |website=Pulse Sports Kenya |language=en}}</ref> Uzevši u obzir njegove uspjehe od najmlađih natjecateljskih dobnih kategorija do seniorske karijere, do [[kolovoz]]a 2024. godine postavio je ukupno devet rekorda prvenstava i jedan olimpijski rekord. U te se rezultate ubrajaju i tri svjetska rekorda koja je postavio nakon što je osvojio svjetske titule: 6,20 metara na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]] u Beogradu, 6,21 metar na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetskome prvenstvu]] u Oregonu i 6,25 metara u Parizu na Olimpijskim igrama.<ref name=":17" /> Njegova se dominacija u skoku s motkom počela uspoređivati s ostvarenjima najboljih u drugim sportovima.<ref>{{Cite news |date=6. kolovoza 2024 |title=Mondo Duplantis Soars to New Heights: Sets World Record at Paris 2024 Olympics |url=https://trackalerts.com/2024/08/mondo-duplantis-soars-to-new-heights-sets-world-record-at-paris-2024-olympics/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919084450/https://trackalerts.com/2024/08/mondo-duplantis-soars-to-new-heights-sets-world-record-at-paris-2024-olympics/ |url-status=dead |archive-date=19. rujna 2024 |access-date=5. kolovoza 2026|work=Trackalerts.com}}</ref> ''[[The New York Times]]'' opisao ga je kao sportaša koji za skok s motkom predstavlja ono što [[Usain Bolt]] predstavlja za sprint, [[Michael Phelps]] za [[plivanje]] i [[Simone Biles]] za [[gimnastika|gimnastiku]].<ref>{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=5. kolovoza 2024|title=Mondo Duplantis: Breaking down the biomechanics behind the best-ever pole vaulter |url=https://www.nytimes.com/athletic/5646961/2024/08/05/mondo-duplantis-biomechanics-pole-vault/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806032042/https://www.nytimes.com/athletic/5646961/2024/08/05/mondo-duplantis-biomechanics-pole-vault/ |url-status=dead |archive-date=6. kolovoza 2024 |access-date=5. kolovoza 2026 |work=The New York Times}}</ref> Budući da natjecanja često osvaja s gotovo 30 centimetara boljim rezultatom od rezultata drugoplasiranoga natjecatelja, njegova je nadmoć time izraženija jer se pobjednik u skoku s motkom češće odlučuje razlikom od samo jednoga centimetra.<ref>{{Cite news |last=Sherwood |first=Ben |date=8. kolovoza 2024. |title=Why This Pole Vaulter Is Even Bigger Than the One With the Bulge |url=https://www.thedailybeast.com/pole-vault-goat-mondo-duplantis-soaredliterallyat-the-paris-olympics |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808232141/https://www.thedailybeast.com/pole-vault-goat-mondo-duplantis-soaredliterallyat-the-paris-olympics |url-status=dead |archive-date=8. kolovoza 2024 |access-date=5. kolovoza 2026 |work=The Daily Beast}}</ref> Uz to je osvojio svako natjecanje na kojemu je nastupio od mitinga [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] u [[Monako|Monaku]] 2023. godine.<ref name="WAprofile" /> Nakon drugoga olimpijskog zlata zaredom i oborenih devet rekorda – a svaki je novi u tome nizu poboljšao za jedan centimetar – Duplantis se naširoko smatra najboljim skakačem s motkom svih vremena.<ref name=":4" /><ref name=":3">{{Cite news |date=5. kolovoza 2024 |title=Record-breaker Duplantis soars to Olympic pole vault gold, Hodgkinson wins 800m |url=https://www.france24.com/en/live-news/20240805-record-breaker-duplantis-soars-to-pole-vault-gold-hodgkinson-wins-800m |agency=Agence France-Presse}}</ref> Prije pariških Olimpijskih igara taj se naslov pridijevao [[Sergej Bubka|Sergeju Bubki]], umirovljenomu [[Ukrajina|ukrajinskom]] skakaču s motkom.<ref name="Stump2024">{{cite news |last1=Stump |first1=Scott |date=6. kolovoza 2024. |title=Swedish pole vaulter Armand Duplantis thrills the world with a towering, death-defying vault |url=https://www.today.com/popculture/mondo-duplantis-world-record-pole-vault-rcna165383 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806202927/https://www.today.com/popculture/mondo-duplantis-world-record-pole-vault-rcna165383 |archive-date=6. kolovoza 2024 |work=TODAY.com}}</ref> Na [[Memorijal Kamila Skolimowska|Memorijalu Kamila Skolimowska]] u [[Poljska|poljskome]] gradu [[Chorzów]]u, dvanaestoj postaji [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] 2024. godine, Duplantis je [[25. kolovoza]] poboljšao svoj svjetski rekord deseti put u karijeri i treći put 2024. godine za jedan centimetar, pa je novi svjetski rekord iznosio 6,26 metara.<ref>{{Cite web |title=Ingebrigtsen and Duplantis smash world records in Silesia |url=https://www.diamondleague.com/news/general/ingebrigtsen-and-duplantis-smash-world-records-in-silesia/ |access-date=5. kolovoza 2026 |website=IDL Diamond League |date=25. kolovoza 2024 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |date=3. listopada 2024 |title=Ratified: world records for Ingebrigtsen, Duplantis and Hull |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-ingebrigtsen-duplantis-hull |access-date=5. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Tamo su, uz Duplantisa, i [[Sam Kendricks]] i [[Emmanouil Karalis]] preskočili šest metara. To je bio prvi put u povijesti da su trojica skakača s motkom preskočili tu visinu na istome natjecanju.<ref name=":6">{{Cite news |last=Selvaraj |first=Jonathan |date=28. kolovoza 2024. |title=One small centimetre for man, a giant leap for Armand Duplantis |url=https://sportstar.thehindu.com/athletics/armand-duplantis-pole-vault-world-record-one-centimetre-paris-olympics-science-jump-sports-feature/article68575835.ece/}}</ref> Na konferenciji za medije uoči spomenutoga mitinga Dijamantne lige organizatori su predstavili novu nagradu za najboljega sportaša na tome natjecanju, a odluka se donosila na temelju bodovnoga sustava World Athleticsa. Očekivalo se da će prvi dobitnik te nagrade biti [[Jakob Ingebrigtsen]], koji je rezultatom od 7:17,55 minuta postavio novi svjetski rekord na 3000 metara. Time je nadmašio prijašnji rekord od 7:20,67 minuta [[Kenija|Kenijca]] [[Daniel Komen|Daniela Komena]] iz [[1996.]] godine za više od triju sekundi. Međutim, kada su se rezultati s natjecanja preračunali prema bodovnome sustavu, pokazalo se da je Duplantisov svjetski rekord od 6,26 metara u skoku s motkom vrijedio 1339 bodova, a Ingebrigtsenov svjetski rekord 1320 bodova. Duplantis je tako postao prvim dobitnikom nagrade za najvrjednijega atletičara mitinga, pa je osvojio 14-karatni zlatni prsten optočen dijamantima vrijedan 10 000 američkih dolara te novčanu nagradu u istome iznosu. Uz to je osvojio 50 000 američkih dolara za obaranje svjetskoga rekorda.<ref name=":6" /> Dan uoči mitinga Dijamantne lige u [[Zürich]]u, [[4. rujna]], Duplantis je sudjelovao u revijalnoj utrci na 100 metara protiv [[Karsten Warholm|Karstena Warholma]], svjetskoga rekordera na 400 metara s preponama. Duplantis je pobijedio i ostvario osobni rekord u toj disciplini, koji je iznosio 10,37 sekundi. Warholm je završio utrku za 10,47 sekundi, što je također bio njegov osobni rekord.<ref>{{Cite web |title=Mondo Duplantis uses personal best to hold off Karsten Warholm in 100m sprint showdown |url=https://olympics.com/en/news/mondo-duplantis-uses-personal-best-to-hold-off-karsten-warholm-in-100m-sprint-showdown}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/athletics/articles/c14zydg3754o|title=Duplantis beats Warholm in 100m exhibition race|date=4. rujna 2024 |work=BBC Sport|access-date=5. kolovoza 2026.}}</ref> Duplantis je [[13. rujna]] zaključio sezonu 2024. godine četvrtim uzastopnim naslovom pobjednika Dijamantne lige na završnome natjecanju u [[Bruxelles]]u. Pobjedu je odnio nakon preskočenih 6,11 metara, čime je također postavio rekord mitinga.<ref>{{cite web|url=https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/wanda-diamond-league-final-brussels-2024-duplantis-denny|title=Duplantis and Denny break meeting records on first day of Wanda Diamond League Final in Brussels|publisher=World Athletics|access-date=13. rujna 2024}}</ref> Dana [[26. listopada]] bio je prvi put samostalno proglašen europskim sportašem godine u muškoj konkurenciji. Isti je naslov zavrijedio 2022. godine, ali tada je nagradu podijelio s Jakobom Ingebrigtsenom.<ref>{{Cite news |date=28. listopada 2024 |title=Mahuchikh and Duplantis named European athletes of the year |url=https://athleticsweekly.com/athletics-news/mahuchikh-and-duplantis-named-european-athletes-of-the-year-1039994149/ |access-date=5. kolovoza 2024 |work=Athletics Weekly}}</ref> Duplantis je [[6. studenoga]] postao globalni ambasador humanitarne utrke [[Wings for Life World Run]], a time se pridružio drugim sportskim zvijezdama poput [[Neymar|Neymara]] i Karstena Warholma. Utrka se održala [[4. svibnja]] [[2025.]] godine radi prikupljanja sredstava za istraživanje ozljede [[kičmena moždina|kralježnične moždine]].<ref>{{Cite news |last=Jonsson |first=Hanna |date=6. studenoga 2024. |title=Join Mondo Duplantis in the Wings for Life World Run – registration is open |url=https://www.redbull.com/se-en/mondo-duplantis-wings-for-life-world-run |access-date=5. kolovoza 2026|work=Redbull}}</ref> === 2025: Višestruki novi svjetski rekordi, treće svjetske titule i u dvorani i na otvorenome, jubilarnih sto skokova, Laureusova nagrada, peto osvajanje Dijamantne lige i skok od 6,30 metara === Duplantis je [[28. veljače]] na [[All Star Perche]]u u [[Clermont-Ferrand]]u 11. put oborio vlastiti svjetski rekord. Nakon što je osigurao pobjedu skokom od 6,07 metara, Duplantis je odlučio preskočiti 6,27 metara. To je uspio iz prvoga pokušaja.<ref name=":17">{{Cite web |date=1. ožujka 2025 |title=Duplantis breaks world pole vault record with 6.27m in Clermont-Ferrand |url=https://worldathletics.org/news/report/mondo-duplantis-world-pole-vault-record-627m-clermont-ferrand |access-date=6. kolovoza 2026 |website=World Athletics Report}}</ref> U to je vrijeme objavio i svoj prvi singl "[[Bop (pjesma, Mondo)|Bop]]", koji je zasvirao kada je postavio novi svjetski rekord.<ref>{{Cite web |date=1. ožujka 2025 |title=Armand Duplantis breaks his own pole vault world record with leap of 6.27m |url=https://www.straitstimes.com/sport/armand-duplantis-breaks-his-own-pole-vault-world-record-with-leap-of-6-27m |access-date=6. kolovoza 2026 |website=The Straits Times}}</ref> U razgovoru s [[Puma (brend)|Puminim]] izvršnim direktorom Arneom Freundtom, odnosno intervjuu objavljenome [[18. ožujka]] u sklopu tvrtkina godišnjega izvještaja, Duplantis je otkrio da vjeruje da bi mogao svjetski rekord postaviti na 6,40 metara u idućih nekoliko godina, ali da mu 6,30 metara predstavlja prvu metu u bližoj budućnosti.<ref>{{Cite web |title=Pole vault star Armand "Mondo" Duplantis sets his sights on fairy tale world record of 6.40m {{!}} PUMA® |url=https://about.puma.com/en/newsroom/corporate-news/2025/18-03-2025-pole-vault-star-armand-mondo-duplantis-sets-his-sights |access-date=6. kolovoza 2026 |website=about.puma.com |language=en}}</ref> Duplantis je skokom od 6,15 metara osvojio [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] u [[Nanjing]]u [[22. ožujka]]. Time je ujedno treći put zaredom postao svjetskim dvoranskim prvakom. Duplantis se borio sve do kraja protiv [[Grk]]a [[Emmanouil Karalis|Emmanouila Karalisa]], koji je preskočio 6,05 metara. Karalis bi u neko drugo doba zasigurno postao svjetski dvoranski prvak jer je to bio prvi put u povijesti da je skakač s motkom u finalu prvenstva preskočio 6,05 metara i ostao bez zlatne medalje.<ref name=":18" /> Prije nego što je obranio naslov prvaka u Nanjingu, Duplantis je ukupno 98 puta dotada preskočio šest ili više metara.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/live/NHC6m33jDrk?si=QtkdsUuyCpEanGXj |title=Livestream - World Athletics Indoor Championships Nanjing 25 Press Conference |language=en |access-date=6. kolovoza 2026 |via=www.youtube.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=20. ožujka 2025 |title='More in the tank', vows Duplantis as he edges to century mark |url=https://www.france24.com/en/live-news/20250320-more-in-the-tank-vows-duplantis-as-he-edges-to-century-mark |access-date=6. kolovoza 2026 |website=France 24 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Watta |first=Evelyn |date=20. ožujka 2025 |title=Mondo Duplantis all set for another world record as he gears up for World Athletics Indoor Championships Nanjing 2025: "I have more in the tanks" |url=https://www.olympics.com/en/news/mondo-duplantis-world-record-world-athletics-indoor-championships-nanjing-2025-more-in-tanks |access-date=6. kolovoza 2026 |website=Olympics.com}}</ref> Preskočivši četiri puta šest ili više metara na tome natjecanju, Duplantis je prešao brojku od sto takvih skokova s ukupno 102 njih. Za usporedbu, [[Sergej Bubka]], nekadašnji svjetski rekorder, drugi je najbolji po broju skokova od šest ili više metara, a u karijeri ih je ukupno imao 46.<ref name=":18">{{Cite web |title=Duplantis retains world indoor pole vault title in Nanjing {{!}} News {{!}} Nanjing 25 {{!}} World Athletics Indoor Championships |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/nanjing25/news/report/nanjing-25-men-pole-vault-report |archive-url=https://web.archive.org/web/20250322161645/https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/nanjing25/news/report/nanjing-25-men-pole-vault-report |archive-date=22. ožujka 2025 |access-date=6. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=22. ožujka 2025 |title=Now 102 vaults over 6 metres as Duplantis soars to world indoor title |url=https://sports.yahoo.com/article/now-102-vaults-over-6-143815490.html |access-date=6. kolovoza 2026 |website=Yahoo Sports |language=en-US}}</ref> Duplantis je [[21. travnja]] osvojio [[Laureus (nagrada)|Laureusovu]] nagradu za najboljega sportaša godine. Time je nakon [[Usain Bolt|Usaina Bolta]] postao drugi atletičar u povijesti koji je osvojio tu nagradu.<ref>{{Cite web |last=Wiseman |first=Ciaran |date=22. travnja 2025 |title=Mondo Duplantis namedrops Usain Bolt & Lionel Messi as he wins prestigious award |url=https://talksport.com/sport/3138989/mondo-duplantis-laureus-awards-usain-bolt-lionel-messi/ |access-date=7. kolovoza 2026 |website=talkSPORT |language=}}</ref> Bio je nominiran još 2021., 2023. i 2024. godine, stoga ju je osvojio nakon treće uzastopne i ukupno četvrte nominacije.<ref name=":19">{{Cite web |last=Smirnova |first=Lena |date=22. travnja 2025. |title=Armand Duplantis named Laureus World Sportsman of the Year after third consecutive nomination |url=https://www.olympics.com/en/news/athletics-sweden-armand-duplantis-named-laureus-world-sportsman-of-the-year-after-third-consecutive-nomination |access-date=7. kolovoza 2026 |website=Olympics.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=22. travnja 2025 |title=Gymnast Simone Biles and pole vaulter Armand Duplantis win Laureus awards |url=https://www.straitstimes.com/sport/gymnast-simone-biles-and-pole-vaulter-mondo-duplantis-win-laureus-awards |access-date=7. kolovoza 2026 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Svoj ukupno dvanaesti i četvrti svjetski rekord u okviru Dijamantne lige<ref>{{Cite web |title=Duplantis Soars to 6.28m World Record as Records Tumble at Stockholm Diamond League {{!}} Watch Athletics |url=https://www.watchathletics.com/article/13394/duplantis-soars-to-6-28m-world-record-as-records-tumble-at-stockholm-diamond-league |access-date=7. kolovoza 2026 |website=www.watchathletics.com |language=en}}</ref> postavio je [[15. lipnja]] skokom od 6,28 metara, iz prvoga pokušaja, u [[Stockholm]]u.<ref>{{Cite web |title=Duplantis breaks world pole vault record with 6.28m in Stockholm {{!}} REPORTS {{!}} World Athletics |url=https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/mondo-duplantis-world-pole-vault-record-628m-stockholm |archive-url=https://web.archive.org/web/20250615204725/https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/mondo-duplantis-world-pole-vault-record-628m-stockholm |archive-date=15. lipnja 2025 |access-date=7. kolovoza 2026|website=worldathletics.org |language=en}}</ref> Prije toga oborio je svjetski rekord dvaput u Poljskoj, Srbiji i Oregonu, jednom u Škotskoj i Kini, a triput u Francuskoj, uključujući onaj s Olimpijskih igara 2024. godine. Nikada prije nije postigao to na domaćemu terenu, u [[Švedska|Švedskoj]],<ref>{{Cite web |date=15. lipnja 2025 |title=Mondo Duplantis' 12th pole vault world record is one of a kind: 'The only thing that I was missing' |url=https://www.nbcsports.com/olympics/news/mondo-duplantis-world-record-pole-vault-2025-stockholm |access-date=7. kolovoza 2026 |website=NBC Sports |language=en-US}}</ref> pa je time ostvario još jedan priželjkivani uspjeh.<ref>{{Cite web |first=Nick |last=Zaccardi |date=15. lipnja 2025 |title=Mondo Duplantis breaks world record in pole vault for 12th time: 'The only thing that I was missing' |url=https://sports.yahoo.com/article/mondo-duplantis-breaks-pole-vault-171337337.html |access-date=7. kolovoza 2026 |website=Yahoo Sports |language=en-US}}</ref> Duplantisov 12. svjetski rekord s čuvenoga [[Olimpijski stadion u Stockholmu|Olimpijskoga stadiona u Stockholmu]], na kojemu su se održale [[Ljetne olimpijske igre 1912.]] godine, bio je prvi u povijesti koji se postavio na tome stadionu. Tamo su se više puta oborili svjetski rekordi u atletici nego na ijednome drugom stadionu – ukupno 83 njih između [[1912.]] i [[2008.]] godine. Međutim, nijedan od njih nije bio u skoku s motkom.<ref name=":21">{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=20. rujna 2025 |title=Mondo Duplantis exclusive: 14-time pole vault world-record holder analyzes his greatest jumps |url=https://www.nytimes.com/athletic/6642767/2025/09/20/mondo-duplantis-interview-world-records/ |access-date=7. kolovoza 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> [[Patrik Sjöberg]] bio je posljednji švedski sportaš koji je na tome stadionu postavio svjetski rekord, a to je bilo na natjecanju u skoku uvis [[1987.]] godine. Tomu je svjedočila i Duplantisova majka s tribina.<ref name=":2">{{Cite web |last=Crumley |first=Euan |date=15. lipnja 2025.|title=Mondo Duplantis rises to the occasion in Stockholm – Athletics Weekly |url=https://athleticsweekly.com/news/mondo-duplantis-rises-to-the-occasion-in-stockholm-1040005867/ |access-date=7. kolovoza 2026 |website=athleticsweekly.com |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=Pole Vault: Arman Duplantis sets his sights on setting another world record at 6.40m {{!}} Flashscore.com |url=https://www.flashscore.com/news/athletics-continental-tour-it-s-within-my-reach-duplantis-sets-sights-on-6-40m/bkXyvSvq/ |access-date=7. kolovoza 2026|website=www.flashscore.com |language=en}}</ref> U skladu s tamošnjom tradicijom, Duplantisovo je ime uklesano na zidove stadiona u spomen na svjetski rekord koji je ondje postavio. Taj dio Olimpijskoga stadiona, poznat pod nazivom "Stadion Walk of Fame", odaje počast najvećim sportskim uspjesima i događajima koji su se odvili na stadionu još od Olimpijskih igara održanih u Stockholmu.<ref>{{Cite web |title=Archives: Walk of Fame |url=https://www.walkoffamestadion.se/en/walkoffame/ |access-date=19. lipnja 2025 |website=Stadion Walk of Fame |language=en-US}}</ref><ref name=":2" /> Nakon te pobjede u Dijamantnoj ligi Duplantis je od 2020. godine pobijedio na 37 od ukupno 41 natjecanja, čime je postao jedan od najuspješnijih serijskih pobjednika u povijesti Dijamantne lige.<ref>{{Cite web |last=Sportstar |first=Team |date=13. lipnja 2025. |title=Duplantis Diamond League Results 2017–2025: A Winning Streak |url=https://sportstar.thehindu.com/athletics/duplantis-diamond-league-results-2017-2025/article69690324.ece |access-date=7. kolovoza 2026 |website=Sportstar |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=16. lipnja 2025 |title='Magical' Armand Duplantis soars to pole vault world record in Stockholm |url=https://www.straitstimes.com/sport/magical-duplantis-soars-to-pole-vault-world-record-in-stockholm-with-6-28m-jump |access-date=7. kolovoza 2026|work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Od svoga debija u Dijamantnoj ligi 2017. godine ostvario je ukupno 39 pobjeda, čime je prestigao [[Renaud Lavillenie|Renauda Lavillenieja]], koji ima 37 pobjeda.<ref>{{Cite web |title=Renaud LAVILLENIE – Wanda Diamond League |url=https://www.diamondleague.com/athlete/14185853/ |access-date=7. kolovoza 2026 |language=en-US}}</ref> Od 2020. godine imao je 93 nastupa, a izgubio je samo četiri puta, i to isključivo na mitinzima Dijamantne lige.<ref>{{Cite news |date=17. lipnja 2025 |title=Why 1cm equals multiple big-money payouts for this record-breaking pole vaulter |url=https://www.abc.net.au/news/2025-06-17/mondo-armand-duplantis-keeps-breaking-his-pole-vault-world-1cm/105426332 |access-date=7. kolovoza 2026 |work=ABC News |language=en-AU}}</ref> Dana [[11. srpnja]] Duplantis je skokom od 6,05 metara oborio rekord mitinga Dijamantne lige u [[Monako|Monaku]], koji je iznosio 6,02 metara, a bio ga je postavio [[Poljska|Poljak]] [[Piotr Lisek]] [[2019.]] godine. Taj je miting ujedno i 13. postaja Dijamantne lige na kojoj je Duplantis srušio rekord natjecanja.<ref>{{Cite web |last=McCarvel |first=Nick |date=11 July 2025 |title=Monaco Diamond League 2025: Mondo Duplantis wins pole vault in new meeting record, misses on world record attempts |url=https://www.olympics.com/en/news/monaco-diamond-league-2025-mondo-duplantis-wins-pole-vault-in-new-meeting-record-misses-on-world-record-attempts |access-date=12 July 2025 |website=Olympics.com}}</ref> Budući da se u Dijamantnoj ligi održava ukupno 15 mitinga, preostala su mu u tome trenutku dva na kojima još nije postavio novi rekord. Riječ je o mitinzima u [[Rabat]]u, na kojemu je rekord od 5,86 metara postavio [[Sam Kendricks]], i u [[London]]u, gdje rekord od 6,03 metara drži [[Renaud Lavillenie]].<ref>{{Cite web |last=Ogeyingbo |first=Deji |date=25. lipnja 2025. |title=Mondo Duplantis and the art of jumping high |url=https://www.runblogrun.com/2025/06/mondo-duplantis-and-the-art-of-jumping-high.html |access-date=7. kolovoza 2026 |website=runblogrun |language=en-US}}</ref> U sklopu manifestacije [[World Athletics Continental Tour]] Duplantis je [[12. kolovoza]] postavio svoj 13. svjetski rekord od 6,29 metara na mitingu iz tzv. Gold serije u [[Budimpešta|Budimpešti]]. To je bio prvi svjetski rekord koji se ikada postavio na tome mitingu u 15 godina njegova postojanja. Duplantis je time nadmašio i svoj prijašnji rekord koji je postavio u [[Mađarska|Mađarskoj]], a riječ je o skoku od 6,10 metara kojim je [[2023.]] godine osvojio svoju drugu titulu svjetskoga prvaka.<ref>{{Cite web |title=Historic world record, broken records, and an electric atmosphere at the Gyulai István Memorial – Gyulai István Memorial |url=https://gyulaimemorial.hu/en/news/historic-world-record-broken-records-and-an-electric-atmosphere-at-the-gyulai-istvan-memorial/ |access-date=7. kolovoza 2026 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=13. kolovoza 2025 |title=Duplantis breaks world pole vault record on Budapest return |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-continental-tour/news/duplantis-world-pole-vault-record-budapest-gyulai-memorial |access-date=7. kolovoza 2026 |website=World Athletics Report}}</ref> World Athletics dao je Duplantisu važnu ulogu u promociji premijernoga izdanja prvenstva službenoga naziva [[World Athletics Ultimate Championship]], koje će se održati u [[Budimpešta|Budimpešti]] od [[11. rujna|11.]] do [[13. rujna]] [[2026.]] godine. Riječ je o ekskluzivnome bijenalu koje će se parnim godinama održavati na kraju sezone, kada [[Svjetsko prvenstvo u atletici]] neće biti u tijeku. World Athletics imenovao je Duplantisa ultimativnom zvijezdom ([[engleski jezik|engl.]] ''Ultimate Star''), a potom [[Usain Bolt|Usaina Bolta]] ultimativnom legendom ([[engleski jezik|engl.]] ''Ultimate Legend''),<ref>{{Cite news |last=Thapliyal |first=Mukesh |date=8. rujna 2025. |title=Usain Bolt named 'Ultimate Legend' by World Athletics to promote inaugural global championship |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/international/us/usain-bolt-named-ultimate-legend-by-world-athletics-to-promote-inaugural-global-championship/articleshow/123756822.cms?from=mdr |access-date=8. kolovoza 2026 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> učinivši ih time glavnim akterima u promociji prvenstva u skladu s dodijeljenim ulogama.<ref>{{Cite web |date=13. kolovoza 2025 |title=Duplantis unveiled as inaugural Ultimate Star |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-ultimate-championship/2026/news/press-releases/mondo-duplantis-ultimate-championship-star |access-date=8. kolovoza 2026 |website=World Athletics}}</ref> Duplantis je [[27. kolovoza]] osvojio trofej Dijamantne lige peti put zaredom na posljednjemu mitingu u [[Zürich]]u, čime se približio najboljim atletičarima sa sedam pobjeda. Riječ je o [[Francuska|francuskome]] skakaču s motkom [[Renaud Lavillenie|Renaudu Lavillenieju]] i [[Christian Taylor|Christianu Tayloru]], [[SAD|Amerikancu]] koji se natjecao u [[Troskok|troskoku]].<ref>{{Cite web |last= |first= |last2= |first2= |date=28. kolovoza 2025 |title=Mondo Duplantis wins fifth straight Diamond League title |url=https://www.indiatvnews.com/sports/other/mondo-duplantis-wins-fifth-straight-diamond-league-title-2025-08-28-1005523 |access-date=9. kolovoza 2026 |website=India TV News |language=en}}</ref> Duplantis je pobijedio nakon preskočenih šest metara, što je bio njegov 118. skok od šest ili više metara.<ref>{{Cite news |date=27. kolovoza 2025 |title=Olyslagers wins latest duel with high jump rival ahead of world champs |url=https://www.abc.net.au/news/2025-08-28/nicola-olyslagers-wins-high-jump-diamond-league-in-zurich/105706212 |access-date=9. kolovoza 2026 |work=ABC News |language=en-AU}}</ref> Na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Tokio|Tokiju]] Duplantis je [[15. rujna]] osvojio svoju treću svjetsku titulu zaredom u skoku s motkom. Naslov svjetskoga prvaka donio mu je skok od 6,15 metara u nikada kompetitivnijemu finalu muškoga skoka s motkom na natjecanju globalne razine, gdje je sedam skakača preskočilo 5,90 ili više metara.<ref>{{Cite web |title=Duplantis breaks world pole vault record with 6.30m in Tokyo {{!}} News {{!}} Tokyo 25 {{!}} World Athletics Championships |url=https://worldathletics.org/en/competitions/world-athletics-championships/tokyo25/news/report/world-championships-tokyo-25-report-mens-pole-vault |access-date=9. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> Duplantis je zatim nastojao postaviti svoj 14. svjetski rekord od 6,30 metara, a to mu je pošlo za rukom u posljednjemu pokušaju. Taj je rezultat ujedno bio četvrti Duplantisov svjetski rekord u 2025. godini, što je za njega bio i rekordan broj oborenih svjetskih rekorda u jednoj godini.<ref>{{Cite web |date=15. rujna 2025 |title=Armand Duplantis soars to third world title and 14th world record |url=https://www.bbc.com/sport/athletics/articles/c1ed6845ng7o |access-date=9. kolovoza 2026 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Nakon prvih dvaju neuspješnih pokušaja Duplantis je napravio dvije promjene koje su se pokazale ključnim za obaranje rekorda. Najprije je pomaknuo stalke za letvicu s njezine standardne pozicije pet centimetara bliže kutiji za odraz, u koju se postavlja motka pri skoku, čime je promijenio kut prelaska preko letvice. Duplantis je poslije otkrio da mu je njegov otac i trener Greg savjetovao da upotrijebi tvrđu motku u trećemu pokušaju kako bi optimizirao odraz pri toj visini. U prijašnjim se pokušajima služio istom motkom kojom je obarao rekorde između 6,20 i 6,29 metara.<ref name=":21" /> Duplantis je bio proglašen europskim sportašem godine [[26. listopada]]. To je bio treći put da je osvojio tu nagradu, a toliko ju je puta jedini još dobio [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Britanac]] [[Mo Farah]].<ref>{{Cite web |last=Broadbent |first=Chris |date=25. listopada 2025 |title=Mondo grateful for “beautiful honour” as he is named men's Athlete of the Year |url=https://www.european-athletics.com/home/news/mondo-grateful-for-beautiful-honour-as-he-is-named-athlete-of-the-year |access-date=9. kolovoza 2026|website=www.european-athletics.com |language=en}}</ref> [[World Athletics]] proglasio je Duplatnisa sportašem godine [[30. studenoga]]. Tada je imao 16 osvojenih natjecanja u nizu i postao je prvi skakač s motkom u novijoj povijesti koji dvije godine zaredom nije doživio poraz.<ref>{{Cite news |date=1. prosinca 2025 |title=Swedish pole vault star Armand Duplantis and US hurdler Sydney McLaughlin-Levrone crowned 'Athletes of the Year' |url=https://www.straitstimes.com/sport/duplantis-and-mclaughlin-levrone-crowned-athletes-of-the-year |access-date=9. kolovoza 2026 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Nijedan drugi atletičar koji se natjecao u skakačkim ili bacačkim disciplinama nije tu nagradu osvojio tri puta. Duplantis je tako postao tek treći atletičar s najmanje trima osvojenim nagradama, pridruživši se [[Usain Bolt|Usainu Boltu]], koji ju je osvojio šest puta, i [[Hicham El Guerrouj|Hichamu El Guerrouju]], također trostrukome dobitniku nagrade.<ref>{{Cite web |title=Ian O'Riordan: Why Grand Slam Track is paying a high price for excluding field events |url=https://www.irishtimes.com/sport/athletics/2025/12/06/ian-oriordan-why-grand-slam-track-is-paying-a-high-price-for-excluding-field-events/ |access-date=9. kolovoza 2026 |website=The Irish Times |language=en}}</ref> === 2026: Petnaesti svjetski rekord zaredom, četvrti uzastopni svjetski dvoranski naslov i prekid trogodišnjega pobjedničkog niza=== Dana [[12. ožujka]] Duplantis je poboljšao svoj svjetski rekord za jedan centimetar na [[Mondo Classic|Mondo Classicu]] u [[Uppsala|Uppsali]]. To je bio njegov 15. svjetski rekord i drugi put da je postavio svjetski rekord u [[Švedska|Švedskoj]].<ref name=":26"/> Duplantis je tim skokom od 6,31 metra nadmašio brojku [[Sergej Bubka|Sergeja Bubke]] od 14 uzastopnih svjetskih rekorda. Također, pobjeda mu je na spomenutome natjecanju bila 38. u nizu, računajući još od [[kolovoz|kolovoza]] [[2023.]] godine.<ref>{{Cite news |date=16. ožujka 2026 |title=Pole vault record breaker Armand Duplantis ready for return to 'special' Torun |url=https://www.straitstimes.com/sport/pole-vault-record-breaker-armand-duplantis-ready-for-return-to-special-torun |access-date=9. kolovoza 2026 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Dvije tehničke prilagodbe omogućile su Duplantisu postavljanje najnovijega svjetskog rekorda: produljio je zalet s 20 na 22 koraka i počeo je upotrebljavati tvrđu motku. Godinama je eksperimentirao s tvrđom motkom, ali nije uspijevao doći do željenoga učinka. Ipak, smatrao je da će mu produljeni zalet, koji je uveo posljednjih mjeseci, omogućiti jači odraz, a on bolje savijanje tvrđe motke.<ref>{{Cite web |last=Goulding |first=Grace |date=16. ožujka 2026. |title=Mondo Duplantis eyes 2026 World Athletics Indoor Championships return in Toruń after 15th pole vault world record: "I wanted to make sure I'm still the top dog" |url=https://www.olympics.com/en/news/mondo-duplantis-2026-world-athletics-indoor-championships-return-record-top-dog |access-date=9. kolovoza 2026 |website=Olympics.com}}</ref> Nakon što je [[21. ožujka]] osvojio zlato na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2026.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]] u [[Toruń]]u i pritom postavio novi rekord prvenstva skokom od 6,25 metara, Duplantis je postao prvi atletičar koji je osvojio četiri uzastopna svjetska dvoranska naslova.<ref>{{Cite web |last=Fentuo |first=Fentuo Tahiru |date=22. ožujka 2026. |title=World Athletics Indoor Championships 2026: Mondo Duplantis claims fourth successive indoor pole vault title |url=https://www.olympics.com/en/news/world-athletics-indoor-championships-2026-mondo-duplantis-claims-fourth-successive-indoor-pole-vault-title |access-date=9. kolovoza 2026 |website=Olympics.com}}</ref> To mu je bila ukupno deveta svjetska seniorska titula. Od [[2019.]] godine, kada je posljednji put bio poražen na svjetskim ili kontinentalnim prvenstvima, osvojio je 12 velikih titula.<ref>{{Cite web |title=Duplantis soars to 6.25m championship record to win fourth world indoor pole vault title {{!}} News {{!}} Kujawy Pomorze 26 {{!}} World Athletics Indoor Championships |url=https://worldathletics.org/en/competitions/world-athletics-indoor-championships/kujawypomorze26/news/report/wic-kujawy-pomorze-26-report-men-pole-vault |access-date=9. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> Nakon posljednjega osvojenog svjetskog dvoranskog naslova izjednačio se sa Sergejem Bubkom, koji je četiri puta bio svjetski dvoranski prvak.<ref name=":27">{{Cite web |date=21. ožujka 2026 |title=Sweden's Duplantis wins fourth world indoor pole vault title |url=https://www.france24.com/en/live-news/20260321-sweden-s-duplantis-wins-fourth-world-indoor-pole-vault-title |access-date=9. kolovoza 2026 |website=France 24 |language=en}}</ref> Duplantis je [[17. svibnja]] postavio novi rekord mitinga [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] u [[Shanghai]]ju skokom od 6,12 metara, gdje je i pobijedio. Dana [[27. svibnja]] puštena je u prodaju posebna dječja ulaznica za [[14. kolovoza]], dan kada su se održavale kvalifikacije u skoku s motkom na [[Europsko prvenstvo u atletici 2026.|Europskome prvenstvu]] u [[Birmingham]]u. Nazvana prema Duplantisu, "Mondo Ticket" stajala je samo 6,31 funtu. Njezina je simbolična cijena odgovarala visini trenutačnoga svjetskoga rekorda, a cijela je akcija bila namijenjena poticanju mladih obožavatelja na to da dožive prvenstvo i izbliza prate Duplantisa na djelu.<ref>{{Cite web |title=Duplantis jumps at the chance to bring world record ticket to young fans at Birmingham 2026 |url=https://www.european-athletics.com/home/news/mondo-world-record-ticket |access-date=9. kolovoza 2026 |website=www.european-athletics.com |language=en}}</ref> Nakon gotovo trogodišnje dominacije u skoku s motkom Duplantis je [[7. lipnja]] doživio poraz na mitingu Dijamantne lige u [[Stockholm]]u, gdje je [[Australija|Australac]] [[Kurtis Marschall]] bio bolji od njega. Time se prekinuo njegov niz od 40 uzastopnih pobjeda na natjecanjima koji je započeo još u [[kolovoz|kolovozu]] [[2023.]] godine.<ref>{{Cite web |date=7. lipnja 2026 |title=Aussie pulls off epic upset over hometown king: 'Chuffed it was me' |url=https://7news.com.au/sport/athletics/aussie-first-timer-kurtis-marschall-pulls-off-epic-diamond-league-upset-over-hometown-king-mondo-duplantis-c-22398518 |access-date=9. kolovoza 2026 |website=7NEWS |language=en}}</ref> Osvojivši miting Dijamantne lige u [[Pariz]]u, Duplantis se [[28. lipnja]] vratio pobjedama i obaranju rekorda. Skokom od 6,13 metara postavio je novi rekord mitinga. Taj mu je miting ujedno bio prvo natjecanje nakon vjenčanja. [[File:Armand Duplantis (SWE) DSC08346 hochformat.jpg|left|thumb|Armand Duplantis na mitingu [[Weltklasse Zürich]] [[27. kolovoza]] [[2026.]] godine.]] Dana [[10. srpnja]] osvojio je miting Dijamantne lige u [[Monako|Monaku]] skokom od 6,07 metara, čime je poboljšao vlastiti rekord mitinga za dva centimetra. Time je ostvario prvu pobjedu od preseljenja u Monako, odnosno na novome domaćem terenu. Duplantis je također bio potaknuo organizatore na uvrštavanje muškoga skoka s motkom u program Dijamantne lige u Monaku, prema kojemu je dotad bio predviđen skok s motkom samo u ženskoj konkurenciji.<ref>{{Cite web |date=11. srpnja 2026 |title=Duplantis thrives on new home turf in Monaco |url=https://www.france24.com/en/live-news/20260711-duplantis-thrives-on-new-home-turf-in-monaco |access-date=9. kolovoza 2026 |website=France 24 |language=en}}</ref> Duplantis je morao odustati od nastavka natjecanja na mitingu Dijamantne lige u [[London]]u [[17. srpnja]] zbog ozljede bedra. Iako je preskočio 5,95 metara kao i prvoplasirani [[Sam Kendricks]], [[SAD|Amerikanac]] je osvojio miting jer je svladao tu visinu iz prvoga pokušaja, a Duplantis je završio na drugome mjestu.<ref>{{Cite web |title=Mondo Duplantis withdraws from London Diamond League with thigh injury {{!}} Flashscore.com |url=https://www.flashscore.com/news/athletics-diamond-league-mondo-duplantis-withdraws-from-london-diamond-league-with-thigh-injury/8riXOOfU/ |access-date=31. kolovoza 2026|website=www.flashscore.com |language=en}}</ref> Dana [[16. kolovoza]] obranio je titulu europskoga prvaka na [[Europsko prvenstvo u atletici 2026.|Europskome prvenstvu]] u [[Birmingham]]u. Preskočivši 6,15 metara, oborio je rekord prvenstva od 6,10 metara te osvojio ukupno 14. seniorsku zlatnu medalju i četvrtu europsku titulu.<ref>{{Cite web |title=Mondo Duplantis wins fourth European pole vault title in new championship record {{!}} Flashscore.com |url=https://www.flashscore.com/news/athletics-european-championships-mondo-duplantis-wins-fourth-european-pole-vault-title-in-new-championship-record/0OvQkanI/ |access-date=16. kolovoza 2026 |website=www.flashscore.com |language=en}}</ref> Novi rekord mitinga Dijamantne lige od 6,21 metra postavio je [[20. kolovoza]] u [[Lausanne]]u. To je natjecanje bilo jedno od najboljih u povijesti u muškome skoku s motkom. Duplantis se do samoga kraja natjecao s [[Emmanouil Karalis|Emmanouilom Karalisom]], kojega je pobijedio. Obojica su preskočila 6,16 metara i nastavili se dalje natjecati. Takvo što nikada se prije nije dogodilo u toj atletskoj disciplini.<ref>{{Cite web |title=Duplantis clears 6.21m, Karalis 6.16m in historic pole vault contest in Lausanne {{!}} REPORTS {{!}} World Athletics |url=https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/lausanne-athletissima-diamond-league-2026-duplantis-karalis |access-date=23. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> World Athletics objavio je [[21. kolovoza]] Duplantisovu pjesmu "Gold", službenu himnu premijernoga izdanja natjecanja [[World Athletics Ultimate Championship]], koje će se održati u [[Budimpešta|Budimpešti]] od [[11. rujna|11.]] do [[13. rujna]].<ref>{{Cite web |title=World Athletics releases Ultimate Anthem: 'Gold' by Mondo Duplantis {{!}} News {{!}} Budapest 26 {{!}} World Athletics Ultimate Championships |url=https://worldathletics.org/en/competitions/world-athletics-ultimate-championship/2026/news/press-releases/ultimate-anthem-gold-mondo-duplantis |access-date=31. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> Duplantis i Karalis nastavili su se natjecati na najvišoj razini na mitingu [[Weltklasse Zürich]] [[27. kolovoza]]. Karalis je završio natjecanje rezultatom od 6,20 metara, a Duplantis je osvojio prvo mjesto nakon preskočenih 6,26 metara.<ref>{{Cite web |date=17. ožujka 2025 |title=Program & Results - Zurich |url=https://zurich.diamondleague.com/en/programme-results/ |access-date=31. kolovoza 2026 |language=en-US}}</ref> == Privatni život == Duplantis je na poticaj svoje majke intenzivno učio [[švedski jezik]] preko [[Skype]]a, a taj mu je tečaj bio od velike pomoći. Do [[2020.]] godine uznapredovao je toliko da je osjećao da mnogo bolje i lakše razumije izvorne govornike nego što je prije mogao. Njegova je majka istovremeno tvrdila da se Duplantis sramio javno govoriti švedski, ali da se rado njime služio u privatnoj komunikaciji zbog manjega pritiska.<ref>{{cite web |last=Brenning |first=Patrik |date=20. travnja 2020. |title=Armand Duplantis kan svenska men vågar inte prata |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/opbo1j/manga-tycker-att-han-inte-ar-svensk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221219161604/https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/opbo1j/manga-tycker-att-han-inte-ar-svensk |archive-date=19. prosinca 2022 |access-date=10. kolovoza 2026 |work=[[Aftonbladet]] |language=sv}}</ref><ref>{{cite web |date=11. lipnja 2020 |title=Armand Duplantis om sin svenska: 'Mamma vill inte att folk ska snacka skit' |url=https://www.youtube.com/watch?v=nCJ875PRdUI |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810125239/https://www.youtube.com/watch?v=nCJ875PRdUI |archive-date=10. kolovoza 2023 |access-date=10. kolovoza 2021 |publisher=[[Expressen]] YouTube Channel}}</ref> Međutim, do [[2021.]] godine njegovo se znanje poboljšalo do razine na kojoj je bez poteškoća davao intervjue u cijelosti na švedskome, što je osobito bilo primijećeno nakon osvajanja olimpijskoga zlata u Tokiju.<ref>{{cite web |date=3. kolovoza 2021 |title=Duplantis efter OS-guldet – i intervju på svenska |url=https://www.youtube.com/watch?v=klJJopIMeuc |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221219161557/https://www.youtube.com/watch?v=klJJopIMeuc |archive-date=19. prosinca 2022 |access-date=10. kolovoza 2026 |publisher=[[Aftonbladet]] official Youtube channel |language=sv}}</ref> Duplantis je prije toga isticao da mu je napredovanje u švedskome bilo ponešto otežano time što većina Šveđana izvrsno poznaje engleski jezik, pa su izvorni govornici radije razgovarali s njime na engleskome.<ref>{{cite news |last1=Hammarkrantz |first1=Oskar |date=18 September 2020 |title=Duplantis: 'Blir mycket mer igenkänd här än i USA' |url=https://www.svd.se/armand-duplantis-jag-blir-mycket-mer-igenkand-har-an-i-usa |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211209023227/https://www.svd.se/armand-duplantis-jag-blir-mycket-mer-igenkand-har-an-i-usa |archive-date=9. prosinca 2021 |access-date=10. kolovoza 2026 |newspaper=[[Svenska Dagbladet]] |language=sv}}</ref> [[File:Dalahästen i Avesta 03.jpg|thumb|Letvica u blizini [[Dala konj|dala-konja]] u [[Švedska|švedskome]] mjestu [[Avesta (grad)|Avesti]] podigne se svaki put kada Duplantis obori svjetski rekord.]] Kako bi si priskrbio idealne klimatske uvjete za treniranje tijekom cijele godine, Duplantis je obično provodio zime u [[Louisiana|Louisiani]], a ljeta u [[Uppsala|Uppsali]]. U [[Avesta (grad)|Avesti]], mjestu gdje je Duplantisova majka odrasla, letvica nalik na onu u skoku s motkom podigne se u blizini enormne skuplture [[dala konj|dala-konja]] s rezultatom svakoga novog Duplantisova svjetskog rekorda. Kada je Duplantis prvi put čuo za to, briznuo je u plač od sreće jer je tada postao još svjesniji veličine onoga što je postigao.<ref>{{cite web |last=Ottosson |first=Stefan |date=16. prosinca 2020. |title=Armand Duplantis kunde inte hålla tillbaka tårarna – efter svenska hyllningen: "Bröt ihop när jag såg det" |url=https://www.sportbibeln.se/friidrott/armand-duplantis-kunde-inte-halla-tillbaka-tararna-efter-svenska-hyllningen-jag-brot-ihop-nar-jag-sag-det/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210803162617/https://www.sportbibeln.se/friidrott/armand-duplantis-kunde-inte-halla-tillbaka-tararna-efter-svenska-hyllningen-jag-brot-ihop-nar-jag-sag-det/ |archive-date=3. kolovoza 2021 |access-date=10. kolovoza 2021 |publisher=Sportbibeln |language=sv}}</ref> U [[listopad]]u [[2025.]] godine [[Zračna luka Stockholm-Arlanda]] dodala je Duplantisa svojoj galeriji portreta "Welcome to my hometown" ([[srpskohrvatski jezik|sh.]] 'Dobro došli u moj rodni grad'), koja postoji još od [[2005.]] godine u dijelu za prikupljanje prtljage. Galerija odaje počast osobama koje su svojim iznimnim doprinosima obilježile regije [[Stockholm]]a i [[Uppsala|Uppsale]] u sportu, kulturi, znanosti, gospodarstvu i drugim područjima.<ref>{{Cite web |last=Orban |first=André |date=14. listopada 2025. |title=World record holder Armand Duplantis joins “Welcome to my hometown” gallery at Stockholm Arlanda Airport |url=https://www.aviation24.be/airports/stockholm-arlanda-arn/world-record-holder-armand-duplantis-joins-welcome-to-my-hometown-gallery-at-stockholm-arlanda-airport/ |access-date=10. kolovoza 2025 |website=Aviation24.be |language=en-GB}}</ref> [[File:Guests at the 2026 Met Gala 442 (Armand Duplantis and Desiré Inglander).jpg|thumb|Duplantis i Inglander na [[Met Gala|Met Gali]] [[2026.]] godine.]] Duplantis se oženio švedskim modelom i kreatoricom sadržaja Desiré Inglander [[2026.]] godine.<ref>{{Cite news |last=Landén |first=Petter |last2=Thunborg |first2=Peter |date=20. ožujka 2026. |title=Armand och Desiré Duplantis har gift sig i hemlighet |url=https://www.expressen.se/sport/friidrott/armand-och-desire-duplantis-har-gift-sig-i-hemlighet/ |access-date=10. kolovoza 2026 |work=[[Expressen]] |language=Swedish}}</ref> Par se upoznao u Švedskoj na jednoj zabavi sredinom ljeta [[2020.]] godine, a Duplantis je zaprosio Inglander [[2024.]] godine za vrijeme snimanja za ''[[Vogue Scandinavia]]'' u [[New York]]u.<ref>{{Cite news |date=11. listopada 2024 |title=Olympic Champion Mondo Duplantis and Desiré Inglander Announce Their Engagement |url=https://www.vogue.com/article/mondo-duplantis-desire-inglander-engaged |work=Vogue}}</ref> Nakon vjenčanja Duplantis je prodao svoj stan u Stockholmu i preselio se u [[Monako]], a dotada je živio u [[SAD|Sjedinjenim Američkim Državama]] i Švedskoj.<ref>{{Cite web |last=AFP |date=7. svibnja 2025.|title=Duplantis promises new home Monaco a world record |url=https://www.freemalaysiatoday.com/category/sports/2026/05/08/duplantis-promises-new-home-monaco-a-world-record |access-date=10. kolovoza 2026 |website=Free Malaysia Today {{!}} FMT |language=en}}</ref> Duplantis je objavio svoj prvi singl "[[Bop (pjesma, Mondo)|Bop]]" pod imenom Mondo [[28. veljače]] [[2025.]] godine, a napisao ga je s Emilom Bergom i Rasmusom Wahlbergom, kao i ostalih 30-ak pjesama.<ref>{{Cite web|url=https://www.sverigesradio.se/artikel/duplantis-ovantade-drag-sa-later-nya-karriaren|title=Duplantis oväntade drag – så låter nya karriären|date=25 February 2025|language=sv|publisher=[[Sveriges Radio]]|access-date=10. kolovoza 2026}}</ref><ref name="vibes">{{Cite web|url=https://www.svt.se/kultur/armand-duplantis-slapper-nya-laten-bop-nervost|title=Armand Duplantis om nya låten "Bop": "Den är vibes och kul"|date=28. veljače 2025.|language=sv|first=Moa|last=Lindstedt|publisher=[[Sveriges Television]]|access-date=10. kolovoza 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sverigesradio.se/artikel/stavhopparen-armand-duplantis-debuterar-som-artist|title=Stavhopparen Armand Duplantis debuterar som artist: "Lite nervöst"|date=28. veljače 2025|language=sv|publisher=[[Sveriges Radio]]|access-date=10. kolovoza 2026}}</ref> Njegov je debi zauzeo 31. mjesto na švedskoj listi singlova.<ref>{{Cite web|url=https://sverigetopplistan.se/chart/41/?dspy=2025&dspp=10|title=Veckolista Singlar, vecka 10|publisher=[[Sverigetopplistan]]|language=sv|access-date=10. ožujka 2026}}</ref> Nakon njega objavio je niz drugih singlova poput pjesme "4L" u [[lipanj|lipnju]] [[2025.]], "Feelin' Myself" u [[veljača|veljači]] [[2026.]] i "Location" u [[travanj|travnju]] 2026. godine.<ref>{{Cite web |date=14. lipnja 2025 |title=Armand Duplantis to Release Love-Driven Single "4L" {{!}} Sweden Herald |url=https://swedenherald.com/article/armand-duplantis-to-release-new-music-this-month |access-date=10. kolovoza 2026 |website=Sweden Herald |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nottingham |first=Juliet |date=3. lipnja 2026. |title=Mondo Duplantis reveals his ultimate ambition: a Grammy |url=https://www.olympics.com/en/news/mondo-duplantis-reveals-ultimate-ambition-grammy |access-date=10. lipnja 2026 |website=Olympics.com}}</ref> U [[ožujak|ožujku]] 2026. godine [[World Athletics]] angažirao je Duplantisa da stvori službenu himnu za novo prvenstvo u atletici, odnosno [[World Athletics Ultimate Championship]], čije će se prvo izdanje održati iste godine.<ref>{{Cite news |date=23. ožujka 2026 |title=From world records to world anthems, new creative jump for Duplantis |url=https://www.straitstimes.com/sport/from-world-records-to-world-anthems-new-creative-jump-for-duplantis |access-date=10. kolovoza 2026 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> == Postignuća == Podatci u nastavku preuzeti su sa službene mrežne stranice [[World Athletics]]a.<ref name="WAprofile" /> === Međunarodna natjecanja === {| class="wikitable sortable plainrowheaders""max-width:40em;" |+Nastupi za {{flagicon|SWE}} [[Švedska|Švedsku]] |---- !scope="col"| Godina !scope="col"| Natjecanje !scope="col"| Mjesto !scope="col"| Plasman !scope="col"| Rezultat !scope="col"| Bilješka |- |align="center"|[[2015.]] |{{nowrap|[[Svjetsko prvenstvo u atletici za mlađe juniore 2015.|Svjetsko prvenstvo za mlađe juniore]]}} |{{flagicon|COL}} [[Cali]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|5,30 m |align="center"|CR<ref name=":25"/> |- |align="center"|[[2016.]] |[[Svjetsko juniorsko prvenstvo u atletici 2016.|Svjetsko juniorsko prvenstvo]] |{{flagicon|POL}} [[Bydgoszcz]] |style="text-align: center"bgcolor=cc9966|3. mjesto |align="center"|5,45 m |align="center"|<ref>{{Cite web |title=Report: men's pole vault – IAAF World U20 Championships Bydgoszcz 2016 |url=https://worldathletics.org/news/report/world-u20-championships-men-pole-vault |access-date=10. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> |- |style="text-align: center"rowspan=2|[[2017.]] |[[Europsko juniorsko prvenstvo u atletici 2017.|Europsko juniorsko prvenstvo]] |{{flagicon|ITA}} [[Grosseto]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|5,65 m |align="center"|CR<ref name=":39" /> |- |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2017.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|UK}} [[London]] |align="center"|9. mjesto |align="center"|5,50 m |align="center"|<ref>{{Cite web |title=Report: men's pole vault final – IAAF World Championships London 2017 {{!}} REPORT {{!}} World Athletics |url=https://worldathletics.org/news/report/mens-pole-vault-final-world-championships-lon |access-date=10. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> |- |style="text-align: center"rowspan=3|[[2018.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2018.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|UK}} [[Birmingham]] |align="center"|7. mjesto |align="center"|5,70 m (i) |align="center"|<ref>{{Cite web|url=https://media.aws.iaaf.org/competitiondocuments/pdf/6019/AT-PV-M-f----.RS6.pdf?|title=Final results|access-date=10. kolovoza 2026}}</ref> |- |[[Svjetsko juniorsko prvenstvo u atletici 2018.|Svjetsko juniorsko prvenstvo]] |{{flagicon|FIN}} [[Tampere]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|5,82 m |align="center"|CR<ref name=":45"/> |- |[[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europsko prvenstvo]] |{{flagicon|GER}} [[Berlin]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,05 m |align="center"|CR WU20R<ref name=":47"/> |- |align="center"|[[2019.]] |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2019.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|Katar}} [[Doha]] |style="text-align: center"bgcolor=silver|2. mjesto |align="center"|5,97 m |align="center"|<ref name=":50"/> |- |style="text-align: center"rowspan=2|[[2021.]] |[[Europsko dvoransko prvenstvo u atletici 2018.|Europsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|POL}} [[Toruń]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,05 m (i) |align="center"|CR<ref name=":55"/> |- |[[Ljetne olimpijske igre 2020.|Olimpijske igre]] |{{flagicon|Japan}} [[Tokio]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,02 m |align="center"|<ref>Nakon što je osigurao zlato, sva je tri puta bezuspješno pokušao preskočiti 6,19 metara za postavljanje novoga svjetskog rekorda. Vidi {{Cite web |date=3. kolovoza 2021 |title=Mondo Duplantis fails to break world record but strolls to pole-vault gold |url=http://www.theguardian.com/sport/2021/aug/03/mondo-duplantis-fails-to-break-world-record-but-strolls-to-pole-vault-gold|access-date=10. kolovoza 2026 |website=The Guardian |language=engl.|archive-date=3. veljače 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230203020710/https://www.theguardian.com/sport/2021/aug/03/mondo-duplantis-fails-to-break-world-record-but-strolls-to-pole-vault-gold|url-status=live}}</ref> |- |style="text-align: center"rowspan=3|[[2022.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|SRB}} [[Beograd]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,20 m (i) |align="center"|WR CR<ref name=":69"/> |- |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|USA}} [[Eugene, Oregon]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,21 m |align="center"|WR CR<ref name=":71"/> |- |[[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|Europsko prvenstvo]] |{{flagicon|GER}} [[München]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,06 m |align="center"|CR<ref name=":74"/> |- |align="center"|[[2023.]] |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|Mađarska}} [[Budimpešta]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,10 m |align="center"|<ref name=":80"/> |- |style="text-align: center"rowspan=3|[[2024.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2024.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|UK}} [[Glasgow]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,05 m (i) |align="center"|<ref name=":83"/> |- |[[Europsko prvenstvo u atletici 2024.|Europsko prvenstvo]] |{{flagicon|ITA}} [[Rim]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,10 m |align="center"|CR<ref name=":89"/> |- |[[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijske igre]] |{{flagicon|Francuska}} [[Pariz]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,25 m |align="center"|WR OR<ref name=":90"/> |- |style="text-align: center"rowspan=2|[[2025.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|CHN}} [[Nanjing]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,15 m (i) |align="center"|<ref>{{Cite web |last=Mills |first=Steven |date=22. ožujka 2025. |title=Duplantis vaults to a hat-trick of world indoor titles in Nanjing |url=https://www.european-athletics.com/home/news/duplantis-vaults-to-a-hat-trick-of-world-indoor-titles-in-nanjing |access-date=10. kolovoza 2026 |website=www.european-athletics.com |language=en}}</ref> |- |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|JAP}} [[Tokio]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,30 m |align="center"|WR CR |- |style="text-align: center"rowspan=2|[[2026.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2026.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|POL}} [[Toruń]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,25 m (i) |align="center"|CR |- |[[Europsko prvenstvo u atletici 2026.|Europsko prvenstvo]] |{{flagicon|UK}} [[Birmingham]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,15 m |align="center"|CR |} '''Legenda:''' {{small| : CR označuje rekord prvenstva. : WU20R označuje svjetski rekord u kategoriji mlađih od 20 godina. : WR označuje svjetski rekord. : OR označuje olimpijski rekord. : i označuje rezultat postignut u dvorani. }} === Dijamantna liga === {| class="wikitable" width="100%" style="text-align:center" ! rowspan="2"|Miting{{efn|U pregled su uključeni mitinzi na kojima je Duplantis barem jednom ostvario rezultat, pa je izostavljen miting [[Golden Gala]] u [[Rim]]u i [[miting u Rabatu]]. Ipak, u Rimu je nastupio 2020. godine. Tada je preskočio 6,15 metara i osvojio prvo mjesto,<ref name=":63"/> ali te se godine Dijamantna liga nije održala u standardnome izdanju zbog [[Pandemija COVID-a 19|pandemije koronavirusa]], pa je ta sezona također isključena iz pregleda.}}!! colspan="17" | Godina nastupa |- ! [[2017.]] !! [[2018.]] !! [[2019.]] !! [[2021.]] !! [[2022.]] !! [[2023.]] !! [[2024.]] !! [[2025.]] !! [[2026.]] |- |align=left|{{nowrap|[[Athletissima]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|SUI}} [[Lausanne]]}}}} | align="center"|{{nowrap|7.}}<br>{{small|{{nowrap|5,73 m}}}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|5.}}<br>{{small|{{nowrap|5,70 m}}}} | align="center" bgcolor="#cc9966"|{{nowrap|3.}}<br>{{small|{{nowrap|5,81 m}}}} | align="center"|{{nowrap|4.}}<br>{{small|{{nowrap|5,62 m}}}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|1.}}<br>{{small|{{nowrap|6,10 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,15 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,21 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[BAUHAUS-galan]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|SWE}} [[Stockholm]]}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,86 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,02 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,16 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,05 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} | align="center" style="border: 2px solid red" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,28 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,80 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Bislett Games]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|NOR}} [[Oslo]]}}}} |colspan="2"bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center"|{{nowrap|4.}}<br>{{small|{{nowrap|5,81 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,01 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,02 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,01 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,15 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |- |align=left|{{nowrap|[[Herculis]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|MON}} [[Monako]]}}}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|1.}}<br>{{small|{{nowrap|6,07 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,92 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|1.}}<br>{{small|{{nowrap|6,07 m}}}} | align="center"|{{nowrap|4.}}<br>{{small|{{nowrap|5,72 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,05 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,07 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[London Athletics Meet]]}}{{efn|Miting se u ovome razdoblju održavao pod različitim nazivima, a upotrijebljen je najnoviji radi jasnoće. Potrebno je napomenuti da se izdanja 2019. i 2021. godine u tablici odnose na [[British Grand Prix (atletika)|Müller Grand Prix]], koji se održao u [[Gateshead]]u.}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[London]]}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="#cc9966"|{{nowrap|3.}}<br>{{small|{{nowrap|5,81 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,55 m}}}} | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,95 m}}}} |colspan="3"bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,95 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Memorijal Kamila Skolimowska]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|POL}} [[Chorzów]]}}}} |colspan="4" {{N/A|}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|1.}}<br>{{small|{{nowrap|6,10 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,01 m}}}} | align="center" style="border: 2px solid red "bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,26 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,10 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,20 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Memorijal Van Damme]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|BEL}} [[Bruxelles]]}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center"|{{nowrap|7.}}<br>{{small|{{nowrap|5,68 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,05 m}}}} | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,81 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,10 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,11 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |{{TBD}} |- |align=left|{{nowrap|[[Meeting de Paris]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Pariz]]}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,90 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,01 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,13 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Miting u Dohi]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|QAT}} [[Doha]]}}}} |colspan="2"bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,02 m}}}} |colspan="3"bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |- |align=left|{{nowrap|[[Miting u Shanghaiju]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|CHN}} [[Shanghai]]/[[Suzhou]]/[[Shaoxing]]}}}} |colspan="2"{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |colspan="3"bgcolor="e6e6ff"|{{small|''Otkazan''}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,12 m}}}} | align="center"bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,12 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Miting u Xiamenu]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|CHN}} [[Xiamen]]}}}} |colspan="5" {{N/A|}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" style="border: 2px solid red" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,24 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,92 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |- |align=left|{{nowrap|[[Prefontaine Classic]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|USA}} [[Eugene, Oregon]]}}}} | align="center"|{{nowrap|4.}}<br>{{small|{{nowrap|5,71 m}}}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,71 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,93 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,91 m}}}} | align="center" style="border: 2px solid red" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,23 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |- |align=left|{{nowrap|[[Weltklasse Zürich]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|SWI}} [[Zürich]]}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |bgcolor="d8f3d8"|{{small|N/S}} | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,82 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,06 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,07 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,25 m}}}} |- ! Ukupno !! {{N/A|TBC}} !! 4. !! 3. !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! {{TBD}} |} '''Legenda:''' {{small| : {{colorbox|#ffdddd|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|15px]]}} označuje da muški skok s motkom nije bio jedna od disciplina na mitingu te godine. : N/S označuje miting na kojemu nije nastupio. : {{color box|#d8f3d8}} označuje promotivna natjecanja u sklopu mitinga. Ona nisu dio službenoga programa Dijamantne lige i ostvareni rezultati ne donose bodove za ukupni poredak. : {{color box|#cecece}} označuje mitinge koji u to vrijeme nisu bili dio Dijamantne lige. : {{color box|white|border=#f00|}} označuje rezultat kojim je postavio tadašnji svjetski rekord. : [[File:Diamond blue.svg|15px]] označuje ukupno prvo mjesto u Dijamantnoj ligi na kraju sezone. }} === Nagrade i priznanja === * Dobitnik nagrade [[Laureus (nagrada)|Laureus]] za najboljega sportaša godine ([[2025.]]). * Dobitnik nagrade [[World Athletics]]a za najboljega sportaša godine ([[2020.]], [[2022.]], [[2023.]], [[2025.]]). * Najbolji europski sportaš godine ([[2022.]]). * Sportaš godine prema izboru [[Eurosport]]a ([[2022.]]). == Najbolji rezultati == === Osobni rekordi (službeni) === {| class="wikitable" cellpadding="1" cellspacing="2" border="1" |- bgcolor="cccccc" ! scope="col" |Disciplina ! scope="col" |Rezultat ! scope="col" |Mjesto ! scope="col" |Datum |- |{{nowrap|[[Skok s motkom]]}} |align="center" |6,31 m </br> {{small|'''WR'''}} |{{nowrap|{{flagicon|SWE}} [[Uppsala]], [[Švedska]]}} |align="center" |{{nowrap|[[12. ožujka]] [[2026.]]}} |- |{{nowrap|[[Utrka na 100 metara|100 metara]]}} |align="center" |10,37 s |{{nowrap|{{flagicon|SUI}} [[Zürich]], [[Švicarska]]}} |align="center" |{{nowrap|[[4. rujna]] [[2024.]]}} |} === Svjetski rekordi === {| class="wikitable" border="1" cellspacing="2" cellpadding="1" style="border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+Svjetski rekordi koje je postavio Armand Duplantis |---- ! scope="col" | Rezultat ! scope="col" | Mjesto ! scope="col" | Natjecanje ! scope="col" | Datum |- |{{nowrap|6,17 m (i)}} |{{flagicon|POL}} [[Toruń]] |[[Miting u Toruńu]] |align="right"|{{nowrap|[[8. veljače]] [[2020.]]}} |- |6,18 m (i) |{{flagicon|SCO}} [[Glasgow]] |[[Miting u Glasgowu]] |align="right"|{{nowrap|[[15. veljače]] [[2020.]]}} |- |6,19 m (i) |{{flagicon|SRB}} [[Beograd]] |[[Miting u Beogradu]] |align="right"|{{nowrap|[[7. ožujka]] [[2022.]]}} |- |6,20 m (i) |{{flagicon|SRB}} [[Beograd]] |{{nowrap|[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]]}} |align="right"|{{nowrap|[[20. ožujka]] [[2022.]]}} |- |6,21 m |{{nowrap|{{flagicon|USA}} [[Eugene, Oregon]]}} |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetsko prvenstvo]] |align="right"|{{nowrap|[[24. srpnja]] [[2022.]]}} |- |6,22 m (i) |{{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Clermont-Ferrand]]}} |[[All Star Perche]] |align="right"|{{nowrap|[[25. veljače]] [[2023.]]}} |- |6,23 m |{{nowrap|{{flagicon|USA}} [[Eugene, Oregon]]}} |[[Prefontaine Classic]] |align="right"|{{nowrap|[[17. rujna]] [[2023.]]}} |- |6,24 m |{{flagicon|CHN}} [[Xiamen]] |[[Miting u Xiamenu]] |align="right"|{{nowrap|[[20. travnja]] [[2024.]]}} |- |6,25 m |{{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Saint-Denis]]}} |[[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijske igre]] |align="right"|{{nowrap|[[5. kolovoza]] [[2024.]]}} |- |6,26 m |{{flagicon|POL}} [[Chorzów]] |{{nowrap|[[Memorijal Kamila Skolimowska]]}} |align="right"|{{nowrap|[[25. kolovoza]] [[2024.]]}} |- |6,26 m (i) |{{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Clermont-Ferrand]]}} |[[All Star Perche]] |align="right"|{{nowrap|[[28. veljače]] [[2025.]]}} |- |6,28 m |{{nowrap|{{flagicon|SWE}} [[Stockholm]] |[[BAUHAUS-galan]] |align="right"|{{nowrap|[[15. lipnja]] [[2025.]]}} |- |6,29 m |{{nowrap|{{flagicon|HUN}} [[Budimpešta]] |[[Miting u Budimpešti]] |align="right"|{{nowrap|[[12. kolovoza]] [[2025.]]}} |- |6,30 m |{{nowrap|{{flagicon|JAP}} [[Tokio]] |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetsko prvenstvo]] |align="right"|{{nowrap|[[15. rujna]] [[2025.]]}} |- |6,31 m (i) |{{nowrap|{{flagicon|SWE}} [[Uppsala]] |[[Mondo Classic]] |align="right"|{{nowrap|[[12. ožujka]] [[2026.]]}} |} === Najbolji rezultati sezone === {{#chart:Duplantis pole vaulting record.chart}} == Napomene == {{notelist}} == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{commonscat}} * [https://worldathletics.org/athletes/-/14679502 Armand Duplantis] na [[World Athletics]] * [https://www.european-athletics.com/historical-data/athletes/-/14679502 Armand Duplantis] na [[European Athletics]] * [https://www.diamondleague.com/athlete/14679502 Armand Duplantis] na [[Dijamantna liga|Diamond League]] * [https://www.olympics.com/en/athletes/armand-duplantis Armand Duplantis] na [[Međunarodni olimpijski odbor|Olympics.com]] * [https://sok.se/idrottare/idrottare/a/armand-duplantis.html Armand Duplantis] na [[Švedski olimpijski odbor|Sveriges Olympiska Kommitté]] * [https://www.olympedia.org/athletes/146747 Armand Duplantis] na [[Olympedia|Olympediji]] *[https://intersportstats.com/athletes/3000046184 Armand Duplantis] na InterSportStats {{Normativna kontrola}} {{Životni vijek|1999||Duplantis, Armand}} [[Kategorija:Olimpijski pobjednici u atletici]] [[Kategorija:Atletičari]] [[Kategorija:Švedski atletičari]] [[Kategorija:Svjetski prvaci u atletici]] ob7g2azsa6f7s6rthrpa2vyxvr6i6f6 42682228 42682223 2026-08-31T12:39:20Z Edgar Allan Poe 29250 uklonjena kategorija [[:Kategorija:Atletičari|Atletičari]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42682228 wikitext text/x-wiki {{Infokutija sportista |ime = Armand Duplantis |headercolor = lightsteelblue |slika = Armand Duplantis(cropped) Budapest 2023.jpg |nadimci = Mondo |puno_ime = Armand Gustav Duplantis |datum_rođenja = [[10. studenoga]] [[1999.]] |mjesto_rođenja = {{flagicon|SAD}} [[Lafayette, Louisiana]], [[SAD]]|država = {{flagicon|Švedska}} [[Švedska]] |nacionalnost = {{flagicon|Švedska}} [[Švedska|Šveđanin]]<br> {{flagicon|SAD}} [[SAD|Amerikanac]] |sport = [[atletika]] |discipline = [[skok s motkom]] |visina = 1,81 m<ref name="Paris 2024 DUPLANTIS">{{cite web |url=https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/armand-duplantis_1569203 |title=DUPLANTIS Armand |work=[[Ljetne olimpijske igre 2024.|Paris 2024 Olympics]] |access-date=20. ožujka 2026. |archive-date=23. kolovoza 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823034124/https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/armand-duplantis_1569203 |url-status=dead }}</ref> |treneri = Greg i Helena Duplantis<ref name="Paris 2024 DUPLANTIS"/> |klub = [[Upsala IF]]<ref name="Paris 2024 DUPLANTIS"/> |or= 6,31 m '''WR''' ([[skok s motkom]])<br>10,37 s ([[Trka na 100 metara|100 m]])<ref name="worldathletics.org DUPLANTIS"/> |medalje = {{Medalje sport | [[Atletika]]: [[Skok s motkom]]}} {{MedalCountry|{{flagcountry|Švedska}}}} {{MedaljeNatjecanje|oi}} {{Medalje zlato | [[Olimpijada 2020|Tokio 2020.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Olimpijada 2024|Pariz 2024.]] | skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|[[Svjetska prvenstva u atletici|Svjetska prvenstva]]}} {{Medalje zlato | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Eugene 2022.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Budimpešta 2023.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Tokio 2025.]] | skok s motkom}} {{Medalje srebro | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2019.|Doha 2019.]] | skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Dijamantna liga}} {{Medalje zlato | [[2021.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2022.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2023.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2024.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2025.]] | skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Svjetska dvoranska prvenstva}} {{Medalje zlato | Beograd 2022.| skok s motkom}} {{Medalje zlato | Glasgow 2024.| skok s motkom}} {{Medalje zlato | Nanjing 2025.| skok s motkom}} {{Medalje zlato | Toruń 2026.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|[[Europska prvenstva u atletici|Europska prvenstva]]}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Berlin 2018.]]| skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|München 2022.]]| skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2024.|Rim 2024.]]| skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2026.|Birmingham 2026.]]| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Europska dvoranska prvenstva}} {{Medalje zlato | Toruń 2021.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Svjetska juniorska prvenstva}} {{Medalje zlato | Tampere 2018.| skok s motkom}} {{Medalje bronca | Bydgoszcz 2016.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Europska juniorska prvenstva}} {{Medalje zlato | Grosseto 2017.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Svjetska prvenstva za mlađe juniore}} {{Medalje zlato | Cali 2015.| skok s motkom}} |supružnici = Desiré Duplantis (r. Inglander)<br>(2026. – ''danas'')}} '''Armand Gustav Duplantis''' ([[Lafayette, Louisiana]], [[10. studenoga]] [[1999.]]), poznat kao '''Mondo''', [[Švedska|švedsko]]-[[SAD|američki]] je [[Skok s motkom|skakač s motkom]]. Svjetski je rekorder (6,31 m), dvostruki olimpijski pobjednik, četverostruki svjetski dvoranski prvak i trostruki osvajač svjetskih prvenstava na otvorenome. Pet puta osvojio je i [[Dijamantna liga|Dijamantnu ligu]].<ref name="worldathletics.org DUPLANTIS">{{cite web |url= https://worldathletics.org/athletes/sweden/armand-duplantis-14679502 |title=Armand DUPLANTIS|work=worldathletics.org |access-date=20. ožujka 2026.}}</ref> Svoje svjetske uspjehe postiže još od 15. godine, kada je osvojio [[Svjetsko prvenstvo za mlađe juniore u atletici 2015.|Svjetsko prvenstvo za mlađe juniore]] [[2015.]] godine. Od tada je osvojio niz ostalih svjetskih titula i postao jedan od rijetkih sportaša koji je osvojio svjetska prvenstva u atletici kao mlađi junior, junior i senior.<ref name=":4">{{Cite news |last=Fameso |first=Funmilayo |date=28. kolovoza 2024.|title=Usain Bolt of Pole Vaulting: 9 fascinating things about the GOAT of athletics with TEN world records |url=https://www.pulsesports.co.ke/athletics/story/usain-bolt-of-pole-vaulting-9-fascinating-things-about-the-goat-of-athletics-with-ten-world-records-2024082807152685975 |work=Pulse Sports |access-date=27. ožujka 2026.}}</ref> Duplantis je i četverostruki europski prvak. Svoju je prvu europsku titulu osvojio [[2018.]] godine, kada je postavio trenutačni svjetski juniorski rekord, a zatim [[2022.]], [[2024.]] i [[2026.]] godine. Godine 2018. bio je proglašen europskom i svjetskom atletskom zvijezdom u usponu, a dvije godine poslije najboljim svjetskim atletičarom. Svoje je prvo europsko dvoransko zlato osvojio [[2021.]] godine, iste godine kada je na [[Olimpijada 2020.|Olimpijskim igrama u Tokiju]] prvi put postao olimpijski prvak. Sljedeće je sezone oborio svjetski rekord tri puta, osvojio naslove svjetskoga prvaka i na otvorenome i u dvorani, postao europski prvak i osvajač [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] te preskočio šest ili više metara 22 puta,<ref name=":20">{{Cite web |date=16. lipnja 2025 |title=Mondo's 14th world record: what's fuelling this streak? |url=https://www.redbull.com/se-en/armand-duplantis-pole-vaulter-personal-life-portrait |access-date=27. ožujka 2026.|website=Red Bull}}</ref> a na temelju svega toga bio je proglašen najboljim europskim i svjetskim atletičarom godine. Nakon toga nastavio je obarati vlastite svjetske rekorde više puta godišnje: [[2023.]] godine dva puta, [[2024.]] tri puta, od kojih je jedan bio oboren na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama u Parizu]], a [[2025.]] godine četiri puta. Bio je proglašen najboljim atletičarom godine četiri puta dosada (2020., 2022., 2023. i 2025. godine), a osvojio je nagradu [[Laureus (nagrada)|Laureus]] 2025. godine.<ref name=":20"/> Pobijedivši u pet uzastopnih finala natjecanja u razdoblju od 2021. do 2025. godine, Duplantis je također postao peterostruki osvajač Dijamantne lige. Duplantis je na natjecanjima preskočio šest ili više metara najviše puta u povijesti atletike,<ref name=":20"/> a ukupno je postavio 15 svjetskih rekorda.<ref name=":22">{{Cite web |title=World Record Progression of Pole Vault|url=https://worldathletics.org/records/by-progression/15143?type=1 |access-date=3. svibnja 2026. |work=[[World Athletics]]}}</ref> Nakon što je [[Renaud Lavillenie]] [[2014.]] godine preskočio 6,16 metara, Duplantis se javio kao sljedeći svjetski rekorder 2020. godine, kada je preskočio 6,17 metara. Od te je preskočene visine bio jedini koji je postavljao nove svjetske rekorde sve do svoga najnovijega, odnosno onoga od 6,31 metra iz [[2026.]] godine. Od listopada 2025. godine preskakao je šest ili više metara tijekom osam uzastopnih sezona, u ukupno 79 natjecanja, počevši od [[2018.]] godine, kada je preskočio 6,05 metara na [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europskome prvenstvu u Berlinu]]. Duplantis je jedan od samo četvorice skakača koji su preskočili 6,10 metara ili više. Ostali su [[Emmanouil Karalis]], Renauld Lavillenie i [[Sergej Bubka]].<ref>{{Cite web |date=29. srpnja 2025|title=Manolo Karalis Inches Closer to Pole Vault History |url=http://www.tovima.com/sports/manolo-karalis-inches-closer-to-pole-vault-history/ |access-date=3. svibnja 2026. |website=tovima.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Staff |date=1. ožujka 2026.|title=Emmanouil Karalis: Historic 6.17m vault, congratulations from Bubka |url=https://www.hellenic.news/en/article/sports/athletics/emmanoyil-karalis-istoriko-alma-sta-617m-ke-sygxaritiria-apo-mpoumpka |access-date=3. svibnja 2026.|website=Hellenic.News |language=en}}</ref> Prema statistici iz kolovoza 2026. godine, najmanje je tu visinu svladao na 41 od ukupno 54 natjecanja, odnosno 29 puta na otvorenome i 12 puta u dvorani.<ref>{{Cite web |title=Pole Vault - men - senior - all |url=https://worldathletics.org/records/all-time-toplists/jumps/pole-vault/all/men/senior?regionType=world&page=1&bestResultsOnly=false&firstDay=1900-01-01&lastDay=2026-08-22&maxResultsByCountry=all&eventId=10229616&ageCategory=senior |access-date=30. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref><ref>{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=12. kolovoza 2025. |title=Mondo Duplantis sets 13th pole vault world record of his career, third of 2025 |url=https://www.nytimes.com/athletic/6549502/2025/08/12/mondo-duplantis-pole-vault-world-records/ |access-date=3. svibnja 2026.|work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |date=1. ožujka 2026 |title=Emmanouil Karalis overtakes Renaud Lavillenie to become second highest pole vaulter in history behind Mondo Duplantis |url=https://www.olympics.com/en/news/athletics-emmanouil-karalis-overtakes-renaud-lavillenie-second-highest-pole-vaulter-history-mondo-duplantis |access-date=10. ožujka 2026|website=Olympics.com}}</ref> U skladu sa svim navedenim, Duplantis se naširoko smatra najboljim skakačem s motkom svih vremena.<ref name=":1">{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=15. rujna 2025. |title=Mondo Duplantis, the making of a generational talent: 'It's like I'm a performing artist' |url=https://www.nytimes.com/athletic/6575839/2025/09/11/mondo-duplantis-profile-world-championships-tokyo-sweden/ |access-date=3. svibnja 2026. |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mull |first=Cory |title=Mondo Duplantis Breaks World Record For 14th Time, Earning Third World Pole Vault Title |url=https://www.forbes.com/sites/corymull/2025/09/15/mondo-duplantis-breaks-world-record-for-14th-time-earning-third-world-title/ |access-date=3. svibnja 2026.|website=Forbes}}</ref> == Rani život == Armand Gustav Duplantis<ref>{{Cite web |date=24. srpnja 2021 |title=Avslöjar Mondos okända mellannamn: "Ingen kallar mig något annat" |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/4zgA9o/franska-avslojandet-mondos-okanda-mellannamn |access-date=7. svibnja 2026. |website=Aftonbladet}}</ref> rodio se [[10. studenoga]] [[1999.]] godine<ref name="WAprofile">{{cite web |title=Armand Duplantis – Athlete Profile |url=https://www.worldathletics.org/athletes/sweden/armand-duplantis-14679502 |website=[[World Athletics]] |access-date=7. svibnja 2026|archive-date=9. srpnja 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709231226/https://worldathletics.org/athletes/sweden/armand-duplantis-14679502 |url-status=live}}</ref> u sportskoj obitelji u [[Lafayette, Louisiana|Lafayetteu, Louisiani]].<ref name=":1" /> Njegov otac Greg, podrijetlom [[SAD|Amerikanac]], nekadašnji je skakač s motkom (osobni mu je rekord iznosio 5,80 metara), a majka Helena (rođena Hedlund), [[Švedska|Šveđanka]], bivša je [[Sedmoboj|sedmobojka]] i [[Odbojka|odbojkašica]].<ref name="advocate">{{cite news |newspaper=The Advocate|url=http://theadvocate.com/sports/acadianapreps/11646428-123/pole-vaulter-armand-duplantis-clearing |title=Pole vaulter Armand Duplantis clearing new heights |date=4. ožujka 2015. |access-date=7. svibnja 2026. |author=Raymond A. Partsch III |archive-date=16. veljače 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216203953/https://www.theadvocate.com/acadiana/sports/high_schools/article_96588e5e-a358-5573-b046-415e9512c502.html |url-status=dead}}</ref> Duplantisu je [[Engleski jezik|engleski]] materinji jezik, a [[švedski]] je učio tijekom odrastanja,<ref>{{Cite web |last=Hendricks |first=Maggie |date=1. kolovoza 2024. |title=Paris 2024 athletics: Get to know Swedish star Mondo Duplantis |url=https://www.olympics.com/en/news/paris-2024-athletics-get-to-know-swedish-star-mondo-duplantis |access-date=7. svibnja 2026. |website=Olympics.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2. ožujka 2025|title=Mondo Duplantis shatters the pole vault record for an incredible 11th time |url=https://www.redbull.com/se-en/armand-duplantis-pole-vaulter-personal-life-portrait |access-date=7. svibnja 2026. |website=Red Bull}}</ref> osobito provodeći ljeta s djedom i bakom u Švedskoj.<ref>{{Cite web |date=7. ožujka 2022 |title=Duplantis pushed to heights by sibling rivalry and family coaching |url=https://www.france24.com/en/live-news/20220307-duplantis-pushed-to-heights-by-sibling-rivalry-and-family-coaching |access-date=7. svibnja 2026 |publisher=[[France 24]] |language=en}}</ref> Andreas i Antoine, njegova starija braća, te Johanna, mlađa sestra, također se bave sportom odmalena. Andreas je predstavljao Švedsku kao skakač s motkom na svjetskim juniorskim prvenstvima u atletici [[2009.]] i [[2012.]] godine, a Antoine je od istoga sporta odustao kako bi se bavio [[Bejzbol|bejzbolom]] u srednjoj školi. U njemu je brzo napredovao i postao je kapetan ekipe [[Državni univerzitet Louisiane|Državnoga sveučilišta Louisiane]] [[2019.]] godine, kada su postizali najveće uspjehe.<ref>{{Cite news |url=http://www.nola.com/lsu/index.ssf/2015/07/lsu_freshman_antoine_duplantis.html |title=LSU freshman Antoine Duplantis meshes strong mental approach with athleticism as he steps into a chance to compete |newspaper=NOLA.com |author=Randy Rosetta |date=13. srpnja 2015. |access-date=7. svibnja 2026. |archive-date=21. srpnja 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150721194028/http://www.nola.com/lsu/index.ssf/2015/07/lsu_freshman_antoine_duplantis.html |url-status=live}}</ref> Johanna se profesionalno bavi skokom s motkom i također predstavlja Švedsku na natjecanjima. Duplantis je završio srednju školu u Lafayetteu [[2018.]] godine, a potom je obrazovanje nastavio, poput svojih roditelja i starije braće, na Državnome sveučilištu Louisiane, ali od njega je odustao 2019. godine, nakon prve godine studija, kako bi se posvetio profesionalnoj karijeri.<ref>{{Cite web |last=@mondohoss600 |date=10. lipnja 2019. |title=Friendships and memories to last a lifetime. #foreverlsu #borntofly |url=https://x.com/mondohoss600/status/1138131078512816133 |access-date=7. svibnja 2026. |website=[[Twitter|X]]}}</ref> == Rana karijera == {{external media |float = left |topic = [[YouTube]] |video1 = [https://www.youtube.com/watch?v=guSvVZ-3BrM 2006–2016 world record progression] }} Duplantis se prvi put okušao u skoku s motkom kod kuće, u Lafayetteu, kada je imao četiri godine. Od tada je počeo u njemu uvelike napredovati.<ref name="split" /> Prvi je svjetski rekord u svojoj dobnoj kategoriji postavio sa sedam godina. Kada mu je bilo deset godina, preskočio je 3,86 metara. Time nije oborio samo tadašnji svjetski rekord za tu dob nego i za dob od 11 i 12 godina.<ref name="split">{{cite web |url=http://www.milesplit.com/articles/143231/national-freshman-pv-record-holder-armand-duplantis-wants-the-world |title=National freshman PV record holder Armand Duplantis wants the world |author=Johanna Gretschel |work=MileSplit United States |date=14. siječnja 2015. |access-date=8. svibnja 2026. |publisher=MileSplit |archive-date=25. listopada 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181025112924/http://www.milesplit.com/articles/143231/national-freshman-pv-record-holder-armand-duplantis-wants-the-world |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.maxpreps.com/news/dCOA-6WFEd-YiQAcxJSkrA/louisianas-10-year-old-pole-vault-prodigy.htm |title=Louisiana's 10-year-old pole vault prodigy |publisher=MaxPreps|author=Dave Krider |date=11. kolovoza 2010. |access-date=8. svibnja 2026. |archive-date=23. siječnja 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230123113534/https://www.maxpreps.com/news/dCOA-6WFEd-YiQAcxJSkrA/louisianas-10-year-old-pole-vault-prodigy.htm |url-status=live}}</ref> Od srpnja [[2015.]] godine nositelj je svjetskih rekorda u svim dobnim kategorija od 7. do 12. godine, a svjetski je rekord za trinaestogodišnjake držao sve do svibnja 2015. godine.<ref name="split" /><ref>{{cite web |url=http://www.vg.no/sport/friidrett/paal-13-feiret-17-mai-som-verdensrekordholder-i-stav/a/23454003/ |title=Pål (13) feiret 17. mai som verdensrekordholder i stav |publisher=vg.no |date=18. svibnja 2015.|access-date=8. svibnja 2026 |author=Øystein Jarlsbo |work=VG |archive-date=22. srpnja 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722113511/http://www.vg.no/sport/friidrett/paal-13-feiret-17-mai-som-verdensrekordholder-i-stav/a/23454003/ |url-status=live}}</ref> Duplantis je dobio nadimak Mondo ([[talijanski jezik|tal.]]: 'svijet') još kada je bio dječak, a dao mu ga je očev najbolji prijatelj, [[Italija|Talijan]] sa [[Sicilija|Sicilije]]. Prvo su ga zvali "Mondo Man", a nakon nekoga vremena ustalila se kraća verzija, "Mondo". Od tada ga je taj nadimak pratio cijeloga života, a pokazao se prikladnim s obzirom na njegovu kasniju svjetsku dominaciju i sve oborene rekorde u profesionalnoj sportskoj karijeri.<ref name=":4" /><ref>{{Cite news |last=Breskin |first=Billie Miro |date=7 June 2024 |title=5 things you didn't know about Mondo Duplantis |url=https://www.voguescandinavia.com/articles/5-things-you-didnt-know-about-mondo-duplantis |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806203734/https://www.voguescandinavia.com/articles/5-things-you-didnt-know-about-mondo-duplantis |url-status=dead |archive-date=6 August 2024 |access-date=31 October 2024 |work=Vogue Scandinavia}}</ref> === 2015. – 2016: Svjetski prvak među mlađim juniorima i švedski predstavnik === U prvome razredu srednje škole, odnosno [[2015.]] godine, postavio je državne rekorde za brucoše i na otvorenome i u dvorani te je osvojio nagradu za najboljega srednjoškolskog sportaša godine.<ref>{{Cite web |date=10. srpnja 2015 |title=Lafayette High pole vaulter Armand Duplantis named Gatorade Louisiana Track & Field Athlete of the Year |url=https://www.theadvocate.com/new_orleans/sports/high_schools/lafayette-high-pole-vaulter-armand-duplantis-named-gatorade-louisiana-track-field-athlete-of-the-year/article_554b5b71-87ff-5457-8c36-bcdbad2723c5.html |access-date=12. svibnja 2026 |publisher=The Advocate}}</ref> U lipnju iste godine obznanio je da će na međunarodnim natjecanjima predstavljati [[Švedska|Švedsku]] u [[skok s motkom|skoku s motkom]].<ref>{{cite web |date=3. lipnja 2015 |title=Stavhoppartalang valde Sverige och Avesta |url=http://www.dalademokraten.se/sport/friidrott/stavhoppartalang-valde-sverige-och-avesta |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923212724/http://www.dalademokraten.se/sport/friidrott/stavhoppartalang-valde-sverige-och-avesta |archive-date=23. rujna 2015 |access-date=12. svibnja 2026 |publisher=Dala-Demokraten}}</ref><ref name="exp">{{cite news |author=Ludvig Holmberg |date=2. lipnja 2015. |title=Supertalangen byter landslag till Sverige |url=http://www.expressen.se/sport/friidrott/supertalangen-byter-landslag-till-sverige/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180930011619/http://www.expressen.se/sport/friidrott/supertalangen-byter-landslag-till-sverige/ |archive-date=30. rujna 2018 |access-date=20. srpnja 2015 |newspaper=Expressen}}</ref> Kao dvojni državljanin, mogao je umjesto Švedske izabrati [[Sjedinjene Američke Države]]. Prema riječima Jonasa Anshelma, izbornika švedske reprezentacije u skoku s motkom, koji ga je i pozvao, Duplantis je prvo htio nastupati za SAD, ali odlučio se za Švedsku djelomično zato što je Anshelm bio ponudio Duplantisovu ocu da se priključi timu kao trener.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?si=_n5gj24Jwb34GRKg&v=dhOWmWSFEiQ&feature=youtu.be |title=How Mondo Duplantis chose Sweden 🇸🇪 over USA 🇺🇸 |date=11 September 2021|publisher=International Olympic Committee|access-date=15 August 2024 |via=YouTube}}</ref><ref>{{cite web |last1=Roy |first1=Neelabhra |date=3. kolovoza 2024. |title=Why did Mondo Duplantis represent Sweden ahead of USA? All about the pole vaulting superstar's allegiance explained |url=https://www.sportskeeda.com/us/olympics/news-how-mondo-duplantis-represent-sweden-ahead-usa-all-pole-vaulting-superstar-s-allegiance-explained |website=sportskeeda.com}}</ref> Duplantis je također izjavio da ga je na odluku navelo bratovo pozitivno iskustvo u reprezentaciji i vlastita ljubav prema Švedskoj, koju osjeća odmalena. Iako mu je to olakšalo izbor, i dalje je osjećao snažnu povezanost s [[Lafayette, Louisiana|Lafayetteom]].<ref>{{cite web |date=2. kolovoza 2021 |title=Hatet från USA mot Duplantis |url=https://www.expressen.se/sport/os-2021/hatet-fran-usa-mot-duplantis/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210802093725/https://www.expressen.se/sport/os-2021/hatet-fran-usa-mot-duplantis/ |archive-date=2. kolovoza 2021 |access-date=12. svibnja 2026|work=Expressen}}</ref> Duplantis je prvi put predstavljao Švedsku na [[Svjetsko prvenstvo u atletici za mlađe juniore 2015.|Svjetskome prvenstvu za mlađe juniore]] [[2015.]] godine u [[Cali]]ju, [[Kolumbija|Kolumbiji]], gdje je osvojio zlato. Ondje je iz prvoga pokušaja preskočio konačnih 5,30 metara, čime je poboljšao osobni rekord za dva centimetra, i postavio novi rekord prvenstva zajedno s [[Ukrajina|Ukrajincem]] [[Vladislav Malikin|Vladislavom Malikinom]].<ref>{{cite news |url=https://www.dn.se/sport/sveriges-nya-supertalang-fixade-guld-direkt/ |newspaper=Dagens Nyheter|title=Sveriges nya supertalang fixade guld direkt |date=20. srpnja 2015. |access-date=20. svibnja 2026. |author=Pontus Roos |archive-date=28. srpnja 2015. |archive-url=https://web.archive.org/web/20150728000558/http://www.dn.se/sport/sveriges-nya-supertalang-fixade-guld-direkt/ |url-status=live}}</ref><ref name=":25">{{cite web |url=http://www.iaaf.org/news/report/cali-2015-boys-pole-vault1 |title=Boys' pole vault – IAAF World Youth Championships, Cali 2015 |author=Cathal Dennehy |publisher=[[World Athletics|IAAF]] |date=19. srpnja 2015. |access-date=20. svibnja 2026 |archive-date=23. srpnja 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150723203211/http://www.iaaf.org/news/report/cali-2015-boys-pole-vault1 |url-status=live}}</ref> Natječući se za Švedsku, Duplantis je prvo bio član atletskoga kluba naziva [[IK Stål]] u [[Avesta (grad)|Avesti]], gradu u kojemu žive njegovi djed i baka, a onda se priključio [[Upsala IF|Upsali IF-u]], majčinomu bivšem klubu, [[2016.]] godine.<ref name=sa-kunde-duplantis>{{cite web | url=https://www.unt.se/sport/friidrott/artikel/sa-kunde-duplantis-lockas-till-uppsala-det-var-en-bra-peng/rx4ye6vl | title=Så kunde Duplantis lockas till Uppsala: "Det var en bra peng" | date=9. srpnja 2024. |work=Upsala Nya Tidning | first=Henrik | last=Söderlund }}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.friidrottsstatistik.se/atswe.php?Gender=1&ID=170852 | title=Friidrottsstatistik | publisher=Swedish Athletics Association }}</ref> Dana [[6. veljače]] 2016. godine Duplantis je preskočio 5,49 metara na natjecanju za srednjoškolce u [[Baton Rouge, Louisiana|Baton Rogueu]]. Time je postavio novi svjetski rekord za šesnaestogodišnjake, svjetski dvoranski rekord u kategoriji mlađih juniora i državni dvoranski rekord za srednjoškolce. Tada je postao, uostalom, prvi srednjoškolac koji je preskočio tu visinu u dvorani.<ref>{{cite web |url=http://www.milesplit.com/articles/174941/mondo-duplantis-breaks-pole-vault-national-high-school-record |title=Mondo Duplantis Breaks Pole Vault National High School Record! |author=Johanna Gretschel |publisher=MileSplit |date=6. veljače 2016. |access-date=20. svibnja 2026 |archive-date=14. lipnja 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160614205444/http://www.milesplit.com/articles/174941/mondo-duplantis-breaks-pole-vault-national-high-school-record |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.expressen.se/sport/friidrott/svenska-stortalangen-slog-varldsrekordet/ |newspaper=Expressen |author=Ludvig Holmberg |title=Svenska stortalangen slog världsrekordet |date=7. veljače 2016. |access-date=20. svibnja 2026 |archive-date=16. travnja 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160416023639/http://www.expressen.se/sport/friidrott/svenska-stortalangen-slog-varldsrekordet/ |url-status=live}}</ref> [[Grčka|Grk]] [[Emmanouil Karalis]], Duplantisov vršnjak, preskočio je njegov svjetski rekord samo tjedan dana nakon toga.<ref>{{cite web |url=http://www.iaaf.org/news/report/tallinn-kazmirek-saunders-ames |title=Kazmirek gets world-leading heptathlon total in Tallinn – indoor round-up |author=Steven Mills |publisher=IAAF |date=14. veljače 2016. |access-date=20. svibnja 2026 |archive-date=21. svibnja 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160521020819/http://www.iaaf.org/news/report/tallinn-kazmirek-saunders-ames |url-status=live}}</ref> === 2017.: Svjetski juniorski rekord i europski juniorski prvak === Preskočivši 5,75 metara na natjecanju [[Millrose Games]], Duplantis je [[11. veljače]] [[2017.]] godine postavio svjetski juniorski dvoranski rekord, koji je [[IAAF]] ratificirao.<ref>{{cite web |url=https://www.iaaf.org/news/report/millrose-games-2017-wilson-hassan-jenkins-tru |title=IAAF: Wilson, Hassan and Okolo shine on night of world leads and records at Millrose Games |website=iaaf.org|access-date=11. srpnja 2026.|archive-date=16. veljače 2020.|archive-url=https://web.archive.org/web/20200216203053/https://www.worldathletics.org/news/report/millrose-games-2017-wilson-hassan-jenkins-tru|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |last=Mulkeen |first=Jon |date=24. prosinca 2018. |title=A look back at the ratified world records set in 2018 |url=https://worldathletics.org/news/news/athletics-world-records-2018 |access-date=11. studenoga 2026. |work=World Athletics News}}</ref><ref name=":10">{{Cite news |last=Boal |first=Erik |date=12. veljače 2018. |title=Emmanouil Karalis Sets World U20 Indoor Pole Vault Record, Mondo Duplantis Still Has Better Clearance |url=https://www.runnerspace.com/gprofile.php?mgroup_id=44531&do=news&news_id=510786 |access-date=11. srpnja 2026. |work=RunnerSpace}}</ref> Točno mjesec dana poslije, [[11. ožujka]], Duplantis je taj rekord prestigao nakon što je preskočio 5,82 metra na državnome natjecanju za srednjoškolce u [[New York]]u.<ref>{{Cite news |last=Mulkeen |first=Jon |date=12. ožujka 2017. |title=Duplantis and Cunningham break world indoor U20 records in New York |url=https://worldathletics.org/news/report/duplantis-new-balance-nationals-pole-vault-20 |access-date=11. srpnja 2026. |work=World Athletics Report}}</ref> Međutim, taj rezultat nije bio priznat kao novi svjetski rekord zato što se nije proveo antidopinški test na natjecanju, pa se rekord od 5,75 metara zadržao kao službeni sve do [[2018.]] godine.<ref name=":9">{{Cite news |last=Boal |first=Erik |date=13. siječnja 2018. |title=Morris is first female to clear 16 feet in meet history, Duplantis elevates mark to 19-1.50 as both stars produce world-leading efforts |url=https://www.runnerspace.com/news.php?news_id=505956 |access-date=11. srpnja 2026. |work=Runmer Space}}</ref><ref name=":10" /> Duplantis je oborio osobni rekord [[1. travnja]] [[2017.]] godine na [[Texas Relays]]u, gdje je preskočio 5,90 metara. Time je postavio novi svjetski juniorski rekord i prestigao rekord [[Maksim Tarasov|Maksima Tarasova]] od 5,80 metara. Tarasov je postavio taj rekord još [[1989.]] godine, a istu je visinu uspio preskočiti još samo [[Raphael Holzdeppe]] [[2008.]] godine.<ref name=":37">{{Cite news |last=Gretschel |first=Johanna |date=2. travnja 2017. |title=Mondo Destroys Pro Field, Breaks World Junior Record By 10cm |url=https://www.flotrack.org/articles/5063380-mondo-destroys-pro-field-breaks-world-junior-record-by-10cm |access-date=11. srpnja 2026. |work=Flosports}}</ref><ref>{{Cite news |date=8. rujna 2017. |title=World records ratified |url=https://worldathletics.org/news/press-release/henriques-duplantis-world-records-ratified |access-date=11. studenoga 2026. |work=World Athletics Press Release}}</ref> Duplantisov je rekord također postao novi švedski seniorski rekord u skoku s motkom, a prijašnji je postavio [[Oscar Janson]] [[2003.]] godine nakon preskočenih 5,87 metara.<ref>{{Cite news |last=Mulkeen |first=Jon |date=2. travnja 2017. |title=Duplantis breaks world U20 pole vault record at Texas Relays |url=https://worldathletics.org/news/report/lindon-victor-decathlon-texas |access-date=11. srpnja 2026. |work=World Athletics Report}}</ref> IAAF je službeno priznao Duplantisov rekord [[2. prosinca]] [[2017.]] godine, a isto je učinio i [[USATF]], koji je time potvrdio novi američki juniorski rekord.<ref>{{cite web |url=http://www.legacy.usatf.org/usatf/files/48/48a09327-8d22-4be0-adc5-dd8bc3667e9c.pdf |title=USA Track & Field Records Report – 2017 |website=usatf.org|access-date=11. srpnja 2026.|archive-date=12. kolovoza 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20220812053653/http://www.legacy.usatf.org/usatf/files/48/48a09327-8d22-4be0-adc5-dd8bc3667e9c.pdf|url-status=dead}}</ref> Na [[Europsko juniorsko prvenstvo u atletici 2017.|Europskome juniorskom prvenstvu]], održanome u [[Grosseto|Grossetu]], Duplantis je nakon preskočenih 5,65 metara osvojio zlato i postavio rekord prvenstva [[23. srpnja]]. Pobjedu je već osigurao drugim skokom, odnosno nakon što je iz prvoga pokušaja preskočio 5,55 metara. Potom je za svoj treći skok odlučio podići letvicu na 5,65 metara i pokušati oboriti Tarasov rekord od 5,60 metara iz [[1989.]] godine, što mu je pošlo za rukom.<ref name=":39">{{Cite news |date=23. srpnja 2017|title=Duplantis surpasses championship record for pole vault gold |url=https://www.european-athletics.com/news/duplantis-surpasses-championship-record-for-pole-vault-gold |access-date=11. srpnja 2026. |work=European Athletics News}}</ref> === 2018.: Svjetski juniorski prvak, prva velika seniorska titula i prvi skok preko šest metara === [[File:WK040289 polsstok duplantis.jpg|thumb|upright|Duplantis u skoku s motkom na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2018.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]] [[2018.]] godine u [[Birmingham]]u.]] Duplantis je sezonu [[2018.]] godine otvorio novim osobnim dvoranskim rekordom od 5,83 metara. Postigao ga je na natjecanju u [[Reno, Nevada|Renou, Nevadi]] [[12. siječnja]], a bio bi priznat i kao novi svjetski juniorski rekord da se nisu nerazmotreno prekršila neka IAAF-ova pravila.<ref>{{Cite news |date=14. siječnja 2018 |title=Duplantis vaults 5.83m in Reno – indoor round-up |url=https://worldathletics.org/news/report/mondo-duplantis-world-indoor-pole-vault-recor?__nextLocale=en |access-date=27. srpnja 2026 |work=World Athletics Report}}</ref> Naime, IAAF je [[2003.]] godine promijenio propisanu dužinu klinova na kojima leži letvica sa 75 milimetara na 55 milimetara. Budući da su se organizatori na natjecanju za muškarce koristili klinovima od 75 milimetara, što se otkrilo dva dana nakon samoga natjecanja, IAAF nije mogao priznati postignute rezultate kao službene. S druge strane, na natjecanju za žene upotrijebljeni su klinovi ispravnih dimenzija. Dodatni je razlog za nepriznavanje Duplantisova rekorda bio taj što nije bio proveden antidopinški test na samome natjecanju, kao što je bio slučaj s njegovim rekordom od 5,82 metara godinu dana prije na natjecanju u New Yorku. Iako se Duplantis jutro nakon natjecanja testirao pod nadležnošću [[Američka antidopinška agencija|Američke antidopinške agencije]], rezultat testa nije se mogao priznati prema IAAF-ovu pravilu o testiranju na licu mjesta.<ref>{{Cite news |last=Zahn |first=Jennifer |date=18. siječnja 2018. |title=Mondo's Swedish Indoor Record, Men's Pole Vault Summit Marks Invalidated |url=https://www.flotrack.org/articles/6085005-mondos-swedish-indoor-record-mens-pole-vault-summit-marks-invalidated |access-date=22. srpnja 2026 |work=Flotrack}}</ref><ref name=":9" /><ref name=":10" /> Na mitingu skoka s motkom u [[Clermont-Ferrand]]u, u [[Francuska|Francuskoj]], odnosno na [[All Star Perche]]u, Duplantis je [[25. veljače]] preskočio 5,88 metara, čime je oborio svjetski juniorski rekord [[Emmanouil Karalis|Emmanouila Karalisa]]. [[Grčki]] je skakač dotada držao rekord od 5,78 metara, koji je bio postavio [[11. veljače]]. Tada osamnaestogodišnji Duplantis preskočio je iz prvoga pokušaja 5,81 metar, a konačni je rezultat postigao pri trećemu skoku.<ref>{{cite web |title=IAAF: Record Books rewritten in Clermont – Ferrand and College Station |url=https://www.iaaf.org/news/report/clermont-ferrand-pole-vault-sydney-mclaughlin |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190409153651/https://www.iaaf.org/news/report/clermont-ferrand-pole-vault-sydney-mclaughlin |archive-date=9. travnja 2019 |access-date=27. srpnja 2026 |website=iaaf.org}}</ref><ref name=":8">{{Cite news |date=25. travnja 2018 |title=World records ratified |url=https://worldathletics.org/news/press-release/world-u20-records-ratified-duplantis |access-date=27. srpnja 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Duplantisu je [[27. ožujka]] odobreno jednokratno izuzeće od pravila 6.1.3 propisanoga statutom državnoga srednjoškolskog sportskog saveza,{{efn|Louisiana High School Athletic Association (LHSAA).}} čime mu je omogućeno da [[31. ožujka]] nastupi u elitnoj muškoj konkurenciji na Texas Relaysu bez gubitka prava nastupa za svoju srednju školu. Nadležni su prije donošenja službene odluke o tome bili kritizirani zbog toga što je to pravilo uopće postojalo. Naime, njime se zabranjivao nastup srednjoškolaca na natjecanjima elitne razine neovisno o sportu kojim se bave, a neki su smatrali smislenijim da se pravilo ograniči samo na sportove koji uključuju fizički kontakt. Godinu dana prije toga Duplantis je nastupio na Texas Relaysu, pri čemu je nosio boje svoje škole. Tek je poslije shvatio da je time vjerojatno prekršio spomenuto pravilo. Neovisno o tome, osvojio je to natjecanje i postavio novi svjetski juniorski rekord od 5,90 metara.<ref>{{Cite web |last=Bewers |first=James |date=27. ožujka 2018. |title=LHSAA waiver will allow Mondo Duplantis to maintain eligibility after Texas Relays |url=https://www.theadvertiser.com/story/sports/high-school/2018/03/27/lhsaa-waiver-allow-mondo-duplantis-maintain-eligibility-after-texas-relays/462102002/ |access-date=28. srpnja 2026. |website=The Daily Advertiser}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gretschel |first=Johanna |date=27. ožujka 2018.|title=Mondo Duplantis Cleared To Compete At Texas Relays |url=https://www.flotrack.org/articles/6157981-mondo-duplantis-cleared-to-compete-at-texas-relays |access-date=28. srpnja 2026 |website=FloTrack |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Singleton |first=Singleton |date=28. ožujka 2018. |title=LHSAA made right decision on Mondo|url=https://www.houmatoday.com/story/sports/high-school/2018/03/28/chris-singletons-column-lhsaa-made-right-decision-on-mondo/12887826007/ |access-date=28. srpnja 2026|website=The Courier}}</ref> [[File:2018 European Athletics Championships Day 7 (45).jpg|thumb|left|upright=1|Osamnaestogodišnji Duplantis nakon osvajanja svoje prve velike seniorske titule na [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europskome prvenstvu]] [[2018.]] godine u [[Berlin]]u.]] Na [[Svjetsko juniorsko prvenstvo u atletici 2018.|Svjetskome juniorskom prvenstvu]] 2018. godine, koje se održalo od [[10. srpnja|10.]] do [[15. srpnja]] u [[Tampere]]u, Duplantis je osvojio zlato i oborio rekord natjecanja s preskočenih 5,82 metra.<ref name=":45">{{Cite news |last=Mills |first=Steven |date=srpanj 2018.|title=World Junior Championships Men — An Improbable 100 Winner |url=https://trackandfieldnews.com/article/world-junior-championships-men-an-improbable-100-winner/ |access-date=28. srpnja 2026 |work=Track & Field News}}</ref> Novi je svjetski juniorski rekord postavio na [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europskome prvenstvu]] [[12. kolovoza]] 2018. godine u [[Berlin]]u, gdje je preskočio 6,05 metara. Tada je osvojio i prvu zlatnu medalju na seniorskim natjecanjima. Na tome je nastupu poboljšao svoj osobni rekord za čitavih 12 centimetara i postao najmlađi osvajač toga prvenstva u 84 godine njegova održavanja.<ref>{{Cite news |date=13. kolovoza 2024 |title=Duplantis vaults 6.05m while Asher-Smith completes sprint triple as European Championships conclude |url=https://worldathletics.org/news/report/european-championships-berlin-2018-duplantis |access-date=28. srpnja 2026|work=World Athletics Report}}</ref><ref name=":11">{{Cite web |date=16. kolovoza 2018 |title=Experten: Så högt var Duplantis guldhopp |url=https://www.aftonbladet.se/a/bKrBR3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200217212000/https://www.aftonbladet.se/a/bKrBR3 |archive-date=17. veljače 2020 |access-date=28. srpnja 2026 |website=Aftonbladet}}</ref> Star samo 18 godina i 275 dana, tada je postao i najmlađi ikad koji se pridružio elitnomu klubu skakača, odnosno onim koji su preskočili preko šest metara. Ni [[Sergej Bubka]], koji se tada smatrao najboljim ikad, nije preskočio šest metara sve dok nije imao 21 godinu. Duplantis je svojim skokom od 6,05 metara ostvario četvrti najbolji rezultat u povijesti skoka s motkom, računajući natjecanja na otvorenome i u dvorani, te izjednačio drugi najbolji rezultat na otvorenome.<ref name=":47">{{Cite news |last=Chadband |first=Ian |date=13. kolovoza 2018.|title=Athletics: Golden teenager Duplantis soars to six-metre vault |url=https://www.reuters.com/article/sports/athletics-golden-teenager-duplantis-soars-to-six-metre-vault-idUSKBN1KY0E2/ |access-date=28. srpnja 2026 |work=Reuters}}</ref> == Profesionalna karijera == === 2019. – 2020.: Svjetski viceprvak, prvi i drugi svjetski rekord=== [[File:Armand Duplantis jumps 6.0 m, August 24 2019.jpg|thumb|Duplantis u skoku na visini od šest metara na [[Finnkampenu]] u [[Stockholm]]u [[2019.]] godine.]] Duplantis je [[24. kolovoza]] [[2019.]] godine na [[Finnkampen]]u{{efn|Natjecanje u atletici između Finske i Švedske, koje se održava jednom godišnje.}} u [[Stockholm]]u preskočio šest metara i osvojio zlato, a time je ponovio i svoj najbolji rezultat te sezone. Svojom je pobjedom doprinio, uostalom, ukupnoj pobjedi domaćina, odnosno [[Švedska|Švedske]] nad [[Finska|Finskom]] te godine i u muškoj i u ženskoj konkurenciji.<ref name=":505">{{Cite news |date=26. kolovoza 2019 |title=Duplantis clears 6.00m as hosts Sweden triumph in the Finnkampen |url=https://www.european-athletics.com/news/duplantis-clears-00m-hosts-sweden-triumph-the-finnkampen |access-date=31. srpnja 2026|work=European Athletics News}}</ref> Duplantis je također tim rezultatom postavio novi rekord natjecanja. Dotadašnji je rekord od 5,85 metara držao [[Patrik Klüft|Patrik Kristiansson]], a postavio ga je [[2002.]] godine.<ref>{{Cite web |date=25. kolovoza 2019 |title=Duplantis hyllar fansens stöd: "De bar mig över ribban – är det här jag lever för" |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/MRqqmr/publiken-bar-mig-over-ribban |access-date=31. srpnja 2026 |website=Aftonbladet |language=sv}}</ref> Drugoplasirani je 2019. godine bio Duplantisov sunarodnjak [[Melker Svärd Jacobsson]], koji je preskočio 5,36 metara.{{citation needed|date=srpanj 2026}} Iste je godine [[1. listopada]] osvojio srebrnu medalju na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2019.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Doha|Dohi]], gdje je preskočio 5,97 metara iz trećega pokušaja.<ref name=":50">{{cite web |title=Results. Pole Vault Men – Final |url=https://media.aws.iaaf.org/competitiondocuments/pdf/6033/AT-PV-M-f----.RS6.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128160535/https://media.aws.iaaf.org/competitiondocuments/pdf/6033/AT-PV-M-f----.RS6.pdf |archive-date=28. studenoga 2020 |access-date=31. srpnja 2026 |website=iaaf.org}}</ref> Dana [[4. veljače]] [[2020.]] godine Duplantis je preskočio šest metara na prvome dvoranskom natjecanju sezone, koje se održalo u [[Düsseldorf]]u. Nakon toga tri je puta pokušao preskočiti 6,17 metara i postaviti novi svjetski rekord. Najbliže je uspjehu bio u drugome pokušaju. Tada je preskočio letvicu, ali ju je u padu okrznuo rukom, pa skok nije bio priznat.<ref>{{Cite web |url=https://www.athleticsweekly.com/event-news/armand-duplantis-comes-close-to-world-record-in-dusseldorf-1039927849/ |title=Armand Duplantis comes close to world record in Düsseldorf |work=AW |date=4. veljače 2020|access-date=31. srpnja 2026|archive-date=17. studenoga 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201117041226/https://athleticsweekly.com/event-news/armand-duplantis-comes-close-to-world-record-in-dusseldorf-1039927849/|url-status=live}}</ref> [[File:Armand Duplantis in 2019-7.jpg|thumb|left|Otac i trener Greg Duplantis (''lijevo'') s Armandom Duplantisom 2019. godine.]] Iako tada nije uspio, već je [[8. veljače]] na dvoranskome natjecanju u [[Toruń]]u preskočio 6,17 metara i oborio svjetski rekord koji je [[Renaud Lavillenie]] držao gotovo šest godina.<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.com/sport/athletics/51429055 |title=Armand Duplantis sets pole vault world record in Poland |work=BBC Sport |date=8. veljače 2020 |access-date= 31. srpnja 2026 |archive-date= 10. veljače 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200210080135/https://www.bbc.co.uk/sport/amp/athletics/51429055 |url-status= live}}</ref><ref>{{Cite news |date=29. lipnja 2020 |title=World records ratified: Duplantis's 6.17m pole vault, Rojas's indoor triple jump and Cheptegei's 5km |url=https://worldathletics.org/news/press-release/world-record-ratified-duplantis-rojas |access-date=31. srpnja 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Tjedan dana poslije toga, [[15. veljače]], na dvoranskome je natjecanju u [[Glasgow]]u poboljšao taj rezultat za jedan centimetar, pa je novi svjetski rekord iznosio 6,18 metara.<ref>{{cite news |title=Armand Duplantis: Pole vaulter sets new world record at Glasgow Indoor Grand Prix |url=https://www.bbc.co.uk/sport/athletics/51514981 |access-date=31. srpnja 2026 |work=BBC Sport |date=15. veljače 2020 |language=en-gb |archive-date=14. rujna 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200914132401/https://www.bbc.co.uk/sport/athletics/51514981 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=21. kolovoza 2020 |title=World records ratified: Duplantis's 6.18m pole vault and Yeshaneh's 1:04:31 half marathon |url=https://worldathletics.org/news/press-release/duplantis-yeshaneh-world-records-ratified |access-date=31. srpnja 2026|work=World Athletics Press Release}}</ref> Duplantis je [[19. veljače]] osvojio miting [[Miting Hauts-de-France Pas-de-Calais|Hauts-de-France Pas-de-Calais]] u [[Liévin]]u preskočivši 6,07 metara, a nakon toga pokušavao je preskočiti 6,19 metara za novi svjetski rekord. Međutim, sva su tri pokušaja bila bezuspješna.<ref>{{Cite news |last=Rowbottom |first=Mike |date=20. veljače 2020 |title=Duplantis tops 6.07m in Lievin, narrowly misses 6.19m |url=https://worldathletics.org/news/report/world-indoor-tour-lievin-duplantis-pole-vault |access-date=31. srpnja 2026}}</ref> Nakon četiri dana, [[23. veljače]], osvojio je [[All Star Perche]] u [[Clermont-Ferrand]]u rezultatom od 6,01 metra. To je bilo njegovo posljednje dvoransko natjecanje te sezone, a završilo je novim trima bezuspješnim pokušajima postavljanja novoga svjetskoga rekorda.<ref>{{Cite news |last=Pretot |first=Julien |date=24. veljače 2020 |title=Athletics: Another miss for Duplantis at 6.19 metres |url=https://www.reuters.com/article/sports/another-miss-for-duplantis-at-6-19-meters-idUSKCN20H0O8/ |access-date=31. srpnja 2026 |work=Reuters}}</ref> Duplantis je neovisno o tome završio sezonu dvoranskih natjecanja kao prvi u povijesti koji je svoje nastupe na pet dvoranskih natjecanja zaredom zaključio skokovima od šest ili više metara.<ref>{{Cite news |date=24. veljače 2020 |title=Indoor round-up: Duplantis scales 6.01m in Clermont-Ferrand, Zhoya smashes world U20 indoor 60m hurdles record |url=https://worldathletics.org/news/report/zhoya-nilsen-indoor-record |access-date=31. srpnja 2026 |work=World Athletics Report}}</ref> Taj je niz nadišao [[2022.]] godine, kada je osvojio i šesto natjecanje rezultatom u tome rangu.{{citation needed|date=srpanj 2025.}} [[File:Armand Duplantis at the 2020 Bauhaus Galan meeting in Stockholm.jpg|thumb|upright|Duplantis na mitingu [[BAUHAUS-galan]] u Stockholmu 2020. godine.]] Dana [[21. veljače]], nakon nastupa u [[Madrid]]u na sedmome i posljednjemu natjecanju elitne razine u sklopu [[World Athletics|WA]]-ovih dvoranskih natjecanja, Duplantis je bio najbolji te sezone na temelju rezultata sa svih natjecanja. Njegova najbolja tri rezultata, koje je postigao u Toruńu, Glasgowu i Liévinu, donijela su mu ukupno 36 bodova. Te je godine osvojio svoju prvu [[World Athletics Indoor Tour]] titulu.<ref>{{cite web | url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-tour/standings/2020/men | title=World Athletics Indoor Tour |work=World Athletics}}</ref><ref>{{Cite news |date=24. veljače 2020 |title=2020 World Athletics Indoor Tour winners secure wildcards for Nanjing |url=https://worldathletics.org/news/news/indoor-tour-2020-winners |archive-url=https://web.archive.org/web/20200226122943/https://www.worldathletics.org/news/news/indoor-tour-2020-winners |url-status=dead |archive-date=26. veljače 2020 |access-date=1. kolovoza 2026 |work=World Athletics}}</ref> Preskočivši 6,15 metara iz drugoga pokušaja na [[Golden Gala|rimskome mitingu]] [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]], Duplantis je [[17. rujna]] oborio tadašnji svjetski rekord na otvorenome [[Sergej Bubka|Sergeja Bubke]], koji je iznosio 6,14 metara. Time nije zapravo postavio novi svjetski rekord jer je to učinio već u veljači 2020. godine na natjecanju u dvorani, gdje je preskočio 6,18 metara. Naime, od [[1998.]] godine WA ne dijeli posebno svjetske rekorde u skoku s motkom na one postignute na otvorenome i na one u dvorani. U skladu s time, novi se najbolji dvoranski rezultat računa kao novi svjetski rekord ako je bolji od najboljega rezultata na otvorenome.<ref name=":63">{{Cite news |last=Jeffery |first=Nicole |date=18. rujna 2020 |title=Duplantis scales 6.15m in Rome, world's highest ever outdoor vault |url=https://worldathletics.org/news/report/duplantis-kiplimo-warholm-rome-2020 |access-date=1. kolovoza 2026|work=World Athletics Report}}</ref> === 2021: Olimpijski pobjednik u Tokiju i europski dvoranski prvak === Duplantis je [[6. ožujka]] [[2021.]] godine nastupio na [[Europsko dvoransko prvenstvo u atletici 2021.|Europskome dvoranskom prvenstvu]]. Nakon što se [[Renaud Lavillenie]] povukao s natjecanja zbog ozljede, postao je uvjerljivi favorit za osvajanje zlata.<ref name=":55">{{Cite web |date=7. ožujka 2021 |title=Mondo Duplantis takes European title and comes close with world record attempt |url=https://athleticsweekly.com/event-reports/mondo-duplantis-takes-european-title-and-comes-close-with-world-record-attempt-1039941741/|access-date=1. kolovoza 2021 |website=AW |language=en-GB|archive-date=23. listopada 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231023151148/https://athleticsweekly.com/event-reports/mondo-duplantis-takes-european-title-and-comes-close-with-world-record-attempt-1039941741/|url-status=live}}</ref> Unatoč tomu, [[Piotr Lisek]] i Lavilleniejev mlađi brat [[Valentin Lavillenie|Valentin]] pružili su mu ozbiljan otpor. Oni su u konačnici osvojili broncu i srebro, a Valentin je pritom postigao najbolji osobni rezultat. S druge strane, Duplantis je skokom od 6,05 metara postavio novi najbolji rezultat prvenstva. Pokušavao je nakon toga preskočiti 6,19 metara i postaviti novi svjetski rekord, ali sva su tri pokušaja bila bezuspješna. Ipak, bio je blizu uspjeha pri drugome skoku.<ref>{{Cite web |title=Duplantis, Ingebrigtsen and Del Ponte triumph at European Indoors |url=https://www.olympicchannel.com/en/stories/news/detail/athletics-duplantis-ingebrigtsen-del-ponte-victorious-european-indoors/|access-date=1. kolovoza 2021 |website=Olympic Channel|archive-date=10. ožujka 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210310161600/https://www.olympicchannel.com/en/stories/news/detail/athletics-duplantis-ingebrigtsen-del-ponte-victorious-european-indoors/|url-status=live}}</ref> Na [[Ljetne olimpijske igre 2020.|Ljetnim olimpijskim igrama]] u [[Tokio|Tokiju]], koje su bile odgođene za jednu godinu, Duplantis je osvojio zlatnu medalju nakon preskočenih 6,02 metra iz prvoga pokušaja, a bio je i vrlo blizu obaranja vlastitoga svjetskog rekorda.<ref>{{Cite web |url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/athletics-swedens-duplantis-soars-pole-vault-gold-2021-08-03/ |title=Athletics-Sweden's Duplantis soars to pole vault gold |date=3. kolovoza 2021 |work=[[Reuters]] |access-date=1. kolovoza 2026|archive-date=26. veljače 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230226103853/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/athletics-swedens-duplantis-soars-pole-vault-gold-2021-08-03/|url-status=live}}</ref> Drugoplasirani je [[Chris Nilsen]] bio pun hvale za pobjednika. Usporedio je natjecanje protiv Duplantisa te večeri kao ustrajanje običnoga nogometaša da dosegne razinu na kojoj su [[Lionel Messi]] ili [[Cristiano Ronaldo]], a dodao je i da je njegova nadmoć u konkurenciji među najboljim svjetskim skakačima s motkom "impresivna i nevjerojatna".<ref>{{cite web |url=https://www.expressen.se/sport/os-2021/slar-tillbaka-mot-hatet-mondos-basta-beslut/ |title=Christopher Nilsen slår tillbaka mot hatet mot Armand Duplantis |language=sv |work=[[Expressen]] |date=3. kolovoza 2021 |access-date=1. kolovoza 2026|archive-date=26. veljače 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230226103855/https://www.expressen.se/sport/os-2021/slar-tillbaka-mot-hatet-mondos-basta-beslut/|url-status=live}}</ref> === 2022: Tri nova svjetska rekorda, prve svjetske titule i druga europska titula === Iako je imao tek 22 godine, Duplantis je [[17. siječnja]] treći put osvojio švedsku nagradu za najboljega sportaša godine{{efn|''Svenska idrottsgalan'' ([[švedski jezik|šved.]]).}} za postignute uspjehe u [[2021.]] godini, a dobio ju je već [[2019.]] i [[2021.]] godine. Naime, osvojio je olimpijsko i europsko dvoransko zlato te preskočio šest ili više metara u 12 od ukupno 17 natjecanja kojima je prisustvovao u 2021. godini.<ref name=":7">{{Cite news |date=18. siječnja 2022 |title=Duplantis is Sweden's Sportsman of the Year for the third time |url=https://www.european-athletics.com/news/duplantis-crowned-swedish-sportsman-of-the-year-for-the-third-time |access-date=3. kolovoza 2026|work=European Athletics}}</ref> Duplantis je [[7. ožujka]] oborio vlastiti svjetski rekord nakon što je preskočio 6,19 metara na dvoranskome natjecanju u [[Beograd]]u.<ref>{{Cite web |title=6.19 ! Duplantis broke the world record in the Arena at the Belgrade Indoor Meeting |url=https://www.worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/belgrade22/news/report/619-duplantis-broke-the-world-record-in-the-arena-at-the-belgrade-indoor-meeting |access-date=3. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org |archive-date=27. ožujka 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220327220254/https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/belgrade22/news/report/619-duplantis-broke-the-world-record-in-the-arena-at-the-belgrade-indoor-meeting |url-status=live}}</ref> Dva tjedna nakon toga osvojio je u istome gradu zlatnu medalju na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]]. Preskočivši 6,20 metara, ponovno je oborio svoj svjetski rekord.<ref>{{Cite web |title=Pole Vault Men – Result |url=https://www.worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/belgrade22/results/men/pole-vault/final/result |access-date=3. kolovoza 2026|website=worldathletics.org |archive-date=23. ožujka 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220323044017/https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/belgrade22/results/men/pole-vault/final/result |url-status=live}}</ref><ref name=":69">{{cite news |title=Sweden's Duplantis sets new world pole vault record |url=https://www.france24.com/en/live-news/20220320-sweden-s-duplantis-sets-new-world-pole-vault-record |access-date=4. kolovoza 2026 |publisher=France24.com |archive-date=27. travnja 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230427060604/https://www.france24.com/en/live-news/20220320-sweden-s-duplantis-sets-new-world-pole-vault-record |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=18. svibnja 2022 |title=Ratified: world records for Rojas, Duplantis and Holloway |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-rojas-duplantis-holloway-belgrade-indoor |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Na [[BAUHAUS-galan]]u Duplantis je [[30. lipnja]] oborio vlastiti svjetski rekord na otvorenome od 6,15 metara, koji je postavio [[2020.]] godine. Tada je preskočio 6,16 metara.<ref name=":72">{{cite web |title=Armand Duplantis satte nytt utomhusrekord |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/JxzqPX/armand-duplantis-slog-nytt-utomhusrekord |access-date=4. kolovoza 2026 |website=Aftonbladet |date=30. lipnja 2022 |archive-date=30. lipnja 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630195342/https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/JxzqPX/armand-duplantis-slog-nytt-utomhusrekord |url-status=live}}</ref> [[File:EKZA0286 polevault final duplantis (52342027800).jpg|thumb|Duplantis u skoku na [[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|Europskome prvenstvu]] 2022. godine u [[München]]u.]] Svoj je svjetski rekord oborio još jednom te godine, odnosno [[24. srpnja]] na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Eugene, Oregon|Eugeneu, Oregonu]], kada je preskočio 6,21 metar.<ref name=":71">{{cite news |url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/swedens-duplantis-breaks-pole-vault-world-record-world-championships-2022-07-25/ |title=Swede Duplantis breaks pole vault world record to win gold |work=Reuters |date=25. srpnja 2022 | access-date=4. kolovoza 2022 | archive-date=25. lipnja 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220725035455/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/swedens-duplantis-breaks-pole-vault-world-record-world-championships-2022-07-25/ | url-status=live}}</ref> To je bio ukupno peti Duplantisov svjetski rekord, ali prvi koji je postavio na otvorenome.<ref>{{Cite news |date=20. rujna 2022 |title=Ratified: world records for Amusan, Duplantis and McLaughlin |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-amusan-duplantis-mclaughlin-oregon |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Na [[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|Europskome prvenstvu]] u [[München]]u osvojio je zlato i srušio rekord prvenstva skokom od 6,06 metara.<ref name=":74">{{Cite web |title=Armand Duplantis vinner EM-guld |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/OrLXal/armand-duplantis-vinner-em-guld-i-stavhopp |access-date=4. kolovoza 2026 |website=Aftonbladet |date=20. kolovoza 2022 |archive-date=20. kolovoza 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220820201042/https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/OrLXal/armand-duplantis-vinner-em-guld-i-stavhopp |url-status=live}}</ref> Duplantis je zaključio sezonu u [[rujan|rujnu]] skokom od 6,07 metara na mitingu [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] u [[Zürich]]u, a taj mu je rezultat bio dovoljan za obranu naslova.<ref>{{Cite web |date=27. prosinca 2022 |title=2022 review: jumps |url=https://worldathletics.org/news/series/2022-review-jumps |access-date=4. kolovoza 2026 |website=[[World Athletics]] |archive-date=28. prosinca 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221228142556/https://worldathletics.org/news/series/2022-review-jumps |url-status=live}}</ref> Na temelju triju postignutih svjetskih rekorda, dviju svjetskih titula, osvojene Dijamantne lige, pobjedama na 18 od 19 natjecanja na kojima je nastupio te 23 skokova od šest ili više metara u jednoj sezoni [[World Athletics]] imenovao je Duplantisa najboljim atletičarom godine [[6. prosinca]].<ref name=":13">{{Cite news |date=7. prosinca 2022 |title=Mondo Duplantis Named 2022 World Athlete of the Year |url=https://lsusports.net/news/2022/12/07/mondo-duplantis-named-2022-world-athlete-of-the-year/ |access-date=4. kolovoza 2026 |work=LSU Athletics}}</ref> === 2023: Druga svjetska titula i dva nova svjetska rekorda (šesti i sedmi) === Duplantis je ozbiljno započeo sezonu [[2023.]] godine na Mondo Classicu u [[Uppsala|Uppsali]], natjecanju koje je nazvano prema njemu. Tamo je odnio pobjedu nakon preskočenih 6,10 metara. Taj rezultat nije bio samo njegova najbolja preskočena visina kojom je ikada otvorio sezonu nego i najbolji rezultat u povijesti otvaranja sezona uopće. Time je također oborio [[Sergej Bubka|Bubkin]] rekord od 11 preskočenih 6,10 ili više metara, i u dvorani i na otvorenome.<ref>{{Cite web |date=3. veljače 2023 |title=Duplantis and Warholm open seasons with world-leading marks |url=https://worldathletics.org/news/report/duplantis-uppsala-warholm-ulsteinvik-610-4531-sutej-ostrava |access-date=4. kolovoza 2026 |website=[[World Athletics]] |archive-date=3. veljače 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230203094234/https://worldathletics.org/news/report/duplantis-uppsala-warholm-ulsteinvik-610-4531-sutej-ostrava |url-status=live}}</ref> [[File:Armand Duplantis Budapest 2023.jpg|thumb|Duplantis sa svojom zlatnom medaljom na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Budimpešta|Budimpešti]].]] Na dvoranskome natjecanju [[All Star Perche]]u, održanome u [[Clermont-Ferrand]]u, Duplantis je [[25. veljače]] ponovno postavio novi svjetski rekord skokom od 6,22 metara. To mu je ujedno bio 60. skok u karijeri koji je iznosio šest ili više metara.<ref>{{Cite web |date=25. veljače 2023 |title=Mondo Duplantis breaks pole vault world record for sixth time |url=https://olympics.nbcsports.com/2023/02/25/mondo-duplantis-pole-vault-world-record-perche-indoor/ |access-date=4. kolovoza 2026 |website=[[NBC Sports]] |language=en |archive-date=30. ožujka 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330025819/https://olympics.nbcsports.com/2023/02/25/mondo-duplantis-pole-vault-world-record-perche-indoor/ |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=6. travnja 2023 |title=Ratified: world records for Duplantis, Bol and Seifu, world U20 records for Jackson and Sosna |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/records-ratified-duplantis-bol-seifu-jackson-sosna |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Dana [[26. kolovoza]] 2023. godine Duplantis je obranio titulu svjetskoga prvaka na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Budimpešta|Budimpešti]] rezultatom od 6,10 metara.<ref name=":80">{{cite web | url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-championships/world-athletics-championships-budapest-2023-7138987/news/report/wch-budapest-23-report-men-pole-vault | title=Duplantis soars to second pole vault gold in Budapest &#124; World Athletics Championships }}</ref> Preskočivši 6,23 metara na [[Prefontaine Classic]]u u [[Eugene, Oregon|Eugeneu, Oregonu]] [[17. rujna]], ponovno je oborio vlastiti svjetski rekord.<ref>[https://www.flotrack.org/articles/11225488-armand-duplantis-soars-to-world-record-in-mens-pole-vault-at-pre-classic Armand Duplantis Soars To World Record In Men's Pole Vault At Pre Classic] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230919024112/https://www.flotrack.org/articles/11225488-armand-duplantis-soars-to-world-record-in-mens-pole-vault-at-pre-classic |date=19. rujna 2023 }}, ''[[FloSports|FloTrack]]'', 17. rujna 2023. Pristupljeno 4. kolovoza 2026.</ref><ref>{{Cite news |date=23. studenoga 2023 |title=Ratified: world records for Crouser, Duplantis, Tsegay and Cheruiyot |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-crouser-duplantis-tsegay-cheruiyot |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> [[World Athletics]] proglasio je Duplantisa najboljim atletičarom godine već [[2020.]] i [[2022.]] godine. Isto je učinio i 2023. godine, ali toga puta u zasebnoj kategoriji skakačkih i bacačkih disciplina. Naime, od 2023. godine World Athletics dodjeljuje zasebne nagrade najboljim atletičarima i atletičarkama u trima kategorijama, odnosno u trkačkim disciplinama, skakačkim i bacačkim disciplinama te disciplinama izvan stadiona. U skladu s time, nagrada za najboljega atletičara godine u skakačkim i bacačkim disciplinama koju je primio [[11. prosinca]] 2023. godine smatra se prvom nagradom te vrste.<ref name=":14">{{Cite news |date=12. prosinca 2023 |title=Six stars named World Athletes of the Year in Monaco |url=https://worldathletics.org/awards/news/world-athletes-year-rising-stars-2023 |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics News}}</ref> === 2024: Druga svjetska dvoranska titula, treća europska titula, olimpijsko zlato u Parizu i tri nova svjetska rekorda (osmi, deveti i deseti) === Na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2024.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]] u [[Glasgow]]u Duplantis je u [[ožujak|ožujku]] preskočio 6,05 metara, a taj mu je rezultat donio zlatnu medalju.<ref name=":83">{{Cite web |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/glasgow24/news/report/glasgow-24-men-pole-vault-report |title='Hardest ever' work for Duplantis as he retains pole vault title in Glasgow &#124; World Athletics Indoor Championships |access-date=4. kolovoza 2026 |archive-date=4. ožujka 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240304131039/https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/glasgow24/news/report/glasgow-24-men-pole-vault-report |url-status=live}}</ref> Dana [[26. veljače]]<ref>{{Cite web |date=26. veljače 2024 |title=Laureus World Sports Awards 2024 Nominees Announced |url=https://www.laureus.com/news/laureus-world-sports-awards-2024-nominees-announced |access-date=4. kolovoza 2024 |website=Laureus.com}}</ref> bio je drugi put zaredom i treći put u karijeri nominiran za prestižnu nagradu [[Laureus (nagrada)|Laureus]] za najboljega sportaša godine. U konkurenciji su još bili [[Lionel Messi]], [[Novak Đoković]], [[Erling Haaland]], [[Noah Lyles]] i [[Max Verstappen]], a osvojio ju je Đoković.<ref name=":5">{{Cite web |date=8. travnja 2024 |title=Novak Djokovic, Iga Swiatek and Coco Gauff nominated at the 25th Laureus World Sports Awards : All you need to know |url=https://www.tennisclubhouse.ca/en/post/novak-djokovic-iga-swiatek-and-coco-gauff-nominated-at-the-25th-laureus-world-sports-awards-all-y |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240409002518/https://www.tennisclubhouse.ca/en/post/novak-djokovic-iga-swiatek-and-coco-gauff-nominated-at-the-25th-laureus-world-sports-awards-all-y |archive-date=9. travnja 2024 |access-date=4. kolovoza 2026 |website=Tennis Clubhouse |language=en}}</ref> Na natjecanju u [[Xiamen]]u, prvome mitingu [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] u [[2024.]] godini, Duplantis je poboljšao svoj svjetski rekord za jedan centimetar preskočivši 6,24 metra iz prvoga pokušaja.<ref>{{Cite web |author=Julien Pereira |title=Athlétisme – Armand Duplantis établit un nouveau record du monde de saut à la perche en franchissant 6,24 mètres |language=fr |url=https://www.eurosport.fr/athletisme/wanda-diamond-league-xiamen/2024/athletisme-armand-duplantis-etablit-un-nouveau-record-du-monde-de-saut-a-la-perche-en-franchissant-624-metres_sto20002671/story.shtml |date=20. travnja 2024. |website=[[Eurosport]]}}</ref><ref>{{Cite web |author=Simon Turnbull |title=Duplantis breaks world pole vault record with 6.24m in Xiamen |url=https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/mondo-duplantis-world-pole-vault-record-xiamen |date=20. travnja 2024. |website=[[World Athletics]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=27. srpnja 2024 |title=Ratified: world records for McLaughlin-Levrone, Duplantis, Kipyegon, Chebet, Alekna and Ngetich |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-mclaughlin-levrone-duplantis-kipyegon-chebet-alekna-ngetich |access-date=4. kolovoza 2026|work=World Athletics Press Release}}</ref> Kao jedini natjecatelj koji je prešao šest metara, Duplantis je [[12. lipnja]] osvojio [[Europsko prvenstvo u atletici 2024.|Europsko prvenstvo]] u [[Rim]]u. Nakon što je osigurao titulu europskoga prvaka, Duplantis je iz prvoga pokušaja postavio novi rekord prvenstva skokom od 6,10 metara, a onda je iskoristio sva tri pokušaja za obaranje tadašnjega svjetskog rekorda, ali svi su bili bezuspješni.<ref name=":89">{{Cite web |title=Mondo Duplantis sacré champion d'Europe avec 6,10&nbsp;m |url=https://www.lequipe.fr/Athletisme/Actualites/Mondo-duplantis-sacre-champion-d-europe-avec-6-10-m/1474377 |website=l'équipe}}</ref> Ipak, skokom je od 6,10 metara učinio to prvenstvo svojim 60. natjecanjem na kojemu je preskočio šest ili više metara. Drugi je najbolji u povijesti [[Sergej Bubka]] s 44 natjecanja.<ref>{{Cite news |last=Mills |first=Steven |date=15. lipnja 2024. |title=Roma 2024 by the numbers |url=https://www.european-athletics.com/news/roma-2024-by-the-numbers |access-date=4. kolovoza 2026 |work=European Athletics}}</ref> [[File:Armand Duplantis - Olympic Games - 03.08.2024.jpg|thumb|left|upright|Armand Duplantis na kvalifikacijama u skoku s motkom [[3. kolovoza]] [[2024.]] godine na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama u Parizu]].]] Pobijedivši [[5. kolovoza]] na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama]] u [[Pariz]]u, Duplantis je obranio titulu olimpijskoga pobjednika iz [[Ljetne olimpijske igre 2020.|Tokija]]. Budući da [[Sam Kendricks]] nije uspio preskočiti više od 5,95 metara, Duplantis je osvojio zlato rezultatom od šest metara. Potom je preskočio 6,10 metara, čime je oborio olimpijski rekord [[Thiago Braza|Thiaga Braza]] s [[Ljetne olimpijske igre 2016.|Olimpijskih igara 2016.]] godine. U posljednjoj je seriji preskočio 6,25 metara iz trećega pokušaja i time postavio novi svjetski rekord. Kao i na Europskome prvenstvu te godine, Duplantis je bio jedini natjecatelj koji je preskočio šest metara. Potom je preskočio 6,10 metara iz prvoga pokušaja te lovio novi svjetski rekord. Na Olimpijskim mu je igrama potonje pošlo za rukom, pa je postavio novi svjetski rekord i ujedno oborio olimpijski rekord, koji je bio postavio samo 20 minuta prije.<ref name=":90">{{Cite news |last=Liew |first=Jonathan |date=5. kolovoza 2024. |title=Duplantis achieves new heights after pole vault world record adds to gold |url=https://www.theguardian.com/sport/article/2024/aug/05/2024-paris-olympic-games-armand-duplantis-pole-vault-world-record |access-date=4. kolovoza 2026|work=[[The Guardian]] |issn=0261-3077}}</ref> Osvojivši zlato u Parizu, 24-godišnji je Duplantis postao prvi skakač s motkom koji je obranio titulu olimpijskoga prvaka nakon [[SAD|Amerikanca]] [[Bob Richards|Boba Richardsa]], koji je osvojio Olimpijske igre [[Ljetne olimpijske igre 1952.|1952.]] i [[Ljetne olimpijske igre 1956.|1956.]] godine. Duplantis i Richards ujedno su jedini muški skakači s motkom koji su osvojili dva olimpijska zlata.<ref>{{Cite news |last=Thompson II |first=Marcus |date=6. kolovoza 2024. |title=Mondo Duplantis soars to new world record, Olympic gold again: 'He's the fastest pole vaulter out there' |url=https://www.nytimes.com/athletic/5682112/2024/08/05/mondo-duplantis-pole-vault-final-sam-kendricks/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807041236/https://www.nytimes.com/athletic/5682112/2024/08/05/mondo-duplantis-pole-vault-final-sam-kendricks/ |url-status=dead |archive-date=7. kolovoza 2024 |access-date=4. kolovoza 2026 |work=The New York Times}}</ref> Duplantisova sposobnost ostvarivanja vrhunskih rezultata pod pritiskom te neprestano obaranje svjetskih rekorda učvrstili su njegov status jednoga od najistaknutijih atletičara svoje generacije.<ref name=":4" /> Rezultati koje je postigao kao predstavnik Švedske na najvećim svjetskim i kontinentalnim natjecanjima nemaju premca.<ref>{{Cite web |last=Sports |first=Pulse |date=22. travnja 2024. |title=Mondo Duplantis shares secret behind shattering pole vault world record for record|url=https://www.pulsesports.co.ke/athletics/story/mondo-duplantis-shares-secret-behind-shattering-pole-vault-world-record-for-record-eigth-time-2024042110095299804 |access-date= 5. kolovoza 2026 |website=Pulse Sports Kenya |language=en}}</ref> Uzevši u obzir njegove uspjehe od najmlađih natjecateljskih dobnih kategorija do seniorske karijere, do [[kolovoz]]a 2024. godine postavio je ukupno devet rekorda prvenstava i jedan olimpijski rekord. U te se rezultate ubrajaju i tri svjetska rekorda koja je postavio nakon što je osvojio svjetske titule: 6,20 metara na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]] u Beogradu, 6,21 metar na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetskome prvenstvu]] u Oregonu i 6,25 metara u Parizu na Olimpijskim igrama.<ref name=":17" /> Njegova se dominacija u skoku s motkom počela uspoređivati s ostvarenjima najboljih u drugim sportovima.<ref>{{Cite news |date=6. kolovoza 2024 |title=Mondo Duplantis Soars to New Heights: Sets World Record at Paris 2024 Olympics |url=https://trackalerts.com/2024/08/mondo-duplantis-soars-to-new-heights-sets-world-record-at-paris-2024-olympics/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919084450/https://trackalerts.com/2024/08/mondo-duplantis-soars-to-new-heights-sets-world-record-at-paris-2024-olympics/ |url-status=dead |archive-date=19. rujna 2024 |access-date=5. kolovoza 2026|work=Trackalerts.com}}</ref> ''[[The New York Times]]'' opisao ga je kao sportaša koji za skok s motkom predstavlja ono što [[Usain Bolt]] predstavlja za sprint, [[Michael Phelps]] za [[plivanje]] i [[Simone Biles]] za [[gimnastika|gimnastiku]].<ref>{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=5. kolovoza 2024|title=Mondo Duplantis: Breaking down the biomechanics behind the best-ever pole vaulter |url=https://www.nytimes.com/athletic/5646961/2024/08/05/mondo-duplantis-biomechanics-pole-vault/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806032042/https://www.nytimes.com/athletic/5646961/2024/08/05/mondo-duplantis-biomechanics-pole-vault/ |url-status=dead |archive-date=6. kolovoza 2024 |access-date=5. kolovoza 2026 |work=The New York Times}}</ref> Budući da natjecanja često osvaja s gotovo 30 centimetara boljim rezultatom od rezultata drugoplasiranoga natjecatelja, njegova je nadmoć time izraženija jer se pobjednik u skoku s motkom češće odlučuje razlikom od samo jednoga centimetra.<ref>{{Cite news |last=Sherwood |first=Ben |date=8. kolovoza 2024. |title=Why This Pole Vaulter Is Even Bigger Than the One With the Bulge |url=https://www.thedailybeast.com/pole-vault-goat-mondo-duplantis-soaredliterallyat-the-paris-olympics |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808232141/https://www.thedailybeast.com/pole-vault-goat-mondo-duplantis-soaredliterallyat-the-paris-olympics |url-status=dead |archive-date=8. kolovoza 2024 |access-date=5. kolovoza 2026 |work=The Daily Beast}}</ref> Uz to je osvojio svako natjecanje na kojemu je nastupio od mitinga [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] u [[Monako|Monaku]] 2023. godine.<ref name="WAprofile" /> Nakon drugoga olimpijskog zlata zaredom i oborenih devet rekorda – a svaki je novi u tome nizu poboljšao za jedan centimetar – Duplantis se naširoko smatra najboljim skakačem s motkom svih vremena.<ref name=":4" /><ref name=":3">{{Cite news |date=5. kolovoza 2024 |title=Record-breaker Duplantis soars to Olympic pole vault gold, Hodgkinson wins 800m |url=https://www.france24.com/en/live-news/20240805-record-breaker-duplantis-soars-to-pole-vault-gold-hodgkinson-wins-800m |agency=Agence France-Presse}}</ref> Prije pariških Olimpijskih igara taj se naslov pridijevao [[Sergej Bubka|Sergeju Bubki]], umirovljenomu [[Ukrajina|ukrajinskom]] skakaču s motkom.<ref name="Stump2024">{{cite news |last1=Stump |first1=Scott |date=6. kolovoza 2024. |title=Swedish pole vaulter Armand Duplantis thrills the world with a towering, death-defying vault |url=https://www.today.com/popculture/mondo-duplantis-world-record-pole-vault-rcna165383 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806202927/https://www.today.com/popculture/mondo-duplantis-world-record-pole-vault-rcna165383 |archive-date=6. kolovoza 2024 |work=TODAY.com}}</ref> Na [[Memorijal Kamila Skolimowska|Memorijalu Kamila Skolimowska]] u [[Poljska|poljskome]] gradu [[Chorzów]]u, dvanaestoj postaji [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] 2024. godine, Duplantis je [[25. kolovoza]] poboljšao svoj svjetski rekord deseti put u karijeri i treći put 2024. godine za jedan centimetar, pa je novi svjetski rekord iznosio 6,26 metara.<ref>{{Cite web |title=Ingebrigtsen and Duplantis smash world records in Silesia |url=https://www.diamondleague.com/news/general/ingebrigtsen-and-duplantis-smash-world-records-in-silesia/ |access-date=5. kolovoza 2026 |website=IDL Diamond League |date=25. kolovoza 2024 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |date=3. listopada 2024 |title=Ratified: world records for Ingebrigtsen, Duplantis and Hull |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-ingebrigtsen-duplantis-hull |access-date=5. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Tamo su, uz Duplantisa, i [[Sam Kendricks]] i [[Emmanouil Karalis]] preskočili šest metara. To je bio prvi put u povijesti da su trojica skakača s motkom preskočili tu visinu na istome natjecanju.<ref name=":6">{{Cite news |last=Selvaraj |first=Jonathan |date=28. kolovoza 2024. |title=One small centimetre for man, a giant leap for Armand Duplantis |url=https://sportstar.thehindu.com/athletics/armand-duplantis-pole-vault-world-record-one-centimetre-paris-olympics-science-jump-sports-feature/article68575835.ece/}}</ref> Na konferenciji za medije uoči spomenutoga mitinga Dijamantne lige organizatori su predstavili novu nagradu za najboljega sportaša na tome natjecanju, a odluka se donosila na temelju bodovnoga sustava World Athleticsa. Očekivalo se da će prvi dobitnik te nagrade biti [[Jakob Ingebrigtsen]], koji je rezultatom od 7:17,55 minuta postavio novi svjetski rekord na 3000 metara. Time je nadmašio prijašnji rekord od 7:20,67 minuta [[Kenija|Kenijca]] [[Daniel Komen|Daniela Komena]] iz [[1996.]] godine za više od triju sekundi. Međutim, kada su se rezultati s natjecanja preračunali prema bodovnome sustavu, pokazalo se da je Duplantisov svjetski rekord od 6,26 metara u skoku s motkom vrijedio 1339 bodova, a Ingebrigtsenov svjetski rekord 1320 bodova. Duplantis je tako postao prvim dobitnikom nagrade za najvrjednijega atletičara mitinga, pa je osvojio 14-karatni zlatni prsten optočen dijamantima vrijedan 10 000 američkih dolara te novčanu nagradu u istome iznosu. Uz to je osvojio 50 000 američkih dolara za obaranje svjetskoga rekorda.<ref name=":6" /> Dan uoči mitinga Dijamantne lige u [[Zürich]]u, [[4. rujna]], Duplantis je sudjelovao u revijalnoj utrci na 100 metara protiv [[Karsten Warholm|Karstena Warholma]], svjetskoga rekordera na 400 metara s preponama. Duplantis je pobijedio i ostvario osobni rekord u toj disciplini, koji je iznosio 10,37 sekundi. Warholm je završio utrku za 10,47 sekundi, što je također bio njegov osobni rekord.<ref>{{Cite web |title=Mondo Duplantis uses personal best to hold off Karsten Warholm in 100m sprint showdown |url=https://olympics.com/en/news/mondo-duplantis-uses-personal-best-to-hold-off-karsten-warholm-in-100m-sprint-showdown}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/athletics/articles/c14zydg3754o|title=Duplantis beats Warholm in 100m exhibition race|date=4. rujna 2024 |work=BBC Sport|access-date=5. kolovoza 2026.}}</ref> Duplantis je [[13. rujna]] zaključio sezonu 2024. godine četvrtim uzastopnim naslovom pobjednika Dijamantne lige na završnome natjecanju u [[Bruxelles]]u. Pobjedu je odnio nakon preskočenih 6,11 metara, čime je također postavio rekord mitinga.<ref>{{cite web|url=https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/wanda-diamond-league-final-brussels-2024-duplantis-denny|title=Duplantis and Denny break meeting records on first day of Wanda Diamond League Final in Brussels|publisher=World Athletics|access-date=13. rujna 2024}}</ref> Dana [[26. listopada]] bio je prvi put samostalno proglašen europskim sportašem godine u muškoj konkurenciji. Isti je naslov zavrijedio 2022. godine, ali tada je nagradu podijelio s Jakobom Ingebrigtsenom.<ref>{{Cite news |date=28. listopada 2024 |title=Mahuchikh and Duplantis named European athletes of the year |url=https://athleticsweekly.com/athletics-news/mahuchikh-and-duplantis-named-european-athletes-of-the-year-1039994149/ |access-date=5. kolovoza 2024 |work=Athletics Weekly}}</ref> Duplantis je [[6. studenoga]] postao globalni ambasador humanitarne utrke [[Wings for Life World Run]], a time se pridružio drugim sportskim zvijezdama poput [[Neymar|Neymara]] i Karstena Warholma. Utrka se održala [[4. svibnja]] [[2025.]] godine radi prikupljanja sredstava za istraživanje ozljede [[kičmena moždina|kralježnične moždine]].<ref>{{Cite news |last=Jonsson |first=Hanna |date=6. studenoga 2024. |title=Join Mondo Duplantis in the Wings for Life World Run – registration is open |url=https://www.redbull.com/se-en/mondo-duplantis-wings-for-life-world-run |access-date=5. kolovoza 2026|work=Redbull}}</ref> === 2025: Višestruki novi svjetski rekordi, treće svjetske titule i u dvorani i na otvorenome, jubilarnih sto skokova, Laureusova nagrada, peto osvajanje Dijamantne lige i skok od 6,30 metara === Duplantis je [[28. veljače]] na [[All Star Perche]]u u [[Clermont-Ferrand]]u 11. put oborio vlastiti svjetski rekord. Nakon što je osigurao pobjedu skokom od 6,07 metara, Duplantis je odlučio preskočiti 6,27 metara. To je uspio iz prvoga pokušaja.<ref name=":17">{{Cite web |date=1. ožujka 2025 |title=Duplantis breaks world pole vault record with 6.27m in Clermont-Ferrand |url=https://worldathletics.org/news/report/mondo-duplantis-world-pole-vault-record-627m-clermont-ferrand |access-date=6. kolovoza 2026 |website=World Athletics Report}}</ref> U to je vrijeme objavio i svoj prvi singl "[[Bop (pjesma, Mondo)|Bop]]", koji je zasvirao kada je postavio novi svjetski rekord.<ref>{{Cite web |date=1. ožujka 2025 |title=Armand Duplantis breaks his own pole vault world record with leap of 6.27m |url=https://www.straitstimes.com/sport/armand-duplantis-breaks-his-own-pole-vault-world-record-with-leap-of-6-27m |access-date=6. kolovoza 2026 |website=The Straits Times}}</ref> U razgovoru s [[Puma (brend)|Puminim]] izvršnim direktorom Arneom Freundtom, odnosno intervjuu objavljenome [[18. ožujka]] u sklopu tvrtkina godišnjega izvještaja, Duplantis je otkrio da vjeruje da bi mogao svjetski rekord postaviti na 6,40 metara u idućih nekoliko godina, ali da mu 6,30 metara predstavlja prvu metu u bližoj budućnosti.<ref>{{Cite web |title=Pole vault star Armand "Mondo" Duplantis sets his sights on fairy tale world record of 6.40m {{!}} PUMA® |url=https://about.puma.com/en/newsroom/corporate-news/2025/18-03-2025-pole-vault-star-armand-mondo-duplantis-sets-his-sights |access-date=6. kolovoza 2026 |website=about.puma.com |language=en}}</ref> Duplantis je skokom od 6,15 metara osvojio [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] u [[Nanjing]]u [[22. ožujka]]. Time je ujedno treći put zaredom postao svjetskim dvoranskim prvakom. Duplantis se borio sve do kraja protiv [[Grk]]a [[Emmanouil Karalis|Emmanouila Karalisa]], koji je preskočio 6,05 metara. Karalis bi u neko drugo doba zasigurno postao svjetski dvoranski prvak jer je to bio prvi put u povijesti da je skakač s motkom u finalu prvenstva preskočio 6,05 metara i ostao bez zlatne medalje.<ref name=":18" /> Prije nego što je obranio naslov prvaka u Nanjingu, Duplantis je ukupno 98 puta dotada preskočio šest ili više metara.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/live/NHC6m33jDrk?si=QtkdsUuyCpEanGXj |title=Livestream - World Athletics Indoor Championships Nanjing 25 Press Conference |language=en |access-date=6. kolovoza 2026 |via=www.youtube.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=20. ožujka 2025 |title='More in the tank', vows Duplantis as he edges to century mark |url=https://www.france24.com/en/live-news/20250320-more-in-the-tank-vows-duplantis-as-he-edges-to-century-mark |access-date=6. kolovoza 2026 |website=France 24 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Watta |first=Evelyn |date=20. ožujka 2025 |title=Mondo Duplantis all set for another world record as he gears up for World Athletics Indoor Championships Nanjing 2025: "I have more in the tanks" |url=https://www.olympics.com/en/news/mondo-duplantis-world-record-world-athletics-indoor-championships-nanjing-2025-more-in-tanks |access-date=6. kolovoza 2026 |website=Olympics.com}}</ref> Preskočivši četiri puta šest ili više metara na tome natjecanju, Duplantis je prešao brojku od sto takvih skokova s ukupno 102 njih. Za usporedbu, [[Sergej Bubka]], nekadašnji svjetski rekorder, drugi je najbolji po broju skokova od šest ili više metara, a u karijeri ih je ukupno imao 46.<ref name=":18">{{Cite web |title=Duplantis retains world indoor pole vault title in Nanjing {{!}} News {{!}} Nanjing 25 {{!}} World Athletics Indoor Championships |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/nanjing25/news/report/nanjing-25-men-pole-vault-report |archive-url=https://web.archive.org/web/20250322161645/https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/nanjing25/news/report/nanjing-25-men-pole-vault-report |archive-date=22. ožujka 2025 |access-date=6. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=22. ožujka 2025 |title=Now 102 vaults over 6 metres as Duplantis soars to world indoor title |url=https://sports.yahoo.com/article/now-102-vaults-over-6-143815490.html |access-date=6. kolovoza 2026 |website=Yahoo Sports |language=en-US}}</ref> Duplantis je [[21. travnja]] osvojio [[Laureus (nagrada)|Laureusovu]] nagradu za najboljega sportaša godine. Time je nakon [[Usain Bolt|Usaina Bolta]] postao drugi atletičar u povijesti koji je osvojio tu nagradu.<ref>{{Cite web |last=Wiseman |first=Ciaran |date=22. travnja 2025 |title=Mondo Duplantis namedrops Usain Bolt & Lionel Messi as he wins prestigious award |url=https://talksport.com/sport/3138989/mondo-duplantis-laureus-awards-usain-bolt-lionel-messi/ |access-date=7. kolovoza 2026 |website=talkSPORT |language=}}</ref> Bio je nominiran još 2021., 2023. i 2024. godine, stoga ju je osvojio nakon treće uzastopne i ukupno četvrte nominacije.<ref name=":19">{{Cite web |last=Smirnova |first=Lena |date=22. travnja 2025. |title=Armand Duplantis named Laureus World Sportsman of the Year after third consecutive nomination |url=https://www.olympics.com/en/news/athletics-sweden-armand-duplantis-named-laureus-world-sportsman-of-the-year-after-third-consecutive-nomination |access-date=7. kolovoza 2026 |website=Olympics.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=22. travnja 2025 |title=Gymnast Simone Biles and pole vaulter Armand Duplantis win Laureus awards |url=https://www.straitstimes.com/sport/gymnast-simone-biles-and-pole-vaulter-mondo-duplantis-win-laureus-awards |access-date=7. kolovoza 2026 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Svoj ukupno dvanaesti i četvrti svjetski rekord u okviru Dijamantne lige<ref>{{Cite web |title=Duplantis Soars to 6.28m World Record as Records Tumble at Stockholm Diamond League {{!}} Watch Athletics |url=https://www.watchathletics.com/article/13394/duplantis-soars-to-6-28m-world-record-as-records-tumble-at-stockholm-diamond-league |access-date=7. kolovoza 2026 |website=www.watchathletics.com |language=en}}</ref> postavio je [[15. lipnja]] skokom od 6,28 metara, iz prvoga pokušaja, u [[Stockholm]]u.<ref>{{Cite web |title=Duplantis breaks world pole vault record with 6.28m in Stockholm {{!}} REPORTS {{!}} World Athletics |url=https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/mondo-duplantis-world-pole-vault-record-628m-stockholm |archive-url=https://web.archive.org/web/20250615204725/https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/mondo-duplantis-world-pole-vault-record-628m-stockholm |archive-date=15. lipnja 2025 |access-date=7. kolovoza 2026|website=worldathletics.org |language=en}}</ref> Prije toga oborio je svjetski rekord dvaput u Poljskoj, Srbiji i Oregonu, jednom u Škotskoj i Kini, a triput u Francuskoj, uključujući onaj s Olimpijskih igara 2024. godine. Nikada prije nije postigao to na domaćemu terenu, u [[Švedska|Švedskoj]],<ref>{{Cite web |date=15. lipnja 2025 |title=Mondo Duplantis' 12th pole vault world record is one of a kind: 'The only thing that I was missing' |url=https://www.nbcsports.com/olympics/news/mondo-duplantis-world-record-pole-vault-2025-stockholm |access-date=7. kolovoza 2026 |website=NBC Sports |language=en-US}}</ref> pa je time ostvario još jedan priželjkivani uspjeh.<ref>{{Cite web |first=Nick |last=Zaccardi |date=15. lipnja 2025 |title=Mondo Duplantis breaks world record in pole vault for 12th time: 'The only thing that I was missing' |url=https://sports.yahoo.com/article/mondo-duplantis-breaks-pole-vault-171337337.html |access-date=7. kolovoza 2026 |website=Yahoo Sports |language=en-US}}</ref> Duplantisov 12. svjetski rekord s čuvenoga [[Olimpijski stadion u Stockholmu|Olimpijskoga stadiona u Stockholmu]], na kojemu su se održale [[Ljetne olimpijske igre 1912.]] godine, bio je prvi u povijesti koji se postavio na tome stadionu. Tamo su se više puta oborili svjetski rekordi u atletici nego na ijednome drugom stadionu – ukupno 83 njih između [[1912.]] i [[2008.]] godine. Međutim, nijedan od njih nije bio u skoku s motkom.<ref name=":21">{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=20. rujna 2025 |title=Mondo Duplantis exclusive: 14-time pole vault world-record holder analyzes his greatest jumps |url=https://www.nytimes.com/athletic/6642767/2025/09/20/mondo-duplantis-interview-world-records/ |access-date=7. kolovoza 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> [[Patrik Sjöberg]] bio je posljednji švedski sportaš koji je na tome stadionu postavio svjetski rekord, a to je bilo na natjecanju u skoku uvis [[1987.]] godine. Tomu je svjedočila i Duplantisova majka s tribina.<ref name=":2">{{Cite web |last=Crumley |first=Euan |date=15. lipnja 2025.|title=Mondo Duplantis rises to the occasion in Stockholm – Athletics Weekly |url=https://athleticsweekly.com/news/mondo-duplantis-rises-to-the-occasion-in-stockholm-1040005867/ |access-date=7. kolovoza 2026 |website=athleticsweekly.com |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=Pole Vault: Arman Duplantis sets his sights on setting another world record at 6.40m {{!}} Flashscore.com |url=https://www.flashscore.com/news/athletics-continental-tour-it-s-within-my-reach-duplantis-sets-sights-on-6-40m/bkXyvSvq/ |access-date=7. kolovoza 2026|website=www.flashscore.com |language=en}}</ref> U skladu s tamošnjom tradicijom, Duplantisovo je ime uklesano na zidove stadiona u spomen na svjetski rekord koji je ondje postavio. Taj dio Olimpijskoga stadiona, poznat pod nazivom "Stadion Walk of Fame", odaje počast najvećim sportskim uspjesima i događajima koji su se odvili na stadionu još od Olimpijskih igara održanih u Stockholmu.<ref>{{Cite web |title=Archives: Walk of Fame |url=https://www.walkoffamestadion.se/en/walkoffame/ |access-date=19. lipnja 2025 |website=Stadion Walk of Fame |language=en-US}}</ref><ref name=":2" /> Nakon te pobjede u Dijamantnoj ligi Duplantis je od 2020. godine pobijedio na 37 od ukupno 41 natjecanja, čime je postao jedan od najuspješnijih serijskih pobjednika u povijesti Dijamantne lige.<ref>{{Cite web |last=Sportstar |first=Team |date=13. lipnja 2025. |title=Duplantis Diamond League Results 2017–2025: A Winning Streak |url=https://sportstar.thehindu.com/athletics/duplantis-diamond-league-results-2017-2025/article69690324.ece |access-date=7. kolovoza 2026 |website=Sportstar |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=16. lipnja 2025 |title='Magical' Armand Duplantis soars to pole vault world record in Stockholm |url=https://www.straitstimes.com/sport/magical-duplantis-soars-to-pole-vault-world-record-in-stockholm-with-6-28m-jump |access-date=7. kolovoza 2026|work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Od svoga debija u Dijamantnoj ligi 2017. godine ostvario je ukupno 39 pobjeda, čime je prestigao [[Renaud Lavillenie|Renauda Lavillenieja]], koji ima 37 pobjeda.<ref>{{Cite web |title=Renaud LAVILLENIE – Wanda Diamond League |url=https://www.diamondleague.com/athlete/14185853/ |access-date=7. kolovoza 2026 |language=en-US}}</ref> Od 2020. godine imao je 93 nastupa, a izgubio je samo četiri puta, i to isključivo na mitinzima Dijamantne lige.<ref>{{Cite news |date=17. lipnja 2025 |title=Why 1cm equals multiple big-money payouts for this record-breaking pole vaulter |url=https://www.abc.net.au/news/2025-06-17/mondo-armand-duplantis-keeps-breaking-his-pole-vault-world-1cm/105426332 |access-date=7. kolovoza 2026 |work=ABC News |language=en-AU}}</ref> Dana [[11. srpnja]] Duplantis je skokom od 6,05 metara oborio rekord mitinga Dijamantne lige u [[Monako|Monaku]], koji je iznosio 6,02 metara, a bio ga je postavio [[Poljska|Poljak]] [[Piotr Lisek]] [[2019.]] godine. Taj je miting ujedno i 13. postaja Dijamantne lige na kojoj je Duplantis srušio rekord natjecanja.<ref>{{Cite web |last=McCarvel |first=Nick |date=11 July 2025 |title=Monaco Diamond League 2025: Mondo Duplantis wins pole vault in new meeting record, misses on world record attempts |url=https://www.olympics.com/en/news/monaco-diamond-league-2025-mondo-duplantis-wins-pole-vault-in-new-meeting-record-misses-on-world-record-attempts |access-date=12 July 2025 |website=Olympics.com}}</ref> Budući da se u Dijamantnoj ligi održava ukupno 15 mitinga, preostala su mu u tome trenutku dva na kojima još nije postavio novi rekord. Riječ je o mitinzima u [[Rabat]]u, na kojemu je rekord od 5,86 metara postavio [[Sam Kendricks]], i u [[London]]u, gdje rekord od 6,03 metara drži [[Renaud Lavillenie]].<ref>{{Cite web |last=Ogeyingbo |first=Deji |date=25. lipnja 2025. |title=Mondo Duplantis and the art of jumping high |url=https://www.runblogrun.com/2025/06/mondo-duplantis-and-the-art-of-jumping-high.html |access-date=7. kolovoza 2026 |website=runblogrun |language=en-US}}</ref> U sklopu manifestacije [[World Athletics Continental Tour]] Duplantis je [[12. kolovoza]] postavio svoj 13. svjetski rekord od 6,29 metara na mitingu iz tzv. Gold serije u [[Budimpešta|Budimpešti]]. To je bio prvi svjetski rekord koji se ikada postavio na tome mitingu u 15 godina njegova postojanja. Duplantis je time nadmašio i svoj prijašnji rekord koji je postavio u [[Mađarska|Mađarskoj]], a riječ je o skoku od 6,10 metara kojim je [[2023.]] godine osvojio svoju drugu titulu svjetskoga prvaka.<ref>{{Cite web |title=Historic world record, broken records, and an electric atmosphere at the Gyulai István Memorial – Gyulai István Memorial |url=https://gyulaimemorial.hu/en/news/historic-world-record-broken-records-and-an-electric-atmosphere-at-the-gyulai-istvan-memorial/ |access-date=7. kolovoza 2026 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=13. kolovoza 2025 |title=Duplantis breaks world pole vault record on Budapest return |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-continental-tour/news/duplantis-world-pole-vault-record-budapest-gyulai-memorial |access-date=7. kolovoza 2026 |website=World Athletics Report}}</ref> World Athletics dao je Duplantisu važnu ulogu u promociji premijernoga izdanja prvenstva službenoga naziva [[World Athletics Ultimate Championship]], koje će se održati u [[Budimpešta|Budimpešti]] od [[11. rujna|11.]] do [[13. rujna]] [[2026.]] godine. Riječ je o ekskluzivnome bijenalu koje će se parnim godinama održavati na kraju sezone, kada [[Svjetsko prvenstvo u atletici]] neće biti u tijeku. World Athletics imenovao je Duplantisa ultimativnom zvijezdom ([[engleski jezik|engl.]] ''Ultimate Star''), a potom [[Usain Bolt|Usaina Bolta]] ultimativnom legendom ([[engleski jezik|engl.]] ''Ultimate Legend''),<ref>{{Cite news |last=Thapliyal |first=Mukesh |date=8. rujna 2025. |title=Usain Bolt named 'Ultimate Legend' by World Athletics to promote inaugural global championship |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/international/us/usain-bolt-named-ultimate-legend-by-world-athletics-to-promote-inaugural-global-championship/articleshow/123756822.cms?from=mdr |access-date=8. kolovoza 2026 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> učinivši ih time glavnim akterima u promociji prvenstva u skladu s dodijeljenim ulogama.<ref>{{Cite web |date=13. kolovoza 2025 |title=Duplantis unveiled as inaugural Ultimate Star |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-ultimate-championship/2026/news/press-releases/mondo-duplantis-ultimate-championship-star |access-date=8. kolovoza 2026 |website=World Athletics}}</ref> Duplantis je [[27. kolovoza]] osvojio trofej Dijamantne lige peti put zaredom na posljednjemu mitingu u [[Zürich]]u, čime se približio najboljim atletičarima sa sedam pobjeda. Riječ je o [[Francuska|francuskome]] skakaču s motkom [[Renaud Lavillenie|Renaudu Lavillenieju]] i [[Christian Taylor|Christianu Tayloru]], [[SAD|Amerikancu]] koji se natjecao u [[Troskok|troskoku]].<ref>{{Cite web |last= |first= |last2= |first2= |date=28. kolovoza 2025 |title=Mondo Duplantis wins fifth straight Diamond League title |url=https://www.indiatvnews.com/sports/other/mondo-duplantis-wins-fifth-straight-diamond-league-title-2025-08-28-1005523 |access-date=9. kolovoza 2026 |website=India TV News |language=en}}</ref> Duplantis je pobijedio nakon preskočenih šest metara, što je bio njegov 118. skok od šest ili više metara.<ref>{{Cite news |date=27. kolovoza 2025 |title=Olyslagers wins latest duel with high jump rival ahead of world champs |url=https://www.abc.net.au/news/2025-08-28/nicola-olyslagers-wins-high-jump-diamond-league-in-zurich/105706212 |access-date=9. kolovoza 2026 |work=ABC News |language=en-AU}}</ref> Na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Tokio|Tokiju]] Duplantis je [[15. rujna]] osvojio svoju treću svjetsku titulu zaredom u skoku s motkom. Naslov svjetskoga prvaka donio mu je skok od 6,15 metara u nikada kompetitivnijemu finalu muškoga skoka s motkom na natjecanju globalne razine, gdje je sedam skakača preskočilo 5,90 ili više metara.<ref>{{Cite web |title=Duplantis breaks world pole vault record with 6.30m in Tokyo {{!}} News {{!}} Tokyo 25 {{!}} World Athletics Championships |url=https://worldathletics.org/en/competitions/world-athletics-championships/tokyo25/news/report/world-championships-tokyo-25-report-mens-pole-vault |access-date=9. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> Duplantis je zatim nastojao postaviti svoj 14. svjetski rekord od 6,30 metara, a to mu je pošlo za rukom u posljednjemu pokušaju. Taj je rezultat ujedno bio četvrti Duplantisov svjetski rekord u 2025. godini, što je za njega bio i rekordan broj oborenih svjetskih rekorda u jednoj godini.<ref>{{Cite web |date=15. rujna 2025 |title=Armand Duplantis soars to third world title and 14th world record |url=https://www.bbc.com/sport/athletics/articles/c1ed6845ng7o |access-date=9. kolovoza 2026 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Nakon prvih dvaju neuspješnih pokušaja Duplantis je napravio dvije promjene koje su se pokazale ključnim za obaranje rekorda. Najprije je pomaknuo stalke za letvicu s njezine standardne pozicije pet centimetara bliže kutiji za odraz, u koju se postavlja motka pri skoku, čime je promijenio kut prelaska preko letvice. Duplantis je poslije otkrio da mu je njegov otac i trener Greg savjetovao da upotrijebi tvrđu motku u trećemu pokušaju kako bi optimizirao odraz pri toj visini. U prijašnjim se pokušajima služio istom motkom kojom je obarao rekorde između 6,20 i 6,29 metara.<ref name=":21" /> Duplantis je bio proglašen europskim sportašem godine [[26. listopada]]. To je bio treći put da je osvojio tu nagradu, a toliko ju je puta jedini još dobio [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Britanac]] [[Mo Farah]].<ref>{{Cite web |last=Broadbent |first=Chris |date=25. listopada 2025 |title=Mondo grateful for “beautiful honour” as he is named men's Athlete of the Year |url=https://www.european-athletics.com/home/news/mondo-grateful-for-beautiful-honour-as-he-is-named-athlete-of-the-year |access-date=9. kolovoza 2026|website=www.european-athletics.com |language=en}}</ref> [[World Athletics]] proglasio je Duplatnisa sportašem godine [[30. studenoga]]. Tada je imao 16 osvojenih natjecanja u nizu i postao je prvi skakač s motkom u novijoj povijesti koji dvije godine zaredom nije doživio poraz.<ref>{{Cite news |date=1. prosinca 2025 |title=Swedish pole vault star Armand Duplantis and US hurdler Sydney McLaughlin-Levrone crowned 'Athletes of the Year' |url=https://www.straitstimes.com/sport/duplantis-and-mclaughlin-levrone-crowned-athletes-of-the-year |access-date=9. kolovoza 2026 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Nijedan drugi atletičar koji se natjecao u skakačkim ili bacačkim disciplinama nije tu nagradu osvojio tri puta. Duplantis je tako postao tek treći atletičar s najmanje trima osvojenim nagradama, pridruživši se [[Usain Bolt|Usainu Boltu]], koji ju je osvojio šest puta, i [[Hicham El Guerrouj|Hichamu El Guerrouju]], također trostrukome dobitniku nagrade.<ref>{{Cite web |title=Ian O'Riordan: Why Grand Slam Track is paying a high price for excluding field events |url=https://www.irishtimes.com/sport/athletics/2025/12/06/ian-oriordan-why-grand-slam-track-is-paying-a-high-price-for-excluding-field-events/ |access-date=9. kolovoza 2026 |website=The Irish Times |language=en}}</ref> === 2026: Petnaesti svjetski rekord zaredom, četvrti uzastopni svjetski dvoranski naslov i prekid trogodišnjega pobjedničkog niza=== Dana [[12. ožujka]] Duplantis je poboljšao svoj svjetski rekord za jedan centimetar na [[Mondo Classic|Mondo Classicu]] u [[Uppsala|Uppsali]]. To je bio njegov 15. svjetski rekord i drugi put da je postavio svjetski rekord u [[Švedska|Švedskoj]].<ref name=":26"/> Duplantis je tim skokom od 6,31 metra nadmašio brojku [[Sergej Bubka|Sergeja Bubke]] od 14 uzastopnih svjetskih rekorda. Također, pobjeda mu je na spomenutome natjecanju bila 38. u nizu, računajući još od [[kolovoz|kolovoza]] [[2023.]] godine.<ref>{{Cite news |date=16. ožujka 2026 |title=Pole vault record breaker Armand Duplantis ready for return to 'special' Torun |url=https://www.straitstimes.com/sport/pole-vault-record-breaker-armand-duplantis-ready-for-return-to-special-torun |access-date=9. kolovoza 2026 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Dvije tehničke prilagodbe omogućile su Duplantisu postavljanje najnovijega svjetskog rekorda: produljio je zalet s 20 na 22 koraka i počeo je upotrebljavati tvrđu motku. Godinama je eksperimentirao s tvrđom motkom, ali nije uspijevao doći do željenoga učinka. Ipak, smatrao je da će mu produljeni zalet, koji je uveo posljednjih mjeseci, omogućiti jači odraz, a on bolje savijanje tvrđe motke.<ref>{{Cite web |last=Goulding |first=Grace |date=16. ožujka 2026. |title=Mondo Duplantis eyes 2026 World Athletics Indoor Championships return in Toruń after 15th pole vault world record: "I wanted to make sure I'm still the top dog" |url=https://www.olympics.com/en/news/mondo-duplantis-2026-world-athletics-indoor-championships-return-record-top-dog |access-date=9. kolovoza 2026 |website=Olympics.com}}</ref> Nakon što je [[21. ožujka]] osvojio zlato na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2026.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]] u [[Toruń]]u i pritom postavio novi rekord prvenstva skokom od 6,25 metara, Duplantis je postao prvi atletičar koji je osvojio četiri uzastopna svjetska dvoranska naslova.<ref>{{Cite web |last=Fentuo |first=Fentuo Tahiru |date=22. ožujka 2026. |title=World Athletics Indoor Championships 2026: Mondo Duplantis claims fourth successive indoor pole vault title |url=https://www.olympics.com/en/news/world-athletics-indoor-championships-2026-mondo-duplantis-claims-fourth-successive-indoor-pole-vault-title |access-date=9. kolovoza 2026 |website=Olympics.com}}</ref> To mu je bila ukupno deveta svjetska seniorska titula. Od [[2019.]] godine, kada je posljednji put bio poražen na svjetskim ili kontinentalnim prvenstvima, osvojio je 12 velikih titula.<ref>{{Cite web |title=Duplantis soars to 6.25m championship record to win fourth world indoor pole vault title {{!}} News {{!}} Kujawy Pomorze 26 {{!}} World Athletics Indoor Championships |url=https://worldathletics.org/en/competitions/world-athletics-indoor-championships/kujawypomorze26/news/report/wic-kujawy-pomorze-26-report-men-pole-vault |access-date=9. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> Nakon posljednjega osvojenog svjetskog dvoranskog naslova izjednačio se sa Sergejem Bubkom, koji je četiri puta bio svjetski dvoranski prvak.<ref name=":27">{{Cite web |date=21. ožujka 2026 |title=Sweden's Duplantis wins fourth world indoor pole vault title |url=https://www.france24.com/en/live-news/20260321-sweden-s-duplantis-wins-fourth-world-indoor-pole-vault-title |access-date=9. kolovoza 2026 |website=France 24 |language=en}}</ref> Duplantis je [[17. svibnja]] postavio novi rekord mitinga [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] u [[Shanghai]]ju skokom od 6,12 metara, gdje je i pobijedio. Dana [[27. svibnja]] puštena je u prodaju posebna dječja ulaznica za [[14. kolovoza]], dan kada su se održavale kvalifikacije u skoku s motkom na [[Europsko prvenstvo u atletici 2026.|Europskome prvenstvu]] u [[Birmingham]]u. Nazvana prema Duplantisu, "Mondo Ticket" stajala je samo 6,31 funtu. Njezina je simbolična cijena odgovarala visini trenutačnoga svjetskoga rekorda, a cijela je akcija bila namijenjena poticanju mladih obožavatelja na to da dožive prvenstvo i izbliza prate Duplantisa na djelu.<ref>{{Cite web |title=Duplantis jumps at the chance to bring world record ticket to young fans at Birmingham 2026 |url=https://www.european-athletics.com/home/news/mondo-world-record-ticket |access-date=9. kolovoza 2026 |website=www.european-athletics.com |language=en}}</ref> Nakon gotovo trogodišnje dominacije u skoku s motkom Duplantis je [[7. lipnja]] doživio poraz na mitingu Dijamantne lige u [[Stockholm]]u, gdje je [[Australija|Australac]] [[Kurtis Marschall]] bio bolji od njega. Time se prekinuo njegov niz od 40 uzastopnih pobjeda na natjecanjima koji je započeo još u [[kolovoz|kolovozu]] [[2023.]] godine.<ref>{{Cite web |date=7. lipnja 2026 |title=Aussie pulls off epic upset over hometown king: 'Chuffed it was me' |url=https://7news.com.au/sport/athletics/aussie-first-timer-kurtis-marschall-pulls-off-epic-diamond-league-upset-over-hometown-king-mondo-duplantis-c-22398518 |access-date=9. kolovoza 2026 |website=7NEWS |language=en}}</ref> Osvojivši miting Dijamantne lige u [[Pariz]]u, Duplantis se [[28. lipnja]] vratio pobjedama i obaranju rekorda. Skokom od 6,13 metara postavio je novi rekord mitinga. Taj mu je miting ujedno bio prvo natjecanje nakon vjenčanja. [[File:Armand Duplantis (SWE) DSC08346 hochformat.jpg|left|thumb|Armand Duplantis na mitingu [[Weltklasse Zürich]] [[27. kolovoza]] [[2026.]] godine.]] Dana [[10. srpnja]] osvojio je miting Dijamantne lige u [[Monako|Monaku]] skokom od 6,07 metara, čime je poboljšao vlastiti rekord mitinga za dva centimetra. Time je ostvario prvu pobjedu od preseljenja u Monako, odnosno na novome domaćem terenu. Duplantis je također bio potaknuo organizatore na uvrštavanje muškoga skoka s motkom u program Dijamantne lige u Monaku, prema kojemu je dotad bio predviđen skok s motkom samo u ženskoj konkurenciji.<ref>{{Cite web |date=11. srpnja 2026 |title=Duplantis thrives on new home turf in Monaco |url=https://www.france24.com/en/live-news/20260711-duplantis-thrives-on-new-home-turf-in-monaco |access-date=9. kolovoza 2026 |website=France 24 |language=en}}</ref> Duplantis je morao odustati od nastavka natjecanja na mitingu Dijamantne lige u [[London]]u [[17. srpnja]] zbog ozljede bedra. Iako je preskočio 5,95 metara kao i prvoplasirani [[Sam Kendricks]], [[SAD|Amerikanac]] je osvojio miting jer je svladao tu visinu iz prvoga pokušaja, a Duplantis je završio na drugome mjestu.<ref>{{Cite web |title=Mondo Duplantis withdraws from London Diamond League with thigh injury {{!}} Flashscore.com |url=https://www.flashscore.com/news/athletics-diamond-league-mondo-duplantis-withdraws-from-london-diamond-league-with-thigh-injury/8riXOOfU/ |access-date=31. kolovoza 2026|website=www.flashscore.com |language=en}}</ref> Dana [[16. kolovoza]] obranio je titulu europskoga prvaka na [[Europsko prvenstvo u atletici 2026.|Europskome prvenstvu]] u [[Birmingham]]u. Preskočivši 6,15 metara, oborio je rekord prvenstva od 6,10 metara te osvojio ukupno 14. seniorsku zlatnu medalju i četvrtu europsku titulu.<ref>{{Cite web |title=Mondo Duplantis wins fourth European pole vault title in new championship record {{!}} Flashscore.com |url=https://www.flashscore.com/news/athletics-european-championships-mondo-duplantis-wins-fourth-european-pole-vault-title-in-new-championship-record/0OvQkanI/ |access-date=16. kolovoza 2026 |website=www.flashscore.com |language=en}}</ref> Novi rekord mitinga Dijamantne lige od 6,21 metra postavio je [[20. kolovoza]] u [[Lausanne]]u. To je natjecanje bilo jedno od najboljih u povijesti u muškome skoku s motkom. Duplantis se do samoga kraja natjecao s [[Emmanouil Karalis|Emmanouilom Karalisom]], kojega je pobijedio. Obojica su preskočila 6,16 metara i nastavili se dalje natjecati. Takvo što nikada se prije nije dogodilo u toj atletskoj disciplini.<ref>{{Cite web |title=Duplantis clears 6.21m, Karalis 6.16m in historic pole vault contest in Lausanne {{!}} REPORTS {{!}} World Athletics |url=https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/lausanne-athletissima-diamond-league-2026-duplantis-karalis |access-date=23. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> World Athletics objavio je [[21. kolovoza]] Duplantisovu pjesmu "Gold", službenu himnu premijernoga izdanja natjecanja [[World Athletics Ultimate Championship]], koje će se održati u [[Budimpešta|Budimpešti]] od [[11. rujna|11.]] do [[13. rujna]].<ref>{{Cite web |title=World Athletics releases Ultimate Anthem: 'Gold' by Mondo Duplantis {{!}} News {{!}} Budapest 26 {{!}} World Athletics Ultimate Championships |url=https://worldathletics.org/en/competitions/world-athletics-ultimate-championship/2026/news/press-releases/ultimate-anthem-gold-mondo-duplantis |access-date=31. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> Duplantis i Karalis nastavili su se natjecati na najvišoj razini na mitingu [[Weltklasse Zürich]] [[27. kolovoza]]. Karalis je završio natjecanje rezultatom od 6,20 metara, a Duplantis je osvojio prvo mjesto nakon preskočenih 6,26 metara.<ref>{{Cite web |date=17. ožujka 2025 |title=Program & Results - Zurich |url=https://zurich.diamondleague.com/en/programme-results/ |access-date=31. kolovoza 2026 |language=en-US}}</ref> == Privatni život == Duplantis je na poticaj svoje majke intenzivno učio [[švedski jezik]] preko [[Skype]]a, a taj mu je tečaj bio od velike pomoći. Do [[2020.]] godine uznapredovao je toliko da je osjećao da mnogo bolje i lakše razumije izvorne govornike nego što je prije mogao. Njegova je majka istovremeno tvrdila da se Duplantis sramio javno govoriti švedski, ali da se rado njime služio u privatnoj komunikaciji zbog manjega pritiska.<ref>{{cite web |last=Brenning |first=Patrik |date=20. travnja 2020. |title=Armand Duplantis kan svenska men vågar inte prata |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/opbo1j/manga-tycker-att-han-inte-ar-svensk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221219161604/https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/opbo1j/manga-tycker-att-han-inte-ar-svensk |archive-date=19. prosinca 2022 |access-date=10. kolovoza 2026 |work=[[Aftonbladet]] |language=sv}}</ref><ref>{{cite web |date=11. lipnja 2020 |title=Armand Duplantis om sin svenska: 'Mamma vill inte att folk ska snacka skit' |url=https://www.youtube.com/watch?v=nCJ875PRdUI |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810125239/https://www.youtube.com/watch?v=nCJ875PRdUI |archive-date=10. kolovoza 2023 |access-date=10. kolovoza 2021 |publisher=[[Expressen]] YouTube Channel}}</ref> Međutim, do [[2021.]] godine njegovo se znanje poboljšalo do razine na kojoj je bez poteškoća davao intervjue u cijelosti na švedskome, što je osobito bilo primijećeno nakon osvajanja olimpijskoga zlata u Tokiju.<ref>{{cite web |date=3. kolovoza 2021 |title=Duplantis efter OS-guldet – i intervju på svenska |url=https://www.youtube.com/watch?v=klJJopIMeuc |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221219161557/https://www.youtube.com/watch?v=klJJopIMeuc |archive-date=19. prosinca 2022 |access-date=10. kolovoza 2026 |publisher=[[Aftonbladet]] official Youtube channel |language=sv}}</ref> Duplantis je prije toga isticao da mu je napredovanje u švedskome bilo ponešto otežano time što većina Šveđana izvrsno poznaje engleski jezik, pa su izvorni govornici radije razgovarali s njime na engleskome.<ref>{{cite news |last1=Hammarkrantz |first1=Oskar |date=18 September 2020 |title=Duplantis: 'Blir mycket mer igenkänd här än i USA' |url=https://www.svd.se/armand-duplantis-jag-blir-mycket-mer-igenkand-har-an-i-usa |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211209023227/https://www.svd.se/armand-duplantis-jag-blir-mycket-mer-igenkand-har-an-i-usa |archive-date=9. prosinca 2021 |access-date=10. kolovoza 2026 |newspaper=[[Svenska Dagbladet]] |language=sv}}</ref> [[File:Dalahästen i Avesta 03.jpg|thumb|Letvica u blizini [[Dala konj|dala-konja]] u [[Švedska|švedskome]] mjestu [[Avesta (grad)|Avesti]] podigne se svaki put kada Duplantis obori svjetski rekord.]] Kako bi si priskrbio idealne klimatske uvjete za treniranje tijekom cijele godine, Duplantis je obično provodio zime u [[Louisiana|Louisiani]], a ljeta u [[Uppsala|Uppsali]]. U [[Avesta (grad)|Avesti]], mjestu gdje je Duplantisova majka odrasla, letvica nalik na onu u skoku s motkom podigne se u blizini enormne skuplture [[dala konj|dala-konja]] s rezultatom svakoga novog Duplantisova svjetskog rekorda. Kada je Duplantis prvi put čuo za to, briznuo je u plač od sreće jer je tada postao još svjesniji veličine onoga što je postigao.<ref>{{cite web |last=Ottosson |first=Stefan |date=16. prosinca 2020. |title=Armand Duplantis kunde inte hålla tillbaka tårarna – efter svenska hyllningen: "Bröt ihop när jag såg det" |url=https://www.sportbibeln.se/friidrott/armand-duplantis-kunde-inte-halla-tillbaka-tararna-efter-svenska-hyllningen-jag-brot-ihop-nar-jag-sag-det/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210803162617/https://www.sportbibeln.se/friidrott/armand-duplantis-kunde-inte-halla-tillbaka-tararna-efter-svenska-hyllningen-jag-brot-ihop-nar-jag-sag-det/ |archive-date=3. kolovoza 2021 |access-date=10. kolovoza 2021 |publisher=Sportbibeln |language=sv}}</ref> U [[listopad]]u [[2025.]] godine [[Zračna luka Stockholm-Arlanda]] dodala je Duplantisa svojoj galeriji portreta "Welcome to my hometown" ([[srpskohrvatski jezik|sh.]] 'Dobro došli u moj rodni grad'), koja postoji još od [[2005.]] godine u dijelu za prikupljanje prtljage. Galerija odaje počast osobama koje su svojim iznimnim doprinosima obilježile regije [[Stockholm]]a i [[Uppsala|Uppsale]] u sportu, kulturi, znanosti, gospodarstvu i drugim područjima.<ref>{{Cite web |last=Orban |first=André |date=14. listopada 2025. |title=World record holder Armand Duplantis joins “Welcome to my hometown” gallery at Stockholm Arlanda Airport |url=https://www.aviation24.be/airports/stockholm-arlanda-arn/world-record-holder-armand-duplantis-joins-welcome-to-my-hometown-gallery-at-stockholm-arlanda-airport/ |access-date=10. kolovoza 2025 |website=Aviation24.be |language=en-GB}}</ref> [[File:Guests at the 2026 Met Gala 442 (Armand Duplantis and Desiré Inglander).jpg|thumb|Duplantis i Inglander na [[Met Gala|Met Gali]] [[2026.]] godine.]] Duplantis se oženio švedskim modelom i kreatoricom sadržaja Desiré Inglander [[2026.]] godine.<ref>{{Cite news |last=Landén |first=Petter |last2=Thunborg |first2=Peter |date=20. ožujka 2026. |title=Armand och Desiré Duplantis har gift sig i hemlighet |url=https://www.expressen.se/sport/friidrott/armand-och-desire-duplantis-har-gift-sig-i-hemlighet/ |access-date=10. kolovoza 2026 |work=[[Expressen]] |language=Swedish}}</ref> Par se upoznao u Švedskoj na jednoj zabavi sredinom ljeta [[2020.]] godine, a Duplantis je zaprosio Inglander [[2024.]] godine za vrijeme snimanja za ''[[Vogue Scandinavia]]'' u [[New York]]u.<ref>{{Cite news |date=11. listopada 2024 |title=Olympic Champion Mondo Duplantis and Desiré Inglander Announce Their Engagement |url=https://www.vogue.com/article/mondo-duplantis-desire-inglander-engaged |work=Vogue}}</ref> Nakon vjenčanja Duplantis je prodao svoj stan u Stockholmu i preselio se u [[Monako]], a dotada je živio u [[SAD|Sjedinjenim Američkim Državama]] i Švedskoj.<ref>{{Cite web |last=AFP |date=7. svibnja 2025.|title=Duplantis promises new home Monaco a world record |url=https://www.freemalaysiatoday.com/category/sports/2026/05/08/duplantis-promises-new-home-monaco-a-world-record |access-date=10. kolovoza 2026 |website=Free Malaysia Today {{!}} FMT |language=en}}</ref> Duplantis je objavio svoj prvi singl "[[Bop (pjesma, Mondo)|Bop]]" pod imenom Mondo [[28. veljače]] [[2025.]] godine, a napisao ga je s Emilom Bergom i Rasmusom Wahlbergom, kao i ostalih 30-ak pjesama.<ref>{{Cite web|url=https://www.sverigesradio.se/artikel/duplantis-ovantade-drag-sa-later-nya-karriaren|title=Duplantis oväntade drag – så låter nya karriären|date=25 February 2025|language=sv|publisher=[[Sveriges Radio]]|access-date=10. kolovoza 2026}}</ref><ref name="vibes">{{Cite web|url=https://www.svt.se/kultur/armand-duplantis-slapper-nya-laten-bop-nervost|title=Armand Duplantis om nya låten "Bop": "Den är vibes och kul"|date=28. veljače 2025.|language=sv|first=Moa|last=Lindstedt|publisher=[[Sveriges Television]]|access-date=10. kolovoza 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sverigesradio.se/artikel/stavhopparen-armand-duplantis-debuterar-som-artist|title=Stavhopparen Armand Duplantis debuterar som artist: "Lite nervöst"|date=28. veljače 2025|language=sv|publisher=[[Sveriges Radio]]|access-date=10. kolovoza 2026}}</ref> Njegov je debi zauzeo 31. mjesto na švedskoj listi singlova.<ref>{{Cite web|url=https://sverigetopplistan.se/chart/41/?dspy=2025&dspp=10|title=Veckolista Singlar, vecka 10|publisher=[[Sverigetopplistan]]|language=sv|access-date=10. ožujka 2026}}</ref> Nakon njega objavio je niz drugih singlova poput pjesme "4L" u [[lipanj|lipnju]] [[2025.]], "Feelin' Myself" u [[veljača|veljači]] [[2026.]] i "Location" u [[travanj|travnju]] 2026. godine.<ref>{{Cite web |date=14. lipnja 2025 |title=Armand Duplantis to Release Love-Driven Single "4L" {{!}} Sweden Herald |url=https://swedenherald.com/article/armand-duplantis-to-release-new-music-this-month |access-date=10. kolovoza 2026 |website=Sweden Herald |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nottingham |first=Juliet |date=3. lipnja 2026. |title=Mondo Duplantis reveals his ultimate ambition: a Grammy |url=https://www.olympics.com/en/news/mondo-duplantis-reveals-ultimate-ambition-grammy |access-date=10. lipnja 2026 |website=Olympics.com}}</ref> U [[ožujak|ožujku]] 2026. godine [[World Athletics]] angažirao je Duplantisa da stvori službenu himnu za novo prvenstvo u atletici, odnosno [[World Athletics Ultimate Championship]], čije će se prvo izdanje održati iste godine.<ref>{{Cite news |date=23. ožujka 2026 |title=From world records to world anthems, new creative jump for Duplantis |url=https://www.straitstimes.com/sport/from-world-records-to-world-anthems-new-creative-jump-for-duplantis |access-date=10. kolovoza 2026 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> == Postignuća == Podatci u nastavku preuzeti su sa službene mrežne stranice [[World Athletics]]a.<ref name="WAprofile" /> === Međunarodna natjecanja === {| class="wikitable sortable plainrowheaders""max-width:40em;" |+Nastupi za {{flagicon|SWE}} [[Švedska|Švedsku]] |---- !scope="col"| Godina !scope="col"| Natjecanje !scope="col"| Mjesto !scope="col"| Plasman !scope="col"| Rezultat !scope="col"| Bilješka |- |align="center"|[[2015.]] |{{nowrap|[[Svjetsko prvenstvo u atletici za mlađe juniore 2015.|Svjetsko prvenstvo za mlađe juniore]]}} |{{flagicon|COL}} [[Cali]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|5,30 m |align="center"|CR<ref name=":25"/> |- |align="center"|[[2016.]] |[[Svjetsko juniorsko prvenstvo u atletici 2016.|Svjetsko juniorsko prvenstvo]] |{{flagicon|POL}} [[Bydgoszcz]] |style="text-align: center"bgcolor=cc9966|3. mjesto |align="center"|5,45 m |align="center"|<ref>{{Cite web |title=Report: men's pole vault – IAAF World U20 Championships Bydgoszcz 2016 |url=https://worldathletics.org/news/report/world-u20-championships-men-pole-vault |access-date=10. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> |- |style="text-align: center"rowspan=2|[[2017.]] |[[Europsko juniorsko prvenstvo u atletici 2017.|Europsko juniorsko prvenstvo]] |{{flagicon|ITA}} [[Grosseto]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|5,65 m |align="center"|CR<ref name=":39" /> |- |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2017.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|UK}} [[London]] |align="center"|9. mjesto |align="center"|5,50 m |align="center"|<ref>{{Cite web |title=Report: men's pole vault final – IAAF World Championships London 2017 {{!}} REPORT {{!}} World Athletics |url=https://worldathletics.org/news/report/mens-pole-vault-final-world-championships-lon |access-date=10. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> |- |style="text-align: center"rowspan=3|[[2018.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2018.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|UK}} [[Birmingham]] |align="center"|7. mjesto |align="center"|5,70 m (i) |align="center"|<ref>{{Cite web|url=https://media.aws.iaaf.org/competitiondocuments/pdf/6019/AT-PV-M-f----.RS6.pdf?|title=Final results|access-date=10. kolovoza 2026}}</ref> |- |[[Svjetsko juniorsko prvenstvo u atletici 2018.|Svjetsko juniorsko prvenstvo]] |{{flagicon|FIN}} [[Tampere]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|5,82 m |align="center"|CR<ref name=":45"/> |- |[[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europsko prvenstvo]] |{{flagicon|GER}} [[Berlin]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,05 m |align="center"|CR WU20R<ref name=":47"/> |- |align="center"|[[2019.]] |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2019.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|Katar}} [[Doha]] |style="text-align: center"bgcolor=silver|2. mjesto |align="center"|5,97 m |align="center"|<ref name=":50"/> |- |style="text-align: center"rowspan=2|[[2021.]] |[[Europsko dvoransko prvenstvo u atletici 2018.|Europsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|POL}} [[Toruń]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,05 m (i) |align="center"|CR<ref name=":55"/> |- |[[Ljetne olimpijske igre 2020.|Olimpijske igre]] |{{flagicon|Japan}} [[Tokio]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,02 m |align="center"|<ref>Nakon što je osigurao zlato, sva je tri puta bezuspješno pokušao preskočiti 6,19 metara za postavljanje novoga svjetskog rekorda. Vidi {{Cite web |date=3. kolovoza 2021 |title=Mondo Duplantis fails to break world record but strolls to pole-vault gold |url=http://www.theguardian.com/sport/2021/aug/03/mondo-duplantis-fails-to-break-world-record-but-strolls-to-pole-vault-gold|access-date=10. kolovoza 2026 |website=The Guardian |language=engl.|archive-date=3. veljače 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230203020710/https://www.theguardian.com/sport/2021/aug/03/mondo-duplantis-fails-to-break-world-record-but-strolls-to-pole-vault-gold|url-status=live}}</ref> |- |style="text-align: center"rowspan=3|[[2022.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|SRB}} [[Beograd]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,20 m (i) |align="center"|WR CR<ref name=":69"/> |- |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|USA}} [[Eugene, Oregon]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,21 m |align="center"|WR CR<ref name=":71"/> |- |[[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|Europsko prvenstvo]] |{{flagicon|GER}} [[München]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,06 m |align="center"|CR<ref name=":74"/> |- |align="center"|[[2023.]] |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|Mađarska}} [[Budimpešta]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,10 m |align="center"|<ref name=":80"/> |- |style="text-align: center"rowspan=3|[[2024.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2024.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|UK}} [[Glasgow]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,05 m (i) |align="center"|<ref name=":83"/> |- |[[Europsko prvenstvo u atletici 2024.|Europsko prvenstvo]] |{{flagicon|ITA}} [[Rim]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,10 m |align="center"|CR<ref name=":89"/> |- |[[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijske igre]] |{{flagicon|Francuska}} [[Pariz]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,25 m |align="center"|WR OR<ref name=":90"/> |- |style="text-align: center"rowspan=2|[[2025.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|CHN}} [[Nanjing]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,15 m (i) |align="center"|<ref>{{Cite web |last=Mills |first=Steven |date=22. ožujka 2025. |title=Duplantis vaults to a hat-trick of world indoor titles in Nanjing |url=https://www.european-athletics.com/home/news/duplantis-vaults-to-a-hat-trick-of-world-indoor-titles-in-nanjing |access-date=10. kolovoza 2026 |website=www.european-athletics.com |language=en}}</ref> |- |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|JAP}} [[Tokio]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,30 m |align="center"|WR CR |- |style="text-align: center"rowspan=2|[[2026.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2026.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|POL}} [[Toruń]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,25 m (i) |align="center"|CR |- |[[Europsko prvenstvo u atletici 2026.|Europsko prvenstvo]] |{{flagicon|UK}} [[Birmingham]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,15 m |align="center"|CR |} '''Legenda:''' {{small| : CR označuje rekord prvenstva. : WU20R označuje svjetski rekord u kategoriji mlađih od 20 godina. : WR označuje svjetski rekord. : OR označuje olimpijski rekord. : i označuje rezultat postignut u dvorani. }} === Dijamantna liga === {| class="wikitable" width="100%" style="text-align:center" ! rowspan="2"|Miting{{efn|U pregled su uključeni mitinzi na kojima je Duplantis barem jednom ostvario rezultat, pa je izostavljen miting [[Golden Gala]] u [[Rim]]u i [[miting u Rabatu]]. Ipak, u Rimu je nastupio 2020. godine. Tada je preskočio 6,15 metara i osvojio prvo mjesto,<ref name=":63"/> ali te se godine Dijamantna liga nije održala u standardnome izdanju zbog [[Pandemija COVID-a 19|pandemije koronavirusa]], pa je ta sezona također isključena iz pregleda.}}!! colspan="17" | Godina nastupa |- ! [[2017.]] !! [[2018.]] !! [[2019.]] !! [[2021.]] !! [[2022.]] !! [[2023.]] !! [[2024.]] !! [[2025.]] !! [[2026.]] |- |align=left|{{nowrap|[[Athletissima]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|SUI}} [[Lausanne]]}}}} | align="center"|{{nowrap|7.}}<br>{{small|{{nowrap|5,73 m}}}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|5.}}<br>{{small|{{nowrap|5,70 m}}}} | align="center" bgcolor="#cc9966"|{{nowrap|3.}}<br>{{small|{{nowrap|5,81 m}}}} | align="center"|{{nowrap|4.}}<br>{{small|{{nowrap|5,62 m}}}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|1.}}<br>{{small|{{nowrap|6,10 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,15 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,21 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[BAUHAUS-galan]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|SWE}} [[Stockholm]]}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,86 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,02 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,16 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,05 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} | align="center" style="border: 2px solid red" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,28 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,80 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Bislett Games]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|NOR}} [[Oslo]]}}}} |colspan="2"bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center"|{{nowrap|4.}}<br>{{small|{{nowrap|5,81 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,01 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,02 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,01 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,15 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |- |align=left|{{nowrap|[[Herculis]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|MON}} [[Monako]]}}}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|1.}}<br>{{small|{{nowrap|6,07 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,92 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|1.}}<br>{{small|{{nowrap|6,07 m}}}} | align="center"|{{nowrap|4.}}<br>{{small|{{nowrap|5,72 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,05 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,07 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[London Athletics Meet]]}}{{efn|Miting se u ovome razdoblju održavao pod različitim nazivima, a upotrijebljen je najnoviji radi jasnoće. Potrebno je napomenuti da se izdanja 2019. i 2021. godine u tablici odnose na [[British Grand Prix (atletika)|Müller Grand Prix]], koji se održao u [[Gateshead]]u.}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[London]]}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="#cc9966"|{{nowrap|3.}}<br>{{small|{{nowrap|5,81 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,55 m}}}} | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,95 m}}}} |colspan="3"bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,95 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Memorijal Kamila Skolimowska]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|POL}} [[Chorzów]]}}}} |colspan="4" {{N/A|}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|1.}}<br>{{small|{{nowrap|6,10 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,01 m}}}} | align="center" style="border: 2px solid red "bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,26 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,10 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,20 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Memorijal Van Damme]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|BEL}} [[Bruxelles]]}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center"|{{nowrap|7.}}<br>{{small|{{nowrap|5,68 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,05 m}}}} | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,81 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,10 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,11 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |{{TBD}} |- |align=left|{{nowrap|[[Meeting de Paris]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Pariz]]}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,90 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,01 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,13 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Miting u Dohi]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|QAT}} [[Doha]]}}}} |colspan="2"bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,02 m}}}} |colspan="3"bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |- |align=left|{{nowrap|[[Miting u Shanghaiju]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|CHN}} [[Shanghai]]/[[Suzhou]]/[[Shaoxing]]}}}} |colspan="2"{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |colspan="3"bgcolor="e6e6ff"|{{small|''Otkazan''}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,12 m}}}} | align="center"bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,12 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Miting u Xiamenu]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|CHN}} [[Xiamen]]}}}} |colspan="5" {{N/A|}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" style="border: 2px solid red" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,24 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,92 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |- |align=left|{{nowrap|[[Prefontaine Classic]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|USA}} [[Eugene, Oregon]]}}}} | align="center"|{{nowrap|4.}}<br>{{small|{{nowrap|5,71 m}}}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,71 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,93 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,91 m}}}} | align="center" style="border: 2px solid red" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,23 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |- |align=left|{{nowrap|[[Weltklasse Zürich]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|SWI}} [[Zürich]]}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |bgcolor="d8f3d8"|{{small|N/S}} | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,82 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,06 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,07 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,25 m}}}} |- ! Ukupno !! {{N/A|TBC}} !! 4. !! 3. !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! {{TBD}} |} '''Legenda:''' {{small| : {{colorbox|#ffdddd|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|15px]]}} označuje da muški skok s motkom nije bio jedna od disciplina na mitingu te godine. : N/S označuje miting na kojemu nije nastupio. : {{color box|#d8f3d8}} označuje promotivna natjecanja u sklopu mitinga. Ona nisu dio službenoga programa Dijamantne lige i ostvareni rezultati ne donose bodove za ukupni poredak. : {{color box|#cecece}} označuje mitinge koji u to vrijeme nisu bili dio Dijamantne lige. : {{color box|white|border=#f00|}} označuje rezultat kojim je postavio tadašnji svjetski rekord. : [[File:Diamond blue.svg|15px]] označuje ukupno prvo mjesto u Dijamantnoj ligi na kraju sezone. }} === Nagrade i priznanja === * Dobitnik nagrade [[Laureus (nagrada)|Laureus]] za najboljega sportaša godine ([[2025.]]). * Dobitnik nagrade [[World Athletics]]a za najboljega sportaša godine ([[2020.]], [[2022.]], [[2023.]], [[2025.]]). * Najbolji europski sportaš godine ([[2022.]]). * Sportaš godine prema izboru [[Eurosport]]a ([[2022.]]). == Najbolji rezultati == === Osobni rekordi (službeni) === {| class="wikitable" cellpadding="1" cellspacing="2" border="1" |- bgcolor="cccccc" ! scope="col" |Disciplina ! scope="col" |Rezultat ! scope="col" |Mjesto ! scope="col" |Datum |- |{{nowrap|[[Skok s motkom]]}} |align="center" |6,31 m </br> {{small|'''WR'''}} |{{nowrap|{{flagicon|SWE}} [[Uppsala]], [[Švedska]]}} |align="center" |{{nowrap|[[12. ožujka]] [[2026.]]}} |- |{{nowrap|[[Utrka na 100 metara|100 metara]]}} |align="center" |10,37 s |{{nowrap|{{flagicon|SUI}} [[Zürich]], [[Švicarska]]}} |align="center" |{{nowrap|[[4. rujna]] [[2024.]]}} |} === Svjetski rekordi === {| class="wikitable" border="1" cellspacing="2" cellpadding="1" style="border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+Svjetski rekordi koje je postavio Armand Duplantis |---- ! scope="col" | Rezultat ! scope="col" | Mjesto ! scope="col" | Natjecanje ! scope="col" | Datum |- |{{nowrap|6,17 m (i)}} |{{flagicon|POL}} [[Toruń]] |[[Miting u Toruńu]] |align="right"|{{nowrap|[[8. veljače]] [[2020.]]}} |- |6,18 m (i) |{{flagicon|SCO}} [[Glasgow]] |[[Miting u Glasgowu]] |align="right"|{{nowrap|[[15. veljače]] [[2020.]]}} |- |6,19 m (i) |{{flagicon|SRB}} [[Beograd]] |[[Miting u Beogradu]] |align="right"|{{nowrap|[[7. ožujka]] [[2022.]]}} |- |6,20 m (i) |{{flagicon|SRB}} [[Beograd]] |{{nowrap|[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]]}} |align="right"|{{nowrap|[[20. ožujka]] [[2022.]]}} |- |6,21 m |{{nowrap|{{flagicon|USA}} [[Eugene, Oregon]]}} |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetsko prvenstvo]] |align="right"|{{nowrap|[[24. srpnja]] [[2022.]]}} |- |6,22 m (i) |{{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Clermont-Ferrand]]}} |[[All Star Perche]] |align="right"|{{nowrap|[[25. veljače]] [[2023.]]}} |- |6,23 m |{{nowrap|{{flagicon|USA}} [[Eugene, Oregon]]}} |[[Prefontaine Classic]] |align="right"|{{nowrap|[[17. rujna]] [[2023.]]}} |- |6,24 m |{{flagicon|CHN}} [[Xiamen]] |[[Miting u Xiamenu]] |align="right"|{{nowrap|[[20. travnja]] [[2024.]]}} |- |6,25 m |{{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Saint-Denis]]}} |[[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijske igre]] |align="right"|{{nowrap|[[5. kolovoza]] [[2024.]]}} |- |6,26 m |{{flagicon|POL}} [[Chorzów]] |{{nowrap|[[Memorijal Kamila Skolimowska]]}} |align="right"|{{nowrap|[[25. kolovoza]] [[2024.]]}} |- |6,26 m (i) |{{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Clermont-Ferrand]]}} |[[All Star Perche]] |align="right"|{{nowrap|[[28. veljače]] [[2025.]]}} |- |6,28 m |{{nowrap|{{flagicon|SWE}} [[Stockholm]] |[[BAUHAUS-galan]] |align="right"|{{nowrap|[[15. lipnja]] [[2025.]]}} |- |6,29 m |{{nowrap|{{flagicon|HUN}} [[Budimpešta]] |[[Miting u Budimpešti]] |align="right"|{{nowrap|[[12. kolovoza]] [[2025.]]}} |- |6,30 m |{{nowrap|{{flagicon|JAP}} [[Tokio]] |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetsko prvenstvo]] |align="right"|{{nowrap|[[15. rujna]] [[2025.]]}} |- |6,31 m (i) |{{nowrap|{{flagicon|SWE}} [[Uppsala]] |[[Mondo Classic]] |align="right"|{{nowrap|[[12. ožujka]] [[2026.]]}} |} === Najbolji rezultati sezone === {{#chart:Duplantis pole vaulting record.chart}} == Napomene == {{notelist}} == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{commonscat}} * [https://worldathletics.org/athletes/-/14679502 Armand Duplantis] na [[World Athletics]] * [https://www.european-athletics.com/historical-data/athletes/-/14679502 Armand Duplantis] na [[European Athletics]] * [https://www.diamondleague.com/athlete/14679502 Armand Duplantis] na [[Dijamantna liga|Diamond League]] * [https://www.olympics.com/en/athletes/armand-duplantis Armand Duplantis] na [[Međunarodni olimpijski odbor|Olympics.com]] * [https://sok.se/idrottare/idrottare/a/armand-duplantis.html Armand Duplantis] na [[Švedski olimpijski odbor|Sveriges Olympiska Kommitté]] * [https://www.olympedia.org/athletes/146747 Armand Duplantis] na [[Olympedia|Olympediji]] *[https://intersportstats.com/athletes/3000046184 Armand Duplantis] na InterSportStats {{Normativna kontrola}} {{Životni vijek|1999||Duplantis, Armand}} [[Kategorija:Olimpijski pobjednici u atletici]] [[Kategorija:Švedski atletičari]] [[Kategorija:Svjetski prvaci u atletici]] t8z0n9b36et2v63dgfowprzzbb8ekm4 42682230 42682228 2026-08-31T13:19:49Z Ekvatarina 270952 referenciranje 42682230 wikitext text/x-wiki {{Infokutija sportista |ime = Armand Duplantis |headercolor = lightsteelblue |slika = Armand Duplantis(cropped) Budapest 2023.jpg |nadimci = Mondo |puno_ime = Armand Gustav Duplantis |datum_rođenja = [[10. studenoga]] [[1999.]] |mjesto_rođenja = {{flagicon|SAD}} [[Lafayette, Louisiana]], [[SAD]]|država = {{flagicon|Švedska}} [[Švedska]] |nacionalnost = {{flagicon|Švedska}} [[Švedska|Šveđanin]]<br> {{flagicon|SAD}} [[SAD|Amerikanac]] |sport = [[atletika]] |discipline = [[skok s motkom]] |visina = 1,81 m<ref name="Paris 2024 DUPLANTIS">{{cite web |url=https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/armand-duplantis_1569203 |title=DUPLANTIS Armand |work=[[Ljetne olimpijske igre 2024.|Paris 2024 Olympics]] |access-date=20. ožujka 2026. |archive-date=23. kolovoza 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823034124/https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/armand-duplantis_1569203 |url-status=dead }}</ref> |treneri = Greg i Helena Duplantis<ref name="Paris 2024 DUPLANTIS"/> |klub = [[Upsala IF]]<ref name="Paris 2024 DUPLANTIS"/> |or= 6,31 m '''WR''' ([[skok s motkom]])<br>10,37 s ([[Trka na 100 metara|100 m]])<ref name="worldathletics.org DUPLANTIS"/> |medalje = {{Medalje sport | [[Atletika]]: [[Skok s motkom]]}} {{MedalCountry|{{flagcountry|Švedska}}}} {{MedaljeNatjecanje|oi}} {{Medalje zlato | [[Olimpijada 2020|Tokio 2020.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Olimpijada 2024|Pariz 2024.]] | skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|[[Svjetska prvenstva u atletici|Svjetska prvenstva]]}} {{Medalje zlato | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Eugene 2022.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Budimpešta 2023.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Tokio 2025.]] | skok s motkom}} {{Medalje srebro | [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2019.|Doha 2019.]] | skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Dijamantna liga}} {{Medalje zlato | [[2021.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2022.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2023.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2024.]] | skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[2025.]] | skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Svjetska dvoranska prvenstva}} {{Medalje zlato | Beograd 2022.| skok s motkom}} {{Medalje zlato | Glasgow 2024.| skok s motkom}} {{Medalje zlato | Nanjing 2025.| skok s motkom}} {{Medalje zlato | Toruń 2026.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|[[Europska prvenstva u atletici|Europska prvenstva]]}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Berlin 2018.]]| skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|München 2022.]]| skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2024.|Rim 2024.]]| skok s motkom}} {{Medalje zlato | [[Europsko prvenstvo u atletici 2026.|Birmingham 2026.]]| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Europska dvoranska prvenstva}} {{Medalje zlato | Toruń 2021.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Svjetska juniorska prvenstva}} {{Medalje zlato | Tampere 2018.| skok s motkom}} {{Medalje bronca | Bydgoszcz 2016.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Europska juniorska prvenstva}} {{Medalje zlato | Grosseto 2017.| skok s motkom}} {{MedaljeNatjecanje|Svjetska prvenstva za mlađe juniore}} {{Medalje zlato | Cali 2015.| skok s motkom}} |supružnici = Desiré Duplantis (r. Inglander)<br>(2026. – ''danas'')}} '''Armand Gustav Duplantis''' ([[Lafayette, Louisiana]], [[10. studenoga]] [[1999.]]), poznat kao '''Mondo''', [[Švedska|švedsko]]-[[SAD|američki]] je [[Skok s motkom|skakač s motkom]]. Svjetski je rekorder (6,31 m), dvostruki olimpijski pobjednik, četverostruki svjetski dvoranski prvak i trostruki osvajač svjetskih prvenstava na otvorenome. Pet puta osvojio je i [[Dijamantna liga|Dijamantnu ligu]].<ref name="worldathletics.org DUPLANTIS">{{cite web |url= https://worldathletics.org/athletes/sweden/armand-duplantis-14679502 |title=Armand DUPLANTIS|work=worldathletics.org |access-date=20. ožujka 2026.}}</ref> Svoje svjetske uspjehe postiže još od 15. godine, kada je osvojio [[Svjetsko prvenstvo za mlađe juniore u atletici 2015.|Svjetsko prvenstvo za mlađe juniore]] [[2015.]] godine. Od tada je osvojio niz ostalih svjetskih titula i postao jedan od rijetkih sportaša koji je osvojio svjetska prvenstva u atletici kao mlađi junior, junior i senior.<ref name=":4">{{Cite news |last=Fameso |first=Funmilayo |date=28. kolovoza 2024.|title=Usain Bolt of Pole Vaulting: 9 fascinating things about the GOAT of athletics with TEN world records |url=https://www.pulsesports.co.ke/athletics/story/usain-bolt-of-pole-vaulting-9-fascinating-things-about-the-goat-of-athletics-with-ten-world-records-2024082807152685975 |work=Pulse Sports |access-date=27. ožujka 2026.}}</ref> Duplantis je i četverostruki europski prvak. Svoju je prvu europsku titulu osvojio [[2018.]] godine, kada je postavio trenutačni svjetski juniorski rekord, a zatim [[2022.]], [[2024.]] i [[2026.]] godine. Godine 2018. bio je proglašen europskom i svjetskom atletskom zvijezdom u usponu, a dvije godine poslije najboljim svjetskim atletičarom. Svoje je prvo europsko dvoransko zlato osvojio [[2021.]] godine, iste godine kada je na [[Olimpijada 2020.|Olimpijskim igrama u Tokiju]] prvi put postao olimpijski prvak. Sljedeće je sezone oborio svjetski rekord tri puta, osvojio naslove svjetskoga prvaka i na otvorenome i u dvorani, postao europski prvak i osvajač [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] te preskočio šest ili više metara 22 puta,<ref name=":20">{{Cite web |date=16. lipnja 2025 |title=Mondo's 14th world record: what's fuelling this streak? |url=https://www.redbull.com/se-en/armand-duplantis-pole-vaulter-personal-life-portrait |access-date=27. ožujka 2026.|website=Red Bull}}</ref> a na temelju svega toga bio je proglašen najboljim europskim i svjetskim atletičarom godine. Nakon toga nastavio je obarati vlastite svjetske rekorde više puta godišnje: [[2023.]] godine dva puta, [[2024.]] tri puta, od kojih je jedan bio oboren na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama u Parizu]], a [[2025.]] godine četiri puta. Bio je proglašen najboljim atletičarom godine četiri puta dosada (2020., 2022., 2023. i 2025. godine), a osvojio je nagradu [[Laureus (nagrada)|Laureus]] 2025. godine.<ref name=":20"/> Pobijedivši u pet uzastopnih finala natjecanja u razdoblju od 2021. do 2025. godine, Duplantis je također postao peterostruki osvajač Dijamantne lige. Duplantis je na natjecanjima preskočio šest ili više metara najviše puta u povijesti atletike,<ref name=":20"/> a ukupno je postavio 15 svjetskih rekorda.<ref name=":22">{{Cite web |title=World Record Progression of Pole Vault|url=https://worldathletics.org/records/by-progression/15143?type=1 |access-date=3. svibnja 2026. |work=[[World Athletics]]}}</ref> Nakon što je [[Renaud Lavillenie]] [[2014.]] godine preskočio 6,16 metara, Duplantis se javio kao sljedeći svjetski rekorder 2020. godine, kada je preskočio 6,17 metara. Od te je preskočene visine bio jedini koji je postavljao nove svjetske rekorde sve do svoga najnovijega, odnosno onoga od 6,31 metra iz [[2026.]] godine. Od listopada 2025. godine preskakao je šest ili više metara tijekom osam uzastopnih sezona, u ukupno 79 natjecanja, počevši od [[2018.]] godine, kada je preskočio 6,05 metara na [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europskome prvenstvu u Berlinu]]. Duplantis je jedan od samo četvorice skakača koji su preskočili 6,10 metara ili više. Ostali su [[Emmanouil Karalis]], Renauld Lavillenie i [[Sergej Bubka]].<ref>{{Cite web |date=29. srpnja 2025|title=Manolo Karalis Inches Closer to Pole Vault History |url=http://www.tovima.com/sports/manolo-karalis-inches-closer-to-pole-vault-history/ |access-date=3. svibnja 2026. |website=tovima.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Staff |date=1. ožujka 2026.|title=Emmanouil Karalis: Historic 6.17m vault, congratulations from Bubka |url=https://www.hellenic.news/en/article/sports/athletics/emmanoyil-karalis-istoriko-alma-sta-617m-ke-sygxaritiria-apo-mpoumpka |access-date=3. svibnja 2026.|website=Hellenic.News |language=en}}</ref> Prema statistici iz kolovoza 2026. godine, najmanje je tu visinu svladao na 41 od ukupno 54 natjecanja, odnosno 29 puta na otvorenome i 12 puta u dvorani.<ref>{{Cite web |title=Pole Vault - men - senior - all |url=https://worldathletics.org/records/all-time-toplists/jumps/pole-vault/all/men/senior?regionType=world&page=1&bestResultsOnly=false&firstDay=1900-01-01&lastDay=2026-08-22&maxResultsByCountry=all&eventId=10229616&ageCategory=senior |access-date=30. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref><ref>{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=12. kolovoza 2025. |title=Mondo Duplantis sets 13th pole vault world record of his career, third of 2025 |url=https://www.nytimes.com/athletic/6549502/2025/08/12/mondo-duplantis-pole-vault-world-records/ |access-date=3. svibnja 2026.|work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |date=1. ožujka 2026 |title=Emmanouil Karalis overtakes Renaud Lavillenie to become second highest pole vaulter in history behind Mondo Duplantis |url=https://www.olympics.com/en/news/athletics-emmanouil-karalis-overtakes-renaud-lavillenie-second-highest-pole-vaulter-history-mondo-duplantis |access-date=10. ožujka 2026|website=Olympics.com}}</ref> U skladu sa svim navedenim, Duplantis se naširoko smatra najboljim skakačem s motkom svih vremena.<ref name=":1">{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=15. rujna 2025. |title=Mondo Duplantis, the making of a generational talent: 'It's like I'm a performing artist' |url=https://www.nytimes.com/athletic/6575839/2025/09/11/mondo-duplantis-profile-world-championships-tokyo-sweden/ |access-date=3. svibnja 2026. |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mull |first=Cory |title=Mondo Duplantis Breaks World Record For 14th Time, Earning Third World Pole Vault Title |url=https://www.forbes.com/sites/corymull/2025/09/15/mondo-duplantis-breaks-world-record-for-14th-time-earning-third-world-title/ |access-date=3. svibnja 2026.|website=Forbes}}</ref> == Rani život == Armand Gustav Duplantis<ref>{{Cite web |date=24. srpnja 2021 |title=Avslöjar Mondos okända mellannamn: "Ingen kallar mig något annat" |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/4zgA9o/franska-avslojandet-mondos-okanda-mellannamn |access-date=7. svibnja 2026. |website=Aftonbladet}}</ref> rodio se [[10. studenoga]] [[1999.]] godine<ref name="WAprofile">{{cite web |title=Armand Duplantis – Athlete Profile |url=https://www.worldathletics.org/athletes/sweden/armand-duplantis-14679502 |website=[[World Athletics]] |access-date=7. svibnja 2026|archive-date=9. srpnja 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709231226/https://worldathletics.org/athletes/sweden/armand-duplantis-14679502 |url-status=live}}</ref> u sportskoj obitelji u [[Lafayette, Louisiana|Lafayetteu, Louisiani]].<ref name=":1" /> Njegov otac Greg, podrijetlom [[SAD|Amerikanac]], nekadašnji je skakač s motkom (osobni mu je rekord iznosio 5,80 metara), a majka Helena (rođena Hedlund), [[Švedska|Šveđanka]], bivša je [[Sedmoboj|sedmobojka]] i [[Odbojka|odbojkašica]].<ref name="advocate">{{cite news |newspaper=The Advocate|url=http://theadvocate.com/sports/acadianapreps/11646428-123/pole-vaulter-armand-duplantis-clearing |title=Pole vaulter Armand Duplantis clearing new heights |date=4. ožujka 2015. |access-date=7. svibnja 2026. |author=Raymond A. Partsch III |archive-date=16. veljače 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216203953/https://www.theadvocate.com/acadiana/sports/high_schools/article_96588e5e-a358-5573-b046-415e9512c502.html |url-status=dead}}</ref> Duplantisu je [[Engleski jezik|engleski]] materinji jezik, a [[švedski]] je učio tijekom odrastanja,<ref>{{Cite web |last=Hendricks |first=Maggie |date=1. kolovoza 2024. |title=Paris 2024 athletics: Get to know Swedish star Mondo Duplantis |url=https://www.olympics.com/en/news/paris-2024-athletics-get-to-know-swedish-star-mondo-duplantis |access-date=7. svibnja 2026. |website=Olympics.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2. ožujka 2025|title=Mondo Duplantis shatters the pole vault record for an incredible 11th time |url=https://www.redbull.com/se-en/armand-duplantis-pole-vaulter-personal-life-portrait |access-date=7. svibnja 2026. |website=Red Bull}}</ref> osobito provodeći ljeta s djedom i bakom u Švedskoj.<ref>{{Cite web |date=7. ožujka 2022 |title=Duplantis pushed to heights by sibling rivalry and family coaching |url=https://www.france24.com/en/live-news/20220307-duplantis-pushed-to-heights-by-sibling-rivalry-and-family-coaching |access-date=7. svibnja 2026 |publisher=[[France 24]] |language=en}}</ref> Andreas i Antoine, njegova starija braća, te Johanna, mlađa sestra, također se bave sportom odmalena. Andreas je predstavljao Švedsku kao skakač s motkom na svjetskim juniorskim prvenstvima u atletici [[2009.]] i [[2012.]] godine, a Antoine je od istoga sporta odustao kako bi se bavio [[Bejzbol|bejzbolom]] u srednjoj školi. U njemu je brzo napredovao i postao je kapetan ekipe [[Državni univerzitet Louisiane|Državnoga sveučilišta Louisiane]] [[2019.]] godine, kada su postizali najveće uspjehe.<ref>{{Cite news |url=http://www.nola.com/lsu/index.ssf/2015/07/lsu_freshman_antoine_duplantis.html |title=LSU freshman Antoine Duplantis meshes strong mental approach with athleticism as he steps into a chance to compete |newspaper=NOLA.com |author=Randy Rosetta |date=13. srpnja 2015. |access-date=7. svibnja 2026. |archive-date=21. srpnja 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150721194028/http://www.nola.com/lsu/index.ssf/2015/07/lsu_freshman_antoine_duplantis.html |url-status=live}}</ref> Johanna se profesionalno bavi skokom s motkom i također predstavlja Švedsku na natjecanjima. Duplantis je završio srednju školu u Lafayetteu [[2018.]] godine, a potom je obrazovanje nastavio, poput svojih roditelja i starije braće, na Državnome sveučilištu Louisiane, ali od njega je odustao 2019. godine, nakon prve godine studija, kako bi se posvetio profesionalnoj karijeri.<ref>{{Cite web |last=@mondohoss600 |date=10. lipnja 2019. |title=Friendships and memories to last a lifetime. #foreverlsu #borntofly |url=https://x.com/mondohoss600/status/1138131078512816133 |access-date=7. svibnja 2026. |website=[[Twitter|X]]}}</ref> == Rana karijera == {{external media |float = left |topic = [[YouTube]] |video1 = [https://www.youtube.com/watch?v=guSvVZ-3BrM 2006–2016 world record progression] }} Duplantis se prvi put okušao u skoku s motkom kod kuće, u Lafayetteu, kada je imao četiri godine. Od tada je počeo u njemu uvelike napredovati.<ref name="split" /> Prvi je svjetski rekord u svojoj dobnoj kategoriji postavio sa sedam godina. Kada mu je bilo deset godina, preskočio je 3,86 metara. Time nije oborio samo tadašnji svjetski rekord za tu dob nego i za dob od 11 i 12 godina.<ref name="split">{{cite web |url=http://www.milesplit.com/articles/143231/national-freshman-pv-record-holder-armand-duplantis-wants-the-world |title=National freshman PV record holder Armand Duplantis wants the world |author=Johanna Gretschel |work=MileSplit United States |date=14. siječnja 2015. |access-date=8. svibnja 2026. |publisher=MileSplit |archive-date=25. listopada 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181025112924/http://www.milesplit.com/articles/143231/national-freshman-pv-record-holder-armand-duplantis-wants-the-world |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.maxpreps.com/news/dCOA-6WFEd-YiQAcxJSkrA/louisianas-10-year-old-pole-vault-prodigy.htm |title=Louisiana's 10-year-old pole vault prodigy |publisher=MaxPreps|author=Dave Krider |date=11. kolovoza 2010. |access-date=8. svibnja 2026. |archive-date=23. siječnja 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230123113534/https://www.maxpreps.com/news/dCOA-6WFEd-YiQAcxJSkrA/louisianas-10-year-old-pole-vault-prodigy.htm |url-status=live}}</ref> Od srpnja [[2015.]] godine nositelj je svjetskih rekorda u svim dobnim kategorija od 7. do 12. godine, a svjetski je rekord za trinaestogodišnjake držao sve do svibnja 2015. godine.<ref name="split" /><ref>{{cite web |url=http://www.vg.no/sport/friidrett/paal-13-feiret-17-mai-som-verdensrekordholder-i-stav/a/23454003/ |title=Pål (13) feiret 17. mai som verdensrekordholder i stav |publisher=vg.no |date=18. svibnja 2015.|access-date=8. svibnja 2026 |author=Øystein Jarlsbo |work=VG |archive-date=22. srpnja 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722113511/http://www.vg.no/sport/friidrett/paal-13-feiret-17-mai-som-verdensrekordholder-i-stav/a/23454003/ |url-status=live}}</ref> Duplantis je dobio nadimak Mondo ([[talijanski jezik|tal.]]: 'svijet') još kada je bio dječak, a dao mu ga je očev najbolji prijatelj, [[Italija|Talijan]] sa [[Sicilija|Sicilije]]. Prvo su ga zvali "Mondo Man", a nakon nekoga vremena ustalila se kraća verzija, "Mondo". Od tada ga je taj nadimak pratio cijeloga života, a pokazao se prikladnim s obzirom na njegovu kasniju svjetsku dominaciju i sve oborene rekorde u profesionalnoj sportskoj karijeri.<ref name=":4" /><ref>{{Cite news |last=Breskin |first=Billie Miro |date=7 June 2024 |title=5 things you didn't know about Mondo Duplantis |url=https://www.voguescandinavia.com/articles/5-things-you-didnt-know-about-mondo-duplantis |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806203734/https://www.voguescandinavia.com/articles/5-things-you-didnt-know-about-mondo-duplantis |url-status=dead |archive-date=6 August 2024 |access-date=31 October 2024 |work=Vogue Scandinavia}}</ref> === 2015. – 2016: Svjetski prvak među mlađim juniorima i švedski predstavnik === U prvome razredu srednje škole, odnosno [[2015.]] godine, postavio je državne rekorde za brucoše i na otvorenome i u dvorani te je osvojio nagradu za najboljega srednjoškolskog sportaša godine.<ref>{{Cite web |date=10. srpnja 2015 |title=Lafayette High pole vaulter Armand Duplantis named Gatorade Louisiana Track & Field Athlete of the Year |url=https://www.theadvocate.com/new_orleans/sports/high_schools/lafayette-high-pole-vaulter-armand-duplantis-named-gatorade-louisiana-track-field-athlete-of-the-year/article_554b5b71-87ff-5457-8c36-bcdbad2723c5.html |access-date=12. svibnja 2026 |publisher=The Advocate}}</ref> U lipnju iste godine obznanio je da će na međunarodnim natjecanjima predstavljati [[Švedska|Švedsku]] u [[skok s motkom|skoku s motkom]].<ref>{{cite web |date=3. lipnja 2015 |title=Stavhoppartalang valde Sverige och Avesta |url=http://www.dalademokraten.se/sport/friidrott/stavhoppartalang-valde-sverige-och-avesta |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923212724/http://www.dalademokraten.se/sport/friidrott/stavhoppartalang-valde-sverige-och-avesta |archive-date=23. rujna 2015 |access-date=12. svibnja 2026 |publisher=Dala-Demokraten}}</ref><ref name="exp">{{cite news |author=Ludvig Holmberg |date=2. lipnja 2015. |title=Supertalangen byter landslag till Sverige |url=http://www.expressen.se/sport/friidrott/supertalangen-byter-landslag-till-sverige/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180930011619/http://www.expressen.se/sport/friidrott/supertalangen-byter-landslag-till-sverige/ |archive-date=30. rujna 2018 |access-date=20. srpnja 2015 |newspaper=Expressen}}</ref> Kao dvojni državljanin, mogao je umjesto Švedske izabrati [[Sjedinjene Američke Države]]. Prema riječima Jonasa Anshelma, izbornika švedske reprezentacije u skoku s motkom, koji ga je i pozvao, Duplantis je prvo htio nastupati za SAD, ali odlučio se za Švedsku djelomično zato što je Anshelm bio ponudio Duplantisovu ocu da se priključi timu kao trener.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?si=_n5gj24Jwb34GRKg&v=dhOWmWSFEiQ&feature=youtu.be |title=How Mondo Duplantis chose Sweden 🇸🇪 over USA 🇺🇸 |date=11 September 2021|publisher=International Olympic Committee|access-date=15 August 2024 |via=YouTube}}</ref><ref>{{cite web |last1=Roy |first1=Neelabhra |date=3. kolovoza 2024. |title=Why did Mondo Duplantis represent Sweden ahead of USA? All about the pole vaulting superstar's allegiance explained |url=https://www.sportskeeda.com/us/olympics/news-how-mondo-duplantis-represent-sweden-ahead-usa-all-pole-vaulting-superstar-s-allegiance-explained |website=sportskeeda.com}}</ref> Duplantis je također izjavio da ga je na odluku navelo bratovo pozitivno iskustvo u reprezentaciji i vlastita ljubav prema Švedskoj, koju osjeća odmalena. Iako mu je to olakšalo izbor, i dalje je osjećao snažnu povezanost s [[Lafayette, Louisiana|Lafayetteom]].<ref>{{cite web |date=2. kolovoza 2021 |title=Hatet från USA mot Duplantis |url=https://www.expressen.se/sport/os-2021/hatet-fran-usa-mot-duplantis/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210802093725/https://www.expressen.se/sport/os-2021/hatet-fran-usa-mot-duplantis/ |archive-date=2. kolovoza 2021 |access-date=12. svibnja 2026|work=Expressen}}</ref> Duplantis je prvi put predstavljao Švedsku na [[Svjetsko prvenstvo u atletici za mlađe juniore 2015.|Svjetskome prvenstvu za mlađe juniore]] [[2015.]] godine u [[Cali]]ju, [[Kolumbija|Kolumbiji]], gdje je osvojio zlato. Ondje je iz prvoga pokušaja preskočio konačnih 5,30 metara, čime je poboljšao osobni rekord za dva centimetra, i postavio novi rekord prvenstva zajedno s [[Ukrajina|Ukrajincem]] [[Vladislav Malikin|Vladislavom Malikinom]].<ref>{{cite news |url=https://www.dn.se/sport/sveriges-nya-supertalang-fixade-guld-direkt/ |newspaper=Dagens Nyheter|title=Sveriges nya supertalang fixade guld direkt |date=20. srpnja 2015. |access-date=20. svibnja 2026. |author=Pontus Roos |archive-date=28. srpnja 2015. |archive-url=https://web.archive.org/web/20150728000558/http://www.dn.se/sport/sveriges-nya-supertalang-fixade-guld-direkt/ |url-status=live}}</ref><ref name=":25">{{cite web |url=http://www.iaaf.org/news/report/cali-2015-boys-pole-vault1 |title=Boys' pole vault – IAAF World Youth Championships, Cali 2015 |author=Cathal Dennehy |publisher=[[World Athletics|IAAF]] |date=19. srpnja 2015. |access-date=20. svibnja 2026 |archive-date=23. srpnja 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150723203211/http://www.iaaf.org/news/report/cali-2015-boys-pole-vault1 |url-status=live}}</ref> Natječući se za Švedsku, Duplantis je prvo bio član atletskoga kluba naziva [[IK Stål]] u [[Avesta (grad)|Avesti]], gradu u kojemu žive njegovi djed i baka, a onda se priključio [[Upsala IF|Upsali IF-u]], majčinomu bivšem klubu, [[2016.]] godine.<ref name=sa-kunde-duplantis>{{cite web | url=https://www.unt.se/sport/friidrott/artikel/sa-kunde-duplantis-lockas-till-uppsala-det-var-en-bra-peng/rx4ye6vl | title=Så kunde Duplantis lockas till Uppsala: "Det var en bra peng" | date=9. srpnja 2024. |work=Upsala Nya Tidning | first=Henrik | last=Söderlund }}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.friidrottsstatistik.se/atswe.php?Gender=1&ID=170852 | title=Friidrottsstatistik | publisher=Swedish Athletics Association }}</ref> Dana [[6. veljače]] 2016. godine Duplantis je preskočio 5,49 metara na natjecanju za srednjoškolce u [[Baton Rouge, Louisiana|Baton Rogueu]]. Time je postavio novi svjetski rekord za šesnaestogodišnjake, svjetski dvoranski rekord u kategoriji mlađih juniora i državni dvoranski rekord za srednjoškolce. Tada je postao, uostalom, prvi srednjoškolac koji je preskočio tu visinu u dvorani.<ref>{{cite web |url=http://www.milesplit.com/articles/174941/mondo-duplantis-breaks-pole-vault-national-high-school-record |title=Mondo Duplantis Breaks Pole Vault National High School Record! |author=Johanna Gretschel |publisher=MileSplit |date=6. veljače 2016. |access-date=20. svibnja 2026 |archive-date=14. lipnja 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160614205444/http://www.milesplit.com/articles/174941/mondo-duplantis-breaks-pole-vault-national-high-school-record |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.expressen.se/sport/friidrott/svenska-stortalangen-slog-varldsrekordet/ |newspaper=Expressen |author=Ludvig Holmberg |title=Svenska stortalangen slog världsrekordet |date=7. veljače 2016. |access-date=20. svibnja 2026 |archive-date=16. travnja 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160416023639/http://www.expressen.se/sport/friidrott/svenska-stortalangen-slog-varldsrekordet/ |url-status=live}}</ref> [[Grčka|Grk]] [[Emmanouil Karalis]], Duplantisov vršnjak, preskočio je njegov svjetski rekord samo tjedan dana nakon toga.<ref>{{cite web |url=http://www.iaaf.org/news/report/tallinn-kazmirek-saunders-ames |title=Kazmirek gets world-leading heptathlon total in Tallinn – indoor round-up |author=Steven Mills |publisher=IAAF |date=14. veljače 2016. |access-date=20. svibnja 2026 |archive-date=21. svibnja 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160521020819/http://www.iaaf.org/news/report/tallinn-kazmirek-saunders-ames |url-status=live}}</ref> === 2017.: Svjetski juniorski rekord i europski juniorski prvak === Preskočivši 5,75 metara na natjecanju [[Millrose Games]], Duplantis je [[11. veljače]] [[2017.]] godine postavio svjetski juniorski dvoranski rekord, koji je [[IAAF]] ratificirao.<ref>{{cite web |url=https://www.iaaf.org/news/report/millrose-games-2017-wilson-hassan-jenkins-tru |title=IAAF: Wilson, Hassan and Okolo shine on night of world leads and records at Millrose Games |website=iaaf.org|access-date=11. srpnja 2026.|archive-date=16. veljače 2020.|archive-url=https://web.archive.org/web/20200216203053/https://www.worldathletics.org/news/report/millrose-games-2017-wilson-hassan-jenkins-tru|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |last=Mulkeen |first=Jon |date=24. prosinca 2018. |title=A look back at the ratified world records set in 2018 |url=https://worldathletics.org/news/news/athletics-world-records-2018 |access-date=11. studenoga 2026. |work=World Athletics News}}</ref><ref name=":10">{{Cite news |last=Boal |first=Erik |date=12. veljače 2018. |title=Emmanouil Karalis Sets World U20 Indoor Pole Vault Record, Mondo Duplantis Still Has Better Clearance |url=https://www.runnerspace.com/gprofile.php?mgroup_id=44531&do=news&news_id=510786 |access-date=11. srpnja 2026. |work=RunnerSpace}}</ref> Točno mjesec dana poslije, [[11. ožujka]], Duplantis je taj rekord prestigao nakon što je preskočio 5,82 metra na državnome natjecanju za srednjoškolce u [[New York]]u.<ref>{{Cite news |last=Mulkeen |first=Jon |date=12. ožujka 2017. |title=Duplantis and Cunningham break world indoor U20 records in New York |url=https://worldathletics.org/news/report/duplantis-new-balance-nationals-pole-vault-20 |access-date=11. srpnja 2026. |work=World Athletics Report}}</ref> Međutim, taj rezultat nije bio priznat kao novi svjetski rekord zato što se nije proveo antidopinški test na natjecanju, pa se rekord od 5,75 metara zadržao kao službeni sve do [[2018.]] godine.<ref name=":9">{{Cite news |last=Boal |first=Erik |date=13. siječnja 2018. |title=Morris is first female to clear 16 feet in meet history, Duplantis elevates mark to 19-1.50 as both stars produce world-leading efforts |url=https://www.runnerspace.com/news.php?news_id=505956 |access-date=11. srpnja 2026. |work=Runmer Space}}</ref><ref name=":10" /> Duplantis je oborio osobni rekord [[1. travnja]] [[2017.]] godine na [[Texas Relays]]u, gdje je preskočio 5,90 metara. Time je postavio novi svjetski juniorski rekord i prestigao rekord [[Maksim Tarasov|Maksima Tarasova]] od 5,80 metara. Tarasov je postavio taj rekord još [[1989.]] godine, a istu je visinu uspio preskočiti još samo [[Raphael Holzdeppe]] [[2008.]] godine.<ref name=":37">{{Cite news |last=Gretschel |first=Johanna |date=2. travnja 2017. |title=Mondo Destroys Pro Field, Breaks World Junior Record By 10cm |url=https://www.flotrack.org/articles/5063380-mondo-destroys-pro-field-breaks-world-junior-record-by-10cm |access-date=11. srpnja 2026. |work=Flosports}}</ref><ref>{{Cite news |date=8. rujna 2017. |title=World records ratified |url=https://worldathletics.org/news/press-release/henriques-duplantis-world-records-ratified |access-date=11. studenoga 2026. |work=World Athletics Press Release}}</ref> Duplantisov je rekord također postao novi švedski seniorski rekord u skoku s motkom, a prijašnji je postavio [[Oscar Janson]] [[2003.]] godine nakon preskočenih 5,87 metara.<ref>{{Cite news |last=Mulkeen |first=Jon |date=2. travnja 2017. |title=Duplantis breaks world U20 pole vault record at Texas Relays |url=https://worldathletics.org/news/report/lindon-victor-decathlon-texas |access-date=11. srpnja 2026. |work=World Athletics Report}}</ref> IAAF je službeno priznao Duplantisov rekord [[2. prosinca]] [[2017.]] godine, a isto je učinio i [[USATF]], koji je time potvrdio novi američki juniorski rekord.<ref>{{cite web |url=http://www.legacy.usatf.org/usatf/files/48/48a09327-8d22-4be0-adc5-dd8bc3667e9c.pdf |title=USA Track & Field Records Report – 2017 |website=usatf.org|access-date=11. srpnja 2026.|archive-date=12. kolovoza 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20220812053653/http://www.legacy.usatf.org/usatf/files/48/48a09327-8d22-4be0-adc5-dd8bc3667e9c.pdf|url-status=dead}}</ref> Na [[Europsko juniorsko prvenstvo u atletici 2017.|Europskome juniorskom prvenstvu]], održanome u [[Grosseto|Grossetu]], Duplantis je nakon preskočenih 5,65 metara osvojio zlato i postavio rekord prvenstva [[23. srpnja]]. Pobjedu je već osigurao drugim skokom, odnosno nakon što je iz prvoga pokušaja preskočio 5,55 metara. Potom je za svoj treći skok odlučio podići letvicu na 5,65 metara i pokušati oboriti Tarasov rekord od 5,60 metara iz [[1989.]] godine, što mu je pošlo za rukom.<ref name=":39">{{Cite news |date=23. srpnja 2017|title=Duplantis surpasses championship record for pole vault gold |url=https://www.european-athletics.com/news/duplantis-surpasses-championship-record-for-pole-vault-gold |access-date=11. srpnja 2026. |work=European Athletics News}}</ref> === 2018.: Svjetski juniorski prvak, prva velika seniorska titula i prvi skok preko šest metara === [[File:WK040289 polsstok duplantis.jpg|thumb|upright|Duplantis u skoku s motkom na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2018.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]] [[2018.]] godine u [[Birmingham]]u.]] Duplantis je sezonu [[2018.]] godine otvorio novim osobnim dvoranskim rekordom od 5,83 metara. Postigao ga je na natjecanju u [[Reno, Nevada|Renou, Nevadi]] [[12. siječnja]], a bio bi priznat i kao novi svjetski juniorski rekord da se nisu nerazmotreno prekršila neka IAAF-ova pravila.<ref>{{Cite news |date=14. siječnja 2018 |title=Duplantis vaults 5.83m in Reno – indoor round-up |url=https://worldathletics.org/news/report/mondo-duplantis-world-indoor-pole-vault-recor?__nextLocale=en |access-date=27. srpnja 2026 |work=World Athletics Report}}</ref> Naime, IAAF je [[2003.]] godine promijenio propisanu dužinu klinova na kojima leži letvica sa 75 milimetara na 55 milimetara. Budući da su se organizatori na natjecanju za muškarce koristili klinovima od 75 milimetara, što se otkrilo dva dana nakon samoga natjecanja, IAAF nije mogao priznati postignute rezultate kao službene. S druge strane, na natjecanju za žene upotrijebljeni su klinovi ispravnih dimenzija. Dodatni je razlog za nepriznavanje Duplantisova rekorda bio taj što nije bio proveden antidopinški test na samome natjecanju, kao što je bio slučaj s njegovim rekordom od 5,82 metara godinu dana prije na natjecanju u New Yorku. Iako se Duplantis jutro nakon natjecanja testirao pod nadležnošću [[Američka antidopinška agencija|Američke antidopinške agencije]], rezultat testa nije se mogao priznati prema IAAF-ovu pravilu o testiranju na licu mjesta.<ref>{{Cite news |last=Zahn |first=Jennifer |date=18. siječnja 2018. |title=Mondo's Swedish Indoor Record, Men's Pole Vault Summit Marks Invalidated |url=https://www.flotrack.org/articles/6085005-mondos-swedish-indoor-record-mens-pole-vault-summit-marks-invalidated |access-date=22. srpnja 2026 |work=Flotrack}}</ref><ref name=":9" /><ref name=":10" /> Na mitingu skoka s motkom u [[Clermont-Ferrand]]u, u [[Francuska|Francuskoj]], odnosno na [[All Star Perche]]u, Duplantis je [[25. veljače]] preskočio 5,88 metara, čime je oborio svjetski juniorski rekord [[Emmanouil Karalis|Emmanouila Karalisa]]. [[Grčki]] je skakač dotada držao rekord od 5,78 metara, koji je bio postavio [[11. veljače]]. Tada osamnaestogodišnji Duplantis preskočio je iz prvoga pokušaja 5,81 metar, a konačni je rezultat postigao pri trećemu skoku.<ref>{{cite web |title=IAAF: Record Books rewritten in Clermont – Ferrand and College Station |url=https://www.iaaf.org/news/report/clermont-ferrand-pole-vault-sydney-mclaughlin |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190409153651/https://www.iaaf.org/news/report/clermont-ferrand-pole-vault-sydney-mclaughlin |archive-date=9. travnja 2019 |access-date=27. srpnja 2026 |website=iaaf.org}}</ref><ref name=":8">{{Cite news |date=25. travnja 2018 |title=World records ratified |url=https://worldathletics.org/news/press-release/world-u20-records-ratified-duplantis |access-date=27. srpnja 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Duplantisu je [[27. ožujka]] odobreno jednokratno izuzeće od pravila 6.1.3 propisanoga statutom državnoga srednjoškolskog sportskog saveza,{{efn|Louisiana High School Athletic Association (LHSAA).}} čime mu je omogućeno da [[31. ožujka]] nastupi u elitnoj muškoj konkurenciji na Texas Relaysu bez gubitka prava nastupa za svoju srednju školu. Nadležni su prije donošenja službene odluke o tome bili kritizirani zbog toga što je to pravilo uopće postojalo. Naime, njime se zabranjivao nastup srednjoškolaca na natjecanjima elitne razine neovisno o sportu kojim se bave, a neki su smatrali smislenijim da se pravilo ograniči samo na sportove koji uključuju fizički kontakt. Godinu dana prije toga Duplantis je nastupio na Texas Relaysu, pri čemu je nosio boje svoje škole. Tek je poslije shvatio da je time vjerojatno prekršio spomenuto pravilo. Neovisno o tome, osvojio je to natjecanje i postavio novi svjetski juniorski rekord od 5,90 metara.<ref>{{Cite web |last=Bewers |first=James |date=27. ožujka 2018. |title=LHSAA waiver will allow Mondo Duplantis to maintain eligibility after Texas Relays |url=https://www.theadvertiser.com/story/sports/high-school/2018/03/27/lhsaa-waiver-allow-mondo-duplantis-maintain-eligibility-after-texas-relays/462102002/ |access-date=28. srpnja 2026. |website=The Daily Advertiser}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gretschel |first=Johanna |date=27. ožujka 2018.|title=Mondo Duplantis Cleared To Compete At Texas Relays |url=https://www.flotrack.org/articles/6157981-mondo-duplantis-cleared-to-compete-at-texas-relays |access-date=28. srpnja 2026 |website=FloTrack |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Singleton |first=Singleton |date=28. ožujka 2018. |title=LHSAA made right decision on Mondo|url=https://www.houmatoday.com/story/sports/high-school/2018/03/28/chris-singletons-column-lhsaa-made-right-decision-on-mondo/12887826007/ |access-date=28. srpnja 2026|website=The Courier}}</ref> [[File:2018 European Athletics Championships Day 7 (45).jpg|thumb|left|upright=1|Osamnaestogodišnji Duplantis nakon osvajanja svoje prve velike seniorske titule na [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europskome prvenstvu]] [[2018.]] godine u [[Berlin]]u.]] Na [[Svjetsko juniorsko prvenstvo u atletici 2018.|Svjetskome juniorskom prvenstvu]] 2018. godine, koje se održalo od [[10. srpnja|10.]] do [[15. srpnja]] u [[Tampere]]u, Duplantis je osvojio zlato i oborio rekord natjecanja s preskočenih 5,82 metra.<ref name=":45">{{Cite news |last=Mills |first=Steven |date=srpanj 2018.|title=World Junior Championships Men — An Improbable 100 Winner |url=https://trackandfieldnews.com/article/world-junior-championships-men-an-improbable-100-winner/ |access-date=28. srpnja 2026 |work=Track & Field News}}</ref> Novi je svjetski juniorski rekord postavio na [[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europskome prvenstvu]] [[12. kolovoza]] 2018. godine u [[Berlin]]u, gdje je preskočio 6,05 metara. Tada je osvojio i prvu zlatnu medalju na seniorskim natjecanjima. Na tome je nastupu poboljšao svoj osobni rekord za čitavih 12 centimetara i postao najmlađi osvajač toga prvenstva u 84 godine njegova održavanja.<ref>{{Cite news |date=13. kolovoza 2024 |title=Duplantis vaults 6.05m while Asher-Smith completes sprint triple as European Championships conclude |url=https://worldathletics.org/news/report/european-championships-berlin-2018-duplantis |access-date=28. srpnja 2026|work=World Athletics Report}}</ref><ref name=":11">{{Cite web |date=16. kolovoza 2018 |title=Experten: Så högt var Duplantis guldhopp |url=https://www.aftonbladet.se/a/bKrBR3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200217212000/https://www.aftonbladet.se/a/bKrBR3 |archive-date=17. veljače 2020 |access-date=28. srpnja 2026 |website=Aftonbladet}}</ref> Star samo 18 godina i 275 dana, tada je postao i najmlađi ikad koji se pridružio elitnomu klubu skakača, odnosno onim koji su preskočili preko šest metara. Ni [[Sergej Bubka]], koji se tada smatrao najboljim ikad, nije preskočio šest metara sve dok nije imao 21 godinu. Duplantis je svojim skokom od 6,05 metara ostvario četvrti najbolji rezultat u povijesti skoka s motkom, računajući natjecanja na otvorenome i u dvorani, te izjednačio drugi najbolji rezultat na otvorenome.<ref name=":47">{{Cite news |last=Chadband |first=Ian |date=13. kolovoza 2018.|title=Athletics: Golden teenager Duplantis soars to six-metre vault |url=https://www.reuters.com/article/sports/athletics-golden-teenager-duplantis-soars-to-six-metre-vault-idUSKBN1KY0E2/ |access-date=28. srpnja 2026 |work=Reuters}}</ref> == Profesionalna karijera == === 2019. – 2020.: Svjetski viceprvak, prvi i drugi svjetski rekord=== [[File:Armand Duplantis jumps 6.0 m, August 24 2019.jpg|thumb|Duplantis u skoku na visini od šest metara na [[Finnkampenu]] u [[Stockholm]]u [[2019.]] godine.]] Duplantis je [[24. kolovoza]] [[2019.]] godine na [[Finnkampen]]u{{efn|Natjecanje u atletici između Finske i Švedske, koje se održava jednom godišnje.}} u [[Stockholm]]u preskočio šest metara i osvojio zlato, a time je ponovio i svoj najbolji rezultat te sezone. Svojom je pobjedom doprinio, uostalom, ukupnoj pobjedi domaćina, odnosno [[Švedska|Švedske]] nad [[Finska|Finskom]] te godine i u muškoj i u ženskoj konkurenciji.<ref name=":505">{{Cite news |date=26. kolovoza 2019 |title=Duplantis clears 6.00m as hosts Sweden triumph in the Finnkampen |url=https://www.european-athletics.com/news/duplantis-clears-00m-hosts-sweden-triumph-the-finnkampen |access-date=31. srpnja 2026|work=European Athletics News}}</ref> Duplantis je također tim rezultatom postavio novi rekord natjecanja. Dotadašnji je rekord od 5,85 metara držao [[Patrik Klüft|Patrik Kristiansson]], a postavio ga je [[2002.]] godine.<ref>{{Cite web |date=25. kolovoza 2019 |title=Duplantis hyllar fansens stöd: "De bar mig över ribban – är det här jag lever för" |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/MRqqmr/publiken-bar-mig-over-ribban |access-date=31. srpnja 2026 |website=Aftonbladet |language=sv}}</ref> Drugoplasirani je 2019. godine bio Duplantisov sunarodnjak [[Melker Svärd Jacobsson]], koji je preskočio 5,36 metara.{{citation needed|date=srpanj 2026}} Iste je godine [[1. listopada]] osvojio srebrnu medalju na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2019.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Doha|Dohi]], gdje je preskočio 5,97 metara iz trećega pokušaja.<ref name=":50">{{cite web |title=Results. Pole Vault Men – Final |url=https://media.aws.iaaf.org/competitiondocuments/pdf/6033/AT-PV-M-f----.RS6.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128160535/https://media.aws.iaaf.org/competitiondocuments/pdf/6033/AT-PV-M-f----.RS6.pdf |archive-date=28. studenoga 2020 |access-date=31. srpnja 2026 |website=iaaf.org}}</ref> Dana [[4. veljače]] [[2020.]] godine Duplantis je preskočio šest metara na prvome dvoranskom natjecanju sezone, koje se održalo u [[Düsseldorf]]u. Nakon toga tri je puta pokušao preskočiti 6,17 metara i postaviti novi svjetski rekord. Najbliže je uspjehu bio u drugome pokušaju. Tada je preskočio letvicu, ali ju je u padu okrznuo rukom, pa skok nije bio priznat.<ref>{{Cite web |url=https://www.athleticsweekly.com/event-news/armand-duplantis-comes-close-to-world-record-in-dusseldorf-1039927849/ |title=Armand Duplantis comes close to world record in Düsseldorf |work=AW |date=4. veljače 2020|access-date=31. srpnja 2026|archive-date=17. studenoga 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201117041226/https://athleticsweekly.com/event-news/armand-duplantis-comes-close-to-world-record-in-dusseldorf-1039927849/|url-status=live}}</ref> [[File:Armand Duplantis in 2019-7.jpg|thumb|left|Otac i trener Greg Duplantis (''lijevo'') s Armandom Duplantisom 2019. godine.]] Iako tada nije uspio, već je [[8. veljače]] na dvoranskome natjecanju u [[Toruń]]u preskočio 6,17 metara i oborio svjetski rekord koji je [[Renaud Lavillenie]] držao gotovo šest godina.<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.com/sport/athletics/51429055 |title=Armand Duplantis sets pole vault world record in Poland |work=BBC Sport |date=8. veljače 2020 |access-date= 31. srpnja 2026 |archive-date= 10. veljače 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200210080135/https://www.bbc.co.uk/sport/amp/athletics/51429055 |url-status= live}}</ref><ref>{{Cite news |date=29. lipnja 2020 |title=World records ratified: Duplantis's 6.17m pole vault, Rojas's indoor triple jump and Cheptegei's 5km |url=https://worldathletics.org/news/press-release/world-record-ratified-duplantis-rojas |access-date=31. srpnja 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Tjedan dana poslije toga, [[15. veljače]], na dvoranskome je natjecanju u [[Glasgow]]u poboljšao taj rezultat za jedan centimetar, pa je novi svjetski rekord iznosio 6,18 metara.<ref>{{cite news |title=Armand Duplantis: Pole vaulter sets new world record at Glasgow Indoor Grand Prix |url=https://www.bbc.co.uk/sport/athletics/51514981 |access-date=31. srpnja 2026 |work=BBC Sport |date=15. veljače 2020 |language=en-gb |archive-date=14. rujna 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200914132401/https://www.bbc.co.uk/sport/athletics/51514981 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=21. kolovoza 2020 |title=World records ratified: Duplantis's 6.18m pole vault and Yeshaneh's 1:04:31 half marathon |url=https://worldathletics.org/news/press-release/duplantis-yeshaneh-world-records-ratified |access-date=31. srpnja 2026|work=World Athletics Press Release}}</ref> Duplantis je [[19. veljače]] osvojio miting [[Miting Hauts-de-France Pas-de-Calais|Hauts-de-France Pas-de-Calais]] u [[Liévin]]u preskočivši 6,07 metara, a nakon toga pokušavao je preskočiti 6,19 metara za novi svjetski rekord. Međutim, sva su tri pokušaja bila bezuspješna.<ref>{{Cite news |last=Rowbottom |first=Mike |date=20. veljače 2020 |title=Duplantis tops 6.07m in Lievin, narrowly misses 6.19m |url=https://worldathletics.org/news/report/world-indoor-tour-lievin-duplantis-pole-vault |access-date=31. srpnja 2026}}</ref> Nakon četiri dana, [[23. veljače]], osvojio je [[All Star Perche]] u [[Clermont-Ferrand]]u rezultatom od 6,01 metra. To je bilo njegovo posljednje dvoransko natjecanje te sezone, a završilo je novim trima bezuspješnim pokušajima postavljanja novoga svjetskoga rekorda.<ref>{{Cite news |last=Pretot |first=Julien |date=24. veljače 2020 |title=Athletics: Another miss for Duplantis at 6.19 metres |url=https://www.reuters.com/article/sports/another-miss-for-duplantis-at-6-19-meters-idUSKCN20H0O8/ |access-date=31. srpnja 2026 |work=Reuters}}</ref> Duplantis je neovisno o tome završio sezonu dvoranskih natjecanja kao prvi u povijesti koji je svoje nastupe na pet dvoranskih natjecanja zaredom zaključio skokovima od šest ili više metara.<ref>{{Cite news |date=24. veljače 2020 |title=Indoor round-up: Duplantis scales 6.01m in Clermont-Ferrand, Zhoya smashes world U20 indoor 60m hurdles record |url=https://worldathletics.org/news/report/zhoya-nilsen-indoor-record |access-date=31. srpnja 2026 |work=World Athletics Report}}</ref> Taj je niz nadišao [[2022.]] godine, kada je osvojio i šesto natjecanje rezultatom u tome rangu.{{citation needed|date=srpanj 2025.}} [[File:Armand Duplantis at the 2020 Bauhaus Galan meeting in Stockholm.jpg|thumb|upright|Duplantis na mitingu [[BAUHAUS-galan]] u Stockholmu 2020. godine.]] Dana [[21. veljače]], nakon nastupa u [[Madrid]]u na sedmome i posljednjemu natjecanju elitne razine u sklopu [[World Athletics|WA]]-ovih dvoranskih natjecanja, Duplantis je bio najbolji te sezone na temelju rezultata sa svih natjecanja. Njegova najbolja tri rezultata, koje je postigao u Toruńu, Glasgowu i Liévinu, donijela su mu ukupno 36 bodova. Te je godine osvojio svoju prvu [[World Athletics Indoor Tour]] titulu.<ref>{{cite web | url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-tour/standings/2020/men | title=World Athletics Indoor Tour |work=World Athletics}}</ref><ref>{{Cite news |date=24. veljače 2020 |title=2020 World Athletics Indoor Tour winners secure wildcards for Nanjing |url=https://worldathletics.org/news/news/indoor-tour-2020-winners |archive-url=https://web.archive.org/web/20200226122943/https://www.worldathletics.org/news/news/indoor-tour-2020-winners |url-status=dead |archive-date=26. veljače 2020 |access-date=1. kolovoza 2026 |work=World Athletics}}</ref> Preskočivši 6,15 metara iz drugoga pokušaja na [[Golden Gala|rimskome mitingu]] [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]], Duplantis je [[17. rujna]] oborio tadašnji svjetski rekord na otvorenome [[Sergej Bubka|Sergeja Bubke]], koji je iznosio 6,14 metara. Time nije zapravo postavio novi svjetski rekord jer je to učinio već u veljači 2020. godine na natjecanju u dvorani, gdje je preskočio 6,18 metara. Naime, od [[1998.]] godine WA ne dijeli posebno svjetske rekorde u skoku s motkom na one postignute na otvorenome i na one u dvorani. U skladu s time, novi se najbolji dvoranski rezultat računa kao novi svjetski rekord ako je bolji od najboljega rezultata na otvorenome.<ref name=":63">{{Cite news |last=Jeffery |first=Nicole |date=18. rujna 2020 |title=Duplantis scales 6.15m in Rome, world's highest ever outdoor vault |url=https://worldathletics.org/news/report/duplantis-kiplimo-warholm-rome-2020 |access-date=1. kolovoza 2026|work=World Athletics Report}}</ref> === 2021: Olimpijski pobjednik u Tokiju i europski dvoranski prvak === Duplantis je [[6. ožujka]] [[2021.]] godine nastupio na [[Europsko dvoransko prvenstvo u atletici 2021.|Europskome dvoranskom prvenstvu]]. Nakon što se [[Renaud Lavillenie]] povukao s natjecanja zbog ozljede, postao je uvjerljivi favorit za osvajanje zlata.<ref name=":55">{{Cite web |date=7. ožujka 2021 |title=Mondo Duplantis takes European title and comes close with world record attempt |url=https://athleticsweekly.com/event-reports/mondo-duplantis-takes-european-title-and-comes-close-with-world-record-attempt-1039941741/|access-date=1. kolovoza 2021 |website=AW |language=en-GB|archive-date=23. listopada 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231023151148/https://athleticsweekly.com/event-reports/mondo-duplantis-takes-european-title-and-comes-close-with-world-record-attempt-1039941741/|url-status=live}}</ref> Unatoč tomu, [[Piotr Lisek]] i Lavilleniejev mlađi brat [[Valentin Lavillenie|Valentin]] pružili su mu ozbiljan otpor. Oni su u konačnici osvojili broncu i srebro, a Valentin je pritom postigao najbolji osobni rezultat. S druge strane, Duplantis je skokom od 6,05 metara postavio novi najbolji rezultat prvenstva. Pokušavao je nakon toga preskočiti 6,19 metara i postaviti novi svjetski rekord, ali sva su tri pokušaja bila bezuspješna. Ipak, bio je blizu uspjeha pri drugome skoku.<ref>{{Cite web |title=Duplantis, Ingebrigtsen and Del Ponte triumph at European Indoors |url=https://www.olympicchannel.com/en/stories/news/detail/athletics-duplantis-ingebrigtsen-del-ponte-victorious-european-indoors/|access-date=1. kolovoza 2021 |website=Olympic Channel|archive-date=10. ožujka 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210310161600/https://www.olympicchannel.com/en/stories/news/detail/athletics-duplantis-ingebrigtsen-del-ponte-victorious-european-indoors/|url-status=live}}</ref> Na [[Ljetne olimpijske igre 2020.|Ljetnim olimpijskim igrama]] u [[Tokio|Tokiju]], koje su bile odgođene za jednu godinu, Duplantis je osvojio zlatnu medalju nakon preskočenih 6,02 metra iz prvoga pokušaja, a bio je i vrlo blizu obaranja vlastitoga svjetskog rekorda.<ref>{{Cite web |url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/athletics-swedens-duplantis-soars-pole-vault-gold-2021-08-03/ |title=Athletics-Sweden's Duplantis soars to pole vault gold |date=3. kolovoza 2021 |work=[[Reuters]] |access-date=1. kolovoza 2026|archive-date=26. veljače 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230226103853/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/athletics-swedens-duplantis-soars-pole-vault-gold-2021-08-03/|url-status=live}}</ref> Drugoplasirani je [[Chris Nilsen]] bio pun hvale za pobjednika. Usporedio je natjecanje protiv Duplantisa te večeri kao ustrajanje običnoga nogometaša da dosegne razinu na kojoj su [[Lionel Messi]] ili [[Cristiano Ronaldo]], a dodao je i da je njegova nadmoć u konkurenciji među najboljim svjetskim skakačima s motkom "impresivna i nevjerojatna".<ref>{{cite web |url=https://www.expressen.se/sport/os-2021/slar-tillbaka-mot-hatet-mondos-basta-beslut/ |title=Christopher Nilsen slår tillbaka mot hatet mot Armand Duplantis |language=sv |work=[[Expressen]] |date=3. kolovoza 2021 |access-date=1. kolovoza 2026|archive-date=26. veljače 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230226103855/https://www.expressen.se/sport/os-2021/slar-tillbaka-mot-hatet-mondos-basta-beslut/|url-status=live}}</ref> === 2022: Tri nova svjetska rekorda, prve svjetske titule i druga europska titula === Iako je imao tek 22 godine, Duplantis je [[17. siječnja]] treći put osvojio švedsku nagradu za najboljega sportaša godine{{efn|''Svenska idrottsgalan'' ([[švedski jezik|šved.]]).}} za postignute uspjehe u [[2021.]] godini, a dobio ju je već [[2019.]] i [[2021.]] godine. Naime, osvojio je olimpijsko i europsko dvoransko zlato te preskočio šest ili više metara u 12 od ukupno 17 natjecanja kojima je prisustvovao u 2021. godini.<ref name=":7">{{Cite news |date=18. siječnja 2022 |title=Duplantis is Sweden's Sportsman of the Year for the third time |url=https://www.european-athletics.com/news/duplantis-crowned-swedish-sportsman-of-the-year-for-the-third-time |access-date=3. kolovoza 2026|work=European Athletics}}</ref> Duplantis je [[7. ožujka]] oborio vlastiti svjetski rekord nakon što je preskočio 6,19 metara na dvoranskome natjecanju u [[Beograd]]u.<ref>{{Cite web |title=6.19 ! Duplantis broke the world record in the Arena at the Belgrade Indoor Meeting |url=https://www.worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/belgrade22/news/report/619-duplantis-broke-the-world-record-in-the-arena-at-the-belgrade-indoor-meeting |access-date=3. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org |archive-date=27. ožujka 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220327220254/https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/belgrade22/news/report/619-duplantis-broke-the-world-record-in-the-arena-at-the-belgrade-indoor-meeting |url-status=live}}</ref> Dva tjedna nakon toga osvojio je u istome gradu zlatnu medalju na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]]. Preskočivši 6,20 metara, ponovno je oborio svoj svjetski rekord.<ref>{{Cite web |title=Pole Vault Men – Result |url=https://www.worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/belgrade22/results/men/pole-vault/final/result |access-date=3. kolovoza 2026|website=worldathletics.org |archive-date=23. ožujka 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220323044017/https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/belgrade22/results/men/pole-vault/final/result |url-status=live}}</ref><ref name=":69">{{cite news |title=Sweden's Duplantis sets new world pole vault record |url=https://www.france24.com/en/live-news/20220320-sweden-s-duplantis-sets-new-world-pole-vault-record |access-date=4. kolovoza 2026 |publisher=France24.com |archive-date=27. travnja 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230427060604/https://www.france24.com/en/live-news/20220320-sweden-s-duplantis-sets-new-world-pole-vault-record |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=18. svibnja 2022 |title=Ratified: world records for Rojas, Duplantis and Holloway |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-rojas-duplantis-holloway-belgrade-indoor |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Na [[BAUHAUS-galan]]u Duplantis je [[30. lipnja]] oborio vlastiti svjetski rekord na otvorenome od 6,15 metara, koji je postavio [[2020.]] godine. Tada je preskočio 6,16 metara.<ref name=":72">{{cite web |title=Armand Duplantis satte nytt utomhusrekord |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/JxzqPX/armand-duplantis-slog-nytt-utomhusrekord |access-date=4. kolovoza 2026 |website=Aftonbladet |date=30. lipnja 2022 |archive-date=30. lipnja 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630195342/https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/JxzqPX/armand-duplantis-slog-nytt-utomhusrekord |url-status=live}}</ref> [[File:EKZA0286 polevault final duplantis (52342027800).jpg|thumb|Duplantis u skoku na [[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|Europskome prvenstvu]] 2022. godine u [[München]]u.]] Svoj je svjetski rekord oborio još jednom te godine, odnosno [[24. srpnja]] na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Eugene, Oregon|Eugeneu, Oregonu]], kada je preskočio 6,21 metar.<ref name=":71">{{cite news |url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/swedens-duplantis-breaks-pole-vault-world-record-world-championships-2022-07-25/ |title=Swede Duplantis breaks pole vault world record to win gold |work=Reuters |date=25. srpnja 2022 | access-date=4. kolovoza 2022 | archive-date=25. lipnja 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220725035455/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/swedens-duplantis-breaks-pole-vault-world-record-world-championships-2022-07-25/ | url-status=live}}</ref> To je bio ukupno peti Duplantisov svjetski rekord, ali prvi koji je postavio na otvorenome.<ref>{{Cite news |date=20. rujna 2022 |title=Ratified: world records for Amusan, Duplantis and McLaughlin |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-amusan-duplantis-mclaughlin-oregon |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Na [[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|Europskome prvenstvu]] u [[München]]u osvojio je zlato i srušio rekord prvenstva skokom od 6,06 metara.<ref name=":74">{{Cite web |title=Armand Duplantis vinner EM-guld |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/OrLXal/armand-duplantis-vinner-em-guld-i-stavhopp |access-date=4. kolovoza 2026 |website=Aftonbladet |date=20. kolovoza 2022 |archive-date=20. kolovoza 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220820201042/https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/OrLXal/armand-duplantis-vinner-em-guld-i-stavhopp |url-status=live}}</ref> Duplantis je zaključio sezonu u [[rujan|rujnu]] skokom od 6,07 metara na mitingu [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] u [[Zürich]]u, a taj mu je rezultat bio dovoljan za obranu naslova.<ref>{{Cite web |date=27. prosinca 2022 |title=2022 review: jumps |url=https://worldathletics.org/news/series/2022-review-jumps |access-date=4. kolovoza 2026 |website=[[World Athletics]] |archive-date=28. prosinca 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221228142556/https://worldathletics.org/news/series/2022-review-jumps |url-status=live}}</ref> Na temelju triju postignutih svjetskih rekorda, dviju svjetskih titula, osvojene Dijamantne lige, pobjedama na 18 od 19 natjecanja na kojima je nastupio te 23 skokova od šest ili više metara u jednoj sezoni [[World Athletics]] imenovao je Duplantisa najboljim atletičarom godine [[6. prosinca]].<ref name=":13">{{Cite news |date=7. prosinca 2022 |title=Mondo Duplantis Named 2022 World Athlete of the Year |url=https://lsusports.net/news/2022/12/07/mondo-duplantis-named-2022-world-athlete-of-the-year/ |access-date=4. kolovoza 2026 |work=LSU Athletics}}</ref> === 2023: Druga svjetska titula i dva nova svjetska rekorda (šesti i sedmi) === Duplantis je ozbiljno započeo sezonu [[2023.]] godine na Mondo Classicu u [[Uppsala|Uppsali]], natjecanju koje je nazvano prema njemu. Tamo je odnio pobjedu nakon preskočenih 6,10 metara. Taj rezultat nije bio samo njegova najbolja preskočena visina kojom je ikada otvorio sezonu nego i najbolji rezultat u povijesti otvaranja sezona uopće. Time je također oborio [[Sergej Bubka|Bubkin]] rekord od 11 preskočenih 6,10 ili više metara, i u dvorani i na otvorenome.<ref>{{Cite web |date=3. veljače 2023 |title=Duplantis and Warholm open seasons with world-leading marks |url=https://worldathletics.org/news/report/duplantis-uppsala-warholm-ulsteinvik-610-4531-sutej-ostrava |access-date=4. kolovoza 2026 |website=[[World Athletics]] |archive-date=3. veljače 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230203094234/https://worldathletics.org/news/report/duplantis-uppsala-warholm-ulsteinvik-610-4531-sutej-ostrava |url-status=live}}</ref> [[File:Armand Duplantis Budapest 2023.jpg|thumb|Duplantis sa svojom zlatnom medaljom na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Budimpešta|Budimpešti]].]] Na dvoranskome natjecanju [[All Star Perche]]u, održanome u [[Clermont-Ferrand]]u, Duplantis je [[25. veljače]] ponovno postavio novi svjetski rekord skokom od 6,22 metara. To mu je ujedno bio 60. skok u karijeri koji je iznosio šest ili više metara.<ref>{{Cite web |date=25. veljače 2023 |title=Mondo Duplantis breaks pole vault world record for sixth time |url=https://olympics.nbcsports.com/2023/02/25/mondo-duplantis-pole-vault-world-record-perche-indoor/ |access-date=4. kolovoza 2026 |website=[[NBC Sports]] |language=en |archive-date=30. ožujka 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330025819/https://olympics.nbcsports.com/2023/02/25/mondo-duplantis-pole-vault-world-record-perche-indoor/ |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=6. travnja 2023 |title=Ratified: world records for Duplantis, Bol and Seifu, world U20 records for Jackson and Sosna |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/records-ratified-duplantis-bol-seifu-jackson-sosna |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Dana [[26. kolovoza]] 2023. godine Duplantis je obranio titulu svjetskoga prvaka na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Budimpešta|Budimpešti]] rezultatom od 6,10 metara.<ref name=":80">{{cite web | url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-championships/world-athletics-championships-budapest-2023-7138987/news/report/wch-budapest-23-report-men-pole-vault | title=Duplantis soars to second pole vault gold in Budapest &#124; World Athletics Championships }}</ref> Preskočivši 6,23 metara na [[Prefontaine Classic]]u u [[Eugene, Oregon|Eugeneu, Oregonu]] [[17. rujna]], ponovno je oborio vlastiti svjetski rekord.<ref>[https://www.flotrack.org/articles/11225488-armand-duplantis-soars-to-world-record-in-mens-pole-vault-at-pre-classic Armand Duplantis Soars To World Record In Men's Pole Vault At Pre Classic] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230919024112/https://www.flotrack.org/articles/11225488-armand-duplantis-soars-to-world-record-in-mens-pole-vault-at-pre-classic |date=19. rujna 2023 }}, ''[[FloSports|FloTrack]]'', 17. rujna 2023. Pristupljeno 4. kolovoza 2026.</ref><ref>{{Cite news |date=23. studenoga 2023 |title=Ratified: world records for Crouser, Duplantis, Tsegay and Cheruiyot |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-crouser-duplantis-tsegay-cheruiyot |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> [[World Athletics]] proglasio je Duplantisa najboljim atletičarom godine već [[2020.]] i [[2022.]] godine. Isto je učinio i 2023. godine, ali toga puta u zasebnoj kategoriji skakačkih i bacačkih disciplina. Naime, od 2023. godine World Athletics dodjeljuje zasebne nagrade najboljim atletičarima i atletičarkama u trima kategorijama, odnosno u trkačkim disciplinama, skakačkim i bacačkim disciplinama te disciplinama izvan stadiona. U skladu s time, nagrada za najboljega atletičara godine u skakačkim i bacačkim disciplinama koju je primio [[11. prosinca]] 2023. godine smatra se prvom nagradom te vrste.<ref name=":14">{{Cite news |date=12. prosinca 2023 |title=Six stars named World Athletes of the Year in Monaco |url=https://worldathletics.org/awards/news/world-athletes-year-rising-stars-2023 |access-date=4. kolovoza 2026 |work=World Athletics News}}</ref> === 2024: Druga svjetska dvoranska titula, treća europska titula, olimpijsko zlato u Parizu i tri nova svjetska rekorda (osmi, deveti i deseti) === Na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2024.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]] u [[Glasgow]]u Duplantis je u [[ožujak|ožujku]] preskočio 6,05 metara, a taj mu je rezultat donio zlatnu medalju.<ref name=":83">{{Cite web |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/glasgow24/news/report/glasgow-24-men-pole-vault-report |title='Hardest ever' work for Duplantis as he retains pole vault title in Glasgow &#124; World Athletics Indoor Championships |access-date=4. kolovoza 2026 |archive-date=4. ožujka 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240304131039/https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/glasgow24/news/report/glasgow-24-men-pole-vault-report |url-status=live}}</ref> Dana [[26. veljače]]<ref>{{Cite web |date=26. veljače 2024 |title=Laureus World Sports Awards 2024 Nominees Announced |url=https://www.laureus.com/news/laureus-world-sports-awards-2024-nominees-announced |access-date=4. kolovoza 2024 |website=Laureus.com}}</ref> bio je drugi put zaredom i treći put u karijeri nominiran za prestižnu nagradu [[Laureus (nagrada)|Laureus]] za najboljega sportaša godine. U konkurenciji su još bili [[Lionel Messi]], [[Novak Đoković]], [[Erling Haaland]], [[Noah Lyles]] i [[Max Verstappen]], a osvojio ju je Đoković.<ref name=":5">{{Cite web |date=8. travnja 2024 |title=Novak Djokovic, Iga Swiatek and Coco Gauff nominated at the 25th Laureus World Sports Awards : All you need to know |url=https://www.tennisclubhouse.ca/en/post/novak-djokovic-iga-swiatek-and-coco-gauff-nominated-at-the-25th-laureus-world-sports-awards-all-y |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240409002518/https://www.tennisclubhouse.ca/en/post/novak-djokovic-iga-swiatek-and-coco-gauff-nominated-at-the-25th-laureus-world-sports-awards-all-y |archive-date=9. travnja 2024 |access-date=4. kolovoza 2026 |website=Tennis Clubhouse |language=en}}</ref> Na natjecanju u [[Xiamen]]u, prvome mitingu [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] u [[2024.]] godini, Duplantis je poboljšao svoj svjetski rekord za jedan centimetar preskočivši 6,24 metra iz prvoga pokušaja.<ref>{{Cite web |author=Julien Pereira |title=Athlétisme – Armand Duplantis établit un nouveau record du monde de saut à la perche en franchissant 6,24 mètres |language=fr |url=https://www.eurosport.fr/athletisme/wanda-diamond-league-xiamen/2024/athletisme-armand-duplantis-etablit-un-nouveau-record-du-monde-de-saut-a-la-perche-en-franchissant-624-metres_sto20002671/story.shtml |date=20. travnja 2024. |website=[[Eurosport]]}}</ref><ref>{{Cite web |author=Simon Turnbull |title=Duplantis breaks world pole vault record with 6.24m in Xiamen |url=https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/mondo-duplantis-world-pole-vault-record-xiamen |date=20. travnja 2024. |website=[[World Athletics]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=27. srpnja 2024 |title=Ratified: world records for McLaughlin-Levrone, Duplantis, Kipyegon, Chebet, Alekna and Ngetich |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-mclaughlin-levrone-duplantis-kipyegon-chebet-alekna-ngetich |access-date=4. kolovoza 2026|work=World Athletics Press Release}}</ref> Kao jedini natjecatelj koji je prešao šest metara, Duplantis je [[12. lipnja]] osvojio [[Europsko prvenstvo u atletici 2024.|Europsko prvenstvo]] u [[Rim]]u. Nakon što je osigurao titulu europskoga prvaka, Duplantis je iz prvoga pokušaja postavio novi rekord prvenstva skokom od 6,10 metara, a onda je iskoristio sva tri pokušaja za obaranje tadašnjega svjetskog rekorda, ali svi su bili bezuspješni.<ref name=":89">{{Cite web |title=Mondo Duplantis sacré champion d'Europe avec 6,10&nbsp;m |url=https://www.lequipe.fr/Athletisme/Actualites/Mondo-duplantis-sacre-champion-d-europe-avec-6-10-m/1474377 |website=l'équipe}}</ref> Ipak, skokom je od 6,10 metara učinio to prvenstvo svojim 60. natjecanjem na kojemu je preskočio šest ili više metara. Drugi je najbolji u povijesti [[Sergej Bubka]] s 44 natjecanja.<ref>{{Cite news |last=Mills |first=Steven |date=15. lipnja 2024. |title=Roma 2024 by the numbers |url=https://www.european-athletics.com/news/roma-2024-by-the-numbers |access-date=4. kolovoza 2026 |work=European Athletics}}</ref> [[File:Armand Duplantis - Olympic Games - 03.08.2024.jpg|thumb|left|upright|Armand Duplantis na kvalifikacijama u skoku s motkom [[3. kolovoza]] [[2024.]] godine na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama u Parizu]].]] Pobijedivši [[5. kolovoza]] na [[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijskim igrama]] u [[Pariz]]u, Duplantis je obranio titulu olimpijskoga pobjednika iz [[Ljetne olimpijske igre 2020.|Tokija]]. Budući da [[Sam Kendricks]] nije uspio preskočiti više od 5,95 metara, Duplantis je osvojio zlato rezultatom od šest metara. Potom je preskočio 6,10 metara, čime je oborio olimpijski rekord [[Thiago Braza|Thiaga Braza]] s [[Ljetne olimpijske igre 2016.|Olimpijskih igara 2016.]] godine. U posljednjoj je seriji preskočio 6,25 metara iz trećega pokušaja i time postavio novi svjetski rekord. Kao i na Europskome prvenstvu te godine, Duplantis je bio jedini natjecatelj koji je preskočio šest metara. Potom je preskočio 6,10 metara iz prvoga pokušaja te lovio novi svjetski rekord. Na Olimpijskim mu je igrama potonje pošlo za rukom, pa je postavio novi svjetski rekord i ujedno oborio olimpijski rekord, koji je bio postavio samo 20 minuta prije.<ref name=":90">{{Cite news |last=Liew |first=Jonathan |date=5. kolovoza 2024. |title=Duplantis achieves new heights after pole vault world record adds to gold |url=https://www.theguardian.com/sport/article/2024/aug/05/2024-paris-olympic-games-armand-duplantis-pole-vault-world-record |access-date=4. kolovoza 2026|work=[[The Guardian]] |issn=0261-3077}}</ref> Osvojivši zlato u Parizu, 24-godišnji je Duplantis postao prvi skakač s motkom koji je obranio titulu olimpijskoga prvaka nakon [[SAD|Amerikanca]] [[Bob Richards|Boba Richardsa]], koji je osvojio Olimpijske igre [[Ljetne olimpijske igre 1952.|1952.]] i [[Ljetne olimpijske igre 1956.|1956.]] godine. Duplantis i Richards ujedno su jedini muški skakači s motkom koji su osvojili dva olimpijska zlata.<ref>{{Cite news |last=Thompson II |first=Marcus |date=6. kolovoza 2024. |title=Mondo Duplantis soars to new world record, Olympic gold again: 'He's the fastest pole vaulter out there' |url=https://www.nytimes.com/athletic/5682112/2024/08/05/mondo-duplantis-pole-vault-final-sam-kendricks/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807041236/https://www.nytimes.com/athletic/5682112/2024/08/05/mondo-duplantis-pole-vault-final-sam-kendricks/ |url-status=dead |archive-date=7. kolovoza 2024 |access-date=4. kolovoza 2026 |work=The New York Times}}</ref> Duplantisova sposobnost ostvarivanja vrhunskih rezultata pod pritiskom te neprestano obaranje svjetskih rekorda učvrstili su njegov status jednoga od najistaknutijih atletičara svoje generacije.<ref name=":4" /> Rezultati koje je postigao kao predstavnik Švedske na najvećim svjetskim i kontinentalnim natjecanjima nemaju premca.<ref>{{Cite web |last=Sports |first=Pulse |date=22. travnja 2024. |title=Mondo Duplantis shares secret behind shattering pole vault world record for record|url=https://www.pulsesports.co.ke/athletics/story/mondo-duplantis-shares-secret-behind-shattering-pole-vault-world-record-for-record-eigth-time-2024042110095299804 |access-date= 5. kolovoza 2026 |website=Pulse Sports Kenya |language=en}}</ref> Uzevši u obzir njegove uspjehe od najmlađih natjecateljskih dobnih kategorija do seniorske karijere, do [[kolovoz]]a 2024. godine postavio je ukupno devet rekorda prvenstava i jedan olimpijski rekord. U te se rezultate ubrajaju i tri svjetska rekorda koja je postavio nakon što je osvojio svjetske titule: 6,20 metara na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]] u Beogradu, 6,21 metar na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetskome prvenstvu]] u Oregonu i 6,25 metara u Parizu na Olimpijskim igrama.<ref name=":17" /> Njegova se dominacija u skoku s motkom počela uspoređivati s ostvarenjima najboljih u drugim sportovima.<ref>{{Cite news |date=6. kolovoza 2024 |title=Mondo Duplantis Soars to New Heights: Sets World Record at Paris 2024 Olympics |url=https://trackalerts.com/2024/08/mondo-duplantis-soars-to-new-heights-sets-world-record-at-paris-2024-olympics/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919084450/https://trackalerts.com/2024/08/mondo-duplantis-soars-to-new-heights-sets-world-record-at-paris-2024-olympics/ |url-status=dead |archive-date=19. rujna 2024 |access-date=5. kolovoza 2026|work=Trackalerts.com}}</ref> ''[[The New York Times]]'' opisao ga je kao sportaša koji za skok s motkom predstavlja ono što [[Usain Bolt]] predstavlja za sprint, [[Michael Phelps]] za [[plivanje]] i [[Simone Biles]] za [[gimnastika|gimnastiku]].<ref>{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=5. kolovoza 2024|title=Mondo Duplantis: Breaking down the biomechanics behind the best-ever pole vaulter |url=https://www.nytimes.com/athletic/5646961/2024/08/05/mondo-duplantis-biomechanics-pole-vault/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806032042/https://www.nytimes.com/athletic/5646961/2024/08/05/mondo-duplantis-biomechanics-pole-vault/ |url-status=dead |archive-date=6. kolovoza 2024 |access-date=5. kolovoza 2026 |work=The New York Times}}</ref> Budući da natjecanja često osvaja s gotovo 30 centimetara boljim rezultatom od rezultata drugoplasiranoga natjecatelja, njegova je nadmoć time izraženija jer se pobjednik u skoku s motkom češće odlučuje razlikom od samo jednoga centimetra.<ref>{{Cite news |last=Sherwood |first=Ben |date=8. kolovoza 2024. |title=Why This Pole Vaulter Is Even Bigger Than the One With the Bulge |url=https://www.thedailybeast.com/pole-vault-goat-mondo-duplantis-soaredliterallyat-the-paris-olympics |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808232141/https://www.thedailybeast.com/pole-vault-goat-mondo-duplantis-soaredliterallyat-the-paris-olympics |url-status=dead |archive-date=8. kolovoza 2024 |access-date=5. kolovoza 2026 |work=The Daily Beast}}</ref> Uz to je osvojio svako natjecanje na kojemu je nastupio od mitinga [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] u [[Monako|Monaku]] 2023. godine.<ref name="WAprofile" /> Nakon drugoga olimpijskog zlata zaredom i oborenih devet rekorda – a svaki je novi u tome nizu poboljšao za jedan centimetar – Duplantis se naširoko smatra najboljim skakačem s motkom svih vremena.<ref name=":4" /><ref name=":3">{{Cite news |date=5. kolovoza 2024 |title=Record-breaker Duplantis soars to Olympic pole vault gold, Hodgkinson wins 800m |url=https://www.france24.com/en/live-news/20240805-record-breaker-duplantis-soars-to-pole-vault-gold-hodgkinson-wins-800m |agency=Agence France-Presse}}</ref> Prije pariških Olimpijskih igara taj se naslov pridijevao [[Sergej Bubka|Sergeju Bubki]], umirovljenomu [[Ukrajina|ukrajinskom]] skakaču s motkom.<ref name="Stump2024">{{cite news |last1=Stump |first1=Scott |date=6. kolovoza 2024. |title=Swedish pole vaulter Armand Duplantis thrills the world with a towering, death-defying vault |url=https://www.today.com/popculture/mondo-duplantis-world-record-pole-vault-rcna165383 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806202927/https://www.today.com/popculture/mondo-duplantis-world-record-pole-vault-rcna165383 |archive-date=6. kolovoza 2024 |work=TODAY.com}}</ref> Na [[Memorijal Kamila Skolimowska|Memorijalu Kamila Skolimowska]] u [[Poljska|poljskome]] gradu [[Chorzów]]u, dvanaestoj postaji [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] 2024. godine, Duplantis je [[25. kolovoza]] poboljšao svoj svjetski rekord deseti put u karijeri i treći put 2024. godine za jedan centimetar, pa je novi svjetski rekord iznosio 6,26 metara.<ref>{{Cite web |title=Ingebrigtsen and Duplantis smash world records in Silesia |url=https://www.diamondleague.com/news/general/ingebrigtsen-and-duplantis-smash-world-records-in-silesia/ |access-date=5. kolovoza 2026 |website=IDL Diamond League |date=25. kolovoza 2024 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |date=3. listopada 2024 |title=Ratified: world records for Ingebrigtsen, Duplantis and Hull |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/ratified-world-records-ingebrigtsen-duplantis-hull |access-date=5. kolovoza 2026 |work=World Athletics Press Release}}</ref> Tamo su, uz Duplantisa, i [[Sam Kendricks]] i [[Emmanouil Karalis]] preskočili šest metara. To je bio prvi put u povijesti da su trojica skakača s motkom preskočili tu visinu na istome natjecanju.<ref name=":6">{{Cite news |last=Selvaraj |first=Jonathan |date=28. kolovoza 2024. |title=One small centimetre for man, a giant leap for Armand Duplantis |url=https://sportstar.thehindu.com/athletics/armand-duplantis-pole-vault-world-record-one-centimetre-paris-olympics-science-jump-sports-feature/article68575835.ece/}}</ref> Na konferenciji za medije uoči spomenutoga mitinga Dijamantne lige organizatori su predstavili novu nagradu za najboljega sportaša na tome natjecanju, a odluka se donosila na temelju bodovnoga sustava World Athleticsa. Očekivalo se da će prvi dobitnik te nagrade biti [[Jakob Ingebrigtsen]], koji je rezultatom od 7:17,55 minuta postavio novi svjetski rekord na 3000 metara. Time je nadmašio prijašnji rekord od 7:20,67 minuta [[Kenija|Kenijca]] [[Daniel Komen|Daniela Komena]] iz [[1996.]] godine za više od triju sekundi. Međutim, kada su se rezultati s natjecanja preračunali prema bodovnome sustavu, pokazalo se da je Duplantisov svjetski rekord od 6,26 metara u skoku s motkom vrijedio 1339 bodova, a Ingebrigtsenov svjetski rekord 1320 bodova. Duplantis je tako postao prvim dobitnikom nagrade za najvrjednijega atletičara mitinga, pa je osvojio 14-karatni zlatni prsten optočen dijamantima vrijedan 10 000 američkih dolara te novčanu nagradu u istome iznosu. Uz to je osvojio 50 000 američkih dolara za obaranje svjetskoga rekorda.<ref name=":6" /> Dan uoči mitinga Dijamantne lige u [[Zürich]]u, [[4. rujna]], Duplantis je sudjelovao u revijalnoj utrci na 100 metara protiv [[Karsten Warholm|Karstena Warholma]], svjetskoga rekordera na 400 metara s preponama. Duplantis je pobijedio i ostvario osobni rekord u toj disciplini, koji je iznosio 10,37 sekundi. Warholm je završio utrku za 10,47 sekundi, što je također bio njegov osobni rekord.<ref>{{Cite web |title=Mondo Duplantis uses personal best to hold off Karsten Warholm in 100m sprint showdown |url=https://olympics.com/en/news/mondo-duplantis-uses-personal-best-to-hold-off-karsten-warholm-in-100m-sprint-showdown}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/athletics/articles/c14zydg3754o|title=Duplantis beats Warholm in 100m exhibition race|date=4. rujna 2024 |work=BBC Sport|access-date=5. kolovoza 2026.}}</ref> Duplantis je [[13. rujna]] zaključio sezonu 2024. godine četvrtim uzastopnim naslovom pobjednika Dijamantne lige na završnome natjecanju u [[Bruxelles]]u. Pobjedu je odnio nakon preskočenih 6,11 metara, čime je također postavio rekord mitinga.<ref>{{cite web|url=https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/wanda-diamond-league-final-brussels-2024-duplantis-denny|title=Duplantis and Denny break meeting records on first day of Wanda Diamond League Final in Brussels|publisher=World Athletics|access-date=13. rujna 2024}}</ref> Dana [[26. listopada]] bio je prvi put samostalno proglašen europskim sportašem godine u muškoj konkurenciji. Isti je naslov zavrijedio 2022. godine, ali tada je nagradu podijelio s Jakobom Ingebrigtsenom.<ref>{{Cite news |date=28. listopada 2024 |title=Mahuchikh and Duplantis named European athletes of the year |url=https://athleticsweekly.com/athletics-news/mahuchikh-and-duplantis-named-european-athletes-of-the-year-1039994149/ |access-date=5. kolovoza 2024 |work=Athletics Weekly}}</ref> Duplantis je [[6. studenoga]] postao globalni ambasador humanitarne utrke [[Wings for Life World Run]], a time se pridružio drugim sportskim zvijezdama poput [[Neymar|Neymara]] i Karstena Warholma. Utrka se održala [[4. svibnja]] [[2025.]] godine radi prikupljanja sredstava za istraživanje ozljede [[kičmena moždina|kralježnične moždine]].<ref>{{Cite news |last=Jonsson |first=Hanna |date=6. studenoga 2024. |title=Join Mondo Duplantis in the Wings for Life World Run – registration is open |url=https://www.redbull.com/se-en/mondo-duplantis-wings-for-life-world-run |access-date=5. kolovoza 2026|work=Redbull}}</ref> === 2025: Višestruki novi svjetski rekordi, treće svjetske titule i u dvorani i na otvorenome, jubilarnih sto skokova, Laureusova nagrada, peto osvajanje Dijamantne lige i skok od 6,30 metara === Duplantis je [[28. veljače]] na [[All Star Perche]]u u [[Clermont-Ferrand]]u 11. put oborio vlastiti svjetski rekord. Nakon što je osigurao pobjedu skokom od 6,07 metara, Duplantis je odlučio preskočiti 6,27 metara. To je uspio iz prvoga pokušaja.<ref name=":17">{{Cite web |date=1. ožujka 2025 |title=Duplantis breaks world pole vault record with 6.27m in Clermont-Ferrand |url=https://worldathletics.org/news/report/mondo-duplantis-world-pole-vault-record-627m-clermont-ferrand |access-date=6. kolovoza 2026 |website=World Athletics Report}}</ref> U to je vrijeme objavio i svoj prvi singl "[[Bop (pjesma, Mondo)|Bop]]", koji je zasvirao kada je postavio novi svjetski rekord.<ref>{{Cite web |date=1. ožujka 2025 |title=Armand Duplantis breaks his own pole vault world record with leap of 6.27m |url=https://www.straitstimes.com/sport/armand-duplantis-breaks-his-own-pole-vault-world-record-with-leap-of-6-27m |access-date=6. kolovoza 2026 |website=The Straits Times}}</ref> U razgovoru s [[Puma (brend)|Puminim]] izvršnim direktorom Arneom Freundtom, odnosno intervjuu objavljenome [[18. ožujka]] u sklopu tvrtkina godišnjega izvještaja, Duplantis je otkrio da vjeruje da bi mogao svjetski rekord postaviti na 6,40 metara u idućih nekoliko godina, ali da mu 6,30 metara predstavlja prvu metu u bližoj budućnosti.<ref>{{Cite web |title=Pole vault star Armand "Mondo" Duplantis sets his sights on fairy tale world record of 6.40m {{!}} PUMA® |url=https://about.puma.com/en/newsroom/corporate-news/2025/18-03-2025-pole-vault-star-armand-mondo-duplantis-sets-his-sights |access-date=6. kolovoza 2026 |website=about.puma.com |language=en}}</ref> Duplantis je skokom od 6,15 metara osvojio [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] u [[Nanjing]]u [[22. ožujka]]. Time je ujedno treći put zaredom postao svjetskim dvoranskim prvakom. Duplantis se borio sve do kraja protiv [[Grk]]a [[Emmanouil Karalis|Emmanouila Karalisa]], koji je preskočio 6,05 metara. Karalis bi u neko drugo doba zasigurno postao svjetski dvoranski prvak jer je to bio prvi put u povijesti da je skakač s motkom u finalu prvenstva preskočio 6,05 metara i ostao bez zlatne medalje.<ref name=":18" /> Prije nego što je obranio naslov prvaka u Nanjingu, Duplantis je ukupno 98 puta dotada preskočio šest ili više metara.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/live/NHC6m33jDrk?si=QtkdsUuyCpEanGXj |title=Livestream - World Athletics Indoor Championships Nanjing 25 Press Conference |language=en |access-date=6. kolovoza 2026 |via=www.youtube.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=20. ožujka 2025 |title='More in the tank', vows Duplantis as he edges to century mark |url=https://www.france24.com/en/live-news/20250320-more-in-the-tank-vows-duplantis-as-he-edges-to-century-mark |access-date=6. kolovoza 2026 |website=France 24 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Watta |first=Evelyn |date=20. ožujka 2025 |title=Mondo Duplantis all set for another world record as he gears up for World Athletics Indoor Championships Nanjing 2025: "I have more in the tanks" |url=https://www.olympics.com/en/news/mondo-duplantis-world-record-world-athletics-indoor-championships-nanjing-2025-more-in-tanks |access-date=6. kolovoza 2026 |website=Olympics.com}}</ref> Preskočivši četiri puta šest ili više metara na tome natjecanju, Duplantis je prešao brojku od sto takvih skokova s ukupno 102 njih. Za usporedbu, [[Sergej Bubka]], nekadašnji svjetski rekorder, drugi je najbolji po broju skokova od šest ili više metara, a u karijeri ih je ukupno imao 46.<ref name=":18">{{Cite web |title=Duplantis retains world indoor pole vault title in Nanjing {{!}} News {{!}} Nanjing 25 {{!}} World Athletics Indoor Championships |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/nanjing25/news/report/nanjing-25-men-pole-vault-report |archive-url=https://web.archive.org/web/20250322161645/https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-indoor-championships/nanjing25/news/report/nanjing-25-men-pole-vault-report |archive-date=22. ožujka 2025 |access-date=6. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=22. ožujka 2025 |title=Now 102 vaults over 6 metres as Duplantis soars to world indoor title |url=https://sports.yahoo.com/article/now-102-vaults-over-6-143815490.html |access-date=6. kolovoza 2026 |website=Yahoo Sports |language=en-US}}</ref> Duplantis je [[21. travnja]] osvojio [[Laureus (nagrada)|Laureusovu]] nagradu za najboljega sportaša godine. Time je nakon [[Usain Bolt|Usaina Bolta]] postao drugi atletičar u povijesti koji je osvojio tu nagradu.<ref>{{Cite web |last=Wiseman |first=Ciaran |date=22. travnja 2025 |title=Mondo Duplantis namedrops Usain Bolt & Lionel Messi as he wins prestigious award |url=https://talksport.com/sport/3138989/mondo-duplantis-laureus-awards-usain-bolt-lionel-messi/ |access-date=7. kolovoza 2026 |website=talkSPORT |language=}}</ref> Bio je nominiran još 2021., 2023. i 2024. godine, stoga ju je osvojio nakon treće uzastopne i ukupno četvrte nominacije.<ref name=":19">{{Cite web |last=Smirnova |first=Lena |date=22. travnja 2025. |title=Armand Duplantis named Laureus World Sportsman of the Year after third consecutive nomination |url=https://www.olympics.com/en/news/athletics-sweden-armand-duplantis-named-laureus-world-sportsman-of-the-year-after-third-consecutive-nomination |access-date=7. kolovoza 2026 |website=Olympics.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=22. travnja 2025 |title=Gymnast Simone Biles and pole vaulter Armand Duplantis win Laureus awards |url=https://www.straitstimes.com/sport/gymnast-simone-biles-and-pole-vaulter-mondo-duplantis-win-laureus-awards |access-date=7. kolovoza 2026 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Svoj ukupno dvanaesti i četvrti svjetski rekord u okviru Dijamantne lige<ref>{{Cite web |title=Duplantis Soars to 6.28m World Record as Records Tumble at Stockholm Diamond League {{!}} Watch Athletics |url=https://www.watchathletics.com/article/13394/duplantis-soars-to-6-28m-world-record-as-records-tumble-at-stockholm-diamond-league |access-date=7. kolovoza 2026 |website=www.watchathletics.com |language=en}}</ref> postavio je [[15. lipnja]] skokom od 6,28 metara, iz prvoga pokušaja, u [[Stockholm]]u.<ref>{{Cite web |title=Duplantis breaks world pole vault record with 6.28m in Stockholm {{!}} REPORTS {{!}} World Athletics |url=https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/mondo-duplantis-world-pole-vault-record-628m-stockholm |archive-url=https://web.archive.org/web/20250615204725/https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/mondo-duplantis-world-pole-vault-record-628m-stockholm |archive-date=15. lipnja 2025 |access-date=7. kolovoza 2026|website=worldathletics.org |language=en}}</ref> Prije toga oborio je svjetski rekord dvaput u Poljskoj, Srbiji i Oregonu, jednom u Škotskoj i Kini, a triput u Francuskoj, uključujući onaj s Olimpijskih igara 2024. godine. Nikada prije nije postigao to na domaćemu terenu, u [[Švedska|Švedskoj]],<ref>{{Cite web |date=15. lipnja 2025 |title=Mondo Duplantis' 12th pole vault world record is one of a kind: 'The only thing that I was missing' |url=https://www.nbcsports.com/olympics/news/mondo-duplantis-world-record-pole-vault-2025-stockholm |access-date=7. kolovoza 2026 |website=NBC Sports |language=en-US}}</ref> pa je time ostvario još jedan priželjkivani uspjeh.<ref>{{Cite web |first=Nick |last=Zaccardi |date=15. lipnja 2025 |title=Mondo Duplantis breaks world record in pole vault for 12th time: 'The only thing that I was missing' |url=https://sports.yahoo.com/article/mondo-duplantis-breaks-pole-vault-171337337.html |access-date=7. kolovoza 2026 |website=Yahoo Sports |language=en-US}}</ref> Duplantisov 12. svjetski rekord s čuvenoga [[Olimpijski stadion u Stockholmu|Olimpijskoga stadiona u Stockholmu]], na kojemu su se održale [[Ljetne olimpijske igre 1912.]] godine, bio je prvi u povijesti koji se postavio na tome stadionu. Tamo su se više puta oborili svjetski rekordi u atletici nego na ijednome drugom stadionu – ukupno 83 njih između [[1912.]] i [[2008.]] godine. Međutim, nijedan od njih nije bio u skoku s motkom.<ref name=":21">{{Cite news |last=Tharme |first=Liam |date=20. rujna 2025 |title=Mondo Duplantis exclusive: 14-time pole vault world-record holder analyzes his greatest jumps |url=https://www.nytimes.com/athletic/6642767/2025/09/20/mondo-duplantis-interview-world-records/ |access-date=7. kolovoza 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> [[Patrik Sjöberg]] bio je posljednji švedski sportaš koji je na tome stadionu postavio svjetski rekord, a to je bilo na natjecanju u skoku uvis [[1987.]] godine. Tomu je svjedočila i Duplantisova majka s tribina.<ref name=":2">{{Cite web |last=Crumley |first=Euan |date=15. lipnja 2025.|title=Mondo Duplantis rises to the occasion in Stockholm – Athletics Weekly |url=https://athleticsweekly.com/news/mondo-duplantis-rises-to-the-occasion-in-stockholm-1040005867/ |access-date=7. kolovoza 2026 |website=athleticsweekly.com |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=Pole Vault: Arman Duplantis sets his sights on setting another world record at 6.40m {{!}} Flashscore.com |url=https://www.flashscore.com/news/athletics-continental-tour-it-s-within-my-reach-duplantis-sets-sights-on-6-40m/bkXyvSvq/ |access-date=7. kolovoza 2026|website=www.flashscore.com |language=en}}</ref> U skladu s tamošnjom tradicijom, Duplantisovo je ime uklesano na zidove stadiona u spomen na svjetski rekord koji je ondje postavio. Taj dio Olimpijskoga stadiona, poznat pod nazivom "Stadion Walk of Fame", odaje počast najvećim sportskim uspjesima i događajima koji su se odvili na stadionu još od Olimpijskih igara održanih u Stockholmu.<ref>{{Cite web |title=Archives: Walk of Fame |url=https://www.walkoffamestadion.se/en/walkoffame/ |access-date=19. lipnja 2025 |website=Stadion Walk of Fame |language=en-US}}</ref><ref name=":2" /> Nakon te pobjede u Dijamantnoj ligi Duplantis je od 2020. godine pobijedio na 37 od ukupno 41 natjecanja, čime je postao jedan od najuspješnijih serijskih pobjednika u povijesti Dijamantne lige.<ref>{{Cite web |last=Sportstar |first=Team |date=13. lipnja 2025. |title=Duplantis Diamond League Results 2017–2025: A Winning Streak |url=https://sportstar.thehindu.com/athletics/duplantis-diamond-league-results-2017-2025/article69690324.ece |access-date=7. kolovoza 2026 |website=Sportstar |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=16. lipnja 2025 |title='Magical' Armand Duplantis soars to pole vault world record in Stockholm |url=https://www.straitstimes.com/sport/magical-duplantis-soars-to-pole-vault-world-record-in-stockholm-with-6-28m-jump |access-date=7. kolovoza 2026|work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Od svoga debija u Dijamantnoj ligi 2017. godine ostvario je ukupno 39 pobjeda, čime je prestigao [[Renaud Lavillenie|Renauda Lavillenieja]], koji ima 37 pobjeda.<ref>{{Cite web |title=Renaud LAVILLENIE – Wanda Diamond League |url=https://www.diamondleague.com/athlete/14185853/ |access-date=7. kolovoza 2026 |language=en-US}}</ref> Od 2020. godine imao je 93 nastupa, a izgubio je samo četiri puta, i to isključivo na mitinzima Dijamantne lige.<ref>{{Cite news |date=17. lipnja 2025 |title=Why 1cm equals multiple big-money payouts for this record-breaking pole vaulter |url=https://www.abc.net.au/news/2025-06-17/mondo-armand-duplantis-keeps-breaking-his-pole-vault-world-1cm/105426332 |access-date=7. kolovoza 2026 |work=ABC News |language=en-AU}}</ref> Dana [[11. srpnja]] Duplantis je skokom od 6,05 metara oborio rekord mitinga Dijamantne lige u [[Monako|Monaku]], koji je iznosio 6,02 metara, a bio ga je postavio [[Poljska|Poljak]] [[Piotr Lisek]] [[2019.]] godine. Taj je miting ujedno i 13. postaja Dijamantne lige na kojoj je Duplantis srušio rekord natjecanja.<ref>{{Cite web |last=McCarvel |first=Nick |date=11 July 2025 |title=Monaco Diamond League 2025: Mondo Duplantis wins pole vault in new meeting record, misses on world record attempts |url=https://www.olympics.com/en/news/monaco-diamond-league-2025-mondo-duplantis-wins-pole-vault-in-new-meeting-record-misses-on-world-record-attempts |access-date=12 July 2025 |website=Olympics.com}}</ref> Budući da se u Dijamantnoj ligi održava ukupno 15 mitinga, preostala su mu u tome trenutku dva na kojima još nije postavio novi rekord. Riječ je o mitinzima u [[Rabat]]u, na kojemu je rekord od 5,86 metara postavio [[Sam Kendricks]], i u [[London]]u, gdje rekord od 6,03 metara drži [[Renaud Lavillenie]].<ref>{{Cite web |last=Ogeyingbo |first=Deji |date=25. lipnja 2025. |title=Mondo Duplantis and the art of jumping high |url=https://www.runblogrun.com/2025/06/mondo-duplantis-and-the-art-of-jumping-high.html |access-date=7. kolovoza 2026 |website=runblogrun |language=en-US}}</ref> U sklopu manifestacije [[World Athletics Continental Tour]] Duplantis je [[12. kolovoza]] postavio svoj 13. svjetski rekord od 6,29 metara na mitingu iz tzv. Gold serije u [[Budimpešta|Budimpešti]]. To je bio prvi svjetski rekord koji se ikada postavio na tome mitingu u 15 godina njegova postojanja. Duplantis je time nadmašio i svoj prijašnji rekord koji je postavio u [[Mađarska|Mađarskoj]], a riječ je o skoku od 6,10 metara kojim je [[2023.]] godine osvojio svoju drugu titulu svjetskoga prvaka.<ref>{{Cite web |title=Historic world record, broken records, and an electric atmosphere at the Gyulai István Memorial – Gyulai István Memorial |url=https://gyulaimemorial.hu/en/news/historic-world-record-broken-records-and-an-electric-atmosphere-at-the-gyulai-istvan-memorial/ |access-date=7. kolovoza 2026 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=13. kolovoza 2025 |title=Duplantis breaks world pole vault record on Budapest return |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-continental-tour/news/duplantis-world-pole-vault-record-budapest-gyulai-memorial |access-date=7. kolovoza 2026 |website=World Athletics Report}}</ref> World Athletics dao je Duplantisu važnu ulogu u promociji premijernoga izdanja prvenstva službenoga naziva [[World Athletics Ultimate Championship]], koje će se održati u [[Budimpešta|Budimpešti]] od [[11. rujna|11.]] do [[13. rujna]] [[2026.]] godine. Riječ je o ekskluzivnome bijenalu koje će se parnim godinama održavati na kraju sezone, kada [[Svjetsko prvenstvo u atletici]] neće biti u tijeku. World Athletics imenovao je Duplantisa ultimativnom zvijezdom ([[engleski jezik|engl.]] ''Ultimate Star''), a potom [[Usain Bolt|Usaina Bolta]] ultimativnom legendom ([[engleski jezik|engl.]] ''Ultimate Legend''),<ref>{{Cite news |last=Thapliyal |first=Mukesh |date=8. rujna 2025. |title=Usain Bolt named 'Ultimate Legend' by World Athletics to promote inaugural global championship |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/international/us/usain-bolt-named-ultimate-legend-by-world-athletics-to-promote-inaugural-global-championship/articleshow/123756822.cms?from=mdr |access-date=8. kolovoza 2026 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> učinivši ih time glavnim akterima u promociji prvenstva u skladu s dodijeljenim ulogama.<ref>{{Cite web |date=13. kolovoza 2025 |title=Duplantis unveiled as inaugural Ultimate Star |url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-ultimate-championship/2026/news/press-releases/mondo-duplantis-ultimate-championship-star |access-date=8. kolovoza 2026 |website=World Athletics}}</ref> Duplantis je [[27. kolovoza]] osvojio trofej Dijamantne lige peti put zaredom na posljednjemu mitingu u [[Zürich]]u, čime se približio najboljim atletičarima sa sedam pobjeda. Riječ je o [[Francuska|francuskome]] skakaču s motkom [[Renaud Lavillenie|Renaudu Lavillenieju]] i [[Christian Taylor|Christianu Tayloru]], [[SAD|Amerikancu]] koji se natjecao u [[Troskok|troskoku]].<ref>{{Cite web |last= |first= |last2= |first2= |date=28. kolovoza 2025 |title=Mondo Duplantis wins fifth straight Diamond League title |url=https://www.indiatvnews.com/sports/other/mondo-duplantis-wins-fifth-straight-diamond-league-title-2025-08-28-1005523 |access-date=9. kolovoza 2026 |website=India TV News |language=en}}</ref> Duplantis je pobijedio nakon preskočenih šest metara, što je bio njegov 118. skok od šest ili više metara.<ref>{{Cite news |date=27. kolovoza 2025 |title=Olyslagers wins latest duel with high jump rival ahead of world champs |url=https://www.abc.net.au/news/2025-08-28/nicola-olyslagers-wins-high-jump-diamond-league-in-zurich/105706212 |access-date=9. kolovoza 2026 |work=ABC News |language=en-AU}}</ref> Na [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetskome prvenstvu]] u [[Tokio|Tokiju]] Duplantis je [[15. rujna]] osvojio svoju treću svjetsku titulu zaredom u skoku s motkom. Naslov svjetskoga prvaka donio mu je skok od 6,15 metara u nikada kompetitivnijemu finalu muškoga skoka s motkom na natjecanju globalne razine, gdje je sedam skakača preskočilo 5,90 ili više metara.<ref>{{Cite web |title=Duplantis breaks world pole vault record with 6.30m in Tokyo {{!}} News {{!}} Tokyo 25 {{!}} World Athletics Championships |url=https://worldathletics.org/en/competitions/world-athletics-championships/tokyo25/news/report/world-championships-tokyo-25-report-mens-pole-vault |access-date=9. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> Duplantis je zatim nastojao postaviti svoj 14. svjetski rekord od 6,30 metara, a to mu je pošlo za rukom u posljednjemu pokušaju. Taj je rezultat ujedno bio četvrti Duplantisov svjetski rekord u 2025. godini, što je za njega bio i rekordan broj oborenih svjetskih rekorda u jednoj godini.<ref>{{Cite web |date=15. rujna 2025 |title=Armand Duplantis soars to third world title and 14th world record |url=https://www.bbc.com/sport/athletics/articles/c1ed6845ng7o |access-date=9. kolovoza 2026 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Nakon prvih dvaju neuspješnih pokušaja Duplantis je napravio dvije promjene koje su se pokazale ključnim za obaranje rekorda. Najprije je pomaknuo stalke za letvicu s njezine standardne pozicije pet centimetara bliže kutiji za odraz, u koju se postavlja motka pri skoku, čime je promijenio kut prelaska preko letvice. Duplantis je poslije otkrio da mu je njegov otac i trener Greg savjetovao da upotrijebi tvrđu motku u trećemu pokušaju kako bi optimizirao odraz pri toj visini. U prijašnjim se pokušajima služio istom motkom kojom je obarao rekorde između 6,20 i 6,29 metara.<ref name=":21" /> Duplantis je bio proglašen europskim sportašem godine [[26. listopada]]. To je bio treći put da je osvojio tu nagradu, a toliko ju je puta jedini još dobio [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Britanac]] [[Mo Farah]].<ref>{{Cite web |last=Broadbent |first=Chris |date=25. listopada 2025 |title=Mondo grateful for “beautiful honour” as he is named men's Athlete of the Year |url=https://www.european-athletics.com/home/news/mondo-grateful-for-beautiful-honour-as-he-is-named-athlete-of-the-year |access-date=9. kolovoza 2026|website=www.european-athletics.com |language=en}}</ref> [[World Athletics]] proglasio je Duplatnisa sportašem godine [[30. studenoga]]. Tada je imao 16 osvojenih natjecanja u nizu i postao je prvi skakač s motkom u novijoj povijesti koji dvije godine zaredom nije doživio poraz.<ref>{{Cite news |date=1. prosinca 2025 |title=Swedish pole vault star Armand Duplantis and US hurdler Sydney McLaughlin-Levrone crowned 'Athletes of the Year' |url=https://www.straitstimes.com/sport/duplantis-and-mclaughlin-levrone-crowned-athletes-of-the-year |access-date=9. kolovoza 2026 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Nijedan drugi atletičar koji se natjecao u skakačkim ili bacačkim disciplinama nije tu nagradu osvojio tri puta. Duplantis je tako postao tek treći atletičar s najmanje trima osvojenim nagradama, pridruživši se [[Usain Bolt|Usainu Boltu]], koji ju je osvojio šest puta, i [[Hicham El Guerrouj|Hichamu El Guerrouju]], također trostrukome dobitniku nagrade.<ref>{{Cite web |title=Ian O'Riordan: Why Grand Slam Track is paying a high price for excluding field events |url=https://www.irishtimes.com/sport/athletics/2025/12/06/ian-oriordan-why-grand-slam-track-is-paying-a-high-price-for-excluding-field-events/ |access-date=9. kolovoza 2026 |website=The Irish Times |language=en}}</ref> === 2026: Petnaesti svjetski rekord zaredom, četvrti uzastopni svjetski dvoranski naslov i prekid trogodišnjega pobjedničkog niza=== Dana [[12. ožujka]] Duplantis je poboljšao svoj svjetski rekord za jedan centimetar na [[Mondo Classic|Mondo Classicu]] u [[Uppsala|Uppsali]]. To je bio njegov 15. svjetski rekord i drugi put da je postavio svjetski rekord u [[Švedska|Švedskoj]].<ref name=":26">{{Cite web |date=12. ožujka 2026 |title=Armand Duplantis: Two-time Olympic pole vault champion breaks world record at Mondo Classic in Sweden |url=https://www.bbc.com/sport/athletics/articles/c3wlje0lpxqo |access-date=9. kolovoza 2026 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> Duplantis je tim skokom od 6,31 metra nadmašio brojku [[Sergej Bubka|Sergeja Bubke]] od 14 uzastopnih svjetskih rekorda. Također, pobjeda mu je na spomenutome natjecanju bila 38. u nizu, računajući još od [[kolovoz|kolovoza]] [[2023.]] godine.<ref>{{Cite news |date=16. ožujka 2026 |title=Pole vault record breaker Armand Duplantis ready for return to 'special' Torun |url=https://www.straitstimes.com/sport/pole-vault-record-breaker-armand-duplantis-ready-for-return-to-special-torun |access-date=9. kolovoza 2026 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> Dvije tehničke prilagodbe omogućile su Duplantisu postavljanje najnovijega svjetskog rekorda: produljio je zalet s 20 na 22 koraka i počeo je upotrebljavati tvrđu motku. Godinama je eksperimentirao s tvrđom motkom, ali nije uspijevao doći do željenoga učinka. Ipak, smatrao je da će mu produljeni zalet, koji je uveo posljednjih mjeseci, omogućiti jači odraz, a on bolje savijanje tvrđe motke.<ref>{{Cite web |last=Goulding |first=Grace |date=16. ožujka 2026. |title=Mondo Duplantis eyes 2026 World Athletics Indoor Championships return in Toruń after 15th pole vault world record: "I wanted to make sure I'm still the top dog" |url=https://www.olympics.com/en/news/mondo-duplantis-2026-world-athletics-indoor-championships-return-record-top-dog |access-date=9. kolovoza 2026 |website=Olympics.com}}</ref> Nakon što je [[21. ožujka]] osvojio zlato na [[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2026.|Svjetskome dvoranskom prvenstvu]] u [[Toruń]]u i pritom postavio novi rekord prvenstva skokom od 6,25 metara, Duplantis je postao prvi atletičar koji je osvojio četiri uzastopna svjetska dvoranska naslova.<ref>{{Cite web |last=Fentuo |first=Fentuo Tahiru |date=22. ožujka 2026. |title=World Athletics Indoor Championships 2026: Mondo Duplantis claims fourth successive indoor pole vault title |url=https://www.olympics.com/en/news/world-athletics-indoor-championships-2026-mondo-duplantis-claims-fourth-successive-indoor-pole-vault-title |access-date=9. kolovoza 2026 |website=Olympics.com}}</ref> To mu je bila ukupno deveta svjetska seniorska titula. Od [[2019.]] godine, kada je posljednji put bio poražen na svjetskim ili kontinentalnim prvenstvima, osvojio je 12 velikih titula.<ref>{{Cite web |title=Duplantis soars to 6.25m championship record to win fourth world indoor pole vault title {{!}} News {{!}} Kujawy Pomorze 26 {{!}} World Athletics Indoor Championships |url=https://worldathletics.org/en/competitions/world-athletics-indoor-championships/kujawypomorze26/news/report/wic-kujawy-pomorze-26-report-men-pole-vault |access-date=9. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> Nakon posljednjega osvojenog svjetskog dvoranskog naslova izjednačio se sa Sergejem Bubkom, koji je četiri puta bio svjetski dvoranski prvak.<ref name=":27">{{Cite web |date=21. ožujka 2026 |title=Sweden's Duplantis wins fourth world indoor pole vault title |url=https://www.france24.com/en/live-news/20260321-sweden-s-duplantis-wins-fourth-world-indoor-pole-vault-title |access-date=9. kolovoza 2026 |website=France 24 |language=en}}</ref> Duplantis je [[17. svibnja]] postavio novi rekord mitinga [[Dijamantna liga|Dijamantne lige]] u [[Shanghai]]ju skokom od 6,12 metara, gdje je i pobijedio. Dana [[27. svibnja]] puštena je u prodaju posebna dječja ulaznica za [[14. kolovoza]], dan kada su se održavale kvalifikacije u skoku s motkom na [[Europsko prvenstvo u atletici 2026.|Europskome prvenstvu]] u [[Birmingham]]u. Nazvana prema Duplantisu, "Mondo Ticket" stajala je samo 6,31 funtu. Njezina je simbolična cijena odgovarala visini trenutačnoga svjetskoga rekorda, a cijela je akcija bila namijenjena poticanju mladih obožavatelja na to da dožive prvenstvo i izbliza prate Duplantisa na djelu.<ref>{{Cite web |title=Duplantis jumps at the chance to bring world record ticket to young fans at Birmingham 2026 |url=https://www.european-athletics.com/home/news/mondo-world-record-ticket |access-date=9. kolovoza 2026 |website=www.european-athletics.com |language=en}}</ref> Nakon gotovo trogodišnje dominacije u skoku s motkom Duplantis je [[7. lipnja]] doživio poraz na mitingu Dijamantne lige u [[Stockholm]]u, gdje je [[Australija|Australac]] [[Kurtis Marschall]] bio bolji od njega. Time se prekinuo njegov niz od 40 uzastopnih pobjeda na natjecanjima koji je započeo još u [[kolovoz|kolovozu]] [[2023.]] godine.<ref>{{Cite web |date=7. lipnja 2026 |title=Aussie pulls off epic upset over hometown king: 'Chuffed it was me' |url=https://7news.com.au/sport/athletics/aussie-first-timer-kurtis-marschall-pulls-off-epic-diamond-league-upset-over-hometown-king-mondo-duplantis-c-22398518 |access-date=9. kolovoza 2026 |website=7NEWS |language=en}}</ref> Osvojivši miting Dijamantne lige u [[Pariz]]u, Duplantis se [[28. lipnja]] vratio pobjedama i obaranju rekorda. Skokom od 6,13 metara postavio je novi rekord mitinga. Taj mu je miting ujedno bio prvo natjecanje nakon vjenčanja. [[File:Armand Duplantis (SWE) DSC08346 hochformat.jpg|left|thumb|Armand Duplantis na mitingu [[Weltklasse Zürich]] [[27. kolovoza]] [[2026.]] godine.]] Dana [[10. srpnja]] osvojio je miting Dijamantne lige u [[Monako|Monaku]] skokom od 6,07 metara, čime je poboljšao vlastiti rekord mitinga za dva centimetra. Time je ostvario prvu pobjedu od preseljenja u Monako, odnosno na novome domaćem terenu. Duplantis je također bio potaknuo organizatore na uvrštavanje muškoga skoka s motkom u program Dijamantne lige u Monaku, prema kojemu je dotad bio predviđen skok s motkom samo u ženskoj konkurenciji.<ref>{{Cite web |date=11. srpnja 2026 |title=Duplantis thrives on new home turf in Monaco |url=https://www.france24.com/en/live-news/20260711-duplantis-thrives-on-new-home-turf-in-monaco |access-date=9. kolovoza 2026 |website=France 24 |language=en}}</ref> Duplantis je morao odustati od nastavka natjecanja na mitingu Dijamantne lige u [[London]]u [[17. srpnja]] zbog ozljede bedra. Iako je preskočio 5,95 metara kao i prvoplasirani [[Sam Kendricks]], [[SAD|Amerikanac]] je osvojio miting jer je svladao tu visinu iz prvoga pokušaja, a Duplantis je završio na drugome mjestu.<ref>{{Cite web |title=Mondo Duplantis withdraws from London Diamond League with thigh injury {{!}} Flashscore.com |url=https://www.flashscore.com/news/athletics-diamond-league-mondo-duplantis-withdraws-from-london-diamond-league-with-thigh-injury/8riXOOfU/ |access-date=31. kolovoza 2026|website=www.flashscore.com |language=en}}</ref> Dana [[16. kolovoza]] obranio je titulu europskoga prvaka na [[Europsko prvenstvo u atletici 2026.|Europskome prvenstvu]] u [[Birmingham]]u. Preskočivši 6,15 metara, oborio je rekord prvenstva od 6,10 metara te osvojio ukupno 14. seniorsku zlatnu medalju i četvrtu europsku titulu.<ref>{{Cite web |title=Mondo Duplantis wins fourth European pole vault title in new championship record {{!}} Flashscore.com |url=https://www.flashscore.com/news/athletics-european-championships-mondo-duplantis-wins-fourth-european-pole-vault-title-in-new-championship-record/0OvQkanI/ |access-date=16. kolovoza 2026 |website=www.flashscore.com |language=en}}</ref> Novi rekord mitinga Dijamantne lige od 6,21 metra postavio je [[20. kolovoza]] u [[Lausanne]]u. To je natjecanje bilo jedno od najboljih u povijesti u muškome skoku s motkom. Duplantis se do samoga kraja natjecao s [[Emmanouil Karalis|Emmanouilom Karalisom]], kojega je pobijedio. Obojica su preskočila 6,16 metara i nastavili se dalje natjecati. Takvo što nikada se prije nije dogodilo u toj atletskoj disciplini.<ref>{{Cite web |title=Duplantis clears 6.21m, Karalis 6.16m in historic pole vault contest in Lausanne {{!}} REPORTS {{!}} World Athletics |url=https://worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/lausanne-athletissima-diamond-league-2026-duplantis-karalis |access-date=23. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> World Athletics objavio je [[21. kolovoza]] Duplantisovu pjesmu "Gold", službenu himnu premijernoga izdanja natjecanja [[World Athletics Ultimate Championship]], koje će se održati u [[Budimpešta|Budimpešti]] od [[11. rujna|11.]] do [[13. rujna]].<ref>{{Cite web |title=World Athletics releases Ultimate Anthem: 'Gold' by Mondo Duplantis {{!}} News {{!}} Budapest 26 {{!}} World Athletics Ultimate Championships |url=https://worldathletics.org/en/competitions/world-athletics-ultimate-championship/2026/news/press-releases/ultimate-anthem-gold-mondo-duplantis |access-date=31. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> Duplantis i Karalis nastavili su se natjecati na najvišoj razini na mitingu [[Weltklasse Zürich]] [[27. kolovoza]]. Karalis je završio natjecanje rezultatom od 6,20 metara, a Duplantis je osvojio prvo mjesto nakon preskočenih 6,26 metara.<ref>{{Cite web |date=17. ožujka 2025 |title=Program & Results - Zurich |url=https://zurich.diamondleague.com/en/programme-results/ |access-date=31. kolovoza 2026 |language=en-US}}</ref> == Privatni život == Duplantis je na poticaj svoje majke intenzivno učio [[švedski jezik]] preko [[Skype]]a, a taj mu je tečaj bio od velike pomoći. Do [[2020.]] godine uznapredovao je toliko da je osjećao da mnogo bolje i lakše razumije izvorne govornike nego što je prije mogao. Njegova je majka istovremeno tvrdila da se Duplantis sramio javno govoriti švedski, ali da se rado njime služio u privatnoj komunikaciji zbog manjega pritiska.<ref>{{cite web |last=Brenning |first=Patrik |date=20. travnja 2020. |title=Armand Duplantis kan svenska men vågar inte prata |url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/opbo1j/manga-tycker-att-han-inte-ar-svensk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221219161604/https://www.aftonbladet.se/sportbladet/a/opbo1j/manga-tycker-att-han-inte-ar-svensk |archive-date=19. prosinca 2022 |access-date=10. kolovoza 2026 |work=[[Aftonbladet]] |language=sv}}</ref><ref>{{cite web |date=11. lipnja 2020 |title=Armand Duplantis om sin svenska: 'Mamma vill inte att folk ska snacka skit' |url=https://www.youtube.com/watch?v=nCJ875PRdUI |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810125239/https://www.youtube.com/watch?v=nCJ875PRdUI |archive-date=10. kolovoza 2023 |access-date=10. kolovoza 2021 |publisher=[[Expressen]] YouTube Channel}}</ref> Međutim, do [[2021.]] godine njegovo se znanje poboljšalo do razine na kojoj je bez poteškoća davao intervjue u cijelosti na švedskome, što je osobito bilo primijećeno nakon osvajanja olimpijskoga zlata u Tokiju.<ref>{{cite web |date=3. kolovoza 2021 |title=Duplantis efter OS-guldet – i intervju på svenska |url=https://www.youtube.com/watch?v=klJJopIMeuc |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221219161557/https://www.youtube.com/watch?v=klJJopIMeuc |archive-date=19. prosinca 2022 |access-date=10. kolovoza 2026 |publisher=[[Aftonbladet]] official Youtube channel |language=sv}}</ref> Duplantis je prije toga isticao da mu je napredovanje u švedskome bilo ponešto otežano time što većina Šveđana izvrsno poznaje engleski jezik, pa su izvorni govornici radije razgovarali s njime na engleskome.<ref>{{cite news |last1=Hammarkrantz |first1=Oskar |date=18 September 2020 |title=Duplantis: 'Blir mycket mer igenkänd här än i USA' |url=https://www.svd.se/armand-duplantis-jag-blir-mycket-mer-igenkand-har-an-i-usa |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211209023227/https://www.svd.se/armand-duplantis-jag-blir-mycket-mer-igenkand-har-an-i-usa |archive-date=9. prosinca 2021 |access-date=10. kolovoza 2026 |newspaper=[[Svenska Dagbladet]] |language=sv}}</ref> [[File:Dalahästen i Avesta 03.jpg|thumb|Letvica u blizini [[Dala konj|dala-konja]] u [[Švedska|švedskome]] mjestu [[Avesta (grad)|Avesti]] podigne se svaki put kada Duplantis obori svjetski rekord.]] Kako bi si priskrbio idealne klimatske uvjete za treniranje tijekom cijele godine, Duplantis je obično provodio zime u [[Louisiana|Louisiani]], a ljeta u [[Uppsala|Uppsali]]. U [[Avesta (grad)|Avesti]], mjestu gdje je Duplantisova majka odrasla, letvica nalik na onu u skoku s motkom podigne se u blizini enormne skuplture [[dala konj|dala-konja]] s rezultatom svakoga novog Duplantisova svjetskog rekorda. Kada je Duplantis prvi put čuo za to, briznuo je u plač od sreće jer je tada postao još svjesniji veličine onoga što je postigao.<ref>{{cite web |last=Ottosson |first=Stefan |date=16. prosinca 2020. |title=Armand Duplantis kunde inte hålla tillbaka tårarna – efter svenska hyllningen: "Bröt ihop när jag såg det" |url=https://www.sportbibeln.se/friidrott/armand-duplantis-kunde-inte-halla-tillbaka-tararna-efter-svenska-hyllningen-jag-brot-ihop-nar-jag-sag-det/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210803162617/https://www.sportbibeln.se/friidrott/armand-duplantis-kunde-inte-halla-tillbaka-tararna-efter-svenska-hyllningen-jag-brot-ihop-nar-jag-sag-det/ |archive-date=3. kolovoza 2021 |access-date=10. kolovoza 2021 |publisher=Sportbibeln |language=sv}}</ref> U [[listopad]]u [[2025.]] godine [[Zračna luka Stockholm-Arlanda]] dodala je Duplantisa svojoj galeriji portreta "Welcome to my hometown" ([[srpskohrvatski jezik|sh.]] 'Dobro došli u moj rodni grad'), koja postoji još od [[2005.]] godine u dijelu za prikupljanje prtljage. Galerija odaje počast osobama koje su svojim iznimnim doprinosima obilježile regije [[Stockholm]]a i [[Uppsala|Uppsale]] u sportu, kulturi, znanosti, gospodarstvu i drugim područjima.<ref>{{Cite web |last=Orban |first=André |date=14. listopada 2025. |title=World record holder Armand Duplantis joins “Welcome to my hometown” gallery at Stockholm Arlanda Airport |url=https://www.aviation24.be/airports/stockholm-arlanda-arn/world-record-holder-armand-duplantis-joins-welcome-to-my-hometown-gallery-at-stockholm-arlanda-airport/ |access-date=10. kolovoza 2025 |website=Aviation24.be |language=en-GB}}</ref> [[File:Guests at the 2026 Met Gala 442 (Armand Duplantis and Desiré Inglander).jpg|thumb|Duplantis i Inglander na [[Met Gala|Met Gali]] [[2026.]] godine.]] Duplantis se oženio švedskim modelom i kreatoricom sadržaja Desiré Inglander [[2026.]] godine.<ref>{{Cite news |last=Landén |first=Petter |last2=Thunborg |first2=Peter |date=20. ožujka 2026. |title=Armand och Desiré Duplantis har gift sig i hemlighet |url=https://www.expressen.se/sport/friidrott/armand-och-desire-duplantis-har-gift-sig-i-hemlighet/ |access-date=10. kolovoza 2026 |work=[[Expressen]] |language=Swedish}}</ref> Par se upoznao u Švedskoj na jednoj zabavi sredinom ljeta [[2020.]] godine, a Duplantis je zaprosio Inglander [[2024.]] godine za vrijeme snimanja za ''[[Vogue Scandinavia]]'' u [[New York]]u.<ref>{{Cite news |date=11. listopada 2024 |title=Olympic Champion Mondo Duplantis and Desiré Inglander Announce Their Engagement |url=https://www.vogue.com/article/mondo-duplantis-desire-inglander-engaged |work=Vogue}}</ref> Nakon vjenčanja Duplantis je prodao svoj stan u Stockholmu i preselio se u [[Monako]], a dotada je živio u [[SAD|Sjedinjenim Američkim Državama]] i Švedskoj.<ref>{{Cite web |last=AFP |date=7. svibnja 2025.|title=Duplantis promises new home Monaco a world record |url=https://www.freemalaysiatoday.com/category/sports/2026/05/08/duplantis-promises-new-home-monaco-a-world-record |access-date=10. kolovoza 2026 |website=Free Malaysia Today {{!}} FMT |language=en}}</ref> Duplantis je objavio svoj prvi singl "[[Bop (pjesma, Mondo)|Bop]]" pod imenom Mondo [[28. veljače]] [[2025.]] godine, a napisao ga je s Emilom Bergom i Rasmusom Wahlbergom, kao i ostalih 30-ak pjesama.<ref>{{Cite web|url=https://www.sverigesradio.se/artikel/duplantis-ovantade-drag-sa-later-nya-karriaren|title=Duplantis oväntade drag – så låter nya karriären|date=25 February 2025|language=sv|publisher=[[Sveriges Radio]]|access-date=10. kolovoza 2026}}</ref><ref name="vibes">{{Cite web|url=https://www.svt.se/kultur/armand-duplantis-slapper-nya-laten-bop-nervost|title=Armand Duplantis om nya låten "Bop": "Den är vibes och kul"|date=28. veljače 2025.|language=sv|first=Moa|last=Lindstedt|publisher=[[Sveriges Television]]|access-date=10. kolovoza 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sverigesradio.se/artikel/stavhopparen-armand-duplantis-debuterar-som-artist|title=Stavhopparen Armand Duplantis debuterar som artist: "Lite nervöst"|date=28. veljače 2025|language=sv|publisher=[[Sveriges Radio]]|access-date=10. kolovoza 2026}}</ref> Njegov je debi zauzeo 31. mjesto na švedskoj listi singlova.<ref>{{Cite web|url=https://sverigetopplistan.se/chart/41/?dspy=2025&dspp=10|title=Veckolista Singlar, vecka 10|publisher=[[Sverigetopplistan]]|language=sv|access-date=10. ožujka 2026}}</ref> Nakon njega objavio je niz drugih singlova poput pjesme "4L" u [[lipanj|lipnju]] [[2025.]], "Feelin' Myself" u [[veljača|veljači]] [[2026.]] i "Location" u [[travanj|travnju]] 2026. godine.<ref>{{Cite web |date=14. lipnja 2025 |title=Armand Duplantis to Release Love-Driven Single "4L" {{!}} Sweden Herald |url=https://swedenherald.com/article/armand-duplantis-to-release-new-music-this-month |access-date=10. kolovoza 2026 |website=Sweden Herald |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nottingham |first=Juliet |date=3. lipnja 2026. |title=Mondo Duplantis reveals his ultimate ambition: a Grammy |url=https://www.olympics.com/en/news/mondo-duplantis-reveals-ultimate-ambition-grammy |access-date=10. lipnja 2026 |website=Olympics.com}}</ref> U [[ožujak|ožujku]] 2026. godine [[World Athletics]] angažirao je Duplantisa da stvori službenu himnu za novo prvenstvo u atletici, odnosno [[World Athletics Ultimate Championship]], čije će se prvo izdanje održati iste godine.<ref>{{Cite news |date=23. ožujka 2026 |title=From world records to world anthems, new creative jump for Duplantis |url=https://www.straitstimes.com/sport/from-world-records-to-world-anthems-new-creative-jump-for-duplantis |access-date=10. kolovoza 2026 |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> == Postignuća == Podatci u nastavku preuzeti su sa službene mrežne stranice [[World Athletics]]a.<ref name="WAprofile" /> === Međunarodna natjecanja === {| class="wikitable sortable plainrowheaders""max-width:40em;" |+Nastupi za {{flagicon|SWE}} [[Švedska|Švedsku]] |---- !scope="col"| Godina !scope="col"| Natjecanje !scope="col"| Mjesto !scope="col"| Plasman !scope="col"| Rezultat !scope="col"| Bilješka |- |align="center"|[[2015.]] |{{nowrap|[[Svjetsko prvenstvo u atletici za mlađe juniore 2015.|Svjetsko prvenstvo za mlađe juniore]]}} |{{flagicon|COL}} [[Cali]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|5,30 m |align="center"|CR<ref name=":25"/> |- |align="center"|[[2016.]] |[[Svjetsko juniorsko prvenstvo u atletici 2016.|Svjetsko juniorsko prvenstvo]] |{{flagicon|POL}} [[Bydgoszcz]] |style="text-align: center"bgcolor=cc9966|3. mjesto |align="center"|5,45 m |align="center"|<ref>{{Cite web |title=Report: men's pole vault – IAAF World U20 Championships Bydgoszcz 2016 |url=https://worldathletics.org/news/report/world-u20-championships-men-pole-vault |access-date=10. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> |- |style="text-align: center"rowspan=2|[[2017.]] |[[Europsko juniorsko prvenstvo u atletici 2017.|Europsko juniorsko prvenstvo]] |{{flagicon|ITA}} [[Grosseto]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|5,65 m |align="center"|CR<ref name=":39" /> |- |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2017.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|UK}} [[London]] |align="center"|9. mjesto |align="center"|5,50 m |align="center"|<ref>{{Cite web |title=Report: men's pole vault final – IAAF World Championships London 2017 {{!}} REPORT {{!}} World Athletics |url=https://worldathletics.org/news/report/mens-pole-vault-final-world-championships-lon |access-date=10. kolovoza 2026 |website=worldathletics.org}}</ref> |- |style="text-align: center"rowspan=3|[[2018.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2018.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|UK}} [[Birmingham]] |align="center"|7. mjesto |align="center"|5,70 m (i) |align="center"|<ref>{{Cite web|url=https://media.aws.iaaf.org/competitiondocuments/pdf/6019/AT-PV-M-f----.RS6.pdf?|title=Final results|access-date=10. kolovoza 2026}}</ref> |- |[[Svjetsko juniorsko prvenstvo u atletici 2018.|Svjetsko juniorsko prvenstvo]] |{{flagicon|FIN}} [[Tampere]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|5,82 m |align="center"|CR<ref name=":45"/> |- |[[Europsko prvenstvo u atletici 2018.|Europsko prvenstvo]] |{{flagicon|GER}} [[Berlin]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,05 m |align="center"|CR WU20R<ref name=":47"/> |- |align="center"|[[2019.]] |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2019.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|Katar}} [[Doha]] |style="text-align: center"bgcolor=silver|2. mjesto |align="center"|5,97 m |align="center"|<ref name=":50"/> |- |style="text-align: center"rowspan=2|[[2021.]] |[[Europsko dvoransko prvenstvo u atletici 2018.|Europsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|POL}} [[Toruń]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,05 m (i) |align="center"|CR<ref name=":55"/> |- |[[Ljetne olimpijske igre 2020.|Olimpijske igre]] |{{flagicon|Japan}} [[Tokio]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,02 m |align="center"|<ref>Nakon što je osigurao zlato, sva je tri puta bezuspješno pokušao preskočiti 6,19 metara za postavljanje novoga svjetskog rekorda. Vidi {{Cite web |date=3. kolovoza 2021 |title=Mondo Duplantis fails to break world record but strolls to pole-vault gold |url=http://www.theguardian.com/sport/2021/aug/03/mondo-duplantis-fails-to-break-world-record-but-strolls-to-pole-vault-gold|access-date=10. kolovoza 2026 |website=The Guardian |language=engl.|archive-date=3. veljače 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230203020710/https://www.theguardian.com/sport/2021/aug/03/mondo-duplantis-fails-to-break-world-record-but-strolls-to-pole-vault-gold|url-status=live}}</ref> |- |style="text-align: center"rowspan=3|[[2022.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|SRB}} [[Beograd]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,20 m (i) |align="center"|WR CR<ref name=":69"/> |- |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|USA}} [[Eugene, Oregon]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,21 m |align="center"|WR CR<ref name=":71"/> |- |[[Europsko prvenstvo u atletici 2022.|Europsko prvenstvo]] |{{flagicon|GER}} [[München]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,06 m |align="center"|CR<ref name=":74"/> |- |align="center"|[[2023.]] |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2023.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|Mađarska}} [[Budimpešta]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,10 m |align="center"|<ref name=":80"/> |- |style="text-align: center"rowspan=3|[[2024.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2024.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|UK}} [[Glasgow]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,05 m (i) |align="center"|<ref name=":83"/> |- |[[Europsko prvenstvo u atletici 2024.|Europsko prvenstvo]] |{{flagicon|ITA}} [[Rim]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,10 m |align="center"|CR<ref name=":89"/> |- |[[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijske igre]] |{{flagicon|Francuska}} [[Pariz]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,25 m |align="center"|WR OR<ref name=":90"/> |- |style="text-align: center"rowspan=2|[[2025.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|CHN}} [[Nanjing]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,15 m (i) |align="center"|<ref>{{Cite web |last=Mills |first=Steven |date=22. ožujka 2025. |title=Duplantis vaults to a hat-trick of world indoor titles in Nanjing |url=https://www.european-athletics.com/home/news/duplantis-vaults-to-a-hat-trick-of-world-indoor-titles-in-nanjing |access-date=10. kolovoza 2026 |website=www.european-athletics.com |language=en}}</ref> |- |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetsko prvenstvo]] |{{flagicon|JAP}} [[Tokio]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,30 m |align="center"|WR CR |- |style="text-align: center"rowspan=2|[[2026.]] |[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2026.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]] |{{flagicon|POL}} [[Toruń]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,25 m (i) |align="center"|CR |- |[[Europsko prvenstvo u atletici 2026.|Europsko prvenstvo]] |{{flagicon|UK}} [[Birmingham]] |style="text-align: center"bgcolor=gold|1. mjesto |align="center"|6,15 m |align="center"|CR |} '''Legenda:''' {{small| : CR označuje rekord prvenstva. : WU20R označuje svjetski rekord u kategoriji mlađih od 20 godina. : WR označuje svjetski rekord. : OR označuje olimpijski rekord. : i označuje rezultat postignut u dvorani. }} === Dijamantna liga === {| class="wikitable" width="100%" style="text-align:center" ! rowspan="2"|Miting{{efn|U pregled su uključeni mitinzi na kojima je Duplantis barem jednom ostvario rezultat, pa je izostavljen miting [[Golden Gala]] u [[Rim]]u i [[miting u Rabatu]]. Ipak, u Rimu je nastupio 2020. godine. Tada je preskočio 6,15 metara i osvojio prvo mjesto,<ref name=":63"/> ali te se godine Dijamantna liga nije održala u standardnome izdanju zbog [[Pandemija COVID-a 19|pandemije koronavirusa]], pa je ta sezona također isključena iz pregleda.}}!! colspan="17" | Godina nastupa |- ! [[2017.]] !! [[2018.]] !! [[2019.]] !! [[2021.]] !! [[2022.]] !! [[2023.]] !! [[2024.]] !! [[2025.]] !! [[2026.]] |- |align=left|{{nowrap|[[Athletissima]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|SUI}} [[Lausanne]]}}}} | align="center"|{{nowrap|7.}}<br>{{small|{{nowrap|5,73 m}}}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|5.}}<br>{{small|{{nowrap|5,70 m}}}} | align="center" bgcolor="#cc9966"|{{nowrap|3.}}<br>{{small|{{nowrap|5,81 m}}}} | align="center"|{{nowrap|4.}}<br>{{small|{{nowrap|5,62 m}}}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|1.}}<br>{{small|{{nowrap|6,10 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,15 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,21 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[BAUHAUS-galan]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|SWE}} [[Stockholm]]}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,86 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,02 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,16 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,05 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} | align="center" style="border: 2px solid red" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,28 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,80 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Bislett Games]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|NOR}} [[Oslo]]}}}} |colspan="2"bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center"|{{nowrap|4.}}<br>{{small|{{nowrap|5,81 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,01 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,02 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,01 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,15 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |- |align=left|{{nowrap|[[Herculis]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|MON}} [[Monako]]}}}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|1.}}<br>{{small|{{nowrap|6,07 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,92 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|1.}}<br>{{small|{{nowrap|6,07 m}}}} | align="center"|{{nowrap|4.}}<br>{{small|{{nowrap|5,72 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,05 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,07 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[London Athletics Meet]]}}{{efn|Miting se u ovome razdoblju održavao pod različitim nazivima, a upotrijebljen je najnoviji radi jasnoće. Potrebno je napomenuti da se izdanja 2019. i 2021. godine u tablici odnose na [[British Grand Prix (atletika)|Müller Grand Prix]], koji se održao u [[Gateshead]]u.}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[London]]}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="#cc9966"|{{nowrap|3.}}<br>{{small|{{nowrap|5,81 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,55 m}}}} | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,95 m}}}} |colspan="3"bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,95 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Memorijal Kamila Skolimowska]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|POL}} [[Chorzów]]}}}} |colspan="4" {{N/A|}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|1.}}<br>{{small|{{nowrap|6,10 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,01 m}}}} | align="center" style="border: 2px solid red "bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,26 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,10 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,20 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Memorijal Van Damme]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|BEL}} [[Bruxelles]]}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center"|{{nowrap|7.}}<br>{{small|{{nowrap|5,68 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,05 m}}}} | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,81 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,10 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,11 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |{{TBD}} |- |align=left|{{nowrap|[[Meeting de Paris]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Pariz]]}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,90 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,01 m}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,13 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Miting u Dohi]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|QAT}} [[Doha]]}}}} |colspan="2"bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,02 m}}}} |colspan="3"bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |- |align=left|{{nowrap|[[Miting u Shanghaiju]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|CHN}} [[Shanghai]]/[[Suzhou]]/[[Shaoxing]]}}}} |colspan="2"{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |colspan="3"bgcolor="e6e6ff"|{{small|''Otkazan''}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,12 m}}}} | align="center"bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,12 m}}}} |- |align=left|{{nowrap|[[Miting u Xiamenu]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|CHN}} [[Xiamen]]}}}} |colspan="5" {{N/A|}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" style="border: 2px solid red" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,24 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,92 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |- |align=left|{{nowrap|[[Prefontaine Classic]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|USA}} [[Eugene, Oregon]]}}}} | align="center"|{{nowrap|4.}}<br>{{small|{{nowrap|5,71 m}}}} |bgcolor="d8f3d8"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,71 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,93 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|5,91 m}}}} | align="center" style="border: 2px solid red" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,23 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] |- |align=left|{{nowrap|[[Weltklasse Zürich]]}}<br>{{small|{{nowrap|{{flagicon|SWI}} [[Zürich]]}}}} |{{N/A|N/S|nije sudjelovao}} |bgcolor="d8f3d8"|{{small|N/S}} | align="center" bgcolor="silver"|{{nowrap|2.}}<br>{{small|{{nowrap|5,82 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,06 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,07 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} |bgcolor="ffdddd"|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|24px]] | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,00 m}}}} | align="center" bgcolor="gold"|{{nowrap|'''1.'''}}<br>{{small|{{nowrap|6,25 m}}}} |- ! Ukupno !! {{N/A|TBC}} !! 4. !! 3. !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! [[File:Diamond blue.svg|24px]] !! {{TBD}} |} '''Legenda:''' {{small| : {{colorbox|#ffdddd|[[File:Athletics (pole vault) pictogram.svg|15px]]}} označuje da muški skok s motkom nije bio jedna od disciplina na mitingu te godine. : N/S označuje miting na kojemu nije nastupio. : {{color box|#d8f3d8}} označuje promotivna natjecanja u sklopu mitinga. Ona nisu dio službenoga programa Dijamantne lige i ostvareni rezultati ne donose bodove za ukupni poredak. : {{color box|#cecece}} označuje mitinge koji u to vrijeme nisu bili dio Dijamantne lige. : {{color box|white|border=#f00|}} označuje rezultat kojim je postavio tadašnji svjetski rekord. : [[File:Diamond blue.svg|15px]] označuje ukupno prvo mjesto u Dijamantnoj ligi na kraju sezone. }} === Nagrade i priznanja === * Dobitnik nagrade [[Laureus (nagrada)|Laureus]] za najboljega sportaša godine ([[2025.]]). * Dobitnik nagrade [[World Athletics]]a za najboljega sportaša godine ([[2020.]], [[2022.]], [[2023.]], [[2025.]]). * Najbolji europski sportaš godine ([[2022.]]). * Sportaš godine prema izboru [[Eurosport]]a ([[2022.]]). == Najbolji rezultati == === Osobni rekordi (službeni) === {| class="wikitable" cellpadding="1" cellspacing="2" border="1" |- bgcolor="cccccc" ! scope="col" |Disciplina ! scope="col" |Rezultat ! scope="col" |Mjesto ! scope="col" |Datum |- |{{nowrap|[[Skok s motkom]]}} |align="center" |6,31 m </br> {{small|'''WR'''}} |{{nowrap|{{flagicon|SWE}} [[Uppsala]], [[Švedska]]}} |align="center" |{{nowrap|[[12. ožujka]] [[2026.]]}} |- |{{nowrap|[[Utrka na 100 metara|100 metara]]}} |align="center" |10,37 s |{{nowrap|{{flagicon|SUI}} [[Zürich]], [[Švicarska]]}} |align="center" |{{nowrap|[[4. rujna]] [[2024.]]}} |} === Svjetski rekordi === {| class="wikitable" border="1" cellspacing="2" cellpadding="1" style="border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+Svjetski rekordi koje je postavio Armand Duplantis |---- ! scope="col" | Rezultat ! scope="col" | Mjesto ! scope="col" | Natjecanje ! scope="col" | Datum |- |{{nowrap|6,17 m (i)}} |{{flagicon|POL}} [[Toruń]] |[[Miting u Toruńu]] |align="right"|{{nowrap|[[8. veljače]] [[2020.]]}} |- |6,18 m (i) |{{flagicon|SCO}} [[Glasgow]] |[[Miting u Glasgowu]] |align="right"|{{nowrap|[[15. veljače]] [[2020.]]}} |- |6,19 m (i) |{{flagicon|SRB}} [[Beograd]] |[[Miting u Beogradu]] |align="right"|{{nowrap|[[7. ožujka]] [[2022.]]}} |- |6,20 m (i) |{{flagicon|SRB}} [[Beograd]] |{{nowrap|[[Svjetsko dvoransko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetsko dvoransko prvenstvo]]}} |align="right"|{{nowrap|[[20. ožujka]] [[2022.]]}} |- |6,21 m |{{nowrap|{{flagicon|USA}} [[Eugene, Oregon]]}} |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2022.|Svjetsko prvenstvo]] |align="right"|{{nowrap|[[24. srpnja]] [[2022.]]}} |- |6,22 m (i) |{{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Clermont-Ferrand]]}} |[[All Star Perche]] |align="right"|{{nowrap|[[25. veljače]] [[2023.]]}} |- |6,23 m |{{nowrap|{{flagicon|USA}} [[Eugene, Oregon]]}} |[[Prefontaine Classic]] |align="right"|{{nowrap|[[17. rujna]] [[2023.]]}} |- |6,24 m |{{flagicon|CHN}} [[Xiamen]] |[[Miting u Xiamenu]] |align="right"|{{nowrap|[[20. travnja]] [[2024.]]}} |- |6,25 m |{{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Saint-Denis]]}} |[[Ljetne olimpijske igre 2024.|Olimpijske igre]] |align="right"|{{nowrap|[[5. kolovoza]] [[2024.]]}} |- |6,26 m |{{flagicon|POL}} [[Chorzów]] |{{nowrap|[[Memorijal Kamila Skolimowska]]}} |align="right"|{{nowrap|[[25. kolovoza]] [[2024.]]}} |- |6,26 m (i) |{{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Clermont-Ferrand]]}} |[[All Star Perche]] |align="right"|{{nowrap|[[28. veljače]] [[2025.]]}} |- |6,28 m |{{nowrap|{{flagicon|SWE}} [[Stockholm]] |[[BAUHAUS-galan]] |align="right"|{{nowrap|[[15. lipnja]] [[2025.]]}} |- |6,29 m |{{nowrap|{{flagicon|HUN}} [[Budimpešta]] |[[Miting u Budimpešti]] |align="right"|{{nowrap|[[12. kolovoza]] [[2025.]]}} |- |6,30 m |{{nowrap|{{flagicon|JAP}} [[Tokio]] |[[Svjetsko prvenstvo u atletici 2025.|Svjetsko prvenstvo]] |align="right"|{{nowrap|[[15. rujna]] [[2025.]]}} |- |6,31 m (i) |{{nowrap|{{flagicon|SWE}} [[Uppsala]] |[[Mondo Classic]] |align="right"|{{nowrap|[[12. ožujka]] [[2026.]]}} |} === Najbolji rezultati sezone === {{#chart:Duplantis pole vaulting record.chart}} == Napomene == {{notelist}} == Reference == {{reflist}} == Vanjske veze == {{commonscat}} * [https://worldathletics.org/athletes/-/14679502 Armand Duplantis] na [[World Athletics]] * [https://www.european-athletics.com/historical-data/athletes/-/14679502 Armand Duplantis] na [[European Athletics]] * [https://www.diamondleague.com/athlete/14679502 Armand Duplantis] na [[Dijamantna liga|Diamond League]] * [https://www.olympics.com/en/athletes/armand-duplantis Armand Duplantis] na [[Međunarodni olimpijski odbor|Olympics.com]] * [https://sok.se/idrottare/idrottare/a/armand-duplantis.html Armand Duplantis] na [[Švedski olimpijski odbor|Sveriges Olympiska Kommitté]] * [https://www.olympedia.org/athletes/146747 Armand Duplantis] na [[Olympedia|Olympediji]] *[https://intersportstats.com/athletes/3000046184 Armand Duplantis] na InterSportStats {{Normativna kontrola}} {{Životni vijek|1999||Duplantis, Armand}} [[Kategorija:Olimpijski pobjednici u atletici]] [[Kategorija:Švedski atletičari]] [[Kategorija:Svjetski prvaci u atletici]] qqdcyccfwk81cx6250eu6l3c6djz0c5 Mondo Duplantis 0 4725031 42682225 2026-08-31T12:33:59Z Ekvatarina 270952 Preusmjereno na [[Armand Duplantis]] 42682225 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Armand Duplantis]] 0q9indzov5ni2u8i3emcqly0smufns4 Kategorija:Stranice koje rabe proširenje Chart 14 4725032 42682226 2026-08-31T12:38:51Z Edgar Allan Poe 29250 Nova stranica: __HIDDENCAT__ [[Kategorija:Održavanje Wikipedije]] 42682226 wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ [[Kategorija:Održavanje Wikipedije]] 54xhmhy1rovbxr5x7oephubhj7klvad 42682227 42682226 2026-08-31T12:39:05Z Edgar Allan Poe 29250 uklonjena kategorija [[:Kategorija:Održavanje Wikipedije|Održavanje Wikipedije]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42682227 wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ 2twjmejn56ditxo46hqinfh52nh6flb Šablon:Olimpijski pobjednici u skoku s motkom 10 4725033 42682233 2026-08-31T14:28:05Z Ekvatarina 270952 Nova stranica: {{Navbox with columns |name = Olimpijski pobjednici u skoku s motkom |title = Olimpijski pobjednici u skoku s motkom |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; |colwidth = 20em |imageleft = |image = |col1 = <div> '''[[Olimpijada 1896|1896]]:''' {{flagicon|USA}} [[William Hoyt]] <br /> '''[[Olimpijada 1900|1900]]:''' {{flagicon|USA}} [[Irving Baxter]] <br /> '''[[Olimpijada 1904|1904]]:''' {... 42682233 wikitext text/x-wiki {{Navbox with columns |name = Olimpijski pobjednici u skoku s motkom |title = Olimpijski pobjednici u skoku s motkom |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; |colwidth = 20em |imageleft = |image = |col1 = <div> '''[[Olimpijada 1896|1896]]:''' {{flagicon|USA}} [[William Hoyt]] <br /> '''[[Olimpijada 1900|1900]]:''' {{flagicon|USA}} [[Irving Baxter]] <br /> '''[[Olimpijada 1904|1904]]:''' {{nowrap|{{flagicon|USA}} [[Charles Dvorak]]}} <br /> '''[[Olimpijada 1908|1908]]:''' {{flagicon|USA}} [[Edward Cook]] <br /><!---->{{0|1908:}} {{flagicon|USA}} [[Alfred Gilbert]] <br /> '''[[Olimpijada 1912|1912]]:''' {{flagicon|USA}} [[Harry Babcook]] <br /> '''[[Olimpijada 1920|1920]]:''' {{flagicon|USA}} [[Frank Foss]] <br /> '''[[Olimpijada 1924|1924]]:''' {{flagicon|USA}} [[Lee Barnes]] <br /> '''[[Olimpijada 1928|1928]]:''' {{flagicon|USA}} [[Sabin Carr]] <br /> '''[[Olimpijada 1932|1932]]:''' {{flagicon|USA}} [[Bill Miller]] <br /> '''[[Olimpijada 1936|1936]]:''' {{flagicon|USA}} [[Earle Meadows]] <br /> </div> |col2 = <div> '''[[Olimpijada 1948|1948]]:''' {{flagicon|USA}} [[Guinn Smith]] <br /> '''[[Olimpijada 1952|1952]]:''' {{flagicon|USA}} [[Bob Richards]] <br /> '''[[Olimpijada 1956|1956]]:''' {{flagicon|USA}} [[Bob Richards]] <br /> '''[[Olimpijada 1960|1960]]:''' {{flagicon|USA}} [[Don Bragg]] <br /> '''[[Olimpijada 1964|1964]]:''' {{flagicon|USA}} [[Fred Hansen]] <br /> '''[[Olimpijada 1968|1968]]:''' {{flagicon|USA}} [[Bob Seagreen]] <br /> '''[[Olimpijada 1972|1972]]:''' {{nowrap|{{flagicon|GDR}} [[Wolfgang Nordwig]]}} <br /> '''[[Olimpijada 1976|1976]]:''' {{flagicon|POL}} [[Tadeusz Ślusarski]] <br /> '''[[Olimpijada 1980|1980]]:''' {{nowrap|{{flagicon|POL}} [[Władysław Kozakiewicz]]}} <br /> '''[[Olimpijada 1984|1984]]:''' {{flagicon|FRA}} [[Pierre Quinon]] <br /> </div> |col3 = <div> '''[[Olimpijada 1988|1988]]:''' {{flagicon|URS}} [[Sergej Bubka]] <br /> '''[[Olimpijada 1992|1992]]:''' {{nowrap|{{flagicon image|Olympic flag.svg|link=Rusija}} [[Maksim Tarasov]]}} <br /> '''[[Olimpijada 1996|1996]]:''' {{flagicon|FRA}} [[Jean Galfione]] <br /> '''[[Olimpijada 2000|2000]]:''' {{flagicon|USA}} [[Nick Hysong]] <br /> '''[[Olimpijada 2004|2004]]:''' {{flagicon|USA}} [[Timothy Mack]] <br /> '''[[Olimpijada 2008|2008]]:''' {{flagicon|AUS}} [[Steve Hooker]] <br /> '''[[Olimpijada 2012|2012]]:''' {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Renaud Lavillenie]]}} <br /> '''[[Olimpijada 2016|2016]]:''' {{flagicon|BRA}} [[Thiago Braz]] <br /> '''[[Olimpijada 2020|2020]]:''' {{flagicon|SWE}} [[Armand Duplantis]] <br /> '''[[Olimpijada 2024|2024]]:''' {{flagicon|SWE}} [[Armand Duplantis]] </div> |col4 = <div><!-- '''[[Olimpijada 2028|2028]]:''' <br /> '''[[Olimpijada 1952|1952]]:''' {{flagicon|}} [[]] <br /> '''[[Olimpijada 1956|1956]]:''' {{flagicon|}} [[]] <br /> '''[[Olimpijada 1960|1960]]:''' {{flagicon|}} [[]] <br /> '''[[Olimpijada 1964|1964]]:''' {{flagicon|}} [[]] <br /> '''[[Olimpijada 1968|1968]]:''' {{flagicon|}} [[]] <br /> '''[[Olimpijada 1972|1972]]:''' {{flagicon|}} [[]] <br /> '''[[Olimpijada 1976|1976]]:''' {{flagicon|}} [[]] <br /> '''[[Olimpijada 1980|1980]]:''' {{flagicon|}} [[]] <br /> '''[[Olimpijada 1984|1984]]:''' {{flagicon|}} [[]] <br />--> </div> }}<noinclude> [[Kategorija:Olimpijski šabloni]] </noinclude> 8naqai6ij2deaobahjldlwgi1tx8vqn 42682245 42682233 2026-08-31T15:44:58Z Ekvatarina 270952 42682245 wikitext text/x-wiki {{Navbox with columns |name = Olimpijski pobjednici u skoku s motkom |title = Olimpijski pobjednici u skoku s motkom |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; |colwidth = 20em |imageleft = |image = [[Datoteka:Athletics (pole vault) pictogram.svg|90px]]<br>[[Datoteka:Olympic rings without rims.svg|90px]] |col1 = <div> '''[[Olimpijada 1896|1896]]:''' {{flagicon|USA}} [[William Hoyt|Hoyt]] {{small|(3,30 m, '''OR''')}}<br /> '''[[Olimpijada 1900|1900]]:''' {{flagicon|USA}} [[Irving Baxter|Baxter]] {{small|(3,30 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1904|1904]]:''' {{nowrap|{{flagicon|USA}} [[Charles Dvorak|Dvorak]]}} {{small|(3,50 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1908|1908]]:''' {{flagicon|USA}} [[Edward Cook|Cook]] {{small|(3,71 m, '''OR''')}} <br /><!---->{{0|1908:}} {{flagicon|USA}} [[Alfred Gilbert|Gilbert]] {{small|(3,71 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1912|1912]]:''' {{flagicon|USA}} [[Harry Babcook|Babcook]] {{small|(3,95 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1920|1920]]:''' {{flagicon|USA}} [[Frank Foss|Foss]] {{small|(4,0 m, '''OR''', '''WR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1924|1924]]:''' {{flagicon|USA}} [[Lee Barnes|Barnes]] {{small|(3,95 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1928|1928]]:''' {{flagicon|USA}} [[Sabin Carr|Carr]] {{small|(4,20 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1932|1932]]:''' {{flagicon|USA}} [[Bill Miller|Miller]] {{small|(4,315 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1936|1936]]:''' {{flagicon|USA}} [[Earle Meadows|Meadows]] {{small|(4,35 m, '''OR''')}} <br /> </div> |col2 = <div> '''[[Olimpijada 1948|1948]]:''' {{flagicon|USA}} [[Guinn Smith|Smith]] {{small|(4,30 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1952|1952]]:''' {{flagicon|USA}} [[Bob Richards|Richards]] {{small|(4,55 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1956|1956]]:''' {{flagicon|USA}} [[Bob Richards|Richards]] {{small|(4,56 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1960|1960]]:''' {{flagicon|USA}} [[Don Bragg|Bragg]] {{small|(4,70 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1964|1964]]:''' {{flagicon|USA}} [[Fred Hansen|Hansen]] {{small|(5,10 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1968|1968]]:''' {{flagicon|USA}} [[Bob Seagreen|Seagreen]] {{small|(5,40 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1972|1972]]:''' {{nowrap|{{flagicon|GDR}} [[Wolfgang Nordwig|Nordwig]]}} {{small|(5,50 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1976|1976]]:''' {{flagicon|POL}} [[Tadeusz Ślusarski|Ślusarski]] {{small|(5,50 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1980|1980]]:''' {{nowrap|{{flagicon|POL}} [[Władysław Kozakiewicz|Kozakiewicz]]}} {{small|(5,78 m, '''OR''', '''WR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1984|1984]]:''' {{flagicon|FRA}} [[Pierre Quinon|Quinon]] {{small|(5,75 m)}} <br /> </div> |col3 = <div> '''[[Olimpijada 1988|1988]]:''' {{flagicon|URS}} [[Sergej Bubka]] {{small|(5,90 m, '''OR''')}}<br /> '''[[Olimpijada 1992|1992]]:''' {{nowrap|{{flagicon image|Olympic flag.svg|link=Rusija}} [[Maksim Tarasov]]}} {{small|(5,80 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1996|1996]]:''' {{flagicon|FRA}} [[Jean Galfione|Galfione]] {{small|(5,92 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2000|2000]]:''' {{flagicon|USA}} [[Nick Hysong|Hysong]] {{small|(5,90 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 2004|2004]]:''' {{flagicon|USA}} [[Timothy Mack|Mack]] {{small|(5,95 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2008|2008]]:''' {{flagicon|AUS}} [[Steve Hooker|Hooker]] {{small|(5,96 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2012|2012]]:''' {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Renaud Lavillenie|Lavillenie]]}} {{small|(5,97 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2016|2016]]:''' {{flagicon|BRA}} [[Thiago Braz|Braz]] {{small|(6,03 m, '''OR''', '''AR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2020|2020]]:''' {{flagicon|SWE}} [[Armand Duplantis]] {{small|(6,02 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 2024|2024]]:''' {{flagicon|SWE}} [[Armand Duplantis]] {{small|(6,25 m, '''OR''', '''WR''')}} </div> |col4 = <div><!-- '''[[Olimpijada 2028|2028]]:''' <br /> '''[[Olimpijada 1952|1952]]:''' {{flagicon|}} [[]] <br /> '''[[Olimpijada 1956|1956]]:''' {{flagicon|}} [[]] <br /> '''[[Olimpijada 1960|1960]]:''' {{flagicon|}} [[]] <br /> '''[[Olimpijada 1964|1964]]:''' {{flagicon|}} [[]] <br /> '''[[Olimpijada 1968|1968]]:''' {{flagicon|}} [[]] <br /> '''[[Olimpijada 1972|1972]]:''' {{flagicon|}} [[]] <br /> '''[[Olimpijada 1976|1976]]:''' {{flagicon|}} [[]] <br /> '''[[Olimpijada 1980|1980]]:''' {{flagicon|}} [[]] <br /> '''[[Olimpijada 1984|1984]]:''' {{flagicon|}} [[]] <br />--> </div> }}<noinclude> [[Kategorija:Olimpijski šabloni]] </noinclude> 2obbgxezaemxn7x4qts5ik2oczhghfn 42682247 42682245 2026-08-31T15:47:57Z Ekvatarina 270952 42682247 wikitext text/x-wiki {{Navbox with columns |name = Olimpijski pobjednici u skoku s motkom |title = Olimpijski pobjednici u skoku s motkom |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; |colwidth = 20em |imageleft = |image = [[Datoteka:Athletics (pole vault) pictogram.svg|90px]]<br>[[Datoteka:Olympic rings without rims.svg|90px]] |col1 = <div> '''[[Olimpijada 1896|1896]]:''' {{flagicon|USA}} [[William Hoyt|Hoyt]] {{small|(3,30 m, '''OR''')}}<br /> '''[[Olimpijada 1900|1900]]:''' {{flagicon|USA}} [[Irving Baxter|Baxter]] {{small|(3,30 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1904|1904]]:''' {{nowrap|{{flagicon|USA}} [[Charles Dvorak|Dvorak]]}} {{small|(3,50 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1908|1908]]:''' {{flagicon|USA}} [[Edward Cook|Cook]] {{small|(3,71 m, '''OR''')}} <br /><!---->{{0|1908:}} {{flagicon|USA}} [[Alfred Gilbert|Gilbert]] {{small|(3,71 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1912|1912]]:''' {{flagicon|USA}} [[Harry Babcook|Babcook]] {{small|(3,95 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1920|1920]]:''' {{flagicon|USA}} [[Frank Foss|Foss]] {{small|(4,0 m, '''OR''', '''WR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1924|1924]]:''' {{flagicon|USA}} [[Lee Barnes|Barnes]] {{small|(3,95 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1928|1928]]:''' {{flagicon|USA}} [[Sabin Carr|Carr]] {{small|(4,20 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1932|1932]]:''' {{flagicon|USA}} [[Bill Miller|Miller]] {{small|(4,315 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1936|1936]]:''' {{flagicon|USA}} [[Earle Meadows|Meadows]] {{small|(4,35 m, '''OR''')}} <br /> </div> |col2 = <div> '''[[Olimpijada 1948|1948]]:''' {{flagicon|USA}} [[Guinn Smith|Smith]] {{small|(4,30 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1952|1952]]:''' {{flagicon|USA}} [[Bob Richards|Richards]] {{small|(4,55 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1956|1956]]:''' {{flagicon|USA}} [[Bob Richards|Richards]] {{small|(4,56 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1960|1960]]:''' {{flagicon|USA}} [[Don Bragg|Bragg]] {{small|(4,70 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1964|1964]]:''' {{flagicon|USA}} [[Fred Hansen|Hansen]] {{small|(5,10 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1968|1968]]:''' {{flagicon|USA}} [[Bob Seagreen|Seagreen]] {{small|(5,40 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1972|1972]]:''' {{nowrap|{{flagicon|GDR}} [[Wolfgang Nordwig|Nordwig]]}} {{small|(5,50 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1976|1976]]:''' {{flagicon|POL}} [[Tadeusz Ślusarski|Ślusarski]] {{small|(5,50 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1980|1980]]:''' {{nowrap|{{flagicon|POL}} [[Władysław Kozakiewicz|Kozakiewicz]]}} {{small|(5,78 m, '''OR''', '''WR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1984|1984]]:''' {{flagicon|FRA}} [[Pierre Quinon|Quinon]] {{small|(5,75 m)}} <br /> </div> |col3 = <div> '''[[Olimpijada 1988|1988]]:''' {{flagicon|URS}} [[Sergej Bubka]] {{small|(5,90 m, '''OR''')}}<br /> '''[[Olimpijada 1992|1992]]:''' {{nowrap|{{flagicon image|Olympic flag.svg|link=Rusija}} [[Maksim Tarasov]]}} {{small|(5,80 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1996|1996]]:''' {{flagicon|FRA}} [[Jean Galfione|Galfione]] {{small|(5,92 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2000|2000]]:''' {{flagicon|USA}} [[Nick Hysong|Hysong]] {{small|(5,90 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 2004|2004]]:''' {{flagicon|USA}} [[Timothy Mack|Mack]] {{small|(5,95 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2008|2008]]:''' {{flagicon|AUS}} [[Steve Hooker|Hooker]] {{small|(5,96 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2012|2012]]:''' {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Renaud Lavillenie|Lavillenie]]}} {{small|(5,97 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2016|2016]]:''' {{flagicon|BRA}} [[Thiago Braz|Braz]] {{small|(6,03 m, '''OR''', '''AR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2020|2020]]:''' {{flagicon|SWE}} [[Armand Duplantis|Duplantis]] {{small|(6,02 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 2024|2024]]:''' {{flagicon|SWE}} [[Armand Duplantis|Duplantis]] {{small|(6,25 m, '''OR''', '''WR''')}} </div> |col4 = <div><!-- '''[[Olimpijada 2028|2028]]:''' <br /> '''[[Olimpijada 1952|1952]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1956|1956]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1960|1960]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1964|1964]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1968|1968]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1972|1972]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1976|1976]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1980|1980]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1984|1984]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br />--> </div> }}<noinclude> [[Kategorija:Olimpijski šabloni]] </noinclude> 57nw8omxj7qum4rq6mt50irkzgnompo 42682249 42682247 2026-08-31T15:52:44Z Ekvatarina 270952 42682249 wikitext text/x-wiki {{Navbox with columns |name = Olimpijski pobjednici u skoku s motkom |title = Olimpijski pobjednici u skoku s motkom |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; |colwidth = 20em |imageleft = |image = [[Datoteka:Athletics (pole vault) pictogram.svg|90px]]<br>[[Datoteka:Olympic rings without rims.svg|90px]] |col1 = <div> '''[[Olimpijada 1896|1896]]:''' {{flagicon|USA}} [[William Hoyt|Hoyt]] {{small|(3,30 m, '''OR''')}}<br /> '''[[Olimpijada 1900|1900]]:''' {{flagicon|USA}} [[Irving Baxter|Baxter]] {{small|(3,30 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1904|1904]]:''' {{nowrap|{{flagicon|USA}} [[Charles Dvorak|Dvorak]]}} {{small|(3,50 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1908|1908]]:''' {{flagicon|USA}} [[Edward Cook|Cook]] {{small|(3,71 m, '''OR''')}} <br /><!---->{{0|1908:}} {{flagicon|USA}} [[Alfred Gilbert|Gilbert]] {{small|(3,71 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1912|1912]]:''' {{flagicon|USA}} [[Harry Babcook|Babcook]] {{small|(3,95 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1920|1920]]:''' {{flagicon|USA}} [[Frank Foss|Foss]] {{small|(4,0 m, '''OR''', '''WR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1924|1924]]:''' {{flagicon|USA}} [[Lee Barnes|Barnes]] {{small|(3,95 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1928|1928]]:''' {{flagicon|USA}} [[Sabin Carr|Carr]] {{small|(4,20 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1932|1932]]:''' {{flagicon|USA}} [[Bill Miller|Miller]] {{small|(4,315 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1936|1936]]:''' {{flagicon|USA}} [[Earle Meadows|Meadows]] {{small|(4,35 m, '''OR''')}} <br /> </div> |col2 = <div> '''[[Olimpijada 1948|1948]]:''' {{flagicon|USA}} [[Guinn Smith|Smith]] {{small|(4,30 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1952|1952]]:''' {{flagicon|USA}} [[Bob Richards|Richards]] {{small|(4,55 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1956|1956]]:''' {{flagicon|USA}} [[Bob Richards|Richards]] {{small|(4,56 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1960|1960]]:''' {{flagicon|USA}} [[Don Bragg|Bragg]] {{small|(4,70 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1964|1964]]:''' {{flagicon|USA}} [[Fred Hansen|Hansen]] {{small|(5,10 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1968|1968]]:''' {{flagicon|USA}} [[Bob Seagreen|Seagreen]] {{small|(5,40 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1972|1972]]:''' {{nowrap|{{flagicon|GDR}} [[Wolfgang Nordwig|Nordwig]]}} {{small|(5,50 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1976|1976]]:''' {{flagicon|POL}} [[Tadeusz Ślusarski|Ślusarski]] {{small|(5,50 m)}} <br /> {{nowrap|'''[[Olimpijada 1980|1980]]:''' {{flagicon|POL}} [[Władysław Kozakiewicz|Kozakiewicz]] {{small|(5,78 m, '''OR''', '''WR''')}}}} <br /> {{nowrap|'''[[Olimpijada 1984|1984]]:''' {{flagicon|FRA}} [[Pierre Quinon|Quinon]] {{small|(5,75 m)}}}} <br /> </div> |col3 = <div> '''[[Olimpijada 1988|1988]]:''' {{flagicon|URS}} [[Sergej Bubka|Bubka]] {{small|(5,90 m, '''OR''')}}<br /> '''[[Olimpijada 1992|1992]]:''' {{nowrap|{{flagicon image|Olympic flag.svg|link=Rusija}} [[Maksim Tarasov|Tarasov]]}} {{small|(5,80 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1996|1996]]:''' {{flagicon|FRA}} [[Jean Galfione|Galfione]] {{small|(5,92 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2000|2000]]:''' {{flagicon|USA}} [[Nick Hysong|Hysong]] {{small|(5,90 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 2004|2004]]:''' {{flagicon|USA}} [[Timothy Mack|Mack]] {{small|(5,95 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2008|2008]]:''' {{flagicon|AUS}} [[Steve Hooker|Hooker]] {{small|(5,96 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2012|2012]]:''' {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[Renaud Lavillenie|Lavillenie]]}} {{small|(5,97 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2016|2016]]:''' {{flagicon|BRA}} [[Thiago Braz|Braz]] {{small|(6,03 m, '''OR''', '''AR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2020|2020]]:''' {{flagicon|SWE}} [[Armand Duplantis|Duplantis]] {{small|(6,02 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 2024|2024]]:''' {{flagicon|SWE}} [[Armand Duplantis|Duplantis]] {{small|(6,25 m, '''OR''', '''WR''')}} </div> |col4 = <div><!-- '''[[Olimpijada 2028|2028]]:''' <br /> '''[[Olimpijada 1952|1952]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1956|1956]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1960|1960]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1964|1964]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1968|1968]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1972|1972]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1976|1976]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1980|1980]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1984|1984]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br />--> </div> }}<noinclude> [[Kategorija:Olimpijski šabloni]] </noinclude> gs1qhwtugwt0tyzrtbhhr6iisozzi1f 42682252 42682249 2026-08-31T16:23:55Z Edgar Allan Poe 29250 42682252 wikitext text/x-wiki {{Navbox with columns |name = Olimpijski pobjednici u skoku s motkom |title = Olimpijski pobjednici u skoku s motkom |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; |colwidth = 20em |imageleft = |image = [[Datoteka:Athletics (pole vault) pictogram.svg|90px]]<br>[[Datoteka:Olympic rings without rims.svg|90px]] |col1 = <div> '''[[Olimpijada 1896|1896]]:''' {{flagicon|USA}} [[William Hoyt|Hoyt]] {{small|(3,30 m, '''OR''')}}<br /> '''[[Olimpijada 1900|1900]]:''' {{flagicon|USA}} [[Irving Baxter|Baxter]] {{small|(3,30 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1904|1904]]:''' {{nowrap|{{flagicon|USA}} [[Charles Dvorak|Dvorak]]}} {{small|(3,50 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1908|1908]]:''' {{flagicon|USA}} [[Edward Cook|Cook]] / {{flagicon|USA}} [[Alfred Gilbert|Gilbert]] {{small|(3,71 m, '''OR''')}} '''[[Olimpijada 1912|1912]]:''' {{flagicon|USA}} [[Harry Babcook|Babcook]] {{small|(3,95 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1920|1920]]:''' {{flagicon|USA}} [[Frank Foss|Foss]] {{small|(4,0 m, '''OR''', '''WR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1924|1924]]:''' {{flagicon|USA}} [[Lee Barnes|Barnes]] {{small|(3,95 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1928|1928]]:''' {{flagicon|USA}} [[Sabin Carr|Carr]] {{small|(4,20 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1932|1932]]:''' {{flagicon|USA}} [[Bill Miller|Miller]] {{small|(4,315 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1936|1936]]:''' {{flagicon|USA}} [[Earle Meadows|Meadows]] {{small|(4,35 m, '''OR''')}} <br /> </div> |col2 = <div> '''[[Olimpijada 1948|1948]]:''' {{flagicon|USA}} [[Guinn Smith|Smith]] {{small|(4,30 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1952|1952]]:''' {{flagicon|USA}} [[Bob Richards|Richards]] {{small|(4,55 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1956|1956]]:''' {{flagicon|USA}} [[Bob Richards|Richards]] {{small|(4,56 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1960|1960]]:''' {{flagicon|USA}} [[Don Bragg|Bragg]] {{small|(4,70 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1964|1964]]:''' {{flagicon|USA}} [[Fred Hansen|Hansen]] {{small|(5,10 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1968|1968]]:''' {{flagicon|USA}} [[Bob Seagreen|Seagreen]] {{small|(5,40 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1972|1972]]:''' {{nowrap|{{flagicon|GDR}} [[Wolfgang Nordwig|Nordwig]]}} {{small|(5,50 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1976|1976]]:''' {{flagicon|POL}} [[Tadeusz Ślusarski|Ślusarski]] {{small|(5,50 m)}} <br /> {{nowrap|'''[[Olimpijada 1980|1980]]:''' {{flagicon|POL}} [[Władysław Kozakiewicz|Kozakiewicz]] {{small|(5,78 m, '''OR''', '''WR''')}}}} <br /> {{nowrap|'''[[Olimpijada 1984|1984]]:''' {{flagicon|FRA|1976}} [[Pierre Quinon|Quinon]] {{small|(5,75 m)}}}} <br /> </div> |col3 = <div> '''[[Olimpijada 1988|1988]]:''' {{flagicon|URS}} [[Sergej Bubka|Bubka]] {{small|(5,90 m, '''OR''')}}<br /> '''[[Olimpijada 1992|1992]]:''' {{nowrap|{{flagicon image|Olympic flag.svg|link=Rusija}} [[Maksim Tarasov|Tarasov]]}} {{small|(5,80 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1996|1996]]:''' {{flagicon|FRA|1976}} [[Jean Galfione|Galfione]] {{small|(5,92 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2000|2000]]:''' {{flagicon|USA}} [[Nick Hysong|Hysong]] {{small|(5,90 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 2004|2004]]:''' {{flagicon|USA}} [[Timothy Mack|Mack]] {{small|(5,95 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2008|2008]]:''' {{flagicon|AUS}} [[Steve Hooker|Hooker]] {{small|(5,96 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2012|2012]]:''' {{nowrap|{{flagicon|FRA|1976}} [[Renaud Lavillenie|Lavillenie]]}} {{small|(5,97 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2016|2016]]:''' {{flagicon|BRA}} [[Thiago Braz|Braz]] {{small|(6,03 m, '''OR''', '''AR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2020|2020]]:''' {{flagicon|SWE}} [[Armand Duplantis|Duplantis]] {{small|(6,02 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 2024|2024]]:''' {{flagicon|SWE}} [[Armand Duplantis|Duplantis]] {{small|(6,25 m, '''OR''', '''WR''')}} </div> |col4 = <div><!-- '''[[Olimpijada 2028|2028]]:''' <br /> '''[[Olimpijada 1952|1952]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1956|1956]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1960|1960]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1964|1964]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1968|1968]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1972|1972]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1976|1976]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1980|1980]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1984|1984]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br />--> </div> }}<noinclude> [[Kategorija:Olimpijski šabloni]] </noinclude> r5u2nzwb8em8dmjv8sul7w8viuau5i4 42682315 42682252 2026-08-31T22:51:20Z Edgar Allan Poe 29250 42682315 wikitext text/x-wiki {{Navbox with columns |name = Olimpijski pobjednici u skoku s motkom |title = Olimpijski pobjednici u skoku s motkom |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; |colwidth = 20em |imageleft = |image = [[Datoteka:Athletics (pole vault) pictogram.svg|90px]]<br>[[Datoteka:Olympic rings without rims.svg|90px]] |col1 = <div> '''[[Olimpijada 1896|1896]]:''' {{flagicon|USA}} [[William Hoyt|Hoyt]] {{small|(3,30 m, '''OR''')}}<br /> '''[[Olimpijada 1900|1900]]:''' {{flagicon|USA}} [[Irving Baxter|Baxter]] {{small|(3,30 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1904|1904]]:''' {{nowrap|{{flagicon|USA}} [[Charles Dvorak|Dvorak]]}} {{small|(3,50 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1908|1908]]:''' {{flagicon|USA}} [[Edward Cook|Cook]] / {{flagicon|USA}} [[Alfred Gilbert|Gilbert]] {{small|(3,71 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1912|1912]]:''' {{flagicon|USA}} [[Harry Babcook|Babcook]] {{small|(3,95 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1920|1920]]:''' {{flagicon|USA}} [[Frank Foss|Foss]] {{small|(4,0 m, '''OR''', '''WR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1924|1924]]:''' {{flagicon|USA}} [[Lee Barnes|Barnes]] {{small|(3,95 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1928|1928]]:''' {{flagicon|USA}} [[Sabin Carr|Carr]] {{small|(4,20 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1932|1932]]:''' {{flagicon|USA}} [[Bill Miller|Miller]] {{small|(4,315 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1936|1936]]:''' {{flagicon|USA}} [[Earle Meadows|Meadows]] {{small|(4,35 m, '''OR''')}} <br /> </div> |col2 = <div> '''[[Olimpijada 1948|1948]]:''' {{flagicon|USA}} [[Guinn Smith|Smith]] {{small|(4,30 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1952|1952]]:''' {{flagicon|USA}} [[Bob Richards|Richards]] {{small|(4,55 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1956|1956]]:''' {{flagicon|USA}} [[Bob Richards|Richards]] {{small|(4,56 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1960|1960]]:''' {{flagicon|USA}} [[Don Bragg|Bragg]] {{small|(4,70 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1964|1964]]:''' {{flagicon|USA}} [[Fred Hansen|Hansen]] {{small|(5,10 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1968|1968]]:''' {{flagicon|USA}} [[Bob Seagreen|Seagreen]] {{small|(5,40 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1972|1972]]:''' {{nowrap|{{flagicon|GDR}} [[Wolfgang Nordwig|Nordwig]]}} {{small|(5,50 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1976|1976]]:''' {{flagicon|POL}} [[Tadeusz Ślusarski|Ślusarski]] {{small|(5,50 m)}} <br /> {{nowrap|'''[[Olimpijada 1980|1980]]:''' {{flagicon|POL}} [[Władysław Kozakiewicz|Kozakiewicz]] {{small|(5,78 m, '''OR''', '''WR''')}}}} <br /> {{nowrap|'''[[Olimpijada 1984|1984]]:''' {{flagicon|FRA|1976}} [[Pierre Quinon|Quinon]] {{small|(5,75 m)}}}} <br /> </div> |col3 = <div> '''[[Olimpijada 1988|1988]]:''' {{flagicon|URS}} [[Sergej Bubka|Bubka]] {{small|(5,90 m, '''OR''')}}<br /> '''[[Olimpijada 1992|1992]]:''' {{nowrap|{{flagicon image|Olympic flag.svg|link=Rusija}} [[Maksim Tarasov|Tarasov]]}} {{small|(5,80 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1996|1996]]:''' {{flagicon|FRA|1976}} [[Jean Galfione|Galfione]] {{small|(5,92 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2000|2000]]:''' {{flagicon|USA}} [[Nick Hysong|Hysong]] {{small|(5,90 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 2004|2004]]:''' {{flagicon|USA}} [[Timothy Mack|Mack]] {{small|(5,95 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2008|2008]]:''' {{flagicon|AUS}} [[Steve Hooker|Hooker]] {{small|(5,96 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2012|2012]]:''' {{nowrap|{{flagicon|FRA|1976}} [[Renaud Lavillenie|Lavillenie]]}} {{small|(5,97 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2016|2016]]:''' {{flagicon|BRA}} [[Thiago Braz|Braz]] {{small|(6,03 m, '''OR''', '''AR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2020|2020]]:''' {{flagicon|SWE}} [[Armand Duplantis|Duplantis]] {{small|(6,02 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 2024|2024]]:''' {{flagicon|SWE}} [[Armand Duplantis|Duplantis]] {{small|(6,25 m, '''OR''', '''WR''')}} </div> |col4 = <div><!-- '''[[Olimpijada 2028|2028]]:''' <br /> '''[[Olimpijada 1952|1952]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1956|1956]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1960|1960]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1964|1964]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1968|1968]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1972|1972]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1976|1976]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1980|1980]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1984|1984]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br />--> </div> }}<noinclude> [[Kategorija:Olimpijski šabloni]] </noinclude> mxups5yev56zmqo04hvzu2r5j8qic19 42682318 42682315 2026-08-31T23:15:09Z Ekvatarina 270952 42682318 wikitext text/x-wiki {{Navbox with columns |name = Olimpijski pobjednici u skoku s motkom |title = Olimpijski pobjednici u skoku s motkom |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; |colwidth = 20em |imageleft = |image = [[Datoteka:Athletics (pole vault) pictogram.svg|90px]]<br>[[Datoteka:Olympic rings without rims.svg|90px]] |col1 = <div> '''[[Olimpijada 1896|1896]]:''' {{flagicon|USA|1896}} [[William Hoyt|Hoyt]] {{small|(3,30 m, '''OR''')}}<br /> '''[[Olimpijada 1900|1900]]:''' {{flagicon|USA|1896}} [[Irving Baxter|Baxter]] {{small|(3,30 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1904|1904]]:''' {{nowrap|{{flagicon|USA|1896}} [[Charles Dvorak|Dvorak]]}} {{small|(3,50 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1908|1908]]:''' {{flagicon|USA|1896}} [[Edward Cook|Cook]] / {{flagicon|USA}} [[Alfred Gilbert|Gilbert]] {{small|(3,71 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1912|1912]]:''' {{flagicon|USA|1912}} [[Harry Babcook|Babcook]] {{small|(3,95 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1920|1920]]:''' {{flagicon|USA|1912}} [[Frank Foss|Foss]] {{small|(4,0 m, '''OR''', '''WR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1924|1924]]:''' {{flagicon|USA|1912}} [[Lee Barnes|Barnes]] {{small|(3,95 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1928|1928]]:''' {{flagicon|USA|1912}} [[Sabin Carr|Carr]] {{small|(4,20 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1932|1932]]:''' {{flagicon|USA|1912}} [[Bill Miller|Miller]] {{small|(4,315 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1936|1936]]:''' {{flagicon|USA|1912}} [[Earle Meadows|Meadows]] {{small|(4,35 m, '''OR''')}} <br /> </div> |col2 = <div> '''[[Olimpijada 1948|1948]]:''' {{flagicon|USA|1912}} [[Guinn Smith|Smith]] {{small|(4,30 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1952|1952]]:''' {{flagicon|USA|1912}} [[Bob Richards|Richards]] {{small|(4,55 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1956|1956]]:''' {{flagicon|USA|1912}} [[Bob Richards|Richards]] {{small|(4,56 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1960|1960]]:''' {{flagicon|USA}} [[Don Bragg|Bragg]] {{small|(4,70 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1964|1964]]:''' {{flagicon|USA}} [[Fred Hansen|Hansen]] {{small|(5,10 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1968|1968]]:''' {{flagicon|USA}} [[Bob Seagreen|Seagreen]] {{small|(5,40 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1972|1972]]:''' {{nowrap|{{flagicon|GDR}} [[Wolfgang Nordwig|Nordwig]]}} {{small|(5,50 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1976|1976]]:''' {{flagicon|POL|1928}} [[Tadeusz Ślusarski|Ślusarski]] {{small|(5,50 m)}} <br /> {{nowrap|'''[[Olimpijada 1980|1980]]:''' {{flagicon|POL|1928}} [[Władysław Kozakiewicz|Kozakiewicz]] {{small|(5,78 m, '''OR''', '''WR''')}}}} <br /> {{nowrap|'''[[Olimpijada 1984|1984]]:''' {{flagicon|FRA|1976}} [[Pierre Quinon|Quinon]] {{small|(5,75 m)}}}} <br /> </div> |col3 = <div> '''[[Olimpijada 1988|1988]]:''' {{flagicon|URS}} [[Sergej Bubka|Bubka]] {{small|(5,90 m, '''OR''')}}<br /> '''[[Olimpijada 1992|1992]]:''' {{nowrap|{{flagicon image|Olympic flag.svg|link=Rusija}} [[Maksim Tarasov|Tarasov]]}} {{small|(5,80 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1996|1996]]:''' {{flagicon|FRA|1976}} [[Jean Galfione|Galfione]] {{small|(5,92 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2000|2000]]:''' {{flagicon|USA}} [[Nick Hysong|Hysong]] {{small|(5,90 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 2004|2004]]:''' {{flagicon|USA}} [[Timothy Mack|Mack]] {{small|(5,95 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2008|2008]]:''' {{flagicon|AUS}} [[Steve Hooker|Hooker]] {{small|(5,96 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2012|2012]]:''' {{nowrap|{{flagicon|FRA|1976}} [[Renaud Lavillenie|Lavillenie]]}} {{small|(5,97 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2016|2016]]:''' {{flagicon|BRA}} [[Thiago Braz|Braz]] {{small|(6,03 m, '''OR''', '''AR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2020|2020]]:''' {{flagicon|SWE}} [[Armand Duplantis|Duplantis]] {{small|(6,02 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 2024|2024]]:''' {{flagicon|SWE}} [[Armand Duplantis|Duplantis]] {{small|(6,25 m, '''OR''', '''WR''')}} </div> |col4 = <div><!-- '''[[Olimpijada 2028|2028]]:''' <br /> '''[[Olimpijada 1952|1952]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1956|1956]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1960|1960]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1964|1964]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1968|1968]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1972|1972]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1976|1976]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1980|1980]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1984|1984]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br />--> </div> }}<noinclude> [[Kategorija:Olimpijski šabloni]] </noinclude> iwnyms1eo4jphiz6rojftz3uqjmx6wd 42682319 42682318 2026-08-31T23:16:46Z Ekvatarina 270952 42682319 wikitext text/x-wiki {{Navbox with columns |name = Olimpijski pobjednici u skoku s motkom |title = Olimpijski pobjednici u skoku s motkom |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist | titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; |colwidth = 20em |imageleft = |image = [[Datoteka:Athletics (pole vault) pictogram.svg|90px]]<br>[[Datoteka:Olympic rings without rims.svg|90px]] |col1 = <div> '''[[Olimpijada 1896|1896]]:''' {{flagicon|USA|1896}} [[William Hoyt|Hoyt]] {{small|(3,30 m, '''OR''')}}<br /> '''[[Olimpijada 1900|1900]]:''' {{flagicon|USA|1896}} [[Irving Baxter|Baxter]] {{small|(3,30 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1904|1904]]:''' {{nowrap|{{flagicon|USA|1896}} [[Charles Dvorak|Dvorak]]}} {{small|(3,50 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1908|1908]]:''' {{flagicon|USA|1896}} [[Edward Cook|Cook]] / {{flagicon|USA}} [[Alfred Gilbert|Gilbert]] {{small|(3,71 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1912|1912]]:''' {{flagicon|USA|1912}} [[Harry Babcook|Babcook]] {{small|(3,95 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1920|1920]]:''' {{flagicon|USA|1912}} [[Frank Foss|Foss]] {{small|(4,0 m, '''OR''', '''WR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1924|1924]]:''' {{flagicon|USA|1912}} [[Lee Barnes|Barnes]] {{small|(3,95 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1928|1928]]:''' {{flagicon|USA|1912}} [[Sabin Carr|Carr]] {{small|(4,20 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1932|1932]]:''' {{flagicon|USA|1912}} [[Bill Miller|Miller]] {{small|(4,315 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1936|1936]]:''' {{flagicon|USA|1912}} [[Earle Meadows|Meadows]] {{small|(4,35 m, '''OR''')}} <br /> </div> |col2 = <div> '''[[Olimpijada 1948|1948]]:''' {{flagicon|USA|1912}} [[Guinn Smith|Smith]] {{small|(4,30 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1952|1952]]:''' {{flagicon|USA|1912}} [[Bob Richards|Richards]] {{small|(4,55 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1956|1956]]:''' {{flagicon|USA|1912}} [[Bob Richards|Richards]] {{small|(4,56 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1960|1960]]:''' {{flagicon|USA}} [[Don Bragg|Bragg]] {{small|(4,70 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1964|1964]]:''' {{flagicon|USA}} [[Fred Hansen|Hansen]] {{small|(5,10 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1968|1968]]:''' {{flagicon|USA}} [[Bob Seagreen|Seagreen]] {{small|(5,40 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1972|1972]]:''' {{nowrap|{{flagicon|GDR}} [[Wolfgang Nordwig|Nordwig]]}} {{small|(5,50 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 1976|1976]]:''' {{flagicon|POL|1928}} [[Tadeusz Ślusarski|Ślusarski]] {{small|(5,50 m)}} <br /> {{nowrap|'''[[Olimpijada 1980|1980]]:''' {{flagicon|POL|1928}} [[Władysław Kozakiewicz|Kozakiewicz]] {{small|(5,78 m, '''OR''', '''WR''')}}}} <br /> {{nowrap|'''[[Olimpijada 1984|1984]]:''' {{flagicon|FRA|1976}} [[Pierre Quinon|Quinon]] {{small|(5,75 m)}}}} <br /> </div> |col3 = <div> '''[[Olimpijada 1988|1988]]:''' {{flagicon|URS}} [[Sergej Bubka|Bubka]] {{small|(5,90 m, '''OR''')}}<br /> '''[[Olimpijada 1992|1992]]:''' {{nowrap|{{flagicon image|Olympic flag.svg|link=Rusija}} [[Maksim Tarasov|Tarasov]]}} {{small|(5,80 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 1996|1996]]:''' {{flagicon|FRA|1976}} [[Jean Galfione|Galfione]] {{small|(5,92 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2000|2000]]:''' {{flagicon|USA}} [[Nick Hysong|Hysong]] {{small|(5,90 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 2004|2004]]:''' {{flagicon|USA}} [[Timothy Mack|Mack]] {{small|(5,95 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2008|2008]]:''' {{flagicon|AUS}} [[Steve Hooker|Hooker]] {{small|(5,96 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2012|2012]]:''' {{nowrap|{{flagicon|FRA|1976}} [[Renaud Lavillenie|Lavillenie]]}} {{small|(5,97 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2016|2016]]:''' {{flagicon|BRA}} [[Thiago Braz|Braz]] {{small|(6,03 m, '''OR''')}} <br /> '''[[Olimpijada 2020|2020]]:''' {{flagicon|SWE}} [[Armand Duplantis|Duplantis]] {{small|(6,02 m)}} <br /> '''[[Olimpijada 2024|2024]]:''' {{flagicon|SWE}} [[Armand Duplantis|Duplantis]] {{small|(6,25 m, '''OR''', '''WR''')}} </div> |col4 = <div><!-- '''[[Olimpijada 2028|2028]]:''' <br /> '''[[Olimpijada 1952|1952]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1956|1956]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1960|1960]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1964|1964]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1968|1968]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1972|1972]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1976|1976]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1980|1980]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br /> '''[[Olimpijada 1984|1984]]:''' {{flagicon|}} [[]] {{small|()}}<br />--> </div> }}<noinclude> [[Kategorija:Olimpijski šabloni]] </noinclude> 9hnzayw2vj9h57sjohjkd5g2qkgbhp5 Justo Arosemena 0 4725034 42682235 2026-08-31T14:35:22Z Edgar Allan Poe 29250 Nova stranica: {{Infokutija biografija | ime = Justo Arosemena | slika = Arosemena,Justo.jpg | širina_slike = | alt = | opis = | ime_po_rođenju = Justo Arosemena Quesada | datum_rođenja = {{Birth date|1817|8|9|hr=da}} | mjesto_rođenja = {{flagicon|PAN}} [[Ciudad de Panamá|Panamá]], [[Panama]]<br>{{small|(tada {{flagicon image|Flag of Spain (1785–1873, 1875–1931).svg}} [[Vicekraljevina Nova Granada|Nova Granada]... 42682235 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biografija | ime = Justo Arosemena | slika = Arosemena,Justo.jpg | širina_slike = | alt = | opis = | ime_po_rođenju = Justo Arosemena Quesada | datum_rođenja = {{Birth date|1817|8|9|hr=da}} | mjesto_rođenja = {{flagicon|PAN}} [[Ciudad de Panamá|Panamá]], [[Panama]]<br>{{small|(tada {{flagicon image|Flag of Spain (1785–1873, 1875–1931).svg}} [[Vicekraljevina Nova Granada|Nova Granada]])}} | datum_smrti = {{Death date and age|1896|2|23|1817|8|9|hr=da}} | mjesto_smrti = {{flagicon|PAN}} [[Colón (Panama)|Colón]], [[Panama]]<br>{{small|(tada {{flag|Kolumbija}})}} | tijelo_otkriveno = | uzrok_smrti = | počivalište = | počivalište_koordinate = <!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | rezidencija = | nacionalnost = [[Panamci|Panamac]] | etnicitet = | državljanstvo = | ostala_imena = | poznat_po = borba za nezavisnost i autonomiju [[Panama|Paname]] | obrazovanje = [[Colegio San Bartolomé La Merced|Colegio San Bartolomé]] | alma_mater = {{ubl|[[Universidad Central de Bogotá]]|[[Univerzitet u Magdaleni|Univerzitet u Magdaleni]]}} | poslodavac = | zanimanje = pravnik, političar | godine_aktivnosti = | mjesto_porijekla = | plata = | neto_vrijednost = | visina = | težina = | titula = | mandat = | prethodnik = | nasljednik = | partija = | suparnici = | odbori = | religija = | supružnik = | partner = | djeca = | roditelji = {{ubl|[[Mariano Arosemena]] {{small|(otac)}}|Dolores de Quesada {{small|(majka)}}}} | rodbina = | pozivni_znak = | nagrade = | potpis = | website = | fusnote = | širina_kutije = }} '''Justo Arosemena Quesada''' ([[Ciudad de Panamá|Panamá]], [[9. kolovoza]] [[1817.]] – [[Colón (Panama)|Colón]], [[23. veljače]] [[1896.]]), [[Panama|panamski]] državnik, pravnik i pisac koji je djelovao za vrijeme panamske unije s Kolumbijom. Sin pisca i novinara [[Mariano Arosemena|Mariana Arosemane]], borca za panamsku nezavisnost, Justo Arosemena zalagao se za autonomiju [[Panamska prevlaka|Panamske prevlake]] te ga se smatra "ocem panamske narodnosti".<ref>{{Citation |chapter=Justo Arosemena, Constitutional Studies on the Governments of Latin America (1878) |date=2026 |title=The Political Thought of Nineteenth-Century Spanish America |pages=72–90 |editor-last=Posada-Carbó |editor-first=Eduardo |chapter-url=https://www.cambridge.org/core/books/political-thought-of-nineteenthcentury-spanish-america/justo-arosemena-constitutional-studies-on-the-governments-of-latin-america-1878/722A107F0167510BC03CBB258AEEECB4 |access-date=2026-03-30 |series=Cambridge Texts in the History of Political Thought |place=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |doi=10.1017/9781108868983.008 |isbn=978-1-108-86425-1 |editor2-last=Jaksić |editor2-first=Iván|chapter-url-access=subscription }}</ref> == Biografija == Rođen je [[1817.]] godine u [[Ciudad de Panamá|Panami]], kao sin novinara [[Mariano Arosemena|Mariana Arosemane]] i Dolores de Quesada y Velarde. Njegov je otac bio junak panamske borbe za nezavisnost. Justo je osnovnu školu završio u rodnom gradu, a sa 16 je godina završio [[Colegio San Bartolomé La Merced|Colegio San Bartolomé]] u [[Bogotá|Bogoti]]. U kolumbijskoj prijestolnici diplomirao je pravo, a između [[1837.]] i [[1839.]] završio je i doktorski studij prava na [[Univerzitet u Magdaleni|Univerzitetu u Magdaleni]]. U sklopu znanstvenog rada bavio se i [[sociologija|sociološkim]] temama. === Političko djelovanje === Kao i otac, Justo Arosemena aktivirao se politički te je zagovarao autonomiju Paname u sklopu [[Velika Kolumbija|Velike Kolumbije]]. Početkom [[1850-e|1850-ih]] bio je predstavnik u Provincijskom domu Paname, a nakon toga i zastupnik u [[Kongres Kolumbije|Nacionalnom kongresu]] ([[1852.]] – [[1853.]]). Kao državnik, Arosemena se jasno zalagao za poštivanje ljudskih prava te za veću autonomiju Paname u sklopu [[Velika Kolumbija|Velike Kolumbije]]. Njegovi su napori doveli do uspostave [[Panama (savezna država)|savezne države Paname]] u veljači [[1855.]] godine. Arosemena je u srpnju iste godine postao prvi čelnik nove savezne države, ali je podnio ostavku nakon nešto manje od četiri mjeseca. Početkom [[1860-e|1860-ih]] predsjedao je Nacionalnim kongresom u [[Rionegro|Rionegru]], koji je [[Granadinska Konfederacija|Kolumbiju]] pretvorio u [[Sjedinjene Države Kolumbije|konferedaciju autonomnih država]], među kojima je bila i Panama. Od [[1865.]] godine, uglavnom se bavio diplomacijom. Bio je predstavnik Paname u [[Washington, D.C.|Washingtonu]] nekoliko godina, nakon toga panamski veleposlanik u [[Čile]]u, kolumbijski ministar rezident u [[UK|Ujedinjenom Kraljevstvu]], izvanredni i opunomoćeni ambasador u [[UK|Ujedinjenom Kraljevstvu]] i [[Francuska|Francuskoj]] te posrednik u rješavanju graničnog spora između [[Kolumbija|Kolumbije]] i [[Venezuela|Venezuele]] iz [[1880.]] godine. Tijekom [[1868.]] godine bio je odgovoran za uspješno pregovaranje uvjeta pod kojima je Kolumbija [[SAD|Sjedinjenim Državama]] dopustila iskapanje kanala na Panamskoj prevlaci, a bio je i odvjetnik-konzultant Panamske željezničke kompanije krajem [[1880-e|1880-ih]] godina. Godine [[1878.]] pomogao je u osnivanju prve javne knjižnice u Panami, kojoj je donirao više od 60 tomova iz područja historije i prava. U tome su mu pomogli pedagog José Manuel Hurtado i političar Buenaventura Correoso. Kada je [[1886.]] godine donesen [[Ustav Paname]], Arosemena se povukao iz političkog života te se posvetio pravnoj profesiji. Pravom se bavio sve do svoje smrti [[1896.]] godine u [[Colón (Panama)|Colónu]]. Posthumno je sjedište [[Narodna skupština (Panama)|Narodne skupštine Paname]] imenovano [[Palača Justo Arosemena]], u čast njemu i njegovim zaslugama na polju prava. === Spisateljski rad === Justo Arosemena ostao je zapamćen i kao esejist te važan pravni pisac. Najvažniji [[esej]] mu je "Savezna država Panama", u kojem opisuje panamsku historiju i panamsku narodnost, naglašavajući važnost toga da Panamska prevlaka postane nezavisna država, navodeći pritom razne geografske, historijske i društvene argumente za stvaranje panamske savezne države u sklopu [[Republika Nova Granada|Nove Granade]]. Upravo su ove ideje bile u srži stvaranja savezne države Paname [[1855.]] godine, a ovaj se esej danas smatra najsveobuhvatnijom studijom panamske narodnosti iz [[19. vijek|XIX. vijeka]].<ref>Biography of Justo Arosemena - Panama Canal Authority</ref> U svojim se tekstovima bavio i ustavnopravnim te pitanjima bračnog prava. Kao političar, Arosemena je zaslužan i za donošenje brojnih normativnih akata, posebice onih koji su bili ključni za oblikovanje panamske autonomije. Sabrani nacrti akata, poznati kao Arosemenini projekti ([[španjolski]]: ''Proyectos Arosemena''), kasnije su poslužili kao osnova za panamsko i kolumbijsko zakonodavstvo u drugoj polovici [[19. vijek|XIX. vijeka]]. == Reference == {{reflist}} == Literatura == * Tello Burgos, Algeria. Written by Justo Arosemena. University of Panama, 1985, p.&nbsp;327-382 * {{cite book |last= Paul |first= Wolf | chapter= Justo Arosemena |editor= Michael Stolleis|title= Juristen: ein biographisches Lexikon; von der Antike bis zum 20. Jahrhundert |edition= 2nd |year= 2001 |publisher= Beck |location= München |language= German |isbn= 3-406-45957-9 |page= 40}} {{Životni vijek|1817|1896|Arosemena, Justo}} {{Authority control}} n1sa0u0ovfr30nzmw7acj2lqz15i4tk 42682236 42682235 2026-08-31T14:38:24Z Edgar Allan Poe 29250 +[[Kategorija:Panamski pravnici]]; +[[Kategorija:Panamski političari]]; +[[Kategorija:Panamski pisci]]; +[[Kategorija:Panamski diplomati]] pomoću gadgeta [[Wikipedia:HotCat|HotCat]] 42682236 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biografija | ime = Justo Arosemena | slika = Arosemena,Justo.jpg | širina_slike = | alt = | opis = | ime_po_rođenju = Justo Arosemena Quesada | datum_rođenja = {{Birth date|1817|8|9|hr=da}} | mjesto_rođenja = {{flagicon|PAN}} [[Ciudad de Panamá|Panamá]], [[Panama]]<br>{{small|(tada {{flagicon image|Flag of Spain (1785–1873, 1875–1931).svg}} [[Vicekraljevina Nova Granada|Nova Granada]])}} | datum_smrti = {{Death date and age|1896|2|23|1817|8|9|hr=da}} | mjesto_smrti = {{flagicon|PAN}} [[Colón (Panama)|Colón]], [[Panama]]<br>{{small|(tada {{flag|Kolumbija}})}} | tijelo_otkriveno = | uzrok_smrti = | počivalište = | počivalište_koordinate = <!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | rezidencija = | nacionalnost = [[Panamci|Panamac]] | etnicitet = | državljanstvo = | ostala_imena = | poznat_po = borba za nezavisnost i autonomiju [[Panama|Paname]] | obrazovanje = [[Colegio San Bartolomé La Merced|Colegio San Bartolomé]] | alma_mater = {{ubl|[[Universidad Central de Bogotá]]|[[Univerzitet u Magdaleni|Univerzitet u Magdaleni]]}} | poslodavac = | zanimanje = pravnik, političar | godine_aktivnosti = | mjesto_porijekla = | plata = | neto_vrijednost = | visina = | težina = | titula = | mandat = | prethodnik = | nasljednik = | partija = | suparnici = | odbori = | religija = | supružnik = | partner = | djeca = | roditelji = {{ubl|[[Mariano Arosemena]] {{small|(otac)}}|Dolores de Quesada {{small|(majka)}}}} | rodbina = | pozivni_znak = | nagrade = | potpis = | website = | fusnote = | širina_kutije = }} '''Justo Arosemena Quesada''' ([[Ciudad de Panamá|Panamá]], [[9. kolovoza]] [[1817.]] – [[Colón (Panama)|Colón]], [[23. veljače]] [[1896.]]), [[Panama|panamski]] državnik, pravnik i pisac koji je djelovao za vrijeme panamske unije s Kolumbijom. Sin pisca i novinara [[Mariano Arosemena|Mariana Arosemane]], borca za panamsku nezavisnost, Justo Arosemena zalagao se za autonomiju [[Panamska prevlaka|Panamske prevlake]] te ga se smatra "ocem panamske narodnosti".<ref>{{Citation |chapter=Justo Arosemena, Constitutional Studies on the Governments of Latin America (1878) |date=2026 |title=The Political Thought of Nineteenth-Century Spanish America |pages=72–90 |editor-last=Posada-Carbó |editor-first=Eduardo |chapter-url=https://www.cambridge.org/core/books/political-thought-of-nineteenthcentury-spanish-america/justo-arosemena-constitutional-studies-on-the-governments-of-latin-america-1878/722A107F0167510BC03CBB258AEEECB4 |access-date=2026-03-30 |series=Cambridge Texts in the History of Political Thought |place=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |doi=10.1017/9781108868983.008 |isbn=978-1-108-86425-1 |editor2-last=Jaksić |editor2-first=Iván|chapter-url-access=subscription }}</ref> == Biografija == Rođen je [[1817.]] godine u [[Ciudad de Panamá|Panami]], kao sin novinara [[Mariano Arosemena|Mariana Arosemane]] i Dolores de Quesada y Velarde. Njegov je otac bio junak panamske borbe za nezavisnost. Justo je osnovnu školu završio u rodnom gradu, a sa 16 je godina završio [[Colegio San Bartolomé La Merced|Colegio San Bartolomé]] u [[Bogotá|Bogoti]]. U kolumbijskoj prijestolnici diplomirao je pravo, a između [[1837.]] i [[1839.]] završio je i doktorski studij prava na [[Univerzitet u Magdaleni|Univerzitetu u Magdaleni]]. U sklopu znanstvenog rada bavio se i [[sociologija|sociološkim]] temama. === Političko djelovanje === Kao i otac, Justo Arosemena aktivirao se politički te je zagovarao autonomiju Paname u sklopu [[Velika Kolumbija|Velike Kolumbije]]. Početkom [[1850-e|1850-ih]] bio je predstavnik u Provincijskom domu Paname, a nakon toga i zastupnik u [[Kongres Kolumbije|Nacionalnom kongresu]] ([[1852.]] – [[1853.]]). Kao državnik, Arosemena se jasno zalagao za poštivanje ljudskih prava te za veću autonomiju Paname u sklopu [[Velika Kolumbija|Velike Kolumbije]]. Njegovi su napori doveli do uspostave [[Panama (savezna država)|savezne države Paname]] u veljači [[1855.]] godine. Arosemena je u srpnju iste godine postao prvi čelnik nove savezne države, ali je podnio ostavku nakon nešto manje od četiri mjeseca. Početkom [[1860-e|1860-ih]] predsjedao je Nacionalnim kongresom u [[Rionegro|Rionegru]], koji je [[Granadinska Konfederacija|Kolumbiju]] pretvorio u [[Sjedinjene Države Kolumbije|konferedaciju autonomnih država]], među kojima je bila i Panama. Od [[1865.]] godine, uglavnom se bavio diplomacijom. Bio je predstavnik Paname u [[Washington, D.C.|Washingtonu]] nekoliko godina, nakon toga panamski veleposlanik u [[Čile]]u, kolumbijski ministar rezident u [[UK|Ujedinjenom Kraljevstvu]], izvanredni i opunomoćeni ambasador u [[UK|Ujedinjenom Kraljevstvu]] i [[Francuska|Francuskoj]] te posrednik u rješavanju graničnog spora između [[Kolumbija|Kolumbije]] i [[Venezuela|Venezuele]] iz [[1880.]] godine. Tijekom [[1868.]] godine bio je odgovoran za uspješno pregovaranje uvjeta pod kojima je Kolumbija [[SAD|Sjedinjenim Državama]] dopustila iskapanje kanala na Panamskoj prevlaci, a bio je i odvjetnik-konzultant Panamske željezničke kompanije krajem [[1880-e|1880-ih]] godina. Godine [[1878.]] pomogao je u osnivanju prve javne knjižnice u Panami, kojoj je donirao više od 60 tomova iz područja historije i prava. U tome su mu pomogli pedagog José Manuel Hurtado i političar Buenaventura Correoso. Kada je [[1886.]] godine donesen [[Ustav Paname]], Arosemena se povukao iz političkog života te se posvetio pravnoj profesiji. Pravom se bavio sve do svoje smrti [[1896.]] godine u [[Colón (Panama)|Colónu]]. Posthumno je sjedište [[Narodna skupština (Panama)|Narodne skupštine Paname]] imenovano [[Palača Justo Arosemena]], u čast njemu i njegovim zaslugama na polju prava. === Spisateljski rad === Justo Arosemena ostao je zapamćen i kao esejist te važan pravni pisac. Najvažniji [[esej]] mu je "Savezna država Panama", u kojem opisuje panamsku historiju i panamsku narodnost, naglašavajući važnost toga da Panamska prevlaka postane nezavisna država, navodeći pritom razne geografske, historijske i društvene argumente za stvaranje panamske savezne države u sklopu [[Republika Nova Granada|Nove Granade]]. Upravo su ove ideje bile u srži stvaranja savezne države Paname [[1855.]] godine, a ovaj se esej danas smatra najsveobuhvatnijom studijom panamske narodnosti iz [[19. vijek|XIX. vijeka]].<ref>Biography of Justo Arosemena - Panama Canal Authority</ref> U svojim se tekstovima bavio i ustavnopravnim te pitanjima bračnog prava. Kao političar, Arosemena je zaslužan i za donošenje brojnih normativnih akata, posebice onih koji su bili ključni za oblikovanje panamske autonomije. Sabrani nacrti akata, poznati kao Arosemenini projekti ([[španjolski]]: ''Proyectos Arosemena''), kasnije su poslužili kao osnova za panamsko i kolumbijsko zakonodavstvo u drugoj polovici [[19. vijek|XIX. vijeka]]. == Reference == {{reflist}} == Literatura == * Tello Burgos, Algeria. Written by Justo Arosemena. University of Panama, 1985, p.&nbsp;327-382 * {{cite book |last= Paul |first= Wolf | chapter= Justo Arosemena |editor= Michael Stolleis|title= Juristen: ein biographisches Lexikon; von der Antike bis zum 20. Jahrhundert |edition= 2nd |year= 2001 |publisher= Beck |location= München |language= German |isbn= 3-406-45957-9 |page= 40}} {{Životni vijek|1817|1896|Arosemena, Justo}} {{Authority control}} [[Kategorija:Panamski pravnici]] [[Kategorija:Panamski političari]] [[Kategorija:Panamski diplomati]] [[Kategorija:Panamski pisci]] [[Kategorija:Esejisti]] d7l6fc4s0n60ebuksk9r76lyrr1rf8y Kategorija:Panamski diplomati 14 4725035 42682237 2026-08-31T14:39:29Z Edgar Allan Poe 29250 Nova stranica: {{Commonscat|Diplomats of Panama}} [[Kategorija:Međunarodni odnosi Paname|Diplomati]] [[Kategorija:Panamski političari|Diplomati]] [[Kategorija:Panamci po zanimanju|Diplomati]] [[Kategorija:Diplomati po nacionalnosti]] 42682237 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Diplomats of Panama}} [[Kategorija:Međunarodni odnosi Paname|Diplomati]] [[Kategorija:Panamski političari|Diplomati]] [[Kategorija:Panamci po zanimanju|Diplomati]] [[Kategorija:Diplomati po nacionalnosti]] 8wdxukjc23g0vije7fq2yvkyx3xz2ez Kategorija:Međunarodni odnosi Paname 14 4725036 42682239 2026-08-31T14:42:11Z Edgar Allan Poe 29250 Nova stranica: {{Commonscat|International relations of Panama}} [[Kategorija:Politika Paname]] [[Kategorija:Međunarodni odnosi po državama|Panama]] 42682239 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|International relations of Panama}} [[Kategorija:Politika Paname]] [[Kategorija:Međunarodni odnosi po državama|Panama]] hv5dodnt0yobps9tnzoa159i8iiue92 Wikipedija:ŠZO 4 4725037 42682275 2026-08-31T18:55:42Z Aca 108187 Nova stranica: #PRESUMJERI [[Wikipedija:Šaloni za održavanje]] 42682275 wikitext text/x-wiki #PRESUMJERI [[Wikipedija:Šaloni za održavanje]] 2gde7ilbdydjdfjv2jw7v6q5l0fz4iz 42682276 42682275 2026-08-31T18:56:06Z Aca 108187 + 42682276 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Wikipedija:Šabloni za održavanje]] lzuvfs9mkeryotqu5767vb4jquj53qz Prirodna kompetentnost 0 4725038 42682283 2026-08-31T19:13:48Z Duma 16555 Nova stranica: File:Natural Competence Drawing.svg|thumb|'''Prirodna kompetentnost'''<br /> 1-DNK bakterijske ćelije <br /> 2-Plazmidi bakterijske ćelije <br /> 3-Spolni pilusi <br /> 4-Plazmid strane DNK iz mrtve ćelije <br /> 5-Restrikcijski enzim bakterijskih ćelija <br /> 6-Razmotani strani plazmid <br /> 7-DNK ligaza <br /> '''I:''' Plazmid strane DNK iz mrtve ćelije presreću spolni pilusi prirodno kompetentne bakterijske ćelije. <br /> '''II:''' Strani plazmid se transducira... 42682283 wikitext text/x-wiki [[File:Natural Competence Drawing.svg|thumb|'''Prirodna kompetentnost'''<br /> 1-DNK bakterijske ćelije <br /> 2-Plazmidi bakterijske ćelije <br /> 3-Spolni pilusi <br /> 4-Plazmid strane DNK iz mrtve ćelije <br /> 5-Restrikcijski enzim bakterijskih ćelija <br /> 6-Razmotani strani plazmid <br /> 7-DNK ligaza <br /> '''I:''' Plazmid strane DNK iz mrtve ćelije presreću spolni pilusi prirodno kompetentne bakterijske ćelije. <br /> '''II:''' Strani plazmid se transducira kroz spolne piluse u bakterijsku ćeliju, gdje ga obrađuju restrikcijski enzimi bakterijske ćelije. Restrikcijski enzimi razgrađuju strani plazmid u lanac nukleotida koji se može dodati bakterijskoj DNK.<br /> '''III:''' DNK ligaza integrira strane nukleotide u DNK bakterijske ćelije.<br /> '''IV:''' Rekombinacija je završena i strana DNK je integrirana u DNK izvorne bakterijske ćelije i nastavit će biti njen dio kada se bakterijska ćelija sljedeći put replicira.]] U [[mikrobiologija|mikrobiologiji]], [[genetika|genetici]], [[Celularna biologija|ćelijskoj biologiji]] i [[Molekularna biologija|molekularnoj biologiji]], '''kompetentnost''' je sposobnost [[ćelija (biologija)|ćelije]] da mijenja svoju genetiku preuzimanjem ekstracelularne [[DNK]] iz svog okruženja procesom koji se naziva [[Transformacija (genetika)|transformacija]]. Kompetentnost se može podijeliti na prirodnu i indukovanu ili [[Transformacija (genetika)|vještačku]]. Prirodna kompetentnost je genetski specifična sposobnost [[bakterija]] koja se javlja u prirodnim uvjetima, ali i u laboratoriju. Vještačka kompetentnost se odnosi na tretman ćelija u laboratorijskim kulturama kako bi privremeno postale propusne za DNK. Kompetentnost omogućava brzu adaptaciju i popravak DNK ćelije. == Historija == Prirodnu kompetentnost otkrio je [[Frederick Griffith]] 1928. godine, kada je dokazao da preparat ubijenih ćelija patogene bakterije sadrži određenu tvar, koja je uspjela transformirati srodne nepatogene ćelije u patogeni oblik.<ref name="Henkin2020">{{cite book |last1=Henkin |first1=Tina M. |last2=Peters |first2=Joseph E. |title=Snyder and Champness molecular genetics of bacteria |date=2020 |publisher=John Wiley & Sons, Inc. |location=Hoboken, NJ |isbn=9781555819767 |pages=246–260 |edition=Fifth}}</ref><ref name="Blokesch2016">{{cite journal |last1=Blokesch |first1=Melanie |title=Natural competence for transformation |journal=Current Biology |date=November 2016 |volume=26 |issue=21 |pages=R1126–R1130 |doi=10.1016/j.cub.2016.08.058}}</ref> [[Oswald Avery]], [[Colin Munro MacLeod|Colin MacLeod]] i [[Maclyn McCarty]] su 1944. dokazali da je taj "transformirajući faktor" čista [[DNK]].<ref name="Blokesch2016" /><ref name="pmid19871359">{{cite journal |last1=Avery |first1=Oswald T. |last2=MacLeod |first2=Colin M. |last3=McCarty |first3=Maclyn |title=Studies on the Chemical Nature of the Substance Inducing Transformation of Pneumococcal Types |journal=Journal of Experimental Medicine |date=1 February 1944 |volume=79 |issue=2 |pages=137–158 |doi=10.1084/jem.79.2.137 |pmid=19871359 |pmc=2135445}}</ref> To je bio prvi uvjerljiv dokaz da DNK nosi genetske informacije ćelije. Prirodna kompetentnost je od tada proučena kod raznovrsnih bakterija, posebno kod ''[[Bacillus subtilis]]'', ''[[Streptococcus pneumoniae]]'', ''[[Neisseria gonorrhoeae]]'', ''[[Haemophilus influenzae]]'' i pripadnika roda ''[[Acinetobacter]]''.<ref name="Henkin2020" /> Područja aktivnog istraživanja uključuju mehanizme transporta DNK, regulaciju kompetentnosti kod različitih bakterija i evolutivnu funkciju kompetentnosti. == Mehanizmi apsorpcije DNK == U laboratoriji, DNK obezbjeđuje istraživač, često u vidu genetski modificiranog fragmenta ili [[plazmid]]a. Tokom apsorpcije, DNK prolazi kroz [[ćelijska membrana|ćelijsku membranu]] i [[ćelijski zid]], ukoliko je prisutan. Kada se DNK nađe unutar ćelije, može se degradirati na [[nukleotid]]e, koji se ponovo koriste za [[sinteza DNK|repliciranje DNK]] i druge [[metabolizam|metaboličke]] funkcije. Alternativno, može se [[Genetička rekombinacija|rekombinirati]] u [[genom]] ćelije pomoću njenih enzima za [[Popravka DNK|popravku DNK]]. Ako ova rekombinacija promijeni [[genotip]] ćelije, kaže se da je ćelija transformirana. Vještačka kompetentnost i transformacija se koriste kao alati za istraživanje kod mnogih organizama.<ref name="dubnau">{{cite journal |last1=Chen |first1=I |last2=Dubnau |first2=D |title=DNA uptake during bacterial transformation |journal=Nature Reviews Microbiology |volume=2 |issue=3 |pages=241–249 |year=2004 |pmid=15083159 |doi=10.1038/nrmicro844|s2cid=205499369 }}</ref> Kod gotovo svih prirodno kompetentnih bakterija, komponente ekstracelularnih filamenata, zvanih [[pilus|pilusi tipa IV]], vežu ekstracelularnu dvolančanu DNK. Ona se zatim translocira preko membrane (ili višestrukih membrana kod [[Gram-negativna bakterija|gram-negativnih bakterija]]) putem višekomponentnih proteinskih kompleksa, što je uzrokovano degradacijom jednog lanca DNK. Jednolančana DNK u ćeliji je vezana dobro očuvanim proteinom, DprA, koji učitava DNK na [[RecA]], posrednika homologne rekombinacije klasičnim putem [[popravka DNK|popravke DNK]].<ref name="johnston">{{cite journal |last1=Johnston |first1=Calum |last2=Martin |first2=Bernard |last3=Fichant |first3=Gwennaele |last4=Polard |first4=Patrice |last5=Claverys |first5=Jean-Pierre |title=Bacterial transformation: distribution, shared mechanisms and divergent control |journal=Nature Reviews Microbiology |date=March 2014 |volume=12 |issue=3 |pages=181–196 |doi=10.1038/nrmicro3199 |pmid=24509783|s2cid=23559881}}</ref> == Reguliranje kompetentnosti == U laboratorijskim kulturama, prirodna kompetentnost je obično strogo regulirana i često ju pokreću nedostatak hranjivih tvari i drugi nepovoljni uvjeti okruženja. Međutim, specifični inducirajući signali i regulatorni mehanizmi su mnogo varijabilniji od mehanizama apsorpcije, a sistemi regulacije mogu varirati kod različitih vrsta.<ref>{{cite journal |last1=Solomon |first1=Jonathan M. |last2=Grossman |first2=Alan D. |title=Who's competent and when: regulation of natural genetic competence in bacteria |journal=Trends in Genetics |date=April 1996 |volume=12 |issue=4 |pages=150–155 |doi=10.1016/0168-9525(96)10014-7 |pmid=8901420}}</ref><ref name="Henkin2020" /> Otkriveni su [[transkripcioni faktor]]i koji reguliraju kompetentnost; primjer toga je sxy (također poznat kao tfoX) za koji je utvrđeno da ga regulira [[Sxy 5′ UTR element|5' nekodirajući RNK element]].<ref name="pmid1653215">{{cite journal |last1=Redfield |first1=RJ |title=sxy-1, a Haemophilus influenzae mutation causing greatly enhanced spontaneous competence |journal=Journal of Bacteriology |volume=173 |issue=18 |pages=5612–8 |date=September 1991 |pmid=1653215 |pmc=208288 |doi= 10.1128/jb.173.18.5612-5618.1991}}</ref> Kod bakterija sposobnih za formiranje [[endospora|spora]], uvjeti koji induciraju sporulaciju često se preklapaju s onima koji induciraju kompetentnost.<ref name="Henkin2020" /><ref>{{cite journal |last1=Boonstra |first1=Mirjam |last2=Schaffer |first2=Marc |last3=Sousa |first3=Joana |last4=Morawska |first4=Luiza |last5=Holsappel |first5=Siger |last6=Hildebrandt |first6=Petra |last7=Sappa |first7=Praveen Kumar |last8=Rath |first8=Hermann |last9=de Jong |first9=Anne |last10=Lalk |first10=Michael |last11=Mäder |first11=Ulrike |last12=Völker |first12=Uwe |last13=Kuipers |first13=Oscar P. |title=Analyses of competent and non‐competent subpopulations of ''Bacillus subtilis'' reveal ''yhfW'', ''yhxC'' and ncRNAs as novel players in competence |journal=Environmental Microbiology |date=June 2020 |volume=22 |issue=6 |pages=2312–2328 |doi=10.1111/1462-2920.15005|pmc=7317962 }}</ref> Kulture ili kolonije koje sadrže sporulirajuće ćelije stoga često sadrže i kompetentne ćelije. Smatra se da većina prirodno kompetentnih bakterija apsorbira sve molekule DNK s približno jednakom efikasnošću.<ref name="Henkin2020" /> Međutim, bakterije iz nekih porodica, kao što su [[Neisseriaceae]] i [[Pasteurellaceae]], preferencijalno apsorbiraju fragmente DNK koji sadrže [[Signalna sekvenca preuzimanja|signalne sekvence preuzimanja]] - kratke sekvence koje su česte u njihovim vlastitim genomima.<ref name="Henkin2020" /> Kod Neisseriaceae se ove sekvence zovu sekvence preuzimanja DNK (DUS), dok se kod Pasteurellaceae nazivaju signalnim sekvencama preuzimanja (USS). Genomi pripadnika Neisseriaceae sadrže hiljade kopija preferirane sekvence GCCGTCTGAA, a genomi pripadnika Pasteurellaceae sadrže ili AAGTGCGGT ili ACAAGCGGT.<ref name="dubnau"/><ref>{{cite journal| pmc=2817400|pmid=20333176| year=2009| last1=Findlay| first1=WA| last2=Redfield| first2=RJ| title=Coevolution of DNA uptake sequences and bacterial proteomes| volume=1| pages=45–55| doi=10.1093/gbe/evp005| journal=Genome Biology and Evolution }}</ref> == Evolutivne funkcije i posljedice kompetentnosti == Većina objašnjenja primarne [[evolucija|evolutivne]] funkcije prirodne kompetentnosti kao dijela prirodne bakterijske transformacije može se podijeliti u tri kategorije: (1) selektivna prednost genetske raznolikosti; (2) unos DNK kao izvora [[nukleotid]]a (DNK kao "hrana"); i (3) selektivna prednost novog lanca DNK za promoviranje homologne rekombinacijske popravke oštećene DNK (popravak DNK). Moguće je da više različitih varijanti vrijedi za različite organizme.<ref name="Henkin2020" /> Također je dat i drugi prijedlog, u kojem se napominje povremena prednost [[horizontalni prenos gena|horizontalnog transfera gena]]. === Hipoteza o genetskoj raznolikosti === Prema jednoj hipotezi, bakterijska transformacija može igrati istu ulogu u povećanju genetske raznolikosti koju spolno razmnožavanje igra kod viših organizama.<ref name="Henkin2020" /><ref>{{cite journal |last1=Barton |first1=N. H. |last2=Charlesworth |first2=B. |title=Why Sex and Recombination? |journal=Science |date=25 September 1998 |volume=281 |issue=5385 |pages=1986–1990 |doi=10.1126/science.281.5385.1986 |pmid=9748151}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Otto |first1=S.P. |last2=Gerstein |first2=A.C. |title=Why have sex? The population genetics of sex and recombination |journal=Biochemical Society Transactions |date=1 August 2006 |volume=34 |issue=4 |pages=519–522 |doi=10.1042/BST0340519 |pmid= 16856849}}</ref> Međutim, teoretske poteškoće povezane s [[evolucija spolnog razmnožavanja|evolucijom spolnog razmnožavanja]] ukazuju na to da je ono problematično za genetsku raznolikost. U slučaju bakterijske transformacije, kompetentnost zahtijeva visoku cijenu globalnog pokretanja sinteze proteina, gdje se, na primjer, u srhu kompetentnosti kod ''Streptococcus pneumoniae'' uključuje više od 16 gena.<ref>{{cite journal |last1=Peterson |first1=Scott |last2=Cline |first2=Robin T. |last3=Tettelin |first3=Hervé |last4=Sharov |first4=Vasily |last5=Morrison |first5=Donald A. |title=Gene Expression Analysis of the ''Streptococcus pneumoniae'' Competence Regulons by Use of DNA Microarrays |journal=Journal of Bacteriology |date=November 2000 |volume=182 |issue=21 |pages=6192–6202 |doi=10.1128/JB.182.21.6192-6202.2000 |pmid= 11029442 |pmc=94756}}</ref> Međutim, budući da bakterije imaju tendenciju rasta u vidu [[kloniranje|klonova]], DNK dostupna za transformaciju uglavnom bi imala isti genotip kao i DNK ćelija koje ju primaju.<ref name="Redfield1998" /> Iz tog razloga uvijek postoji visoka cijena u ekspresiji proteina bez, općenito, povećanja raznolikosti. Druge razlike između kompetentnosti i spolnog razmnožavanja razmatrane su u modelima evolucije gena koji uzrokuju kompetentnost. Ti modeli su otkrili da su pretpostavljene rekombinacijske koristi kompetentnosti još nedostižnije od koristi od spolnog razmnožavanja.<ref name="Redfield1998">{{cite journal |last1=Redfield |first1=Rosemary J. |title=Is sex with dead cells ever better than no sex at all? |journal=Genetics |volume=119 |pages=213–221 |year=1988 |pmid=3396864 |issue=1 |doi=10.1093/genetics/119.1.213 |pmc=1203342}}</ref> === Hipoteza o DNK kao hrani === Druga hipoteza, o DNK kao hrani, zasniva se na činjenici da ćelije koje unose DNK neizbježno usvajaju nukleotide od kojih se ta DNK sastoji, i, budući da su nukleotidi potrebni za sintezu DNK i [[RNK]] (a njihova sinteza je skupa) oni mogu značajno doprinijeti energetskom budžetu ćelije.<ref>{{cite journal |last1=Redfield |first1=Rosemary J. |title=Do bacteria have sex? |journal=Nature Reviews Genetics |volume=2 |issue=8 |pages=634–639 |year=2001 |pmid=11483988 |doi=10.1038/35084593|s2cid=5465846 |url=https://zenodo.org/record/889964 }}</ref> Neke prirodno kompetentne bakterije također luče [[nukleaza|nukleaze]] u svoju okolinu, a sve bakterije mogu unositi slobodne nukleotide koje te nukleaze stvore iz DNK iz ćelijskog okruženja.<ref>{{cite journal |last1=Dubnau |first1=D |title=DNA uptake in bacteria |journal=Annual Review of Microbiology |volume=53 |pages=217–44|year=1999 |pmid=10547691 |doi=10.1146/annurev.micro.53.1.217 |issue=1}}</ref> Energija unosa DNK nije dobro shvaćena ni u jednom sistemu, tako da je teško usporediti efikasnost lučenja nukleaza sa unosom DNK i njenom degradacijom unutar ćelije. U principu, trošak proizvodnje nukleaza i neizvjesnost pribavljanja nukleotida moraju se uravnotežiti s energijom neophodnom za sintezu mehanizma unosa i uvlačenje DNK. Drugi važni faktori su vjerojatnoća da će nukleaze i kompetentne ćelije naići na molekule DNK, relativna neefikasnost unosa nukleotida iz okoline i [[periplazma|periplazme]] (gdje kompetentne ćelije degradiraju jedan lanac DNK) i prednost proizvodnje nukleotidnih monofosfata, spremnih za upotrebu, iz drugog lanca u [[citoplazma|citoplazmi]]. Još jedan otežavajući faktor je samopristrasnost sistema unosa DNK kod vrsta iz porodice [[Pasteurellaceae]] i roda ''[[Neisseria]]'', što bi moglo odražavati selekciju bilo za rekombinaciju ili mehanički efikasnu apsorpciju.<ref>{{cite journal |last1=Maughan |first1=H |title=Bacterial DNA uptake sequences can accumulate by molecular drive alone |journal=Genetics|volume=186 |pages=613–627 |year=2010 |pmc=2954483 |doi=10.1534/genetics.110.119438 |doi-access=free |pmid=20628039 |issue=2}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Redfield |first1=Rosemary J. |last2=Schrag |first2=Matthew R |last3=Dead |first3=Antony M |title=The evolution of bacterial transformation: sex with poor relations |journal=Genetics|volume=146 |pages=27–38 |year=1997 |pmid=9135998 |issue=1 |doi=10.1093/genetics/146.1.27 |pmc=1207942}}</ref> === Hipoteza o popravci oštećenja DNK === Kod bakterija, problem oštećenja DNK je najizraženiji tokom perioda stresa, posebno [[oksidativni stres|oksidativnog stresa]], koji se javlja tokom uvjeta prenatrpanosti ili gladovanja. Neke bakterije induciraju kompetentnost u takvim stresnim uvjetima, što podržava hipotezu da transformacija pomaže u popravci DNK.<ref name="Henkin2020" /> U eksperimentalnim testovima, bakterijske ćelije izložene agensima koji oštećuju njihovu DNK, a koje su zatim prošle kroz transformaciju, preživljavale su bolje od ćelija izloženih istim agensima, ali koje nisu prošle kroz transformaciju.<ref>{{cite journal |last1=Hoelzer |first1=M A |last2=Michod |first2=R E |title=DNA repair and the evolution of transformation in ''Bacillus subtilis''. III. Sex with damaged DNA. |journal=Genetics |date=1 June 1991 |volume=128 |issue=2 |pages=215–223 |doi=10.1093/genetics/128.2.215 |pmid=1906416 |pmc=1204460}}</ref> Osim toga, kompetencija za prolazak kroz transformaciju često je indukovana poznatim agensima koji oštećuju DNK.<ref>{{cite journal |last1=Michod |first1=Richard E. |last2=Bernstein |first2=Harris |last3=Nedelcu |first3=Aurora M. |title=Adaptive value of sex in microbial pathogens |journal=Infection, Genetics and Evolution |date=May 2008 |volume=8 |issue=3 |pages=267–285 |doi=10.1016/j.meegid.2008.01.002 |pmid=18295550}}</ref><ref>{{Cite book |last1 = Bernstein |first1 = Harris |first2= Carol |last2=Bernstein |first3=Richard E. |last3=Michod | year = 2012 |url=https://www.novapublishers.com/catalog/product_info.php?products_id=31918 |title=DNA Repair: New Research |chapter=Chapter 1 - DNA Repair as the Primary Adaptive Function of Sex in Bacteria and Eukaryotes |publisher=NOVA Publishers |isbn=978-1-62100-756-2 |pages=1–50 |access-date=13 April 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029202307/https://www.novapublishers.com/catalog/product_info.php?products_id=31918 |archive-date=29 October 2013 |url-status=dead}}</ref><ref name="Henkin2020" /> Dakle, jaka kratkoročna selektivna prednost za prirodnu kompetentnost i transformaciju bila bi njena sposobnost da promovira homolognu rekombinantnu popravku DNK u uvjetima stresa. === Horizontalni transfer gena === Dugoročna prednost može se s vremena na vrijeme ostvariti povremenim slučajevima [[horizontalni prenos gena|horizontalnog transfera gena]], koji može biti rezultat [[nehomologna rekombinacija|nehomologne rekombinacije]] nakon što je indukovana kompetentnost; to bi moglo dovesti do otpornosti na [[antibiotik]]e ili drugih prednosti. Bez obzira na prirodu selekcije za kompetentnost, kompozitna priroda bakterijskih genoma pruža obilje dokaza da horizontalni transfer gena uzrokovan kompetentnošću doprinosi genetskoj raznolikosti koja omogućava evoluciju. == Povezano == * [[Transformacija (genetika)]] == Reference == <references /> [[Kategorija:Bakterije]] [[Kategorija:Biološka terminologija]] g7iyf1kk6a9incrgdiyx0ao5s8y4meq Jugoslavenski oktobarci 0 4725039 42682285 2026-08-31T19:17:22Z Vipz 151311 Preusmjereno na [[Jugoslaveni u Oktobarskoj revoluciji]] 42682285 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Jugoslaveni u Oktobarskoj revoluciji]] tvkymwnfh1sdc7f1mytnar4ideh3467 Jugoslovenski oktobarci 0 4725040 42682286 2026-08-31T19:17:30Z Vipz 151311 Preusmjereno na [[Jugoslaveni u Oktobarskoj revoluciji]] 42682286 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Jugoslaveni u Oktobarskoj revoluciji]] tvkymwnfh1sdc7f1mytnar4ideh3467 Oktobarci iz Jugoslavije 0 4725041 42682287 2026-08-31T19:17:44Z Vipz 151311 Preusmjereno na [[Jugoslaveni u Oktobarskoj revoluciji]] 42682287 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Jugoslaveni u Oktobarskoj revoluciji]] tvkymwnfh1sdc7f1mytnar4ideh3467 Pomoćni virus 0 4725042 42682290 2026-08-31T20:07:32Z Duma 16555 Nova stranica: {{Distinguish|[[Totivirus ichi|L-A pomoćnim virusom]]}} '''Pomoćni virus''' je [[virus]] koji omogućava replikaciju inače deficijentnog koinficirajućeg virusa. Oni mogu biti prirodni, kao što je slučaj s [[hepatitis D|virusom hepatitisa D]], kojem je za replikaciju potreban [[virus hepatitisa B]] radi koinfekcije ćelija. Pomoćni virusi se također često koriste u svrhu replikacije i širenja [[Viralni vektor|viralnih vektora]] za ekspresiju gena i Genska terapija... 42682290 wikitext text/x-wiki {{Distinguish|[[Totivirus ichi|L-A pomoćnim virusom]]}} '''Pomoćni virus''' je [[virus]] koji omogućava replikaciju inače deficijentnog koinficirajućeg virusa. Oni mogu biti prirodni, kao što je slučaj s [[hepatitis D|virusom hepatitisa D]], kojem je za replikaciju potreban [[virus hepatitisa B]] radi koinfekcije ćelija. Pomoćni virusi se također često koriste u svrhu replikacije i širenja [[Viralni vektor|viralnih vektora]] za ekspresiju gena i [[Genska terapija|gensku terapiju]].<ref>{{cite book|chapter=14 - Immunization Against Viral Diseases |vauthors=Graham BS, Crowe JE, Ledgerwood JE |page=403 |title=Fields Virology |edition=6 |veditors=Knipe DM, Howley PM |publisher=Wolters Kluwer Health |date=2007}}</ref> == Povezano == * [[Virus lišen gena]] * [[Virofag]] == Reference == {{Reflist}} [[Kategorija:Virologija]] 4xgys9awofti4on1z85s5238talmbuo Pomoćni virusi 0 4725043 42682291 2026-08-31T20:07:57Z Duma 16555 Preusmjereno na [[Pomoćni virus]] 42682291 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Pomoćni virus]] 6nzdpez5ajhst9ulf14fq3kw984mqwq Šablon:IČ – Ori and the Blind Forest 10 4725044 42682331 2026-08-31T23:38:21Z Edgar Allan Poe 29250 Nova stranica: {{Glavna stranica/Slika | datoteka = Ori and the Blind Forest Logo.jpg | opis = Omot igre | širina = srednja | položaj = lijevo }} '''''Ori and the Blind Forest''''' je [[Platformska igra|platformska]] pustolovna [[Metroidvania]] [[videoigra]] koju je razvio [[Moon Studios]], a izdao [[Microsoft Studios]]. Igra je izašla u ožujku [[2015.]] godine za [[Windows]]e (PC) i [[Xbox One]], a u rujnu [[2019.]] izašla je verzija za [[Nintendo Switch]]. U igri, igrač igra kao Ori... 42682331 wikitext text/x-wiki {{Glavna stranica/Slika | datoteka = Ori and the Blind Forest Logo.jpg | opis = Omot igre | širina = srednja | položaj = lijevo }} '''''Ori and the Blind Forest''''' je [[Platformska igra|platformska]] pustolovna [[Metroidvania]] [[videoigra]] koju je razvio [[Moon Studios]], a izdao [[Microsoft Studios]]. Igra je izašla u ožujku [[2015.]] godine za [[Windows]]e (PC) i [[Xbox One]], a u rujnu [[2019.]] izašla je verzija za [[Nintendo Switch]]. U igri, igrač igra kao Ori, maleni bijeli duh ([[engleski]]: ''spirit''), i Sein, "svjetlost i oči" Stabla duša ([[engleski]]: ''Spirit Tree'') te Šume. Cilj igre je istraživati različite razine i rješavati mozgalice. Igra sadrži specifičan sustav spremanja igre naziva "Soul Links" koji omogućuje igraču da u bilo kojem trenutku spremi igru uz davanje ograničenog broja resursa iz igre, kao i sustav unaprjeđenja koji igraču omogućuje da jača Orija i njegove sposobnosti. Kompanija koja je razvila igru, Moon Studios, zapravo je kolektiv developera bez fiksne lokacije. Microsoft je dobio prava na distribuciju godinu dana nakon što je razvoj igre otpočeo. Priča je inspirirana Disneyjevim filmovima ''[[The Lion King]]'' i ''[[The Iron Giant]]'', dok su elementi i igrivost inspirirani dijelovima franšiza ''[[Rayman]]'' i ''[[Metroid]]''. Po izlasku, igra je dobila apsolutne pohvale, a igrači su hvalili igrivost, umjetničku realizaciju, priču, akciju, glazbu i dizajn okoliša. Igra je također navedena kao primjer umjetnosti u videoigrama. Suosnivač Moon Studiosa Genadij Korol rekao je da je igra ostvarila profit u prvom tjednu od izlaska. U ožujku [[2016.]] godine izdana je i eskpanzija naslovljena ''Definitive Edition''. Godine [[2017.]] najavljen je i direktni nastavak, ''[[Ori and the Will of the Wisps]]'', koji je izašao u ožujku [[2020.]] godine. <div style="margin-left: 0; text-align: right">Recentno istaknuti: [[Arvydas Sabonis]] '''·''' ''[[Straume]]'' '''·''' [[Zabel Jesajan]]</div> r4a70wnnbjhq210otkljkc2ytzzjcmz Šablon:IČ – Sevasti Qiriazi 10 4725045 42682333 2026-08-31T23:41:33Z Edgar Allan Poe 29250 Nova stranica: {{Glavna stranica/Slika | datoteka = Sevasti Qiriazi (portrait).jpg | opis = Sevasti Qiriazi | širina = srednja | položaj = lijevo }} '''Sevasti Qiriazi-Dako''' ({{circa|1871.}} – 30. augusta 1949.) bila je albanska [[pedagogija|pedagoginja]], [[učitelj|učiteljica]], [[sufražetkinja]], [[prosvjetiteljstvo|prosvjetiteljica]], [[protestantizam|protestantska]] [[misionarstvo|misionarka]] i istaknuta ličnost [[Albanski narodni preporod|Albanskoga narodnog preporoda]]. Jed... 42682333 wikitext text/x-wiki {{Glavna stranica/Slika | datoteka = Sevasti Qiriazi (portrait).jpg | opis = Sevasti Qiriazi | širina = srednja | položaj = lijevo }} '''Sevasti Qiriazi-Dako''' ({{circa|1871.}} – 30. augusta 1949.) bila je albanska [[pedagogija|pedagoginja]], [[učitelj|učiteljica]], [[sufražetkinja]], [[prosvjetiteljstvo|prosvjetiteljica]], [[protestantizam|protestantska]] [[misionarstvo|misionarka]] i istaknuta ličnost [[Albanski narodni preporod|Albanskoga narodnog preporoda]]. Jedna je od pionirki ženskog obrazovanja među [[Albanci|Albancima]]. Osnivačica je prve albanske škole za djevojke, koju je u [[Korça|Korçi]] godinama vodila i razvijala u teškim političkim i društvenim okolnostima. Školovala se u [[Bitolj|Bitolju]] i na [[Američki koledž za djevojke u Carigradu|Američkom koledžu za djevojke u Carigradu]], gdje je 1891. diplomirala i postala prvom Albankom za koju se pouzdano zna da je završila [[visoko obrazovanje]]. Po povratku se uključila u rad djevojačke škole u Korçi, a nakon smrti brata [[Gjerasim Qiriazi|Gjerasima Qiriazija]] preuzela je njezino vođenje. Bila je povezana i s albanskom protestantskom zajednicom, a njezin prosvjetni rad bio je usko isprepleten s kulturnim i nacionalnim nastojanjima Albanaca s kraja 19. i početka [[20. vijek|20. vijeka]]. Poslije [[Prvi svjetski rat|Prvog svjetskog rata]] djelovala je u [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenim Američkim Državama]] i [[Albanija|Albaniji]], a zajedno sa suprugom [[Kristo Dako|Kristom Dakom]] i sestrom [[Parashqevi Qiriazi]] osnovala je u [[Tirana|Tirani]] Institut Kyrias, jednu od najpoznatijih ustanova za obrazovanje djevojaka u [[međuraće|međuratnoj]] Albaniji. Tokom [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]] Sevasti Qiriazi-Dako je sa svojom porodicom bila zatvorena u [[Koncentracijski logor Banjica|Koncentracijskom logoru Banjica]]. Nakon rata bila je, zajedno sa svojom porodicom, izložena progonu komunističkih vlasti. U kasnijoj historiografiji i javnom pamćenju ostala je upamćena kao jedna od ključnih figura albanskog obrazovanja i [[emancipacija|emancipacije]] žena. <div style="margin-left: 0; text-align: right">Recentno istaknuti: ''[[Ori and the Blind Forest]]'' '''·''' [[Arvydas Sabonis]] '''·''' ''[[Straume]]''</div> 0ttw6a72hia3vebsbca6hzxqhkifafn Šablon:Svjetski prvaci u skoku s motkom 10 4725046 42682340 2026-09-01T00:49:57Z Ekvatarina 270952 Nova stranica: {{Navbox with columns |name = Svjetski prvaci u rukometu |title = Svjetski prvaci u skoku s motkom |state = {{{state|autocollapse}}} |titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; |colwidth = 20em |padding = 2.4em |listclass = hlist |image = |col1 = <div> '''1983:''' {{flagicon|URS}} [[Sergej Bubka|Bubka]] {{small|(5,70 m)}} <br /> '''1987:''' {{flagicon|URS}} [[Sergej Bubka|Bubka]] {{small|(5,85 m, '''CR''')}} <br /> '''1991:''' {{flagicon|URS}}... 42682340 wikitext text/x-wiki {{Navbox with columns |name = Svjetski prvaci u rukometu |title = Svjetski prvaci u skoku s motkom |state = {{{state|autocollapse}}} |titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; |colwidth = 20em |padding = 2.4em |listclass = hlist |image = |col1 = <div> '''1983:''' {{flagicon|URS}} [[Sergej Bubka|Bubka]] {{small|(5,70 m)}} <br /> '''1987:''' {{flagicon|URS}} [[Sergej Bubka|Bubka]] {{small|(5,85 m, '''CR''')}} <br /> '''1991:''' {{flagicon|URS}} [[Sergej Bubka|Bubka]] {{small|(5,95 m, '''CR''')}} <br /> '''1993:''' {{flagicon|UKR}} [[Sergej Bubka|Bubka]] {{small|(6,00 m, '''CR''')}} <br /> '''1995:''' {{flagicon|UKR}} [[Sergej Bubka|Bubka]] {{small|(5,92 m)}}<br /> '''1997:''' {{flagicon|UKR}} [[Sergej Bubka|Bubka]] {{small|(6,01 m, '''CR''')}}<br /> </div> |col2 = <div> '''1999:''' {{flagicon|RUS}} [[Maksim Tarasov|Tarasov]] {{small|(6,02 m, '''CR''')}} <br /> '''2001:''' {{flagicon|AUS}} [[Dmitri Markov|Markov]] {{small|(6,05 m, '''CR''')}} <br /> '''2003:''' {{flagicon|ITA|2003}} [[Giuseppe Gibilisco|Gibilisco]] {{small|(5,90 m)}} <br /> '''2005:''' {{flagicon|NED}} [[Rens Blom|Blom]] {{small|(5,80 m)}} <br /> '''2007:''' {{flagicon|USA}} [[Brad Walker|Walker]] {{small|(5,86 m)}} <br /> '''2009:''' {{flagicon|AUS}} [[Steven Hooker|Hooker]] {{small|(5,90 m)}} </div> |col3 = <div> '''2011:''' {{flagicon|POL}} [[Paweł Wojciechowski|Wojciechowski]] {{small|(5,90 m)}} <br /> '''2013:''' {{flagicon|GER}} [[Raphael Holzdeppe|Holzdeppe]] {{small|(5,89 m)}} <br /> '''2015:''' {{flagicon|CAN}} [[Shawnacy Barber|Barber]] {{small|(5,90 m)}} <br /> '''2017:''' {{flagicon|USA}} [[Sam Kendricks|Kendricks]] {{small|(5,95 m)}} <br /> '''2019:''' {{flagicon|USA}} [[Sam Kendricks|Kendricks]] {{small|(5,97 m)}} <br /> '''2022:''' {{flagicon|SWE}} [[Armand Duplantis|Duplantis]] {{small|(6,21 m, '''CR''', '''WR''')}} <br /> </div> |col4 = <div> '''2023:''' {{flagicon|SWE}} [[Armand Duplantis|Duplantis]] {{small|(6,10 m)}} <br /> '''2025:''' {{flagicon|SWE}} [[Armand Duplantis|Duplantis]] {{small|(6,30 m, '''CR''', '''WR''')}} <br /> </div> |col5 = <div> </div> }}<noinclude> {{collapsible option}} [[Kategorija:Atletski šabloni]] </noinclude> dklh9bcjktywc7vmhh7ysgx1vh1n8l2 42682341 42682340 2026-09-01T00:50:45Z Ekvatarina 270952 42682341 wikitext text/x-wiki {{Navbox with columns |name = Svjetski prvaci u rukometu |title = Svjetski prvaci u skoku s motkom |state = {{{state|autocollapse}}} |titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; |colwidth = 20em |padding = 2.4em |listclass = hlist |image = |col1 = <div> '''1983:''' {{flagicon|URS}} [[Sergej Bubka|Bubka]] {{small|(5,70 m)}} <br /> '''1987:''' {{flagicon|URS}} [[Sergej Bubka|Bubka]] {{small|(5,85 m, '''CR''')}} <br /> '''1991:''' {{flagicon|URS}} [[Sergej Bubka|Bubka]] {{small|(5,95 m, '''CR''')}} <br /> '''1993:''' {{flagicon|UKR}} [[Sergej Bubka|Bubka]] {{small|(6,00 m, '''CR''')}} <br /> '''1995:''' {{flagicon|UKR}} [[Sergej Bubka|Bubka]] {{small|(5,92 m)}}<br /> '''1997:''' {{flagicon|UKR}} [[Sergej Bubka|Bubka]] {{small|(6,01 m, '''CR''')}}<br /> </div> |col2 = <div> '''1999:''' {{flagicon|RUS}} [[Maksim Tarasov|Tarasov]] {{small|(6,02 m, '''CR''')}} <br /> '''2001:''' {{flagicon|AUS}} [[Dmitri Markov|Markov]] {{small|(6,05 m, '''CR''')}} <br /> '''2003:''' {{flagicon|ITA|2003}} [[Giuseppe Gibilisco|Gibilisco]] {{small|(5,90 m)}} <br /> '''2005:''' {{flagicon|NED}} [[Rens Blom|Blom]] {{small|(5,80 m)}} <br /> '''2007:''' {{flagicon|USA}} [[Brad Walker|Walker]] {{small|(5,86 m)}} <br /> '''2009:''' {{flagicon|AUS}} [[Steven Hooker|Hooker]] {{small|(5,90 m)}} </div> |col3 = <div> '''2011:''' {{flagicon|POL}} [[Paweł Wojciechowski|Wojciechowski]] {{small|(5,90 m)}} <br /> '''2013:''' {{flagicon|GER}} [[Raphael Holzdeppe|Holzdeppe]] {{small|(5,89 m)}} <br /> '''2015:''' {{flagicon|CAN}} [[Shawnacy Barber|Barber]] {{small|(5,90 m)}} <br /> '''2017:''' {{flagicon|USA}} [[Sam Kendricks|Kendricks]] {{small|(5,95 m)}} <br /> '''2019:''' {{flagicon|USA}} [[Sam Kendricks|Kendricks]] {{small|(5,97 m)}} <br /> '''2022:''' {{flagicon|SWE}} [[Armand Duplantis|Duplantis]] {{small|(6,21 m, '''CR''', '''WR''')}} <br /> </div> |col4 = <div> '''2023:''' {{flagicon|SWE}} [[Armand Duplantis|Duplantis]] {{small|(6,10 m)}} <br /> '''2025:''' {{flagicon|SWE}} [[Armand Duplantis|Duplantis]] {{small|(6,30 m, '''CR''', '''WR''')}} <br /> </div> |col5 = <div> </div> }}<noinclude> {{collapsible option}} [[Kategorija:Sportski šabloni]] </noinclude> gm0slgd5tfh6midx1whk5s6b50s0ifl 42682343 42682341 2026-09-01T01:00:33Z Ekvatarina 270952 42682343 wikitext text/x-wiki {{Navbox with columns |name = Svjetski prvaci u rukometu |title = Svjetski prvaci u skoku s motkom |state = {{{state|autocollapse}}} |titlestyle = background-color:#AAD0FF; color:black; text-align:center; |liststyle = text-align:left; |listclass = plainlist |list1 = {{div col|colwidth=20em}} * '''1983:''' {{flagicon|URS}} [[Sergej Bubka|Bubka]] {{small|(5,70 m)}} <br /> * '''1987:''' {{flagicon|URS}} [[Sergej Bubka|Bubka]] {{small|(5,85 m, '''CR''')}} <br /> * '''1991:''' {{flagicon|URS}} [[Sergej Bubka|Bubka]] {{small|(5,95 m, '''CR''')}} <br /> * '''1993:''' {{flagicon|UKR}} [[Sergej Bubka|Bubka]] {{small|(6,00 m, '''CR''')}} <br /> * '''1995:''' {{flagicon|UKR}} [[Sergej Bubka|Bubka]] {{small|(5,92 m)}}<br /> * '''1997:''' {{flagicon|UKR}} [[Sergej Bubka|Bubka]] {{small|(6,01 m, '''CR''')}}<br /> * '''1999:''' {{flagicon|RUS}} [[Maksim Tarasov|Tarasov]] {{small|(6,02 m, '''CR''')}} <br /> * '''2001:''' {{flagicon|AUS}} [[Dmitri Markov|Markov]] {{small|(6,05 m, '''CR''')}} <br /> * '''2003:''' {{flagicon|ITA|2003}} [[Giuseppe Gibilisco|Gibilisco]] {{small|(5,90 m)}} <br /> * '''2005:''' {{flagicon|NED}} [[Rens Blom|Blom]] {{small|(5,80 m)}} <br /> * '''2007:''' {{flagicon|USA}} [[Brad Walker|Walker]] {{small|(5,86 m)}} <br /> * '''2009:''' {{flagicon|AUS}} [[Steven Hooker|Hooker]] {{small|(5,90 m)}} <br /> * '''2011:''' {{flagicon|POL}} [[Paweł Wojciechowski|Wojciechowski]] {{small|(5,90 m)}} <br /> * '''2013:''' {{flagicon|GER}} [[Raphael Holzdeppe|Holzdeppe]] {{small|(5,89 m)}} <br /> * '''2015:''' {{flagicon|CAN}} [[Shawnacy Barber|Barber]] {{small|(5,90 m)}} <br /> * '''2017:''' {{flagicon|USA}} [[Sam Kendricks|Kendricks]] {{small|(5,95 m)}} <br /> * '''2019:''' {{flagicon|USA}} [[Sam Kendricks|Kendricks]] {{small|(5,97 m)}} <br /> * '''2022:''' {{flagicon|SWE}} [[Armand Duplantis|Duplantis]] {{small|(6,21 m, '''CR''', '''WR''')}} <br /> * '''2023:''' {{flagicon|SWE}} [[Armand Duplantis|Duplantis]] {{small|(6,10 m)}} <br /> * '''2025:''' {{flagicon|SWE}} [[Armand Duplantis|Duplantis]] {{small|(6,30 m, '''CR''', '''WR''')}} {{div col end}} }}<noinclude> {{collapsible option}} [[Kategorija:Sportski šabloni]] </noinclude> ijpf0ia0refqw5m7ijhd8tyvh10yetb 42682346 42682343 2026-09-01T01:11:26Z Ekvatarina 270952 42682346 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Navbox|navbox |name = Svjetski prvaci u rukometu |title = Svjetski prvaci u skoku s motkom | liststyle = text-align:left; | listclass = plainlist | titlestyle=background:#99BADD | list1 = {{div col|colwidth=20em}} * '''1983:''' {{flagicon|URS}} [[Sergej Bubka]] * '''1987:''' {{flagicon|URS}} [[Sergej Bubka]] * '''1991:''' {{flagicon|URS}} [[Sergej Bubka]] * '''1993:''' {{flagicon|UKR}} [[Sergej Bubka]] * '''1995:''' {{flagicon|UKR}} [[Sergej Bubka]] * '''1997:''' {{flagicon|UKR}} [[Sergej Bubka]] * '''1999:''' {{flagicon|RUS}} [[Maksim Tarasov]] * '''2001:''' {{flagicon|AUS}} [[Dmitri Markov]] * '''2003:''' {{flagicon|ITA|2003}} [[Giuseppe Gibilisco]] * '''2005:''' {{flagicon|NED}} [[Rens Blom]] * '''2007:''' {{flagicon|USA}} [[Brad Walker]] * '''2009:''' {{flagicon|AUS}} [[Steven Hooker]] * '''2011:''' {{flagicon|POL}} [[Paweł Wojciechowski]] * '''2013:''' {{flagicon|GER}} [[Raphael Holzdeppe]] * '''2015:''' {{flagicon|CAN}} [[Shawn Barber]] * '''2017:''' {{flagicon|USA}} [[Sam Kendricks]] * '''2019:''' {{flagicon|USA}} [[Sam Kendricks]] * '''2022:''' {{flagicon|SWE}} [[Armand Duplantis]] * '''2023:''' {{flagicon|SWE}} [[Armand Duplantis]] * '''2025:''' {{flagicon|SWE}} [[Armand Duplantis]] {{div col end}} }}<noinclude> {{collapsible option}} [[Kategorija:Sportski šabloni]] </noinclude> r9p0u9wt88ul9mxfgu2xrwfqexd3snw Organotrof 0 4725047 42682358 2026-09-01T06:54:38Z Duma 16555 Nova stranica: '''Organotrofi''' su [[organizam|organizmi]] koji primaju [[vodik]] ili [[elektron]]e iz [[organsko jedinjenje|organskih]] supstrata. Ovaj termin se koristi u [[mikrobiologija|mikrobiologiji]] za klasificiranje i opisivanje organizama na osnovu načina na koji primaju elektrone za svoje procese respiracije. Neki organotrofi, poput [[životinja]] i mnogih [[bakterija]], također su [[heterotrofi]]. Organotrofi mogu biti [[anaerobni organizam|anaerobni]] ili aerobni organizam... 42682358 wikitext text/x-wiki '''Organotrofi''' su [[organizam|organizmi]] koji primaju [[vodik]] ili [[elektron]]e iz [[organsko jedinjenje|organskih]] supstrata. Ovaj termin se koristi u [[mikrobiologija|mikrobiologiji]] za klasificiranje i opisivanje organizama na osnovu načina na koji primaju elektrone za svoje procese respiracije. Neki organotrofi, poput [[životinja]] i mnogih [[bakterija]], također su [[heterotrofi]]. Organotrofi mogu biti [[anaerobni organizam|anaerobni]] ili [[aerobni organizam|aerobni]]. Od organotrofa se razlikuju [[litotrof]]i, organizmi koji primaju elektrone iz [[neorgansko jedinjenje|neorganskih]] supstrata. == Historija == Termin "organotrof" predložili su [[André Lwoff|Lwoff]] et al. 1946. godine.<ref>Lwoff, A., C.B. van Niel, P.J. Ryan, and E.L. Tatum (1946). Nomenclature of nutritional types of microorganisms. ''Cold Spring Harbor Symposia on Quantitative Biology'' (5th edn.), Vol. XI, The Biological Laboratory, Cold Spring Harbor, NY, pp. 302–303, [http://symposium.cshlp.org/content/11/local/back-matter.pdf].</ref> == Povezano == * [[Autotrof]] * [[Hemoorganotrof]] * [[Primarne nutritivne grupe]] == Reference == {{Reflist}} * Michael Allaby. "organotroph." A Dictionary of Zoology. 1999, Retrieved 2012-03-30 from Encyclopedia.com: http://www.encyclopedia.com/doc/1O8-organotroph.html * The Prokaryotes - A Handbook on the Biology of Bacteria 3rd Ed., Vol 1, CHAPTER 1.4, Prokaryote Characterization and Identification 7, Retrieved from https://www.scribd.com/doc/9724380/1The-Prokaryotes-A-Handbook-on-the-Biology-of-Bacteria-3rd-Ed-Vol-1 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090131225101/https://www.scribd.com/doc/9724380/1The-Prokaryotes-A-Handbook-on-the-Biology-of-Bacteria-3rd-Ed-Vol-1 |date=2009-01-31 }} * Respiration in aquatic ecosystems Paul A. Del Giorgio, Peter J. leB. Williams, Science, 2005, Retrieved 2012-04-24 from https://books.google.com/books?id=pD5RUDW1m7IC&pg=PP1 * {{cite journal | last1 = Holmes | first1 = Andrew J. | last2 = Tujula | first2 = Niina A. | last3 = Holley | first3 = Marita | last4 = Contos | first4 = Annalisa | last5 = James | first5 = Julia M. | last6 = Rogers | first6 = Peter | last7 = Gillings | first7 = Michael R. | date = April 2001| title = Phylogenetic structure of unusual aquatic microbial formations in Nullarbor caves, Australia | journal = Environmental Microbiology| volume = 3| issue = 4| pages = 256–264| doi = 10.1046/j.1462-2920.2001.00187.x | pmid = 11359511 | bibcode = 2001EnvMi...3..256H }} * {{cite journal | last1 = Jones | first1 = J. Gwynfryn | last2 = Davison | first2 = William | last3 = Gardener | first3 = Steven | year = 1984| title = Iron reduction by bacteria: range of organisms involved and metals reduced | journal = FEMS Microbiology Letters| doi = 10.1111/j.1574-6968.1984.tb00198.x | volume=21 | pages=133–136| doi-access = free }} [[Kategorija:Biohemija]] [[Kategorija:Molekularna biologija]] [[Kategorija:Vodonik]] 4s7aq3ztwjtvoyc604ryyj1hur0zq31 Organotrofi 0 4725048 42682359 2026-09-01T06:54:49Z Duma 16555 Preusmjereno na [[Organotrof]] 42682359 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Organotrof]] cr4ko0eaocz27ku8l45j38iy463hc1e Organotrofija 0 4725049 42682360 2026-09-01T06:55:00Z Duma 16555 Preusmjereno na [[Organotrof]] 42682360 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI [[Organotrof]] cr4ko0eaocz27ku8l45j38iy463hc1e Šablon:Pre 10 4725050 42682376 2026-09-01T11:34:06Z Edgar Allan Poe 29250 Nova stranica: <templatestyles src="Pre/styles.css"/>{{#if:{{{space|}}}{{{width|}}}{{{style|}}}|{{#tag:pre|{{{1|<noinclude>Sample text</noinclude>}}}|format=wikitext|class=pre {{#ifeq:{{{border|}}}|no|pre-borderless}}|style={{#if:{{{space|}}}|white-space: {{{space}}};}} {{#if:{{{width|}}}|width: {{{width}}};}} {{{style|}}}}}|{{#tag:pre|{{{1|<noinclude>Sample text</noinclude>}}}|format=wikitext|class=pre {{#ifeq:{{{border|}}}|no|pre-borderless}}}}}}<noinclude> {{Documentation}} <!-- PLEAS... 42682376 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Pre/styles.css"/>{{#if:{{{space|}}}{{{width|}}}{{{style|}}}|{{#tag:pre|{{{1|<noinclude>Sample text</noinclude>}}}|format=wikitext|class=pre {{#ifeq:{{{border|}}}|no|pre-borderless}}|style={{#if:{{{space|}}}|white-space: {{{space}}};}} {{#if:{{{width|}}}|width: {{{width}}};}} {{{style|}}}}}|{{#tag:pre|{{{1|<noinclude>Sample text</noinclude>}}}|format=wikitext|class=pre {{#ifeq:{{{border|}}}|no|pre-borderless}}}}}}<noinclude> {{Documentation}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS TO THE /doc SUBPAGE, THANKS --> </noinclude> 22sa1k0u2jf83124swp5gn7on8cvfol 42682378 42682376 2026-09-01T11:35:11Z Edgar Allan Poe 29250 42682378 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Pre/styles.css"/>{{#if:{{{space|}}}{{{width|}}}{{{style|}}}|{{#tag:pre|{{{1|<noinclude>Sample text</noinclude>}}}|format=wikitext|class=pre {{#ifeq:{{{border|}}}|no|pre-borderless}}|style={{#if:{{{space|}}}|white-space: {{{space}}};}} {{#if:{{{width|}}}|width: {{{width}}};}} {{{style|}}}}}|{{#tag:pre|{{{1|<noinclude>Primjer teksta</noinclude>}}}|format=wikitext|class=pre {{#ifeq:{{{border|}}}|no|pre-borderless}}}}}}<noinclude> {{Documentation}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS TO THE /doc SUBPAGE, THANKS --> </noinclude> bnoc9vi9vszbpikss8k67quqa35kgd0 Šablon:Pre/styles.css 10 4725051 42682377 2026-09-01T11:34:22Z Edgar Allan Poe 29250 Nova stranica: .pre-borderless { border: none; } 42682377 sanitized-css text/css .pre-borderless { border: none; } nzxx2phcrvxgkangygqistc9e98jqk0 Šablon:Aktualni događaj/dok 10 4725052 42682384 2026-09-01T11:43:30Z Aca 108187 dokumentacija 42682384 wikitext text/x-wiki {{dokumentacijska podstranica}} Ovaj šablon označava članke o aktualnim događajima koji se mogu često i brzo mijenjati. == Upotreba == Za opći aktualni događaj: <pre>{{Aktualni događaj}}</pre> Za aktualni sportski događaj: <pre>{{Aktualni događaj|tip=sport}}</pre> == Parametri == ; <code>tip</code> : Neobavezni parametar. Vrijednost <code>sport</code> prilagođava tekst sportskim događajima. Stranice sa šablonom automatski se dodaju u [[:Kategorija:Aktualni događaji]]. <includeonly>{{igralište-drugo|| <!-- Kategorije idu ispod ove linije --> }}</includeonly> djxkzjc530qykxr9uth0p8cb7pk09zp 42682386 42682384 2026-09-01T11:45:16Z Aca 108187 42682386 wikitext text/x-wiki {{dokumentacijska podstranica}} Ovaj šablon označava članke o aktualnim događajima koji se mogu često i brzo mijenjati. Stranice sa šablonom automatski se dodaju u [[:Kategorija:Aktualni događaji]]. == Upotreba == Za opći aktualni događaj: <pre>{{Aktualni događaj}}</pre> {{Aktualni događaj}} Za aktualni sportski događaj: <pre>{{Aktualni događaj|tip=sport}}</pre> {{Aktualni događaj|tip=sport}} == Parametri == ; <code>tip</code> : Neobavezni parametar. Vrijednost <code>sport</code> prilagođava tekst sportskim događajima. <includeonly>{{igralište-drugo|| <!-- Kategorije idu ispod ove linije --> }}</includeonly> sjbc40cuqmu9j1upfubzwna59cqas1h 42682389 42682386 2026-09-01T11:49:02Z Aca 108187 + 42682389 wikitext text/x-wiki {{dokumentacijska podstranica}} Ovaj šablon označava članke o aktualnim događajima koji se mogu često i brzo mijenjati. Stranice sa šablonom automatski se dodaju u {{veza do kategorije|Aktualni događaji|count=yes}}. == Upotreba == Za opći aktualni događaj: <pre>{{Aktualni događaj}}</pre> {{Aktualni događaj}} Za aktualni sportski događaj: <pre>{{Aktualni događaj|tip=sport}}</pre> {{Aktualni događaj|tip=sport}} == Parametri == ; <code>tip</code> : Neobavezni parametar. Vrijednost <code>sport</code> prilagođava tekst sportskim događajima. <includeonly>{{igralište-drugo|| <!-- Kategorije idu ispod ove linije --> }}</includeonly> 4kziy7ck1u6u77tbb4nwnm5ubww7plu