තාරකා විද්‍යාව

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="si">
  <siteinfo>
    <sitename>විකිපීඩියා</sitename>
    <dbname>siwiki</dbname>
    <base>https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.2</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">මාධ්‍යය</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">විශේෂ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">පරිශීලක</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">පරිශීලක සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">විකිපීඩියා</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">විකිපීඩියා සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ගොනුව</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ගොනුව සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">සැකිල්ල</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">සැකිලි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">උදවු</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">උදවු සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ප්‍රවර්ගය</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ද්වාරය</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ද්වාරය සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="126" case="first-letter">MOS</namespace>
      <namespace key="127" case="first-letter">MOS talk</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>තාරකා විද්‍යාව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1884</id>
    <revision>
      <id>790908</id>
      <parentid>767667</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T11:53:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WrdSrchSi</username>
        <id>55524</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Added si|තරුවිදුව, Wiktionary</comment>
      <origin>790908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19160" sha1="4l0w9vszqldlvnoy1yxi35iv4blxh4q" xml:space="preserve">{{pp-semi-indef}}{{pp-move-indef}}
{{Distinguish|තාරකාශාස්ත්‍ර}}

[[ගොනුව:USA.NM.VeryLargeArray.02.jpg|thumb|250px|[[රේඩියෝ දුරේක්‍ෂ]] ]]
{{Wiktionary|තාරකාවේදය|තරුවිදුව}}
'''තාරකා විද්‍යාව''' හෙවත් '''තාරකාවේදය''' (අමිශ්‍ර {{si|තරුවිදුව}}; ඉංග්‍රීසි: Astronomy / ඇස්ට්‍රොනොමි) (ග්‍රීක: αστρονομία = άστρον + νόμος, astronomia / ඇස්ට්‍රොනොමියා  = astron + nomos, සරලව ගත් කල, &quot;තාරකා නීතිය&quot;) යනු [[තරු|තාරකා]], [[ග්‍රහලෝක]], [[ධූමකේතු]] (comets), [[ඌෂාලෝකය]] (aurora), [[චක්‍රාවාට]] (galaxies) සහ අන්තරීක්‍ෂ පසුබිම් විකිරණය (cosmic background radiation) යනාදී පෘථිවි වායුගෝලයෙන් පරිභාහිර සංසිද්දීන් සහ අභ්‍යවකශ වස්තූන් (celestial objects) පිලිබඳ විද්‍යාවයි. මෙහි ප්‍රධාන කාර්යයන් වන්නේ විශ්වයේ සම්භවය සහ විකාශණය, විශ්ව වස්තූන්ගේ භෞතික සහ රසායනික ගුණයන්ගේ පරිනාමය සහ ඒවායේ චලනයන් යනාදිය ගැන හැදෑරීමයි. මෙහි එන විද්‍යාත්මක නිරීක්‍ෂණයන් වැදගත් වන්නේ තාරකා විද්‍යාවට පමණක් නොවේ, ඒවා සාමාන්‍ය සාපේක්‍ෂතා වාදය වැනි භෞතික විද්‍යාත්මක මතවාදයන් සනාථ කරගැනීමට අවශ්‍ය වැදගත් තොරතුරු ද සපයයි.

තාරකා විද්‍යාව යනු [[විද්‍යාත්මක ක්‍රමය]] රැගත් ලෝකයේ පැරණිම විද්‍යාවන්ගෙන් එකකි. එය පෞරාණික ග්‍රීක යුගය දක්වා දිවයන අතර දියුණු නිරීක්‍ෂණ ක්‍රම ඊටත් වඩා ඈත අතීතය කරා දිවයයි. ඓතිහාසික වශයෙන් ගත්කල තාරකා විද්‍යාවේ වැදගත් සොයාගැනීම් රැසකට දායක වී ඇත්තේ ආධුනික තාරකා විද්‍යාඥයන්ය. එසේම අදට ද තාරකා විද්‍යාව යනු ආධුනිකයන්ගේ දායකත්වය නොමසුරුව ලැබිය හැකි &quot;විද්‍යාවන්&quot; අතලොස්සෙන් එකකි. ඒ නව සොයාගැනීම් වලින් සහ කෙටි කාල පරාසයන් තුල සිදුවන සංසිද්දීන් නිරීක්‍ෂණය කිරිමෙන්ය.

නූතන තාරකා විද්‍යාව සහ ජ්‍යෝතීෂ්‍යය යන දෙකෙහිම පදනම සැලකිය යුතු තරමකට සමානය. ග්‍රහ වස්තූන්හි අහසේ පිහිටීම මත යම් පුද්ගලයකුගේ හෝ පොදුවේ මනුෂ්‍ය වර්ගයාගේ දෛවය ප්‍රකාශ කිරීමට ජ්‍යෝතීෂ්‍යය උත්සාහ කරයි. එහෙත් තාරකා විද්‍යාවේ කටයුතු වලදී &quot;විද්‍යාත්මක ක්‍රමය&quot; යන්න භාවිතා වන අතර ජ්‍යෝතිෂ්‍යයේදී එසේ නොවේ. එමනිසා මේ දෙක සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් ක්‍ෂේත්‍ර දෙකක් ලෙස සැලකිය යුතුය.

== ඉතිහාසය ==
දූරේක්‍ෂය සොයාගැනීමට පෙර තාරකා විද්‍යාවට මහඟු මෙහෙවරක් ඉටු කළ උපකරණය වූයේ තරු මාලිමාවයි. මධ්‍යතන යුගයේදී මැදපෙරදිග සිටි විද්‍යාඥයන්, කාලය නිර්ණය කිරීමටත් ආකාශ වස්තුවල පිහිටීම සොයා බැලීමටත් එම උපකරණය යොදාගත්තා.

තරු මාලිමාව සාදා තිබුණේ වානේ තැටියකයි. එම තැටියේ තරුවල පිහිටීම ලකුණු කර තිබුණා. එම තැටිය සවි කර තිබූ තැටියේ දාරයේ අංශක හා සමහර ඒවායේ පැයද සඳහන් වුණා. පින්තූරයේ පෙනෙන ලෙස එහි ඔරලෝසුවක මෙන් කටුද තිබුණා. එම කටුව තාරකාව දෙසට ස්ථානගත කරන විට තරු මාලිමාව ආධාරයෙන් තරුවේ පිහිටීම නිශ්චිතවම සොයාගත හැකි වුණා. 

විශිෂ්ට ලෙස සාදා තිබූ තරු මාලිමාවක් භාවිත කිරීමෙන් තරු හඳුනාගැනීමටත්, හිරු නඟින හා බසින වෙලාව සොයාගැනීමටත්, මක්කම පිහිටි දිශාව දැනගැනීමටත්, ඉඩම්වල ප්‍රමාණයන් මැනගැනීමටත්, යම් ස්ථානවල උස මැනීමටත් මුහුදු මාර්ග සොයාගැනීමටත් හැකි වුණා. එය ඇත්තෙන්ම එවකට තිබූ සුපිරි පරිගණකයක් කියා පැවසිය හැකියි.

== තාරකා විද්‍යාවේ පුරෝගාමීන් ==
=== අරාබි විද්වතුන් ===
හත්වන සහ අටවන සියවස්වලදී ඉස්ලාම් ධර්මය උතුරු අප්‍රිකාව, ස්පාඤ්ඤය සහ නැඟෙනහිරෙන් පිහිටි ඇෆ්ගනිස්ථානය දක්වා පැතිර ගියා. මේ නිසා පර්සියාව සහ ග්‍රීසිය විසින් සොයාගත් විද්‍යාත්මක තොරතුරුවලින් ප්‍රයෝජන ගැනීමට අරාබි විද්වතුන්ට හැකි වුණා.

=== ටොලමි ===
නවවන සියවසේදී ග්‍රීක තාරකා විද්‍යාඥයෙක් වූ ටොලමි සොයාගත් තොරතුරු සහ තවත් වටිනා විද්‍යාත්මක තොරතුරු රැසක් අරාබි ජාතිකයන් තම මව්බසට පරිවර්තනය කළා. අබ්බාසිඩ්ගේ පාලනය අත්ලාන්තික් සාගරයේ සීමාවේ පිහිටි රටවල සිට ඇෆ්ගනිස්ථානය දක්වාම ව්‍යාප්ත වුණා. ඒ නිසා ගණිතය, තාරකා විද්‍යාව හා අනිකුත් විෂයන් පිළිබඳව ඉන්දියානුවන් සොයාගෙන තිබූ දැනුම් සම්භාරයෙන් ප්‍රයෝජන ගැනීමට ඔවුන්ට හැකියාවක් ලැබුණා.

=== මුස්ලිම් ජාතිකයන් ===
මුස්ලිම් ජාතිකයන් තාරකා විද්‍යාව පිළිබඳව දැනුම රැස් කිරීමට මහත් උනන්දුවක් දැක්වුවා. ඊට එක් හේතුවක් වුණේ ඔවුන්ගේ ආගමයි. මුස්ලිම්වරුන්ගේ විශ්වාසය වුණේ තමන් යාච්ඤා කළ යුත්තේ මක්කම දෙසට මුහුණ ලා කියායි. ඒ වගේම ඔවුන් සිටින ස්ථානයේ සිට මක්කම පිහිටි දිශාව පෙන්වා දීමට තාරකා විද්‍යාඥයන්ට හැකියි කියාත් ඔවුන් විශ්වාස කළා. දහතුන්වන සියවසේදී ඉස්ලාම් භක්තිකයන්ට යාච්ඤා කළ යුතු වෙලාව නිශ්චිතව තීරණය කිරීම සඳහා මුස්ලිම් පල්ලිවලින් තාරකා විද්‍යාඥයන්ගේ සහාය ලබාගත්තා. ඔවුන් ලබා දුන් මඟ පෙන්වීම්වලට අනුව මුස්ලිම්වරුන්ගේ ආගමික උත්සව හා වත්පිළිවෙත් පැවැත්විය යුතු කාල වකවානු තීරණය කළා. උදාහරණයකට රාමසාන් මාසයේදී නිරාහාරව සිටිය යුතු දින පෙන්වා දුන්නේ ඔවුනුයි. ඊට අමතරව මක්කමට යෑමට ගත වන කාලය සහ හොඳම ගමන් මාර්ගය පෙන්වා දුන්නෙත් ඔවුනුයි.

==නිරික්‍ෂණාත්මක තාරකා විද්‍යාව==
තාරකා විද්‍යාව ආශ්‍රිත ප්‍රධාන ගවේෂණයන් විද්‍යුත් චුම්භක වර්ණාවලිය මත පදනම් වී ඇත.  
[[ගොනුව:Pleiades_large.jpg|right|250px]] 

*රේඛීය තාරකා විද්‍යාව - මෙහි මිලිමීටර් කිහිපයක් තරම්වන තරංග ආයාම සහිත විකිරණ පිළිබද අධ්‍යයනය කරයි.  රේඩියෝ තරංග ශීතල වස්තු මඟින් විමෝචනය වේ.  ඒවානම් අන්තර්කාරීය වායූන් හා දූවිලි වලාවන්ය.  කොස්මික් පසුබිම් ක්‍ෂුද්‍ර විකිරණ මහා පිපිරුමෙන් පසු ඉවත්වූ විකිරණයන්ය.  පල්සාර (pulsars) පළමුවර අනාවරණය කරගත්තේ ක්‍ෂුද්‍ර සංඛ්‍යාත මඟිනි.  මෙම අනාවරණ සඳහා විශාල රේඩියෝ ‍දුරේක්‍ෂ අවශ්‍ය වේ.
*අධෝරක්ත තාරකා අධ්‍යයන පදනම් වන්නේ තරංග ආයාමය දෘශ්‍ය වීමට වඩා විශාල නමුත් රේඩියෝ තරංග වලට වඩා කුඩාය.  අධෝරක්ත අධ්‍යයනයන්ට ප්‍රකාශ දුරේක්‍ෂ වලට සමාන දුරේක්‍ෂ යොදා ගනී.  ග්‍රහලෝක වැනි තරුවලට වඩා සිසිල් වස්තු ගවේෂණයට අධෝරක්ත අධ්‍යයනයන් යොදා ගනී.  
*ප්‍රකාශ තාරකා විද්‍යාව පැරණිම තාරකා විද්‍යාවයි.  මෙහි බහුලවම යොදා ගන්නා උපාංග ලෙස ‍වර්ණාවලි මානය හා CCD (Charge-Coupled Device) දැක්විය හැකිය.  පෘතුවි වායු ගෝලය මෙම ප්‍රකාශ තාරකා විද්‍යා ගවේෂණයන්ට භාධා ඇති කරයි.  දර්ශන තත්වය උසස් කිරීමට අභ්‍යවකාශයේ රැදවු දුරේක්‍ෂ හා අනුවර්තී දුරේක්‍ෂ යොදා ගනී.  මෙම පරාසයේදී තාරකා හොදින් දෘෂ්‍ය වේ. රසායනික වර්ණාවලි මඟින් තාරකා වල රසායනික සංයුතිය හා මන්දාකිනි, නිහාරිකා ආදියද නිරීක්‍ෂණය කල හැකිය.  පාරජම්බුල, X කිරණ හා ගැමා කිරණ මඟින් තාරකා විද්‍යා අධ්‍යයනය කිරීමෙන් විද්ව පල්සාර, කළු කුහර හා චුම්භක තාරකා ආදිය ගවේෂණය කල හැකිය.  මෙවැනි විකිරණ වර්ග පෘථිවි වායු ගෝලය හොදින් විනිවිද නොයයි.  මෙවැනි කිරණ ගවේෂණයට ක්‍රම දෙකක් පවතී.  අභ්‍යවකාශයේ රැදවූ දුරේක්‍ෂ මඟින් හා පොළවේ පිහිටවූ (IACT) දුරේක්‍ෂ (Imaging air cherenkov telescopes). පළමු ආකාරයේ ගවේෂකයන් RXTE ලෙස හඳුන්වයි.  චන්ද්‍රා  X කිරණ දුරේක්‍ෂය හා කොම්ප්ටන් (Compton) ගැමා කිරණ දුරේක්‍ෂය උදාහරණ වේ. IACT වර්ග වලට උදාහරණ ලෙස Magic දුරේක්‍ෂ හා (H.E.S.S) දුරේක්‍ෂ (High Energy Stereoscopic System) දැක්විය හැකිය.  

ඉතා දුරින් නිපදවෙන විද්‍යුත්චුම්භක තරංග වලින් ඉතා කුඩා ප්‍රමාණයක් පොළව මතින් අනාවරණය කරගත හැකිය.  ගුරුත්ව තරංග (Gravitational Waves) අනාවරණයක පිහිටුවත් ඒවා අනාවරණය කර ගැනීම ඉතා අපහසුය.  සූර්යා අධ්‍යයනය කිරීමට නියුට්‍රිනෝ අනාවරක නිපදවා ඇත.  කොස්මික් කිරණ සතුව අධික ශක්තියක් ඇති අංශු අතර පෘථිවි වායුගෝලයේ ගැටීමේදී හඳුනාගත හැකිය.‍

ගවේෂණයන් එහි කාල පරිමාණය අනඅනුව විචලනය වේ.  දෘශ්‍ය ගවේෂණයන් මිනිත්තු ගණනේ සිට පැය ගණන් ගතවේ.  යම් යම් සන්සිද්ධි වෙනස්වීමට ඉතා වේගවත්ය.  සහශ්‍ර ගණන් පැරණ ගවේශණ වාර්තාද පවතී.  රේඩියෝ ගවේෂණයන් මිලිතත්පර පරිමාණයෙන් (මිලිතත්පර පල්සාර) යේ ඈදුණු වර්ශ (පල්සාර පිළිබඳ විස්තර කිරීම් වලට) දක්වා පැතිර පවතී.  

තාරකා විද්‍යාවේ සූර්යා පිළිබද ගවේෂණය විශේෂ තැනක් ගනී.  අනෙක් සියළු තරු ඉතා දුරින් පවතින නිසා ළඟම ඇති තරුව වන සූර්යා ගවේෂණය පහසුය.  අපගේ සූර්යා අනෙක් තාරකා පිළිබද වද අවබෝධය ඇති කරවයි.

තාරකා වෙනස්වීම පිළිබද මාතෘකා කරන්නේ තාරකා පරිමාණය (Steller evolution) ඇසුරිනි.  තාරකා වර්ග අනුව H.R. සටහනේ (Hertzprung - Russel Diagram) පිහිටුවීම මඟින් තාරකාවල තත්වය දැක්විය හැකිය.  එය තාරකාවේ උපතේ සිට අවසානය දක්වා දැක්විය හැකිය.

== බාහිර සබැඳි ==
* [http://www.nasa.gov/ NASA]
* [http://www.astrosoc.ml කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලීය ගණිත හා තාරකා විද්‍යා සංගමය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161026214508/http://astrosoc.ml/ |date=2016-10-26 }}
* [http://www.astronomy2009.org Astronomy2009 අන්තර්ජාතික තාරකා විද්‍යා වර්ෂය වෙනුවෙන් වූ වෙබ් අඩවිය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200613094238/https://www.astronomy2009.org/ |date=2020-06-13 }}
* [http://www.AbsoluteAstronomy.com/ AbsoluteAstronomy.com]
* [http://www.astronomy.net.nz Southern Hemisphere Astronomy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190119030529/http://astronomy.net.nz/ |date=2019-01-19 }}
* [http://antwrp.gsfc.nasa.gov/apod/ Astronomy Picture of the Day]
* [http://www.newscientistspace.com/home.ns/ New Scientist Space]
* [http://www.skyandtelescope.com/ Sky &amp; Telescope]
* [http://www.aas.org/ American Astronomical Society]
* [http://www.planet-surveyor.com/ Planet Surveyor]
* [http://www.UtahSkies.org/ Utah Skies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060424080329/http://www.utahskies.org/ |date=2006-04-24 }} Astronomy Information by and for Amateur Astronomers
* [http://www.gutenberg.org/etext/8172 ebook History of Astronomy, George Forbes (1849-1936]
* [http://www.theamazingsky.com/ The Amazing Sky] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060527124241/http://www.theamazingsky.com/ |date=2006-05-27 }}
* [http://www.space.gs/ Space and Astronautics News]


{{Astronomy-footer}}

{{Natural sciences-footer}}

[[ප්‍රවර්ගය:තාරකා විද්‍යාව| ]]
[[ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාව]]</text>
      <sha1>4l0w9vszqldlvnoy1yxi35iv4blxh4q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>රූපවාහිනිය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2303</id>
    <revision>
      <id>790907</id>
      <parentid>790454</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T11:28:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WrdSrchSi</username>
        <id>55524</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Added Wiktionary</comment>
      <origin>790907</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25553" sha1="63irngm8lk07t2gyd9jrw1r052fhlmm" xml:space="preserve">{{දියුණු කරන්න}} &lt;!--redirect|TV--&gt;
[[ගොනුව:Braun HF 1.jpg|thumb|right|210px|Braun HF 1 වර්ගයේ රූපවාහිනියක්,ජර්මනිය,1958.]]
{{portal|රූපවාහිනිය}}
{{Wiktionary|රූපවාහිනිය|තෙලදසුන}}
ප්‍රථම වරට '''රූපවාහිනිය''' (අමිශ්‍ර {{si|තෙලදසුන}}) නිපදවන ලද්දේ  loggy bears විසිනි. '''රූපවාහිනී''' (කෙටියෙන් ටීවී හෝ ටෙලි) යනු යම්කිසි දුර ප්‍රමාණයක් හරහා චලනය වන රූප සහ ශබ්ද ලබා ගැනීම හා විකාශනය සඳහා බහුලව භාවිතා කරන විදුලි සංදේශ පද්ධතියකි. මෙම වදන සමහරක් විට විශේෂයෙන් රූපවාහිනියක්, වැඩසටහන්ගත කිරීම හෝ රූපවාහිනී සම්ප්‍රේශණය හැඳින්වීමට ද යොදා ගනී. මෙම වදන දුර දැක්ම යන තේරුම දෙන ග්‍රීක වදන මත පදනම්ව ගෙතුනු එකකි.  

1930 සිට වාණිජමය වශයෙන් මිළට ගත හැකි වූ රූපවාහිනී නිවාස හා ආයතනවල විශේෂයෙන් විනෝදාස්වාද හා ප්‍රවෘත්ති ප්‍රභවයක් ලෙස බහුලව භාවිතා වන ගෘහස්ථ සන්නිවේදන උපකරණයක් බවට පත්විය. 1970 VCR පටි මත වීඩියෝ පටිගත කිරීමේ සිට DVD වැනි සංඛ්‍යාංක ධාවන පද්ධති රූපවාහිනී මඟින් පටිගත කළ චිත්‍රපටි හා අනෙකුත් වැඩසටහන් නැරඹීමට ඉඩ ප්‍රස්ථාව ලබා දී ඇත. 

රූපවාහිනී පද්ධතියක් බහු ඒකක රාශියකින් සෑදී තිබිය හැක. එමනිසා විකාශන සංඥා ලබා ගැනීම සඳහා අභ්‍යන්තර ටියුනරයක් නොමැති තිරයක් රූපවාහිනියක් ලෙස නොව මොනිටරයක් ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. රූපවාහිනියක් HDTV වැනි විවිධ විකාශන හෝ දෘශ්‍ය ආකෘති ලබා ගැනීමට සාදා තිබිය හැක. HDTV සාමාන්‍ය ටීවී එකකට වඩා මිළෙන් වැඩි නමුත් එය වඩාත් සුලභ වෙමින් පවතී.

== රූපවාහිනියේ ඉතිහාසය ==
රූපවාහිනි තාක්ෂණයේ ඉතිහාසය ආකාර දෙකකට බෙදිය හැක. ඒවා නම් යාන්ත්‍රික සහ ඉලෙක්ට්‍රෝගත මුලධර්මය මත පදනම් වු ඒවා යන සම්පුර්ණයෙන් ‍ඉලෙක්ට්‍රෝනික ඒවා වේ. සියලු නවික රූපවාහිනි සදහා ඉලෙක්ට්‍රෝනික මුලධර්ම උරුම වේ. නමුත් යාන්ත්‍රික පද්ධති සොයා ගැනිම් සහ ප්‍රතිවේදයක් තොරව එය සිදු කල නොහැක.

== රූපවාහිනී සාහිත්‍ය නිර්මාණ ==
රූපවාහනී සාහිත්‍ය නිර්මාණ පුළුල් පරාසයක් තුළ දිවයයි. ඒ අතර රසවින්දනාත්මක, තොරතුරු පදනම් වූ හා අධ්‍යාපනික අංගයන් මේ අතර විශේෂ වේ. නිෂ්පාදනයේදී වැඩිම වියදමක් දැරිමට සිදුවන්නේ රස වින්දනාත්මක නාට්‍ය හා නාට්‍යමය කෙටි වැඩසටහන් නිර්මාණය කිරීමේදීය.කෙසේ වුවත් ඓතිහාසික හා බටහිර නිර්මාණ සඳහා වැය වන වියදමද ඉහළ අගයක පවතී. රසවින්දනාත්මක නිර්මාණ අතර පොලිස් කටයුතු,අපරාධ, රහස් පරීක්ෂක නාට්‍ය ,අත්භූත වින්දනාත්මක නිර්මාණ ආදියද වේ.එසේම නාට්‍යමය නිර්මාණ අතර වෛද්‍යමය නාට්‍යයද ,හුදෙක් පහත් ආශ්වාදයක් ඇති නිර්මාණද වේ.විද්‍යා ප්‍රබන්ධයන් එහි ඇති දාර්ශනික බව හා වීරත්වය අනුව නාට්‍ය හා රංග සහායට ඇතුලත් වන අතර අවස්ථානුකූලව ප්‍රහසන (Comedy) නිර්මාණ හා වැඩිහිටි පරපුර සඳහා සජීවී ප්‍රසංගයන් නිර්මාණය ද බහුලව වේ. උදා- South Park වියදම ඉතා අවමයෙන් කළ හැකි නිර්මාණ වන්නේ විනෝද [[ගොනුව:Family_watching_television_1958.jpg |thumb|ඇමෙරිකන් පවුලක් රූපවාහිනිය නරඹමින්,1958]]
ක්‍රීඩා,කථික, විවිධ ප්‍රසංග හා සත්‍ය කථා ආදියයි.විනෝද අංශ අතර නරඹන්නන්ගෙන් ප්‍රශ්න විචාරිම සහ ජයග්‍රාහකයින්ට ත්‍යාග ප්‍රදානයද ඇතුළත් වේ. කථික ප්‍රසංගයන් අතර චිත්‍රපට රූපවාහිනී හා සංගීත ධරයන් සමඟ කෙරෙන සාකච්ඡා ගත නොහැකිය. විවිධ ප්‍රසංගයන් අතර රසවින්දනාත්මක සංගීත නිර්මාණ,විකට රුගුම් හා මැජික් සංන්දර්ශන දැකගත හැකිය. සමහර වැඩසටහන් එකිනෙක මිශ්‍රව පවතින අවස්ථාද ඇත. එනම් විශේෂිත කථික වැඩසටහන් සංගීතය ගායන හැකියාව මත මිශ්‍රව තිබෙන අතර සාමාන්‍ය ඉදිරිපත් කරන්නන් සම්මුඛ සාකච්ඡා ස්වරූපයෙන් පවත්වාගෙන යයි. Reality TV shows තුල විග්‍රහ කරනු ලබන්නේ එදිනෙදා ජීවිතයේ ආසාමාන්‍ය අභියෝගයන්ට මුහුණ දුන් පුද්ගලයන්ගේ අත්දැකීම්ය.එම අවස්ථා පොලිසිය මගින් අත් අඩංගුවට ගත් පුද්ගලයන්ගේ සිට කම්කරුවා දක්වා විහිදී යයි.

== වැඩසටහන් පටිගත කිරීම ==

රූපවාහිනී වැඩසටහන් පටිගත කිරීම හා ඒවා මහජනයාට පෙන්වීම බොහෝමයක් ආකාරවලින් සිදු විය හැකිය. නිෂ්පාදනයෙන් පසු ඊළඟ පියවර වන්නේ වෙළෙඳ පොළ වන අතර එමඟින් වෙළෙඳ පොළ විවෘත ඕනෑම තැනකට නිෂ්පාදනය බෙදා හරී. මෙය සිදු වන්නේ මට්ටම් 2 ක් මතය.
{|
|1. පළමු ධාවනය - නිෂ්පාදකයෙක් ඒක හෝ බහු කථාංගවලින් යුත් වැඩසටහනක් නිර්මාණය කරන අතර එය නිෂ්පාදනය සඳහා ගාස්තු ගෙවා ඇති හෝ නිෂ්පාදකයා මඟින් අවසර ලබා දී ඇති ජාලයක් මත ප්‍රදර්ශනය කරයි. 
|-
|2. ව්‍යාපාරගත කිරීම - මෙය ද්විතීක වැඩසටහන්කරන භාවිතය විස්තර කිරීම සඳහා පුළුල්ව යොදා ගැනෙන වදනකි. මෙයට ප්‍රථම නිකුත් කිරීම සිදු කළ රටෙහි ද්විතීක ධාවන මෙන්ම නිෂ්පාදකයා විසින් පාලනය කරනු ලබන හෝ නොකර හෝ ජාත්‍යන්තර භාවිත ද ඇතුළත් වේ. බොහොමයක් අවස්ථාවලදී වෙනත් සමාගම් හෝ රූපවාහිනී නාලිකා හෝ පුද්ගලයන් හෝ ව්‍යාපාර කිරීමේ කාර්යයේ යෙදී ඇත. වෙනත් වචනවලින් පවසතොත් ප්‍රකාශන හිමිකම් ධාරකයන් ගෙන් හෝ බොහෝමයක් අවස්ථාවල නිෂ්පාදකයන්ගෙන් අවසර ලැබී ඇති වෙළෙඳපොළ සඳහා නිෂ්පාදන විකිණීම ලෙස ද මෙය හැඳින්විය හැකිය.
|-
|}

එක්සත් ජනපදයෙන් පිට ප්‍රථම ධාවන වැඩසටහන්ගතකරණය ග්‍රාහක සේවා මත වැඩියෙන් පවතින නමුත් සමහරක් ගෘහස්තව නිෂ්පාදනය කෙරුණු වැඩ සටහන් ගෘහස්ථ FTA මත ව්‍යාපාරගත වේ. කෙසේ නමුත් මෙම ක්‍රියා පිළිවෙල digital only FTA නාලිකාවල හෝ subscriber – only ප්‍රථම ධාවන ද්‍රව්‍ය මත වර්ධනය වේ.

එක්සත් ජනපදය මෙන් නොව FTAජාල වැඩසටහන්වල නැවත FTA තිරගත කිරීම සිදු වන්නේ එම ජාලයේ පමණි. තවද අනුබන්ධකයින් දේශීය අවස්ථා මත පදනම් නොවූ ජාලගත නොවූ වැඩසටහන්ගත කිරීම් මිළ දී ගැනීම හෝ නිෂ්පාදනය කිරීම සිදු කරන්නේ ඉතා කලාතුරකිනි.

== රූපවාහිනිය නිසා සැලසෙන අධ්‍යාපනික වාසි ==

ඩේවිඩ් ගවුන්ට් ලෙඩ්ගේ “Ten things wrong with the media effects model” ලිපියට අනුව 
දිමිත්‍රි ක්‍රිස්ටේකිස් හඳුන්වා සිටින්නේ “SESAME STREET” හා වෙනත් අධ්‍යාපනික වැඩසටහන් නැරඹූ පෙර පාසල් දරුවන් ඉහළ සාමාර්ථ ලබා ගත් අතර ජයග්‍රහණය මත වැඩි වටිනාකමක් රඳවන හා වඩා නිර්මාණශීලී පොත් වැඩි වශයෙන් කියවූ බවයි. සමානවම ඍණාත්මක ආකෘතිවලට නිරාවරණය වූ අය එහි ප්‍රතිඵල අත්විඳි අතර ධනාත්මක ආකෘතිවලට නිරාවරණය වූ අය යහපත්ව හැසිරිණි. නූතන ලෝකයේ දරුවන් හට සොයා යෑමට පොත්, පත්තර, රූපවාහිනි අන්තර්ජාලය ආදි නොයෙක් සන්නිවේදන මාධ්‍ය රැසක් පවතියි. එබැවින් පෙර පරම්පරාවල දරුවන්ට වඩා පහසුවෙන් නූතන පරම්පරාවල දරුවන් ඉතිහාසයට, ප්‍රවෘත්ති හා විද්‍යාවට නිරාවරණය කළ හැකිය.

== රූපවාහිනී බදු හෝ රූපවාහිනී බලපත්‍ර ==
සමහර රටවල රූපවාහිනි සේවයන්ගේ මූල්‍ය ශක්තිය වන්නේ බලපත්‍ර සඳහා අය කරනු බන බදු මඟිනි. ඉන් අදහස් වනනේ වෙළඳ දැන්වීම් මඟින් ලැබෙන ආදායම ඉතා අඩු කාර්යක් කරන බව සමහර විට වෙළඳ දැන්වීම් භාවිතය කෙ‍ෙස්වත් නොකරන බව ද පැහැදිලි වේ. සමහර රූපවාහිනී සේවයන් වෙළඳ දැන්වීම ප්‍රචාරය කිරීම ඉතා අඩුවෙන්ම හෝ ප්‍රචාරය නොකරන තත්වයේම ඇත. ඉන් කිහිපයකි.

එක්සත් රාජධානියේ BBC සේවය
හා ඕස්ට්‍රේලියාවේ ABC සේවය

BBC සේවය කිසිම වෙළඳ දැන්වීමක ප්‍රචාරය නොකරන අතර එහි මුල්‍යමය අවශ්‍යතා සපුරා ගනුයේ රූපාවාහිනී පාවිච්චි කරන්නන්ගෙන් අයකර ගන්නා බලපත්‍ර රජය මඟින් නියම කරනු ලැබූ ද BBC ආයතනයේ ඊට ප්‍රතිචාර රජයට නොදක්වන අතර එය ස්වාධීන ආයතනයක් ලෙස සිය තීරණ ගනු ලබයි. මෙසෙ අය කරන ගන්නා බදු මුදල් රේඩියෝ සේවයන්, විකාශන මධ්‍යස්තාන හා BBC වෙබ් අඩවි සඳහා මූල්‍ය ශක්තිය ලබා දේ. 

ජනගහනයෙන් 90% සෑම සතියකම BBC සේවය නරඹනු ලබන අතර 27%ක කොටසක් දායකත්වයක් නරඹන්නන්ගෙන් ලැබේ. මෙම දායකත්වය විවිධ චැනලයන් නැරඹීමේ 85% ක හැකියාවක් ඇති ජන කොටසක් සිටිනා අතර වන අතර ඉන් 42% සේවයන් චන්ද්‍රිකා තාක්ෂණ මඟින් චැනලයන් 200ක පහසුකම් ලබා ගැනීමේ හැකියාවන් තිබිය දීය. එසේම තවත් 43%ක ප්‍රමාණයකට නිදහස් දර්ශකයන් 30ක් සමග ලබා ගැනීමේ පහසුකම ද ඇතළත් වේ. මෙම බදු ආදායම්වලින් මූල්‍ය ශක්තිය ලබා දෙන BBC රූපවාහිනී සේවයනට එනම් වෙළඳ දැන්වීම් භාවිතා නොකරන ආයතනයනට වැයවන මුදල වාර්ෂිකව පවුම් 136 ක මුදලක් වන අතර එය තම ආයතනය සතුව ඇති රූපවාහිනී ප්‍රමාණය සැලකිල්ලට නොගෙනය. BBC චැනලය හා වාණිජමය චැනලයන්‍යන දෙකේ ක්‍රීඩා පිළිබඳ අවස්ථාවන් ඉදිරිපත් කිරීමේ දී BBC නිතරම නිතරඟයෙන් නරඹන්නගේ වැඩිම ආකර්ශනයක් ලබා ගන්නා අතර එයට හේතුව නරඹන්නන් නැරඹීමේ දී බාධාවක් නොවී නැරඹීමට වඩා රුචි කරන බැවිනි. 

ABC ඕස‍්ට්‍රේලියානු ප්‍රචාරක සංස්ථාව වෙළඳ දැන්වීම් ප්‍රචාරණය නොකරන අතර ‍එසේ ප්‍රචාරය කිරීම 1983 පනවනු ලැබූ ව්‍යවස්ථාවකට අනුව තහනම් කිරීමට ලක් කර ඇත. සිය මූල්‍ය අවශ්‍යතා ඕස්ට්‍රේලියානු රජය මඟින් සෑම අවුරුදු තුනකට සැරයක් ලබා දීම සිදු කෙරේ. 2006/2007 අයවැයෙන් ABC ආයතනය ඕස්ට්‍රේලියානු ඩොලර් මිලියන 822.67 ලැබූ අතර එය සිය වියදම් හා වගකීම් පියවීමට ප්‍රමාණවත් විය. එසේම ABC සාප්පු සංකීර්ණයන්ගෙන් ද සිය අරමුදල තර කර ගැනීම අවශ්‍ය තරම් මුදල් උපයා ගනී

== ධනාත්මක බලපෑම ==
රූපවාහිනිය වටා කෙරෙන බොහෝ සාකච්ඡා වලදි එහි සමාජිය බලපෑම සහ බව සාකච්ඡා වුවක් මාධ්‍ය කෘතවරයෙකු වු ජොෂුවා රූපවාහිනිය පැමිණිමට පෙර තොරතුරු සහ දැනුම ලබා ගැනිමේ ප්‍රධාන මාර්ගය මුදුණය බව සලකන ලදි. එම දිනවල මිනිසුන් තොරතුරු ලබා ගත් ආකාරය විවිධ ආකාරයෙන් සිමිත වේ. 

==සාමාජයීය බලපෑම==
නීති සම්පාදකයින්, විද්‍යාඥයින් හා දෙමාපියන් විසින් රූපවාහිණිය මගින් එහි නරඹන්නන් මත වන රූපවාහිණි ප්‍රචණ්ඩතාව (විශේෂයෙන් යෞවනයන්) පිළිබදව වු ආචරණය ගැන වාද විවාද පවත්වයි. රූපවාහිණිය මගින් ළමුන්ගේ චෛතසික හා සමාජීය සංවර්ධනයට වන බලපෑම් පිලිබද වන වසර 50 ක පර්යේෂණ තවමත් එම විවාදය අවසාන කර නොමැත. (See Bushman &amp; Anderson 2001 ; Savage, 2008) 

අනෙක් අය මෙන්ම බුෂ්මන් හා ඇන්ඩර්සන් (2001) පවසා සිටින්නේ මාධ්‍ය ප්‍රචණ්ඩත්වය හා සමාජීය ප්‍රචණ්ඩත්වය අතර සම්බන්ධයකට සාක්ෂි පැහැදිලිවම සහය දක්වන බවයි. කෙසේ නමුත් අනෙක් නිර්මාණ කරුවන් (ඔල්සන්, 2004, සැවේජ්, 2008) විසින් සාහිත්‍ය හා එක්සත් ජනපදයේ වැඩිවන මාධ්‍ය ප්‍රචණ්ඩත්වය හා අඩුවන අපරාධ සීඝ්‍රතාවය අතර නොගැළපීම සමග සැලකිල්ලට ගත යුතු ක්‍රමානුරූපි ප්‍රශ්න අවධානයට බදුන් කරයි.

සයින්ටිෆික් ඇමරිකන්හි 2002 ලිපියක් යෝජනා කර සිටින්නේ අඛණ්ඩ TV නැරඹීම, රූපවාහිණි ඇබ්බැහි වීම අනෙකුත් ඇබ්බැහි වීමකට වඩා එතරම් වෙනසක් නොවන බවයි. කෙසේ නමුත් මෙම දර්ශනය තවමත් බොහෝමයක් ප්‍රඥයින් අතර පුළුල් ඒක මතිකත්වයට පත්වී නොමැති අතර රෝග විනිෂ්චය කිරීමේ  හා සංඛ්‍යාත්මක මැනුවලය - IV – TR ට අනුව රූපවාහිණී ඇබ්බැහි වීම විනිෂ්චය කළ නොහැකි තත්ත්වයකි. 

එක් අධ්‍යයනය කිරීමකට උදාහරණයක් ලෙස, මිනිසුන් 1000 ක් (ළමා වයසේ සිට වයස 26 දක්වා) ඇතුළත් නවසීන්තයේ පැවැත්වු ආයත අධ්‍යයනය නිරූපණය කර සිටියේ ළමා කාලයේ දී හා වැඩිහිටි අවධියේදී රූපවාහිණිය නැරඹීම වය‍ෙස් අවුරුදු 12 කදී වන දුර්වල අධ්‍යාපනික ජයග්‍රහණය කිරීම් සමග සම්බන්ධ වන බවයි. Sexuality Research And Social Policy ජ’නලයේ ප්‍රකාශයට පත් වු අධ්‍යනයන් කියා සිටින්නේ මව්පියන් පිළිබදව වු රූපවාහිණි වැඩ සටහන් වැඩිවියට පත්වු ගැහැණු දරුවන් අතර වැඩි ශරීර තෘප්තිමත් කිරීමක්, ගැහැණු හා පිරිමි යන දෙපක්ෂයේම වැඩිවියට පත් වූවන් අතර අඩු ලිංගික අත්දැකීම් සමග සම්බන්ධ වන බවත් මෙම රූපවාහිණි වැඩ සටහන් වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ආත්ම ගරුත්වයට හා තම ප්‍රතිරූපයට බලපෑමක් එල්ල විය හැකි බවත්ය. රූපවාහිණිය නැරඹීම හා පාසැල් ශ්‍රේණි අතර වන සම්බන්ධතාවය මත බොහෝමයක් අධ්‍යයන සිදු කර ඇත. කෙසේ නමුත් අනෙකුත් අධ්‍යයන බොහෝමයක් ද රූපවාහිණි නැරඹීම නරඹන්නන් මත කිසිදු බලපෑමක් ඇති නොකරන බව (හෝ ඉතා සුළු බලපෑමක්) සොයා ගෙන ඇත. (Freedman , 2002 බලන්න)

==පාරිසරික බලපෑම==
CRT හි අධි ඊයම් අන්තර්ගතය හා පැතලි තිර සංදර්ශක තාක්ෂණවල වේගවත් ව්යාප්තිය, රසදිය ඇතුළත් ලාම්පු භාවිතා කරන සමහරක් ඒවා (LCD) සමඟ ඉවත දමන ලද රූපවාහිනීවලින් වන ඉලෙක්ට්රෝනික අපද්‍රව්‍ය පිළිබඳ වැඩි දියුණු වන සැලකිල්ලක් දක්නට ලැබේ. කොටස්කරන්නන් විසින්  CRT වලින් තඹ රැහැන් හා අනෙක් ද්රව්ය ඉවත් කිරීම සඳහා ද අදාල සෞඛ්යමය සැලකිලි දක්නට ලැබේ. තවදුරටත් රූපවාහිනියේ සැලසුම් කිරීමට සම්බන්ධ පාරිසරික සැලකිලි දක්නට ලැබෙන අතර භාවිත කිරීම සම්බන්ධව උපකරණවල වැඩිවන විද්යුත් ශක්ති වුවමනාවන් පිළබඳ සැලකිලි ද වේ.

== සටහන් ==
[[ප්‍රවර්ගය:රූපවාහිනිය]]</text>
      <sha1>63irngm8lk07t2gyd9jrw1r052fhlmm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය</title>
    <ns>10</ns>
    <id>27950</id>
    <revision>
      <id>790898</id>
      <parentid>376670</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T06:10:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>790898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5025" sha1="qsetzpwtztvax55sahqdhu2d3jegss3" xml:space="preserve">{{short description|Medical condition|noreplace}}{{infobox
| bodyclass = infobox-has-images-with-white-backgrounds
| abovestyle = background:#ccc; color:inherit;
| above      = &lt;includeonly&gt;{{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAME}}}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{{name}}} or &lt;nowiki&gt;{{PAGENAME}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/noinclude&gt;
| headerstyle = background:#eee;&lt;!-- not used in this template, set same as sister template just in case --&gt;; color:inherit;

| label1 = වෙනත් නම්
|  data1 = {{{synonym|}}}{{{synonyms|}}}

|  data5 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{if empty|{{{image_size|}}}|{{{width|}}}}}|sizedefault=frameless|upright={{{image_upright|}}}|alt={{{alt|}}}|thumbtime={{{image_thumbtime|}}}}}
|  data6 = {{#if:{{{image|}}}|{{{caption|}}} }}

|  data7 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image2|}}}|size={{if empty|{{{image_size2|}}}|{{{width2|}}}}}|sizedefault=frameless|upright={{{image2_upright|}}}|alt={{{alt2|}}}|thumbtime={{{image_thumbtime2|}}}}}
|  data8 = {{#if:{{{image2|}}}|{{{caption2|}}} }}

| label9 = උච්චාරණය 
|  data9 = {{#if:{{{pronounce|}}}{{{pronunciation|}}}{{{pronounce comment|}}} |&lt;!--
--&gt;{{ubl|1={{{pronounce|}}}{{{pronunciation|}}}{{{pronounce ref|}}}&amp;#x20;{{{pronounce comment|}}}&lt;!--
     --&gt;|2={{{pronounce 2|}}} }}}}

| label10 = [[වෛද්‍ය විශේෂඥතාව|{{#if: {{{specialty_plural|}}} | විශේෂඥතා | විශේෂඥතාව }}]]
| data10 = {{#invoke:String2 |ucfirst | {{#invoke:WikidataIB |getValue |P1995 |fetchwikidata={{if empty|{{{fetchwikidata|}}}|ALL}} |onlysourced={{if empty|{{{onlysourced|}}}|no}} |{{{field|}}}{{{specialty|}}}{{{speciality|}}} }} }}

| label12  = [[Signs and symptoms|රෝග ලක්ෂණ]]
|  data12  = {{{symptoms|}}}

| label13  = [[Complication (medicine)|සංකූලතා]]
|  data13  = {{{complications|}}}

| label14  = {{#if: {{{onset_always|}}} | ආරම්භය | සාමාන්‍ය ආරම්භය }}
|  data14  = {{{onset|}}}

| label15  = පවතින කාල පරාසය
|  data15  = {{{duration|}}}

| label16  = වර්ග
|  data16  = {{{types|}}}

| label17  = [[Cause (medicine)|හේතූන්]]
|  data17  = {{if empty|{{{causes|}}}|{{{cause|}}}}}

| label18  = [[අවදානම් සාධක]]
|  data18  = {{if empty|{{{risks|}}}|{{{risk|}}}}}

| label19  = [[Medical diagnosis|රෝග නිර්ණ ක්‍රමවේදය]]
|  data19  = {{{diagnosis|}}}

| label20  = [[වෙනත් රෝග නිර්ණයන්]]
|  data20  = {{if empty|{{{differential|}}}|{{{differential diagnosis|}}}|{{{diff|}}}}}

| label21  = වැළැක්වීම
|  data21  = {{{prevention|}}}

| label22  = {{#if:{{{treatment|}}}|ප්‍රතිකාර|කළමනාකරණය}}
|  data22  = {{if empty|{{{treatment|}}}|{{{management|}}}}}

| label23  = [[ඖෂධ]]
|  data23  = {{{medication|}}}

| label24  = [[පුරෝකථනය]]
|  data24  = {{{prognosis|}}}

| label25  = {{#if:{{{prevalence|}}}|Prevalence|{{#if:{{{incidence|}}}|Incidence|Frequency}}}}
|  data25  = {{if empty|{{{prevalence|}}}|{{{incidence|}}}|{{{frequency|}}}|{{#invoke:PrevalenceData|main}}}}

| label26 = මරණ
|  data26 = {{{deaths|}}}

| label27 = [[Eponym|නම්කරන ලද්දේ කුමක් නිසා ද යන්න]]
|  data27 = {{if empty|{{{named after|}}}|{{{eponym|}}}}}

}}&lt;templatestyles src=&quot;Template:Infobox/styles-images.css&quot; /&gt;&lt;!-- end of infobox

--&gt;{{main other|1={{#if:{{#ifeq:{{#invoke:WikidataIB |pageId}}||_do_categorise}}{{#if:{{{QID|}}}|_do_categorise}}|[[Category:Medical condition not in Wikidata|=]]}}}}&lt;!--

--&gt;{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox medical condition with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox medical condition]] with unknown parameter &quot;_VALUE_&quot;|ignoreblank=y| alt | alt2 | caption | caption2 | cause | causes | complications | deaths | diagnosis | diff | differential | differential diagnosis | duration | eponym | fetchwikidata | field | frequency | image | image_upright | image_size | image_thumbtime | image2 | image2_upright | image_size2 | image_thumbtime2 | incidence |management | medication | name | named after | onlysourced | onset | onset_always | prevalence | prevention | prognosis | pronounce | pronounce 2 | pronounce comment | pronounce ref | pronunciation | QID | risk | risks | speciality | specialty | specialty_plural | symptoms | synonym | synonyms | treatment | types | width | width2 }}&lt;!--

--&gt;{{#invoke:Check for conflicting parameters|check
| template = [[Template:Infobox medical condition]]
| cat = {{main other|Category:Pages using infobox medical condition with conflicting parameters}}
| image_size; width 
| image_size2; width2 
| causes; cause 
| risks; risk 
| differential; differential diagnosis; diff 
| treatment; management 
| named after; eponym 
}}&lt;noinclude&gt;{{documentation}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qsetzpwtztvax55sahqdhu2d3jegss3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සීනි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44499</id>
    <revision>
      <id>790805</id>
      <parentid>593807</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T15:00:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>790805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="75842" sha1="l491wex71hvozppo24pvn3zxnbas1f3" xml:space="preserve">{{පිළිබඳ|ආහාරයට මුසුකරන, පැණි රස සීනි නම් වූ ද්‍රව්‍යය පිළිබඳව වේ. |සුක්‍රෝස් සංයෝගය|සුක්‍රෝස්|වෙනත් භාවිතා|සීනි (වක්‍රෝත්තිහරණය)}}

[[File:Raw sugar closeup.jpg|upright=1.5|thumb|(ප්‍රසාදනය නොකල​, ශුද්ධ නොකල) සීනිවල සමීප දසුනක්.]]
{{nutritionalvalue|name = ප්‍රසාදිත සීනි|kJ=1619|protein=0 g|fat= 0 g|carbs = 99.98 g|sugars=99.91 g|fiber = 0 g|riboflavin_mg=0.019|calcium_mg=1|iron_mg=0.01|potassium_mg=2|Water=0.03 g|source_usda=1|right=1}}
{{nutritionalvalue|name = රතු සීනි|kJ=1576|protein=0 g|fat= 0 g|carbs = 97.33 g|sugars=96.21 g|fiber = 0 g|thiamin_mg=0.008|riboflavin_mg=0.007|niacin_mg=0.082|folate_ug=1|vitB6_mg=0.026|calcium_mg=85|iron_mg=1.91|magnesium_mg=29|phosphorus_mg=22|potassium_mg=133|sodium_mg=39|zinc_mg=0.18|water=1.77 g|source_usda=1|right=1}}

'''සීනි''' යනු රසායනික, පැණි රස ගණයට අයත්, බොහෝවිට ආහාර සඳහා යොදාගනු ලබන ද්‍රව්‍යකට  භාවිතා කරන පොදු නමකි. එය [[කාබන්]], [[හයිඩ්‍රජන්]] සහ [[ඔක්සිජන්]] වලින් සැඳුම් ලත් [[කාබෝහයිඩ්‍රේට]] ය. විවිධ මූලාශ්‍ර වලින් ලැබෙන විවිධ වර්ගයේ සීනි ඇත. සාමාන්‍ය සීනි මොනොසැක්‍රයිඩ නමින් හඳුන්වන අතර එහි ග්ලූකෝස් (ඩෙක්ස්ට්‍රෝස් නමින්ඳ මෙය හඳුන්වයි), ෆෲක්ටෝස් සහ ග්ලැක්ටෝස් අඩංගු වේ. ආහාරයන් සඳහා සිරිත් පරිදි/චාරිත්‍රානුකූලව යොදා ගන්නා මදක් කැටිගැසුණු හෝ රළු සීනි බෝහෝ විට සුක්‍රෝස්, එනම් ඩයිසැකරයිඩය ([[ මිනිස් සිරුර|ශරීරය]] තුලදී සුක්‍රෝස්, ෆෲක්ටෝස් සහ ග්ලුකෝස් බවට විච්ඡේදනය වේ). අනෙකුත් ඩයිසැකරයිඩ වර්ග මෝල්ටෝස් හා ලැක්ටෝස් වේ. රසායනික අතින් වෙනස් පැණි රස ද්‍රව්‍යය තිබුන ද, ඒවා සීනි යන නාමය යටතේ වර්ගීකරණය නොකෙරේ. කෘතිම රසකාරකවල විස්තර කර ඇති පරිදි ඉන් සමහරක් සීනි ආදේශකයක් ලෙස අඩු කැලරි සහිත [[මිනිසාගේ ආහාර | ආහාර]] සඳහා භාවිතා කෙරේ.

සීනි, බෝහෝ [[ශාක]] පටක වල සොයාගැනීමට තිබුනද, කාර්ය​ක්ශමව නිස්සාරණයට ප්‍රමාණවත් සාන්ද්‍රයක් සහිතව සොයාගත හැක්කේ උක් ගසෙන් සහ ශුගර් බීට් නැමති සීනි බහුලව පවතින [[ අල (එළවළු)| අල]] වර්ගයකිනි. උක් ගස යනු ඈත අතීතයේ සිටම නිවර්තන දේශගුණයේ වගා කරනු ලබන විශාල තෘණ වර්ගයකි. බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් දූපත්වල හා [[ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදය | ඇමෙරිකා]]වේ සීනි වගාවට අවශ්‍ය වට​පිටාව​ සැකසීමත් සමඟ 18 වන සියවසේදී එහි [[නිෂ්පාදනය | නිෂ්පාදන]]යේ විශාල ප්‍රසාරණයක් ඇති විය. මෙය ආහාර පැණි රස කිරීම සඳහා පෙරාතුව පැණි යොදාගත් සාමාන්‍ය ජනතාවට සීනි ප්‍රයෝජනයට ගැනීමට හැකියාව​ ලැබුණු ප්‍රථම අවස්ථාවයි. අල බෝගයක් වන ශුගර් බීට් යන්න ශීත දේශගුණයේ වගා කල අතර 19 වන සියවසේ සීනි ලබා ගැනීමේ ප්‍රධාන මූලාශ්‍රය බවට පත් විය. සීනි නිෂ්පාදනයේ සහ වෙළදාමේ පියවර මිනිස් ඉතිහාසයේ විවිධ වශයෙන් වෙනස්කම් වලට භාජනය වී ඇත. එය ජනපද බිහිවීම, වහල්භාවය, ගිවිසුමකට බැඳී සිටින ශ්‍රමයට පරිවර්තනය, පුද්ගල සංක්‍රමන, 19 වන සියවසේ සීනි වෙළදාම පාලනය කරන රටවල් අතර ගැටුම් සහ නව ලෝකයේ ජන වාර්ගික සංයුතිය හා දේශපාලන ව්‍යුහය බලපෑම් ඇති කරන ලදී. 

2011 වසරේදී ලෝකයේ සීනි නිශ්පාදනය ටොන් මිලියන 168 කි. සාමාන්‍ය මිනිසෙකුගේ වාර්ෂික සීනි පරිභෝජනය කිලෝග්‍රෑම්  24 (කාර්මික රටවල කිලෝග්‍රෑම් 33.1) කි. එය එක් මිනිසෙක් සඳහා එක් දවසකට කැලරි 260 ට වැඩි ආහාර ප්‍රමාණයකට සමාන වේ. සීනි වලින් ජවයක් ලැබෙන අතර ඉන් කැලරි හෝ පෝෂණයක් නොලැබේ.

විසිවන සියවසේ අග භාගයේ සිට සීනි අධික ආහාර, විශේෂයෙන්ම ශෝධිත සීනි ශරීර සුවතාවය සඳහා නරකද යන්න පිලිබඳව සැකයක් පැවතිණි. සීනි භාවිතය තරබාරුකමට හා [[දියවැඩියාව]] ඇතිවීමේ සැකය සමඟ, හර්ද රෝග, ඩිමෙන්ශියාව, ඇස් නොපෙනී යාම සහ [[දත්]] දිරා යාම හා සම්බන්ධ වී පවතී. මේ තත්වය පැහැදිලි කර ගැනීමට බොහෝ විචාර කර ඇති නමුත් එහි ප්‍රතිථල විශාල වශයෙන් නොපැහැදිලි තත්වයක පවතී. පාලකයක් ලෙස, සීනි භවිතා නොකරන ජනතාව සොයා ගැනීමට හැකි වීම මෙසේ වීමට ප්‍රධාන හේතුවකි.

==නිරුක්තිශාස්ත්‍රය​==
[[File:Myrmicaria brunnea.jpg|thumb|සීනි කන කුහුඹුවෙක්.]]
නිරුක්තිශාස්‍ත්‍රය පෙන්වනුයේ  ද්‍රව්‍යයක පැතිරීමයි. ඉංග්‍රීසි වචනයක් වන “ශුගර්” යන්නට මුල් වී ඇත්තේ පර්සියානු شکر shekar වලින් ඇති වී තිබෙන [[අරාබි]] වචනයක් වන شکر shekar යන්නයි. شکر shekar යන්න शर्करा śarkarā යන සංස්කෘත වචනයෙන් සෑදී ඇත. එය [[එංගලන්තය]]ට, [[ඉතාලිය | ඉතාලි]] වෙළඳුන්ගෙන් එන ලද්දක් ලෙස සිතිය හැක. සමකාලීන ඉතාලි වචනයක් වන zucchero, [[ස්පාඤ්ඤ]] සහ පෘතුග්‍රීසි වචන azúcar සහ açúcar, අරාබි මග අනුගමනය කරමින් ගමන් කර ඇත. පැරණි [[ප්‍රංශ භාෂාව | ප්‍රංශ]] වචනයක් වන zuchre යන්නට සමකාලීන ප්‍රංශ වචනය sucre ය. පැරණිම සහතික කෙරූ ග්‍රීක වචනය σάκχαρις (sákkʰaris) වේ. සතුටුදායක වංශාවලියක විස්තර කරන පරිදි, මෙම වචනයේ පැතිරීම තව දුරටත් සිදුවීමට ඇති බවයි. ඉංග්‍රීසි පදයක් වන jaggery (හකුරු) යන්න, උක් යුෂවලින් හෝ රට ඉඳි යුෂවලින් සෑදූ දුඹුරු පැහැති රළු සීනි වලටද මේ සමාන නිරුක්තිශාස්ත්‍රීය මූලෝප්පත්තියක් ඇත. පෘතුග්‍රීසි xagara හෝ jagara, සංස්කෘත śarkarā වලින් ආ [[මලයාලි]] cakkarā වල මූලාරම්භ​යයි.

==ඉතිහාසය==

===අතීත කාලය සහ මැදි යුගය===
[[File:Canaviais Sao Paulo 01 2008 06.jpg|thumb|උක් ගස් වගාවක්.]]
දුර අතීතයේ සිටම ඉන්දියා උප මහද්වීපයේ සීනි වගාව සිදු කෙරුණි. මුල් කාලයේදී එම සීනි ප්‍රමාණය මිල අධික වීම හා බහුලව නොපවතීම නිසා ලෝකයේ බොහෝ කොටස් වල පැණි රස කාරකයක් ලෙස පැණි යොදා ගන්නා ලදී. සාමාන්‍යයෙන් මිනිසුන් උක් ගස පැණි රස ලබා ගැනීමට එසේ සපනු ලැබයි. එම උක් ගස් දකුණු ආසියාවේ නිවර්තන කලාපීය ස්වදේශික තෘණ වර්ගයකි. වෙනත් පැවත එන වර්ගයන් ලෙස ඉන්දියාවේ සක්කරම් බාර්බෙරි (Saccharum barberi) සහ නිව්ගිනියාවේ S. edule හා S. officinarum හැඳින්විය හැක. 

ඈතම අතීතයේ උක් හා සම්බන්ධ පෞරාණික සටහනක් ඇති පරිදි බු.ව. 8 වෙනි සියවසේ චීන පිටපතක උක් ගසේ උප්පත්තිය ඉන්දියාවේ සිදු වී ඇති බව පැවසේ. එය මතු වූයේ බු.ව. 500 දී පමණය. වර්තමාන ඉන්දියානු වාසින් උක් දඩු ප්‍රවාහනය වෙනුවට සීනි දියර සාදා ඒවා ලොකු භාජන වල දමා ශීත වෙන්නට ඉඩ හැර තැන්පත් කිරීමට හා ප්‍රවාහනයට පහසු වන පරිදි සීනි කැට සකසයි. දේශීය ඉන්දියානු භාශාවේ මෙම කැට, “කැන්ඩි” යන වචනයේ මූලාශ්‍රය වන khanda(Devanagari:खण्ड,Khaṇḍa ) ලෙස හඳුන්වයි.

රළු සීනි කැට පහසුවෙන් ගබඩාකිරීමට හා ප්‍රවාහනයට පහසු පරිදි උක් යුෂ සෑදීමේ ක්‍රමවේදයක් ඉන්දියානුවන් විසින් සොයා ගන්නා තුරු සීනි නොවැදගත් දෙයක් ලෙස පැවතිණි. කැට කල සීනි AD 5 වෙනි සියවසේ පමණ ගුප්ථ අධිරාජ්‍යාගේ කාලයේදී සොයා ගෙන ඇත. සැපයුම් ලෙස පැහැදිලි ගිතෙල් සහ සීනි රැගෙන ගිය ඉන්දියානු නාවිකයන් තමාගේ වෙළඳ මාර්ග වල ගමනාගමනයේදී සීනි පිලිබඳ දැනුමක් සපයන ලදී. බෞද්ධ භික්‍ෂූන්, ඔවුන් ගමන් කරන විට සීනි මනීහකරණය(ක්‍රිස්ටලයිසේෂන්) කිරීමේ ක්‍රමවේදය චීනයටද හඳුන්වා දෙන ලද්දේය. දකුණු ඉන්දියානු හර්ෂ අධිරාජ්‍යාගේ රජ සමයේ [[චීනය | චීනයේ]] සිටි ඉන්දියානු දූතයෙක්, තයිසෝං ඔෆ් තෑඞ් අධිරාජ්‍යගේ සීනි සඳහා ඇති අභිරුචිය හේතුවෙන් උක් වගාකිරීමේ ක්‍රමයක් උගන්වන ලදී. ඉන් පසු චීනය තම පළවෙනි උක් වගාව 7 වන සියවසේ අරඹන ලදී. චීන ලේඛනවල අඩුම වශයෙන් ඉන්දියාවට දෙවාරයක්වත් දූත ගමන් සිදු වූ බවට සඳහන්ය. 647 AD දී උක් ශුද්ධ කිරීමේ තාක්‍ෂණය ලබාගැනීට යාමෙන් මෙම ආරම්භය වී ඇත. [[දකුණු ආසියාව | දකුණු ආසියා]]වේ, මැද පෙරදිග හා චිනයේ සීනි, ඉවුම් පිහුම් හා අතුරුපස සඳහා මූලික ද්‍රව්‍යයක් බවට පත් වී තිබේ.

ශ්‍රේෂ්‍ඨ ඇලෙක්සැන්ඩර් අදිරාජ්‍යගේ ඉදිරියට ජයගෙන යාම ඉන්ඳු නදියේ වෙරළ අසලින් නැවතුනේ ඔහුගේ යුද්ධ භටයෝ තවදුරත් පෙරදිගට යාම ප්‍රතික්‍ෂේප කල නිසාය. ඔවුන් ඉන්දියාවේ උප මහද්වීපවල වෙසෙන ජනයා උක් වගා කරන ආකාරය සහ දේශීය ශක්‍ර ලෙස හඳුන්වන හා සක්කුරුම් ලෙස ශබ්ද කරන ලුනු වැනි පැනි රස කුඩු වර්ගයක් වන සීනි සාදන ආකාරය දකින ලදී. ඔවුන්ගේ ආපසු එන ගමනේදී යුද්ධ භටයෝ පැණි පවතින දඬු නිවෙස් බලා රැගෙන ගියෝය. සහස්‍රවර්‍ෂයක කාලයක් පමන යුරෝපයේ සීනි දුර්ලභ ද්‍රව්‍යයක් සහ වටිනා දෙයක් ලෙස පැවති අතර උක් පිලිබඳව තිබී ඇත්තේ අල්ප මාත්‍ර දැනීමකි.

ශුද්ධ භූමියේ සංග්‍රාමයෙන් පසු යුද්ධ භටයන් තම නිවෙස් කරා සීනි රැගෙන පමිණියෝය. ඔවුන් 12 වෙනි සියවසේ මුල් භාගයේ වැනීසිය විසින් ට්‍රෙයි ආශ්‍රිත ග්‍රාමයක් අත්පත් කරගෙන එහි යුරෝපය සඳහා සීනි අපනයනය කිරීමට, සීනි නිෂ්පාදන වතු යායක් සකස් කර ගත්තෝය. එය පැණි රස කිරීම සඳහා පෙරදී යොදා ගත් එකම ද්‍රව්‍ය වන පැණි සපයූ ස්ථානයකි. කුරුස යුද්ධයේ වාර්තාකරුවෙකු වන ට්‍රෙයිහි විලියම්, 12 වන සියවසේ අග ලියන ලද්දක සීනි “මිනිස් වර්ගයාට ප්‍රයෝජනයට සහ සෞඛ්‍යයට ඉතාමත් අවශ්‍යය” යන්න සඳහන් කර ඇත. 15 වන සියවසේදී වැනීසිය, යුරෝපයේ ප්‍රධාන සීනි ප්‍රසාධන හා බෙදාහැරීමේ මධ්‍යස්ථානය බවට පත් වුණි.   

===නූතන අවධිය===
ක්‍රිස්ටෝපර් කොලොම්බස් 1942 අගෝස්තු මාසයේ කැනේරි දූපත්වල ලා ගොමේරාහි වයින් හා [[වතුර]] ලබාගැනීමට නැවතුනේ දවස් හතරක් එහි නතර වීමේ අරමුණෙනි. ඔහු එම දූපතේ පාලිකාව වන බියට්‍රිස් දි බොබඩිල්ලා වයි ඔසෝරිඕ සමඟ ආදර පටලැවිල්ලක් ඇති වී මාසයක් එහි නතර විය. අවසානයේ ඔහු යාත්‍රා කරන විට, ඇය කපන ලද උක් දඬු ඔහුට ලබා දුන්නාය.

18 වන සියවසේ පූර්ව භාගයේදී සීනි බහුලව පැවති සුඛෝපභෝගී ද්‍රව්‍යයක් විය.  ඉන් පසුව එය ප්‍රසිද්ධියට පත් වී 19 වන සියවස වන විට අත්‍යාවශ්‍යය අංගයක් බවට පත් විය. සීනිවලට අත්‍යාවශ්‍යය ආහාර රසකාරකයක් වශයෙන් ඇති වූ ඉල්ලුම සහ කැමැත්තේ විකාශනය ප්‍රධාන ආර්ථික හා සමාජීය වෙනස්කම් වලට හේතු පාදක විය. උක් වගාකිරීමෙන් හා සීනි නිපදවීමෙන් දියුණු වන, ඒ සඳහා ශ්‍රමය භාවිතා කරන රටවල් හා දූපත් ආදී ජනපද පිහිටුවීමට එය ඉවහල් විය. මිලෙන් අඩු, කීකරු සහ විශාල ප්‍රමාණයේ වැඩ කල හැකි ශ්‍රමය සඳහා විශාල ඉල්ලුමක් ඇති විය. අප්‍රිකාවෙන් හා දකුණු ඉන්දියාවෙන් වහල් ශ්‍රමය මේ සඳහා ගෙනවන ලද අතර මිලියන ප්‍රමාණයක වහලුන් සහ ගිවිසුමට බැඳී සිටින ශ්‍රමිකයින් කැරබියන් දූපත්, ඉන්දියාව, පැසිෆික් දූපත්, නැගෙනහිර [[අප්‍රිකාව]], නටල්, දකුණු ඇමරිකාවේ උතුරු හා නැගෙනහිර කොටස් සහ දකුණු ආසියාවට ගෙන එන ලදී. පසුගිය ශතවර්‍ෂ දෙක ඇතුලත බෝහෝ රටවල නූතන ජනවාර්ගික මිශ්‍රණයට සීනි වලින් දැඩි බලපාමක් ඇති වී තිබේ.

සීනි, වර්තමාන කොලනි කාර්මීකරණය සඳහාද දායක විය. උදාහරණයක් ලෙස බෙන්ගල් ආයතනයේ  ලුතිනන් ජේ. පැටර්සොන්, දකුණු ඉන්දියානු දූපත් වලට වඩා ඉන්දියාවේ උක් වගාකරීමේ වියදම අඩු හා වාසිදායක බව [[බ්‍රිතාන්‍යය]]​ රජයට ඒත්තු ගැන්වූයේය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස නැගෙනහිර ඉන්දියාවේ බිහාර් හි සීනි කම්හල් කිහිපයක් ඇරඹුණි. 

නැපෝලියොනික් යුධ සමයේ, යුරෝපා මහද්වීපයේ සීනි අල නිෂ්පාදනය වැඩි විය. සීනි ආනයනය අසීරු කටයුත්තක් වූයේ නාවික කටයුතු අවහිර කර තිබීමයි. 1880 වන විටත්, එක්සත් රාජ්‍යය සීනි යුරෝපයේ කොලනිවලින් දිගටම ආනයනය කලද, යුරෝපයේ සීනි ලබාගැනේමේ ප්‍රධාන මූලාශ්‍රය සීනි අල ලෙස තවදුරටත් පැවතිණි. 

19 වන සියවසේ අග භාගය වන තුරුම සීනි කැට වශයෙන් මිලදී ගෙන ඇති අතර ඒවා &quot;නිප්ස්&quot; නමින් හඳුන්වන ආයුධය භාවිතයෙන් කපා ගැනීම කල යුතු විය. පසුව &quot;සීනි මළු&quot; යන්න භාවිතයේ සුපුරුදු විය.  

සීනි කැට සෑදීමේ ක්‍රියාවලියේ පළමු නිමවුම්කරු වූයේ මොරවියන් ජේකබ් ක්‍රිස්ටෝෆ් රැඩ් (Moravian Jakub Kryštof Rad) ය. ඔහු ඩේසීස් (Dačice) නම් වූ සීනි ආයතනයේ කලමනාකරු වූ අතර සීනි කැට නිෂ්පාදනය සොයාගැනීම වෙනුවෙන් අවුරුදු පහක [[පේටන්ට් නීතිය | පේටන්ට් බලපත්‍රය]]ක්, 1843 ජනවාරි මස 23 වන දින ලබාගන්නා ලදී. ටේට් ඇන්ඩ් ලයිල් (Tate &amp; Lyle) හි හෙන්රි ටේට්‍ (Henry Tate) යනු තවත් සීනි කැට සෑදීමේ මුල් නිෂ්පාදකයෙකි. ඔහු ලන්ඩන්වල ලිවර්පූල් හි පිහිටි ඔහුගේ ශෝධනාගාරයේ මෙය සිදු කර ඇත. ටේට්‍ සීනි කැත නිෂ්පාදනය සඳහා පේටන්ට් බලපත්‍රයක් ලබාගෙන ඇත්තේ 1872 දී, සීනි කැට සඳහා විවිධ පිරිසැකසුම් සොයගත් ජර්මන් ජාතික එයුගෙන් ලන්ගෙන්‍ (Eugen Langen) ගෙනි.  

==රසායනික සංයුතිය==&lt;!-- The article [[Smoking (cooking)]] links to this section --&gt;
[[File:Saccharose.svg|frame|සුක්‍රෝස්: ග්ලූකෝස් හි ඩයිසැකරයිඩය​ (වම​) සහ​ ෆෲක්ටෝස් (දකුණ), ශරීරයේ ඇති වැදගත් අණු.]]
{{Main|කාබෝහයිඩ්‍රේට}}

විද්‍යානුකූලව, සීනි යනු මොනොසැක්‍රයිඩ, ඩයිසැකරයිඩ හෝ ඔලිගොසැක්‍රයිඩ වැනි කාබෝහයිඩ්‍රේට කිහිපයකටය. මොනොසැක්‍රයිඩ “සාමාන්‍ය සීනි” ලෙසද හදුන්වන අතර එය ග්ලූකෝස් සදහා වුවමනාය. සෑම සීනි වර්ගයක් සදහාම වාගේ CnH2nOn (n 3 ත් 7 ත් අතරය) සූත්‍රය තිබේ. ග්ලූකෝස්හි අණුක සූත්‍රය C6H12O6 වේ. [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි භාශාවෙන්]] ලියන විට සීනි යන වචනයේ අග කොටස &quot;glucose&quot;, &quot;dextrose&quot;, හා &quot;fructose&quot; වල පරිදි &quot;-ose&quot; වලින් අවසන් වේ. සමහර අවස්ථාවලදී ජලයේ දිය කල හැකි කාබෝහයිඩ්‍රේට සදහාද මෙවැනි යෙදුම් භාවිතා කෙරේ. acyclic mono හා disaccharide (ඩයිසැක්‍රයිඩ) වල aldehyde සමූහ හෝ ketone (කීටෝන) සමූහ පවතී. මෙම කාබන්-ඔක්සිජව් ද්විත්ව් බන්ධන ප්‍රතික්‍රියක මධ්‍ය​ස්ථාන වේ. glycosidic බන්ධන වලින් එකතු වී ඇති දෙකක් හෝ ඊට වැඩි මොනොසැක්‍රයිඩ වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස එක දාමයකට වඩා වැඩි සෑම saccharides (සැකරයිඩ) ම ප්‍රතිඵලය ලෙස එක බන්ධනයකට ජල අණුවක් (H2O) නැති වී යයි.


[[File:Sugar 2xmacro.jpg|right|thumb|upright=1.4|විශාල කර ඇති ප්‍රසාදිත සුක්‍රෝස්, බහුලව පවතින සාමාන්‍ය සීනි.]]

වැසුනු දාමයක හැඩය ගන්නා මොනොසැක්‍රයිඩ (Monosaccharides) වලට ග්ලයිකොසයිඩ හා අනෙකුත් මොනොසැක්‍රයිඩ සමග එකතු වී ඩයිසැක්‍රයිඩ (disaccharides ) (සුක්‍රෝස් වැනි) හා පොලිසැකරයිඩ (polysaccharides) (පිෂ්ඨය වැනි) සෑදිය හැක. එන්සයිම ජල විච්ජේදනය කල යුතු වන අතර එසේ නොවුන හොත් සංයෝග පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවලියට භාජනය වීමට පෙර ග්ලයිකොසයිඩ බන්ධන බිදී යයි. ආහාර ගැනීමෙන් හා උරා ගැනීමෙන් පසු ප්‍රධාන ලේ වල හා අභ‍යන්තර පටක වල ඇති වන ප්‍රධාන මොනොසැක්‍රයිඩ වල ග්ලූකෝස්, ෆෲක්ටෝස් සහ ග්ලැක්ටෝස් අඩංගුය. බොහෝ පෙන්ටෝස් හා හෙක්සෝස්වලට දාමයක ව්‍යුවහය සාදා ගත හැක. මෙම වැසුනු දාම ආකෲතියේදී ඇල්ඩිහයිඩ හෝ කීටෝන් සමූහ තවදුතරටත් නොනිදහස්ව පවතී. මෙම සමූහ සදහා නියම ප්‍රතික්‍රියා බොහෝමයක් සිදු විය නොහැක. ග්ලූකෝස් දාම ආකෲතියේදී බොහෝ විට එහි සමතුලිතයේ පවතින අතර විවෘත දාමයේදී එයට වඩා 0.1% අඩුවෙන් පිහිටයි.

===සීනිවල ස්වභාවික බහුඅවයවක===
සීනිවල ජෛවත්වය​ (Biopolymers) ස්වභාවධර්මයේ පොදු දෙයකි. [[ප්‍රභාසංශ්ලේෂණය]] උපයෝගී කරගෙන ශාක C6H12O6 සුත්‍රය ඇති ග්ලූකෝස් නිපදවා ඒවා  පිෂ්ඨධාතු නැතහොත් සුක්‍රෝස් වැනි කාබෝහයිඩ්‍රේට (රසායනික සුත්‍රය C12H22O11) අමතර ශක්ති සංචිතයක් ලෙස ගබඩා කිරීමට පරිවර්තනය කරයි. එකිනෙකට වෙනස් බහුඅවයවක දෙකකින් සමන්විත වන ග්ලූකෝස්වල පිෂ්ඨධාතු අතර [[සෛලය | සෛල]] මඟින් ගබඩා කර ඇති ඉක්මනින් හායනය වන ශක්ති ස්වරූපයක් ඇති රසායනික ශක්තියකි. තවද වෙනත් ස්වරූපයේ ශක්තීන් සදහා පහසුවෙන් පරිවර්තනය කල හැකි වේ. සෙලියුලෝස් යනු ග්ලූකෝස් වල තවත් බහුඅවයවයකි. එය ග්ලූකෝස් ඒකක සිය ගනණකින් හෝ දහස් ගනණකින් සෑදුණු රේඛීය දාමයකි. තවද එය [[ශාක]] විසින් ඔවුන්ගේ සෛල බිත්තිවල ව්‍යුහාත්මක අංගයක් ලෙස භාවිතා කරයි. මිනිසුන්ට සෙලියුලෝස් දිරවීමේ හැකියාව ඇත්තේ ස්වල්ප වශයෙනි. වමාරා කන සත්වයින්ට ඔවුන්ගේ බඩවැල්වල ඇති [[බැක්ටීරියා]] ආධාරයෙන් මෙය සිදු කල හැක. මොනොසැක්‍රයිඩ් ඩී.එන්.ඒ. (DNA) හා ආර්.එන්.ඒ. (RNA ) සෑදී ඇත්තේ පිලිවෙලින් deoxyribose හා ribose වලිනි. deoxyribose සූත්‍රය C5H10O4 වන අතර ribose සූත්‍රය C5H10O5 වේ.

==සීනි වර්ග==

===මොනොසැක්‍රයිඩ===
ග්ලූකෝස්, ෆෲක්ටෝස් සහ ග්ලැක්ටෝස් යන සෑම එකක්ම සාමාන්‍යය සීනිය. මෙම මොනොසැක්‍රයිඩ සැමගේම පොදු සූත්‍රය C6H12O6 ය. ඒ සෑම එකකටම හයිඩ්‍රොක්සියල් සංයෝග හා කාබන් සංයෝග පහක් ඇති අතර ජලයේ දිය කල විට චක්‍රීය වේ. ඒ සෑම එකක්ම සමාවයවිකතා කිහිපයක දක්‍ෂිණාවර්තව හා වාමාවර්තව භ්‍රමණයවන ආකාරයෙන් දකුණට හා වමට ප්‍රසාරණය වීමට හැකි පරිදි ආලෝකය ධ්‍රැවිත කිරීමට හේතු වේ.

'''ග්ලූකෝස්''', ඩෙක්ස්ට්‍රෝස් හෝ මිදි යුෂ ස්වාභාවිකවම පලතුරු හා ශාක යුෂවල ඇති වන අතර එය ප්‍රභාසංස්ලේෂණයේ පළමු නිෂ්පාදිතයයි. උකහා ගත් බොහෝ කාබෝහයිඩ්ඩ්‍රේට, ග්ලූකෝස් බවට පරිවර්තනය කිරීමක් ආහාර දිරවීමේ ක්‍රියාවලියේදී සිදුවේ. ඉන්පසු එය සීනි ස්වරූපයෙන් සතුන්ගේ ලේ මඟින් ශරීරය පුරා ගමන් කරයි. අම්ලාකාරක ඇතිවීම හෝ එන්සයිම වැඩිවීම තුලින් පිෂ්ඨධාතුවල මේවා නිෂ්පාදනය විය හැක. ග්ලූකෝස් සිරප් යනු ග්ලූකෝස් සෑදෙන දියරය වන අතර බොහෝ විට ආහාර වර්ග නිෂ්පාදනයට බහුලව යොදා ගැනේ. එන්සයිම තුලින් පිෂ්ඨධාතූන්වල මේවා නිෂ්පාදනය විය හැක. 

'''ෆෲක්ටෝස්''' හෝ පලතුරු සීනි ස්වාභාවිකවම පලතුරු හා සමහර එළවළුවල ඇති වේ. උක් දඬු හා පැණි මේවා අතරින් පැණි රස වැඩිම වර්ගයන්‍ ය. එය සුක්‍රෝස් හෝ මේස සීනිවල එක් අංගයකි. ඉරිඟු සිරප් ලබා ගැනීමට ක්‍රියාකරන ද්‍රවීකරණය කරන ලද ඉරිඟු පිෂ්ඨධාතු සමඟ එන්සයිම එකතු කර ග්ලූකෝස්වල කොටසක් ෆෲක්ටෝස් සිරප් නිෂ්පාදනය කිරීමට යොදා ගැනේ.

'''ග්ලැක්ටෝස්''' සාමාන්‍යයෙන් ස්වාභාවික තත්වයන් යටතේ ඇති නොවන නමුත්, ඩයිසැකරයිඩ ලැක්ටෝස් හෝ සීනි කිරිවල ඇති ග්ලූකෝස් සමඟ සම්බන්ධ වේ. එය ග්ලූකෝස්වලට වඩා පැණි රසින් අඩුය. එය ලේ වර්ගය හඳුනාගැනීමට උපකාරී වන රතු රුධිරාණු සෛලවල මතුපිට හමුවන ප්‍රතිදේහකවල කොටසකි.

===ඩයිසැකරයිඩ===
සුක්‍රෝස්, මෝල්ටෝස් සහ ලැක්ටෝස්  යන සෑම එකක්ම සංයුක්ත/මිශ්‍රිත සීනිය. මෙම ඩයිසැකරයිඩවල පොදු සූත්‍රය වේ. ඒවා සැකසෙනුයේ මොනොසැක්‍රයිඩ අණු දෙකක ජල අණු බහිෂ්කරණය වී එකට එකතු වේමෙනි.

'''සුක්‍රෝස්''' උක් දඬුවල හෝ ශුගර් බීට්වල මුල්වල සොයාගැනීමට ඇත. තවද එය ස්වාභාවිකවම අනෙකුත් ශාකවල ෆෲක්ටෝස් හා ග්ලූකෝස් සමඟ පැත්තකින් ඇතිවේ. බොහෝ විට පලතුරු හා කැරට් වැනි මුල් ජාතිවල මෙසේ සිදු වේ. මෙම ආහාරවල සොයාගැනීමට ලැබෙන විවිධ සීනි ප්‍රමාණවලින් ඒවා ආහාරයට ගැනීමේදී අත්දැකීමට ලැබෙන පැණි රස තත්වයන් නිර්ණය වේ. ග්ලූකෝස් අණුවක් හා ෆෲක්ටෝස් අණුවක් එකතු වීමෙන් සුක්‍රෝස් අණුව සැදේ. ආහාර ගැනීමෙන් පසු සුක්‍රෝස්, සුක්‍රේස් නැමති එන්සයිමය සමඟ දිරවීමේදී එහි සංගටක කොටස්වලට ඛණ්ඩනය වේ.

'''මෝල්ටෝස්''' සෑදෙන්නේ ධාන්‍ය වර්ග ප්‍රරෝහණයේදීය. මෝල්ට් බවට පත්කරන බාර්ලි (සීනි වර්ගයේ මූලාශ්‍රයේ නම) මේ සඳහා දැන්විය හැක. ග්ලූකෝස් අණු දෙකක් එකතු වී මෝල්ටෝස් අණුව සෑදේ. ග්ලූකෝස්, ෆෲක්ටෝස් හෝ සුක්‍රෝස්වලට වඩා පැණි රසින් අඩුය. ඇමිලේස් නම් එන්සයිමය මඟින් පිෂ්ඨධාතු දිරවන අවස්ථාවේදී ශරීරය තුල නිපද වී, එය විසින්ම මෝල්ටෝස් එන්සයිම මඟින් ජීරණය වන විට ඛණ්ඩනය වේ.

'''ලැක්ටෝස්''' ස්වාභාවික [[කිරි]] වල සොයාගැනීමට ලැබෙන සීනිවල පවතී. ග්ලැක්ටෝස් අණුවක් සමඟ ග්ලූකෝස් අණුවක් සම්බන්ධ වීමෙන්, ලැක්ටෝස් අණුවක් සෑදේ. එය දිරවීමේදී ලැක්ටෝස් එන්සයිමය මඟින් සංඝඨක කොටස්වලට බෙදී යයි. දරුවන් තුල මේ එන්සයිමය තිබෙන නමුත් වැඩිහිටියන්ගේ මෙම එන්සයිම නිපදවීම සිදු නොවේ. එම හේතුවෙන් ඔවුනට ලැක්ටෝස් දිරවීමට නොහැකි වේ.

==නිෂ්පාදනය==

===ශුගර් බීට් ​===
[[File:Packed sugar Slutsk.jpg|thumb|upright|ශුගර් බීට්වලින් සාදන ලද සීනි අඩංගු ඇසුරුමක්.]]
ශුගර් බීට් යනු තම්පලා පවුලට අයත් වර්ෂයකට වරක් වැවෙන ශාකයකි. අල සහිත එහි මුලෙහි විශාල ප්‍රමාණයෙන් සුක්‍රෝස් අඩංගු වේ. එය ප්‍රමාණවත් හා වුවමනා කරන සාරවත් පස් අඩංගු, සෞම්‍යය ප්‍රදේශවල වගා කරනු ලැබේ. සිසිර ඎතුවේදී මෙම භෝගය යාන්ත්‍රිකව නෙලාගනු ලැබන අතර අග්ගිස්සේ ඇති කොළ හා වැඩිපුර පස් අයින් කර දැමේ. මුල් ඉක්මණින් දිරාපත් නොවන අතර, ඒවා සැකසීම සිදු කරන කර්මාන්තශාලාවට ගෙන යන තෙක් සති කිහිපයක් එහිම තබයි. මෙහිදී භෝගය සෝදා පෙති ගසා අපවියලනය මඟින් සීනි ලබා ගනී. කිරිහුණු ද මෙම පිළියෙල කල මි‍ශ්‍රණයට එකතු කර එය ශුද්ධ කිරීම සඳහා පියවර කිහිපයකින් කාබනේටභවනය සිදු කරයි. රික්තකයක් යොදාගෙන සිරපය උතුරා නටන තෙක් රත්කර එහි ජලය වාශ්ප කෙරේ. ඉන්පසු සිරපය කූල් කර සීනි කැට සාදයි. කැටවුණ සුදු සීනි වෙන්කර කේද්‍රාපසාරණය කර වේලයි. ඒ සඳහා තවදුරටත් ප්‍රසාදනය අවශ්‍යය වේ.

===උක් දඬු===
උක් දඬු (සක්කරම්) යනු පොඒසියා යන පවුලට අයත් බහු වාර් ෂිකව වැවෙන ශාකයකි. ඒවාහි දඬුවල පවතින සුක්‍රෝස් ලබා ගැනීමට නිවර්තන හා නිවර්තන නොවන කලාපවල වගා කෙරේ. පැළය වැඩෙන සමයේදී එහි උපරිම වැඩීම ලබාගැනීමට, ප්‍රමාණවත් වැස්සක් හා හිම නොමැති කාලගුණයක් අවශ්‍යය. මෙම භෝගය යාන්ත්‍රිකමය වශයෙන් හෝ අතින් වගා කෙරේ. යම් දිග ප්‍රමාණයක කැබලිවලට කපා කර්මාන්තශාලාවට ගෙනයාමත හැකි පරිදි කපාගනී. එහිදී එය අඹරා, වතුර සමඟ යුෂ ගැනීම හා අපවියලනය කර සීනි ලබාගනී. මෙම යුෂ ඉන්පසු හුණුවලින් පිරිසිඳු කර, එන්සයිම නැති කිරීමට රත් කරනු ලැබේ. එහි ප්‍රතිථලයක් ලෙස ලැබෙන තුනී සිරපය වැකුම් බඳුන් මඟින් වාශ්පීකරණ කිහිපයකට භාජනය කොට තවදුරටත් එහි ජලය ඉවත් කෙරේ. එමඟින් ලැබෙන අතිසංතෘප්ත ප්‍රතිඵලය සීනි කැට බවට පත්කර, ද්‍රවවලින් වෙන් කොට වියලා ගනී. අතුරු නිෂ්පාදනයක් ලෙස උක් පැණි ලැබේ. කඳේ තන්තු, සීනි උකහා ගැනීමේ ක්‍රියාවලියේදී ඉන්ධන යොදා ලෙස ගනී. මෙයින් ලැබෙන සීනි දුඹුරු පැහැයක් ගන්නා අතර, ඒවා ඒ ආකාරයෙන්ම හෝ සල්ෆර් ඩයොක්සයිඩ දමා සුදුකර හෝ කාබනේටභවනය කර සුදු කර ගත හැක.

===ප්‍රසාදනය===
[[File:Sucre blanc cassonade complet rapadura.jpg|thumb|&lt;center&gt;සීනි වර්ග​; උඩ වම්පස සිට දෂිණාවර්තව  : &lt;center&gt;ශෝධිත සුදු, ප්‍රසාදනය නොකල​,&lt;br&gt; දුඹුරු, පිළිවෙල නොකළ දඬු සීනි.&lt;/center&gt;]]
පාරිභෝගිකයන්ට අවශ්‍යය උක් දඬුවලින් ලැබෙන සීනි, සුදු පැහැති මේස සීනි බවට පත් කිරීමට තවදුරටත් පිළියෙල කිරීමක් අවශ්‍යය වේ. සීනි සමහර විට තොග වශයෙන් වෙනත් රටකට ප්‍රවාහනය කර එහිදී ප්‍රසාදන කටයුතු කිරීමද සිදුවේ. පළමු පියවර ඇෆපීකරණය නම් වන අතර එහිදී සීනි කැට, සාරමය සිරපයක ගිල්වා ඒවා දිය නොකර මෘදු කිරීම හා ඇලෙන සුළු දුඹුරු වැස්ම ඉවත් කෙරේ. ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ලැබෙන සිරපය කාබනේටභවනය හෝ පෝස්පේෂන් ක්‍රියාවලියට භාජනය කරයි. මෙම ක්‍රම දෙකෙන්ම සිරපයේ ඇති, තුනී ද්‍රව්‍යය අවක්‍ෂේපනය කර වෙන්කර ගනී. එසේ කරන විටදී බොහෝ අපවිත්‍ර දෑ ද එම වේලේම ඉවත් වේ. වර්ණ ඉවත් කිරීම සක්‍රීය කාබන් කැටිති හෝ අයන් හුවමාරු රේසින් යොදාගෙන කල හැක. සීනි සිරපය රත් කර සමාහෘත කර ඉන්පසු සීත කර සීනි කැට සාදයි. කේන්ද්‍රාප්‍රසාරණය මඟින් දියර වර්ග ඉවත්කර, වේලා, පාවිච්චි කිරීමට අවශ්‍යය පරිදි අසුරයි. වැඩිපුර දියර පැණි බවට පත් කෙරේ. සීනි විශ්ලේශණය කිරීමේ පොදු ක්‍රමවේද පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර කොමිසම, ප්‍රසාදිත සීනිවල ශුද්ධ බව මැනීමට සම්මත සාදා ඇති අතර ඒවා ICUMSA නොම්මර ලෙස හඳුන්වයි. අඩු අගයන්, ශුද්ධ බව වැඩි තත්වයේ ප්‍රසාදිත සීනිවලට ලැබේ.

===නිෂ්පාදන රටවල්===
2011 වසරේ සීනි සපයන ප්‍රධාන රටවල් 5 වූයේ බ්‍රසීලය, ඉන්දියාව, යුරෝපා සංවිධානය, චීනය හා තායිලන්තයයි. මෙම වසරේම වැඩිම සීනි අපනයනකරු බ්‍රසීලය වන අතර ඉන්පසු පිලිවළින් තායිලන්තය, ඕස්ට්‍රේලියාව හා ඉන්දියාවය. විශාලතම ආනයනකරුවන් යුරෝපා සංවිධානය, ඇමරිකාව හා ඉන්දුනීසියාවයි. දැනට, වැඩිම ඒක පුද්ගල සීනි පරිභෝජනය බ්‍රසීලය වන අතර ඉන්පසු ස්ථානවල ඕස්ට්‍රේලියාව, තායිලන්තය හා යුරෝපා සංවිධානය පසුවේ.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: right;&quot;
|+ ලෝක සීනි නිශ්පාදනය (මෙට්‍රික් ටොන් 1000) 
|-
! රට​ !! 2007/08 !! 2008/09 !! 2009/10 !! 2010/11 !! 2011/12
|-
| බ්‍රසීලය​ || 31,600 || 31,850 || 36,400 || 38,350 || 35,750
|-
| ඉන්දියාව​ || 28,630 || 15,950 || 20,637 || 26,650 || 28,300
|-
| යුරෝපා සංගමය​  || 15,614 || 14,014 || 16,687 || 15,090 || 16,740
|-
| චීනය || 15,898 || 13,317 || 11,429 || 11,199 || 11,840
|-
| තායිලන්තය​ || 7,820 || 7,200 || 6,930 || 9,663 || 10,170
|-
| ඇමෙරිකාව​ || 7,396 || 6,833 || 7,224 || 7,110 || 7,153
|-
| මෙක්සිකෝව || 5,852 || 5,260 || 5,115 || 5,495 || 5,650
|-
| රුසියාව || 3,200 || 3,481 || 3,444 || 2,996 || 4,800
|-
| පාකිස්ථානය || 4,163 || 3,512 || 3,420 || 3,920 || 4,220
|-
| ඕස්ට්‍රේලියාව​ || 4,939 || 4,814 || 4,700 || 3,700 || 4,150
|-
| අනෙකුත් || 38,424 || 37,913 || 37,701 || 37,264 || 39,474
|-
| '''එකතුව​''' || '''163,536''' || '''144,144''' || '''153,687''' || '''161,437''' || '''168,247'''
|}

==විවිධ හැඩ හා ප්‍රයෝජන==
[[File:Rock-Candy-Closeup.jpg|upright|thumb|ස්ඵටිකීකරණය කල සූකිරි.]]
කැටකළ සීනි ප්‍රයෝජනයට ගනුයේ මේසය මත තබන ආහාරවලට ඉසීමට හා උණු පානයන් පැණිරස කිරීමට හා ගෙදරදීම ආහාර පිසින විට හා පුළුස්සන විට රසවත් කිරීමටය. ජෑම්, මාර්මලේඩ් හා පලතුරු දෝසි වැනි ආහාරවල ක්‍ෂුද්‍ර ජීවීන්ගෙන් නරක් වීම වැලැක්වීමටද යොදනු ලැබේ.

ඇඹරූ සීනි යනු කුඩු කරන ලද සිනිඳු පවුඩරයකි. ඒවා අයිසින් සීනි, කෑමට ඉසීමට, බේක් කිරීමට හා රස කැවිලි වෙළඳාමේදී යොදා ගැනේ.

පෙනේර සීනි යනු ධාන්‍යවල ප්‍රමාණයට වෙන්කරන ලද ස්ඵටිකරූපී නිෂ්පාදිතය. මේවා අලංකාර මේස සීනි ලෙසද, බේක් කිරීමේදී හා රසකැවිලි සෑදීමේදී මිශ්‍ර කිරීමට යොදා ගනී.

දුඹුරු සීනි යනු ආලෝකය, කළුවර ලැබීමට ධාන්‍ය වැස්මක් ඇති කැටකල සීනි ය. මේවා බේක් කෙරූ ආහාර, කැවිලි සහ ටොෆි සඳහා යොදා ගනී.

සීනි කියුබ යනු සුදු හෝ දුඹුරු පැහැති කැටකල කොටුවක ස්වරූපයට සෑදූ සීනි වර්ගයකි. පානයන් පැණිරස කිරීමට යොදයි.

දියර සීනි යනු ඉතා තියුණු සිරපයකි. මෙය 67%ක් කැටිකල සීනි වතුරේ දියකර සාදයි. ඒවා බීම වර්ග, අයිස් ක්‍රීම් හා ජෑම් වැනි ආහාර නිපදවීමට යොදා ගනී.

අපවර්තිත සීනි හා සිරප්, විවිධ වට්ටෝරු නිෂ්පාදනයට හා පාන්, කේක්, පානයන් වල, පැණිරස සැකසීමට, තෙතමනය රඳවා ගැනීමට හා සීනිවල මහීකරණය නැති කිරීමට එකට මිශ්‍ර කරයි.

සිරප හා පැණි යනු ආවේනික වට්ටෝරු සෑසීමට රත්කරන ලද ද්‍රාවික අපවර්තිත සීනි වේ. පැණිවල මණ්ඩි අඩංගු වේ. ඒවා විවිධ වර්ගයේ බේක් කෙරූ ආහාර, ටොෆි හා වැල්මී වැනි රස කැවිලිවල අඩංගු වේ.

අඩු කැලරි සහිත සීනි හා පැණි රසකාරක,  පැණි රසකාරක එකතු කල මෝල්ටොඩෙක්ස්ට්‍රින් වලින් සාදයි. මෝල්ටොඩෙක්ස්ට්‍රින් යනු පහසුවෙන් දිරවිය හැකි කෘතිම පොලිසැකරයිඩයි. එය කුඩා ග්ලූකෝස් අණු සහිත දාම හා පිෂ්ඨධාතුවල අසම්පූර්ණ ජලවිච්ජේදනය මඟින් සමන්විතය. ඇස්පාට්මේ, සැකරින්, ස්ටේවියා හෝ සුක්‍රෝස් මෙහි අඩංගු කරන පැණි රසකාරකය.

පොලිලෝස් යනු සීනි ඇල්කොහොල්‍ ය. ඒවා පැණි රස දිගු කාලයක් මුවේ රඳවා තැබීමට අවශ්‍යය වන චුයින්ගම් වාගේ ද්‍රව්‍යයවල අඩංගු කරයි.

වයින් සෑදීමේදී පලතුරු යුෂ, ඇල්කොහොල් බවට පරිවර්තනය කරන්නේ පැසවීමේ ක්‍රියාවලියෙනි. අඩු සීනි නොපැසුණ පලතුරු ගෙන වැඩිපුර සීනි එකතු කර ඇල්කොහොල් ප්‍රමාණය වැඩිකර වයින් සාදයි. මෙම ක්‍රියාවලිය චැප්ටලයිසේශන් නම් වේ. සෞම්‍ය වයින් සෑදීමේදී අවශේෂ සීනිද අඩු කරමින් පැසවීමේ කාලය අඩුකල යුතුය.

==පරිභෝජනය==
ලෝකයේ බොහෝ කොටස්වල , මිනිසුන්ගේ ආහාර වේලේ   ප්‍රධාන දෙයක් ලෙස සීනි හැඳින්විය හැක. එමඟින් ආහාර ප්‍රියතාවය වැඩිකර ශක්තියක් ලබා දේ. ධාන්‍ය හා එළවළු තෙල් වලට පසු, උක් දඬු හා අලවලින් ලැබෙන සීනි, එක පුද්ගලයෙකුගේ එක් දිනක සාමාන්‍යය කැලරි ප්‍රමාණය අනෙකුත් ආහාර ඛාණ්ඩවලට වඩා වැඩියෙන් සපයයි. ආහාර හා [[ කෘෂිකර්මය | ​කෘෂිකර්ම]] සංවිධානයට අනුව (FAO), සාමාන්‍යයෙන් සීනි කි.ග්‍රෑ.24 (එල්.බී.531) ක්, දිනකට කැලරි 260ට වඩා වැඩි ආහාරවලට සමාන වේ. මෙය 1999 වසරේ සෑම වයසකම වාර්ෂික ඒක පුද්ගල පරිභෝජනය විය. වැඩි වන ජනගහනයත් සමඟම, සීනි පරිභෝජනය ද කි.ග්‍රෑ.25.1 (එල්.බී.551) දක්වා 2015 වන විට වැඩි වේ යැයි අපේක්‍ෂිතය.

ලෝකය පුරා කරන ලද සමීක්‍ෂණවලින් ලැබුණු දත්ත අනුව 1999 හා 2008 අතර සීනිවල පරිභෝජනය සෑම වයසකම, වර්ගයේම හා ආදායම් මට්ටමකම කාණ්ඩවල 23.4% කින් අඩු වී ඇත.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ ලෝක සීනි පරිභෝජනය​ (මෙට්‍රික් ටොන් 1000) 
|-
! රට​ !! 2007/08 !! 2008/09 !! 2009/10 !! 2010/11 !! 2011/12 !! 2012/13
|-
| ඉන්දියාව || 22,021 || 23,500 || 22,500 || 23,500 || 25,500 || 26,500
|-
| යුරෝපා සංගමය​ || 16,496 || 16,760 || 17,400 || 17,800 || 17,800 || 17,800
|-
| චීනය || 14,250 || 14,500 || 14,300 || 14,000 || 14,400 || 14,900
|-
| බ්‍රසීලය || 11,400 || 11,650 || 11,800 || 12,000 || 11,500 || 11,700
|-
| ඇමෙරිකාව || 9,590 || 9,473 || 9,861 || 10,086 || 10,251 || 10,364
|-
| අනෙකුත් || 77,098 || 76,604 || 77,915 || 78,717 || 80,751 || 81,750
|- 
| '''එකතුව''' || '''150,855''' || '''152,487''' || '''153,776''' || '''156,103''' || '''160,202''' || '''163,014'''
|}

කැට කල සීනිවල ඒක පුද්ගල පරිභෝජනය, ඇමරිකාවේ කි.ග්‍රෑ.27 හා 46 (එල්.බී.60 හා 100) අතර පසුගිය අවුරුදු 40 තුලදී වෙනස් වී ඇත. 2008 දී වාර්ෂික ඒක පුද්ගල මුළු සීනි පරිභෝජනය කි.ග්‍රෑ.61.9 (එල්.බී.136) වලට සමාන විය. මෙය ප්‍රසාදිත සීනි කි.ග්‍රෑ.29,65 (එල්.බී.65.4) හා ධාන්‍යවලින් ලද පැණි රස කි.ග්‍රෑ.31 (එල්.බී.68.31) වලින් සමන්විත විය.

==සෞඛ්‍යය බලපෑම්==
සීනිවලින් ඇතිවන සෞඛ්‍යය බලපෑම් පිළිබඳව කර ඇති සමහර අධ්‍යයනයන් ප්‍රතිඵල අතින් අවිනිශ්චිතය. ලෝක සෞඛ්‍යය සංවිධානය  (WHO) හා ආහාර හා කෘෂිකර්ම සංවිධානය (FAO) විසින් සෘජුවම ශෝධිත හා ශෝධිත නොකළ සීනිවලින් ඇති වන බලපෑම අධ්‍යයනයක් කර ඇත. මෙම අධ්‍යයන සඳහා සීනි භාවිතා කරන පුද්ගලයින් ඇතුලත් නොවන බැවින් පාද රේඛාව දෝෂ සහිතය. &quot;පාරිභෝගික සෞඛ්‍යය පිළිබඳ වර්තා&quot; වැනි ලිපිවල 2008 දැක්වෙන පරිදි &quot;සීනි හා සම්බන්ධ බලාපොරොත්තු වූ ආහාරමය ගැටළු&quot; වැඩි වී ඇත. බොහෝ අධ්‍යයන, අධි ආම්ලිකතාවය පිළිබඳ බොරු හෙලිදරව් කරයි. මෙය නොසලකා මෙම ලිපියේ දිගින් දිගටම සීනිවලින් ශරීරයට ඇතිවන බලපෑම ඉදිරිපත් කරයි. අනෙකුත් ලිපි හා අධ්‍යයන මෙයට විරුද්ධ ආකාඅරයට අදහස් දක්වයි. ලෝක සෞඛ්‍යය සංවිධාන හා ආහාර හා කෘෂිකර්ම සංවිධාන  අධ්‍යයන පවසන ආකාරයට මෙවැනි අවිනිශ්චිත ප්‍රතිඵල, නිවැරදිව නොවිමසා හා පාලනයකින් තොරව කරන අධ්‍යයනවලින් බලාපොරොත්තු විය හැක.

===ලේවල ග්ලූකෝස් මට්ටම===
සීනි ශරීරයේ ලේවල ග්ලූකෝස් මට්ටම, පිෂ්ඨයට වඩා ඉතා ඉක්මණින් ඉහළ නංවන බවට මතයක් පවතී. එසේ වන්නේ එහි සරල රසායනික ව්‍යුවහයයි. මෙම මතය දැන් ප්‍රතික්‍ෂේප කර ඇති අතර, තවදුරටත් දියවැඩියාව සඳහා ග්ලූකෝස් මට්ටම පාලනයේදී මෙම ද්‍රව්‍යයන් වෙන් කිරීමට හේතුවක් නොමැති බව සොයාගෙන ඇත. මේ හේතුවෙන් දියවැඩියාව ඇති පුද්ගලයින් තම ආහාරය සැකසීමේදී, කාබෝහයිඩ්‍රේට ගණනයක් සිදු කරයි. කෙසේ හෝ අධ්‍යයනවලින් සීනි හා කාබෝහයිඩ්‍රේට පරිභෝජනයන් මුඛ [[සෞඛ්‍යය]]ට වන බලපෑම වෙනස් බව පෙන්වා දී ඇත. පිෂ්ඨමය ආහාර හා පලතුරු මඟින් දත් දිරා යාමට ඇතිවන බලපෑම අඩු ය.

===තරබාරුකම හා දියවැඩියාව===
සීනි හා දියවැඩියාව අතර සම්බන්ධ අධ්‍යයන අවිනිෂ්චිත වී ඇත්තේ සමහර පුද්ගලයින් වැඩිපුර ප්‍රමාණයක් සීනි ආහාරයට ගැනීමෙන් [[දියවැඩියාව]] ඇති වීමේ අවධානමක් ඇති නොවන බව පැවසීමෙනි. වැඩිපුර සීනි පරිභෝජනයෙන් වැඩිවන කැලරිවලින් ස්ථූලබවට පත් වී එයින් පරිවෘත්තීය රෝග හට ගනී. තවත් අධ්‍යයන ශෝධිත සීනි පරිභෝජනත හා දියවැඩියාව වැළඳීම අතර සම්බන්ධතාව සහ තන්තු ආහාරයට ගැනීමේ ප්‍රතිවිරුද්ධ බලපෑම පෙන්වයි. මෙයට 2010හේ අධ්‍යයන 11ක දත්ත අයත් වන අතර 310,819ක සහභාගිකරුවන් හා 2වන වර්ගයේ දියවැඩියා තත්ව 15,043ක් ඇතුලත්‍ ය. මෙයින් සීනි දැමූ පානයන්, පරිවෘත්තීය රෝග ලක්‍ෂණ හා 2වන වර්ගයේ දියවැඩියා ඇතිවීමේ අවධානම වැඩි බව සොයා ගෙන ඇත. මෙය තරබාරු බව වැඩි වීමට පමණක් නොව, ආහාර දිරවීමේ කාලය වැඩි වී, ඉන්සියුලින් අඩු වී, සෛල නිවැරදි පරිදි ක්‍රියා නොකිරීම හා දවිල්ල හා ඉඳිමුමට හේතු වේ. නිදන්ගත රෝග හා තරබාරුකමට හේතුවන පරිභෝජනයන් පිළිබඳ දළ විශ්ලේෂණයන්ට අදාළව ලෝක සෞඛ්‍යය සංවිධානයේ නිදහස් පශ්ච අධ්‍යයන, සීනි නොමැති (මොනොසැකරයිඩ හා ඩයිසැකරයිඩ දමා නිශ්පාදනය කරන, උයන හෝ පරිභෝජනය කරන, ස්වාභාවිකවම පැණිවල ඇති සීනි , සිරප හා පලතුරු යුෂ) හා සීනි ඇති ආහාර පිළිබඳ පැහැදිලිව දක්වා ඇත. 2000 වසරේ මුල් කාලයේ වාර්තා, සීනි නොමැති ආහාර සඳහා තිබිය යුතු කාබෝහයිඩ්‍රේට ප්‍රමාණය 10%ක් ලෙස සීමා ඇති කලේය ([[ස්කන්ධය]] නොසලකා [[ශක්තිය]] පමණක් සලකමින්). 2002 සිට එය මුළු ජනගහනයෙන් 10%කට පැතිරවීම මෙහි අරමුණ විය. උපදේශණ කරක සභාව මෙහි අරමුණ මතභේදකාරී බව හඳුනාගත්තේ ය. කෙසේ හෝ උපදේශන සභාවේ අධ්‍යයන පෙන්වන පරිදි සීනි නොමැත්තන්ගේ [[බර]] ඉක්මවා යෑමේ බලපෑමක් නොමැති බව සැලකේ.

===කන්තුක වාහිනී ආබාධ===
[[සතුන්]] මත කරන ලද අධ්‍යයන කිහිපයක් පවසන පරිදි බොහෝ කාලයක් ශෝධිත සීනි පරිභෝජනය කිරීමෙන් පරිවෘත්තීය රෝග හා කන්තුක වාහිනී ආබාධ ඇතිවේ. සමහර විද්වතුන් පවසන පරිදි ශෝධිත ෆෲක්ටෝස්, ශෝදිත ග්ලූකෝස්වලට වඩා කන්තුක වාහිනී රෝග සඳහා බලපායි. හෘදයේ ක්‍රියාවලියට, කාබෝහයිඩ්‍රේට හා තන්තු සහිත ආහාරයකින් කාබෝහයිඩ්‍රේට සහිත ආහාරයකට මාරු වූ විට බාධා ඇති වේ. සන්තෘප්ත [[තෙල්]]වලින්, කාබෝහයිඩ්‍රේට වැඩි ආහාරවලින් අඩු වන අතර, වැඩි කාබෝහයිඩ්‍රේට ඇති ආහාරවලින් අඩු වීමක් සිදු නොවේ. මෙයින් පැවසෙන්නේ වැඩි ග්ලයිසමින් ප්‍රමාණයක් ඇති ආහාර පරිභෝජනයෙන් කිරීටක හෘද රෝග වැඩි වීමේ අවධානමක් ඇති බවයි.

සීනිවල එකතු කල පරිභෝජනය සහ යෞවනයන්ගේ හා වැඩිහිටියන්ගේ කන්තුක වාහිනී ආබාධ වැඩිවීම අතර ධනාත්මක සම්බන්ධයක් ඇත. අධ්‍යයනවලින් පවසන පරිදි ප්‍රසාදිත කබෝහයිඩ්‍රේට හෝ වැඩි ග්ලයිසමික් ප්‍රමාණයක් ඇති කබෝහයිඩ්‍රේට, කන්තුක වාහිනී ආබාධ සඳහා සන්තෘප්ත මේදයට වඩා වැඩි බලපෑමක් ඇති කරයි. වැඩිපුර සීනි ගැනීමෙන් ද (සුක්‍රෝස් හෝ ඩයිසැකරයිඩ) සැලකිය යුතු තරමින් කන්තුක වාහිනී හා හෘද රෝග වැඩි කරයි. [[ස්වීඩනය | ස්වීඩනයේ]] ලුන්ඩ් විශ්වවිද්‍යාල හා මැලමෝ විශ්වවිද්‍යල විසින් 4031ක පිරිසක් සහභාගි කරගෙන සිදුකරන ලද අධ්‍යයනයක් අනුව, සීනිවලින් ලේ තුල අනවශ්‍යය පරිදි වැඩි [[ලිපිඩ]] ප්‍රමාණයක්, සුළු හා මධ්‍යම අඩු ඝනත්ව ලිපොප්‍රෝටීනය වැඩි කිරීමට හා  වැඩි ඝනත්ව ලිපොප්‍රෝටීන අඩු කිරීමට සමත් වේ. එයට වෙනස්ව ආහාරයට ගත් මේදය, ලේවල මේද ප්‍රමාණයට බලපෑම් නොකරයි. සීමිත පරිමාණයක ඇල්කොහොල් හා ප්‍රෝටීන එකතු වීමෙන්, වැඩි ඝනත්ව ලිපොප්‍රෝටීනය සහිත මේද ප්‍රමාණය වැඩිකිරීමට හේතු වේ.

===අල්ට්ස්හයිම රෝගය===
අල්ට්ස්හයිම රෝගයට, අපරදිග ආහාර සමඟ සම්බන්ධතාවක් ඇති බව පවසේ. එම රෝග තත්ත්වය වැඩිපුර රතු මස්, සීනි ආහාර, වැඩිපුර මේද සහිත ආහාර හා ප්‍රසාදිත ධාන්‍ය ගැනීමෙන් ඇති වේ. ඩිමෙන්‍ෂියාව රෝගය සමහර [[විටමින්]] හා [[බෙහෙත්]] වර්ග ගැනීමෙන් සුව කල හැකි බවට මතයක් තිබුනද, සමහර අධ්‍යයන එයින් සතුටුදායක ප්‍රතිඵල නොලැබෙන බව පෙන්වා දේ.

ආහාර චක්‍රයේ රටා අධ්‍යයනයදී, සෑම ආහාර ගැනීමේ රටාවක්ම, අල්ට්ස්හයිම රෝගය ඇති මිනිසුන්ගේ හා නීරෝගී පුද්ගලයින්ගේ ප්‍රධාන ආහාර රටා සසඳමින් සිඳු කරයි. මෙම අධ්‍යයනය පෙන්වන්නේ අල්ට්ස්හයිම රෝගය ඇති වන්නේ විශාල ප්‍රමාණයෙන් මස්, [[බටර්]], මේද වැඩි [[කිරි]] නිෂ්පාදන, [[බිත්තරය|​බිත්තර]] හා ප්‍රසාදිත සීනි පරිභෝජනයෙන් බවයි. මෙයට සාපේක්‍ෂව එම රෝගය නොමැති පුද්ගලයින් වැඩිපුර ධාන්‍ය වර්ග හා එලවළු ආහාරයට ගනී.

එක් පරීක්‍ෂණයක් සාමාන්‍ය ආහාර වේලක් ([[ප්‍රෝටීන්]] 19%, [[මේද]] 5%, [[කාබෝහයිඩ්‍රේට]] 60%), [[ජලය]] 10%ක් හා අනෙකට සුක්‍රෝස් 10%ක් දමා පරීක්‍ෂා කළ විට, සීනි පරිභෝජනය අල්ට්ස්හයිම රෝගය සෑදීමට බලපෑම් කරන බව පැහැදිලි විය.

===ඇසේ කහ ලපය විනාශ වීම​===
මහලු වියේ සීනි පරිභෝජනය හා ඇසේ කහ ලපය විනාශ වීම අතර සම්බන්ධතාවක් පවතී.

===දත් දිරායාම===
[[දත් දිරායාම|දත් දිරායාමේ]] රෝගයට පිළියමක් ලෙස සීනි පරිභෝජනය, උපරිමය 10%ක් හා අවමය 0%ක් වන පරිදි ගන්නා ලෙස නියම කර ඇත. සාමාන්‍ය සීනි හා දත් දිරායාම අතර සම්බන්ධතාවය බැලීමට මිනිස් මැදිහත්වීමෙන් කර ඇති ඒත්තු ගැන්විය හැකි අධ්‍යයන, වසංගත රෝග පිළිබඳ අධ්‍යයන, සත්ත්ව අධ්‍යයන හා ප්‍රායෝගික අධ්‍යයන කර ඇත. අනෙකුත් සීනි (සංයුක්ත කාබෝහයිඩ්‍රේට) පරිභෝජනයෙන් සාමාන්‍යයෙන් ඇතිවන දත් දිරා යාමේ අවධානම අඩු බවත් පැවසේ. පාරම්පරිකව ෆෲක්ටෝස් අසහනය ඇති පුද්ගලයින් අතර දත් දිරා යාමේ රෝගය අඩුවෙන් දැමීමට ලැබේ.

==මිනුම්==
විවිධ වර්ගයේ සීනි වර්ග, අණුවල විවිධ ප්‍රමාණයන් හා අඩංගු තෙතමනයේ ප්‍රමාණය අනුව විවිධ ඝනත්වයන් ගනී..

ඩොමිනෝ සීනි ආයතනය පහත බර පරිවර්තනය සඳහා පහත ධාරිතා පිහිටුවා ඇත​.:
*දුඹුරු සීනි කෝප්ප 1 = තේ හැඳි 48 ~ ග්‍රෑම් 195  = 6.88&amp;nbsp;oz
*කැටිති සීනි  කෝප්ප 1 = තේ හැඳි 48 ~ ග්‍රෑම් 200 = 7.06&amp;nbsp;oz
*කුඩුකල සීනි  කෝප්ප 1 = තේ හැඳි 48 ~ ග්‍රෑම් 120 = 4.23&amp;nbsp;oz

තොග ඝනත්වය​

*ඩෙක්ස්ට්‍රෝස් සීනි 0.62 ග්‍රෑම්/මිලි ග්‍රෑම් ( = 620 කි.ග්‍රෑ &amp;nbsp;kg/m^3)
*කැටිති සීනි 0.70 ග්‍රෑම්/මිලි ග්‍රෑම්
*කුඩුකල සීනි 0.56 ග්‍රෑම්/මිලි ග්‍රෑම්
*බීට් සීනි 0.80 ග්‍රෑම්/මිලි ග්‍රෑම් 

==මූලාශ්‍ර​==

ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා විශ්වකෝෂය: ​ [[http://en.wikipedia.org/wiki/Sugar Sugar]]

==වැඩිදුර කියවීම්==
*{{Cite book
|last =Adas
|first =Michael
|title = Agricultural and Pastoral Societies in Ancient and Classical History
|publisher =Temple University Press
|month =January|year =2001
|isbn = 1-56639-832-0
|http://en.wikipedia.org/wiki/OCLC oclc =44493265}}
*{{Cite book
|last =Barrett &amp; Calvi
|first =Duncan &amp; Nuala
|title = [[http://en.wikipedia.org/wiki/The_Sugar_Girls The Sugar Girls]]
|publisher =Collins
|month =March|year =2012
|isbn = 978-0-00-744847-0}}
*{{Cite book
|last =Hugill
|first =Anthony
|title = Sugar And All That
|publisher =Gentry Books
|year =1978
|isbn = 0-85614-048-1}}
*{{Cite book
|last =James
|first =Glyn
|title = Sugarcane
|publisher =Blackwell Publishing
|year =2004
|isbn =0-632-05476-X
|oclc =51837990 84251137}}
*A C Hannah, ''The International Sugar Trade'', Cambridge: Woodhead, 1996. ISBN 1-85573-069-3
*{{cite web
|title=[[http://www.ctahr.hawaii.edu/oc/freepubs/pdf/FST-16.pdf Sugars and Sweeteners in Foods]]
|url=http://www.ctahr.hawaii.edu/oc/freepubs/pdf/FST-16.pdf
|publisher=[[http://en.wikipedia.org/wiki/College_of_Tropical_Agriculture_and_Human_Resources College of Tropical Agriculture and Human Resources]]
|author=Aurora A. Saulo
|date=March 2005
}}
*{{cite news
|title=Is sugar toxic?
|url=http://www.nytimes.com/2011/04/17/magazine/mag-17Sugar-t.html?pagewanted=1&amp;_r=1&amp;src=ISMR_HP_LO_MST_FB
|publisher=New York Times
|author=Gary Taubes
|date=April 13, 2011
}}

==බාහිර සබැඳුම්==
{{Commons category|Sugars}}
*[http://www.foodsubs.com/Sweeten.html Cook's Thesaurus: Sugar]{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.dmoz.org//Recreation/Collecting/Food_and_Drink_Related/Sugar//: Sugar]{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{කාබෝහයිඩ්‍රේට}}

[[ප්‍රවර්ගය:කාබෝහයිඩ්‍රේට]]
[[ප්‍රවර්ගය:පෝෂණය]]
[[ප්‍රවර්ගය:සීනි]]</text>
      <sha1>l491wex71hvozppo24pvn3zxnbas1f3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සී.එම්. පන්ක්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52865</id>
    <revision>
      <id>790804</id>
      <parentid>770367</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T14:50:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>790804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58269" sha1="2fkblvwr4bv9a0qhqo6o9kox1slgyir" xml:space="preserve">{{Infobox professional wrestler
|name                            = සී.එම්. පන්ක්
|birthname                   = ෆිලිප් ජැක් බෲක්ස්&lt;ref name=&quot;uspto&quot;&gt;{{cite web|url=http://tarr.uspto.gov/servlet/tarr?regser=serial&amp;entry=77142597|title=Latest Status Info|accessdate=2008-08-17| publisher=United States Patent and Trademark Office|date=August 7, 2008}}&lt;/ref&gt;
|names                          = සී.එම්. පන්ක්
|image                         = CM Punk 2.jpg|-- කරුණාකර, ශෝභන පින්තූර පරිහරණය සදහා පින්තූර එක් කිරීමෙන් වළකින්න. නිදහස් පින්තූර එක් කිරීම සෑමවිටම මේ යටතට අයත් වේ. ස්තූතියි.--&gt;
|caption                      = පන්ක්, 2011 පැවති [[:en:Nickelodeon Australian Kids' Choice Awards|Nickelodeon Australian Kids' Choice Awards]] හිදී
|height                        = අඩි 6 අගල් 2 (මීටර් 1.88)&lt;ref name=&quot;wwebio&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.wwe.com/superstars/raw/cmpunk/bio/|title=Bio| accessdate=2007-09-22|publisher=WWE}}&lt;/ref&gt;
|weight                       = රාත්තල් 218 (කිලෝග්‍රෑම් 99)&lt;ref name=&quot;wwebio&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.wwe.com/superstars/raw/cmpunk/bio/|title=Bio| accessdate=2007-09-22|publisher=WWE}}&lt;/ref&gt;
|birth_date                 = {{Birth date and age|1978|10|26}}
|birth_place               = [[:en:Chicago|චිකාගෝ]], [[:en:Illinois|ඉලිනොයි]], [[ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය|ඇ.එ.ජ.]]&lt;ref name=&quot;nndb&quot;/&gt;
|resides                       = චිකාගෝ, ඉලිනොයි, ඇ.එ.ජ.&lt;br&gt;[[:en:Milwaukee|මිල්වෞකි]], [[:en:Wisconsin|විස්කොන්සින්]], ඇ.එ.ජ.
|spouse                       = {{marriage|[[:en:AJ Lee|ඒ.ජේ ලී]]|June 13, 2014}}
|billed                         =  චිකාගෝ, ඉලිනොයි&lt;ref name=&quot;wwebio&quot;/&gt;
|trainer                        = [[:en:Ace Steel|ඒස් ස්ටීල්]]&lt;ref name=&quot;acesteel&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.wwe.com/superstars/raw/cmpunk/punkblogarchives/cmpunkblog012307|title=Congratulations to Ace|accessdate=2011-01-30|first=CM|last=Punk|date= January 23, 2007|publisher=WWE}}&lt;/ref&gt; &lt;br /&gt; ඩැනී ඩොමිනියන්&lt;ref name=&quot;punkshoot&quot; /&gt; &lt;br /&gt; කෙවින් කුයින්&lt;ref name=&quot;punkshoot&quot; /&gt; &lt;br /&gt; [[:en:Dave Taylor (wrestler)|ඩේව් ටේලර්]]&lt;ref name=&quot;wojick&quot;&gt;{{cite web|url=http://wrestlingclothesline.com/Wojcik-Punk.htm|title=Wojick Interview|accessdate=2006-09-26|last=Wojick|first=Alan|date=June 21, 2003|publisher=The Wrestling Clothesline|archiveurl=http://web.archive.org/web/20110718121916/http://wrestlingclothesline.com/Wojcik-Punk.htm|archivedate=August 3, 2012}}&lt;/ref&gt; &lt;br /&gt; [[:en:Dave Finlay|ෆිට් ෆින්ලේ]]&lt;ref name=&quot;wojick&quot; /&gt; &lt;br /&gt; [[:en:William Regal|විලියම් රීගල්]]&lt;ref name=&quot;wojick&quot; /&gt;
|debut                          = 1999&lt;ref name=officialsite&gt;{{cite web|url=http://cmpunk.com/fastfacts.php|accessdate=April 4, 2009|title=CM Punk Fast Facts| publisher=CMPunk.com|archiveurl=http://web.archive.org/web/20110708170714/http://cmpunk.com/fastfacts.php|archivedate=August 3, 2012}}&lt;/ref&gt;
|retired                        =  2014 ජනවාරි 26&lt;ref&gt;[http://www.redeyechicago.com/sports/redeye-cm-punk-is-an-artist-for-wrigley-field-cent-20140529,0,3545640.story &quot;CM Punk can paint. Who knew?&quot;, by Ernest Wilkins, ''Red Eye Chicago'']&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.pwinsider.com/article/87084/cm-punk-says-he-will-never-ever-ever-ever-be-inside-a-wrestling-ring-again.html?p=1&lt;/ref&gt;
|website                      = [http://www.cmpunk.com/ CMPunk.com]
|}}
'''ෆිලිප් ජැක් &quot;ෆිල්&quot; බෲක්ස්'''&lt;ref name=&quot;uspto&quot;&gt;{{cite web|url=http://tarr.uspto.gov/servlet/tarr?regser=serial&amp;entry=77142597|title=Latest Status Info|accessdate=2008-08-17| publisher=United States Patent and Trademark Office|date=August 7, 2008}}&lt;/ref&gt; ('''Phillip Jack &quot;Phil&quot; Brooks''') (උපත 1978 ඔක්තෝම්බර් 26),&lt;ref name=&quot;nndb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nndb.com/people/145/000161659/|title=CM Punk profile|accessdate=2007-09-22|publisher=NNDB.com}}&lt;/ref&gt; වඩා හොදින් හදුනන්නේ  '''සී.එම්. පන්ක්''' ('''CM Punk''') යන නමිනි. මොහු ඇමරිකාවේ [[මිශ්‍ර සටන් ශිල්ප|මිශ්‍ර සටන් ශිල්පියෙකු]], [[:en:comic book|කොමික් පොත්]] රචකයෙකු, නළුවකු සහ හිටපු [[:en:professional wrestling|වෘත්තීමය මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයෙකු]] වේ. මොහුව වඩාත්ම හොදින් හඳුනන්නේ [[WWE]] ආයතනයේ මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයෙකු ලෙසයි. එහි නව යුගයේ [[:en:WWE Championship|WWE ශූරතාව]] (WWE Championship) වැඩිම කාලයක් රදවාගෙන සිටි ක්‍රීඩකයා ලෙස ඉතිහාසයට එක්වේ. එම වාර්තාව පිහිටුවන ලද්දේ [[:en:Survivor Series (2011)|2011 නොවැම්බර් 20]] සිට [[:en:Royal Rumble (2013)|2013 ජනවාරි 27]] දක්වා දින 434 ක කාලයක් [[:en:WWE Championship|WWE ශූරතාව]] රදවාගනිමිනි. එය සෑම කාලයකදීම ගතහොත් හයවන [[:en:List of WWE World Heavyweight Champions|දීර්ගතම]] කාලයයි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2012-12-03/are-long-title-reigns-cursed-26074369|title=Are long title reigns cursed?|accessdate=2013-01-28|publisher=WWE}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;wwetitle&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/wwechampionship|title=WWE Championship title history|accessdate= February 5, 2012|publisher=WWE}}&lt;/ref&gt;

පන්ක් ඔහුගේ අවුරුදු 15 ක වෘත්තීමය මල්ලවපොර ක්‍රීඩා කාලය තුළ [[:en:Professional wrestling championship#World championships|ලෝක ශූරතා]] කිහිපයක්ම දිනා ඇත. [[:en:ROH World Championship|ROH ලෝක ශූරතාව]] (ROH World Championship) සහ [[:en:ECW World Heavyweight Championship|ECW ලෝක ශූරතාව]] (ECW World Championship) ද වරක් බැගින් ඇතුලත්ව, [[WWE]] ආයතනයේ [[:en:World Heavyweight Championship (WWE)|ලෝක හෙවිවේට් ශූරතාව]] (World Heavyweight Championship) තුන් වරක්ද, WWE ශූරතාව දෙවරක්ද දිනා ඇත. [[:en:World Tag Team Championship|ලෝක ටැග් ටීම් ශූරතාව]] (World Tag Team Championship) ([[:en:Kofi Kingston|කොෆී කිංග්ස්ටන්]] සමග) හා [[:en:WWE Intercontinental Championship|WWE ඉන්ටර්කොන්ටිනෙන්ටල් ශූරතාව]] (WWE Intercontinental Championship) දිනාගනිමින් 19 වන [[:en:Triple Crown Championship#WWE|WWE ත්‍රිපල් ක්‍රවුන් චැම්පියන්]] (Triple Crown Champion) හෙවත් ත්‍රිත්ව කුසලාන ශූරයා බවට පත්විය. එය දින 203 කදී&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=35967&amp;p=1|title=CM PUNK MAKES WWE HISTORY WITH TITLE WIN|last=Woodward|first=Buck|date=January 19, 2009|accessdate=2012-03-07}}&lt;/ref&gt; සම්පුර්ණ කල අතර එය සම්පුර්ණ කල වේගවත්ම ක්‍රීඩකයා බවට ඉතිහාසගත වේ. ඔහු [[:en:ROH World Tag Team Championship|ROH ටැග් ටීම් ශූරතාව]] (ROH Tag Team Championship) දෙවරක් දිනා ගැනීමට සමත් විය ([[:en:Colt Cabana|කෝල්ට් කැබානා]] සමග). ඔහු දිනා ඇති මුළු ශූරතා ගණන 11 කි. ඔහු 2008 හා 2009 [[:en:Money in the Bank|මනී ඉන් ද බෑන්ක්]] (Money in the Bank) තරග ජයග්‍රහණය කර ඇත (එය දෙවතාවක් දිනු එකම ක්‍රීඩකයා වේ).&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://prowrestling.about.com/od/historyofwrestling/tp/moneyinthebank.htm|title= Money in the Bank|accessdate=2010-02-24|last=Cohen|first=Eric|publisher=about.com}}&lt;/ref&gt; එමෙන්ම WWE ආයතනයේ 2011 වසරේ පැවති [[:en:Slammy Award|ස්ලැමි සම්මාන]] (Slammy Award) උළෙලේදී වසරේ හොදම මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයා (වසරේ සුපිරි තරුව) (Superstar of the Year) බවට පත්විය.&lt;ref name=&quot;Slammy11&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2011-12-12/2011-slammy-award-winners|title=2011 Slammy Award Winners|accessdate=2012-12-12|publisher=WWE|accessdate=2012-07-19|date=2012-12-12}}&lt;/ref&gt;

පන්ක් තම වෘතීමය මල්ලවපොර ජිවිතයේ කෙටි කලකදී [[:en:independent circuit|ස්වාධීන මාණ්ඩලික]] ප්‍රවර්ධන ශිල්පියෙකු බවට පත්වේ. මුලින්ම ඔහු [[:en:Ring of Honor|රින්ග් ඔෆ් ඔනර්]] (Ring of Honor (ROH)) ක්‍රීඩකයන් ලැයිස්තුවේ සාමාජිකයෙකු බවට පත් විය. එමෙන්ම [[:en:Ring of Honor#ROH Wrestling Academy|ROH රෙස්ලින් පුහුණු පාසලේ]] (ROH Wrestling Academy) ප්‍රථම ප්‍රධාන පුහුණුකරු බවට පත් විය. ඒ ඔහු ROH හි තරග වදින කාලයේදීමය. පන්ක් එම ආයතනයේ ඇති ශූරතා දෙකම දිනාගැනීමට සමත් විය. 2005 වසරේදී ඔහු [[:en:WWE|WWE]] ආයතනය හා එක්වන අතර එහිදී ඔහුව ආයතනයේ ප්‍රවර්ධන කටයුත්තක් සදහා [[:en:Ohio Valley Wrestling| ඔහියෝ වැලි රෙස්ලින්]] (Ohio Valley Wrestling (OVW)) ආයතනයට සම්බන්ධ කරන ලදී. එහිදී ඔහු ඔහියෝ වැලි රෙස්ලින් ආයතනයේ ඇති සියලුම මල්ලවපොර ශූරතා ද දිනාගැනීමට සමත් විය. 2006 ජුනි 24 දින ඔහු තම මංගල රුපවාහිනී දැක්ම ඉදිරිපත් කළේය, ඒ [[:en:ECW|ECW]] හි (එකල පැවති WWE ආයතනයේ එක් අංගයක්) තම කුසලතා දක්වමින්ය. මත්පැන්, මත්ද්‍රව්‍ය, දුම්වැටි බාවිතා නොකිරීම නිසා ඔහු [[:en:Straight edge|Straight Edge]] කෙනෙකු වේ.&lt;ref name=&quot;punkshoot&quot;&gt;{{cite web|author=CM Punk|url=http://www.rfvideo.com/browseproducts/Shoot-with-CM-Punk.html|title=Shoot with CM Punk|format=DVD|publisher=RF Video|date=November 2003|accessdate=2007-04-14}}&lt;/ref&gt;{{#Tag:ref|Straight Edge යනු මත්පැන්, මත්ද්‍රව්‍ය, දුම්වැටි බාවිතා නොකරන අය සදහා ලබා දෙන නාමයකි. මෙය ගෞරව නාමයක් ලෙසද සැලකිය හැක. වැඩි විස්තර සදහා ඉංග්‍රීසි විකියේ ඇති [[:en:Straight Edge|Straight Edge]] පිටුව බලන්න.|group =n}} මල්ලවපොර තරග තුලදී ඔහුගේ චරිතය හොද ([[:en:Face (professional wrestling)|hero]]) හෝ නරක ([[:en:Heel (professional wrestling)|villain]]) වුවත් ප්‍රේක්ෂකාගාරයේ සිටින ප්‍රේක්ෂකයන්ගේ ප්‍රතිචාර එකලෙස ලබාගැනීමට හා ඔවුන් ප්‍රබෝධමත්ව තබාගැනීමට ඔහු සමත්කම් දක්වයි.&lt;ref name=&quot;punkshoot&quot;/&gt; ඔහු මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයන් කිහිප දෙනෙකුවම පුහුණු කර තිබේ.&lt;ref name=WrestlersTrained&gt;{{cite web|url=http://www.cagematch.de/?id=2&amp;nr=80&amp;page=14|title=Managers and wrestlers trained}}&lt;/ref&gt;

== ජීවිතයේ මුල් අවධිය == 
බෲක්ස් උපත ලැබුවේ [[ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය|ඇමරිකාවේ]] චිකාගෝදීය. ඔහු හැදී වැඩුනේ ඒ අසල නගරයක් වූ [[:en:Lockport, Illinois|ලොක්පෝර්ට්]] හිය.&lt;ref&gt;https://twitter.com/CiNDER_JOE/status/614535331463888896&lt;/ref&gt;  ඔහු ඔහුගේ පවුලේ දරුවන් පස් දෙනාගෙන් එක් අයෙකුය; ඔහුගේ පියා ඉංජිනේරුවකු වූ අතර ඔහුගේ මව ගෘහණියක් විය. ඔහු අධ්‍යාපනය ලැබුවේ [[:en:Lockport Township High School| ලොක්පෝර්ට් ටවුන්ශිප් උසස් පාසලේය.]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://articles.chicagotribune.com/2009-04-05/sports/0904040374_1_wrestling-wwe-champion-cm-punk|title=Local guy makes it big on World Wrestling Entertainment|last=Arroyave|first=Luis|date=April 5, 2009|accessdate=August 12, 2015|work=Chicago Tribune}}&lt;/ref&gt;

==මල්ලවපොර ජීවිතය==
===මල්ලවපොර ජීවිතයේ මුල් අවධිය (1999–2000)===
[[ගොනුව:Punkindependent.jpg|thumb|2002 නොවැම්බර් 23 දින සී.එම්. පන්ක්, ඩැනී ඩොමිනියන් සමග [[:en:Grayslake, Illinois|ඉලනොයිස් ප්‍රාන්තයේ, ග්‍රයිස්ලේක්]] හි පැවති [[:en:National Wrestling Alliance|NWA Midwest]] අංගයේදී.]]

පන්ක්, [[:en:Backyard Wrestling| බැක්යාඩ් රෙස්ලින් ෆෙඩ්‍රේශන්]] (Backyard Wrestling federation) හෙවත් ලූනැටික් රෙස්ලින් ෆෙඩ්‍රේශන් (Lunatic Wrestling Federation) ආයතනයෙන් තම මල්ලවපොර ජීවිතය අරබයි. ඒ 1990 දශකයේ අගබාගයේ ඔහුගේ මිතුරෙකු හා ඔහුගේ සහෝදරයා වන මයික් බෲක්ස් සමගිනි. ඔහු සී.එම්. පන්ක් යන නම භාවිතය ආරම්භ කලේ සී.එම්. වෙනෝම් නම් ක්‍රීඩකයා සමග චික් මැග්නට්ස් නම් කණ්ඩායමට එක්වීමෙන් පසුය. පසුව පන්ක් සමග වෙනත් ක්‍රීඩකයෙකු එම කණ්ඩායමේ ක්‍රීඩා කළේය.&lt;ref name=&quot;chickmagnets&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.chicagowrestling.com/AL/al-cmvenom-12-17-01.htm |title=CM Venom Interview|accessdate=2006-09-26|last=Lagattolla|first=Al|date=December 17, 2001|publisher=Chicago Wrestling|archiveurl=http://web.archive.org/web/20040222144349/http://www.chicagowrestling.com/AL/al-cmvenom-12-17-01.htm|archivedate=February 22, 2004}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;punkshoot&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;jon&quot;&gt;{{cite web|url=http://sports.ign.com/articles/748/748635p1.html| title=CM Punk Interview|accessdate=2007-03-19|last=Robinson|first=Jon|date=December 1, 2006|publisher=IGN}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ මිතුරන් මෙන් නොව පන්ක්ට නියම වශයෙන් අවශ්‍ය වුයේ මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයකු වීමටයි, ඔහු එය හුදෙක් සරල විනෝදයකට එහා ගියදෙයක් ලෙස සැලකුවේය.&lt;ref name=&quot;punkshoot&quot; /&gt; [[:en:Mokena, Illinois|ඉලනොයිස් ප්‍රාන්තයේ , මොකේනා නුවර]] වේර්හවුස්හි ක්‍රීඩාකරන අතරතුර පන්ක්ට ඔහුගේ සොහොයුරා කුඩා ව්‍යාපාරයකින් ඩොලර් දහස් ගණනක මුදල් වංචා කරගෙන ඇති බව ආරංචි වන අතර, එමගින් ඔවුන් අතර අන්‍යෝන්‍යය භේදයක් ඇතිවේ. එදායින් පසුව ඔවුන් එකිනෙකා කතා කොට නැත.&lt;ref name=&quot;GomezPB2&quot;&gt;{{cite news|last=Gomez|first=Luis|url=http://articles.chicagotribune.com/2012-03-26/entertainment/chi-cm-punk-interview-rock-cena-wwe-20120326_1_pipe-bomb-beth-phoenix-wrestlemania|title=Pipe bomb! More from my interview with WWE Champ CM Punk|date=March 26, 2012|accessdate=April 5, 2012|publisher=Chicago Tribune|archive-date=April 2, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120402080744/http://articles.chicagotribune.com/2012-03-26/entertainment/chi-cm-punk-interview-rock-cena-wwe-20120326_1_pipe-bomb-beth-phoenix-wrestlemania|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;    

බැක්යාඩ් රෙස්ලින් ෆෙඩ්‍රේශන් ආයතනයට සමුදී ඔහු චිකාගෝ නුවර &quot;ස්ටීල් ඩොමීනියන්&quot; (&quot;Steel Dominion&quot;) නම් මල්ලවපොර පුහුණු පාසලට ඇතුළු වේ. එහිදී ඔහු වෘතීමය මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයෙකු වීම සදහා [[:en:Ace Steel|ඒස් ස්ටීල්]],&lt;ref name=&quot;acesteel&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.wwe.com/superstars/raw/cmpunk/punkblogarchives/cmpunkblog012307|title=Congratulations to Ace|accessdate=2011-01-30|first=CM|last=Punk|date= January 23, 2007|publisher=WWE}}&lt;/ref&gt; ඩැනී ඩොමිනියන් හා කෙවින් කුයින් යටතේ පුහුණු වේ. පුහුණුවේ එක් අංගයක් ලෙස ඔහු ශාන්ත පෝල්, මිනෙසොටා හි ඇති ස්ටීල් ඩොමීනියන් රෙස්ලින් ආයතනයේ මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයෙකු ලෙස ක්‍රීඩා කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;punkshoot&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;wojick&quot;&gt;{{cite web|url=http://wrestlingclothesline.com/Wojcik-Punk.htm|title=Wojick Interview|accessdate=2006-09-26|last=Wojick|first=Alan|date=June 21, 2003|publisher=The Wrestling Clothesline|archiveurl=http://web.archive.org/web/20110718121916/http://wrestlingclothesline.com/Wojcik-Punk.htm|archivedate=August 3, 2012}}&lt;/ref&gt; ඔහුට එහිදී ස්කොට් කෝල්ටන් මුණ ගැසේ,&lt;ref name=&quot;punkcabana&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;joepunk&quot;&gt;{{cite video|url=http://www.wrestledvd.com/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=466&amp;Itemid=40|title=Straight Shootin' with Samoa Joe &amp; CM Punk|publisher=Ring of Honor|date=March 10, 2005|accessdate=2007-04-14|archive-date=2011-07-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20110718120751/http://www.wrestledvd.com/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=466&amp;Itemid=40|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ස්කොට් කෝල්ටන් යනු පසුව [[:en:Colt Cabana|කෝල්ට් කැබානා]] නමින් මල්ලවපොර ක්‍රීඩාවේ යෙදුනු ක්‍රීඩකයා වේ. පන්ක් සහ කැබානා හොදම මිතුරන් බවට පත් වන අතර, ඔවුන් ඔවුන්ගේ මුල් මල්ලවපොර ජීවිතය එක්ව ගත කළේය. ඔවුන් [[:en:independent circuit|ස්වාධීන මාණ්ඩලික]] ප්‍රවර්ධන කටයුතු වලදීද ප්‍රතිවාදීන් ලෙස හෝ මිත්‍රයන් ලෙස ක්‍රීඩා කළේය.&lt;ref name=&quot;punkcabana&quot; /&gt; ස්වාධීන මාණ්ඩලික ප්‍රවර්ධන කටයුතු වලදී ස්ටීල් ඩොමීනියන්හි උපාදිධාරීන් වන කෝල්ට් කැබානා, චුස්කී ස්මූත්, [[:en:Adam Pearce|ඇඩම් ප්‍රේස්]], පන්ක් සහ කළමනාකරු වූ [[:en:Dave Prazak|ඩේව් ප්‍රාසක්ගේ]] [[:en:Professional wrestling ස්ටබ්ලෙ|මිත්‍රසම්මුතිය]] ගෝල්ඩ් බොන්ඩ් මාෆියා (Gold Bond Mafia) නමින් නම්කරනු ලැබුවේය.&lt;ref name=&quot;punkshoot&quot; /&gt;   

=== ඉන්ඩිපෙන්ඩන්ට් රෙස්ලින් ඇසෝසියේෂන් මිඩ්-සවුත් (2000–2005) ===
පන්ක්ගේ පෙර මල්ලවපොර ජීවිතයේ [[:en:Professional wrestling promotion|ප්‍රවර්ධනයන්]] බොහොමයක් [[:en:Independent Wrestling Association Mid-South|ඉන්ඩිපෙන්ඩන්ඩ් රෙස්ලින් ඇසෝසියේෂන් මිඩ්-සවුත්]] හි (Independent Wrestling Association Mid-South (IWA Mid-South)) ඒවාය.&lt;ref name=&quot;punkshoot&quot; /&gt;

=== රින්ග් ඔෆ් ඔනර් සහ ටෝටල් නන්ස්ටොප් ඇක්ශන් රෙස්ලින් ආයතන ===

==== රේවන් නම් ක්‍රීඩකයා සමග ඇතිවූ ආරවුල (2002–2004) ====
[[ගොනුව:CM Punk Raven cage match.jpg|thumb|right|සී.එම්. පන්ක්, 2003 නොවැම්බර් 28 දින [[:en:Fairfield, Connecticut|කොනෙක්ටිකට් ප්‍රාන්තයේ ෆෙයාෆීල්ඩ්]] හි පැවති [[:en:Ring of Honor|රින්ග් ඔෆ් ඔනර්]] ආයතනයේ ''ද කන්ක්ලූශන්'' (''The Conclusion'') අංගයේදී [[:en:Raven (wrestler)|රේවන්ට]] එරෙහිව පැවති [[:en:Professional wrestling match types#Cages|කේජ් තරගය]] (cage match).]]
{{මේවාත් බලන්න|:en:Second City Saints|label 1=Second City Saints|:en:Raven's Nest#The Gathering|l2=The Gathering}}
පසුව පන්ක් [[:en:Ring of Honor|රින්ග් ඔෆ් ඔනර්]] (Ring of Honor (ROH)) ආයතනයට එක් වේ.&lt;ref name=&quot;punkshoot&quot; /&gt; එම ආයතනයේ ටික කලක් සිටියදී [[:en:Raven (wrestler)|රේවන්]] නම් ක්‍රීඩකයා සමග ආරවුලක් ඇතිවේ. එයට හේතුව වන්නේ රේවන්, පන්ක් සමග විශාල වශයෙන් [[:en:No Disqualification match|නෝ ඩිස්කොලිෆිකේශන් තරග]] (No disqualification match) ක්‍රීඩා කිරීමයි.&lt;ref name=ROHresults&gt;{{cite web|url=http://www.rohwrestling.com/pastresults/|accessdate=April 22, 2009|title=Ring of Honor event results|publisher=Ring of Honor| archiveurl = http://web.archive.org/web/20080822123049/http://www.rohwrestling.com/pastresults/| archivedate = August 22, 2008}}&lt;/ref&gt; ඔවුන් අතර වූ මෙම ආරවුල 2003 වසරේ ROH හි විශාලම ආරවුල ලෙස හැදින්වේ.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Dunn|first=JD|title=Dark Pegasus Video Review: Ring of Honor — One Year Anniversary Show|url=http://www.411mania.com/wrestling/video_reviews/40274/Dark-Pegasus-Video-Review:-Ring-of-Honor-%C3%B3-One-Year-Anniversary-Show.htm|publisher=411mania|accessdate=November 27, 2010|date=May 30, 2006}}&lt;/ref&gt; මෙම ආරවුලට හේතුව වූයේ පන්ක් මත්ද්‍රව්‍ය බාවිතා නොකරන නිසා පන්ක් විසින්, රේවන්ව රේවන්ගේ මතට හුරු වූ පියාට සමාන කරමින් ඔහුට අපහාසාත්මක වාග් ප්‍රහාර එල්ල කිරීමයි.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Dunn|first=JD|title=Dark Pegasus Video Review: Ring of Honor – Death Before Dishonor|url=http://www.411mania.com/wrestling/video_reviews/40724/Dark-Pegasus-Video-Review:-Ring-of-Honor---Death-Before-Dishonor.htm|publisher=411mania.com|accessdate=November 27, 2010|date=June 16, 2006}}&lt;/ref&gt; ඔවුන් අතර මෙම ආරවුල අවසන් වුයේ [[:en:Ring of Honor|Ring of Honor]] ආයතනයේ ''ද කන්ක්ලූශන්'' (''The Conclusion'') අංගයේදී [[:en:Raven (wrestler)|රේවන්ට]] එරෙහිව පැවති [[:en:Professional wrestling match types#Cages|කේජ් තරගය]] පන්ක් ජයගැනීමත් සමගයි.&lt;ref name=ROHresults/&gt; එම කාලය අතරතුරදීම පන්ක් [[:en:Total Nonstop Action Wrestling|NWA ටෝටල් නන්ස්ටොප් ඇක්ශන් රෙස්ලින් ආයතනයට]] (TNA) එක්විය. එහිදී ඔහු [[:en:Julio Dinero|ජූලියෝ ඩිනේරෝ]]ද සමගින් රේවන්ගේ පිරිසට එක් විය.&lt;ref name=&quot;punkshoot&quot; /&gt;

==== &quot;සමර් ඔෆ් පන්ක්&quot; (2004–2005) ====
[[ගොනුව:CM Punk ROH.jpg|thumb|left|සී.එම්. පන්ක් [[:en:Ring of Honor|රින්ග් ඔෆ් ඔනර්]] හිදී.]]
ROH හිදී පන්ක් [[:en:ROH World Championship|ROH ලෝක ශූරයා]] (ROH World Champion) වන [[:en:Samoa Joe|සැමෝවා ජෝයි]] සමග එම ශූරතාව සදහා තරග වදී. එය තරග 3කින් සමන්විත තරග මාලාවක් වූ අතර, ඉන් පළමු තරගය 2004 ජුනි 12 දින ''වර්ල්ඩ් ටයිට්ල් ක්ලැසික්'' (''World Title Classic'') නමින් ඔහියෝ ප්‍රාන්තයේ ඩයිටන් හීදී පැවැත්විය, එය මිනිත්තු 60 කට සීමා වූ තරගයක් වූ අතර එය ජය-පරාජයකින් තොරව නිමාවිය. 2004 ඔක්තෝම්බර් 16 දින චිකාගෝ වල පැවති දෙවන තරගයද&lt;ref name=&quot;joepunk&quot; /&gt; මිනිත්තු 60ක තරගයක් වූ අතර එයද ජය-පරාජයකින් තොරව නිමාවිය.&lt;ref name=ROHresults/&gt; එම තරගයේ DVD පටය රින්ග් ඔෆ් ඔනර් ආයතනයේ වැඩිම අදායමක් ඉපයූ DVD පටය බවට පත් විය. 2004 දෙසැම්බර් 4 දින ''ඕල්-ස්ටාර් එක්ස්ට්‍රාවැගන්සා 2'' (''All-Star Extravaganza 2'') නමින් කාල සීමා රහිතව පැවති 3වන තරගයෙන් ජෝයි ජයග්‍රහණය කිරීමත් සමග පන්ක් හා ජෝයි අතර පැවති මෙම තරග මාලාව අවසන් විය.&lt;ref name=ROHresults/&gt;

පන්ක් 2006 පෙබරවාරි 11 දින ROH හි අංගයක් වන &quot;අන්ස්ක්‍රිප්ටඩ් II&quot; (&quot;Unscripted II&quot;) සදහා විශේෂයෙන් සහභාගී විය, ඒ එම අංගය සදහා සහභාගීවීමට සිටි ROH ක්‍රීඩකයෙකු වන [[:en:Low Ki|ලෝ කී]] ඊට පෙර සතියේදී ROH ආයතනය හැරයාම නිසාවෙනි.&lt;ref name=ROHresults/&gt;

== පුද්ගලික ජීවිතය  ==
බෲක්ස් [[:en:Atheism|අනිශ්වරවාදියෙකි]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://twitter.com/CMPunk/status/274768091622289408|title=Twitter/CMPunk: @PipeBombAlert I'm an atheist.| accessdate=January 9, 2013|date=November 30, 2012|publisher=twitter|quote=@PipeBombAlert I'm an atheist.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://twitter.com/CMPunk/status/342078475529773056|title=Twitter/CMPunk: @ambenja yes.|quote=&quot;were you always an Atheist?&quot; yes.|accessdate=5 June 2013}}&lt;/ref&gt; එමෙන්ම ඔහු මාළු ඇතුළු අනෙකුත් මුහුදු ආහාර, ආහාරයට නොගනී ([[:en:Pescetarianism|Pescetarian]]).&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://twitter.com/CMPunk/status/185198024455241728|title=Twitter/CMPunk: &quot;@lKlMONO: @CMPunk Are you a Pescetarian?&quot; Correct.| accessdate=January 9, 2013|date=March 28, 2012|publisher=twitter|quote=&quot;@lKlMONO: @CMPunk Are you a Pescetarian?&quot; Correct. }}&lt;/ref&gt; එමෙන්ම ඔහු ඇමරිකාවේ අයිස් හොකී කණ්ඩායම් වන [[:en:Chicago Blackhawks|චිකාගෝ බ්ලැක්හොක්ස්]]&lt;ref name=Blackhawks&gt;{{cite web|url=https://twitter.com/CMPunk/status/342064304012529665|title=Twitter/@CMPunk: Readying the daggers. Lets go @NHLBlackhawks! #CHIvsLAK|quote=Readying the daggers. Lets go @NHLBlackhawks! #CHIvsLAK|accessdate=5 June 2013}}&lt;/ref&gt; කණ්ඩායමේ හා [[:en:Chicago Cubs|චිකාගෝ කබ්ස්]]&lt;ref name=Cubs&gt;{{cite web|url=https://twitter.com/CMPunk/status/342073283467943937|title=Twitter/@CMPunk: Chicago Cubs.|quote=&quot;Who's your fav sports team?&quot; Chicago Cubs.|accessdate=5 June 2013}}&lt;/ref&gt; කණ්ඩායමේ රසිකයෙකි. ඔහු නිදහස් වේලාවට [[:en:Comic book|කොමික් පොත්]] කියවීමට ආසා කරයි.&lt;ref name=PunkMarvelIntro&gt;{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/overtheropes/cm-punk-writes-introduction-to-marvel-comics-avengers-vs-x-men-26059962|title=CM Punk writes introduction to Marvel Comics' &quot;Avengers vs. X-Men&quot;|accessdate=5 June 2013}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=USAToday&gt;{{cite news|url=http://www.usatoday.com/story/life/2012/10/15/wwe-cm-punk-avengers-x-men-collection/1634211/|title=CM Punk pens intro for 'Avengers vs. X-Men' collection|accessdate=5 June 2013 | work=USA Today|date=October 15, 2012}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=MarveldotcomPunk&gt;{{cite web|url=http://marvel.com/news/story/19562/cm_punk_introduces_avengers_vs_x-men|title=CM Punk Introduces Avengers Vs. X-Men|accessdate=5 June 2013}}&lt;/ref&gt; වරක් ඔහු ඕල් ඇමරිකන් කොමික්ස් (All American Comics) නම් වෙළඳසැලකද සේවයකර තිබේ,&lt;ref name=PunkMarvelInterview&gt;{{cite web|url=http://marvel.com/news/story/11800/fightin_fanboys_wwes_cm_punk|title=Fightin' Fanboys: WWE's CM Punk|accessdate=5 June 2013}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ ප්‍රියතම කොමික් පොත [[:en:Preacher (comics)|ප්‍රීචර්]] (Preacher) නම් පොතයි.&lt;ref name=FaveComic&gt;{{cite web|url=https://twitter.com/CMPunk/status/342078136780988417|title=Twitter/CMPunk: @KenedyJJohnson Preacher|quote=&quot;What is your all time favorite comic book or graphic novel of all time? #subjecttoblock&quot; Preacher|accessdate=5 June 2013}}&lt;/ref&gt; වෘතීමය මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයෙකු වන [[:en:Colt Cabana|කෝල්ට් කැබානා]] ඔහුගේ හොදම මිතුරෙකි, ඔවුන් දෙදෙනා මුණ ගැසී ඇත්තේ ස්ටීල් ඩොමීනියන් රෙස්ලින් (Steel Domain Wrestling) පුහුණු පාසලේ සිටියදීයි.&lt;ref name=&quot;punkcabana&quot;&gt;{{Cite video|url=http://www.rohwrestling.com/shoponline.asp?point=moreinfo&amp;catid=200&amp;id=1397|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927174133/http://www.rohwrestling.com/shoponline.asp?point=moreinfo&amp;catid=200&amp;id=1397|archivedate=September 27, 2007|title=Straight Shootin' with CM Punk &amp; Colt Cabana|publisher=Ring of Honor|date=July 1, 2005|accessdate=2007-04-14|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[:en:Cliff Compton|ක්ලිෆ් කොම්ප්ටන්]] ද ඔහුගේ හොදම මිතුරෙකි. එමෙන්ම [[WWE]] ආයතනය ''සී.එම්. පන්ක්: බෙස්ට් ඉන් ද වර්ල්ඩ්'' (''CM Punk: Best in the World'')&lt;ref name=LarsDVD&gt;{{cite web|url=http://www.wwedvdnews.com/talent-list-interviewed-cm-punk-wwe-dvd/27397/|title=Talent List Interviewed for CM Punk DVD - Ace Steel, Chris Hero, Lita|accessdate=5 June 2013}}&lt;/ref&gt; නම් වාර්තාව සදහා ඉදිරිපත් කල [[:en:Rancid (band)|රැන්සිඩ්]] (Rancid) නම් සංගීත කණ්ඩායමේ [[:en:Lars Frederiksen|ලෝරස් ෆ්රෙඩ්රික්සන්]] ද පන්ක්ගේ හොදම මිතුරෙකි.

බෲක්ස්, 2014 ජුනි 13 වන දින ඒප්‍රිල් ජෙනෙට් මෙන්ඩිස් ව විවාහ කර ගත්තේය. ඇයව වඩාත් හොදින් හදුනන්නේ [[:en:AJ Lee|ඒ.ජේ. ලී]] නමින්ය.
&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://pwinsider.com/article/86286/cm-punkaj-lee-update.html|title=CM Punk—AJ Lee Update|date=June 14, 2014|accessdate=June 14, 2014|first=Dave|last=Scherer|publisher=PWInsider}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.f4wonline.com/more/more-top-stories/96-wwe/37493-cm-punk-wedding-note|title=C.M. Punk wedding note|date=June 14, 2014|accessdate=June 14, 2014|publisher=[[:en:Dave Meltzer#Wrestling Observer Newsletter|Wrestling Observer Newsletter]]}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- PLEASE REFRAIN FROM ADDING ANY DATING/COUPLE RUMORS. --&gt;

WWE ආයතනයේ වෛද්‍යවරයා වන ක්‍රිස්ටෝපර් එම්. අමාන් විසින් වරක් බෲක්ස්ගේ ඇතිවූ බැක්ටීරියා ආසාදනයක් පිළිබද වැරදි රෝග විනිශ්චයක් සිදුකල බව හා ක්‍රීඩා කිරීමේදී ඇතිවූ ආබාධ වලට නිවැරදිව ප්‍රතිකාර නොකළ බව බෲක්ස් විසින් කියා සිටියේය. එබැවින් ක්‍රිස්ටෝපර් එම්. අමාන් 2015 පෙබරවාරි 19 දින, [[:en:United States defamation law|අපකීර්තියට පත් කිරීම]] හා [[:en:Privacy laws of the United States|පෞද්ගලිකත්වයට හානි කිරීම]] යන කරුණු මත බෲක්ස්ට හා ස්කොට් කෝල්ටන්ට (කෝල්ට් කැබානාට) එරෙහිව නඩු මාර්ගයට පිවිසුණි,&lt;ref&gt;{{Citation |title=&quot;WWE ringside doctor files lawsuit against Colt Cabana, CM Punk&quot;, by George Slefo, ''Chicago Sun Times'' |url=http://chicago.suntimes.com/news/7/71/381966/wwe-ringside-doctor-files-lawsuit-colt-cabana-cm-punk |access-date=2015-10-14 |archive-date=2015-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150222123456/http://chicago.suntimes.com/news/7/71/381966/wwe-ringside-doctor-files-lawsuit-colt-cabana-cm-punk }}&lt;/ref&gt; ඔහු විසින් එක් විත්තිකරුවෙකුගෙන් ඩොල‍ර් මිලියන 1ක වන්දි මුදලක් ඉල්ලා සිටියේය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.washingtonpost.com/blogs/early-lead/wp/2015/02/20/wwes-ringside-doctor-is-suing-cm-punk-and-colt-cabana-for-1-million/|title=WWE’s ringside doctor is suing CM Punk and Colt Cabana for $1 million|date=February 20, 2015|accessdate=February 22, 2015|first=Marissa|last=Payne|publisher=The Washington Post}}&lt;/ref&gt; මෙහිදී WWE ආයතනය අමාන් හට සහයෝගය පලකරමින් ප්‍රකාශයක් සහ වීඩියෝ පටයක් නිකුත් කළේය. එහි සදහන්ව තිබුනේ බෲක්ස් ඔහුගේ බැක්ටීරියා ආසාදනය පිළිබදව WWE ආයතනයේ කිසිදු අයෙකුට දැනුම්දී නොතිබූ බවයි.&lt;ref&gt;[http://sports.yahoo.com/blogs/mma-cagewriter/wwe-physician-slaps-cm-punk-with-defamation-lawsuit-221755871.html WWE physician slaps CM Punk with defamation lawsuit for podcast]{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} by Marcus Vangerburg of Yahoo Sports on February 20, 2015&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/wwe-addresses-cm-punk-allegations-27130843|title=WWE addresses CM Punk's allegations|date=February 20, 2015|accessdate=April 24, 2015|publisher=WWE}}&lt;/ref&gt;

==දිනාගත් ශූරතා හා කෞශල්‍යය==
{{බහුවිධ රූපය
| align     = right
| direction = vertical
| width     = 200

| image1    = WWE Champion CM Punk.jpg
| caption1  = WWE ශූරතාව සමග.

| image2    = CM Punk Rosemont IL 081808.jpg
| caption2  = ලෝක හෙවිවේට් ශූරතාව පළමු වරට දිනාගත් අවස්ථාව.

| image3    = CM Punk wins IC in Chicago.jpg
| caption3  = WWE ඉන්ටර්කොන්ටිනෙන්ටල් ශූරතාව සමග.

| image4    = Punk Tag Champ.jpg
| caption4  = ලෝක ටැග් ටීම් ශූරතාව සමග.
}}

*'''[[:en:Independent Wrestling Association Mid-South|ඉන්ඩිපෙන්ඩන්ට් රෙස්ලින් ඇසෝසියේෂන් මිඩ්-සවුත්]]'''
**[[:en:IWA Mid-South Heavyweight Championship|අයි.ඩබ්ලිව්.ඒ. මිඩ්-සවුත් හෙවිවේට් ශූරතාව]] ([[:en:IWA Mid-South Heavyweight Championship#Title history|5 වරක්]])&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://www.wrestling-titles.com/us/ky/iwams/iwams-h.html|accessdate=June 14, 2008|title=Independent Wrestling Association Mid-South Heavyweight Title|publisher=wrestling-titles.com}}&lt;/ref&gt;
**[[:en:IWA Mid-South Light Heavyweight Championship|අයි.ඩබ්ලිව්.ඒ. මිඩ්-සවුත් ලයිට් හෙවිවේට් ශූරතාව]] ([[:en:IWA Mid-South Light Heavyweight Championship#Title history|2 වරක්]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.wrestling-titles.com/us/ky/iwams/iwams-lh.html|accessdate=June 14, 2008|title=Independent Wrestling Association Mid-South Light Heavyweight Title|publisher=Wrestling-titles.com}}&lt;/ref&gt;

*'''ඉන්ටර්නැශනල් රෙස්ලින් කාටල්'''
**අයි.ඩබ්ලිව්.සී. ලෝක හෙවිවේට් ශූරතාව (1 වරක්)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.solie.org/titlehistories/hwtiwc2.html|accessdate=June 14, 2008|last=Roelfsema|first=Eric|title=IWC – International Wrestling Cartel World Heavyweight Title history|publisher=Solie}}&lt;/ref&gt;

*'''මිඩ්-ඇමරිකන් රෙස්ලින්'''
**එම්.ඒ.ඩබ්ලිව්. හෙවිවේට් ශූරතාව (1 වරක්)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.solie.org/titlehistories/hwtmaw.html|accessdate=June 14, 2008|last=Westcott|first=Brian|title=MAW – Mid-American Wrestling MAW Heavyweight Title history|publisher=Solie}}&lt;/ref&gt;

*'''[[:en:NWA Shockwave|එන්.ඩබ්ලිව්.ඒ. සයිබර්ස්පේස්]]'''
**[[:en:NWA Shockwave Tag Team Championship|එන්.ඩබ්ලිව්.ඒ. සයිබර්ස්පේස් ටැග් ටීම් ශූරතාව]] (1 වරක්)&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://www.solie.org/titlehistories/ttcswf.html|accessdate=June 14, 2008|last=Westcott|first=Brian|title=NWA National Wrestling Alliance/Cyberspace Wrestling Federation CSWF/NWA Cyberspace Tag Team Title history|publisher=Solie}}&lt;/ref&gt; - [[:en:Julio Dinero|ජුලියෝ ඩිනේරෝ]] සමග

*'''[[:en:National Wrestling Alliance|එන්.ඩබ්ලිව්.ඒ. රෙවලූශන්]]'''
**එන්.ඩබ්ලිව්.ඒ. රෙවලූශන් හෙවිවේට් ශූරතාව (1 වරක්)&lt;ref name=&quot;owwpunk&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/c/c-m-punk.html|publisher=Online World of Wrestling|title= Wrestler Profiles}}&lt;/ref&gt;

*'''[[:en:Ohio Valley Wrestling|ඔහියෝ වැලි රෙස්ලින්]]'''
**[[:en:OVW Heavyweight Championship|ඕ.වී.ඩබ්ලිව්. හෙවිවේට් ශූරතාව]] ([[:en:OVW Heavyweight Championship#Title history|1 වරක්]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.solie.org/titlehistories/ovhtnwa.html| accessdate=June 14, 2008|last=Westcott|first=Brian|title=NWA – National Wrestling Alliance NWA Ohio Valley Wrestling Heavyweight/Ohio Valley Wrestling Heavyweight Title history|publisher=Solie}}&lt;/ref&gt;
**[[:en:OVW Southern Tag Team Championship|ඕ.වී.ඩබ්ලිව්. සදර්න් ටැග් ටීම් ශූරතාව]] ([[:en:OVW Southern Tag Team Championship#Title history|1 වරක්]])&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://www.solie.org/titlehistories/ovsttnwa.html|accessdate=June 14, 2008|last=Westcott|first=Brian|title=NWA – National Wrestling Alliance NWA Ohio Valley Wrestling Southern Tag Team Title history|publisher=Solie}}&lt;/ref&gt; – [[:en:Steven Adkins|සෙත් ස්කයිෆයර්]] සමග 
**[[:en:OVW Television Championship|ඕ.වී.ඩබ්ලිව්. ටෙලිවිශන් ශූරතාව]] ([[:en:OVW Television Championship#Title history|1 වරක්]])&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://www.solie.org/titlehistories/ovtvnwa.html|accessdate= June 14, 2008|title=NWA – National Wrestling Alliance NWA Ohio Valley Wrestling Hardcore/Ohio Valley Wrestling Television history|publisher=Solie}}&lt;/ref&gt;
**[[:en:Triple Crown Championship#List of OVW Triple Crown Champions|දෙවන ඕ.වී.ඩබ්ලිව්. ත්‍රිපල් ක්‍රවුන් චැම්පියන්]]

*'''''[[:en:Pro Wrestling Illustrated|ප්‍රෝ රෙස්ලින් ඉලස්ට්‍රේටඩ්]]'''''
**[[:en:Pro Wrestling Illustrated awards#Feud of the Year|පී.ඩබ්ලිව්.අයි. වසරේ හොදම ආරවුල]] (2011)&lt;ref&gt;{{cite journal|year=2012|journal=Pro Wrestling Illustrated|volume=33|issue=3|pages= 74–75}}&lt;/ref&gt; {{small| [[:en:John Cena|ජෝන් සීනාට]] එරෙහිව}}
**[[:en:Pro Wrestling Illustrated awards#Match of the Year|පී.ඩබ්ලිව්.අයි. වසරේ හොදම තරගය]] (2011)&lt;ref&gt;{{cite journal|year=2012|journal=Pro Wrestling Illustrated|volume=33|issue=3| pages=80–81}}&lt;/ref&gt; {{small|ජෝන් සීනාට එරෙහිව [[:en:Money in the Bank (2011)| මනී ඉන් ද බෑන්ක්]] හිදී}}
**[[:en:Pro Wrestling Illustrated awards#Most Popular Wrestler of the Year|පී.ඩබ්ලිව්.අයි. වසරේ වඩාත්ම ජනප්‍රිය මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයා]] (2011)&lt;ref&gt;{{cite journal|year=2012|journal=Pro Wrestling Illustrated|volume=33|issue=3|pages=76–77}}&lt;/ref&gt;
**[[:en:Pro Wrestling Illustrated awards#Most Hated Wrestler of the Year|පී.ඩබ්ලිව්.අයි. වසරේ වඩාත්ම වෛරයට ලක්වූ මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයා]] (2012)
**[[:en:Pro Wrestling Illustrated awards#Wrestler of the Year|පී.ඩබ්ලිව්.අයි. වසරේ හොදම මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයා]] (2011, 2012)&lt;ref&gt;{{cite journal|year=2012|journal=Pro Wrestling Illustrated|volume=33| issue=3| pages=84–85}}&lt;/ref&gt;
**පී.ඩබ්ලිව්.අයි. විසින් [[:en:PWI 500|පී.ඩබ්ලිව්.අයි. 500]] යටතේ 2012 වසරෙදී ඔහුව හොදම ඒකල මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයන් 500 අතර '''1 වන''' ස්ථානයේ පිහිටුවනු ලැබුවේය&lt;ref name=&quot;PWI112&quot;&gt;{{cite journal|year=2012|journal=Pro Wrestling Illustrated| volume=33|issue=7|issn= 1043-7576|pages=12–18}}&lt;/ref&gt;

*'''''[[:en:Revolver (magazine)|රිවෝල්වර්]]'''''
**&quot;මෝස්ට් මෙට්ල් ඇත්ලීට්&quot; සදහා ගෝල්ඩන් ගොඩ්ස් සම්මානය (2012)&lt;ref&gt;{{cite web|last=Passero|first=Mitch|url=http://www.wwe.com/inside/overtheropes/jericho-ruins-punks-moment|title=Chris Jericho ruins CM Punk's &quot;metal&quot; moment|date=April 12, 2012|accessdate=April 12, 2012|work=WWE}}&lt;/ref&gt;

*'''[[:en:Ring of Honor|රින්ග් ඔෆ් ඔනර්]]'''
**[[:en:ROH World Tag Team Championship|ආර්.ඕ.එච්. ටැග් ටීම් ශූරතාව]] ([[:en:List of ROH World Tag Team Champions|2 වරක්]])&lt;ref name=ROH&gt;{{cite web|url= http://www.rohwrestling.com/titlehistory/| accessdate=June 14, 2008|title=Ring of Honor official title histories|publisher=Ring of Honor| archiveurl = http://web.archive.org/web/20080610081305/http://www.rohwrestling.com/titlehistory/| archivedate = June 10, 2008}}&lt;/ref&gt; - [[:en:Colt Cabana|කෝල්ට් කැබානා]] සමග
**[[:en:ROH World Championship|ආර්.ඕ.එච්. ලෝක ශූරතාව]] ([[:en:List of ROH World Champions|1 වරක්]])&lt;ref name=ROH/&gt;

*'''සෙන්ට් පෝල් චැම්පියන්ශිප් රෙස්ලින්'''
**එස්.පී.සී.ඩබ්ලිව්. නදර්න් ස්ටේට් ලයිට් හෙවිවේට් ශූරතාව (1 වරක්)&lt;ref name=&quot;cagematchde&quot; /&gt;
**එස්.ඩී.ඩබ්ලිව්. නදර්න් ස්ටේ ටෙලිවිශන් ශූරතාව (2 වරක්)&lt;ref name=&quot;cagematchde&quot;&gt;{{cite web|url= http://www.cagematch.de/?id=2&amp;nr=00000080|title=Datenbank Profil – CM Punk|accessdate=September 26, 2006|publisher=Cagematch.de|language= German}}&lt;/ref&gt;

*'''[[:en:WWE|ව'ල්ඩ් රෙස්ලින් එන්ටර්ටෙයිමන්ට්/WWE]]'''
**[[:en:ECW World Heavyweight Championship|ECW ලෝක ශූරතාව]] ([[:en:List of ECW World Heavyweight Champions|1 වරක්]])&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://www.wwe.com/classics/titlehistory/ecwchampionship/20070901punk|accessdate=June 14, 2008|title=CM Punk's first ECW Championship reign|publisher=WWE}}&lt;/ref&gt;
**[[:en:World Heavyweight Championship (WWE)|ලෝක හෙවිවේට් ශූරතාව]] ([[:en:List of World Heavyweight Champions (WWE)|3 වරක්]])&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://www.wwe.com/inside/titlehistory/worldheavyweight/200806011|title=CM Punk's first World Heavyweight Championship reign|accessdate=June 30, 2008|publisher=WWE}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://www.wwe.com/inside/titlehistory/worldheavyweight/2009042611|accessdate=June 9, 2009|title=CM Punk's second World Heavyweight Championship reign|publisher=WWE}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/worldheavyweight/20090823|accessdate=August 23, 2009|title=CM Punk's third World Heavyweight Championship reign|publisher=WWE}}&lt;/ref&gt;
**[[:en:WWE World Heavyweight Championship|WWE ශූරතාව]] ([[:en:List of WWE World Heavyweight Champions|2 වරක්]])&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://www.wwe.com/inside/titlehistory/wwechampionship/25026075|title=CM Punk's first WWE Championship reign|accessdate=July 17, 2011|publisher=WWE}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://www.wwe.com/inside/titlehistory/wwechampionship/25045682|title=CM Punk's second WWE Championship reign|accessdate=November 20, 2011|publisher=WWE}}&lt;/ref&gt;{{#Tag:ref|පන්ක් තමන් පළමු වරට ශූරතාව දිනාගැනීමෙන් පසු එය රේ මිස්ටිරියෝ සහ ජෝන් සීනා සමග සංගාමී වශයෙන් තියාගනු ලැබුවා. ජෝන් සීනා පරාජය කිරීමෙන් පසුව පන්ක් ශූරයා බවට පත්වුණා, එහෙත් එය [[WWE]] ආයතනය විසින් ඔහු දෙවන වරට ශූරයා වූ බවට  හදුනාගත්තේ නැහැ.&lt;ref name=&quot;wwetitle&quot;&gt;&lt;/ref&gt;|group =n}}
**[[:en:World Tag Team Championship (WWE)|ලෝක ටැග් ටීම් ශූරතාව]] ([[:en:List of World Tag Team Champions (WWE)|1 වරක්]])&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://www.wwe.com/inside/titlehistory/worldtagteam/20081027WorldTagChamps|accessdate=October 28, 2008|title=Punk and Kingston's first World Tag Team Championship reign|publisher=WWE}}&lt;/ref&gt; - [[:en:Kofi Kingston|කොෆී කිංග්ස්ටන්]] සමග
**[[:en:WWE Intercontinental Championship|WWE ඉන්ටර්කොන්ටිනෙන්ටල් ශූරතාව]] ([[:en:List of WWE Intercontinental Champions|1 වරක්]])&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://www.wwe.com/inside/titlehistory/intercontinental/9155998|accessdate=February 26, 2009|title=CM Punk's first Intercontinental Championship reign|publisher=WWE}}&lt;/ref&gt;
**[[:en:Money in the Bank ladder match|මනී ඉන් ද බෑන්ක්]] ([[:en:Money in the Bank ladder match#2008|2008]], [[:en:Money in the Bank ladder match#2009|2009]])&lt;ref name=&quot;MITBResult&quot;&gt;{{cite web|first=Corey|last=Clayton|title=Perseverance makes Punk 'Mr. Money' in Orlando|url=http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/matches/6464426/results/|archiveurl=http://web.archive.org/web/20080405163828/http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/matches/6464426/results/|archivedate=April 5, 2008|publisher=WWE|date=March 30, 2008|accessdate=2012-03-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=MITB2&gt;{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/25/matches/9426648|accessdate=January 30, 2011|date=April 5, 2009|last=Rote|first=Andrew|title=Twice as nice for CM Punk|publisher=WWE}}&lt;/ref&gt;
**[[:en:Triple Crown Championship#WWE|දහනම වන ත්‍රිපල් ක්‍රවුන් චැම්පියන්]]&lt;ref name=move1&gt;{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2009/01/20/8082791.html|accessdate=May 1, 2009|last=Tylwalk|first=Nick|title=Raw: CM Punk rises, Vince falls in Chicago|publisher=Canoe.ca|quote=Canadian Online Explorer|work=SLAM! Wrestling}}&lt;/ref&gt;
**[[:en:Slammy Award|ස්ලැමි සම්මාන]] (7 වරක්)
***&quot;OMG&quot; මූමන්ට් ඔෆ් ද ඉයර් ([[:en:2008 Slammy Awards|2008]]) &lt;ref name=Slammy&gt;{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/slammyawards08/|accessdate=January 28, 2009|date=December 8, 2008|title=2008 Slammy Awards|publisher=[[:en:WWE|WWE]]}}&lt;/ref&gt; - {{small|ලෝක හෙවිවේට් ශූරතාව සදහා මනී ඉන් ද බෑන්ක් තරගය ජය ගැනීම}}
***ශොකර් ඔෆ් ද ඉයර් ([[:en:Slammy Award#2009 Slammy Awards|2009]])&lt;ref name=Slammy2&gt;{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/slammyawards09/|accessdate=January 2, 2010|date=December 14, 2009|title=2009 Slammy Awards|publisher=WWE}}&lt;/ref&gt; - {{small|ස්ටීල් කේජ් තරගය ජයග්‍රහණය කිරීමෙන් පසුව WWE ආයතනයෙන් පිටදී [[:en:Jeff Hardy|ජෙෆ් හාඩිට]] පහරදීම}}
***ඩිස්පිකබල් මී ([[:en:Slammy Award#2010 Slammy Awards|2010]])&lt;ref&gt;{{cite web|first=Greg|last=Adkins|title=Saluting the Slammys|url= http://www.wwe.com/shows/raw/archive/12132010/mainarticle/|publisher=WWE|accessdate=January 30, 2011|date=December 13, 2010}}&lt;/ref&gt; - {{small|[[:en:Rey Mysterio|රේ මිස්ටිරියෝ]] හා ඔහුගේ පවුලේ අයට අඩන්තේට්ටම් කිරීම}} 
***සුපර් ස්ටාර් ඔෆ් ද ඉයර් ([[:en:Slammy Award#2011 Slammy Awards|2011]])&lt;ref name=&quot;Slammy11&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2011-12-12/2011-slammy-award-winners|title=2011 Slammy Award Winners|accessdate=2012-12-12|publisher=WWE|accessdate=2012-07-19|date=2012-12-12}}&lt;/ref&gt; 
***&quot;පයිප් බොම්බ්&quot; ඔෆ් ද ඉයර් (2011)&lt;ref name=&quot;Slammy11&quot; /&gt;
***ටී-ෂර්ට් ඔෆ් ද ඉයර් (2011)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2011-12-12/exclusive-slammy-awards-2011|title=WWE.com Exclusive Slammy Awards 2011|accessdate=2012-12-12|publisher=WWE}}&lt;/ref&gt;  – {{small|&quot;බෙස්ට් ඉන් ද වර්ල්ඩ් (Best in the World)&quot;}}
***එක්ස්ට්‍රීම් මූමන්ට් ඔෆ් ද ඉයර් ([[:en:Slammy Award#2013 Slammy Awards|2013]]) – {{small|[[:en:Hell in a Cell (2013)|හෙල් ඉන් අ සෙල්]] අංගයේදී [[:en:Paul Heyman|පෝල් හීමන්ගෙන්]] පළිගැනීමේ සිද්ධිය සදහා}}

*'''''[[:en:List of Wrestling Observer Newsletter awards|රෙස්ලින් ඔබ්සවර් නිවුස්ලෙටර්]]'''''
**[[:en:Dave Meltzer#Rating system|5 ස්ටාර් මැච්]](2004) &lt;small&gt; ඔක්තෝම්බර් 16 දින [[:en:Samoa Joe|සැමෝවා ජෝයි]] ට එරෙහිව ''ROH Joe vs. Punk II'' හිදී&lt;/small&gt;
**5 ස්ටාර් මැච් (2011) &lt;small&gt;ජූලි 17 ජෝන් සීනා ට එරෙහිව WWE මනී ඉන් ද බෑන්ක් හිදී&lt;/small&gt;
**[[:en:List of Wrestling Observer Newsletter awards#Best Gimmick|බෙස්ට් ගිමික්]] (2009, 2011)&lt;ref name=&quot;WON09&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.f4wonline.com/content/view/12105/137/|title=Feb. 1 2010 Observer Newsletter: 2009 Awards Issue, Possible biggest wrestling news story of 2010|last= Meltzer|first=Dave|publisher=Wrestling Observer Newsletter|date=January 27, 2010|accessdate=January 30, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;WON11&quot;&gt;{{cite journal|last=Meltzer| first=Dave|date=January 30, 2012|title=Jan 30 Wrestling Observer Newsletter: Gigantic year-end awards issue, best and worst in all categories plus UFC on FX 1, death of Savannah Jack, ratings, tons and tons of news|journal=Wrestling Observer Newsletter|location=Campbell, CA|issn=10839593}}&lt;/ref&gt;
**[[:en:List of Wrestling Observer Newsletter awards#Best on Interviews|බෙස්ට් ඔන් ඉන්ටර්වීව්ස්]] (2011, 2012)&lt;ref name=&quot;WON11&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;WON12&quot;&gt;{{cite journal|last=Meltzer|first=Dave|date = January 23, 2013 | title = The 2012 Wrestling Observer Newsletter Annual Awards Issue | journal = Wrestling Observer Newsletter | location = Campbell, California | issn = 10839593 | url=http://www.f4wonline.com/component/content/article/110-wrestling-observer-newsletter/29425-the-2012-wrestling-observer-newsletter-annual-awards-issue}}&lt;/ref&gt;
**[[:en:List of Wrestling Observer Newsletter awards#Feud of The Year|වසරේ හොදම ආරවුල]](2009)&lt;ref name=&quot;WON09&quot;/&gt; &lt;small&gt;ජෙෆ් හාඩි ට එරෙහිව&lt;/small&gt;
**වසරේ හොදම ආරවුල (2011)&lt;ref name=&quot;WON11&quot;/&gt; &lt;small&gt;ජෝන් සීනා ට එරෙහිව&lt;/small&gt;
**[[:en:List of Wrestling Observer Newsletter awards#Match of the Year|වසරේ හොදම තරගය]] (2011)&lt;ref name=&quot;WON11&quot;/&gt; &lt;small&gt;ජූලි 17 දින ජෝන් සීනා ට එරෙහිව [[:en:Money in the Bank ladder match|WWE මනී ඉන් ද බෑන්ක්]] හිදී&lt;/small&gt;

==සටහන් හා ආශ්‍රිත==
;සටහන්
{{Reflist|group=n|2}}

;ආශ්‍රිත
{{Reflist|30em}}

==බාහිර සබැඳි==
{{Sister project links |wikt=no |commons=Phil Brooks |b=no |n=no |q=Phil Brooks |s=no |v=no |species=no |display=සී.එම්. පන්ක්}}
* නිල [http://www.twitter.com/cmpunk Twitter] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140415103444/https://twitter.com/CMPunk |date=2014-04-15 }} ගිණුම
* [http://www.youtube.com/user/ThisIsCMPunk YouTube] චැනලය
* [http://www.profightdb.com/wrestlers/cm-punk-467.html අන්තර්ජාල රෙස්ලින් දත්ත ගබඩාවේ සී.එම්. පන්ක් සදහා ඇති වාර්තා]
* [http://www.wwe.com/superstars/cmpunk CM Punk] සදහා WWE වෙබ් අඩවියේ ඇති ගිණුම
* වීඩියෝ පට සදහා [http://www.imdb.com/name/nm1516006/ IMDb] හි ඇති ගිණුම
* [http://www.ufc.com/fighter/cm-punk නිල UFC ගිණුම]

[[ප්‍රවර්ගය:මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයෝ]]</text>
      <sha1>2fkblvwr4bv9a0qhqo6o9kox1slgyir</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සංස්කෘත</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55252</id>
    <revision>
      <id>790906</id>
      <parentid>721526</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T11:20:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WrdSrchSi</username>
        <id>55524</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Added si|සකු</comment>
      <origin>790906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4051" sha1="9zruq6eke09657rq3yy54p4xaz1lzol" xml:space="preserve">{{Infobox language
| name           = සංස්කෘත 
| nativename = {{IAST|Saṃskṛtam}} &lt;br /&gt; संस्कृतम्
| pronunciation  = {{IPA-sa|sə̃skr̩t̪əm|}} {{Audio|Sanskrit1.ogg|උච්චාරණය|help=}}
| region         = [[ඉන්දියානු උපමහාද්වීපය]] &lt;br /&gt;[[අග්නිදිග ආසියාව|අග්නිදිග ආසියාවේ]] ප්‍රදේශ
|revived         = පුනර්ජීවනයට දැරූ උත්සාහයන් කිහිපයක් පිළිබඳ ඉන්දියානු සහ නේපාල පුවත්පත්වල සඳහන් වේ.

[[ඉන්දියාව]]: 14,135 [[Indian people|Indians]] claimed Sanskrit to be their mother tongue in the [[2001 Census of India]]:&lt;ref name=&quot;Census&quot;&gt;{{cite web |url = http://censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Census_Data_Online/Language/Statement5.htm |title=Comparative speaker's strength of scheduled languages − 1971, 1981, 1991 and 2001 |work=Census of India, 2001 |publisher=Office of the Registrar and Census Commissioner, India  |archive-url= https://web.archive.org/web/20090411183701/http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Census_Data_Online/Language/Statement5.htm |archive-date=11 April 2009 |accessdate=31 December 2009}}&lt;/ref&gt;

[[නේපාලය]]: 1,669 [[Nepalis]] in [[2011 Nepal census]] reported Sanskrit as their mother tongue.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://cbs.gov.np/image/data/Population/Population%20Monograph%20of%20Nepal%202014/Population%20Monograph%20V02.pdf |access-date=2018-02-09 |archive-date=2017-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170918043750/http://cbs.gov.np/image/data/Population/Population%20Monograph%20of%20Nepal%202014/Population%20Monograph%20V02.pdf }}&lt;/ref&gt;
| era            = c. 2nd millennium BCE – 600 BCE (Vedic Sanskrit&lt;ref&gt;{{cite book|author=Uta Reinöhl |title=Grammaticalization and the Rise of Configurationality in Indo-Aryan |url=https://books.google.com/books?id=nR_4CwAAQBAJ |year=2016 |publisher=Oxford University Press| isbn=978-0-19-873666-0|pages=xiv, 1–16}}&lt;/ref&gt;), after which it gave rise to the [[Middle Indo-Aryan languages]].
|speakers2       = Continues as a liturgical language (Classical Sanskrit).
| familycolor    = Indo-European
| fam2           = [[ඉන්දු-අයිරේනියානු භාෂා|ඉන්දු-අයිරේනියානු]]
| fam3           = [[ඉන්දු-ආර්ය භාෂා|ඉන්දු-ආර්ය]]
| ancestor       = [[වෛදික සංස්කෘත]]
| script         = [[දේවනාගරි]] &lt;br /&gt;එසේම විවිධ [[බ්‍රාහ්මී අක්ෂර]]වලින්.&lt;ref name=&quot;aboutworldlanguages.com&quot;&gt;&quot;http://aboutworldlanguages.com/sanskrit&quot;&lt;/ref&gt;
| nation        =
| iso1          = sa
| iso2          = san
| iso3          = san
| image         = Sanskritam_word_in_devanagri_script.png
| imagesize     = 
| imagecaption  = ''සංස්කෘතම්'' ‍යන්න දේවනාගරී අක්ෂරවලින් 
| notice        = Indic
| glotto        = sans1269
| glottorefname = Sanskrit
| notice2       = IPA
}}

'''සංස්කෘත''' (/ˈsænskrɪt/; संस्कृतम् saṃskṛtam [səmskr̩t̪əm], මුලින් संस्कृता वाक् saṃskṛtā vāk; අමිශ්‍ර {{si|සකු}}) යනු හින්දු ආගමේ, බුදු දහමේ සහ ජෛන ආගමේ දේව මෙහෙයන්ට යොදා ගන්නා සහ එම ආගම් වල දර්ශනය සමඟ සබැඳි භාෂාවකි. එමන්ම ඉන්දියානු සංස්කෘතික කලාපයේ සාහිත්‍යමය භාෂාවක් ලෙස භාවිත කෙරෙන්නකි.

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}


[[Category:භාෂා]]

{{stub}}</text>
      <sha1>9zruq6eke09657rq3yy54p4xaz1lzol</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පරිශීලක සාකච්ඡාව:Yasasuru</title>
    <ns>3</ns>
    <id>62454</id>
    <revision>
      <id>790821</id>
      <parentid>613404</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T16:23:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CeylonChingu</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>/* Welcome Back to Healthcare Translation Task Force! */ නව ඡේදය</comment>
      <origin>790821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54288" sha1="k4k8ndsfbq58dcscp1rtkei4a3j0fcu" xml:space="preserve">{{Archive box
|search=yes|image=[[Image:File-manager.svg|35px]]|box-width=10em|
*[[/2015|2015 මතකයන්]]
*[[/2016|2016 මතකයන්]]
}}

==සුබ නව වසරක් වේවා==
{| align=center style=&quot;width:70%; font-family:Georgia, serif; {{Round corners}}; border:DarkGoldenrod solid 3px; padding:2px; background:white; &quot;
| style=&quot;width: 15%&quot; | [[File:Charles R. Knight New Years's Card.jpg|border|280px|left]]
| style=&quot;width: 40%&quot;; align=&quot;center&quot; | &lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;br&gt;''{{{1|{{{{{|safesubst:}}}BASEPAGENAME}}}}}, ඔබට සහ ඔබේ ආදරණීයයන් සියළු දෙනාටම ලැබුවා වූ 2017 නව වසර ඉතා යහපත් සහ සාර්ථකත්ව උදා වන ''&lt;br&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;{{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;#if:{{{2|}}}||&lt;br&gt;}}&lt;big style=&quot;color: #B8860B;&quot;&gt;'''{{Smallcaps|සුභ නව වසරක් වේවා !}}''' &lt;/big&gt;{{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;#if:{{{2|}}}||&lt;br&gt;}}&lt;/font&gt;&lt;br&gt;{{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;#if:{{{2|}}}|''{{{2}}}''&lt;br&gt;}}''සුබ පැතුම් එක්කලේ,''&lt;br&gt;[[User:L Manju|L Manju]] ([[User talk:L Manju|talk]]) 02:32, 1 ජනවාරි 2017 (යූටීසී)&lt;br&gt;&lt;br&gt;
| style=&quot;width: 15%&quot; | [[File:Godt Nytaar! 1916.jpg|250px|right]]
|}

==Wikipedia Asian Ambassador==
Hi

Congratulations! Thanks for participating the Wikipedia Asian Month and you now become one of the Wikipedia Asian Ambassadors this year! We would like to issue you a certificate and send you a digital copy with you, as well as a physical copy by basic mail service. Please reply this message to addiswang94{{@}}gmail.com,  and provide following information:
# The name you wish to be appeared on the certificate
# The Email address you wish to receive the digital copy
# The address you wish to receive the paper copy (if you would like one, we will put some Wikipedia stickers into the envelope also.) 

Also, as the ambassador, an additional postcard for you is on the way!

In a rare case you think I sent a wrong message to you, please let me. Thanks!

Best,&lt;br /&gt;
Addis Wang (User:AddisWang)&lt;br /&gt;
Wikipedia Asian Month Team--[[User:AddisWang|AddisWang]] ([[User talk:AddisWang|talk]]) 02:51, 18 ජනවාරි 2017 (යූටීසී)

== Portal Images ==

::මට ආරාධනා නොකලද එය කලෙමි. ජය! -----[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 15:23, 10 ජූලි 2017 (යූටීසී)

:::Thank you very much for your guidance. Being with seniors like you is an honour to me.----[[User:Yasasuru|Yasasuru]] ([[User talk:Yasasuru|talk]]) 02:27, 11 ජූලි 2017 (යූටීසී)

==ප්‍රතිගුණනය කෙරූ ලිපි වෙත පැරණි ලිපි හරවා යැවීම==
ආයුබෝවන් Yasasuru. මීට පෙර අවස්ථා කිහිපයකදීම ඔබ විසින් නිර්මාණය කල ප්‍රතිගුණනය කෙරූ ලිපි වෙතට පැරණි ලිපි හරවා යැවීම සිදු කල බව නිරික්ෂණය කලෙමි. ඉතාම මෑත සංස්කරණය වන්නේ [[ද කිංග්'ස් ඩොක්ටර්]] ලිපිය නම් [[ඉසිවර වෙදැදුරු]] යන ලිපිය වෙත හරවා යැවීමයි. ප්‍රතිගුණනය කෙරූ [[ඉසිවර වෙදැදුරු]] ලිපිය වෙතට [[ද කිංග්'ස් ඩොක්ටර්]] යන පැරණි ලිපිය හරවා යැවීම ඉතාමත්ම නොගැලපෙන සංස්කරණයක් වන්නේ [[ඉසිවර වෙදැදුරු]] යන නාමය යනු එක් රූපවාහිනී නාලිකාවකින් විසින් අදාල කථාංගය වෙත ආරූඪ කෙරුණු නාමයක් විනා එය සැබෑ නාමය නොවන නිසාවෙනි. ඔබට මේ හා සම්බන්ධිත කරුණු මීට පෙරදීද පහදා දී තිබුණි. එසේ පැවතියදීත් මෙම ආකාරයේ සංස්කරණ සිදුකිරීම සම්බන්ධව හේතුවක් ඉදිරිපත් කල හැකිද? --[[User:L Manju|L Manju]] ([[User talk:L Manju|talk]]) 06:26, 1 සැප්තැම්බර් 2017 (යූටීසී)
::Thank you for the advise. Please merge them under a suitable article name. Sorry for the mistake.---[[User:Yasasuru|Yasasuru]] ([[User talk:Yasasuru|talk]]) 06:35, 1 සැප්තැම්බර් 2017 (යූටීසී)
:::ඔබ විසින් [[පරිශීලක සාකච්ඡාව:L Manju#.E0.B6.89.E0.B7.83.E0.B7.92.E0.B7.80.E0.B6.BB_.E0.B7.80.E0.B7.99.E0.B6.AF.E0.B7.90.E0.B6.AF.E0.B7.94.E0.B6.BB.E0.B7.94_.E0.B6.BD.E0.B7.92.E0.B6.B4.E0.B7.92_.E0.B6.B1.E0.B7.8F.E0.B6.B8.E0.B6.BA|මෙහි]] දැක්වූ හේතු පිළිගනිමි. මීට පෙර මා පැවසූ ''[[ඉසිවර වෙදැදුරු]] ලිපිය වෙතට [[ද කිංග්'ස් ඩොක්ටර්]] යන පැරණි ලිපිය හරවා යැවීම ඉතාමත්ම නොගැලපෙන සංස්කරණයක් වන්නේ [[ඉසිවර වෙදැදුරු]] යන නාමය යනු එක් රූපවාහිනී නාලිකාවකින් විසින් අදාල කථාංගය වෙත ආරූඪ කෙරුණු නාමයක් විනා එය සැබෑ නාමය නොවන නිසාවෙනි.'' යන්න නැවත සංශෝධනය විය යුතුයි යන්න විශ්වාස කරමි. නමුත් කරුණාකර අළුත් ලිපිය වෙත පැරණි ලිපිය හරවා යැවීමට තරම් ඉක්මන් නොවී පැරණි ලිපියේ කතෘවරයාගේ දායකත්වයද නිවැරදි මාතෘකාව සහිත ලිපියෙහි ඉතිහාසයට එක්කල යුතු ආකාරයක් සොයා බැලිය යුතු බව සිතමි. ඔබට ජය ː)--[[User:L Manju|L Manju]] ([[User talk:L Manju|talk]]) 08:50, 1 සැප්තැම්බර් 2017 (යූටීසී)

== WAM Reminder ==

[[File:Asia_(orthographic_projection).svg|right|200px]]
Hi WAM organizers!

Thanks again for organizing Wikipedia Asian Month. There are only 4 days before it starts. If you haven't yet signed your language in WAM 2017, You can sign-up [[m:https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_Asian_Month_2017#Communities_and_Organizers|here]]. Below we have provided some notices and guidelines for organizing.
;Page Setup
* Our [[m:Wikipedia Asian Month 2017/Sample|Sample page]]  is ready to be translated. There are only a few adjustments if you had this page for 2016 already.
** Article Requirement is 4
** Article criteria are 3k bytes and 300 words. NO 2k bytes for smaller Wikipedia.
** According to the tool's limit, IP users can not participate. Please encourage them to register an account.

;Localization
* Please localize '''[[:en:Template:WAM user 2016|this template]]''' and used on sign up page. I will update the template once the tool is ready to be used.
* You may localize this page, but you can also just put a link towards the meta page. [[m:Wikipedia Asian Month/QA]]

;Strategy
* You may have to invite some of your Wikipedia friends or active Wikipedians from your home WIKI to help you organize.
* You may have to send some invitation to last year participants, active Wikipedians, and Wikipedians who has a special interest.
* Central Notice will be used. You may use the Site Notice if you don't see the CN is deployed.

;Reward
*We will keep sending postcards (new design) this year, and as an organizer, you will receive an additional postcard as well.
*We will have many special prizes provided by Wikimedia Affiliates and others. [[:m:Wikipedia Asian Month 2017/Event Partner|Take a look at here]]. Let me know if your organization also would like to offer a similar thing. 
*We will send the Ambassador a regular paper copy of the certificate through the basic mail.

;Question
Please feel free to contact me or the WAM team [[m:Talk:Wikipedia Asian Month 2017|meta talk page]], send me an email by Email this User or chat with me on facebook.

If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]].

'''Best Wishes''',&lt;br /&gt;
Sailesh Patnaik using [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 13:38, 27 ඔක්තෝබර් 2017 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=17354308 --&gt;

== Wikipedia Asian Month 2017: engage with audience ==

Dear WAM organizer,

I’m Erick, the coordinator of WAM 2017. Thanks for your effort and help at [[:m:Wikipedia Asian Month 2017]]! Here are some more information about organizational matter of the event at a national level.

&lt;small&gt;You are receiving this message because you have signed up as a organizer or in the [[:m:Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers|list]].&lt;/small&gt;

; Timeline
The event has started and will end in the November 30th 23:59 (UTC). However, we are late for some matter. So we need your help:
* '''Invite''' previous participants and your community members to join. We have a [[:m:Wikipedia Asian Month 2017/SampleInvitation|template]] you can use.
* '''Translate''' [[m:Special:PrefixIndex/MediaWiki:Centralnotice-WAM_2017-|Central Notice for your community]] (more instruction below) as well as sending a notice in village pump. Go public!
* '''Become''' the jury member in a campaign on Fountain which is an amazing tool for you to supervise participants’ articles. If you don’t have the campaign set up, please contact us! And put a link to your community’s campaign page for participants’ navigation.
* '''Organize''' a [[:m:Wikipedia Asian Month 2017/Event Partner|off-site]] editathon event. A coffee bar, internet and laptops. Though it’s optional. If you want to do that, please contact me.

In the following days, you should answer the questions from your community and supervise the submissions. Hope you have fun!

; Prepare Central Notice

Central Notice shows a banner on the top of pages in your wiki project along the event timeframe. We will use this to engage with audience. Steps:

# Translate, change logo and link to event page. Find your project's Central Notice [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:PrefixIndex/MediaWiki:Centralnotice-WAM_2017- here]. For example, we can change the banner for Chinese Wikipedia [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=Centralnotice-tgroup-WAM_2017&amp;filter=&amp;language=zh&amp;action=translate here].
# When you mark the 4 items (translation) as done. I'll enable the central notice in your language for this month.

; Interesting articles

Have some interesting articles in your mind or from community? Drop us a line so that we can post that [[m:Wikipedia_Asian_Month_2017/Topics|here]] to exchange the information to other communities.

; Special Prize
You can find some special prizes in [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2017/Event_Partner|Event Partner]] page. They can be claimed by:

* Write an article about Indigenous people in Taiwan at Wikipedia Asian Month (supported by Wikimedia Taiwan).
* Write articles on monuments of Bhubaneswar (supported by Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon).

The participants who joins for the special prize need to also report their conribution in the speical page. The link is shown in the Event Partner page.

; Looking for help

At all times, please reply me back or send me an email at erick@asianmonth.wiki.--[[m:User:Fantasticfears|Fantasticfears]] ([[m:User talk:Fantasticfears|talk]]) 12:13, 5 නොවැම්බර් 2017 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Fantasticfears@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=17385072 --&gt;

== A barnstar for you! ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Writers Barnstar Hires.png|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''The Writer's Barnstar'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | සිංහල විකිපීඩියාවේ දියුණුව පිණිස ඔබ කර ඇති කාර්යයට මාගේ උත්තමාචාරය...   [[User:Lasan S Rajapaksha|Lasan S Rajapaksha]] ([[User talk:Lasan S Rajapaksha|talk]]) 18:16, 27 නොවැම්බර් 2017 (යූටීසී)
|}

== Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon Update ==

Hello,&lt;br/&gt;
Thanks for signing up as a participant of [[:m:Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon|Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon]] (2017). The edit-a-thon has ended on 20th November 2017, 25 Wikipedians from more than 15 languages have created around 180 articles during this edit-a-thon. Make sure you have reported your contribution on [[Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon/Report contribution|this page]]. Once you're done with it, Please put a {{tick}} mark next to your username in the list by 10th December 2017. We will announce the winners of this edit-a-thon after this process.-- [[:m:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 17:30, 4 දෙසැම්බර් 2017 (යූටීසී)
&lt;small&gt;You are getting this message because you have joined as a participant/ambassador. You can subscribe/unsubscribe [[:m:User:Titodutta/lists/BHEAT|here]].&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/BHEAT&amp;oldid=17509628 --&gt;
== Your contribution to සිංහළ විකිපීඩියා is appreciated  ==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:middle;&quot; | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]]| [[File:Tireless Contributor Barnstar.gif|100px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''විඩානැත්තාගේ කැරකෙන තරුව'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; | Being told you’re appreciated is what i can contribute. &lt;span style=&quot;text-shadow:3px 3px 4px lightskyblue;&quot;&gt;[[User:Rsekanayake|&lt;span style=&quot;color:#F62817&quot;&gt;Rs&lt;/span&gt;]][[User talk:Rsekanayake|&lt;span style=&quot;color:#1673F5&quot;&gt;Ekanayake&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt; 17:54, 4 දෙසැම්බර් 2017 (යූටීසී)
|}

== What's Next (WAM) ==

Congratulations! The Wikipedia Asian Month is has ended and you've done amazing work of organizing. What we've got and what's next?
;Here are some number I would like to share with you 
:Total submitted: 7429 articles; 694 users

; Here are what will come after the end of WAM
* Make sure you judge all articles before December 12th, and participants who can improve their contribution (not submit) before December 10th. 
* Once you finish the judging, please update [[:m:Wikipedia Asian Month/Status|'''this page''']] after December 12th
* There will be three round of address collection scheduled: December 15th, December 20th, and December 25th. 
*  Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) [[:m:Wikipedia Asian Month/2017 Ambassadors|'''on this page''']], if the 2nd participants have more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors.
* There will be a progress page for the postcards.

&lt;small&gt;If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]].&lt;/small&gt;

'''Best Wishes''',&lt;br /&gt;
Sailesh Patnaik using [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 17:37, 5 දෙසැම්බර් 2017 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=17513917 --&gt;

Dear Yasasuru! Can you make about Kannada-language actor and singer Puneeth Rajkumar in Sinhala? Thank you! --[[විශේෂ:දායකත්ව/89.110.25.81|89.110.25.81]] 11:04, 10 දෙසැම්බර් 2017 (යූටීසී)

== WAM Address Collection ==

Congratulations! You have more than 4 accepted articles in Wikipedia Asian Month! Please submit your postal mailing address via '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdvj_9tlmfum9MkRx3ty1sJPZGXHBtTghJXXXiOVs-O_oaUbw/viewform?usp=sf_link Google form]''' or email me about that on erick@asianmonth.wiki before the end of Janauary, 2018. The Wikimedia Asian Month team only has access to this form, and we will only share your address with local affiliates to send postcards. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. Please contact your local organizers if you have any question. We apologize for the delay in sending this form to you, this year we will make sure that you will receive your postcard from WAM. If you've not received a postcard from last year's WAM, Please let us know. All ambassadors will receive an electronic certificate from the team. Be sure to fill out your email if you are enlisted [[:m:Wikipedia_Asian_Month/2017_Ambassadors|Ambassadors list]].

Best, [[:m:User:fantasticfears|Erick Guan]] ([[m:User talk:fantasticfears|talk]])
&lt;!-- Message sent by User:Fantasticfears@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Fantasticfears/mass/WAM_2017&amp;oldid=17583922 --&gt;

== WAM Address Collection - 1st reminder ==

Hi there. This is a reminder to fill the address collection. Sorry for the inconvenience if you did submit the form before. If you still wish to receive the postcard from Wikipedia Asian Month, please submit your postal mailing address via '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdvj_9tlmfum9MkRx3ty1sJPZGXHBtTghJXXXiOVs-O_oaUbw/viewform this Google form]'''. This form is only accessed by WAM international team. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. If you have problems in accessing the google form, you can use [[:m:Special:EmailUser/Saileshpat|Email This User]] to send your address to my Email.

If you do not wish to share your personal information and do not want to receive the postcard, please let us know at [[:m:Talk:Wikipedia_Asian_Month_2017|WAM talk page]] so I will not keep sending reminders to you. Best, [[:m:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]]
&lt;!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Fantasticfears/mass/WAM_2017&amp;oldid=17583922 --&gt;

== Confusion in the previous message- WAM ==

Hello again, I believe the earlier message has created some confusion. If you have already submitted the details in the Google form, '''it has been accepted''', you don't need to submit it again. The earlier reminder is for those who haven't yet submitted their Google form or if they any alternate way to provide their address. I apologize for creating the confusion. Thanks-[[:m:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]]
&lt;!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Fantasticfears/mass/WAM_2017&amp;oldid=17583922 --&gt;

== About a Moved article  ==

[[ද එක්ස්-ෆයිල්ස් (වාරය 11)|Season]] වචනයට  &quot;වාරය&quot; කියනවට වඩා &quot;සමය&quot; වඩාත් ගැලපෙනව. --[[User:Salithak1|Salithak1]] ([[User talk:Salithak1|talk]]) 02:09, 27 ජනවාරි 2018 (යූටීසී)

== Invitation from WAM 2018 ==

[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px]]

Hi WAM organizers!

Hope you receive your postcard successfully! Now it's a great time to '''[[:m:Wikipedia_Asian_Month_2018#Communities_and_Organizers|sign up at the 2018 WAM]]''', which will still take place in November. Here are some updates and improvements we will make for upcoming WAM. If you have any suggestions or thoughts, feel free to discuss on [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month|the meta talk page]].

# We want to host many onsite Edit-a-thons all over the world this year. If you would like to host one in your city, please [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Onsite edit-a-thon|take a look and sign up at this page]]. 
# We will have many special prize provided by Wikimedia Affiliates and others. [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Event Partner|Take a look at here]]. Let me know if your organization also would like to offer a similar thing.
# Please encourage other organizers and participants to sign-up in this page to receive updates and news on Wikipedia Asian Month.
If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]].

Reach out the WAM team here at the [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|meta talk page]] if you have any questions.

Best Wishes,&lt;br /&gt;
[[:m:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 16:03, 23 සැප්තැම්බර් 2018 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=18097905 --&gt;

== 27 Communities have joined WAM 2018, we're waiting for you! ==

[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px]]

Dear WAM organizers!

Wikipedia Asian Month 2018 is now 26 days away! It is time to sign up for 
'''[[:m:Wikipedia_Asian_Month_2018#Communities_and_Organizers|WAM 2018]]''', 

Following are the updates on the upcoming WAM 2018:

* Follow the [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Organiser Guidelines|organizer guidelines]] to host the WAM successfully.
* We want to host many onsite Edit-a-thons all over the world this year. If you would like to host one in your city, please [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Onsite edit-a-thon|take a look and '''sign up''' at this page]]. 
* If you or your affiliate wants to organize an event partnering with WAM 2018, Please [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Event Partner|'''Take a look''' at here]].
* Please encourage other organizers and participants to sign-up in [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]] to receive updates and news on Wikipedia Asian Month.


If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]].

Reach out the WAM team here at the [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|meta talk page]] if you have any questions.

Best Wishes,&lt;br /&gt;
[[:m:User:Wikilover90|Wikilover90]] using ~~&lt;includeonly&gt;~&lt;/includeonly&gt;~~
&lt;!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=18448358 --&gt;

== WAM Organizers Update ==

Hi WAM Organizer! Hopefully, everything works just fine so far! '''[[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|Need Help Button''', post in any language is fine]]
* Here are some recent updates and clarification of rules for you, and as always, let me know if you have any idea, thought or question.
** Additional souvenirs (e.g. postcard) will be sent to Ambassadors and active organizers.
** A participant's article count is combined on all language Wikipedias they have contributed to
** Only Wikipedia Asian Month on Wikipedia or Wikivoyage projects count (no WikiQuote, etc.)
** The global top 3 article count will only be eligible on Wikipedias where the WAM article requirement is at least 3,000 bytes and 300 words.
** If your community accepts an extension for articles, you should set up a page and allow participants to submit their contributions there.
** In case of redirection not allowed submitting in Fountain tool, a workaround is to delete it, copy and submit again. Or a submission page can be used too.
** Please make sure enforce the rules, such as proper references, notability, and length.
** International organizers will double check the top 3 users' accepted articles, so if your articles are not fulfilling the rules, they might be disqualified. We don't want it happened so please don't let us make such a decision.

Please feel free to contact me and WAM team on [[m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|meta talk page]], send me an email by Email this User or chat with me on facebook. For some languages, the activity for WAM is very less, If you need any help please reach out to us, still, 12 more days left for WAM, Please encourage your community members to take part in it.

If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]].

Best Wishes,&lt;br /&gt;
Sailesh Patnaik&lt;br /&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=18557757 --&gt;

== What's Next (WAM)! ==

Congratulations! The Wikipedia Asian Month has ended successfully and you've done amazing work of organizing. What we've got and what's next?
; Tool problem
: If you faced problem submitting articles via judging tool, use [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/late submit|this meta page]] to do so. Please spread this message with local participants.
; Here are what will come after the end of WAM
* Make sure you judge all articles before December 7th, and participants who can improve their contribution (not submit) before December 10th. 
* Participates still can submit their contribution of November before December 5th at [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/late submit|'''this page''']]. Please let your local wiki participates know. Once you finish the judging, please update [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Status|'''this page''']] after December 7th
* There will be three round of address collection scheduled: December 15th, December 20th, and December 25th. 
*  Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Ambassadors|'''on this page''']], if the 2nd participants have more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors.
* There will be a progress page for the postcards.

; Some Questions
* In case you wondering how can you use the WAM tool (Fountain) in your own contest, contact the developer [[:m:User:Ле Лой|Le Loi]] for more information.

Thanks again, Regards &lt;br&gt;
[[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 04:59, 3 දෙසැම්බර් 2018 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=18652404 --&gt;

== WAM Postcard collection ==

Dear organiser,

Thanks for your patience, I apologise for the delay in sending the Google form for address collection. Please share [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScoZU2jEj-ndH3fLwhwG0YBc99fPiWZIfBB1UlvqTawqTEsMA/viewform this form] and the message with the participants who created 4 or more than 4 articles during WAM. We will send the reminders directly to the participants from next time, but please ask the participants to fill the form before January 10th 2019. 

Things to do:
#If you're the only organiser in your language edition, Please accept your article, keeping the WAM guidelines in mind.
#Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Ambassadors|'''on this page''']], if the 2nd participants have more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors.
#Please update the status of your language edition in [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Status|'''this page''']].


Note: This form is only accessed by WAM international team. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. If you have problems accessing the google form, you can use [[:m:Special:EmailUser/Saileshpat|Email This User]] to send your address to my Email. Thanks :) --[[:m:User:Saileshpat|Saileshpat]] using [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 21:15, 19 දෙසැම්බර් 2018 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=18711123 --&gt;

== Invitation to Organize Wiki Loves Love 2019 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

[[File:WLL Subtitled Logo subtitled b (transparent).svg|frameless|right]]

[[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Love 2019|Wiki Loves Love]] (WLL) is an International photography competition of Wikimedia Commons to subject love testimonials happening in the month of February 2019.

The primary goal of the competition is to document love testimonials through human cultural diversity such as monuments, ceremonies, snapshot of tender gesture, and miscellaneous objects used as symbol of love; to illustrate articles in the worldwide free encyclopedia Wikipedia, and other Wikimedia Foundation (WMF) projects. February is around the corner and Wiki Loves Love team invites you to organize and promote WLL19 in your country and join hands with us to celebrate love and document it on Wikimedia Commons. The theme of 2019 is '''Festivals, ceremonies and celebrations of love'''.

To organize Wiki Loves Love in your region, sign up at WLL [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019/Organise|Organizers]] page. You can also simply support and spread love by helping us [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Love 2019|translate]] the commons page in your local language which is open for translation.

The contest starts runs from 1-28 February 2019. Independent from if there is a local contest organised in your country, you can help by making the photo contest Wiki Loves Love more accessible and available to more people in the world by translating the upload wizard, templates and pages to your local language. See for an overview
of templates/pages to be translated at our [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019/Translations|Translations page]].

Imagine...The sum of all love!

[[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019/International Team|Wiki Loves Love team]]

--[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 12:33, 6 ජනවාරි 2019 (යූටීසී)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wiki_Loves_Love&amp;oldid=18760999 --&gt;

== Invitation from WAM 2019 ==

[[File:WAM logo without text.svg|right|200px]]
Hi WAM organizers!

Hope you are all doing well! Now it's a great time to '''[[:m:Wikipedia Asian Month 2019#Communities_and_Organizers|sign up for the 2019 Wikipedia Asian Month]]''', which will take place in November this year (29 days left!). Here are some updates and improvements we will make for upcoming WAM. If you have any suggestions or thoughts, feel free to discuss on [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2019|the meta talk page]].

#Please add your language project by 24th October 2019. Please indicate if you need multiple organisers by 29th October.
#Please update your community members about you being the organiser of the WAM.
#We want to host many onsite Edit-a-thons all over the world this year. If you would like to host one in your city, please [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/Onsite edit-a-thon|take a look and sign up at this page]]. 
#Please encourage other organizers and participants to sign-up [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|in this page]] to receive updates and news on Wikipedia Asian Month.
#If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]].

Reach out the WAM team here at the [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2019|meta talk page]] if you have any questions.

Best Wishes,&lt;br /&gt;
[[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 17:03, 2 ඔක්තෝබර් 2019 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=19195667 --&gt;

== We sent you an e-mail ==

Hello {{PAGENAME}},

Really sorry for the inconvenience. This is a gentle note to request that you check your email. We sent you a message titled &quot;The Community Insights survey is coming!&quot;. If you have questions, email surveys@wikimedia.org. 

You can [[:m:Special:Diff/20479077|see my explanation here]].

[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 18:53, 25 සැප්තැම්බර් 2020 (යූටීසී)
&lt;!-- Message sent by User:Samuel (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/Community_Insights_survey/other-languages&amp;oldid=20479295 --&gt;

== Wikipedia Asian Month 2020 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2020|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2020]]

Hi WAM organizers and participants!

Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[:m:Wikipedia Asian Month 2020|Wikipedia Asian Month 2020]], which will take place in this November.

'''For organizers:'''

Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Organiser Guidelines|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to:

# use '''[https://fountain.toolforge.org/editathons/ Fountain tool]''' (you can find the [[:m:Fountain tool|usage guidance]] easily on meta page), or else you and your participants’ will not be able to receive the prize from WAM team.
# Add your language projects and organizer list to the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#Communities and Organizers|meta page]] before '''October 29th, 2020'''.
# Inform your community members WAM 2020 is coming soon!!!
# If you want WAM team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth/ Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth twitter], or you want to share your WAM experience/ achievements on our blog, feel free to send an email to info@asianmonth.wiki or PM us via facebook.

If you want to hold a thematic event that is related to WAM, a.k.a. [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#Subcontests|WAM sub-contest]]. The process is the same as the language one.

'''For participants:'''

Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#How to Participate in Contest|event regulations]] and [[:m:Wikipedia Asian Month/QA|Q&amp;A information]]. Just join us! Let’s edit articles and win the prizes!

'''Here are some updates from WAM team:'''
#	Due to the [[:m:COVID-19|COVID-19]] pandemic, this year we hope all the Edit-a-thons are online not physical ones. 
#	The international postal systems are not stable enough at the moment, WAM team have decided to send all the qualified participants/ organizers extra digital postcards/ certifications. (You will still get the paper ones!) 
#	Our team has created a [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/WAM2020 postcards and certification deliver progress (for tracking)|meta page]] so that everyone tracking the progress and the delivery status. 

If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the WAM team via emailing '''info@asianmonth.wiki''' or discuss on the meta talk page. If it’s urgent, please contact the leader directly ('''jamie@asianmonth.wiki''').

Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2020

Sincerely yours,

[[:m:Wikipedia Asian Month 2020/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2020.10&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:KOKUYO@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2020&amp;oldid=20508138 --&gt;

== Wikipedia Asian Month 2021 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Hi [[m:Wikipedia Asian Month|Wikipedia Asian Month]] organizers and participants!
Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[Wikipedia Asian Month 2021]], which will take place in this November.

'''For organizers:'''

Here are the [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Rules|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to:

# use '''[https://fountain.toolforge.org/editathons/ Fountain tool]''' (you can find the [[m:Wikipedia Asian Month/Fountain tool|usage guidance]] easily on meta page), or else you and your participants' will not be able to receive the prize from Wikipedia Asian Month team.
# Add your language projects and organizer list to the [[m:Template:Wikipedia Asian Month 2021 Communities and Organizers|meta page]] before '''October 29th, 2021'''.
# Inform your community members Wikipedia Asian Month 2021 is coming soon!!!
# If you want Wikipedia Asian Month team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth Twitter], or you want to share your Wikipedia Asian Month experience / achievements on [https://asianmonth.wiki/ our blog], feel free to send an email to [mailto:info@asianmonth.wiki info@asianmonth.wiki] or PM us via Facebook.

If you want to hold a thematic event that is related to Wikipedia Asian Month, a.k.a. [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Events|Wikipedia Asian Month sub-contest]]. The process is the same as the language one.

'''For participants:'''

Here are the [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Rules#How to Participate in Contest?|event regulations]] and [[m:Wikipedia Asian Month 2021/FAQ|Q&amp;A information]]. Just join us! Let's edit articles and win the prizes!

'''Here are some updates from Wikipedia Asian Month team:'''

# Due to the [[m:COVID-19|COVID-19]] pandemic, this year we hope all the Edit-a-thons are online not physical ones.
# The international postal systems are not stable enough at the moment, Wikipedia Asian Month team have decided to send all the qualified participants/ organizers extra digital postcards/ certifications. (You will still get the paper ones!)
# Our team has created a [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Postcards and Certification|meta page]] so that everyone tracking the progress and the delivery status.

If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the Wikipedia Asian Month team via emailing '''[Mailto:info@asianmonth.wiki info@asianmonth.wiki]''' or discuss on the meta talk page. If it's urgent, please contact the leader directly ('''[Mailto:&amp;#x20;Jamie@asianmonth.wiki jamie@asianmonth.wiki]''').

Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2021

Sincerely yours,

[[m:Wikipedia Asian Month 2021/Team#International Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2021.10
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Reke@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=20538644 --&gt;

== Translation request ==

Hello.

Can you translate and upload the articles [[:en:National Museum of History of Azerbaijan]] and [[:en:National Art Museum of Azerbaijan]] in Sinhala Wikipedia?

Yours sincerely, [[User:Multituberculata|Multituberculata]] ([[User talk:Multituberculata|talk]]) 13:57, 9 මැයි 2022 (යූටීසී)

== You are invited to join/orginize Wikipedia Asain Month 2022 ! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2022|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2022]]

Hi WAM organizers and participants!

Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[:m:Wikipedia Asian Month 2022|Wikipedia Asian Month 2022]], which will take place in this November.

'''For organizers:'''

Here are the [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Rules|basic guidance and regulations]]  for organizers. Please remember to:

# use '''[https://outreachdashboard.wmflabs.org/campaigns/wikipedia_asian_month_2022/overview/ Wikipedia Asian Month 2022 Programs &amp; Events Dashboard.]''' , or else you and your participants’ will not be able to receive the prize from WAM team.
# Add your language projects and organizer list to the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#Communities and Organizers|meta page]] 1 week before '''your campaign start date'''.
# Inform your community members WAM 2022 is coming!!!
# If you want WAM team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth/ Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth twitter], or you want to share your WAM experience/ achievements on our blog, feel free to send an email to info@asianmonth.wiki.

If you want to hold a thematic event that is related to WAM, a.k.a. [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#Subcontests|WAM sub-contest]]. The process is the same as the language one.

'''For participants:'''

Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#How to Participate in Contest|event regulations]] and [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/FAQ|Q&amp;A information]]. Just join us! Let’s edit articles and win the prizes!

'''Here are some updates from WAM team:'''
#	Based on the [[:m:COVID-19|COVID-19]] pandemic situation in different region, this year we still suggest all the Edit-a-thons are online, but you are more then welcome to organize local offline events. 
#	The international postal systems are not stable, WAM team have decided to send all the qualified participants/ organizers a [[:m:Wikipedia Asian Month 2022/Barnstars|digital Barnstars]]. 

If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the WAM team via emailing '''info@asianmonth.wiki''' or discuss on the meta talk page. If it’s urgent, please contact the leader directly ('''reke@wikimedia.tw''').

Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2022

Sincerely yours,

 [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2022.10&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Joycewikiwiki@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=23975688 --&gt;

== WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open ==

Dear Wikimedian, 

We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. 

We also have exciting updates about the Program and Scholarships. 

The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. 

For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]].

‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. 

Regards 

[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 11:25, 16 නොවැම්බර් 2022 (යූටීසී) 

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24082246 --&gt;

== WikiConference India 2023: Help us organize! ==

Dear Wikimedian,

You may already know that the third iteration of [[:m:WikiConference_India_2023|WikiConference India]] is happening in March 2023. We have recently opened [[:m:WikiConference_India_2023/Scholarships|scholarship applications]] and [[:WikiConference_India_2023/Program_Submissions|session submissions for the program]]. As it is a huge conference, we will definitely need help with organizing. As you have been significantly involved in contributing to Wikimedia projects related to Indic languages, we wanted to reach out to you and see if you are interested in helping us. We have different teams that might interest you, such as communications, scholarships, programs, event management etc. 

If you are interested, please fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdN7EpOETVPQJ6IG6OX_fTUwilh7MKKVX75DZs6Oj6SgbP9yA/viewform?usp=sf_link this form]. Let us know if you have any questions on the [[:m:Talk: WikiConference_India_2023|event talk page]]. Thank you [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 15:21, 18 නොවැම්බර් 2022 (යූටීසී)

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&amp;oldid=24094749 --&gt;

== WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline ==

Dear Wikimedian,

Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]].

COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. 

Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call 

* '''WCI 2023 Open Community Call'''
* '''Date''': 3rd December 2022
* '''Time''': 1800-1900 (IST)
* '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx

Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 16:21, 2 දෙසැම්බර් 2022 (යූටීසී)

On Behalf of,
WCI 2023 Core organizing team.
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24083503 --&gt;

== ද නේම්සේක් (චිත්‍රපටය) ==

Hello. I see that [[ද නේම්සේක් (චිත්‍රපටය)|this article]] is in English. Since you created it, can you translate it sometime? Untranslated pages usually get deleted. For example, I would not write Sinhala in the English Wikipedia. If I did, no one in English Wikipedia would understand it. Also, I edited two other pages (Teletubbies and Charlotte's Web) to remove English content from them. However, I would appreciate if you could possibly translate the content I removed. For both of them, I removed English content from the infoboxes, plus English from the lead section in ''Teletubbies''. Since both articles were written in 2011, they probably need updating. So, if you could add and/or update content in those pages, I would appreciate it. Thank you. [[User:Brightblueskies|Brightblueskies]] ([[User talk:Brightblueskies|talk]]) 18:29, 13 දෙසැම්බර් 2022 (යූටීසී)

== WikiConference India 2023:WCI2023 Open Community call on 18 December 2022 ==

Dear Wikimedian,

As you may know, we are hosting regular calls with the communities for [[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]. This message is for the second Open Community Call which is scheduled on the 18th of December, 2022 (Today) from 7:00 to 8:00 pm to answer any questions, concerns, or clarifications, take inputs from the communities, and give a few updates related to the conference from our end. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call.

* [WCI 2023] Open Community Call
* Date: 18 December 2022
* Time: 1900-2000  [7 pm to 8 pm] (IST)
* Google Link: https://meet.google.com/wpm-ofpx-vei

Furthermore, we are pleased to share the telegram group created for the community members who are interested to be a part of WikiConference India 2023 and share any thoughts, inputs, suggestions, or questions. Link to join the telegram group: https://t.me/+X9RLByiOxpAyNDZl. Alternatively, you can also leave us a message on the [[:m:Talk:WikiConference India 2023|Conference talk page]]. Regards [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 08:11, 18 දෙසැම්බර් 2022 (යූටීසී)

&lt;small&gt;
On Behalf of,
WCI 2023 Organizing team
&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&amp;oldid=24099166 --&gt;

== Invitation to Rejoin the [https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:Translation_task_force Healthcare Translation Task Force] ==

[[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|right|frameless|125px]]
You have been a [https://mdwiki.toolforge.org/prior/index.php medical translators within Wikipedia]. We have recently relaunched our efforts and invite you to [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php join the new process]. Let me know if you have questions. Best [[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 12:34, 13 August 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_translators/40&amp;oldid=25451578 --&gt;

== ලිපි 20,000 සීමාව ==

ඊයේ සිංහල විකිපීඩියාව ලිපි 20,000 සීමාව පසු කර ඇත. ජයවේවා! -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 14:04, 14 දෙසැම්බර් 2023 (යූටීසී)

== Welcome Back to Healthcare Translation Task Force!  ==

{| cellspacing=&quot;8&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;width:100%; clear:both; margin:0.5em auto; background-color:#EAF2FF; border:1px solid #4a0000;&quot;
| [[File:Medical translation.svg|250x250px]]
|
Hi '''{{PAGENAME}}'''!

Thank you for your recent contributions to [[mdwiki:WikiProjectMed:Wiki_Project_Med_Foundation|Wiki Project Med]].
We are glad to have you as part of our translation task force, helping make reliable medical information accessible to more people worldwide, both online and offline.

Please check this onboarding course [https://sites.google.com/wikiprojectmed.org/mdwiki-onboarding-course/] to learn more about our translation process.

'''After every translation, please ensure the following steps are done:'''

*Confirm that you have chosen the best title or properly translated the title.
*Add suitable categories.
*Check that the infobox is correctly translated and complete.
*Make sure you have followed your language-specific Wikipedia guidelines.
*After publishing your translation, if you receive any comments from the reviewers please reply and coordinate with them.

Following this checklist helps us collaborate positively and effectively with local Wikipedia reviewers. If you have any questions or need support, please feel free to get in touch. 

Thank you for contributing your time and skills to this important work.

-- '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' Team

|} [[User:CeylonChingu|CeylonChingu]] ([[User talk:CeylonChingu|talk]]) 16:23, 18 මැයි 2026 (යූටීසී)</text>
      <sha1>k4k8ndsfbq58dcscp1rtkei4a3j0fcu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ආනන්ද වික්‍රමගේ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>66704</id>
    <revision>
      <id>790815</id>
      <parentid>783655</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T16:08:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-23808-75</username>
        <id>78631</id>
      </contributor>
      <comment>/* ටෙලිනාට්‍යය */</comment>
      <origin>790815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7827" sha1="ix3lwr3ccvx4bz60fdeeg1eunbu5vim" xml:space="preserve">{{short description|Sri Lankan actor and comedian}}
{{Infobox person
|name          = ආනන්ද වික්‍රමගේ &lt;br&gt;Ananda Wickramage 
|other_names   = 
|image         =
|alt           = 
|caption       = 
|birth_date    = {{Birth date and age|1953|08|04|mf=yes}}
|birth_name    = 
|birth_place   =  [[ශ්‍රී ලංකාව]]
|death_date    =
|death_place   = 
|death_cause   = 
|resting_place_coordinates = &lt;!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --&gt;
|nationality   = ශ්‍රී ලාංකික
|education     = 
|years_active  = 1977–වර්තමාන
|party         = 
|spouse        = [[මානෙල් වානගුරු]] (m. 1984)&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://lkmegafuns.info/2019/01/08/remarage-event-of-manel-and-ananda-wickramage/ | title=Remarage Event of Manel and Ananda Wickramage | publisher=lkmegafuns | access-date=7 May 2019}}&lt;/ref&gt;
|children      = 2
|awards        =   
|signature     = 
|website       = 
|occupation    = නළුවෙක්, විකට නළුවෙක්
}}

'''ආනන්ද වික්‍රමගේ''', (උපත 1953 අගෝස්තු 4), ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ, වේදිකාවේ සහ රූපවාහිනියේ නළුවෙකි.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://rateyourmusic.com/films/ananda_wickramage/ | title=Ananda Wickramage bio | publisher=Rate your music | access-date=7 May 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.nfc.gov.lk/artist/ananda-wickramage-265/ | title=Sri Lankan actors - Ananda Wickramage | publisher=National Film Corporation of Sri Lanka | access-date=7 May 2019}}&lt;/ref&gt; වික්‍රමගේ වඩාත් කැපී පෙනෙන්නේ “පබා” ටෙලි නාට්‍යයේ “මර්වින්” චරිතය, “පටලවිල්ල” ටෙලි නාට්‍යයේ ද්විත්ව රංගනය, “ඇන්ඩ් සමාගම” දේශපාලන කතා මාලාවේ සභාපති සහ &quot;නයිනගේ සුදුව&quot; වේදිකා නාට්‍යයේ “කොතලාවල” ලෙසය. .&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.sundaytimes.lk/001119/plus2.html | title=All for the sake of a laugh! | publisher=Sunday Times | access-date=7 May 2019}}&lt;/ref&gt;

==පෞද්ගලික ජීවිතය==
වික්‍රමගේ විවාහ වී සිටින්නේ [[මානෙල් වානගුරු]] නම් ප්‍රතිභාපූර්ණ නිළිය සමගයි. මෙම යුවළට පුතුන් දෙදෙනෙක් සිටී: ජනිත් වික්‍රමගේ සහ සංකේත් වික්‍රමගේ, දෙදෙනාම නළුවෝ වෙති.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://news.starfriends.lk/ආනන්ද-මානෙල්-විවාහයට-ජනි/ | title=ආනන්ද-මානෙල් විවාහයට ජනිත්ගෙන් සුබපැතුම් | publisher=Star Friends | access-date=30 July 2019}}&lt;/ref&gt;

==වෘත්තීය ජීවිතය==
ආනන්ද වික්‍රමගේ රූපවාහිනී කතාමාලා 100කට අධික ප්‍රමාණයක රඟපා ඇත. &quot;පාටලවිල්ල&quot; සහ &quot;පබා&quot; වැනි කතා මාලා වල ඔහුගේ භූමිකාව ඉතා ජනප්‍රිය විය. ඔහු &quot;මැණික් මාලිගා&quot; සහ ''හද පුදසුන'' රූපවාහිනී කතාමාලා අධ්‍යක්ෂණය කළේය.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.sundaytimes.lk/051218/tv/9.html | title='Hada Pudasuna': Portrays sacrifices in love | publisher=Sunday Times | access-date=18 August 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://archives.dailynews.lk/2008/12/08/fea20.asp | title=Emerging from the shadows | work=Daily News | access-date=7 May 2019}}&lt;/ref&gt;

වික්‍රමගේ සිය සිනමා දිවිය ආරම්භ කළේ 1977 දී &quot;සුදු පරවියෝ&quot; චිත්‍රපටයෙන් සුළු චරිතයකිනි.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.films.lk/sinhala-cinema-artist-ananda-wickramage-53.html | title=Ananda Wickramage - ආනන්ද වික්‍රමගේ films | publisher=Sinhala Cinema Database| access-date=7 May 2019}}&lt;/ref&gt; ඔහු බොහෝ ප්‍රභේද හරහා චිත්‍රපට 50 කට වඩා රඟපා ඇතත්, ඔහුගේ බොහෝ චරිත සහාය චරිත වේ. ඔහුගේ ජනප්‍රියම සිනමා රංගනය වූයේ &quot;ජීවිතේ ලස්සනයි&quot;, &quot;ක්ලීන් අවුට්&quot; සහ &quot;පාර්ලිමන්ට් ජෝක්ස්&quot; චිත්‍රපටවල හාස්‍යජනක චරිත හරහාය.

==චිත්‍රපට==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! වසර 
! චිත්‍රපටිය 
|-
| 1979 
| ''චූඩා මාණික්‍යය''
|-
|1979 
| ''නුවන් රේණූ''
|-
|1979 
| ''විසිහතර පැය''
|-
|1980 
| ''ජෝඩු වලලු''
|-
|1983 
| ''සුබෝධා''
|-
|1990 
| ''ජයශක්‍ති''
|-
|1990 
| ''සම්බුදු මහිම''
|-
|1990 
| ''ක්‍රිස්තු චරිතය''
|-
|1993 
| ''මැවිලා පෙනේවි රූපේ''
|-
|1995 
| ''ඉරහඳ ඉල්ලා''
|-
|1995 
| ''චන්ඩියගෙ පුතා''
|-
|1995 
| ''චාන්දනී''
|-
|1995 
| ''සුදු වලස්සු'' 
|-
|1997 
| ''අපායේ තත්පර අසූහාර දාහක්''
|-
|1997 
| ''යසෝමා''
|-
|2001 
| ''ජැක් ඇන්ඩ් ජිල්'' 
|-
|2001 
| ''ජොලි හලෝ''
|-
|2002 
| ''ජොලි හලෝ 2''
|-
|2002 
| ''චෙරියෝ හොල්මන්
|-
|2004 
| ''සමාවෙන්න මා රත්තරනේ''
|-
|2004 
| ''ක්ලීන් අවුට්''
|-
| 2004 
| ''රෑ දනියෙල් දවල් මිගෙල් 3'' 
|-
|2006 
| ''අලිපැටියෝ ඔයයි මමයි''
|-
|2008 
| ''වැඩබැරි ටාර්සන් මැතිසබයට''
|-
|2010 
| ''[[අපේ යාළු පුංචි භූතයා]]
|-
|2011 
| ''තැන්ක්‍ යූ බර්ටී''
|-
|2011 
| ''ස්වීට් ඒන්ජල්''
|-
|2011 
| ''පුතා මගේ සූරයා''
|-
|2015 
| ''සිංහයා''
|-
|2011 
| ''[[පාර්ලිමන්ට් ජෝක්ස්]]''
|-
|2021 
| ''[[ කබඩි]]'
|-
|}

===ටෙලිනාට්‍යය===
* ''අත්භූත ලාම්පුව''
* ''අමරපුරය'' 
* ''ඉතින් ඊට පස්සේ''
* ''චංචල රේඛා''
* ''තාරාදේවී'' 
* ''තෝඩු'' 
* ''නිල්දිය රළ''
* ''[[පබා]]''
*''[[බොඳ මීදුම්]]''
* ''වැස්ස නුඹ වගේ''
* ''සඳ නොදුටු සඳ''
* ''සඳ සඳ වගේ''
* ''සිහිනයකි ජීවිතේ''
* ''සූරියභානූ''
* ''සේපාලිකා''

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

==මේවාද බලන්න==
*{{IMDb name|7030182}}

{{DEFAULTSORT:වික්‍රමගේ, ආනන්ද}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික නළුවෝ]]
[[Category:සිනමාවේ විකට නළුවෝ]]
[[Category:ශ්‍රී ලාංකිකය විකට නළුවෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා]]</text>
      <sha1>ix3lwr3ccvx4bz60fdeeg1eunbu5vim</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කුමාර තිරිමාදුර</title>
    <ns>0</ns>
    <id>67361</id>
    <revision>
      <id>790818</id>
      <parentid>790102</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T16:18:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-23808-75</username>
        <id>78631</id>
      </contributor>
      <comment>/* චිත්‍රපටකරණය */</comment>
      <origin>790818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41820" sha1="km366apkc0ryk0cde6zpdecbhxg9x5w" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = කුමාර තිරිමාදුර
| other_names = 
| image = 
| image_size = 
| alt = 
| caption = 
| birth_date = {{Birth date and age|1969|04|17|mf=yes}}
| birth_name = 
| birth_place = [[මොරටුව]], [[කොළඹ]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| death_date = 
| death_place = 
| death_cause = 
| resting_place = 
| resting_place_coordinates = &lt;!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --&gt;
| nationality = ශ්‍රී ලාංකික
| education = [[වේල්ස් කුමර විද්‍යාලය, මොරටුව]]
| years_active = 1987–වර්තමාන
| party = 
| spouse = තුෂාරා තිරිමාදුර
| children = අමන්දා තිරිමාදුර &lt;br&gt; සුචේතා තිරිමාදුර
| awards = හොඳම සහය නළුවා&lt;br&gt;හොඳම තිර රචකයා
| signature = 
| website = 
| footnotes = 
| occupation = නළුවා, මාධ්‍යවේදියෙක්, චිත්‍රපට නිෂ්පාදකයෙක්, නිෂ්පාදකයෙක්, ගායකයෙක්, තිර නාටක රචකයෙක්
}}

'''කුමාර තිරිමාදුර''' (උපත 1969 අප්‍රේල් 17), යනු [[ශ්‍රී ලංකාවේ සිනමාව|ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ]], වේදිකාවේ සහ රූපවාහිනියේ නළුවෙකි.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://rateyourmusic.com/artist/kumara_thirimadura | title=Kumara Thirimadura bio | publisher=Rate your music | access-date=9 September 2016}}&lt;/ref&gt; ඔහු වෘත්තියෙන් නළුවෙක්, ගායකයෙක්, චිත්‍රපට නිෂ්පාදකයෙක් සහ මාධ්‍යවේදියෙක්ද වේ. විචාරකයින් විසින් ශ්‍රී ලාංකේය වේදිකාවේ ආධිපත්‍යය දැරූ නළුවන් පස් දෙනාගෙන් කෙනෙකු ලෙස ඔහු සැලකේ.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://muncheedaily.com/entertainment/five-actors-who-have-dominated-the-sri-lankan-stage/ | title=Five Actors who have dominated the Sri Lankan Stage | publisher=Munchee daily | access-date=9 September 2016}}&lt;/ref&gt;

==පෞද්ගලික ජීවිතය==
ඔහු 1969 අප්‍රේල් 17 වැනි දින [[මොරටුව]] රාවතාවත්ත ප්‍රදේශයේ සහෝදර සහෝදරියන් හත් දෙනකු සිටින පවුලේ හයවැනි දරුවා ලෙස උපත ලැබීය. ඔහුගේ පියා තිරිමාදුර රන්ටින් ද සිල්වා ශ්‍රී ලංකා වරාය අධිකාරියේ සේවය කළේය. ඔහුගේ මව ජෝතිමුණි මාලිනී මියුරීන් පෙරේරා අවන්හලක අයකැමිවරියක් ලෙස සේවය කළාය. ඔහුට වැඩිමහල් සහෝදරියන් හතර දෙනෙක් - සන්ධ්‍යා, උදය, රම්‍යා, සෞම්‍යා සහ එක් වැඩිමහල් සහෝදරයෙක්, කෝසල, එක් බාල සහෝදරියක් වන භාග්‍යා සහ එක් බාල සොහොයුරා වන චමිල, සිටී.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2013/08/01/?fn=sa1308012 |title=Thirimadura lost his beloved mother |publisher=Sarasaviya |access-date=1 November 2017}}&lt;/ref&gt; තිරිමාදුර [[මොරටුව වේල්ස් කුමර විද්‍යාලය|මොරටුව වේල්ස් කුමර විද්‍යාලයේ]] ආදි ශිෂ්‍යයෙකි.

ඔහු බොහෝ නාට්‍ය කෘති හරහා පාසල් මට්ටමින් සම්මාන රාශියක් දිනා ගත් අතර එය ඔහුගේ වෘත්තීය ජීවිතයට තල්ලුවක් විය. නමුත් රංගන ජීවිතයට පිවිසීමට පෙර ඔහු [[දිවයින]] පුවත්පතේ මාධ්‍යවේදියෙකු ලෙස වසර 14ක් සේවය කළේය. රංගනයට පැමිණීමෙන් පසුවත් ඔහුගේ මාධ්‍යවේදී ජීවිතය පැවති නමුත් ඔහු තම වෘත්තිය ලෙස පූර්ණ කාලීනව රංගනය සඳහා වෙන් කළේය. තිස්ස ගුණවර්ධන නාට්‍ය හා රංග කලාව පිළිබඳ ඔහුගේ පළමු ගුරුවරයා විය. තිරිමාදුර මුලින්ම පෙනී සිටියේ [[ගාමිණී හත්තොටුවේගම]] විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද [[වීදි රඟහල]] තුළ වන අතර ඔහුගේ ප්‍රථම වේදිකා නාට්‍යය [[ධම්ම ජාගොඩ]] විසින් &quot;''සකලජන''&quot; නිර්මාණය කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;lifeonlineThirimadura&quot;&gt;{{cite web | url=http://life.dailymirror.lk/article/3292/kumara-thirimadura-journalist-turned-actor | title=Kumara Thirimadura: Journalist turned actor | publisher=Daily Mirror | access-date=9 September 2016}}&lt;/ref&gt;

==වෘත්තීය ජීවිතය==
තිරිමාදුර වේදිකා නාට්‍ය 90කට, චිත්‍රපට 58කට සහ ටෙලිනාට්‍ය කිහිපයකටම රංගනයෙන් දායක වී ඇත. වර්තමානයේ ඔහු ''සුබ සහ යස'', ''බල්ලොත් එක්ක බෑ'', ''බල්ලොත් එක්ක බෑ 2'', ''චරිතේ හොරු අරන්'', ''කෝ කුක්කෝ'', ''නරි බුරති', ''අං ආවෝ'', ''සහ ''දෙයියොත් දන්නේ නෑ, ''වැනි ජනප්‍රිය වේදිකා නාට්‍යවල දක්‍නට ලැබෙනවා.''&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sundaytimes.lk/180617/magazine/balloth-ekka-2-on-popular-demand-297856.html |title='Balloth Ekka 2' on popular demand |publisher=Sunday Times |access-date=18 June 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sundaytimes.lk/180415/magazine/charithe-horu-aran-a-play-a-political-satire-289353.html |title='Charithe Horu Aran' A play, a political satire |publisher=Sunday Times |access-date=6 September 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://archives.dailynews.lk/2010/11/17/art50.asp| title=Suba Saha Yasa special show | work=Daily News | access-date=16 August 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;lifeonlineThirimadura&quot; /&gt; [[ගිහාන් ප්‍රනාන්දු]] ''සමඟින් ''තිරිමාදුර ''ගිහා සහ ''කුමා'' වේදිකා නාට්‍යයක නිරත විය.

නාට්‍ය හා පුවත්පත් කලාවේ වැඩ කරමින් සිටියදී ඔහුගේ සහකරු ජයන්ත චන්ද්‍රසිරි තිරිමාදුරගේ පළමු රූපවාහිනී තිරය වන ඔහුගේ &quot;අකාල සන්ධ්‍යා&quot; ටෙලිනාට්‍යයට සහභාගී වන ලෙස ආරාධනා කළේය.&lt;ref name=&quot;lifeonlineThirimadura&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.mahasamayama.lk/artists/item/30-kumara-thirimadura | title=කුමාර තිරිමාදුර - ගුරුන්නාන්සේ | publisher=mahasamayama | access-date=9 September 2016}}&lt;/ref&gt; එතැන් පටන් ඔහු ''පබා'', ''කටු ඉඹුල'', ''ආටක නාටක'', ''ඉසුරු සංග්‍රාමය'' සහ ''හැන්දෑව'' යන මාලා වල කැපී පෙනෙන චරිත කිහිපයක් ඇතුළුව ටෙලි නාට්‍ය 60 කට වැඩි ප්‍රමාණයක් රඟපා ඇත. රූපවාහිනී වැඩසටහන් ඉදිරිපත් කරන්නෙකු ලෙස තිරිමාදුර [[ටීවී දෙරණ]] හි විකාශය වූ ''මාරයි හිරයි'' වැඩසටහන සහ [[සියත ටීවී]] ඔස්සේ විකාශය වූ ''රසෝඝය'' වැඩසටහන [[මිහිර සිරිතිලක]] සමඟ ඉදිරිපත් කළේය. එමෙන්ම [[ස්වාධීන රූපවාහිනී සේවය|ස්වාධීන රූපවාහිනී සේවයෙහි]] ''තිරිමාදුර ඔබ අමතයි'' නම් වැඩසටහන ඉදිරිපත් කළේය.

තිරිමාදුර සිය සිනමා ජීවිතය ආරම්භ කළේ 1998 දී ජැක්සන් ඇන්තනි විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ''ජුලියට්ගේ භූමිකාව'' චිත්‍රපටියෙනි. ඒ හරහා ඔහු 2018 දක්වා චිත්‍රපට 40 කට වැඩි ප්‍රමාණයක නාට්‍යමය හා හාස්‍යජනක චරිත රාශියක් ඉටු කළේය.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://rateyourmusic.com/films/kumara_thirimadura/ | title=Kumara Thirimadura filmography | publisher=Rate Your Music | access-date=9 September 2016}}&lt;/ref&gt; රංගනයට අමතරව ඔහු 2003 වසරේ තිරගත වූ ''සොඳුරු දඩබිම'' චිත්‍රපටයේ නිෂ්පාදන කළමනාකරු සහ ''[[තණ්හා රතී රඟා]]'' චිත්‍රපටයේ තිරනාටක රචකයා ද විය. මෙම චිත්‍රපටයේ ඔහුගේ රංග භූමිකාව විචාරකයින්ගේ ඉහළ පැසසුමට ලක් වූ අතර වාණිජමය වශයෙන් ද සාර්ථක විය. ඔහු [[සරත් කොතලාවල]] සමග 2014 වසරේ දෙරණ ලක්ස් චිත්‍රපට සම්මාන උලෙළේ හොඳම තිර රචනය සඳහා වන සම්මානය ''තණ්හා රතී රඟා'' චිත්‍රපටිය සඳහා දිනා ගත්තේය.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.imdb.com/name/nm2806111/bio | title=Mini Bio (1) | publisher=imdb | access-date=9 September 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.gossip99.com/2014/11/i-was-given-only-to-2-peices-of-bread.html | title=I Was Given Only To 2 Peices [sic] of Bread To Eat Some Days - Kumara Thirimadura | publisher=GOSSIP99 | access-date=9 September 2016}}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ පළමු සිනමා අධ්‍යක්ෂණය කොතලාවල සමඟ සම අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ''ද නිවුස්පේපර්'' හරහා 2020 ජුනි 29 දින නිකුත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.sarasaviya.lk/news/2020/06/25/17840/සරසවිය-සම්මාන-දිනූ-ආචාර්ය-බන්දුල-ගුණවර්ධන-නිෂ්පාදනය-කළ%C2%A0-ද-නිවුස්-පේපර්-2 | title=The Newspaper, produced by Sarasaviya award winner Dr. Bandula Gunawardena, arrives on the 2nd | publisher=Sarasaviya | access-date=26 June 2020}}&lt;/ref&gt;

2021 මාර්තු මාසයේදී තිරිමාදුර රඟපාන චිත්‍රපට පහක් ඇතුළත් චිත්‍රපට උළෙලක් දින පහක් කොල්ලුපිටිය ලිබර්ටි ශාලාවේදී පැවැත්විනි. මෙම උත්සවය &quot;ඔටුනු නොපලන් කුමාරයාගේ හැඟුම්බර සිනමා පෙරහැර&quot; ලෙසින් නම් කළේය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Cinematic view of the uncrowned prince |url=http://www.sarasaviya.lk/news/2021/03/18/20045/ඔටුනු-නොපලන්-කුමාරයාගේ-සිනමා-දැක්ම |archive-date=2021-03-18 |access-date=2021-03-18 |website=Sarasaviya}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=After this festival I could be an Angulimala: Kumara Thirimadura |url=http://www.sarasaviya.lk/interviews/2021/03/25/20110/මේ-උලෙළෙන්-පස්සේ-මම-අංගුලිමාල-වෙන්නත්-පුළුවන් |archive-date=2021-03-20 |access-date=2021-03-20 |website=Sarasaviya}}&lt;/ref&gt;

===රූපවාහිනී කතා මාලා===
{{Div col|colwidth=25em}}
* ''ආදරේ අහස තරම්''&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2011/08/04/_art.asp?fn=sa11080421&amp;pn=22 |title=Muthu and Menaka as lovers in Adare Ahasa Tharam|publisher=Sarasaviya |access-date=17 November 2017}}&lt;/ref&gt;
* ''අදිසි නදිය'' &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-02-02 |title=Kapila's  Adisi Nadiya on the tele screen by Chandana |url=https://www.sarasaviya.lk/teledramas/2022/02/03/22412/කපිලගේ-අදිසි-නදිය-චන්දන-අතින්-ටෙලි-තිරයට |access-date=2022-02-14 |website=සරසවිය}}&lt;/ref&gt;
* ''අහස් මාලිගා''
* ''අකාල සන්ධ්‍යා''
* ''අංගනී'' &lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.sundaytimes.lk/090315/Magazine/sundaytimestvtimes_05.html | title='Angani'; a market for values | publisher=Sunday Times | access-date=16 December 2019}}&lt;/ref&gt;
* ''භාර්යාවෝ''&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://archives.sarasaviya.lk/2012/01/12/_art.asp?fn=sa12011217&amp;pn=20 | title=&quot;Bharyavo&quot; now on Sirasa| publisher=Sarasaviya | access-date=15 August 2019}}&lt;/ref&gt;
* ''දඩකෙළි අරණ''&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2014/08/07/?fn=sa14080725 |title=Dadakeli Arana on ITN |publisher=Sarasaviya |access-date=20 October 2017}}&lt;/ref&gt; 
* ''එතුමා 1, 2''
* ''ගග ලග ගෙදර''
* ''ගිනි අවි සහ ගිනි කෙලි''&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2012/06/28/?fn=sa1206283 |title=Cinematic creation becomes teledrama|publisher=Sarasaviya |access-date=17 November 2017}}&lt;/ref&gt;
* ''ගිරි ශිකර මැද''&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.sundaytimes.lk/070603/TV/tv_3.html | title=Tale of a tea estate| publisher=Sunday Times| access-date=25 May 2019}}&lt;/ref&gt;
* ''ගුරු ගීතය'' &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sundaytimes.lk/100404/Magazine/sundaytimestvtimes_11.html |title=Bermin brings a rare tale |publisher=Sunday Times |access-date=22 December 2019}}&lt;/ref&gt;
* ''හදවතේ කතාව''
* ''හැන්දෑව'' &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sundaytimes.lk/070715/TV/tv_14.html |title='Handewa' pictures a tragedy in a colony |publisher=Sunday Times |access-date=11 December 2019}}&lt;/ref&gt;
* ''හෘද සාක්ෂිය''&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2015/08/13/?fn=sa15081335 |title=Teledrama හෘද සාක්ෂිය |publisher=Sarasaviya |access-date=11 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171015044120/http://www.sarasaviya.lk/2015/08/13/?fn=sa15081335 |archive-date=15 October 2017 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* ''ඉගි බිගි''
* ''ඉසුරු සංග්‍රාමය''&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2011/09/01/_art.asp?fn=sa11090120&amp;pn=22 |title=Nalan's next teledrama |publisher=Sarasaviya |access-date=20 October 2017}}&lt;/ref&gt; 
* ''ජෝඩු ගෙදර''
* ''කටු ඉඹුල'' &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sundaytimes.lk/051106/tv/5.html |title='Katu Imbula':A tragedy of settlers in a colony |publisher=Sunday Times |access-date=17 November 2017}}&lt;/ref&gt;
* ''කොට උඩ මන්දිර’’
* ''ලැබැඳියේ''&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.sundaytimes.lk/151011/magazine/a-teleplay-filled-with-romance-and-suspense-167013.html| title=A teleplay filled with romance and suspense | publisher=Sunday Times| access-date=25 July 2019}}&lt;/ref&gt;
* ''මාමා හා මා''&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2010/04/22/_art.asp?fn=sa1004229&amp;pn=16 |title=Maama Haa Ma shooting completed|publisher=Sarasaviya |access-date=17 November 2017}}&lt;/ref&gt;
* ''නැට්ටුක්කාරයෝ''
* ''නෙතක මායාවී'' &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sundaytimes.lk/070415/TV/003tv.html |title='Nethaka Maayavee' depicts drama on love and deception |publisher=Sunday Times |access-date=10 December 2019}}&lt;/ref&gt;
* ''ඕන් ආටක නාටක''
* ''පබා''
* ''රජ කඩුව''
* ''රංග සෝබා'' &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sundaytimes.lk/060820/tv/tv11.html |title='Ranga Soba' depicts the life of an actress |publisher=Sunday Times |access-date=8 December 2019}}&lt;/ref&gt;
* ''රති විරති'' &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sundaytimes.lk/050710/tv/10.html |title='Rathi Virathi': Italian stories |publisher=Sunday times |access-date=17 November 2017}}&lt;/ref&gt;
* ''සබ්බ සකල මනා’’
* ''සමනලුන්ට වෙඩිතියන්න'' &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sundaytimes.lk/071111/TV/tv-times000012.html |title=Samanalunta Wedithiyanna |publisher=Sunday Times |access-date=11 December 2019}}&lt;/ref&gt;
* ''සඳ නුඹ නම්''&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.nation.lk/2010/10/31/enter.htm | title=Sanda Numba Nam touches the pulse | publisher=The Nation | access-date=20 November 2019}}&lt;/ref&gt;
* ''සැප්තැම්බරයේ දිග දවසක්''
* ''සපුමලී''&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2011/05/05/_art.asp?fn=sa11050526&amp;pn=22 |title=Sapumali shooting commences|publisher=Sarasaviya |access-date=20 October 2017}}&lt;/ref&gt; 
* ''සෙදෝනා''&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.pressreader.com/sri-lanka/daily-mirror-sri-lanka/20130422/283158606115845 | title=Sedona now on DVD | publisher=Daily Mirror | access-date=18 August 2019}}&lt;/ref&gt;
* ''සෙනෙහස කවියක්''&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://nalanmendis.com/teledramas/ |title=Senehasa Kaviyak 2006|publisher=nalanmendis|access-date=17 November 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.sundaytimes.lk/060507/tv/senehasa%20kaviyak.htm | title='Senehasa Kaviyak': portrays a poetic plot | publisher=Sunday Times | access-date=18 August 2019}}&lt;/ref&gt;
* ''සිදංගනා'' &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sundaytimes.lk/080427/TV/tv-times000017.html |title='Sindangana': A woman with the body and spirit |publisher=Sunday Times |access-date=12 December 2019}}&lt;/ref&gt;
* ''සිදූ''
* ''සිහින පුරය''&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2012/11/29/?fn=sa1211299 |title=Sihina Puraya on location |publisher=Sarasaviya |access-date=20 October 2017}}&lt;/ref&gt;
* ''සිහින ටවුම''&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2014/10/02/?fn=sa1410027 |title=Sihina Tawuma on Rupavahini |publisher=Sarasaviya |access-date=20 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170930063249/http://www.sarasaviya.lk/2014/10/02/?fn=sa1410027 |archive-date=30 September 2017 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
* ''සිහිනයක් වාගේ'' &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sundaytimes.lk/080316/TV/tv-times00009.html |title=Sihinayak Wage; a fairytale in mini screen |publisher=Sunday Times |access-date=12 December 2019}}&lt;/ref&gt;
* ''සිහිනි''
* ''සිරි සිරිමල්'' &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sundaytimes.lk/070211/TV/003tv.html |title='Siri Sirimal':The Adventures of Tom Sawyer |publisher=Sunday Times |access-date=10 December 2019}}&lt;/ref&gt;
* ''ත්‍රීවීල් මල්ලි'' &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sundaytimes.lk/050710/tv/14.html |title=Daya brings humour with 'Three-wheel Malli' |publisher=Sunday times |access-date=17 November 2017}}&lt;/ref&gt;
* ''වීදුරු මල්'' &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sundaytimes.lk/061015/TV/tv20.html |title='Veeduru Mal': Depicts a topsy-turvy tale |publisher=Sunday Times |access-date=8 December 2019}}&lt;/ref&gt;
* ''විසි එක'' &lt;ref&gt;{{Cite web |title='Visi Eka 'to hit the small screen in 2021 |url=http://www.sarasaviya.lk/teledramas/2021/02/11/19814/2021-පුංචි-තිරයට-නැඟෙන-“විසිඑක” |archive-date=2021-02-13 |access-date=2021-02-13 |website=Sarasaviya}}&lt;/ref&gt;
* ''වලවෙට්ටුවා''
* ''වාසුලි කන්ද''&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.sundaytimes.lk/140202/magazine/wasuli-kanda-every-saturday-81371.html | title='Wasuli Kanda' every Saturday | publisher=Sunday Times | access-date=20 November 2019}}&lt;/ref&gt;
{{Div col end}}

==ගායන දිවිය==
තිරිමාදුර ශ්‍රී ලංකා ගුවන්විදුලි සංස්ථාවේ A ශ්‍රේණියේ ගායකයෙකි. මෑතක් වන තුරුම ඔහු සිය ඒකපුද්ගල ගීත එළිදක්වා නොතිබුණද, නාට්‍ය සහ චිත්‍රපට සඳහා තමාගේ මුල් ජීවිතය සම්පූර්ණයෙන්ම කැප කිරීමට සිදු වූ බව ඔහු පවසා තිබේ. ඔහු [[වික්ටර් රත්නායක|වික්ටර් රත්නායකගේ]] දැඩි රසිකයෙකි.

තිරිමාදුර ඔහුගේ පළමු ඒකපුද්ගල දෘශ්‍ය ගීතය &quot;ඈ මට ආදරෙයි&quot; 2016 ජුනි මාසයේදී නිකුත් කළේය.&lt;ref name=&quot;lifeonlineThirimadura&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://musiconline.lk/2016/06/09/news-paper-movie-shooting-will-start-on-next-january-kumara-thirimadura/ | title=News Paper movie shooting will start on next January – Kumara Thirimadura | publisher=Music Online | access-date=9 September 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160913090257/http://musiconline.lk/2016/06/09/news-paper-movie-shooting-will-start-on-next-january-kumara-thirimadura/ | archive-date=13 September 2016 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; තීක්ෂණ අනුරාධගේ “බෝඩිම” ගීතයේ මියුසික් වීඩියෝවටත් ඔහු පෙනී සිටියේය.

2017 මාර්තු 31 දින සවස 7 ට මහරගම තරුණ සමිති ශාලාවේදී තිරිමාදුර සංගීත සංදර්ශනයක් පවත්වන ලදී. ඔහු සිය සංදර්ශනය නම් කළේ ‘‘කුමාරය මං - දෙවෙනි ගමන’’ යනුවෙනි. ප්‍රසංගයේදී ඔහු ඔහුගේ ගීත 14කින් යුත් සංගීත ඇල්බමය &quot;ඒ මට ආදරෙයි&quot; ද එළිදැක්වීය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2017/03/30/?fn=sa17033015 |title=Kumaraya Mang Musical Show of Kumara Thirimadura - 31 දා සවස මහරගම දී හම්බ වෙමු ද?|publisher=Sarasaviya |access-date=30 March 2017}}&lt;/ref&gt;

===ගීත===
පහත දැක්වෙන්නේ කුමාර තිරිමාදුරගේ ගීතයි.&lt;ref&gt;http://sarigama.lk/profile/artists_profile/231/kumara-thirimadura-mp3-song-list-download-online-listen&lt;/ref&gt;

*(01) අඩන්නට එපා
*(02) ලපලු දළු
*(03) මාට ආසයි
*(04) පාට පාට මල් ගොඩේ
*(05) පාලු ගතිය
*(06) සීතල උදය
*(07) මේ උඩැක්කි කෝලම
*(08) මාලබේ කියු කිසිවෙක්&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2015/12/31/?fn=sa15123112 |title=Tale of Malabe Kiyu Kisiweku |publisher=Sarasaviya |access-date=11 March 2017}}&lt;/ref&gt; 
*(09) ඈ මට ආදරෙයි
*(10) මං බොරැල්ලේ ඒ බදුල්ලේ

==කර්තෘ කාර්යය==
ඔහු 2019 දී &quot;මගේ ජීවිතේ&quot; නම් ස්වයං චරිතාපදාන පොත ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර එය ශ්‍රී ලංකා අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව විසින් අධ්‍යාපනික ග්‍රන්ථයක් ලෙස ද ප්‍රදානය කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.sarasavi.lk/Book/Mage-Jeewithe-9557131306 |title=Mage Jeewithe by Kumara Thirimadura |publisher=Sarasavi Bookshop (pvt) Ltd. |access-date=17 November 2017}}&lt;/ref&gt; පත්තරයේ තීරු සටහනක් ලෙස ආරම්භ කළ ‘‘කරළියේ රස කතා’’ කෘතියද ඔහු විසින් පසුව පොතක් ලෙස රචනා කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.sarasavi.lk/Book/Karaliye-Rasa-Katha-9552087287 |title=Karaliye Rasa Katha by Kumara Thirimadura |publisher=Sarasavi Bookshop (pvt) Ltd. |access-date=17 November 2017}}&lt;/ref&gt;

==සම්මාන ==
* හොඳම නළුවා සම්මානය - රාජ්‍ය නාට්‍ය උළෙල - 2005
* කුසලතා සම්මානය - සුමති සම්මාන - 2011
* සහය භූමිකාවක හොඳම නළුවා – ගාමණී - 1 වන [[දෙරණ සිනමා සම්මාන|දෙරණ සිනමා සම්මානය]] - 2012
* හොඳම තිර රචකයා - තන්හා රතී රගා - තුන්වන දෙරණ ලක්ස් චිත්‍රපට සම්මානය - 2014
* කුසලතා සම්මානය - [[සුමති සම්මාන]] - 2017&lt;ref name=sumathi2017&gt;{{cite web|title=Sumathi Awards 2017|url=http://www.sarasaviya.lk/2017/09/28/?fn=sa1709283|publisher=Sarasaviya|access-date=2017-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20171001135350/http://www.sarasaviya.lk/2017/09/28/?fn=sa1709283|archive-date=2017-10-01|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* ජූරි සම්මානය - සුමති සම්මාන - 2017&lt;ref name=sumathi2017 /&gt;
* කුසලතා සම්මානය - ග්‍රැහැම්බෙල් වත් සිතුවාද - රයිගම් ටෙලීස් - 2017&lt;ref&gt;{{cite web|title=Raigam Tele'es 2016 award winners|url=http://www.sarasaviya.lk/2017/06/29/?fn=sa1706298|publisher=Sarasaviya|access-date=2017-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20170704012744/http://www.sarasaviya.lk/2017/06/29/?fn=sa1706298|archive-date=2017-07-04|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* හොඳම සහය නළුවා - හිරු රන් සිනමා සම්මානය - 2018&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/features/2018/11/01/455/hiru-golden-film-awards-2018 |title=Award winners at 2018 Hiru Golden Film Awards |publisher=Sarasaviya |access-date=1 December 2018}}&lt;/ref&gt;

==චිත්‍රපටකරණය==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! වසර !! චිත්‍රපටය !! භූමිකාව !! Ref.
|-
|1998
|''ජුලියට්ගේ භූමිකාව'' 
|වේදිකා නරඹන්නා
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.films.lk/julietge-boomikawa-sinhala-film-1746.html|title=Julietge Boomikawa - ජුලියට්ගේ භූමිකාව |publisher=Sinhala Cinema Database |access-date=31 October 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2003 || ''සොඳුරු දඩබිම''  || ආර්නෝල්ඩ් || 
|-
|2005
|''ඉර මැදියම''
|මුරපොල නිලධාරියා
|
|-
|2005
|''අක්ෂරය''
|
|&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.imdb.com/title/tt1019881/ | title=Aksharaya (2005) | publisher=imdb | access-date=9 September 2016}}&lt;/ref&gt; 
|-
|2006
|''සෙව්වන්දි'' 
|
|
|-
|2007
|''[[සිකුරු හතේ]]''
|
|
|-
|2008
|''රෝස කැලේ''
|පර්සි
|
|-
|2008
|''වලාපටල''
|කුඩා භූමිකාව
|
|-
|2008
|''මචං'' 
|ඕෆ්
|
|-
|2009
|''එකමත් එක රටෙක'' 
|
|
|-
|2009
|''ආකාස කුසුම්''
|කැරෝකී සේවාදායකයා
|
|-
|2009
|''බිංදු''
|සාපින්
|
|-
|2010
|''[[උත්තරා]]''
|ආරක්ෂක නිලධාරියා
|
|-
| 2010 ||''සුවඳ දැනුනා ජීවිතේ'' || ආගන්තුකයා ||
|-
| 2010 || ''ඉර හඳ යට'' || කපිතාන්||
|-
| 2011 || ''[[සිංහාවලෝකණය]]'' || මොහොතා ||
|-
| 2011 || ''අගර දගර''|| සයිමන් ||
|-
| 2011 || ''මහින්දාගමනය'' || ඉලංගනාග ||
|-
| 2011 || ''කිං හන්තර් || මෙත්තානන්ද || 
|-
| 2011 || ''[[ගාමනි]]'' || සැරයන් රණසිංහ ||
|-
| 2013 || ''බොම්බ සහ රෝස'' || ||
|-
| 2013 || [[නිකිණි වැස්ස (චිත්‍රපටය)]]|| ||
|-
| 2013 || ''[[රන් කෙවිට 2]]'' || සුපිරි වෙළඳසැල් හොරා ||
|-
| 2013 || ''[[සීතා මං ආවා]]'' || ||
|-
| 2014 || ''[[පරපුර]]'' || හදාගත් පියා || 
|-
| 2014 || [[තණ්හා රති රඟා]]|| විමල් ||
|-
| 2014 || ''[[කෝ මාර්ක් නෝ මාර්ක්]]'' || මාර්ක්ගේ අසල්වැසියා ||
|-
| 2014 || ''අපි මැරෙන්නේ නෑ'' || මංගල පුෂ්පකුමාර ||
|-
| 2015 || ''ලැන්ටින් සිංඤෝ'' || විමලේ ||
|-
| 2016 || ''[[මෝටර් බයිසිකල්]]'' || ත්‍රිරෝද රථ රියදුරු ||
|-
| 2016 || ''[[මායා 3D]]'' || මායාගේ තාත්තා || 
|-
| 2016 || ''සුජාත පුත්‍ර'' || මුදලාලි ||
|-
| 2016 || ''[[රන් දේදුන්නක්]]'' || වික්ටර් ||
|-
| 2017 || ''[[අලි කතාව]]'' || ගොබිල වැද්දා ||
|-
| 2017 || ''[[ධර්මයුද්ධය]]'' || පී.සී විමල් ||
|-
| 2018 || ''[[පෝරිසාදයා]]'' || බස්නායක || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/movies/?fn=sa1703091 |title=How a noble man became a gangster |publisher=Sarasaviya |access-date=27 January 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2018 || ''[[මධුර චාරිකා]]'' || බස් කොන්දොස්තර || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2017/10/05/?fn=sa1710052 |title=Madhura Charika |publisher=Sarasaviya |access-date=5 October 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2018 || ''[[යම රජ සිරි]]'' || යමරාජගේ සහයකයා || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2017/06/22/?fn=sa1706226 |title=Director in many roles |publisher=Sarasaviya |access-date=24 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170626184604/http://sarasaviya.lk/2017/06/22/?fn=sa1706226 |archive-date=26 June 2017 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| 2018 || ''රයිගමයයි ගම්පලයයි'' || ගම්පලය || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2017/10/05/?fn=sa1710057 |title= Raigamayay Gampalayay trailer released |publisher=Sarasaviya |access-date=5 October 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2018 || ''[[නිදහසේ පියා ඩී.එස්]]'' || පාසල් ගුරුවරයා || 
|-
| 2018 || ''ටවුමේ ඉස්කෝලේ'' || සිරිදාස || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2018/11/30/1122/%E0%B6%A7%E0%B7%80%E0%B7%94%E0%B6%B8%E0%B7%9A-%E0%B6%89%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%9A%E0%B7%9D%E0%B6%BD%E0%B7%9A-%E0%B6%AF%E0%B7%99%E0%B7%83%E0%B7%90%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B6%E0%B6%BB%E0%B6%BA%E0%B7%9A-%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%80%E0%B7%98%E0%B6%AD-%E0%B7%80%E0%B7%99%E0%B6%BA%E0%B7%92 |title=Tawume Iskole coming December|publisher=Sarasaviya |access-date=1 December 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2019 || ''වැලි පවුරු'' || ජයන්ත || &lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.sarasaviya.lk/2018/04/05/?fn=sa1804052 | title=Tale of Melisha and Sisira at Elders Home - plot of Wali Pawuru | publisher=Sarasaviya | access-date=5 April 2018 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180405214720/http://www.sarasaviya.lk/2018/04/05/?fn=sa1804052 | archive-date=5 April 2018 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| 2019 || ''ප්‍රසිඩන්ට් සුපර් ස්ටාර්'' || බහු චරිත || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2019/08/08/8092/හතර-දෙනෙකු-තරග-වදින-ජනාධිපති-වේදිකාව-ප්‍රසිඩන්ට්-සුපර්-ස්ටාර් |title=The presidential stage where four people are competing |publisher=Sarasaviya |access-date=10 August 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2019 || ''රීලෝඩ්'' || සදාසරණ මුදලිගේ ඇලපාත || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2019/02/07/2738/%E0%B6%BA%E0%B6%B8-%E0%B6%BB%E0%B6%A2%E0%B7%94%E0%B6%AD%E0%B7%8A-%E0%B6%BB%E0%B7%90%E0%B7%80%E0%B6%A7%E0%B7%96-%E0%B6%85%E0%B7%80%E0%B6%82%E0%B6%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%92%E0%B7%84%E0%B6%AD%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%B1%E0%B7%92-%E0%B6%91%E0%B6%A9%E0%B7%92%E0%B6%AD%E0%B6%BB-%E0%B6%87%E0%B6%BD%E0%B6%B4%E0%B7%8F%E0%B6%AD-%E0%B6%BB%E0%B7%93%E0%B6%BD%E0%B7%9D%E0%B6%A9%E0%B7%8A |title=Honestly modest, courageous, Elapatha deceived the Yama King - Reload|publisher=Sarasaviya |access-date=7 February 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2020 || ''සුනාමි'' || තොවිලකරු || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/other/2018/11/01/389/%E0%B6%B4%E0%B7%83%E0%B7%94-%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80 |title=Dr. Somaratne Dissanayake new film|publisher=Sarasaviya |access-date=1 November 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2020 || ''ඇවිලෙනසුළුයි'' ||  || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2020/03/12/17233/එකම-මඟක-නාඳුනන-දෙදෙනෙක් |title=Two strangers on the same road |publisher=Sarasaviya |access-date=12 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2020 || ''ද නිවුස්පේපර්'' || ලුවිස් || &lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2018/11/08/573/මාධ්%E2%80%8Dය-අසාධාරණත්වයට-එරෙහිව-යුක්තිය-සොයා-යන-මිතුරන් | title=Friends who seek justice against media injustice | publisher=Sarasaviya | access-date=1 July 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2020 || ''මිස් ජෙනිස්''  ||  || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2018/05/24/?fn=sa1805243 |title=Latest Beauty in Sri Lankan silver screen - Miss Jennis |publisher=Sarasaviya |access-date=25 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180527175305/http://www.sarasaviya.lk/2018/05/24/?fn=sa1805243 |archive-date=27 May 2018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| 2021 || ''හතර වරම්'' ||  || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2019/10/10/10436/‘හතර’-ඉදිරියට-ගෙන |title=Chathura with &quot;Hathara&quot; |publisher=Sarasaviya |access-date=10 October 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2021 || ''කලම්බො'' ||  || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/news/2021/03/18/20047/අලුත්-අධ්%E2%80%8Dයක්ෂවරයකු-හා-නිෂ්පාදකවරයකු-සමඟ-කලම්බු-අද-එයි |title=Colombo arrives today with a new director and producer |publisher=Sarasaviya|access-date=18 March 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2021 || ''නිහඩ සෙවනැලි'' ||  || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2020/10/15/19187/අද්භූත-සිදුවීම්-පිරුණූ-නිහඬ-සෙවණැලි |title='Nihada Sewaneli' Full of Mysterious Events |publisher=Sarasaviya |access-date=15 October 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2021 || ''කවුරුත් දන්නේ නෑ'' ||  || &lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.pressreader.com/sri-lanka/daily-mirror-sri-lanka/20190527/283038351017776 | title=Kawuruwath Danne Nehe | publisher=Daily Mirror | access-date=18 August 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2024 || ''වීර්යා''  ||  || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2012/11/01/?fn=sa1211018 |title=Veerja brings last act of Jude |publisher=Sarasaviya |access-date=17 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130106003258/http://www.sarasaviya.lk/2012/11/01/?fn=sa1211018 |archive-date=6 January 2013 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| TBD || ''කොණ්ඩදෙනියේ හාමුදුරුවෝ''  ||  || &lt;ref&gt;{{cite web | url=http://archives.dailynews.lk/2011/05/02/fea18.asp | title=Siritunga gives life to Kondadeniye Hamuduruwo | work=Daily News | access-date=23 May 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2024 || ''හොරා අන්කල්''  ||  || &lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.sarasaviya.lk/2018/03/22/?fn=sa1803221 | title=Mission to save Sally - plot of Hora Uncle | publisher=Sarasaviya | access-date=22 March 2018 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180326131510/http://www.sarasaviya.lk/2018/03/22/?fn=sa1803221 | archive-date=26 March 2018 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| 2021 || ''හිතුමතේ ජීවිතේ'' || සුමතිපාලගේ තාත්තා || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2019/07/11/6920/ඇසුදුටු-සමාජයේ-උත්තරීතර-සහෝදර-ප්‍රේමය |title=The supreme brotherly love of society |publisher=Sarasaviya |access-date=11 July 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2024 || ''[[ශ්‍රී සිද්ධා]]'' ||  || &lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2020/05/28/17691/මහා-විජයබා-පුවත-මහා-තිරයට| title=Great Vijayaba Tale - Guerrilla martial arts coming soon| publisher=Sarasaviya | access-date=31 May 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2026 || ''ඕ. අයි. සී. ගඩාෆි''||
|-
| 2026 || ''[[ධර්මයුද්ධය 02]]''||
|-
| 2026 || ''[[සාජන්ට් පුංචිසෝම]]''||
|}

==යොමු කිරීම්==
{{reflist|30em}}

==බාහිර සබැඳි==
*[http://www.sarasaviya.lk/2012/09/27/?fn=sa1209272 චමින්දල කියල කොල්ලො කීවත් විහිළුවට විසි අටේ තිහේ කෙල්ලො තාමත් අතවනනව අපට] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180403111137/http://www.sarasaviya.lk/2012/09/27/?fn=sa1209272 |date=2018-04-03 }}
*[http://www.rategossip.com/5480/2017/01/kumara-thirimadura-wedding-anniversary.html කුමාර තිරිමාදුර ආදරණීය බිරිඳ සමග] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200717091632/http://www.rategossip.com/5480/2017/01/kumara-thirimadura-wedding-anniversary.html |date=2020-07-17 }}
*[http://www.sarasaviya.lk/2017/08/31/?fn=sa1708313 අම්මාට තාත්තාට දේපොළ තිබුණා නම් මාත් ඉතිං... - කුමාර තිරිමාදුර] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181010164448/http://www.sarasaviya.lk/2017/08/31/?fn=sa1708313 |date=2018-10-10 }}
*[http://www.sarasaviya.lk/2018/03/15/?fn=sa18031525 තිරිමාදුර නූලෙන් බේරෙයි] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181002141002/http://www.sarasaviya.lk/2018/03/15/?fn=sa18031525 |date=2018-10-02 }}
*[http://www.sarasaviya.lk/interviews/2019/02/14/2879/%E0%B6%85%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B7%8F-%E0%B6%B1%E0%B7%9C%E0%B7%80%E0%B7%99%E0%B6%BA%E0%B7%92-%E0%B6%B6%E0%B7%94%E0%B6%AF%E0%B7%94-%E0%B7%80%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%B1%E0%B7%9A-%E0%B6%B1%E0%B7%94%E0%B6%B9%E0%B6%BA%E0%B7%92-%E0%B6%B4%E0%B7%94%E0%B6%AD%E0%B7%9A තිරිමාදුර-කොතලාවල එක්ව හැදූ 'ද නිවුස් පේපර්']
* [http://www.sarasaviya.lk/features-stage-dramas/2020/05/14/17648/ශි%E2%80%8D්%E2%80%8Dරයන්තගේ-තැඹිලි-ගෙඩියට-තිරිමාදුර-විදපු-හැටි ශි‍්‍රයන්තගේ තැඹිලි ගෙඩියට තිරිමාදුර විදපු හැටි]
* [http://www.sarasaviya.lk/films-local/2020/07/23/18063/ඇයි-අපිට-බනින්නේ-නැත්ද ඇයි අපිට බනින්නේ නැත්ද?]

{{authority control}}

{{DEFAULTSORT:තිරිමාදුර, කුමාර}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික නළුවෝ]]
[[Category:සිනමාවේ හාස්‍ය නළුවෝ]]
[[Category:ශ්‍රී ලාංකික හාස්‍ය නළුවෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික අධ්‍යක්ෂවරු]]
[[ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා]]</text>
      <sha1>km366apkc0ryk0cde6zpdecbhxg9x5w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සුක්-බින් චෝයි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68640</id>
    <revision>
      <id>790806</id>
      <parentid>732231</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T15:02:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>790806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46879" sha1="j3e5q5vsiab2u6g2eby7b6ue3ro3kgz" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව රාජකීයයා
|name=සුක්-බින් චෝයි (දොං යී)
|image=31044033.jpg
|birth_date=1670 දෙසැම්බර් 17
|birth_place=
|death_date={{Death date and age|1718|04|9|1670|12|17}}
|death_place=ඉහ්යොන් මාලිගය, [[දකුණු කොරියාව]]
|spouse=[[ජෝසුන්හි සුක්ජොං රජ|ජොසොන්හි සුක්ජොං රජු]]
|issue=[[ජෝසුන්හි යොංජෝ රජ|ජොසොන්හි යොංජෝ රජු]]
|place of burial=සෝර්යොංවොන්
|succession = රාජකීය වංශවත් බිසව ශ්‍රේණිය 1|reign = 1699 – 1718 අප්‍රේල් 9|consort = yes|father = චෝයි හ්යෝ-වොන්|house = හේජු චෝයි|image_size=}}

{{තොරතුරුකොටුව කොරියානු නම
| hangul  = 숙빈 최씨
| hanja   = {{linktext|淑|嬪|崔|氏}}
| rr      = සුක්බින් චෝයිසි
| mr      = සුක්පින් චෝයිසි
| context = 
| img     = 
| caption = 
}}
'''හේජු චෝයි වංශයේ රාජකීය වංශවත් සුක් බිසව''' ({{ko-hhrm|숙빈최씨|淑嬪崔氏}}) (1670 දෙසැම්බර් 17 – 1718 අප්‍රේල් 9) යනු [[ජෝසුන්හි සුක්ජොං රජ|ජොසොන්හි සුක්ජොං රජුගේ]] උපබිසෝවරුන් අතරින් වඩාත් ප්‍රකටම උපබිසවකි. රාජකීය වංශවත් සුක් බිසව බවට පත් වන ඇය උපත ලැබූයේ 1670 ජොසොන්හි හ්යොන්ජොං රජුගේ එකොලොස්වන වර්ෂයේ එකොලොස් වන චන්ද්‍ර මාසයේ සය වන දිනයේ ය. ඇය චෝයි හ්යෝ-වොන් සහ නම්යංහි හොං ආර්යාවගේ (1639–1673) බාලම දියණියයි.&lt;ref&gt;ඔහුගේ මරණින් පසු යොංජෝ රජු විසින් සිය මාතෘ පාර්ශ්වීය සමාජ මට්ටම ඔසවා තැබීම සඳහා ඔහුව නිලයෙන් ඔසවා තැබූ අතර, ඔහුව අග්‍රාමාත්‍ය තනතුරට හිමි නාමය ප්‍රදානය කළේ ය.&lt;/ref&gt; ({{ko-hhrm|최효원|崔孝元}}; 1638–1672) ඇයට චෝයි දොං-හූ ({{ko-hhrm|최후|崔垕}}) නමින් වැඩිමහල් සොයුරකු වූ අතර, ඔහු සුන්හ්‍යුංහි අන් ආර්යාව සමග විවාහ විය. ඇයට සිටි එකම වැඩිමහල් සොයුරිය, සියෝ ජොන් ({{ko-hhrm|서전|徐專}}) සමග විවාහ වූවා ය.

==චරිතාපදානය==

වයස අවුරුදු 7දී ඇය මාලිගයට ඇතුළු වූවා ය. ඇය අයත් වූයේ [[ජොසොන්|ජොසොන් රාජවංශයේ]] පහත්ම පන්තිය වූ &quot;[[චොන්මින්]]&quot; සමාජ පන්තියටයි. නමුත් ඇය පළමුව රජුව දැන හඳුනාගත් අයුරු නොදනී. වඩාත් පිළිගැනෙන මතය නම්, ඇය &quot;[[මුසුරි|මුසුරිවරියක]]&quot; ලෙස (උදාහරණ ලෙස මාලිගයේ දිය ගෙනයන්නියක්, මාලිගයේ වහල් සේවිකාවක් වැනි)&lt;ref&gt;&quot;ද කොන්ෆියුෂියන් කිංෂිප් ඉන් කොරියා, යෝංජෝ ඇන්ඩ් ද පොලිටික්ස් ඔෆ් සැගසිටි &quot; ජාහ්යුන් කිම් හාබූස් විසිනි, පිටුව.57&lt;/ref&gt; ඉන්හ්යොන් අගබිසව(එකල අග බිසව) පිටුවහල් කොට ජෑං හුයි-බින් (ඔක්ජෝන්) උපබිසව අගබිසව තනතුරට පත්ව සිටි සමයේ මාලිගයේ සේවය කරන්නට ඇති බවයි. එක් රැයක, චෝයි සුක්-බින්(ඩොන් යී) [[ඉන්හ්යොන් අගබිසව|ඉන්හ්යොන් අගබිසවගේ]] සුවය පතා යාඥා කරමින් සිටින විට, ජොසොන්හි සුක්ජොං රජු සංචාරක නිරතව සිට නැවත මාලිගයට පැමිණෙමින් සිටියේ ය. ඔහුට මෙය ඇසුණු අතර ඇගේ වදන්වලින් කම්පාවට පත් විය. [[යි මුන් ජොං]] (1656–1726) විසින් රචිත 수문록 ග්‍රන්ථයේ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://yoksa.aks.ac.kr/jsp/ci/ImageView.jsp?ci20no=CI20_11193-02|title=수문록 1 표지}}&lt;/ref&gt; ජෑං හුයි-බින් බිසවට දඬුවම් පැමිණවීමට අදාළ සිදුවීම් විස්තර කොට ඇත. සුක්ජොං රජ සමයේ ජීවත් වූ මෙම රචකයා එය මෙලෙස සඳහන් කරයි:

''&quot;එක් රැයක, රජුට [සුක්ජොං] නිදාගැනීමට නොහැකි විය. නින්ද ඔහු කරා ළඟානොවිණි. ඔහු පිටතට යාමට තීරණය කළේ ය. නැවත මාලිගයට පැමිණෙමින් සිටින අතරතුර, සේවක කුටි පසුකරන විට ඔහුට කුඩා කුටියක් දෙසින් ඉකිබිඳින හඬක් ඇසිණි. කුතුහලයෙන් යුතුව, ඔහු කාමරය තුළට එබී බැලී ය. එම පිරිසිදු පිළිවෙල කාමරය දැක ඔහු පුදුමයට පත් විය. එතැන භෝජන සංග්‍රහයක් ලෙස පූජාවක් සකස් කොට තිබූ අයුරු ඔහු දුටුවේ ය. අනතකුරුව ඔහු දුටුවේ තරුණ මාලිග මුසුරිවරියක් සිය නිල ඇඳුමෙන් යුතුව සිහිවටන මේසයක් ඉදිරිපස වැළපෙන අයුරු ය. මෙම අනුස්මරණ මේසය සකසා තිබුණේ හිටපු අගබිසව වූ ඉන්හ්යොන් වෙනුවෙනි. ඉන්හ්යොන් අගබිසව මේ වන විට බලයෙන් පහකොට තිබූ බැවින් රජු පුදුමයට පත් විය. මුසුරිවරිය සිහිවටන ඵලකයක් තබා තිබූයේ, බලයෙන් පහකළ ඉන්හ්යොන් අගබිසව රජු වෙනුවෙන් සිය දිවිය කැපකර තිබූ නිසාවෙනි. නමුත් [[හුයි-බින් ජෑං|ජෑං හුයි බින් අගබිසවගේ]] බලපෑම හේතුවෙන් කිසිවකු බලයෙන් පහකළ අගබිසව අනුස්මරණයට ඉදිරිපත් වූයේ නැත. තමන්ට ද, ඉන් දඬුවම් හිමිවේ යැයි ඔවුහු බිය වූහ. මෙවන් ව්‍යසනාකාරී වාතාවරණයක් යටතේ සිය ජීවිතය ගැන නොතකා, ඉන්හ්යොන් අගබිසවගේ යහපත පතා පූජාවක් පැවැත්වීමට යමකු ඉදිරිපත් වීමෙන් රජු විස්මයට පත් විය. ඔහු ඇයව ඇමතී ය. මුසුරිවරිය (පසුකලෙක චෝයි සුක් බින් බවට පත් වන) ඔහුගේ හඬ ඇසී හැරී බැලී ය. රජුව දැකීමෙන් ඇය තැතිගත්තා ය. ඔහුව හඳනාගත් ඇය ඔහුගේ දෙපාමුල වැටුණා ය. ඔහු ඇයට මේ පිළිබඳ පැහැදිළි කරන මෙන් පැවසී ය. වෙව්ලන හඬින් යුතුව මුසුරිවරිය පිළිතුරු දුන්නේ, &quot;චොන් නා, මා ඉන්හ්යොන් අගබිසව, අගබිසවව සිටි සමයේ ඇය වෙනුවෙන් සේවය කළා. අද ඇගේ උපන් දිනයයි. මා ඇය යටතේ සෙවය කළ සමයේ ඉන්හ්යොන් අගබිසව මා වෙත දැක් වූ කරුණාව මා හට අමතක කළ නොහැකියි. එම නිසා මා පෞද්ගලික මට්ටමින් ඇය වෙනුවෙන් අනුස්මරණයක් සූදානම් කළා. කරුණාකර මට මරණ දඬුවම ලබා දුන මැනවි&quot; ,මෙම කන්නලව්ව ඇසීමෙන් රජු පුදුමයට පත් විය. ඇගේ තත්ත්වයේ සිටින සෙස්සන් සිය ජීවිතය ආරක්ෂා කරගැනීමට මෙවන් අවදානමක් ගත්තේ නැත. නමුත් මෙම [[මුසුරි|මුසුරිවරිය]] හිටපු අගබිසව වෙනුවෙන් මෙම මරණීය අවදානම ගත්තා ය. ගුණවත්, පැසසිය යුතු අයකු වූ ඇගේ හැසිරීමෙන් රජු සලිත විය. අනතුරුව ඔහු එම තරුණ මුසුරිවරිය සිය  මාලිගයට කැදවන ලදී . ඔහුගේ අනුකම්පාව ප්‍රේමයක් බවට පරිවර්තනය විය. ඔහු ඇය සමග කුලුපගව බොහෝ වේලාවන් ගතකළේ ය. කාලයත් සමග මෙම මුසුරිවරිය චෝයි සුක් බින් බිසව ලෙස ප්‍රකට විය&quot;.''

රජුගේ ප්‍රසාදය දිනූ ඇය, සුක්ජොං රජුගේ දහනවවන වර්ෂයේ (1693) සිව්වන චන්ද්‍ර මාසයේ, ඇය සුක්ජොංගේ ''සුක්-වොන්'' නිල මට්ටමේ උපබිසවක් බවට පත් වූයේ කුමරකුට උපත ලබාදීමත් සමගයි. නමුත් එම කුමරු කුඩාකල මියගියේ ය. 1694දී, සුක්ජොංගේ විසිවන වර්ෂයේ, ඇය විසින් [[ජෝසුන්හි යොංජෝ රජ|යෝනිං කුමරුට]] උපත ලබාදීමත් සමග, ඇයව ''සුක්-උයි'' (රාජකීය වංශවත් බිසව, ශ්‍රේණිය 2) නිලමට්ටමට උසස් කරන ලදී. 1695දී, ඇයව නැවත ''ග්වයි-ඉන්'' නිලයට උසස් කෙරිණි. 1698දී ඇය තවත් කුමරකුට උපත දුන් නමුත් එම දරුවා උපතේදී මියගියේ ය. 1699දී ඇයව ''බින්'' (රාජකීය වංශවත් බිසව ශ්‍රේණිය 1) නිලයට උසස් කොට , &quot;පවිත්‍ර&quot; යන අරුතැති ''සුක්'' (淑) නැමැති නාම විශේෂණය ලබා දෙන ලදී.

චෝයි උපබිසව විවෘතව [[ඉන්හ්යොන් අගබිසව|ඉන්හ්යොන් අගබිසවට]] සහාය පලකළ අතර, ඉතිහාසයේ කෲර ස්ත්‍රියක ලෙස සඳහන් වන [[හුයි-බින් ජෑං|ජෑං හුයි-බින්]] (ඔක්ජෝන්) බිසවට විරුද්ධව කටයුතු කළා ය.&lt;ref&gt;{{cite web|last=බයර්ස්|first=ක්‍රිස්ටෝෆර්|title=ද යි ඩයිනාස්ටි ජීනියලොජි|url=http://www.royalark.net/Korea/korea6.htm|work=ද රෝයල් ආක්|accessdate=2013-08-20}}&lt;/ref&gt;  1693දී, රජු තුළ ජෑං හුයි-බින් සහ දක්ෂිණ පක්ෂය කෙරෙහි ඇති විශ්වාසය නැති වන්නට විය. 1694දී සුක්ජොං රජු නැවත ඉන්හ්යොන් අගබිසව මාලිගයට කැඳ වූ අතර, ජෑං හුයි-බින්(ඔක්ජෝන) ව උපබිසෝ තනතුරට පහත හෙළී ය. 1701දී, ඉන්හ්යොන් අගබිසව හඳනා නොගත් හේතුවක් නිසා මියගියා ය; ඇතැම් ඉතිහාසඥයන් පවසන්නේ ඇයට ඔක්ජෝන් විසින් වස දුන් බවයි. නමුත් මෙය තහවුරු වී නොමැත. එක් විස්තරයක් අනුව, ජෑං හුයි-බින් බිසව(ඔක්ජෝන්) සිය කුටිය තුළ කොරියානු යකැදුරුවරියක සමග ඉන්හ්යොන් අගබිසව මරණයට පත්කිරීමට හූනියමක් සිදු කරමින් සිටනු සුක්ජොං රජු දැක ඇත.&lt;ref&gt;{{cite book|last=ලී|first=බේ-යොං|title=විමෙන් ඉන් කොරියන් හිස්ට්‍රි|year=2008|publisher=එව්හා වුමන්ස් යුනිවර්සිටි ප්‍රෙස්|page=81; 109–111}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://archive.org/stream/historyofkorea02hulbuoft#page/160/mode/2up&lt;/ref&gt; [[ජොසොන් රාජවංශයේ වාර්ෂික වාර්තා]] පදනම් කරගත් අපැහැදිළි සටහනක් ආධාරයෙන් සිදුකළ තවත් අනුමානයක් අනුව, චෝයි සුක්-බින් විසින්, එම මායාකර්ම අගබිසවට හානි සිදුකිරීමට කළ ඒවා බව රජුට පවසා ඇති බවයි. අගබිසවගේ කැමැත්ත යන තේමාව යටතේ මෙය පහත පරිදි ලියා ඇත: &quot;ඔයිගන් (外间) උද්ධෘතය--&quot;සිය සුපුරුදු ලාලිත්‍යය සමගින් අගබිසවගේ (ඉන්හ්යොන්) ගුණ කියමින් (追慕), සහ වැළපෙමින් (痛哭) රජුගේ සිත දිනාගත නොහැකි වූ තැනැත්තිය වෙනුවෙන් ශෝකවූවා ය. ඇය රජුට සත්‍යය පිළිබඳ හෙළිකළා ය.&quot; මෙමගින් පැවසෙන්නේ ඇය රජුට අගබිසවගේ අවසන් වචන පමණක් හෙළිකළ බවයි. නමුත් මාලිගාව තුළ ජෑං හුයි-බින් බිසව යකැදුරුවරයකු ලවා අගබිසවට ශාප කළ බවට කටකතා පැතිරගියේ ය. මින් චින්-වොන් අනුව, ඉන්හ්යොන් අගබිසව මෙම කටකතා පිළිබඳ දැනගෙන ඇත. 1701 අනුවාර්ෂික වාර්තාවන්හි සඳහන් වන්නේ, මින් චින්-වොන් සහ මින් චින්-හු විසින් සුක්ජොං රජුට ජෑං හුයි-බින්ගේ මායාකර්මය පිළිබඳ දැනුවත් කරමින් එය ඉන්හ්යොන් අගබිසව සිය මරණයට පෙර තමන්ගෙන් සිදුකළ ඉල්ලීම බව පැවසූහ.&lt;ref&gt;ද කොන්ෆියුෂියන් කිංෂිප් ඉන් කොරියා: යෝංජෝ ඇන්ඩ් ද පොලිටික්ස් ඔෆ් සැගසිටි, ජාහ්යුන් කිම් හාබූෂ් විසිනි පිටුව. 265&lt;/ref&gt;

කෙසේනමුත්, රජු මේ පිළිබඳ දැනගත් අයුරු නොසලකා, කටකතා පසුපස ඇති සත්‍ය සොයාබැලී ය. එහිදී ජෑං හුයි-බින්බි(ඔක්ජෝන්) සිය මාලිගය තුළ යකැදුරු පුදසුනක් ඉදිකළ බවටත්, එතැනින් ඉන්හ්යොන්ගේ නම සඳහන් කළ බෝනික්කන් හමුවූ බවත් සඳහන් වේ. පසුව, ඇගේ පාලිකාවන් හෙළිකළේ ඇය තමන්ට දිනකට තුන්වර බැගින් ඉන්හ්යොන් අගබිසවගේ රුවකට ඊතල පහර දෙන ලෙස නියෝග කළ බවයි. එසේම ඔවුන් විසින් අගබිසවගේ මාලිගයේ උද්‍යානය තුළ මියගිය සතුන් වැළලීම ද සිදුකොට ඇත.&lt;ref&gt;විමෙන් ඉන් කොරියන් හිස්ට්‍රි 한국 역사 속의 여성들 පිටුව.111&lt;/ref&gt; ඇයට සමාව දෙන මෙන් දක්ෂිණ පක්ෂයෙන් නොයෙකුත් අභියාචනා ඉදිරිපත් වූවද, ඇගේ හැසිරීම පවිටු බව සුක්ජොං රජුට හැඟී ගියේ ය. 1701දී, ජෑං හුයි-බින් සහ එයට දායක් වූ සියලු දෙනා වස දී මරණයට පත්කිරීමට රජු විසින් නියෝග කරන ලදී. ඇගේ දඬුවමින් පසු සුක්ජොං රජු &quot;බින්&quot; තනතුරේ කිසිදු උපබිසවකට අගබිසව බවට පත් විය නොහැකි ලෙස වාරණ නියෝගයක් පැනවී ය.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.exploringkorea.com/daebinmyo-tomb-at-seooreung-tombs/ |access-date=2016-09-24 |archive-date=2023-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230521165847/https://www.exploringkorea.com/daebinmyo-tomb-at-seooreung-tombs/ }}&lt;/ref&gt;  අගබිසව තනතුරට ඊළඟ සුදුසුකම් ඇත්තිය චෝයි සුක්-බින්(ඩොන් යී) බවට අසත්‍ය මතයක් පැතිර ඇති අතර එය පදනම් විරහිත මතයකි. අගබිසව වීමට ඊළඟ සුදුසු තැනැත්තිය වූයේ කිම් වංශයේ රාජකීය වංශවත් යොං උපබිසව (영빈 김씨) යි. මීට අමතරව, වෙනත් උපබිසවක් වූ යැංබැන් පාන්තිකයකුගේ දියණියක වූ මිර්යැං පාක් වංශයේ රාජකීය වංශවත් මියොං උපබිසව (명빈 박씨) ද, 1699දී කුමරකුට උපත දුන් නිසා ඇය කිම් වංශයේ රාජකීය වංශවත් යොං උපබිසවට පසු, අගබිසව තනතුරට සුදුසුකම් ඇත්තිය ලෙස සැලකෙයි. කොන්ෆියුසියානු සමාජ ක්‍රමය තුළ මුසුරිවරියක ලෙස චෝයි සුක්-බින් උපබිසවගේ පහත් සමාජ තත්ත්වය ඇයට අගබිසව ලෙස සුදුසුකම් ලැබීමට බාධාවක් විය. අපට මෙම කරුණ, සිය මෑණියන්ගේ පහත් සමාජ තත්ත්වය නිසා යොංජෝ රජුට (ඩොන් යී ගෙ ප්ත් යොනින් කුමරු) මුල්කාලයේ නොයෙකුත් තර්ජන එල්ල වීමෙන් වටහාගත හැක. පසුව ඔහුගේ රාජ්‍ය පාලනය ස්ථාපිත කෙරුණ ද, මෙය සිය මවගේ වහල් සමාජ තත්ත්වය හේතුවෙන් සිදු වන්නට ඇතැයි ඔහු වටහාගෙන ඇත.&lt;ref&gt;ද කොන්ෆියුෂියන් කිංෂිප් ඉන් කොරියා: යෝංජෝ ඇන්ඩ් ද පොලිටික්ස් ඔෆ් සැගසිටි, ජාහ්යුන් කිම් හබූෂ් විසිනි. පිටු 57-58.&lt;/ref&gt;

ඇගේ එකම ජීවත් වූ පුත්‍රයා වූ [[ජෝසුන්හි යොංජෝ රජ|යෝනිං කුමරු]] (යි ගුම්න්, පසුව ජොසොන්හි යොංජෝ ලෙස රජ වූ) කුඩා කල සිටම ආශ්චර්යමත් පුද්ගලයකු වූ අතර, ඔහු ජොසොන් රාජවංශයේ ශ්‍රේෂ්ඨතම රජුන් අතරින් අයකු ලෙස සැලකෙයි.&lt;ref&gt;https://archive.org/stream/historyofkorea02hulbuoft#page/164/mode/2up&lt;/ref&gt; සුක්ජොං රජු සහ චෝයි(ඩොන් යි) උපබිසව සිය පුත්‍රයා පිළිබඳ බෙහෙවින් ආඩම්බර වූ අතර, ඔහු වෙනුවෙන් බොහෝ වියදම් කළහ. නමුත් යොංජෝ පහත් කුලයක උපබිසවකට දාව උපන් නිසාත්, සෙසු සියලු නිලධාරීන් වංශවත් නිවෙස්වල ඉපිද, වංශවත් ස්ත්‍රීන් සමග විවාහව සිටි නිසාත්, ඔවුහු කුමරු සහ ඔහුගේ මව(ඩොන්‍ යී) දෙස බැලූයේ අවඥා සහගත අයුරිනි. ඔවුන් සුක්ජොං රජුව, අරපිරිමැස්ම සහ විනීතබව කෙරෙහි දැනුවත් කළ ද, රජු ඔවුන්ව නොසලකා හැරියේ ය.&lt;ref&gt;&quot;ද කොන්ෆියුෂියන් කිංෂිප් ඉන් කොරියා: යෝංජෝ ඇන්ඩ් ද පොලිටික්ස් ඔෆ් සැගසිටි&quot;, පිටුව 57&lt;/ref&gt; 1704දී රජු යෝනින් කුමරුගේ විවාහ මංගල්‍යය උත්කර්ෂවත් අයුරින් බොහෝ වියදම් දරා පැවැත් වී ය. නමුත් රජු කුමරු කෙරෙහි දක්වන අසීමිත ආදරය පිළිබඳ අමාත්‍යවරු රජුට චෝදනා කළහ. එම වර්ෂයේම පසුකලෙක, සුක්ජොං රජු චෝයි සුක්-බින්(දොන් යී) උපබිසවට සිය ශිශිර මාලිගය වූ ඉහ්යොන් මාලිගය (සුක්ජොං රජු සිය තරුණ විය ගත කළ මාලිගය) ත්‍යාගකළේ ය.

වැඩිවියට පත් [[ජෝසුන්හි යොංජෝ රජ|යොංජෝ රජු]] සිය මව පිළිබඳ බෙහෙවින් සවේදී වූ අතර, සිය සැබෑ මෑණියන් වූ චෝයි සුක්-බින් බිසව කෙරෙහි ඔහු තුළ පැවතියේ දැඩි ගෞරවයකි. ඔහු ඇයට නොයෙකුත් කවි ලිවී ය. ඉන් එකක මෙලෙස සඳහන් වේ, &quot;මාගේ පියා මා ඉපද වී ය, මගේ මව මා වැදුවා ය, පෝෂණය කළා ය, මා මෙහෙයවූවා ය, මා ඉහළට ගෙනගියා ය, මා දැඩිකළා ය, මා දෙස නෙත් යොමා සිටියා ය, හැමවිටම මට උපකාර කළා ය. ඔවුන්ගේ යහ ගුණ මා ප්‍රදානය කරන්නෙමි&quot;.&lt;ref&gt;&quot;කොන්ෆියුෂියන් කිංෂිප් ඉන් කොරියා: යෝංජෝ ඇන්ඩ් ද පොලිටික්ස් ඔෆ් සැගසිටි&quot;, පිටුව 280&lt;/ref&gt; රාජසභාව තුළ යොංජෝ සිය මෑණියන් වූ චෝයි සුක්-බින් බිසව රාජ්‍ය මෑණියන්(මව් බිසව) ලෙස නම් කිරීමට උත්සාහ ගත්තේ ය.ඇය රජකුගේ මව වුවත් ඇයට මව් බිසව තනතුර දැරිමට නොහැක. පෙර රජුගේ අග බිසවට පමනක් පසු රජුගෙ මව් බිසො තනතුර දැරිය හැක. එනිසා ඇයව යොන්ජෝ රජුගේ පෞද්ගලික මව&quot; ලෙස පමනක් සැලකිනි. නමුත් එය වෙනස් කිරීමට යොංජෝට අවශ්‍ය වූ අතර, ඇයව සිය &quot;මව් බිසව&quot; ලෙස පත්කිරීමට අවශ්‍ය වුවත්, නිලධාරීන් එයට විරුද්ධ වූයේ අමාත්‍යවරුනට ඇයට ගරුකිරීමට සිදු වන නිසා ය. නමුත් රජුට සිය රාජකීය උත්සවවල කොටසක් ලෙස සිය මවගේ සොහොන බැහැ දැකීමට ඇයි අයිතියට ඔවුහු ගරුකළහ.

මෙම තත්ත්වය පිළිබඳ ඔහුගේ සිතිවිලි අන්තර්ගත රසවත් වාර්තා දෙනන් පවතී. 1739දී, චෝයි සුක්-බින් බිසවගේ සොහොන නැරඹීමට නියම කරගත් දිනයට පෙර දිනයේ, චාරිත්‍ර කමිටුව ඇඳ තිබූ සිතුවම් පිළිබඳ නොසතුටට පත් රජු එයට වගකිව යුතු නිලධාරීන් දෙනෙකුට දෝෂාරෝපණය කර ඇත. මේ පිළිබඳ සිලොක් (අනුවාර්ෂික වාර්තාවේ) සඳහන් වන්නේ, &quot;රජු ගෞරවණීයව සිය පෞද්ගලික මෑණියන්ට [චෝයි සුක්-බින්] සැලකී ය. නමුත් සිය ආශාව ඉටු කිරීමට සිය නිලධාරීන් අකමැති බවට ඔහු සැකකළේ ය. සෑම අවස්ථාවක දී ම, නොයෙකුත් හැලහැප්පීම් සිදු වූ අතර, ඒ අවස්ථා රාජ උදහසට ලක් විය. &quot;වෙනත් අවස්ථාවක, රජු ඇගේ සොහොන දැකීමට මාලිගයට පිටත් යෙමින් පැවතිණි. දෝලාවට නැගීමට නියමිතව පැවති අවස්ථාවේ ඔහු යුධ කටයුතු අමාත්‍යවරයා වූ කිම් සොංගුං කැඳවී ය. ඉකිබිඳිමින් ඔහු පැවසූයේ, &quot;1737 සිට, මම මාගේ මවට ආචාර දැක්වීමට පැමිණි පළමු අවස්ථාව මෙයයි. පසුගිය වසරවල, මගේ හද ශෝකයෙන් පිරී තිබිණි. දරුවන් ඇද වැටෙන විට, ඔවුන් ඉබේම සිය මවට හඬනගයි. එය මිනිස් ස්වභාවයයි. නිමිති කී අවස්ථාවේ, කිසිදු අයෙකු මහපොළොවට සත්කාර නොකරන්නේ නම්, එහි කෙසේද දිව්‍යත්වයක් ඇත්තේ? එලෙසම මා විසින් මාගේ මෑනියන් මව් බිසෝ තනතුරට පත් කිරීමට නියෝග දී ඇත.  නමුත්, එය භාර කාර්යාංශ එය නොසලකා හැර තිබේ. ඇත්ත වශයෙන්ම, පාලකයකුට සිය පෞද්ගලික අවශ්‍යතා සලකා බැලීමට අවසර නැහැ. නමුත් සිය නිලධාරීන් අතර විශ්වාසය තබාගත නොහැකි වීම වරදකි. ප්‍රභූ විද්වතුන් අදවන විට දැඩි-සිත් ඇති අය බවට පත්ව ඇත. මේ ප්‍රභූ විද්වතුන්ට ද දෙමව්පියන් සටිනවා. ඔවුන් දෙව්ලොවෙන් බට අය හෝ පොළොවෙන් පැනනැගුණු අය නොවෙයි.&quot;&lt;ref&gt;&quot;ද කොන්ෆියුෂියන් කිංෂිප් ඉන් කොරියා: යෝංජෝ ඇන්ඩ් ද පොලිටික්ස් ඔෆ් සැගසිටි&quot; ජාහ්යුන් කිම් හාබූෂ් විසිනි, පිටුව 55.&lt;/ref&gt;  අවසානයේ ඔහු තම අරමුණ ඉටු කරගත් අතර, චෝයි සුක්-බින් උපබිසව ඔහුගේ රාජ්‍ය මාතාව ( මව් බිසව) ලෙස නම්කරන ලදී.

1699-1702 අතර කාලයේ, [[හ්වෙයොම්සා]] විහාරයේ [[ගඛ්වංජොන් ශාලාව|ගඛ්වංජොන් දාන ශාලාවේ]] ප්‍රධාන දානපතිනිය ලෙස චෝයි වංශයේ රාජකීය වංශවත් සුක්-බින්(දොන් යී) උප බිසව කටයුතු කොට ඇත.

1703දී, [[ඉන්වොන් අගබිසව]] (පසු අග බිස්ව) විසින් යෝනින් (යී ගුම්න්) කුමරුන්ව හදාවඩා ගනු ලැබූ අතර, ඇගේ ප්‍රියතම පුතු වූ ඔහුට ඇය සිය පුතකුට මෙන් සලකා ඇත.&lt;ref&gt;ද කොන්ෆියුෂියන් කිංෂිප් ඉන් කොරියා: යෝංජෝ ඇන්ඩ් ද පොලිටික්ස් ඔෆ් සැගසිටි, පිටුව, 53.&lt;/ref&gt;

1704දී, ජොසොන්හි වාර්ෂික වාර්තාවන් අනුව යෝනින් කුමරුගේ(යි ගුම්න්) විවාහ මංගල්‍යයට රජු විශාල මුදලක් වියදම් කොට ඇත. විවාහ මංගල්‍යයේ වියදම පිළිබඳ වංශවත්හු පැමිණිලි කරන්නට වූහ. (ඔහු උපබිසවකගේ පුතකු සහ කිරුළහිමි කුමරුන් නොවීම නිසා)&lt;ref&gt;ජොසොන්හි වාර්ෂික වාර්තා, සුක්ජොං 26 පෙබරවාරි 21.&lt;/ref&gt;
 
1704දී, ජොසොන් රාජවංශයේ වාර්ෂික වාර්තා පවසන්නේ සුක්ජොං විසින් චෝයි සුක්-බින් (දොන් යී) උපබිසවට ඉන්හ්යොන් මාලිගය ප්‍රදානය කළ බවත්, අනතුරුව ඇය 1711දී සිය පුතුගේ විවාහය වෙනුවෙන්, පුතුට එය ප්‍රදානය කළ බවයි.&lt;ref&gt;ජොසොන්හි වාර්ෂික වාර්තා සුක්ජොං,30 http://sillok.history.go.kr/inspection/inspection.jsp?mTree=0&amp;id=ksa {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921133747/http://sillok.history.go.kr/inspection/inspection.jsp?mTree=0&amp;id=ksa |date=2020-09-21 }}&lt;/ref&gt; එය [[සෝල්|සෝල් නුවර]] පිහිටි විශාල, ඉඩකඩ සහිත මාලිගයක් වූ බව පැවසේ.

1711දී, ඉන්වොන් අගබිසවට [[වසූරිය]] වැළඳුණු අවස්ථාවේ, චෝයි උපබිසව [[ගුංන්යෝ|පාලිකාවට]] මාලිගයෙන් පිටතට ගොස් අගබිසව සුවපත් කළ හැකි අයකු සාමාන්‍ය ජනයා අතුරින් සොයාගෙන එන ලෙස නියෝගකළා ය. අවසානයේ ඇය සුවපත් විය.

1716දී, රෝගී වීම හේතුවෙන් චෝයි සුක්-බින් බිසව මාලිගයෙන් පිටතට රැගෙන යන ලදී. එම වර්ෂයේම පසු කලෙක සුක්ජොංට ලිපියක් යවමින් යෝනින්(යි ගුම්න්) කුමරු සිය මෑණියන්ගේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වය අසාධ්‍ය බවත්, ඇයට වෛද්‍ය ආධාර එවන ලෙසත් ඉල්ලා සිටියේ ය.&lt;ref&gt;ජෝසොන්හි අනුවාර්ෂික වාර්තාව, සුක්ජොං 42&lt;/ref&gt;

1717දී, සුක්ජොං දේශපාලනයෙන් විශ්‍රාම ගත් අතර, සිය පුතු වූ කිරුළහිමි කුමරුට රජයේ බොහෝ කටයුතු පාලනයට පවරා චොයි සුක් බින් (දොන් යී) බිසව සමග ජීවත් වීමට ගියේය.&lt;ref&gt;[[හ්යේග්යොං ආර්යාවගේ මතක සටහන්]], පිටුව 22.&lt;/ref&gt;

1718දී, 49 වියැති රාජකීය වංශවත් චෝයි සුක්-බින් බිසවගේ අභාවය ඉන්හ්යොන් මාලිගයේදී සිදු විය.&lt;ref&gt;උපබිසෝවරුන් චංදොක්ගුජ මාලිගයෙන් පිටත මියයාම සිරිතක් විය. ඇතැම් අගබිසෝවරුන් ස්වකැමැත්තෙන්ම චංදොක්ගුං මාලිගය හැරගොස් තමන්ට අයත් පෞද්ගලික මාලිගයක් තුළ මරණයට පත් වූ අවස්ථා ඇත.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ද කොන්ෆියුෂියන් කිංෂිප් ඉන් කොරියා: යෝංජෝ ඇන්ඩ් ද පොලිටික්ස් ඔෆ් සැගසිටි පිටුව. 58&lt;/ref&gt; එම වර්ෂයේදී ම, සුක්ජොං රජු කිරුළහිමි [[ජෝසුන්හි ග්යොංජොං රජ|ග්යොංජොං]] (ඔක්ජෝන් බිසවගෙ පුත්) කුමරුන්ව සිහසුනට පත්කළේ ය.

ඇගේ සිහිවටන ඵලකයෙහි (මෙය සොර්යොංවොන්හි ඇගේ රාජකීය සොහොන්ගැබේ ඇත),&lt;ref&gt;http://jikimi.cha.go.kr/english/search_plaza_new/ECulresult_Db_View.jsp?VdkVgwKey=13%2C03580000%2C31&lt;/ref&gt; ඇගේ චරිතය පිළිබඳ විස්තරයෙහි මෙලෙස සඳහන් වේ: &quot;ඇගේ චරිතය සහ ඇගේ තත්ත්වය අනභිබවනීයයි. ඇය ජනයාව අංශු මාත්‍රයකුදු සැකකළේ නැත. ගෞරවනීය තැනැත්තියක වූ ඇය, නිරතුරුවම ඉන්හ්යොන් අගබිසව සමීපයේත්, අනතුරුව ඉන්වොන් අගබිසව සමීපයේත් රැඳීසිටියා ය. ඇගේ ප්‍රඥාව සහ බුද්ධිය සෙස්සන් ඇතර ඇයව බැබලවී ය. ඇය සිය යුතුකම් සහ වගකීම් මැනවින් ඉටුකළා ය. ඇය කිසිදින මාලිගයේ ආරවුල්වලට මැදිනොවූවා ය. ඇය සිය දිවිය සාමයෙන් සහ සමාදානයෙන් ගතකළා ය.&quot; ඇයව පාජු ප්‍රදේශයේ සොර්යොංවොන්හි (昭寧園) භූමදානය කරන ලදී. මෙම ස්ථානය ඓතිහාසික ස්ථානය අංක. 358 (ලිපිනය: 267 යොංජං-රි, ග්වංතන්-ම්යොන්, [[පාජු]], [[ග්යොංගි පළාත]]) ලෙස නම්කොට ඇත.

1720දී සුක්ජොං රජු මියගිය අතර, ඔහු මියයාමට පෙර, යි යි-යොන් කුමරුට, යෝනින් (යි ගුම්න්) කුමරුන්ව [[ජෝසුන්හි ග්යොංජොං රජ|ග්යොංජොං රජුගේ]] (ඔක්ජෝන් පුත්) ගේ කිරුල හිමි කුමරු ලෙස පත්කරන මෙන් පවසා තිබිණි.

ඇගේ පුතු රාජ්‍යත්වයට පැමිණි පසු, යොංජෝ රජු ඇගේ සොහොන්ගැබ අසල ශෝක වීම සඳහා ජෙසිලයක් ස්ථාපනය කළේ ය. ඇගේ සොහොන වටා සිව්කොනේ ඵලක ගෘහ සතරක් ඉදි කිරීමට අමතරව, ඔහු සොහොන්ගලක් ද ඉදිකළේ ය. එහි අන්තර්ගතය ඔහු විසින් ලියවන ලද්දකි. ඇගේ සමරු ඵලකය පසුව යුක්සංම්යෝ (&quot;පූජාසනය&quot;) ලෙස හැඳින්වුණු සක්බින්ම්යෝ සහ චිල්ගුං (ඓතිහාසික ස්ථානය අංක. 149) පෙදෙසෙහි නිදන්කොට ඇත. එහි අගබිසවගේ තත්ත්වයට එළැඹිය නොහැකි වූ, රජවරුන්ට උපත දුන් තවත් රාජකීය උපබිසෝවරුන් හත් දෙනකුගේ සමරු ඵලක තැන්පත් කොට ඇත.

චෝයි දොන් යි උපබිසවට ඇගේ මරණින් පසු, &quot;හ්වාග්යොං ආර්යාව, චෝයි වංශයේ රාජකීය වංශවත් සුක් බිසව&quot; ({{ko-hhrm|화경숙빈최씨|和瓊淑嬪崔氏}}) යන මරණාපර නාමය ලබා දිණි. එසේම ඇයව 1753දී, හ්වා-ග්යොං (&quot;සුමිහිරි ප්‍රණාමය&quot;) සහ  නැවත හ්වි-දොක් (&quot;උතුම් සද්ගුණය&quot;) සහ අන්-සුන් (&quot;ශාන්ත පාරිශුද්ධය&quot;) වන මරණාපර නාමයන්ට ඔසවා තබන ලදී.

==පවුල==

===පූර්වජයින්===
*මී-මී-මුත්තණුවන්
**චෝයි ඉයොක්-ජි ({{ko-hhrm|최억지|崔億之}})
*මී-මුත්තණුවන්
**චෝයි මල්-ජොං ({{ko-hhrm|최말정|崔末貞}})
*පීතෘ පාර්ශ්වීය මුත්තණුවන්
**චෝයි තේ-ඉල් ({{ko-hhrm|최태일|崔泰逸}})
*පීතෘ පාර්ශ්වීය මිත්තණිය
**ප්යොංගං ජං වංශයේ ජං මැතිණිය ({{ko-hhrm|평강장씨|平康張氏}})
*මාතෘ පාර්ශ්වීය මුත්තණුවන්
**හොං ග්යේ-නම් ({{ko-hhrm|홍계남|洪繼南}})
*මාතෘ පාර්ශ්වීය මිත්තණිය
**කිම් මැතිණිය ({{ko-hhrm|김씨|金氏}})
*පියා
**චෝයි හ්යෝ-වොන් ({{ko-hhrm|최효원|崔孝元}}) (1638–1672)
*මව
**[[නම්යං හොං වංශය|නම්යං හොං වංශයේ]] හොං මැතිණිය ({{ko-hhrm|남양홍씨|南陽洪氏}})
*සොහොයුරා
**චෝයි දොංජු

===දරුවන්===
රාජකීය වංශවත් සුක් බිසව, [[ජෝසුන්හි සුක්ජොං රජ|සුක්ජොං රජුට]] දාව පුතුන් තිදෙනකු බිහි කළා ය:
*යොංසු කුමරු (1693), කුඩා කල මියගියේ ය.
*යෝනින් කුමරු (1694–1776), පසුකලෙක [[ජෝසුන්හි යොංජෝ රජ|යොංජෝ රජු]] බවට පත් විය.
*නම් නොලද පුත්‍රයෙක් (1698), කුඩා කල මියගියේ ය.

==ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය තුළ==
* ලී මි-යොං විසින්, 1981 [[:en:Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ ''විමෙන් ඔෆ් හිස්ට්‍රි: ජෑං හුයි-බින්''.
* [[ක්යොන් මි-රි]] විසින්, 1988 [[:en:Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ ''500 ඉයර්ස් ඔෆ් ජොසොන්: ක්වීන් ඉන්හ්යොන්''.
* නම් ජූ-හී විසින්, 1995 [[:en:Seoul Broadcasting System|SBS]] රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ ''ජෑං හුයි-බින්''.
* [[පාක් යේ-ජින්]] විසින්, 2002 [[:en:KBS2|KBS2]] රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ ''රෝයල් ස්ටෝරි: ජෑං හුයි-බින්''.
* [[හන් හ්‍යෝ-ජූ]] විසින්, 2010 [[:en:Munhwa Broadcasting Corporation|MBC]] රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ ''[[දොං යි (රූපවාහිනී කතාමාලාව)|දොං යි]]''.&lt;ref&gt;{{cite web|last=ලී|first=ගා-ඔන්|title=හන් හ්යෝ-ජූ සේස් ෂී &quot;හෝල්ඩ් ෆාස්ට්&quot; ටු හර් රෝල් ඉන් ''දොං යි''|url=http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2010050716003369984|work=10ඒෂියා|accessdate=2013-02-03|date=2010 මැයි 7}}&lt;/ref&gt;
* [[හන් ස්‍යුං-යොන්]] විසින්, 2013 [[:en:Seoul Broadcasting System|SBS]] රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ ''[[ජෑං ඔක්-ජොං, ලිවිං බයි ලව්]]''.&lt;ref&gt;{{cite web|last=සුන්වූ|first=කාර්ලා|title=කාරා'ස් හන් ටු වර්ක් විත් කිම් තේ-හී|url=http://koreajoongangdaily.joinsmsn.com/news/article/Article.aspx?aid=2966552|work=[[කොරියා ජූංඇං ඩේලි]]|accessdate=2013-02-03|date=2013 පෙබරවාරි 4}}&lt;/ref&gt;
* [[යූන් ජින්-සියෝ]] විසින්, 2016 [[:en:Seoul Broadcasting System|SBS]] රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ ''[[ජැක්පොට් (2016 රූපවාහිනී කතාමාලාව)|ජැක්ජොට්]]''.&lt;ref&gt;{{cite web|last=මුම්යුං|first=ලී|title=යූන් ජින්-සියෝ කාස්ට් ඈස් චෝයි සුක්-බින් ඉන් දේබක්|url=http://news.chosun.com/site/data/html_dir/2016/02/04/2016020400083.html|work=[[ද චෝසුන් ඉල්බෝ]]|accessdate=2016-03-29|date=2016 පෙබරවාරි 4}}&lt;/ref&gt;

== මූලාශ්‍ර ==
{{reflist}}

{{DEFAULTSORT:චෝයි, සුක්-බික්}}
[[Category:ජොසොන් රාජවංශයේ ජනයා]]
[[Category:17වන සියවසේ කොරියානු ජනයා]]
[[Category:1670 උපත්]]
[[Category:1718 මරණ]]
[[Category:හේජු චෝයි වංශය]]</text>
      <sha1>j3e5q5vsiab2u6g2eby7b6ue3ro3kgz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>හුයි-බින් ජෑං</title>
    <ns>0</ns>
    <id>69134</id>
    <revision>
      <id>790811</id>
      <parentid>711334</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T15:51:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>790811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34269" sha1="nrj6p2hybuf5m5pevp90jj3q0mo34g7" xml:space="preserve">{{hatnote|මෙම [[කොරියානු නම|කොරියානු නාමය]] තුළ, පවුල් නාමය [[ජං (කොරියානු වාසගම)|ජෑං]], වන අතර ''හුයි-බින්'' යන්න [[කොරියානු රජවරුන්ගේ රාජකීය වංශවත් බිසව|උපබිසෝවරුන් සඳහා වන තනතුරක්]] මිස පෞද්ගලික නාමයක් නොවේ.}}
{{තොරතුරුකොටුව රාජකීයයා
| name= හුයි-බින් ජෑං, ජොසොන්හි රාජකීය වංශවත් බිසව
| succession=රාජකීය වංශවත් බිසව ශ්‍රේණිය 1
| reign=දෙසැම්බර් 1686 - අප්‍රේල් 1688&lt;br/&gt;1694 - නොවැම්බර් 1701
| reign-type=ධුරකාලය
| succession1=[[ජොසොන්|ජොසොන්හි]] [[අගබිසව]]
| reign1=මැයි 1688 - 1694 (වර්ෂ 6)
| reign1-type=ධුරකාලය
| father=ජෑං හ්යොං
| mother= [[යුන් මැතිණිය]]
| spouse= [[ජෝසුන්හි සුක්ජොං රජ|ජොසොන්හි සුක්ජොං රජු]]
| issue=[[ජෝසුන්හි ග්යොංජොං රජ|ජොසොන්හි ග්යොංජොං රජු]], [[ජොසොන්|ජොසොන්හි]] යි සොංසු කුමරු
| birth_date=3 නොවැම්බර් 1659
| birth_place= [[දකුණු කොරියාව]]
| death_date=9 නොවැම්බර් 1701 (42 වියේදී)
| death_place=ච්වි සොන් දං, [[චංදොක්ගුං]], [[දකුණු කොරියාව]]
| place of burial=දේබින්ම්යෝ, සියෝර්යොං, [[ගෝයැං]], [[ග්යොංගි]]
| posthumous name=
| house= 
|consort = yes}}
{{තොරතුරුකොටුව කොරියානු නම
|hangul=희빈장씨
|hanja=禧嬪張氏
|rr=හුයිබින් ජැංසි
|mr=හූයිබින් චෑංසි
 | hangulborn = 장옥정
 | hanjaborn  = 張玉貞
 | rrborn     = ජෑං ඔක්-ජොං
 | mrborn     = චෑං ඔක්-චෝං
}}
'''හුයි-බින් ජෑං''' (3 නොවැම්බර් 1659 – 9 නොවැම්බර් 1701) හෙවත් ඉන්දොං ජෑං වංශයේ රාජකීය වංශවත් හුයි බිසව යනු [[ජොසොන්]] රාජවංශයේ වඩාත් සුප්‍රකට රාජකීය උපබිසෝවරුන් අතරින් අයෙකි.

==චරිතාපදානය==
ඇගේ පෞද්ගලික නාමය '''ජැං ඔක්-ජොං''' ([[හංගුල්]]:장옥정; [[හන්ජා]]:張玉貞) විය. ඇය ජැං හ්යොං ([[හංගුල්]]:장형;[[හන්ජා]]:張炯) සහ ඔහුගේ දෙවන බිරිඳ වූ පප්යොං යුන් වංශයේ යුන් මැතිණියගේ දියණියයි. ඇය ජොසොන් රාජ්‍යයේ අතිශය රූමත් කාන්තාවන්ගෙන් අයකු යැයි සැලකෙන අතර, ඇගේ කාන්තිය වාර්ෂික වාර්තාවල ද සඳහන් කොට තිබේ. ඇය අයත් වූයේ [[චුංගින්]] හෙවත් මධ්‍යම පන්තියටයි.

දොංප්යොං කුමරුගේ (සුක්ජොං රජුගේ වරක් ඉවත් කළ පළමු මස්සිනායි) නිර්දේශය මත ඔක්-ජොං පළමුව ජංන්‍යොල් (ඉන්ජෝ රජුගේ දෙවන අගබිසව) ප්‍රධාන මව්බිසවගේ [[ගුංන්යෝ|පරිවාර පාලිකාවක්]] ලෙස පත්කෙරිණි. සිය සුළු-මී-මිත්තණිය ([[ජංන්‍යොල් අගබිසව|ජංන්‍යොල් ප්‍රධාන මව්බිසව]]) හමුවීමට ගිය ගමනක දී, [[ජෝසුන්හි සුක්ජොං රජ|සුක්ජොං රජු]] ඔක්-ජොංව දැක ඇයට ප්‍රසාදය ලත් සං-ගූං තනතුර ලබාදුන්නේ ය. නමුත් රජු ඇයට ප්‍රියකළ ද, ඇය සහ ඇගේ පවුල ප්‍රතිපාක්ෂික සොරොන් පක්ෂයට අයත් වූ නිසාත්, මව්බිසව (සුක්ජොංගේ මව) නොරොන් පාක්ෂිකාවක වූ නිසාත්, ඇය රජුව පොළඹවාවි යන බියෙන් යුතුව ඔක්-ජොංව මාලිගයෙන් පිටුවහල් කරන ලදී. 1683දී මව්බිසව මියයන තෙක්ම ඇය මාලිගයෙන් පිටත රැඳී සිටි අතර, පසුව ඉන්හ්යොන් අගබිසව (සුක්ජොංගේ නීත්‍යානුකූල බිසව) විසින් ඇයට නැවත මාලිගයට පැමිණීමට අවසර දෙන ලදී. 1686දී ඇය සුක්ජොංගේ උපබිසවක් බවට පත්ව ''සුක්-වොන්'' (숙원, 淑媛) තනතුරට පත්වූවා ය.&lt;ref&gt;''සුක්-වොන්'' යනු රජුගේ උපබිසවක් සඳහා වූ 8වන උසස්ම නිලයයි.&lt;/ref&gt; 1688දී, ඇයව ''සෝ-උයි'' (소의, 昭儀) තනතුරට උසස් කරන ලද්දේ පුත්‍රයකුට (අනාගත [[ජෝසුන්හි ග්යොංජොං රජ|ග්යොංජොං රජු]]) පසුව වූ අතර එම වසරේම ඉන්හ්යොන් අගබිසව මාලිගයෙන් පිටුවහල් කරන ලදී. මෙම සිද්ධියෙන් පසු, 1688දී, ඇයව නැවත තනතුරින් උසස් කොට &quot;රූමත්&quot; යන අරුතැති &quot;හුයි&quot; යන උපසර්ගය සමග බින් ( 빈, 嬪) යන උපබිසෝ තනතුරට උසස් කෙරිණි. අවසානයේ ඇයව අගබිසවගේ තනතුරට උසස් කෙරිණි. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ගිසා හ්වංගුක් නැමැති රුධිර වැගිරීම්වලින් යුත් අරගලයක් ඇති විය.&lt;ref&gt;http://academic.naver.com/view.nhn?doc_id=16555216&amp;dir_id=0&amp;page=0&amp;query=Gisa%20Hwanguk&amp;ndsCategoryId=10102&amp;library=94&lt;/ref&gt;

සුක්ජොං රජුට සිය සිහසුනට අනුප්‍රාප්තිකයකු පත් කිරීමට කල්පනා කළේ විය. ඒ නිසා සුක්ජොං සිය වැඩිමහල් පුතු වූ ජැං හුයි-බින්ගේ පුත් ග්යොංජොංහට කිරුළහිමි කුමරු තනතුර ලබාදීමට අදහස් කළේ ය. නමුත් ග්යොංජොං උපබිසවකට දාව උපත ලද නිසා මෙය සිදුකළ නොහැකි විය. මේ හේතුවෙන් සුක්ජොං රජු එකල පැවති සාමාන්‍ය ක්‍රමවේදය අනුව ඉන්හ්යොන් අගබිසවට ජැං හුයි-බින්ගේ දරුවාව හදාගන්නා ලෙස පැවසී ය. ග්යොංජොං උපත ලද සමයේ ඉන්හ්යොන් අගබිසව තවමත් 21වන වියේ පසු වූ නිසා, රාජසභාව ද මෙම නුසුදුසු පත්කිරීමට විරෝධය පෑහ. [[ඉන්හ්යොන් අගබිසව]] ග්යොංජොංව සිය පුතු ලෙස හදාවඩා ගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කළ බැවින්, ඇයව දේශපාලන උපායයක් මගින් ධුරයෙන් පහ කෙරිණි. මේ අරගලය හේතුවෙන් අගබිසව තනතුරින් නෙරපා හැරියා පමණක් නොව, සොඉන්හි රාජ්‍ය නිලධාරීන්වද පිටුවහල් කොට වස ලබා දෙන ලදී. එසේම නොරොන් පක්ෂයේ නායකයා ඝාතනය වූ අතර අගබිසවගේ පියාව ද පිටුවහල් කොට පසුව මරණයට පත්කෙරිණි. මෙම මෙම කැළඹීම ගිසා සහ්වා ලෙස හඳුන්වයි. අනතුරුව ජෑං හුයි-බින් උපබිසව අගබිසවගේ තනතුරට පත්කෙරුණු අතර, නාමින් පක්ෂය මාලිගයේ බලයට පත් වූහ.&lt;ref&gt;https://archive.org/stream/historyofkorea02hulbuoft#page/156/mode/2up&lt;/ref&gt;

පසුකලෙක 1694දී, ජෑං හුයි-බින් කෙරෙහි රජුගේ ප්‍රසාදය හීන විය.&lt;ref&gt;(ග්‍රන්ථය, ඊස්ට් ඒෂියා: අ කල්චරල්,‍ සෝෂියල්, ඇන්ඩ් පොලිටිකල් හිස්ට්‍රි, 3වැන්න පි. 255&lt;/ref&gt; රජුට නාමින් පක්ෂය අප්‍රිය වූ අතර, ජෑං පවුලේ බලය වර්ධනය විය. එසේම ඔහු ඉන්හ්යොන් අගබිසවගේ විවෘත ආධාරකාරියක වූ චෝයි ආර්යාවට (පසුව [[සුක්-බින් චෝයි]]), එනම් යෝනිංගූම් (අනාගත රජ [[ජෝසුන්හි යොංජෝ රජ|යොංජෝ]]) කුමරුගේ මෑණියන්ට ප්‍රියකරන්නට විය. ඔහු ක්‍රමයෙන් ජෑංව ධූරයෙන් ඉවත් කිරීමට පියවර ගත්තේ ය. පළමුව, ඔහු අගබිසවගේ සොයුරා සහ ඇගේ පක්ෂයේ නායකයින්ව ඉත් කිරීමට කටයුතු කළේ ය. අනතුරුව ඉන්හ්යොන් අගබිසව නැවත මාලිගයට කැඳවී ය. ඉන්හ්යොන් අගබිසව මුලින් අන්දොංහි කුඩා මාලිගයකටත්, අනතුරුව මල්බෙරි මාලිගයටත් අවසානයේ ප්‍රධාන මාලිගයටත් රැගෙන යන ලදී.

හිටපු අගබිසව වූ ජෑං ඔක්-ජොංව නැවත හුයි-බින් උපබිසෝ තනතුර තෙක් පහත හෙළිණි. ඇගේ සේවිකාවක නොරොන් නායකයකුගේ වහලෙකුගේ නාම හැඳුනුම් ඵලකයක් සොරකම් කොට එය ජෑං හුයි-බින්ගේ පියාගේ සොහොන අසල වළලා එය නොරොන්වරුන් බලයට පත්වීමට කළ හූනියමක් ලෙස ප්‍රසිද්ධ කළා ය. මේ පිළිබඳ විමර්ශනය කිරීමෙන් පසු, රජු මේ ප්‍රයෝගය වටහා ගත් අතර, මාලිගයේ ඇතැම් උපදේශකයන් සමහරක් පිටුවහල් කිරීම හෝ මරණයට පත්කිරීමට පියවර ගත්තේ ය.&lt;ref name=&quot;archive.org&quot;&gt;https://archive.org/stream/historyofkorea02hulbuoft#page/160/mode/2up&lt;/ref&gt;

1701දී, ඉන්හ්යොන් අගබිසව ‍හඳුනා නොගත් රෝගයකින් මියගියා ය. වාර්තා අනුව සුක්ජොං රජු විසින් ජෑං හුයි-බින් ඇගේ කුටිය තුළ යකැදුරුවරියක සමග අගබිසව මැරීමට ශාපකරමින් හූනියමක් කළ බව සොයාගෙන ඇත.&lt;ref&gt;හ්යේග්යොං ආර්යාවගේ මතක සටහන්, පි.246&lt;/ref&gt; ඇය කිරුළහිමි කුමරුගේ මව වීම නිසා ඇගේ පක්ෂයෙන් ඇයට සමාව දෙන ලෙස රජුට නොයෙකුත් ආයාචනා කළ නමුත්, රජු ඇය, ඇගේ මව සහ සොහොයුරා ඇතුළු සහායකයින් සියල්ල මරාදැමීමට නියෝග කළේ ය. කෝපයෙන් යුතුව, රජු ඇගේ ඥාතීන් සහ ආධාරකරුවන් පිළිබඳ විමර්ශනය කොට ඔවුනට ද මරණ දඬුවම ලබා දෙන ලදී. අගේ පක්ෂය ඇයට සමාව දෙන මෙන් රජුට පෙත්සම් ඉදිරිපත් කළ ද ඔවුට ප්‍රතිචාර ලෙස රජු සොරොන් (ඇගේ පක්ෂය) නායකයින් මරාදමුවේ ය. මෙම සිදුවීමේ දී පුද්ගලයින් 1700ක් මිය යන ලදී.&lt;ref name=&quot;archive.org&quot;/&gt; කිරුළහිමි කුමරු පිළිබඳ සිතා ජෑං හුයි-බින්ට වසදී මරණයට පත් කිරීමට වූ දඬුවමට විරුද්ධ වූ මාලිග සේවකයින්ව පිටුවහල් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite book|last=ලී|first=බේ-යොං|date=ඔක්තෝබර් 20, 2008|title=විමෙන් ඉන් කොරියන් හිස්ට්‍රි|location=|publisher=එව්හා වුමන්ස් යුනිවර්සිටි ප්‍රෙස්|pages=109–111|isbn=978-8973007721}}&lt;/ref&gt; මීට සමගාමීව, සිය විසි හත්වන රාජ්‍ය වර්ෂයේ දසවන මාසයේ හත්වන දිනයේ (1701 නොවැම්බර් 7) සුක්ජොං රජු උපබිසෝවරුන්ව අගබිසවක් දක්වා උසස් විය නොහැකි ලෙස නීතියක් ප්‍රකාශයට පත්කළේ ය. 1701 නොවැම්බර් 9වන දින ජෑං හුයි-බින් (10වන චන්ද්‍ර මාසයේ 10වන දිනයේ) චංදොක් මාලිගයේ ඇගේ පෞද්ගලික නවාතැන වූ ච්වි සොන් දං තුළ දී වස පානය කොට මරණයට පත් කෙරිණි. එවිට ඇය 42 වියේ පසුවූවා ය.

අගබිසෝ තනතුර වෙනුවෙන් දැක් වූ අධික බල තණ්හාව හේතුවෙන් ජෑං හුයි-බින් ප්‍රකට වූවා ය. ඇතැමුන් පවසන්නේ ඇය එකල පැවති දේශපාලන අරගලයක පීඩිතයකු බවයි. බිඳවැටෙමින් තිබූ පක්ෂයක සාමාජිකාවක් ලෙස ඇගේ කථාව පසුව විකෘති කොට රචනා කරන්නට ඇත. එවැනි එක් කථාවක් ලෙස ඇය ඇගේ පුතුට (කිරුළ හිමි කුමරු (අනාගත [[ජෝසුන්හි ග්යොංජොං රජ|ග්යොංජාං රජු]])) දරුණු ලෙස තුවාල කළ නිසා ඔහුට උරුකරුවකු බිහිකළ නොහැකි වූ බවට වූ කථාන්දරය දැක්විය හැක.&lt;ref&gt;ජැං &quot;හුයි-බින්&quot; දරුණු ලෙස දුර්වල ග්යොංජොංට පීඩා කළ අතර ඒ හේතුවෙන් ඔහු බෙලහීන පුද්ගලයකු බවට පත් විය. http://www.royalark.net/Korea/korea6.htm&lt;/ref&gt;

ඇගේ දේහය සියෝර්යුංහි දේබින්ම්යෝ සොහොන්ගැබෙහි භූමදාන කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.exploringkorea.com/daebinmyo-tomb-at-seooreung-tombs/ |access-date=2016-10-15 |archive-date=2023-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230521165847/https://www.exploringkorea.com/daebinmyo-tomb-at-seooreung-tombs/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.gogung.go.kr/fgn/jsp/en/html/academic/academic4-2.jsp&lt;/ref&gt; (ලිපිනය: 334-92, සියෝර්යුං-රෝ, දෝග්යැං-ගු, ගෝයැං-සි, ග්යොංගි-දෝ) මුලින් ඇයව භූමදාන කළේ මුන්හ්යොං-රි, ඔපෝ-ම්යොන්, ග්වංජු-ගුන්, ග්යොංගි-දෝහි ය. 1969 ජූනි මස එය දේබින්ම්යෝ වෙත ගෙන යන ලදී.&lt;ref&gt;සියෝර්යුං සොහොන්වල දේබින්යෝ සොහොන්ගැබ http://www.exploringkorea.com/daebinmyo-tomb-at-seooreung-tombs/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230521165847/https://www.exploringkorea.com/daebinmyo-tomb-at-seooreung-tombs/ |date=2023-05-21 }}&lt;/ref&gt; ඇගේ අනුස්මරණ ඵලකය චිල්ගුංහි දේබිගුං හෙවත් &quot;රාජකීය උපබිසවගේ 7වන මාලිගයේ&quot; තැන්පත් කරන ලදී.

එසේවුවද, ඇය [[ජෝසුන්හි ග්යොංජොං රජ|කිරුළහිමි කුමරුගේ]] මෑණියන් වූ නිසා, ඇයට &quot;ඔක්සන් ආර්යාව, මාලිගයේ මහා උපබිසව; ඉන්දොං ජං වංශයේ ප්‍රාන්ත මහා උපබිසව&quot; (대빈궁옥산부대빈장씨 大嬪宮玉山府大嬪張氏) යන මරණාපර නාමය ලබා දෙන ලදී.

==පෙළපත==
{{ahnentafel top|width=100%}}
{{ahnentafel-compact5 
|style=font-size: 90%; line-height: 110%; 
|border=1 
|boxstyle=padding-top: 0; padding-bottom: 0; 
|boxstyle_1=background-color: #fcc; 
|boxstyle_2=background-color: #fb9; 
|boxstyle_3=background-color: #ffc; 
|boxstyle_4=background-color: #bfc; 
|boxstyle_5=background-color: #9fe; 
|1= 1. '''ජෑං ඔක්-ජොං (장옥정 張玉貞)'''&lt;br/&gt;රාජකීය හී උපබිසව (희빈 禧嬪)
|2= 2. [[:ko:장형 (조선)|ජෑං හ්යොං (장형 張烱)]]&lt;br/&gt;[[යොංගුයිජොං|ප්‍රධාන රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභික (의정부영의정 議政府領議政)]]
|3= 3. යූන් මැතිණිය (파평 윤씨 坡平 尹氏)&lt;br/&gt;පසන් මැතිණිය (파산부부인 坡山府夫人)&lt;br/&gt;ජොංග්යොං මැතිණිය (정경부인 貞敬夫人)
|4= 4. ජෑං ඉයුං-ඉන් (장응인 張應仁)&lt;br/&gt;තෙවත රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභික (의정부우의정 議政府右議政)
|5= 5. පාක් මැතිණිය (남포 박씨 藍浦 朴氏)&lt;br/&gt;ජොංග්යොං මැතිණිය (정경부인 貞敬夫人)
|6= 6. යූන් සොං-රිප්&lt;br/&gt;윤성립 (尹成立)
|8= 8. ජැං සු (장수 張壽)&lt;br/&gt;[[ජ්වාඋයිජොං]] (의정부좌의정 議政府左議政)]]
|10= 10. පාක් ෂිම්&lt;br/&gt;박심
|12= 12. යූන් මැතිතුමා&lt;br/&gt;파평 윤씨 (坡平 尹氏)
|16= 16. ජෑං සේ-පිල්&lt;br/&gt;장세필 (張世弼)
|20= 20. පාක් මැතිතුමා&lt;br/&gt;남포 박씨 (藍浦 朴氏)
|24= 24. යූන් මැතිතුමා&lt;br/&gt;파평 윤씨 (坡平 尹氏)
}}&lt;/center&gt;
{{ahnentafel bottom}}

===දරුවන්===
ජෑං හීබින් බිසව [[ජෝසුන්හි සුක්ජොං රජ|සුක්ජොං රජුට]] දාව පුතුන් තිදෙනකු වැදුවා ය:
*කිරුළහිමි යි යුන් කුමරු, පසුව [[‍ජෝසුන්හි ග්යොංජොං රජ|ග්යොංජොං රජු]] බවට පත් විය.
*යි සොංසු කුමරු (성수왕자) - මතභේදාත්මක ය.

===තනතුරු===
* '''1659 - 1686''': ජෑං ඔක්-ජොං (장옥정).
* '''1686 - 1688'''&lt;nowiki&gt;: ජෑං සුක්‍-වොන් ආර්යාව, 4වන ශ්‍රේණියේ උපබිසව (장 숙원).&lt;/nowiki&gt;
* '''1688'''&lt;nowiki&gt;: ජෑං සෝ-උයි ආර්යාව, 2වන ශ්‍රේණියේ උපබිසව (장 소의).&lt;/nowiki&gt;
* '''1688'''&lt;nowiki&gt;: ජෑං හුයි-බින් ආර්යාව, ඉන්දොං ජැං වංශයේ රාජකීය වංශවත් හුයි බිසව (장 희빈).&lt;/nowiki&gt;
* '''1688 මැයි - 1694''': බු-ඔක් අගබිසව, ජොසොන්හි අගබිසව, ධුරයෙන් පහකෙරිණි.
* '''1694 - 1701''': ජෑං හුයි-බින් ආර්යාව (장 희빈) ලෙසට ධුරයෙන් පහත හෙළිණි.

===ඇගේ සම්පූර්ණ මරණාපර නාමය===
* ඔක්සන් ආර්යාව, මාලිගයේ මහා උපබිසවඉන්දොං ජං වංශයේ ප්‍රාන්ත මහා උපබිසව
* 대빈궁옥산부대빈장씨
* 大嬪宮玉山府大嬪張氏

==ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය තුළ==
* [[කිම් ජි-මී]] විසින් 1961 චිත්‍රපටයක් වූ ''ජෑං හුයි-බින්'' තුළ,&lt;ref&gt;{{cite web|title=ලේඩි ජෑං (''ජෑංහුයිබින්'') (1961)|url=http://www.kmdb.or.kr/eng/md_basic.asp?nation=K&amp;p_dataid=00675|work=[[කොරියන් මූවී ඩේටාබේස්]]|accessdate=2013-01-26}}&lt;/ref&gt;
* [[නම් ජොං-ඉම්]] විසින් 1968 චිත්‍රපටයක් වූ ''[[ෆෙම් ෆැටල්, ජෑං හී-බින්]]'' තුළ,&lt;ref&gt;{{cite web|title=ෆෙම් ෆැටල්, ජෑං හී-බින් (''යොහ්වා, ජෑං හී-බින්'') (1968)|url=http://www.kmdb.or.kr/eng/md_basic.asp?nation=K&amp;p_dataid=01627|work=[[කොරියන් මූවී ඩේටාබේස්]]|accessdate=2013-01-26}}&lt;/ref&gt; 
* [[යෝන් යුහ්-ජුං]] විසින් 1971 [[මුන්හ්වා විකාශන සංස්ථාව|MBC]] නාළිකාවේ රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ ''ජෑං හුයි-බින්'' තුළ,&lt;ref name=jhb&gt;{{cite web|script-title=ko:'죽지 않는' 장희빈 벌써 9명, 김태희가 뒤 이을까|url=http://star.ohmynews.com/NWS_Web/OhmyStar/at_pg.aspx?CNTN_CD=A0001780449|work=[[ඕමයිනිව්ස්]]|language=කොරියානු|accessdate=2013-01-26|date=22 සැප්තැම්බර් 2012}}&lt;/ref&gt; 
* [[ලී මි-සූක්]] විසින් 1981 [[මුන්හ්වා විකාශන සංස්ථාව|MBC]] නාළිකාවේ රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ ''විමෙන් ඉන් හිස්ට්‍රි: ජෑං හුයි-බින්'' තුළ&lt;ref name=jhb /&gt;
* ජොන් ඉන්-හ්වා විසින් 1988 [[මුන්හ්වා විකාශන සංස්ථාව|MBC]] නාළිකාවේ රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ ''500 ඉයර්ස් ඔෆ් ජොසොන්: ක්වීන් ඉන්හ්යොන්'' තුළ&lt;ref name=jhb /&gt;
* ජුං සුන්-ක්යුං විසින් 1995 [[සෝල් විකාශන පද්ධතිය|SBS]] රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ ''ජෑං හුයි-බින්'' තුළ,&lt;ref name=jhb /&gt;
* [[කිම් හ්යේ-සූ]] විසින් 2002 [[:en:KBS2|KBS2]] නාළිකාවේ රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ ''රෝයල් ස්ටෝරි: ජෑං හුයි-බින්'' තුළ,&lt;ref name=jhb /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=ටීවී ඩ්‍රාමාස් - ඇක්ට්‍රසස් ලයින් අප් ෆෝ අවෝඩ් සෙරමනි ටේක්ඕවර්|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2003/12/29/2003122961019.html|work=[[ද චෝසුන් ඉල්බෝ]]|accessdate=2013-04-02|date=29 දෙසැම්බර් 2003}}&lt;/ref&gt;
* [[ලී සො-යොන් (නිළිය)|ලී සො-යොන්]] විසින් 2010 [[මුන්හ්වා විකාශන සංස්ථාව|MBC]] නාළිකාවේ රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ ''[[දොං යි (රූපවාහිනී කතාමාලාව)|දොං යි]]'' තුළ,&lt;ref&gt;{{cite web|last=ලී|first=ගා-ඔන්|title=හන් හ්යෝ-ජූ සේස් ෂී &quot;හෝල්ඩ් ෆාස්ට්&quot; ටු හර් රෝල් ඉන් ''දොං යි''|url=http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2010050716003369984|work=10ඒෂියා|accessdate=2013-01-26|date=7 මැයි 2010}}&lt;/ref&gt; 
* චෝයි වූ-රි විසින් 2012 [[:en:TVN (South Korea)|tvN]] නාළිකාවේ රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ ''[[ක්වීන් ඉන්-හ්යුන්’ස් මෑන්]]'' තුළ,
* [[කිම් තේ-හී]] විසින් 2013 [[සෝල් විකාශන පද්ධතිය|SBS]] නාළිකාවේ රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ ''[[ජෑං ඔක්-ජොං, ලිවිං බයි ලව්]]'' තුළ,&lt;ref&gt;{{cite web|last=හෝ|first=ස්ටුවර්ට්|title=කිම් තේ හී කාස්ට් ඉන් හර් ෆස්ට් හිස්ටොරික් ඩ්‍රාමා, ''ජෑං ඔක් ජොං'' ඈස් ජොසොන් ඩයිනාස්ටි'ස් ඉන්ෆේමස් ලේඩි ජෑං හී බින්|url=http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=16901|work=ඊනිව්ස්වර්ල්ඩ්|publisher=CJ E&amp;M|date=8 ඔක්තෝබර් 2012|accessdate=2013-01-23}}&lt;/ref&gt;
* ෂින්හ්වා නැමැති පොප් සංගීත කණ්ඩායමේ සාමාජිකයින් විසින් [[:en:jTBC|jTBC]] නාළිකාවේ විවිධාංග වැඩසටහනක් වූ ''ෂින්හ්වා බ්‍රෝඩ්කාස්ට්'' තුළ හාස්‍යානුකරණය කොට ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web|last=හොං|first=ග්‍රේස් ඩැන්බි|title=ෂින්හ්වා ට්‍රාන්ස්ෆෝම්ස් ඉන්ටු රෝයල් කොන්ක්‍යුබයින්ස් ෆෝ ''ෂින්හ්වා බ්‍රෝඩ්කාස්ට්''|url=http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=13251|accessdate=2012-12-16|work=ඊනිව්ස්වර්ල්ඩ්|date=24 අගෝස්තු 2012|publisher=CJ E&amp;M}}&lt;/ref&gt;
* [[ඕ යොන්-ආ]] විසින් 2015 [[සෝල් විකාශන පද්ධතිය|SBS]] නාළිකවේ රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ &quot;[[ජැක්ජොට් (2016 රූපවාහිනී කතාමාලාව)|ජැක්පොට්]]&quot; වැනි නිර්මාණ තුළ ඇගේ චරිතය නිරූපණය කොට ඇත.

==අමතර තොරතුරු==

===ජෑංගේ මව, යුන් මැතිණිය===
ජෑං හුයි-බින්ගේ මව වූ යූන් මැතිණිය පප්යොං යුන් වංශයට අයත් වූවා ය. පාජු නගරයේ, පප්යොං-ම්‍යොන් වාසස්ථාන කරගත් පප්යොං (파평/坡平) යූන් වංශය, යුන් වංශ අතුරින් වඩාත්ම ප්‍රකට වංශයයි. මුල්කාලීන ජොසොන් යුගවලදී පප්යොං යුන් කාන්තාවන් කිහිප දෙනකුම අගබිසෝ තනතුරට පත්ව ඇත. ඒ අතර පහත අය ප්‍රධාන වේ:
* පප්යොං යුන් වංශයේ ජොංහුයි අගබිසව (정희왕후 윤씨) - [[ජෝසුන්හි සේජෝ රජ|සේජෝ රජුගේ]] අගබිසවයි.
* පප්යොං යුන් වංශයේ මුන්ජොං අගබිසව (문정왕후 윤씨) - [[ජෝසුන්හි ජුංජොං රජ|ජුංජොං රජුගේ]] අගබිසවයි.

මෙම වංශයේ ආරම්භක පූර්වජයා ලෙස සැලකෙන්නේ වංගොන් හට ගොර්යෝ රාජවංශය පිහිටුවීමට උපකාර කළ යුන් සින්-දල් සෙන්පතියායි.

===ජෑංගේ සොහොන: දේබින්ම්යෝ===
දේබින්ම්යෝ යනු ම්යෝ වර්ගයේ සො‍හොනකි. ඇයව මුලින් භූමදාන කෙරුණේ මුන්හ්යොං-රි ඔපො-ම්යොන් ග්වංජු-ගුන් ග්යොංගි-දෝ පෙදෙසේ ය. නමුත්රජයට නගරය පුළුල් කිරීමට අවශ්‍ය වූ බැවින් 1969 ජූනි මස දී එය දැන් පිහිටි ස්ථානයට රැගෙන විත් ඇත. ජෑං හුයි-බින්ගේ සොහොන්ගැබ වන දේබින්ම්යෝ පිහිටියේ ම්යොංර්යුං  (명릉; ර්යුං යන්න රජුන්ගේ සහ රැජිනියන්ගේ සොහොන්ගැබ් සඳහා භාවිත වේ) සොහොන් පිහිටි සියෝර්යුං සොහොන් අතර ය. මෙම සොහොන් අතර [[ජෝසුන්හි සුක්ජොං රජ|සුක්ජොං රජු]], [[ඉන්හ්යොන් අගබිසව]], සහ [[ඉන්වොන් අගබිසව|ඉන්වොන් අගබිසවගේ]] සොහොන් ද ඇත. සොහොන්ගැබට පිටුපසින්, යිශාල ගලක් සහ පයින් ගසක් ඇති අතර, මෙම ගස ගල්පොත්ත පළුදු කරමින් වැඩී ඇත. මෙය ජෑං හුයි-බින්ගේ ශක්තිමත් බව නිසා සිදු වන බවට මතයක් පැතිරී ඇත. ඇතැම් කොරියානු වෙබ්අඩවි සඳහන් කොට ඇත්තේ ජෑං හුයි-බින් ශක්තිමත් කාන්තාවක වූ බැවින්, පෙම්වතකු සොයන තනිකඩ තරුණ කාන්තාවක් ජෑං හුයි-බින්ගේ සොහොන්ගැබ වෙත ගොස් වන්දනාමාන කළ විට ඇයට ඉක්මණින් පෙම්වතකු මුණගැසෙන බවයි.&lt;ref&gt;කිං සුක්ජොං ඇන්ඩ් ජෑං හී බින්’ස් ටූම්බ්ස් http://www.dramasrok.com/2010/06/king-sukjong-jang-hee-bins-tombs/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161021043822/http://www.dramasrok.com/2010/06/king-sukjong-jang-hee-bins-tombs/ |date=2016-10-21 }}&lt;/ref&gt;

==මූලාශ්‍ර==
{{Reflist|30em}}

11. බුක් හිස්ට්‍රි ඔෆ් කොරියා ජෑං හී බින්  https://archive.org/stream/historyofkorea02hulbuoft#page/156/mode/2up

{{DEFAULTSORT:Jang, Hui-bin}}
[[Category:ජොසොන් රාජවංශයේ ජනයා]]
[[Category:17වන සියවසේ කොරියානු ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජොසොන් රාජවංශයේ රාජකීය බිසෝවරු]]
[[Category:1701 මරණ]]
[[Category:1659 උපත්]]
[[Category:කොරියානු කාන්තාවන්]]</text>
      <sha1>nrj6p2hybuf5m5pevp90jj3q0mo34g7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සායි කිරාන්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>75636</id>
    <revision>
      <id>790796</id>
      <parentid>770142</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T13:57:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>790796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13947" sha1="3s6c55rujnu3phue82aoy09n8n40ryb" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name = සායි කිරාන්
| image = SaiKiran.jpg
| caption =
| parents = [[වී. රාමක්‍රිෂ්ණා|රාමක්‍රිෂ්ණා විසාම්රාජු]]&lt;br /&gt; ජ්‍යෝති විසාම්රාජු
| othername =
| birth_date = {{birth date and age|df=yes|1978|5|8}}
| birth_place = [[හයිදරාබාද්, ඉන්දියාව|හයිදරාබාද්]], [[තෙලංගානා]], ඉන්දියාව
| residence = [[හයිදරාබාද්, තෙලංගානා]], ඉන්දියාව
| spouse = වෛෂ්ණවී සායිකිරාන්
| occupation = [[නළුවා|නළුවකු]]
| yearsactive = 2000 - වර්තමානය
| website =
}}

'''සායි කිරාන් රාම්''' (උපත 8 මැයි 1978) යනුවෙන් හඳන්වනු ලබන්නේ තෙලිඟු සිනමා කර්මාන්තයෙහි නියැළෙනු ලබන ඉන්දියානු නළුවෙකි. ඔහු උපත ලැබූයේ ඉන්දියාවේ [[හයිදරාබාද්, ඉන්දියාව|හයිදරාබාද්]] හි ය. ඔහු රංගන ක්ෂේත්‍රයේ සිය ප්‍රවිෂ්ඨය සනිටුහන් කළේ ''[[නුව්වේ කාවලි]]'' නැමැති ජනප්‍රිය චිත්‍රපටය ඔස්සේ ය. මෙම චිත්‍රපටයෙන් පසුව ඔහු සාර්ථක චිත්‍රපට ගණනාවකට සිය දායකත්වය සැපයී ය. මේ අතරට ''[[ප්‍රේමිංචු]]'', ''මානසුන්තේ චාලු'', ''Darling Darling'', සහ ''සත්තා'' යන චිත්‍රපට අයත් වේ. ''ප්‍රේමිංචු'' චිත්‍රපටය [[නන්දි සම්මාන]] හතරක් දිනා ගැනීමට සමත් වූ අතර, ''සත්තා'' චිත්‍රපටය හොඳම චිත්‍රපටයට හිමි සම්මානය ද දිනා ඇත.

මීට අමතරව සායි රූපවාහිනී කතාමාලා සඳහා ද සිය රංගන දායකත්වය සපයා ඇති අතර, ඔහු ක්‍රිෂ්ණා, විෂ්ණු සහ වෙන්ක‍ටේශ්වර වැනි හින්දු දේව චරිත නිරූපණය කොට තිබේ. ඔහු ප්‍රථම වරට විෂ්ණු දෙවියන්ගේ චරිතය නිරූපණය කළේ ''ශිව ලීලාලු'' තුළ ය. මෙය නිර්මාණය වූයේ , [[ඌෂාකිරන් චිත්‍රපට]]වල ස්වර්ණමය කාල සීමාවේ ය.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.totaltollywood.com/interviews/Saikiran_2040.html |access-date=2017-11-01 |archive-date=2011-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110929110410/http://www.totaltollywood.com/interviews/Saikiran_2040.html }}&lt;/ref&gt;

සායි කිරාන් සංගීත ක්ෂේත්‍රය සඳහා ද නැඹුරුතාවක් දක්වන අතර ඔහු සිය පළමු ඒක පුද්ගල රොක් සංගීත නිර්මාණය &quot;ශිවස්ථාන්&quot; යන නාමයෙන් එළිදැක්වී ය. මෙය ශිව දෙවියන් පිළිබඳ සිහිපත් කෙරෙන්නකි.

==සායි සමග කටයුතු කොට ඇති අධ්‍යක්ෂකවරුන්==
* [[බාපු (කලාකරුවා)|බාපු]]: ''වෙන්කටේස්වර වෛභාවම්'' තුළ
* [[රාඝවේන්ද්‍ර රාඕ]]: &quot;ශ්‍රැෂ්ති&quot; සහ ''නාරද ලිලාලු'' තුළ
* [[ඒ. කෝදණ්ඩරාමි රෙඩ්ඩි|කෝදණ්ඩරාමි රෙඩ්ඩි]]: ''පුරාණ ගාධාලු'' තුළ
* [[කේ. විශ්වනාත්]]: ''ශ්‍රී නාරායන තීර්ථුලු'' තුළ
* කේ. විජය භාස්කර්: ''නුව්වේ කාවලි'' තුළ

==කැමරාව පසුපස==
සායි කිරාන් නොයෙකුත් සත්ත්ව සුරැකුම් සංවිධාන සඳහා සම්බන්ධ වී ඇත. මේ අතරට හයිදරාබාද්හි නිල් කුරුස සංගමය සහ [[සර්ප මිතුරු සංවිධානය]] වැනි සංවිධාන ඇතුළත් වේ.

මීට අමතරව ඔහු අධ්‍යාත්මික තේමා රැගත් සංවිධාන ගණනාවකට සහභාගීත්වය සපයා ඇත.

සායි කිරාන් අයත් වන්නේ සුප්‍රකට ගායක ගායිකාවන්ගෙන් සැදි පවුලකට ය. සුප්‍රකට දකුණු ඉන්දියානු පිළිවැයුම් ගායිකාවක වූ [[පී. සුශීලා]] ඔහුගේ මිත්තණිය වූවා ය. ඔහුගේ පියා වූ [[වී. රාමක්‍රිෂ්ණා]],&lt;ref&gt;http://www.earlytollywood.com/2008/01/p-ramakrishna-singer.html{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ramakrishna&lt;/ref&gt; ද සුප්‍රකට ගායන ශිල්පියෙකි‍.

ඔහුගේ පසුකාලීන නිකුතු සඳහා යහපත් බොක්ස් ඔෆිස් ප්‍රතිචාර හිමි නොවී ය. ඔහු විසින් ''[[වෙංගමම්බා]]''&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.fullhyderabad.com/profile/movies/3086/2/vengamamba-movie-review |access-date=2017-11-01 |archive-date=2011-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110929193142/http://www.fullhyderabad.com/profile/movies/3086/2/vengamamba-movie-review }}&lt;/ref&gt; නැමැති චිත්‍රපටයකට දායක වූ අතර, ඔහු සමග [[මීනා දුරෛරාජ්|මීනා]] ප්‍රධාන චරිතය නිරූපණය කරන ලදී. මීට අතරව ඔහු ''අජන්තා'' නැමැති දෙමළ චිත්‍රපටයක් ද සිදු කොට ඇත. ඔහු විසින් නිර්මාණය කළ ''ලෙමන්'' සඳහා සංගීත දායකත්වය සපයන ලද්දේ [[ඉලෛයරාජා]] විසිනි.

සායි කිරාන් මෑතක දී වෛෂ්ණවී නැමැති පරිගණක මෘදුකාංග විශේෂඥවරියක සමග විවාහ විය.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.cinejosh.com/telugu-events/2304/4/sai-kiran-vaishnavi-marriage-reception-stills.html |access-date=2017-11-01 |archive-date=2014-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140728071540/http://www.cinejosh.com/telugu-events/2304/4/sai-kiran-vaishnavi-marriage-reception-stills.html }}&lt;/ref&gt; මෙම විවාහ මංගල්‍යය කෙරෙහි රූපවාහිනී මාධ්‍ය නාළිකාවල දැඩි අවධානය යොමු වූයේ තිරුමාලාහි ප්‍රධාන පූජක රාමණා දික්ෂිතුලු&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.tirumala.org/ |access-date=2017-11-01 |archive-date=2016-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160202094950/http://www.tirumala.org// }}&lt;/ref&gt; විවාහ මංගල්‍යයට සහභෘගී වීම හේතුවෙනි. මෙය බොහෝ රූපවාහිනී නාළිකා විසින් අනුමත නොකරන ලදී. නමුත් පසුව මතයක් පැතිර ගියේ එම පූජකවරයා සායි කිරාන්ගේ ඥාතියකු බැව් විශ්වාස කෙරෙන බවයි.

වර්තමානයේ සායි කිරාන් ජීවත් වන්නේ හයිදරාබාද් හි ය.

==චිත්‍රපට නාමාවලිය==
* ''[[නුව්වේ කාවලි]]'' (2000)
* ''[[ප්‍රේමිංචු]]''
* ''Darling-Darling''
* ''සත්තා''&lt;ref&gt;http://www.idlebrain.com/movie/archive/mr-satta.html&lt;/ref&gt;
* ''මානසුන්තේ චාලු''
* ''Hitech Students''
* ''වෙංගමම්බා''
* ''රාම්දේව්''
* ''[[ජගපති]]'' (2005)
* ''කානි''
* ''උත්සාහම්''
* ''පෙල්ලි කෝසම්''
* ''මානසා''
* ''බුල්ලෙබ්බායි''
* ''අජන්තා''
* ''සර්දාර් චින්නප්පා රෙඩ්ඩි''
* ''ලෙමන්''
* ''සුවර්ණා''
* ''ක්ෂණම්''
* ''දේවි අභයම්''
* ''[[ශ්‍රී වාසවි කන්‍යක පරමේස්වරි චාරිත්‍ර]]''
* ''රාවේ නා චෙලියා''
* ''[[ශිර්දි සායි]]''
* ''[[ජගද්ගුරු ආදි ෂංකරා]]''
* ''තෝලි කිරණම්''
* ''රාමුදු කාදු ක්‍රිෂ්ණුදු''
* ''ගෝපි ගෝද මීඩ පිල්ලි''
* ''ආදන්තේ අදෝටයිප්''
* ''ශ්‍රී කාසි නායිනා චාරිත්‍ර''

===රූපවාහිනිය===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%&quot;
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
! වර්ෂය
! කතාමාලාව
! චරිතය
! නාළිකාව
! භාෂාව
|-
|2007||ශ්‍රී නාරද ලීලාලු|| ||[[මා ටීවී]]|| [[තෙලිඟු සිනමාව|තෙලිඟු]]
|-
| 2009-2013 || [[තංගම් (කතාමාලාව)|තංගම්]] || සෙල්වකන්නන් ||[[සන් ටීවී (ඉන්දියාව)|සන් ටීවී]] || [[දෙමළ භාෂාව|දෙමළ]] 
|-
|2009-2011||[[අසෝකවනම්|සුන්දරකණ්ඩ]]|| ||[[ජෙමිනි ටීවී]]||‍තෙලිඟු
|-
| 2010-2012 || [[ශ්‍රැෂ්ති (කතාමාලාව)|ශ්‍රැෂ්ති]] || මහා විෂ්ණු ||[[SVBC TV (ඉන්දියාව)|SVBC TV]] || [[තෙලිඟු භාෂාව|තෙලිඟු]] 
|-
|2011-2012||[[අසෝකවනම්]]|| ||[[පොලිමර් ටීවී]]||[[දෙමළ භාෂාව|දෙමළ]]
|-
| 2011-2013 || [[ඔටෝ භාරති (කතාමාලාව)|ඔටෝ භාරති]] || ආදිත්‍ය රාම් ||[[ජෙමිනි ටීවී]] || තෙලිඟු
|-
|2012||සුඩිගුන්ඩලු|| ||[[ETV තෙලිඟු|E TV]]||තෙලිඟු
|-
| 2013–වර්තමානය || [[වම්සම් (රූපවාහිනී කතාමාලාව)|වම්සම්]] || පොන්නුරංගම් || [[සන් ටීවී (ඉන්දියාව)|සන් ටීවී]] || [[දෙමළ භාෂාව|දෙමළ]]
|-
|2014||සිවලීලාලු|| ||[[ETV තෙලිඟු|E TV]]||[[තෙලිඟු සිනමාව|තෙලිඟු]]
|-
|2015||සූර්ය භගවාන්||සූර්යා||Ttd||තෙලිඟු
|-
|2016||වෙන්කටේශ්වර වෛභාවම්|| || Ttd ||තෙලිඟු
|-
|2016|| තිරුපථම්මා කාදා|| ||Ttd||තෙලිඟු
|-
| 2016–present || [[කෝයිලම්මා (රූපවාහිනී කතාමාලාව)|කෝයිලම්මා]] || ම‍නෝජ් කුමාර් || [[මා ටීවී]] || [[තෙලිඟු භාෂාව|තෙලිඟු]] 
|-
|2017-වර්තමානය||[[වනම්බදි (රූපවාහිනී කතාමාලාව)|වනම්බදි]]||මෝහන් කුමාර්||[[ඒෂියානෙට්]]||[[මලයාලම්]]
|-
|TBA||ගෝමථ|| ||Ttd||තෙලිඟු
|}

==ආශ්‍රේයයන්==
{{reflist}}
* http://www.chakpak.com/celebrity/saikiran/38534
* http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/gallery/Actor/4423.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303212551/http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/gallery/Actor/4423.html |date=2016-03-03 }}
* [http://www.telugulo.com/view_news.php?id=10396 Saikirann's interview in Telugu]
* http://www.fullhyderabad.com/profile/locations/1016/2/special-interest-groups-in-hyderabad-india/sainikpuri/friends-of-snakes-review {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110929193117/http://www.fullhyderabad.com/profile/locations/1016/2/special-interest-groups-in-hyderabad-india/sainikpuri/friends-of-snakes-review |date=2011-09-29 }}

[[Category:1978 උපත්]]
[[Category:ජීවත්වන්නෝ]]
[[Category:තෙලිඟු සිනමාවේ නළුවන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:21 වන සියවස තුළ ඉන්දියානු නළුවෝ]]</text>
      <sha1>3s6c55rujnu3phue82aoy09n8n40ryb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:Endocrine pathology</title>
    <ns>10</ns>
    <id>81106</id>
    <revision>
      <id>790869</id>
      <parentid>790741</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T20:14:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>790869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7756" sha1="4tarj5yn4od0tmhsxfew3fpyk2mc7ob" xml:space="preserve">{{Navbox
 | name = Endocrine pathology
 | title = Diseases of the [[Endocrinology|endocrine]] system ([[ICD-10 Chapter IV: Endocrine, nutritional and metabolic diseases#E00–E35 – Endocrine diseases|E00–E35]], [[List of ICD-9 codes 240–279: endocrine, nutritional and metabolic diseases, and immunity disorders#Disorders of thyroid gland (240–246)|240–259]])
 | state = {{{state&lt;includeonly&gt;|collapsed&lt;/includeonly&gt;}}}
 | listclass = hlist

 | group1 = [[Pancreatic disease|Pancreas]]/&lt;br /&gt;[[Glucose metabolism disorder|glucose&lt;br /&gt;metabolism]]
 | list1 = {{Navbox|subgroup

   | group1 = Hypofunction
   | list1 =
* [[Diabetes mellitus]]

* ''types:''
** [[Diabetes mellitus type 1|type 1]]
** [[Diabetes mellitus type 2|type 2]]
** [[Gestational diabetes|gestational]]
** [[Maturity onset diabetes of the young|MODY]] [[MODY 1|1]] [[MODY 2|2]] [[MODY 3|3]] [[MODY 4|4]] [[MODY 5|5]] [[MODY 6|6]]
* ''[[Complications of diabetes mellitus|complications]]''
** [[Diabetic coma|coma]]
** [[Diabetic angiopathy|angiopathy]]
** [[Diabetic ketoacidosis|ketoacidosis]]
** [[Diabetic nephropathy|nephropathy]]
** [[Diabetic neuropathy|neuropathy]]
** [[Diabetic retinopathy|retinopathy]]
** [[Diabetic cardiomyopathy|cardiomyopathy]]

* ''insulin receptor'' ([[Rabson–Mendenhall syndrome]])
* [[Insulin resistance]]

   | group2 = Hyperfunction
   | list2 =
* [[Hypoglycemia]]
* ''[[beta cell]]'' ([[Hyperinsulinism]])
* ''[[G cell]]'' ([[Zollinger–Ellison syndrome]])

 }}

 | group2 = [[Hypothalamic]]/&lt;br /&gt;[[pituitary]] axes
 | list2 = {{Navbox|subgroup

   | group1 = [[Hypothalamic disease|Hypothalamus]]
   | list1 =
* ''[[gonadotropin]]''
** [[Kallmann syndrome]]
** [[Adiposogenital dystrophy]]
* ''[[Corticotropin-releasing hormone|CRH]]'' ([[Adrenal insufficiency|Tertiary adrenal insufficiency]])
* ''[[vasopressin]]'' ([[Neurogenic diabetes insipidus]])
* ''general'' ([[Hypothalamic hamartoma]])

   | group2 = [[Pituitary disease|Pituitary]]
   | list2 = {{Navbox|subgroup
     | evenodd = swap

     | group1 = [[Hyperpituitarism]]
     | list1 =
* ''anterior''
** [[ඇක්‍රොමෙගලිය]]
** [[Hyperprolactinaemia]]
** [[Pituitary ACTH hypersecretion]]
* ''posterior'' ([[Syndrome of inappropriate antidiuretic hormone|SIADH]])
* ''general'' ([[Nelson's syndrome]])

     | group2 = [[Hypopituitarism]]
     | list2 =
* ''anterior''
** [[Kallmann syndrome]]
** [[Growth hormone deficiency]]
** [[Hypoprolactinemia]]
** [[Adrenocorticotropic hormone deficiency|ACTH deficiency]]/[[Adrenal insufficiency|Secondary adrenal insufficiency]]
** [[Gonadotropin-releasing hormone insensitivity|GnRH insensitivity]]
** [[Follicle-stimulating hormone insensitivity|FSH insensitivity]]
** [[Luteinizing hormone insensitivity|LH/hCG insensitivity]]
* ''posterior'' ([[Neurogenic diabetes insipidus|Neurogenic]] [[diabetes insipidus]])
* ''general''
** [[Empty sella syndrome]]
** [[Pituitary apoplexy]]
** [[Sheehan's syndrome]]
** [[Lymphocytic hypophysitis]]

   }}

   | group3 = [[Thyroid disease|Thyroid]]
   | list3 = {{Navbox|subgroup
     | evenodd = swap

     | group1 = [[Hypothyroidism]]
     | list1 =
* [[Iodine deficiency]]
* [[Cretinism]]
** [[Congenital hypothyroidism]]
* [[මික්සිඩීමා]]
* [[Myxedema coma]]
* [[Euthyroid sick syndrome]]

     | group2 = [[Hyperthyroidism]]
     | list2 =
* [[Hyperthyroxinemia]]
** [[Thyroid hormone resistance]]
** [[Familial dysalbuminemic hyperthyroxinemia]]
* [[Hashitoxicosis]]
* [[Thyrotoxicosis factitia]]
* [[ග්‍රේව්ස් රෝගය]]
* [[Thyroid storm]]

     | group3 = [[Thyroiditis]]
     | list3 =
* [[Acute infectious thyroiditis|Acute infectious]]
* [[Subacute thyroiditis|Subacute]]
** [[De Quervain's thyroiditis|De Quervain's]]
** [[Subacute lymphocytic thyroiditis|Subacute lymphocytic]]
* [[Autoimmune thyroiditis|Autoimmune]]/chronic
** [[හෂිමොටෝ තයිරොයිඩ ප්‍රදාහය|හෂිමොටොඉ]]
** [[Postpartum thyroiditis|Postpartum]]
** [[Riedel's thyroiditis|Riedel's]]

     | group4 = [[ගලගණ්ඩය]]
     | list4 =
* [[Endemic goitre]]
* [[Toxic nodular goitre]]
* [[Toxic multinodular goiter]]

* [[Thyroid nodule]]

   }}

   | group4 = [[Parathyroid disease|Parathyroid]]
   | list4 = {{Navbox|subgroup
     | evenodd = swap

     | group1 = [[Hypoparathyroidism]]
     | list1 =
* [[Pseudohypoparathyroidism]]
* [[Pseudopseudohypoparathyroidism]]

     | group2 = [[Hyperparathyroidism]]
     | list2 =
* [[Primary hyperparathyroidism|Primary]]
* [[Secondary hyperparathyroidism|Secondary]]
* [[Tertiary hyperparathyroidism|Tertiary]]
* [[Osteitis fibrosa cystica]]

   }}

   | group5 = [[Adrenal gland disorder|Adrenal]]
   | list5 = {{Navbox|subgroup
     | evenodd = swap

     | group1 = [[Adrenocortical hyperfunction|Hyperfunction]]
     | list1 =
* ''[[aldosterone]]:'' [[Hyperaldosteronism]]/[[Primary aldosteronism]]
** [[Conn syndrome]]
** [[Bartter syndrome]]
** [[Glucocorticoid remediable aldosteronism]]
* [[Apparent mineralocorticoid excess syndrome|AME]]
* [[Liddle's syndrome]]
* [[Congenital adrenal hyperplasia due to 17 alpha-hydroxylase deficiency|17α CAH]]

* ''[[cortisol]]:'' [[Cushing's syndrome]] ([[Pseudo-Cushing's syndrome]])

* ''[[sex hormone]]s:'' [[Congenital adrenal hyperplasia due to 21-hydroxylase deficiency|21α CAH]]
* [[Congenital adrenal hyperplasia due to 11β-hydroxylase deficiency|11β CAH]]

     | group2 = Hypofunction/&lt;br /&gt;[[Adrenal insufficiency]]&lt;br /&gt;([[Addison's disease|Addison's]], [[Waterhouse-Friderichsen syndrome|WF]])
     | list2 =
* ''aldosterone:'' [[Hypoaldosteronism]]
** [[Congenital adrenal hyperplasia due to 21-hydroxylase deficiency|21α CAH]]
** [[Congenital adrenal hyperplasia due to 11β-hydroxylase deficiency|11β CAH]]

* ''cortisol:'' [[Congenital adrenal hyperplasia|CAH]]
** [[Lipoid congenital adrenal hyperplasia|Lipoid]]
** [[Congenital adrenal hyperplasia due to 3 beta-hydroxysteroid dehydrogenase deficiency|3β]]
** [[Congenital adrenal hyperplasia due to 11β-hydroxylase deficiency|11β]]
** [[Congenital adrenal hyperplasia due to 17 alpha-hydroxylase deficiency|17α]]
** [[Congenital adrenal hyperplasia due to 21-hydroxylase deficiency|21α]]

* ''sex hormones:'' [[Congenital adrenal hyperplasia due to 17 alpha-hydroxylase deficiency|17α CAH]]

   }}

   | group6 = [[Gonadal disorder|Gonad]]s
   | list6 =
* ''[[Ovarian disease|ovarian]]:'' [[Polycystic ovary syndrome]]
* [[Premature ovarian failure]]

* ''[[Testicle#Disease|testicular]]: enzymatic''
** [[5α-reductase deficiency]]
** [[17β-hydroxysteroid dehydrogenase deficiency]]
** [[aromatase excess syndrome]]
* ''[[Androgen receptor]]'' ([[Androgen insensitivity syndrome]])

* ''general:'' [[Hypogonadism]] ([[Delayed puberty]])
* [[Hypergonadism]]
** [[Precocious puberty]]
* [[Hypoandrogenism]]
* [[Hypoestrogenism]]
* [[Hyperandrogenism]]
* [[Hyperestrogenism]]
* [[Postorgasmic illness syndrome]]

 }}

 | group3 = Height
 | list3 =
* [[Dwarfism]]/[[Short stature]]
** [[Midget]]
** [[Laron syndrome]]
** [[Psychosocial short stature|Psychosocial]]
** [[Ateliosis]]
* [[Gigantism]]

 | group4 = Multiple
 | list4 =
* [[Autoimmune polyendocrine syndrome multiple]]
** [[Autoimmune polyendocrine syndrome type 1|APS1]]
** [[Autoimmune polyendocrine syndrome type 2|APS2]]
* [[Carcinoid syndrome]]
* [[Multiple endocrine neoplasia]]
** [[Multiple endocrine neoplasia type 1|1]]
** [[Multiple endocrine neoplasia type 2|2A]]
** [[Multiple endocrine neoplasia type 2b|2B]]
* [[Progeria]]
** [[Werner syndrome]]
** [[Acrogeria]]
** [[Metageria]]
* [[Woodhouse–Sakati syndrome]]

}}&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
[[Category:Endocrine system disease and disorder templates]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4tarj5yn4od0tmhsxfew3fpyk2mc7ob</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790870</id>
      <parentid>790869</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T20:18:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>790870</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7753" sha1="79r4uhpy9bhkg6wvmo5eiwsn7ygtdin" xml:space="preserve">{{Navbox
 | name = Endocrine pathology
 | title = Diseases of the [[Endocrinology|endocrine]] system ([[ICD-10 Chapter IV: Endocrine, nutritional and metabolic diseases#E00–E35 – Endocrine diseases|E00–E35]], [[List of ICD-9 codes 240–279: endocrine, nutritional and metabolic diseases, and immunity disorders#Disorders of thyroid gland (240–246)|240–259]])
 | state = {{{state&lt;includeonly&gt;|collapsed&lt;/includeonly&gt;}}}
 | listclass = hlist

 | group1 = [[Pancreatic disease|Pancreas]]/&lt;br /&gt;[[Glucose metabolism disorder|glucose&lt;br /&gt;metabolism]]
 | list1 = {{Navbox|subgroup

   | group1 = Hypofunction
   | list1 =
* [[Diabetes mellitus]]

* ''types:''
** [[Diabetes mellitus type 1|type 1]]
** [[Diabetes mellitus type 2|type 2]]
** [[Gestational diabetes|gestational]]
** [[Maturity onset diabetes of the young|MODY]] [[MODY 1|1]] [[MODY 2|2]] [[MODY 3|3]] [[MODY 4|4]] [[MODY 5|5]] [[MODY 6|6]]
* ''[[Complications of diabetes mellitus|complications]]''
** [[Diabetic coma|coma]]
** [[Diabetic angiopathy|angiopathy]]
** [[Diabetic ketoacidosis|ketoacidosis]]
** [[Diabetic nephropathy|nephropathy]]
** [[Diabetic neuropathy|neuropathy]]
** [[Diabetic retinopathy|retinopathy]]
** [[Diabetic cardiomyopathy|cardiomyopathy]]

* ''insulin receptor'' ([[Rabson–Mendenhall syndrome]])
* [[Insulin resistance]]

   | group2 = Hyperfunction
   | list2 =
* [[Hypoglycemia]]
* ''[[beta cell]]'' ([[Hyperinsulinism]])
* ''[[G cell]]'' ([[Zollinger–Ellison syndrome]])

 }}

 | group2 = [[Hypothalamic]]/&lt;br /&gt;[[pituitary]] axes
 | list2 = {{Navbox|subgroup

   | group1 = [[Hypothalamic disease|Hypothalamus]]
   | list1 =
* ''[[gonadotropin]]''
** [[Kallmann syndrome]]
** [[Adiposogenital dystrophy]]
* ''[[Corticotropin-releasing hormone|CRH]]'' ([[Adrenal insufficiency|Tertiary adrenal insufficiency]])
* ''[[vasopressin]]'' ([[Neurogenic diabetes insipidus]])
* ''general'' ([[Hypothalamic hamartoma]])

   | group2 = [[Pituitary disease|Pituitary]]
   | list2 = {{Navbox|subgroup
     | evenodd = swap

     | group1 = [[Hyperpituitarism]]
     | list1 =
* ''anterior''
** [[ඇක්‍රොමෙගලිය]]
** [[Hyperprolactinaemia]]
** [[Pituitary ACTH hypersecretion]]
* ''posterior'' ([[Syndrome of inappropriate antidiuretic hormone|SIADH]])
* ''general'' ([[Nelson's syndrome]])

     | group2 = [[Hypopituitarism]]
     | list2 =
* ''anterior''
** [[Kallmann syndrome]]
** [[Growth hormone deficiency]]
** [[Hypoprolactinemia]]
** [[Adrenocorticotropic hormone deficiency|ACTH deficiency]]/[[Adrenal insufficiency|Secondary adrenal insufficiency]]
** [[Gonadotropin-releasing hormone insensitivity|GnRH insensitivity]]
** [[Follicle-stimulating hormone insensitivity|FSH insensitivity]]
** [[Luteinizing hormone insensitivity|LH/hCG insensitivity]]
* ''posterior'' ([[Neurogenic diabetes insipidus|Neurogenic]] [[diabetes insipidus]])
* ''general''
** [[Empty sella syndrome]]
** [[Pituitary apoplexy]]
** [[Sheehan's syndrome]]
** [[Lymphocytic hypophysitis]]

   }}

   | group3 = [[Thyroid disease|Thyroid]]
   | list3 = {{Navbox|subgroup
     | evenodd = swap

     | group1 = [[Hypothyroidism]]
     | list1 =
* [[Iodine deficiency]]
* [[Cretinism]]
** [[Congenital hypothyroidism]]
* [[මික්සිඩීමා]]
* [[Myxedema coma]]
* [[Euthyroid sick syndrome]]

     | group2 = [[Hyperthyroidism]]
     | list2 =
* [[Hyperthyroxinemia]]
** [[Thyroid hormone resistance]]
** [[Familial dysalbuminemic hyperthyroxinemia]]
* [[Hashitoxicosis]]
* [[Thyrotoxicosis factitia]]
* [[ග්‍රේව්ස් රෝගය]]
* [[Thyroid storm]]

     | group3 = [[Thyroiditis]]
     | list3 =
* [[Acute infectious thyroiditis|Acute infectious]]
* [[Subacute thyroiditis|Subacute]]
** [[De Quervain's thyroiditis|De Quervain's]]
** [[Subacute lymphocytic thyroiditis|Subacute lymphocytic]]
* [[Autoimmune thyroiditis|Autoimmune]]/chronic
** [[හෂිමොටෝ තයිරොයිඩ ප්‍රදාහය|හෂිමොටෝ]]
** [[Postpartum thyroiditis|Postpartum]]
** [[Riedel's thyroiditis|Riedel's]]

     | group4 = [[ගලගණ්ඩය]]
     | list4 =
* [[Endemic goitre]]
* [[Toxic nodular goitre]]
* [[Toxic multinodular goiter]]

* [[Thyroid nodule]]

   }}

   | group4 = [[Parathyroid disease|Parathyroid]]
   | list4 = {{Navbox|subgroup
     | evenodd = swap

     | group1 = [[Hypoparathyroidism]]
     | list1 =
* [[Pseudohypoparathyroidism]]
* [[Pseudopseudohypoparathyroidism]]

     | group2 = [[Hyperparathyroidism]]
     | list2 =
* [[Primary hyperparathyroidism|Primary]]
* [[Secondary hyperparathyroidism|Secondary]]
* [[Tertiary hyperparathyroidism|Tertiary]]
* [[Osteitis fibrosa cystica]]

   }}

   | group5 = [[Adrenal gland disorder|Adrenal]]
   | list5 = {{Navbox|subgroup
     | evenodd = swap

     | group1 = [[Adrenocortical hyperfunction|Hyperfunction]]
     | list1 =
* ''[[aldosterone]]:'' [[Hyperaldosteronism]]/[[Primary aldosteronism]]
** [[Conn syndrome]]
** [[Bartter syndrome]]
** [[Glucocorticoid remediable aldosteronism]]
* [[Apparent mineralocorticoid excess syndrome|AME]]
* [[Liddle's syndrome]]
* [[Congenital adrenal hyperplasia due to 17 alpha-hydroxylase deficiency|17α CAH]]

* ''[[cortisol]]:'' [[Cushing's syndrome]] ([[Pseudo-Cushing's syndrome]])

* ''[[sex hormone]]s:'' [[Congenital adrenal hyperplasia due to 21-hydroxylase deficiency|21α CAH]]
* [[Congenital adrenal hyperplasia due to 11β-hydroxylase deficiency|11β CAH]]

     | group2 = Hypofunction/&lt;br /&gt;[[Adrenal insufficiency]]&lt;br /&gt;([[Addison's disease|Addison's]], [[Waterhouse-Friderichsen syndrome|WF]])
     | list2 =
* ''aldosterone:'' [[Hypoaldosteronism]]
** [[Congenital adrenal hyperplasia due to 21-hydroxylase deficiency|21α CAH]]
** [[Congenital adrenal hyperplasia due to 11β-hydroxylase deficiency|11β CAH]]

* ''cortisol:'' [[Congenital adrenal hyperplasia|CAH]]
** [[Lipoid congenital adrenal hyperplasia|Lipoid]]
** [[Congenital adrenal hyperplasia due to 3 beta-hydroxysteroid dehydrogenase deficiency|3β]]
** [[Congenital adrenal hyperplasia due to 11β-hydroxylase deficiency|11β]]
** [[Congenital adrenal hyperplasia due to 17 alpha-hydroxylase deficiency|17α]]
** [[Congenital adrenal hyperplasia due to 21-hydroxylase deficiency|21α]]

* ''sex hormones:'' [[Congenital adrenal hyperplasia due to 17 alpha-hydroxylase deficiency|17α CAH]]

   }}

   | group6 = [[Gonadal disorder|Gonad]]s
   | list6 =
* ''[[Ovarian disease|ovarian]]:'' [[Polycystic ovary syndrome]]
* [[Premature ovarian failure]]

* ''[[Testicle#Disease|testicular]]: enzymatic''
** [[5α-reductase deficiency]]
** [[17β-hydroxysteroid dehydrogenase deficiency]]
** [[aromatase excess syndrome]]
* ''[[Androgen receptor]]'' ([[Androgen insensitivity syndrome]])

* ''general:'' [[Hypogonadism]] ([[Delayed puberty]])
* [[Hypergonadism]]
** [[Precocious puberty]]
* [[Hypoandrogenism]]
* [[Hypoestrogenism]]
* [[Hyperandrogenism]]
* [[Hyperestrogenism]]
* [[Postorgasmic illness syndrome]]

 }}

 | group3 = Height
 | list3 =
* [[Dwarfism]]/[[Short stature]]
** [[Midget]]
** [[Laron syndrome]]
** [[Psychosocial short stature|Psychosocial]]
** [[Ateliosis]]
* [[Gigantism]]

 | group4 = Multiple
 | list4 =
* [[Autoimmune polyendocrine syndrome multiple]]
** [[Autoimmune polyendocrine syndrome type 1|APS1]]
** [[Autoimmune polyendocrine syndrome type 2|APS2]]
* [[Carcinoid syndrome]]
* [[Multiple endocrine neoplasia]]
** [[Multiple endocrine neoplasia type 1|1]]
** [[Multiple endocrine neoplasia type 2|2A]]
** [[Multiple endocrine neoplasia type 2b|2B]]
* [[Progeria]]
** [[Werner syndrome]]
** [[Acrogeria]]
** [[Metageria]]
* [[Woodhouse–Sakati syndrome]]

}}&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
[[Category:Endocrine system disease and disorder templates]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>79r4uhpy9bhkg6wvmo5eiwsn7ygtdin</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ගිහාන් ප්‍රනාන්දු</title>
    <ns>0</ns>
    <id>92798</id>
    <revision>
      <id>790819</id>
      <parentid>773756</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T16:21:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-23808-75</username>
        <id>78631</id>
      </contributor>
      <comment>/* චිත්‍රපටකරණය */</comment>
      <origin>790819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15877" sha1="9pvv5n1id823svejhlxpzyosv7xjevz" xml:space="preserve">{{for|ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා|ගිහාන් ප්‍රනාන්දු (ක්‍රිකට් ක්‍රීඩක)}}
{{short description|ශ්‍රී ලාංකේය නළුවෙකු සහ නාට්‍යකරුවෙකි}}
{{Infobox person
|name          = ගිහාන් ප්‍රනාන්දු &lt;br&gt; Gihan Fernando 
|image         =
|image_size    = 
|alt           = 
|caption       = 
|birth_date    = {{Birth date and age|1967|8|30|mf=yes}} 
|birth_name    = ගිහාන් ඒඩ්‍රියන් කැමිල් ප්‍රනාන්දු
|birth_place   = [[වත්තල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
|death_date    =
|death_place   = 
|death_cause   = 
|nationality   = ශ්‍රී ලාංකික
|education     = [[ද මැසනොඩ් විද්‍යාලය]]
|years_active  = 1990–වර්තමාන
|party         = 
|spouse        =  
|children      = 
|awards        =  
|signature     = 
|website       = 
|footnotes     = 
|occupation    = නළුවෙක්, නාට්‍යකරුවෙක්
}}

'''ගිහාන් ඒඩ්‍රියන් කැමිල් ප්‍රනාන්දු''' (උපත 1967 අගෝස්තු 30), හෙවත් '''ගිහාන් ප්‍රනාන්දු''', යනු ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ, වේදිකාවේ සහ රූපවාහිනියේ නළුවෙක් වගේම නාට්‍ය රචකයෙක් සහ ගායකයෙකි.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://rateyourmusic.com/films/gihan_fernando/ | title=Gihan Fernando bio | publisher=Rate your music | access-date=25 April 2019}}&lt;/ref&gt; නාට්‍යයේ සිට හාස්‍යය දක්වා ඉහළ බහුවිධ නළුවෙකු වන ප්‍රනාන්දු ශ්‍රී ලංකාවේ නාට්‍ය හා රූපවාහිනියේ ජනප්‍රියම නළුවෙකි.&lt;ref name= gihan&gt;{{cite web | url=http://www.sundaytimes.lk/170507/magazine/gihan-fernando-manifestation-of-an-exuberant-career-in-theatre-238926.html | title=Gihan Fernando: Manifestation of an exuberant career in theatre | publisher=Sunday Times | access-date=25 April 2019}}&lt;/ref&gt;

==පෞද්ගලික ජීවිතය==
ඔහු 1967 අගෝස්තු 30 වැනිදා රාගම ගලුදිපිට ග්‍රාමයේදී පවුලේ වැඩිමලා ලෙස උපත ලැබීය. ඔහුට බාල සහෝදරයෙක් සහ බාල සහෝදරියන් දෙදෙනෙක් සිටී. ඔහු [[කඳාන ද මැසනොද් විද්‍යාලය]] ආදි ශිෂ්‍යයෙකි.&lt;ref name= gihanfer&gt;{{cite web | url=http://www.dailynews.lk/2017/04/28/entertainment/114345/one-actor-many-roles | title=One actor, many roles | work=Daily News | access-date=25 April 2019}}&lt;/ref&gt; පාසැලේදී, ඔහු [[පාපන්දු]] දක්ෂ ශිෂ්‍යයෙක් විය.&lt;ref name= gihan /&gt; නාට්‍ය කලාවට පිවිසීමට පෙර ඔහු විශ්වවිද්‍යාල අනධ්‍යයන කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයකු ලෙස කටයුතු කළේය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=I wanted to be a professional actor while studying acting: Gihan Fernando |url=http://www.silumina.lk/2021/04/03/රසඳුන/වෘත්තීය-නළුවෙක්-වෙන්න-හිතුවේ-රංගනය-හදාරද්දී |archive-date=2021-06-04 |access-date=2021-06-04 |website=Silumina}}&lt;/ref&gt;

==වෘත්තීය ජීවිතය==
පාසල් අධ්‍යාපනය අවසන් කිරීමෙන් පසු ඔහු සමාගමක සේවය කරමින් බ්‍රිටිෂ් කවුන්සිලය හරහා විදේශීය නාට්‍ය අධ්‍යක්ෂවරුන් ගණනාවක් යටතේ නාට්‍ය පිළිබඳ හැදෑරීය.&lt;ref name= gihanfer /&gt; 1998 දී ඔහු තවත් සහෘද නළු අසේල ජයකොඩි  සමඟ ප්‍රවීණ රංගවේදී ජයලාල් රෝහණ විසින් පවත්වන ලද වැඩමුළුවකට ගියේය. ඊට පස්සේ දෙන්නටම රෝහණගේ ‘‘භූතවේෂ’’ වේදිකා නාට්‍යයේ රඟපාන්න වාසනාව ලැබුණි.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://gossips.lkactress.com/2011/12/06/asela-jayakody-passed-away/ | title=Asela Jayakody passed Away | publisher=lkactress| access-date=5 July 2019}}&lt;/ref&gt; [[සෝමලතා සුබසිංහ]], කේ.බී. හේරත්, රාජිත දිසානායක, රවීන්ද්‍ර ආරියරත්න සහ [[ධර්මප්‍රිය ඩයස්]] යටතේ වේදිකා නාට්‍යවල රඟපාන්නට ඔහුට අවස්ථාව ලැබුණි. 1990 වසරේ යොවුන් නාට්‍ය උළෙලේ හොඳම නළුවාට හිමි සම්මානය රොයිස්ටන් ජූඩ්ගේ ‘‘රංගහල’’ නාට්‍යයේ රඟපෑම වෙනුවෙන් ඔහුට හිමි විය.&lt;ref name= gihan25&gt;{{cite web | url=http://www.sundaytimes.lk/160327/magazine/television-is-not-an-art-but-a-business-187244.html | title=Television is not an art but a business | publisher=Sunday Times | access-date=25 July 2019}}&lt;/ref&gt; ඉන්පසු වත්තල කට්‌ටිය බැනරය යටතේ වත්තල ප්‍රදේශයේ පිහිටුවා ගත් නාට්‍ය කණ්ඩායමක් විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද ‘‘මැක්බත්’’ හි රඟපෑවේය.

ඔහුගේ මංගල රූපවාහිනී රංගනය 1998 දී නාලන් මෙන්ඩිස් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ''හිරු කුමාරි'' හරහා සිදු විය.&lt;ref name= gihan /&gt; කුමාර තිරිමාදුර සමඟ ප්‍රනාන්දු ''ගිහ සහ කුම'' වේදිකා නාට්‍යයක නිරත විය.

2016 දී ඔහු සිය රංගන දිවියේ රිදී ජුබිලිය සැමරීම සඳහා ''මා දකින මාමා'' නමින් නාට්‍ය උළෙලක් සංවිධානය කළේය. එය 2016 මාර්තු 31 සිට අප්‍රේල් 3 දක්වා කොළඹ ලයනල් වෙන්ඩ්ට් රඟහලේදී උත්සව රාත්‍රී භෝජන සංග්‍රහයක් සහ නැගී සිටීමේ සංදර්ශනයකින් අවසන් විය.&lt;ref name= gihan /&gt;&lt;ref name= gihan25 /&gt; ඔහු හිරු එෆ්.එම්. හි &quot;චන්න කින්නරාවි&quot; ගුවන් විදුලි ටෙලිනාට්‍යයට ද හඬ කැවීම් වලට දායක වන අතර සහ රන්වන් එෆ්.එම්. හි ''පාරදිගේ'' වැඩසටහනටද දායක විය.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://gossip.hirufm.lk/english/1746/2016/03/this-my-real-tummy-actor-gihan-fernando-reveals-to-hiru-gossip-in-exclusive-interview.html | title=This is my real tummy - Gihan Fernando | publisher=Hiru FM | access-date=25 July 2019}}&lt;/ref&gt; ඔහු දැනට නව පරපුර වෙනුවෙන් බම්බලපිටියේ ‘‘හිට් ඇක්ට්’’ නමින් රංගන පාසලක් පවත්වාගෙන යයි.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.silumina.lk/2019/07/20/රසඳුන/තරු-තොරතුරු | title=With stars | publisher=Silumina | access-date=25 July 2019}}&lt;/ref&gt;

ප්‍රනාන්දු සිය සිනමා ජීවිතය ආරම්භ කළේ 1996 වසරේ වින්ස්ටන් අජිත් ප්‍රනාන්දු විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද “සීරුවෙන් සිටින්” චිත්‍රපටයේ සුළු චරිතයකිනි.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.films.lk/sinhala-cinema-artist-gihan-fernando-131.html | title=Gihan Fernando - ගිහාන් ෆර්නැන්ඩෝ films | publisher=Sinhala Cinema Database| access-date=25 April 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.imdb.com/name/nm9433015/ | title=Gihan Fernando filmography | publisher=IMDb | access-date=25 July 2019}}&lt;/ref&gt;

'''ටෙලි නිර්මාණ''' 

* ''අම්මාවරුනේ'' 
* ''ආදර වැස්ස''
* ''ඉතින් ඊට පස්සේ''
* ''උතුම් පැතුම්''
* ''උරුමක්කාරයෝ''
* ''කටු ඉඹුල''
* ''පැහැසරා''
* ''[[බොඳ මීදුම්]]''
* ''රන්තලිය වලව්ව''
* ''සඳගල තැන්න''
* ''සුරදූතියෝ''

==චිත්‍රපටකරණය==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! වසර !! චිත්‍රපටය !! භූමිකාව !! Ref.
|-
| 1996 ||''සීරුවෙන් සිටින්'' || || 
|-
| 2003 ||''සොඳුරු දඩබිම'' || නඩු පවරන්නා || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.island.lk/2003/08/17/leisur08.html |title=Sonduru Dadabima |publisher=The Island |access-date=11 March 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2011 ||''[[ගාමනි]]'' || ඇමති ලේකම් || &lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.imdb.com/title/tt2410798/ | title=Gamani (2011) | publisher=IMDB | access-date=25 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2014 ||''[[කෝ මාර්ක් නෝ මාර්ක්]]'' || ලුවී || &lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.nfc.gov.lk/films/ko-mark-no-mark-98/ | title=Ko Mark No Mark | publisher=Sri Lanka Cinema History | access-date=26 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015 ||''[[ස්පන්ධන]]'' || සාලිය ඉරුගල්බණ්ඩාර || &lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.nfc.gov.lk/films/spandana-107/ | title=Spandana | publisher=National Film Corporation of Sri Lanka | access-date=3 October 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2019 ||''[[ජනාධිපති සුපර් ස්ටාර්]]'' || වැඩසටහන් පූරක || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2019/08/08/8092/හතර-දෙනෙකු-තරග-වදින-ජනාධිපති-වේදිකාව-ප්‍රසිඩන්ට්-සුපර්-ස්ටාර් |title=The presidential stage where four people are competing |publisher=Sarasaviya |access-date=10 August 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2020 ||''ද නිවුස්පේපර්'' || සෙනරත් ඉද්දමල්ගොඩ || &lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2018/11/08/573/මාධ්%E2%80%8Dය-අසාධාරණත්වයට-එරෙහිව-යුක්තිය-සොයා-යන-මිතුරන් | title=Friends who seek justice against media injustice | publisher=Sarasaviya | access-date=1 July 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2021 || ''කවුරුත් දන්නේ නෑ'' ||  || &lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.pressreader.com/sri-lanka/daily-mirror-sri-lanka/20190527/283038351017776 | title=Kawuruwath Danne Nehe | publisher=Daily Mirror | access-date=18 August 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2022 ||''හිතුමතේ ජීවිතේ'' || ගස්තාන්
|-
| 2023 ||''[[කතුරු මිතුරු]]'' ||  || &lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.dailynews.lk/2018/08/29/tc/160957/anora-eager-reveal-her-secret | title=Anora eager to reveal her secret| work=Daily News | access-date=3 October 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2025 ||''රාණි'' ||  || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2019/08/15/8300/හොඳම-ගොවියා-තේරීමේ-මහා-තරඟය |title=Who is the best farmer? |publisher=Sarasaviya |access-date=15 August 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2025 ||''[[කාසි වාසි]]'' ||  || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2019/10/31/11592/ප්‍රේමය-සහ-වෛරය-අතර-දෝලනය-වන |title=The oscillation between love and hate – plot of Nim Him |publisher=Sarasaviya |access-date=31 October 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2026 ||''ඕ. අයි. සී. ගඩාෆි'' || || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2020/03/19/17384/කිසිදු-කතුරකින්-කපා-දැමිය-නොහැකි-මිතුරුකම |title=Friendship that cannot be cut with any scissors |publisher=Sarasaviya |access-date=25 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|}

==සම්මාන==
ඔහු දේශීය වේදිකා නාට්‍ය උළෙලවල් සහ රූපවාහිනී උත්සවවලදී සම්මාන කිහිපයක් දිනා ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://english.mirrorarts.lk/news/624-mata-erehiwa-mama-me-vs-i-publication-of-an-original-theatre-script-and-its-english-translation | title='Mata Erehiwa Mama' &amp; 'ME Vs I' : Publications | publisher=Mirror Arts | access-date=25 July 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://archives.sundayobserver.lk/2016/06/12/spe105.pdf | title=12th Annual Raigam Tele Awards | publisher=Sunday Observer | access-date=25 July 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Raigam Tele'es 2015 award winners|url=http://www.sarasaviya.lk/2016/06/09/?fn=sa16060915|publisher=Sarasaviya|access-date=2019-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180318010159/http://www.sarasaviya.lk/2016/06/09/?fn=sa16060915|archive-date=2018-03-18|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

===යෞවන නාට්‍ය උළෙල===
{{Awards table}}
|-
|| 1990 ||| ''රගහල'' || හොඳම නළුවා || {{won}}
{{End}}

===රාජ්‍ය නාට්‍ය උළෙල===
{{Awards table}}
|-
|| 2001 ||| ''මට එරෙහිව මම'' || හොඳම සහය නළුවා || {{won}}
{{End}}

===රයිගම් ටෙලීස්===
{{Awards table}}
|-
|| 2016 ||| ''[[දස්කොන්]]'' || හොඳම සහය නළුවා || {{won}}
{{End}}

==References==
{{reflist|30em}}

==External links==
* [http://papper.gossiplankahotnews.com/2014/05/gihan-fernando.html රතු කට්ට පන්න ගන්නෙම නැහැ]
* [https://sathhanda.lk/art/1779-2016-03-28-05-41-51 ‘මම දකින මම’ තුළින් ඔබ දකින ඔබත් දකින්න - ප‍්‍රවීණ රංගන ශිල්පී ගිහාන් ප‍්‍රනාන්දු] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190724063706/https://sathhanda.lk/art/1779-2016-03-28-05-41-51 |date=2019-07-24 }}
* [http://sithmalyaya.com/index.php?page=gossip&amp;cat=stars&amp;id=9 තරුවලට ගොඩක් කල් බබළන්න බෑ]

{{authority control}}

{{DEFAULTSORT:ප්‍රනාන්දු, ගිහාන්}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික නළුවෝ]]
[[Category:සිනමාවේ හාස්‍ය නළුවෝ]]
[[Category:ශ්‍රී ලාංකික හාස්‍ය නළුවෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා]]</text>
      <sha1>9pvv5n1id823svejhlxpzyosv7xjevz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790820</id>
      <parentid>790819</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T16:22:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-23808-75</username>
        <id>78631</id>
      </contributor>
      <comment>/* වෘත්තීය ජීවිතය */</comment>
      <origin>790820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15913" sha1="ass3w91z5yywk9uicj2x5xxaje0b8ft" xml:space="preserve">{{for|ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා|ගිහාන් ප්‍රනාන්දු (ක්‍රිකට් ක්‍රීඩක)}}
{{short description|ශ්‍රී ලාංකේය නළුවෙකු සහ නාට්‍යකරුවෙකි}}
{{Infobox person
|name          = ගිහාන් ප්‍රනාන්දු &lt;br&gt; Gihan Fernando 
|image         =
|image_size    = 
|alt           = 
|caption       = 
|birth_date    = {{Birth date and age|1967|8|30|mf=yes}} 
|birth_name    = ගිහාන් ඒඩ්‍රියන් කැමිල් ප්‍රනාන්දු
|birth_place   = [[වත්තල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
|death_date    =
|death_place   = 
|death_cause   = 
|nationality   = ශ්‍රී ලාංකික
|education     = [[ද මැසනොඩ් විද්‍යාලය]]
|years_active  = 1990–වර්තමාන
|party         = 
|spouse        =  
|children      = 
|awards        =  
|signature     = 
|website       = 
|footnotes     = 
|occupation    = නළුවෙක්, නාට්‍යකරුවෙක්
}}

'''ගිහාන් ඒඩ්‍රියන් කැමිල් ප්‍රනාන්දු''' (උපත 1967 අගෝස්තු 30), හෙවත් '''ගිහාන් ප්‍රනාන්දු''', යනු ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ, වේදිකාවේ සහ රූපවාහිනියේ නළුවෙක් වගේම නාට්‍ය රචකයෙක් සහ ගායකයෙකි.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://rateyourmusic.com/films/gihan_fernando/ | title=Gihan Fernando bio | publisher=Rate your music | access-date=25 April 2019}}&lt;/ref&gt; නාට්‍යයේ සිට හාස්‍යය දක්වා ඉහළ බහුවිධ නළුවෙකු වන ප්‍රනාන්දු ශ්‍රී ලංකාවේ නාට්‍ය හා රූපවාහිනියේ ජනප්‍රියම නළුවෙකි.&lt;ref name= gihan&gt;{{cite web | url=http://www.sundaytimes.lk/170507/magazine/gihan-fernando-manifestation-of-an-exuberant-career-in-theatre-238926.html | title=Gihan Fernando: Manifestation of an exuberant career in theatre | publisher=Sunday Times | access-date=25 April 2019}}&lt;/ref&gt;

==පෞද්ගලික ජීවිතය==
ඔහු 1967 අගෝස්තු 30 වැනිදා රාගම ගලුදිපිට ග්‍රාමයේදී පවුලේ වැඩිමලා ලෙස උපත ලැබීය. ඔහුට බාල සහෝදරයෙක් සහ බාල සහෝදරියන් දෙදෙනෙක් සිටී. ඔහු [[කඳාන ද මැසනොද් විද්‍යාලය]] ආදි ශිෂ්‍යයෙකි.&lt;ref name= gihanfer&gt;{{cite web | url=http://www.dailynews.lk/2017/04/28/entertainment/114345/one-actor-many-roles | title=One actor, many roles | work=Daily News | access-date=25 April 2019}}&lt;/ref&gt; පාසැලේදී, ඔහු [[පාපන්දු]] දක්ෂ ශිෂ්‍යයෙක් විය.&lt;ref name= gihan /&gt; නාට්‍ය කලාවට පිවිසීමට පෙර ඔහු විශ්වවිද්‍යාල අනධ්‍යයන කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයකු ලෙස කටයුතු කළේය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=I wanted to be a professional actor while studying acting: Gihan Fernando |url=http://www.silumina.lk/2021/04/03/රසඳුන/වෘත්තීය-නළුවෙක්-වෙන්න-හිතුවේ-රංගනය-හදාරද්දී |archive-date=2021-06-04 |access-date=2021-06-04 |website=Silumina}}&lt;/ref&gt;

==වෘත්තීය ජීවිතය==
පාසල් අධ්‍යාපනය අවසන් කිරීමෙන් පසු ඔහු සමාගමක සේවය කරමින් බ්‍රිටිෂ් කවුන්සිලය හරහා විදේශීය නාට්‍ය අධ්‍යක්ෂවරුන් ගණනාවක් යටතේ නාට්‍ය පිළිබඳ හැදෑරීය.&lt;ref name= gihanfer /&gt; 1998 දී ඔහු තවත් සහෘද නළු අසේල ජයකොඩි  සමඟ ප්‍රවීණ රංගවේදී ජයලාල් රෝහණ විසින් පවත්වන ලද වැඩමුළුවකට ගියේය. ඊට පස්සේ දෙන්නටම රෝහණගේ ‘‘භූතවේෂ’’ වේදිකා නාට්‍යයේ රඟපාන්න වාසනාව ලැබුණි.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://gossips.lkactress.com/2011/12/06/asela-jayakody-passed-away/ | title=Asela Jayakody passed Away | publisher=lkactress| access-date=5 July 2019}}&lt;/ref&gt; [[සෝමලතා සුබසිංහ]], කේ.බී. හේරත්, රාජිත දිසානායක, රවීන්ද්‍ර ආරියරත්න සහ [[ධර්මප්‍රිය ඩයස්]] යටතේ වේදිකා නාට්‍යවල රඟපාන්නට ඔහුට අවස්ථාව ලැබුණි. 1990 වසරේ යොවුන් නාට්‍ය උළෙලේ හොඳම නළුවාට හිමි සම්මානය රොයිස්ටන් ජූඩ්ගේ ‘‘රංගහල’’ නාට්‍යයේ රඟපෑම වෙනුවෙන් ඔහුට හිමි විය.&lt;ref name= gihan25&gt;{{cite web | url=http://www.sundaytimes.lk/160327/magazine/television-is-not-an-art-but-a-business-187244.html | title=Television is not an art but a business | publisher=Sunday Times | access-date=25 July 2019}}&lt;/ref&gt; ඉන්පසු වත්තල කට්‌ටිය බැනරය යටතේ වත්තල ප්‍රදේශයේ පිහිටුවා ගත් නාට්‍ය කණ්ඩායමක් විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද ‘‘මැක්බත්’’ හි රඟපෑවේය.

ඔහුගේ මංගල රූපවාහිනී රංගනය 1998 දී නාලන් මෙන්ඩිස් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ''හිරු කුමාරි'' හරහා සිදු විය.&lt;ref name= gihan /&gt; කුමාර තිරිමාදුර සමඟ ප්‍රනාන්දු ''ගිහ සහ කුම'' වේදිකා නාට්‍යයක නිරත විය.

2016 දී ඔහු සිය රංගන දිවියේ රිදී ජුබිලිය සැමරීම සඳහා ''මා දකින මාමා'' නමින් නාට්‍ය උළෙලක් සංවිධානය කළේය. එය 2016 මාර්තු 31 සිට අප්‍රේල් 3 දක්වා කොළඹ ලයනල් වෙන්ඩ්ට් රඟහලේදී උත්සව රාත්‍රී භෝජන සංග්‍රහයක් සහ නැගී සිටීමේ සංදර්ශනයකින් අවසන් විය.&lt;ref name= gihan /&gt;&lt;ref name= gihan25 /&gt; ඔහු හිරු එෆ්.එම්. හි &quot;චන්න කින්නරාවි&quot; ගුවන් විදුලි ටෙලිනාට්‍යයට ද හඬ කැවීම් වලට දායක වන අතර සහ රන්වන් එෆ්.එම්. හි ''පාරදිගේ'' වැඩසටහනටද දායක විය.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://gossip.hirufm.lk/english/1746/2016/03/this-my-real-tummy-actor-gihan-fernando-reveals-to-hiru-gossip-in-exclusive-interview.html | title=This is my real tummy - Gihan Fernando | publisher=Hiru FM | access-date=25 July 2019}}&lt;/ref&gt; ඔහු දැනට නව පරපුර වෙනුවෙන් බම්බලපිටියේ ‘‘හිට් ඇක්ට්’’ නමින් රංගන පාසලක් පවත්වාගෙන යයි.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.silumina.lk/2019/07/20/රසඳුන/තරු-තොරතුරු | title=With stars | publisher=Silumina | access-date=25 July 2019}}&lt;/ref&gt;

ප්‍රනාන්දු සිය සිනමා ජීවිතය ආරම්භ කළේ 1996 වසරේ වින්ස්ටන් අජිත් ප්‍රනාන්දු විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද “සීරුවෙන් සිටින්” චිත්‍රපටයේ සුළු චරිතයකිනි.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.films.lk/sinhala-cinema-artist-gihan-fernando-131.html | title=Gihan Fernando - ගිහාන් ෆර්නැන්ඩෝ films | publisher=Sinhala Cinema Database| access-date=25 April 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.imdb.com/name/nm9433015/ | title=Gihan Fernando filmography | publisher=IMDb | access-date=25 July 2019}}&lt;/ref&gt;

'''ටෙලි නිර්මාණ''' 

* ''අම්මාවරුනේ'' 
* ''ආදර වැස්ස''
* ''ඉතින් ඊට පස්සේ''
* ''උතුම් පැතුම්''
* ''උරුමක්කාරයෝ''
* ''කටු ඉඹුල''
* ''පැහැසරා''
* ''[[බොඳ මීදුම්]]''
* ''රන්තලිය වලව්ව''
* ''[[රොන් සොයා]]''
* ''සඳගල තැන්න''
* ''සුරදූතියෝ''

==චිත්‍රපටකරණය==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! වසර !! චිත්‍රපටය !! භූමිකාව !! Ref.
|-
| 1996 ||''සීරුවෙන් සිටින්'' || || 
|-
| 2003 ||''සොඳුරු දඩබිම'' || නඩු පවරන්නා || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.island.lk/2003/08/17/leisur08.html |title=Sonduru Dadabima |publisher=The Island |access-date=11 March 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2011 ||''[[ගාමනි]]'' || ඇමති ලේකම් || &lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.imdb.com/title/tt2410798/ | title=Gamani (2011) | publisher=IMDB | access-date=25 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2014 ||''[[කෝ මාර්ක් නෝ මාර්ක්]]'' || ලුවී || &lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.nfc.gov.lk/films/ko-mark-no-mark-98/ | title=Ko Mark No Mark | publisher=Sri Lanka Cinema History | access-date=26 February 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015 ||''[[ස්පන්ධන]]'' || සාලිය ඉරුගල්බණ්ඩාර || &lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.nfc.gov.lk/films/spandana-107/ | title=Spandana | publisher=National Film Corporation of Sri Lanka | access-date=3 October 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2019 ||''[[ජනාධිපති සුපර් ස්ටාර්]]'' || වැඩසටහන් පූරක || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2019/08/08/8092/හතර-දෙනෙකු-තරග-වදින-ජනාධිපති-වේදිකාව-ප්‍රසිඩන්ට්-සුපර්-ස්ටාර් |title=The presidential stage where four people are competing |publisher=Sarasaviya |access-date=10 August 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2020 ||''ද නිවුස්පේපර්'' || සෙනරත් ඉද්දමල්ගොඩ || &lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2018/11/08/573/මාධ්%E2%80%8Dය-අසාධාරණත්වයට-එරෙහිව-යුක්තිය-සොයා-යන-මිතුරන් | title=Friends who seek justice against media injustice | publisher=Sarasaviya | access-date=1 July 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2021 || ''කවුරුත් දන්නේ නෑ'' ||  || &lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.pressreader.com/sri-lanka/daily-mirror-sri-lanka/20190527/283038351017776 | title=Kawuruwath Danne Nehe | publisher=Daily Mirror | access-date=18 August 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2022 ||''හිතුමතේ ජීවිතේ'' || ගස්තාන්
|-
| 2023 ||''[[කතුරු මිතුරු]]'' ||  || &lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.dailynews.lk/2018/08/29/tc/160957/anora-eager-reveal-her-secret | title=Anora eager to reveal her secret| work=Daily News | access-date=3 October 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2025 ||''රාණි'' ||  || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2019/08/15/8300/හොඳම-ගොවියා-තේරීමේ-මහා-තරඟය |title=Who is the best farmer? |publisher=Sarasaviya |access-date=15 August 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2025 ||''[[කාසි වාසි]]'' ||  || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2019/10/31/11592/ප්‍රේමය-සහ-වෛරය-අතර-දෝලනය-වන |title=The oscillation between love and hate – plot of Nim Him |publisher=Sarasaviya |access-date=31 October 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2026 ||''ඕ. අයි. සී. ගඩාෆි'' || || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2020/03/19/17384/කිසිදු-කතුරකින්-කපා-දැමිය-නොහැකි-මිතුරුකම |title=Friendship that cannot be cut with any scissors |publisher=Sarasaviya |access-date=25 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|}

==සම්මාන==
ඔහු දේශීය වේදිකා නාට්‍ය උළෙලවල් සහ රූපවාහිනී උත්සවවලදී සම්මාන කිහිපයක් දිනා ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://english.mirrorarts.lk/news/624-mata-erehiwa-mama-me-vs-i-publication-of-an-original-theatre-script-and-its-english-translation | title='Mata Erehiwa Mama' &amp; 'ME Vs I' : Publications | publisher=Mirror Arts | access-date=25 July 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://archives.sundayobserver.lk/2016/06/12/spe105.pdf | title=12th Annual Raigam Tele Awards | publisher=Sunday Observer | access-date=25 July 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Raigam Tele'es 2015 award winners|url=http://www.sarasaviya.lk/2016/06/09/?fn=sa16060915|publisher=Sarasaviya|access-date=2019-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180318010159/http://www.sarasaviya.lk/2016/06/09/?fn=sa16060915|archive-date=2018-03-18|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

===යෞවන නාට්‍ය උළෙල===
{{Awards table}}
|-
|| 1990 ||| ''රගහල'' || හොඳම නළුවා || {{won}}
{{End}}

===රාජ්‍ය නාට්‍ය උළෙල===
{{Awards table}}
|-
|| 2001 ||| ''මට එරෙහිව මම'' || හොඳම සහය නළුවා || {{won}}
{{End}}

===රයිගම් ටෙලීස්===
{{Awards table}}
|-
|| 2016 ||| ''[[දස්කොන්]]'' || හොඳම සහය නළුවා || {{won}}
{{End}}

==References==
{{reflist|30em}}

==External links==
* [http://papper.gossiplankahotnews.com/2014/05/gihan-fernando.html රතු කට්ට පන්න ගන්නෙම නැහැ]
* [https://sathhanda.lk/art/1779-2016-03-28-05-41-51 ‘මම දකින මම’ තුළින් ඔබ දකින ඔබත් දකින්න - ප‍්‍රවීණ රංගන ශිල්පී ගිහාන් ප‍්‍රනාන්දු] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190724063706/https://sathhanda.lk/art/1779-2016-03-28-05-41-51 |date=2019-07-24 }}
* [http://sithmalyaya.com/index.php?page=gossip&amp;cat=stars&amp;id=9 තරුවලට ගොඩක් කල් බබළන්න බෑ]

{{authority control}}

{{DEFAULTSORT:ප්‍රනාන්දු, ගිහාන්}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික නළුවෝ]]
[[Category:සිනමාවේ හාස්‍ය නළුවෝ]]
[[Category:ශ්‍රී ලාංකික හාස්‍ය නළුවෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා]]</text>
      <sha1>ass3w91z5yywk9uicj2x5xxaje0b8ft</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඉසුරු ලොකුහෙට්ටිආරච්චි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>92842</id>
    <revision>
      <id>790816</id>
      <parentid>786599</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T16:14:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-23808-75</username>
        <id>78631</id>
      </contributor>
      <comment>/* චිත්‍රපටකරණය */</comment>
      <origin>790816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16855" sha1="8rkt6tqli6xdr6ebbf6x6tlyqgk3yt8" xml:space="preserve">{{short description|ශ්‍රී ලාංකික නළුවෙක්}}
{{Infobox person
|name          = ඉසුරු ලොකුහෙට්ටිආරච්චි &lt;br&gt; Isuru Lokuhettiarachchi   
|other_names   = 
|image         = 
|background    = 
|image_size    = 
|alt           = 
|caption       = 
|birth_date    = {{Birth date and age|1983|03|23|df=yes}} 
|birth_name    = 
|birth_place   = [[මාතර]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
|death_date    =
|death_place   = 
|death_cause   = 
|resting_place = 
|resting_place_coordinates = &lt;!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --&gt;
|nationality   = ශ්‍රී ලාංකික
|education     = [[රාහුල විද්‍යාලය]]
|years_active  = 2008–වර්තමාන
|party         = 
|spouse        = තරින්දි ප්‍රනාන්දු
|children      =  
|awards        = 
|residence     = 
|website       = 
|footnotes     = 
|occupation    = නළුවා, ගායකයා, රූපවාහිනී සත්කාරක, හඬකැවීම් ශිල්පියා, හඬ නළුවා
}}

'''ඉසුරු ලොකුහෙට්ටිආරච්චි''' (උපත 1983 මාර්තු 23), යනු ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ සහ රූපවාහිනියේ නළුවෙකි.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://movietimes.lk/celebrity/isuru-lokuhettiarachchi-ඉසුරු-ලොකුහෙට්ටිආරච්/ |title=Actors of Sinhala cinema - Isuru Lokuhettiarachchi - ඉසුරු ලොකුහෙට්ටිආරච්චි |publisher=movietimes |access-date=15 September 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm9445458/ |title=Isuru Lokuhettiarachchi films |publisher=IMDb |access-date=22 October 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.films.lk/sinhala-cinema-artist-isuru-lokuhettiarachchi-6920.html |title=Isuru Lokuhettiarachchi filmography |publisher=Sinhala Cinema Database |access-date=22 October 2019}}&lt;/ref&gt;

==පෞද්ගලික ජීවිතය==
ඔහු 1983 මාර්තු 23 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ මාතරදී පවුලේ බාල දරුවා ලෙස උපත ලැබීය.&lt;ref name= isuruhett&gt;{{cite web |url=http://www.lankadeepa.lk/latest_news/අපේ-ගෙදර-විදුලියවත්-තිබුණේ-නැහැ--මගේ-වීරයා-මගේ-තාත්තා/1-444557 |title=There was no electricity in our house, my hero was my father - Isuru Lokuhettiarachchi |publisher=Lankadeepa |access-date=22 October 2019}}&lt;/ref&gt; ඔහු මාතර [[රාහුල විද්‍යාලය]] තුලින් අධ්‍යාපනය සම්පූර්ණ කළේය. ඔහුට වැඩිමහල් සහෝදරයෙක් සිටී.&lt;ref name= firsttele&gt;{{cite web |url=http://news.tharunaya.us/news-Art-23809.html |title=Shah Rukh would not be here if he refused - Isuru Lokuhettiarachchi |publisher=Tharunaya |access-date=22 October 2019}}&lt;/ref&gt; 

රංගනයට පිවිසීමට පෙර ඔහු [[ශ්‍රී ලංකා යුධ හමුදාව|ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදාවේ]] සේවය කළේය. ඔහු 2003 සිට 2007 දක්වා යුධ හමුදාවේ දෙවන ලුතිනන්වරයෙකු ලෙස සේවය කළේය. ඔහුගේ පළමු සේවා ස්ථානය ඊළාම් යුද්ධයේදී යාපනයේ අරියාලේයි. ඉන්පසු ඔහු නාගදීප, කිලාලි, සරසාලේ, එළුතුමද්දුවල් සහ මුහමාලේ හමුදා කඳවුරුවල සේවය කළේය.&lt;ref name= isuruh&gt;{{cite web |url=http://www.saaravita.lk/latest_news/584085/ජනපි‍්‍රය-කිරුළ-ලබන්න-හැම-නළුවෙක්ම-ආසයි |title=Every actor has a hope to win the most popular title - Isuru Lokuhettiarachchi |publisher=saaravita |access-date=22 October 2019}}&lt;/ref&gt; හමුදාවෙන් ඉවත් වූ පසු ඔහු ඖෂධ අලෙවි කර්මාන්තයේ කළමනාකරුවෙකු ලෙස සේවය කළේය. 2013 දී ඔහු නාට්‍ය විශ්වවිද්‍යාලයෙන් නාට්‍ය හා රංග කලාව පිළිබඳ උපාධිය සම්පූර්ණ කළේය.&lt;ref name= isuruh /&gt;

ඔහු 2018 වසරේ සිට සෙසු නිළියක් සහ නිරූපිකාවක් වන තරින්දි ප්‍රනාන්දු සමඟ පෙම් සබඳතාවක් පවත්වා ඇත. ඔවුන් විවාහ ගිවිස ගත්තේ 2020 වසරේදීය.

==වෘත්තීය ජීවිතය==
හමුදාවෙන් ඉවත් වූ පසු ඔහු ටෙලිනාට්‍ය කිහිපයක සහ වේදිකා නාට්‍යවල ඇගයීමට ලක් නොවූ චරිතවල රඟපෑවේය.&lt;ref name= isuruhett /&gt; 2008 වසරේ චරිත් කොතලාවල අධ්‍යක්ෂණය කළ ''දෙන්නට දෙන්නා'' හරහා ඔහුගේ මංගල රූපවාහිනී රංගනය ආවා. එහෙත් ඒ නාට්‍යයේ දිස් වුණේ ඔහුගේ පිටුපස පැත්ත විතරයි. ඔහු රියැලිටි වැඩසටහන් නරඹන්නෙකු ලෙස ක්‍රියා කළ අතර අංකයක් සහිත ටී ෂර්ට් එකක් ඇඳ සිටියේය. ඔහුගේ පිටුපසින් හඳුනා ගැනීමට ඔහුට හැකි වූ අංකය එයයි.&lt;ref name= firsttele /&gt; 2012 දී ඔහු ජනප්‍රිය නාට්‍යයක් වන ''[[මලී]]'' හි &quot;පියරත්න&quot; ලෙස පළමු සහය චරිතය රඟපෑවේය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://mirrorarts.lk/chat/2801-isuru-loku-hetiarachi |title=I don't have hopes to be the role of lover |publisher=Mirror Arts |access-date=22 October 2019}}&lt;/ref&gt;

මේ අතරතුර ජනප්‍රිය හඬ කැවීම් ශිල්පියෙකු ලෙස &quot;බෝයිස් ඕවර් ෆ්ලවර්ස්&quot;, &quot;පෘතුවි මහාරජ&quot;, &quot;අධිරජ ධර්මාශෝක&quot;, &quot;අනන්තයෙන් ආ තරු කුමරා&quot;, ඇතුළු බොහෝ රූපවාහිනි කතාමාලා සඳහා දායක විය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.sinhala.etthawitthi.com/aththa-gossip/isuru-lokuhettiarachchi |title=I am a star - Isuru Lokuhettiarachchi |publisher=Sinhala etthawitthi |access-date=22 October 2019}}&lt;/ref&gt;

ඔහුගේ මංගල සිනමා රංගනය 2017 වසරේ &quot;රන් සයුර&quot; චිත්‍රපටය හරහා දුෂ්ට චරිතයක් සමඟින් ආරම්භ විය.&lt;ref name= isuruhett /&gt; ඔහුගේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන චිත්‍රපට අතරට ''නිදහසේ පියා ඩීඑස්'', ''හුස්මා'' සහ ''ප්‍රෙසිඩන්ට් සුපර් ස්ටාර්'' ඇතුළත් වේ. ''හුස්ම'' චිත්‍රපටයෙහි &quot;රුවන්&quot; ලෙස ඔහුගේ භූමිකාව විචාරකයින්ගේ ඉහළ පැසසුමට ලක් විය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://gossip.hirufm.lk/38028/2019/10/isuru-lokuhettiarachchi.html |title=We need to do any role - Isuru |publisher=Hiru FM |access-date=22 October 2019}}&lt;/ref&gt; 2020 දී ''සඳ හැංගිලා'' රූපවාහිනි කතා මාලාවේ ඔහුගේ &quot;නාරද&quot; චරිතය ඉතා ජනප්‍රිය වූයේ ඔහුගේ දකුණු සිංහල උච්චාරණය නිසාය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=I will act until I die: Isuru Lokuhettiarachchi |url=http://www.silumina.lk/2020/10/31/රසඳුන/මම-නම්-මැරෙනකම්ම-රඟපානවා |archive-date=2021-06-12 |access-date=2021-06-12 |website=Silumina}}&lt;/ref&gt;

ඔහු [[සියත ටීවී]] මගින් විකාශය වූ ''සෙවන් නෝට්ස්'' සහ ''සියත වොයිස් ඔෆ් ඒෂියා'' රූපවාහිනී සංගීත වැඩසටහන මෙහෙයවීය. 2020 දී ඔහු &quot;හොඳ වඩේ&quot; රූපවාහිනී කතා මාලාවේ ද්විත්ව චරිත සඳහා පෙනී සිටියේය.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Even though I saw it on the road, now people are telling me good work ... My hope is to become a charismatic actor |url=https://divaina.com/daily/index.php/visheshanga3/50615-2020-11-19-13-46-41 |archive-date=2020-12-21 |access-date=2020-12-21 |website=Divaina}}&lt;/ref&gt; එමෙන්ම ඔහු විසින් නිරූපණය කළ [[රාවණ (ටෙලිකතා මාලාව)]] මාලාවේ කුවේරගේ චරිතය ප්‍රේක්ෂයා තුළ සඳා ජීවමාන විය.

==චිත්‍රපටකරණය==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! වසර !! චිත්‍රපටය !! භූමිකාවන් !! Ref.
|-
| 2013 || ''ටිකට් ප්ලීස්'' (කෙටි) ||  || 
|-
| 2017 || ''[[රන් සයුර]]'' || පුංචි බේබි || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2017/04/06/?fn=sa17040627 |title=Sri Lankan Screened Films |publisher=Sarasaviya |access-date=11 March 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2018 || ''[[නිදහසේ පියා ඩී.එස්]]'' || තරුණ [[එෆ්.ආර්. සේනානායක]] || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sundaytimes.lk/170305/magazine/finishing-touches-for-the-first-film-on-the-first-prime-minister-230989.html |title=Finishing touches for the first film on the first Prime Minister |publisher=Sunday Times |access-date=22 October 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|2019 || ''[[නැති බැරි ටාසන්]] || ඉසුරු || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2019/02/14/2911/%E0%B6%87%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B7%84%E0%B7%90%E0%B6%9A%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%8F%E0%B6%A7%E0%B6%AD%E0%B7%8A-%E0%B6%B1%E0%B7%90%E0%B6%AD%E0%B7%92-%E0%B6%B6%E0%B7%90%E0%B6%BB%E0%B7%92-%E0%B6%A7%E0%B7%8F%E0%B7%83%E0%B6%B1%E0%B7%8A |title=Nathi Bari Tarzan for everyone|publisher=Sarasaviya |access-date=14 February 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[හුස්ම]]'' || රුවන් || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/interviews/2019/10/03/10283/මම-තවම-පොඩි-නළුවෙක්-මචං |title=I am still a less experienced actor - Isuru Lokuhettiarachchi |publisher=Sarasaviya |access-date=2 October 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''රෂ්'' || රහස් පොලිස් පරීක්ෂක රදීෂ් ඉඹුල්ගොඩ || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/films-local/2019/09/26/9607/අනාගතය-අයිති-සිනමාකරුවකුගේ-ආගමනය |title=Rush film crew |publisher=Sarasaviya |access-date=26 September 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[ප්‍රසිඩන්ට් සුපර් ස්ටාර්]]'' || අසේල රණවීර || &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sundaytimes.lk/190811/magazine/film-on-the-selection-of-the-president-361706.html |title=Film on the selection of the President |publisher=Sunday Times |access-date=21 October 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2021 || ''[[ගිනිමල් පොකුරු]]'' ||  || &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Udayakantha's 25th film 'Ginimal Pokuru' begins work |url=http://www.sarasaviya.lk/news-films-local/2021/04/01/20142/උදයකාන්තගේ-25-වැනි-චිත්%E2%80%8Dරපටය-ගිනිමල්-පොකුරු-වැඩ-අරඹයි |archive-date=2021-04-04 |access-date=2021-04-04 |website=Sarasaviya}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2021 || ''[[කවුරුත් දන්නේ නෑ]]'' || ||
|-
| 2024 || ''[[ගිනිඅවි සහ ගිණිකෙලි 02]]'' || ||
|-
| 2024 || ''මන්දාරා'' || ||
|-
| 2025 || ''[[හවුස්ෆුල්]] '' || ||
|-
| 2025 || ''සූර්යා''  ||  || 
|-
| TBD || කුණා || ||
|-
| TBD || ''හැපී බර්ත්ඩේ'' || ||
|-
| TBD || ''[[කිඩ්නැප්]]'' ||  || &lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.films.lk/kidnap-sinhala-film-2167.html | title=Kidnap - කිඩ්නැප් | publisher=Sinhala Cinema Database | access-date=21 August 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| TBD || ''පරම වීර පූජා'' ||
|-
| TBD || ''සූරිය සුළඟ''   ||
|-
| TBD || ''අමුතු ගුරුකමක්''||
|-
| TBD || ''නිච්චි'' ||
|-
| TBD || ''රාග'' ||
|}

==වෙනත් වෘත්තීන් ==
===ගීත===
*''අහස දිදුලන'' (&quot;සිහින ගෙනෙන කුමාරියේ&quot; ටෙලිනාට්‍යය)
*''දූවේ නුබ දන්නේ නැතිදා'' (&quot;සිහින ගෙනෙන කුමාරියේ&quot; ටෙලිනාට්‍යය)
*''සිනිදු වදන් හිඟ වූවට'' (&quot;සිහින ගෙනෙන කුමාරියේ&quot; ටෙලිනාට්‍යය)

===රූපවාහිනී සත්කාරක/ඉදිරිපත් කරන්නා ලෙස===
*''සෙවන් නෝට්ස්'' (සියත ටීවී) 2018-2020
*''වොයිස් ඔෆ් ඒෂියා 2020'' (සියත ටීවී) 2019-2020

===හඬ කැවීම් ශිල්පියකු ලෙස===
* ''බෝයිස් ඕවර් ෆ්ලවර්ස්'': (ගු ජුන් පියෝ) - ටීවී දෙරණ
* ''ද හෙයර්ස්'' : (කිම් ටැන්) - ටීවී දෙරණ
* ''අධිරජ ධර්මාශෝක'': (ජස්ටින් කුමරු) - ටීවී දෙරණ
* ''අනන්තයෙන් ආ තරු කුමරා'': (හෝ ක්යොන්) - සිරස ටී.වී
* ''කිරිල්ලියෝ'' - ජාතික රූපවාහිනිය
* ''මේ ආදරයයි'' - සිරස ටී.වී
* ''බ්ලැක් ලිස්ට්'' - ටී.වී 1
* ''පෘතුවි මහාරජ'' - ටීවී දෙරණ

===ගුවන්විදුලි නාට්‍යවල හඬ කැවීම් ශිල්පියකු ලෙස===
* ''සේයා'' - හිරු එෆ්.එම්
* ''සමනලී'' - නෙත් එෆ්.එම්

===සංගීත රූපරචනා නළුවෙක් ලෙස===
* ''පෙම් සිහිනේ තනි වුනු''
* ''පුළුවන්ද දුර යන්න''
* ''මේ පෙම් සිත පුරා''
* ''රෑ අහසේ''
* ''ගොඩක් ආදරේයි''
* ''මේ සුසුම් කගෙදෝ''
* ''වෑ දිය පේමා''

==References==
{{reflist}}

==External links==
* [http://www.ada.lk/entertainment/මිහිරගේ-නඩුව/8-3253 මිහිරගේ නඩුව සමතයකට]
* [http://gossip.kolomthota.com/අවංක-ආදරේ-හම්බුණා-ඉසුරු/ අවංක ආදරේ හම්බුණා – ඉසුරු ලොකුහෙට්ටිආරච්චි] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171207055423/http://gossip.kolomthota.com/%e0%b6%85%e0%b7%80%e0%b6%82%e0%b6%9a-%e0%b6%86%e0%b6%af%e0%b6%bb%e0%b7%9a-%e0%b7%84%e0%b6%b8%e0%b7%8a%e0%b6%b6%e0%b7%94%e0%b6%ab%e0%b7%8f-%e0%b6%89%e0%b7%83%e0%b7%94%e0%b6%bb%e0%b7%94/ |date=2017-12-07 }}
* [http://www.deshaya.lk/article/52/හදසර/13129/රඟපාන්න--පුළුවන්--නිළියන්ට--නිරුවත්--වෙන්න-බැරි-නම්--වැඩක්-නෑ රඟපාන්න පුළුවන් නිළියන්ට නිරුවත් වෙන්න බැරි නම් වැඩක් නෑ]

{{authority control}}

{{DEFAULTSORT:ලොකුහෙට්ටිආරච්චි, ඉසුරු}}
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික නළුවෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා]]</text>
      <sha1>8rkt6tqli6xdr6ebbf6x6tlyqgk3yt8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>උඩුගම රතනපාල හිමි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>99635</id>
    <revision>
      <id>790843</id>
      <parentid>751296</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T17:56:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30073-75</username>
        <id>79008</id>
      </contributor>
      <origin>790843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6568" sha1="fuxuvu49dr8a6fvyjxc28k38197i39e" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ආගමික චරිතාපදාන
| name               = උඩුගම රතනපාල හිමි
| image              = 
| caption            = 
| birthname          = 
| alias              = 
| dharma_name        = අතිපූජ්‍ය හිමි උඩුගම ශ්‍රී ධම්මදස්සි රතනපාල බුද්ධරක්ඛිත මහානායක හිමි
| birth_date         = {{Birth date|1893|6|2}}
| birth_place        = උඩුගම, [[කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = {{Death date and age|1970|02|09|1893|6|2}}
| nationality        = [[ශ්‍රී ලාංකික]]
| religion           = [[බුද්ධාගම]]
| school             = [[ථේරවාද]]
| lineage            = [[සියම් නිකායේ]] අස්ගිරි පාර්ශවය
| title              = අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ මහානායක
| education          = *උඩුගම බුලුපිටිය රජයේ විද්‍යාලය
*මහනුවර ත්‍රිත්ව විද්‍යාලය
| spouse             = 
| partner            = 
| children           = 
| father             = උඩුගම ජයසුන්දර මුදියන්සේලාගේ ගම්පති නිළමේතුමා
| mother             = ඩිංගිරි මැණිකේ ජයසුන්දර කුමාරිහාමි
}}
'''උඩුගම රතනපාල හිමි''' යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලාංකික]] [[භික්‍ෂූහූ|බෞද්ධ භික්ෂුවක්]] වූ අතර, [[සියම් නිකායේ අස්ගිරි පාර්ශවය|අස්ගිරි පාර්ශවයේ]] 17 වන [[Mahanayaka|මහානායක]] හිමි විය. 1893 ජූනි මස 2 දා [[කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය|කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ]] පොතුහැර උඩුගම ගමේ උපත ලැබූ අතර උන්වහන්සේගේ පියා වූයේ උඩුගම ජයසුන්දර මුදියන්සේලාගේ ගම්පති නිළමේතුමා වූ අතර, මව වූයේ ඩිංගිරි මැණිකේ ජයසුන්දර කුමාරිහාමිය. උඩුගම බුලුපිටිය රජයේ විද්‍යාලය හා මහනුවර ත්‍රිත්ව විද්‍යාලය&lt;ref&gt;{{Cite web |date=17 March 1972 |title=Centenary Number, Trinity College, Kandy, 1872–1972 |url=https://noolaham.net/project/904/90301/90301.pdf |url-status= |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808231314/https://noolaham.net/project/904/90301/90301.pdf |archive-date=8 August 2024 |access-date=26 June 2025 |website=noolaham.net|page=441}}&lt;/ref&gt; යන පාසල්වලින් ගිහි අධ්‍යාපනය ලැබූ උන්වහන්සේ 1909 දී උඩුගම ගුණරතන හිමියන් යටතේ පැවිදි විය. 

බොරලැස්ගමුව පරමධම්මචේතිය පිරිවෙනින් පැවිදි අධ්‍යාපනය ලැබූ උන්වහන්සේ වලානේ පඤ්ඤාතිස්ස හා ලෙනදොර ධම්මරක්ඛිත හිමිවරුන්ගෙන් ඉගෙනුම ලැබිය. 1915 දී අඹගස්වැව ශ්‍රී ධම්මපාල රතනජෝති මහානාහිමියන්ගේ උපාධ්‍යායත්වයෙන් ගලගෙදර ශ්‍රී ගුණරතන හා වැල්ලව ශ්‍රී අත්ථදස්සි හිමිවරුන්ගේ ආචාර්යත්වයෙන් උපසම්පදාව ලැබිය. 

පොතුහැර ශ්‍රී ‍රතනපාල මහානාහිමියන්ගේ සඟ පෙළපත නියෝජනය කල උන්වහන්සේ 1921 වසරේදී දළඳා තේවාමුරයට පත්වූ අතර, මුල්ලේගම ගුණරතන මහානාහිමියන් විසින් කාරක සභාවට පත් කලේය. 1941 දී රන්ගිරි [[දඹුල්ල රජමහා විහාරය|දඹුල්ල රජමහා විහාරයේ]] අධිපති ධුරයට පත්වූ උන්වහන්සේ සිය පැවිදි ආචාර්යයන්වහන්සේගේ අපවත්වීමෙන් පසු කටුගස්තොට ලියන්ගස්තැන්න, අනුරාගල, මැල්සිරිපුර තලංගමුව යන විහාරයන්හි අධිපති ධුරයට පත්විය. 1955 දී අනුනායක ධුරයට පත්වූ උන්වහන්සේ 1966 වසරේ අගෝස්තු 18 දා අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ මහානාහිමි ලෙස තේරි පත්විය. උන්වහන්සේ පොතුහැර සඟ පරම්පරාව නියෝජනය කරමින් අස්ගිරි මහානාහිමි ධුරයට පත්වූ තුන්වෙනි ස්වාමින්වහන්සේ ලෙස ඉතිහාසයට එක්විය. 1999 වසරේදී මහානාහිමි ධුරයට පත්වූ [https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B6%8B%E0%B6%A9%E0%B7%94%E0%B6%9C%E0%B6%B8_%E0%B6%B6%E0%B7%94%E0%B6%AF%E0%B7%8A%E0%B6%B0%E0%B6%BB%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B6%9B%E0%B7%92%E0%B6%AD_%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%92&amp;action=history උඩුගම බුද්ධරක්ඛිත මහානාහිමි] හා කාරක සභික වඳුරාගල රතනජෝති හිමියන්උන්වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය හිමිවරුන්ය. 

1970 වසරේ පෙබරවාරි 09 දා උන්වහන්සේ අපවත්විය.

== මූලාශ්‍ර ==
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== බාහිර සබැඳි ==</text>
      <sha1>fuxuvu49dr8a6fvyjxc28k38197i39e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790844</id>
      <parentid>790843</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T17:56:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NDG</username>
        <id>74624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Reverted edits by [[Special:Contribs/~2026-30073-75|~2026-30073-75]] ([[User talk:~2026-30073-75|talk]]) to last version by IDB.S: unnecessary links or spam</comment>
      <origin>751296</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6325" sha1="1e375z8na7rtp69ltk2haockt4cmtdx" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ආගමික චරිතාපදාන
| name               = උඩුගම රතනපාල හිමි
| image              = 
| caption            = 
| birthname          = 
| alias              = 
| dharma_name        = අතිපූජ්‍ය හිමි උඩුගම ශ්‍රී ධම්මදස්සි රතනපාල බුද්ධරක්ඛිත මහානායක හිමි
| birth_date         = {{Birth date|1893|6|2}}
| birth_place        = උඩුගම, [[කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = {{Death date and age|1970|02|09|1893|6|2}}
| nationality        = [[ශ්‍රී ලාංකික]]
| religion           = [[බුද්ධාගම]]
| school             = [[ථේරවාද]]
| lineage            = [[සියම් නිකායේ]] අස්ගිරි පාර්ශවය
| title              = අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ මහානායක
| education          = *උඩුගම බුලුපිටිය රජයේ විද්‍යාලය
*මහනුවර ත්‍රිත්ව විද්‍යාලය
| spouse             = 
| partner            = 
| children           = 
| father             = උඩුගම ජයසුන්දර මුදියන්සේලාගේ ගම්පති නිළමේතුමා
| mother             = ඩිංගිරි මැණිකේ ජයසුන්දර කුමාරිහාමි
}}
'''උඩුගම රතනපාල හිමි''' යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලාංකික]] [[භික්‍ෂූහූ|බෞද්ධ භික්ෂුවක්]] වූ අතර, [[සියම් නිකායේ අස්ගිරි පාර්ශවය|අස්ගිරි පාර්ශවයේ]] 17 වන [[Mahanayaka|මහානායක]] හිමි විය. 1893 ජූනි මස 2 දා [[කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය|කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ]] පොතුහැර උඩුගම ගමේ උපත ලැබූ අතර උන්වහන්සේගේ පියා වූයේ උඩුගම ජයසුන්දර මුදියන්සේලාගේ ගම්පති නිළමේතුමා වූ අතර, මව වූයේ ඩිංගිරි මැණිකේ ජයසුන්දර කුමාරිහාමිය. උඩුගම බුලුපිටිය රජයේ විද්‍යාලය හා මහනුවර ත්‍රිත්ව විද්‍යාලය&lt;ref&gt;{{Cite web |date=17 March 1972 |title=Centenary Number, Trinity College, Kandy, 1872–1972 |url=https://noolaham.net/project/904/90301/90301.pdf |url-status= |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808231314/https://noolaham.net/project/904/90301/90301.pdf |archive-date=8 August 2024 |access-date=26 June 2025 |website=noolaham.net|page=441}}&lt;/ref&gt; යන පාසල්වලින් ගිහි අධ්‍යාපනය ලැබූ උන්වහන්සේ 1909 දී උඩුගම ගුණරතන හිමියන් යටතේ පැවිදි විය. 

බොරලැස්ගමුව පරමධම්මචේතිය පිරිවෙනින් පැවිදි අධ්‍යාපනය ලැබූ උන්වහන්සේ වලානේ පඤ්ඤාතිස්ස හා ලෙනදොර ධම්මරක්ඛිත හිමිවරුන්ගෙන් ඉගෙනුම ලැබිය. 1915 දී අඹගස්වැව ශ්‍රී ධම්මපාල රතනජෝති මහානාහිමියන්ගේ උපාධ්‍යායත්වයෙන් ගලගෙදර ශ්‍රී ගුණරතන හා වැල්ලව ශ්‍රී අත්ථදස්සි හිමිවරුන්ගේ ආචාර්යත්වයෙන් උපසම්පදාව ලැබිය. 

පොතුහැර ශ්‍රී ‍රතනපාල මහානාහිමියන්ගේ සඟ පෙළපත නියෝජනය කල උන්වහන්සේ 1921 වසරේදී දළඳා තේවාමුරයට පත්වූ අතර, මුල්ලේගම ගුණරතන මහානාහිමියන් විසින් කාරක සභාවට පත් කලේය. 1941 දී රන්ගිරි [[දඹුල්ල රජමහා විහාරය|දඹුල්ල රජමහා විහාරයේ]] අධිපති ධුරයට පත්වූ උන්වහන්සේ සිය පැවිදි ආචාර්යයන්වහන්සේගේ අපවත්වීමෙන් පසු කටුගස්තොට ලියන්ගස්තැන්න, අනුරාගල, මැල්සිරිපුර තලංගමුව යන විහාරයන්හි අධිපති ධුරයට පත්විය. 1955 දී අනුනායක ධුරයට පත්වූ උන්වහන්සේ 1966 වසරේ අගෝස්තු 18 දා අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ මහානාහිමි ලෙස තේරි පත්විය. උන්වහන්සේ පොතුහැර සඟ පරම්පරාව නියෝජනය කරමින් අස්ගිරි මහානාහිමි ධුරයට පත්වූ තුන්වෙනි ස්වාමින්වහන්සේ ලෙස ඉතිහාසයට එක්විය. 1999 වසරේදී මහානාහිමි ධුරයට පත්වූ උඩුගම බුද්ධරක්ඛිත මහානාහිමි හා කාරක සභික වඳුරාගල රතනජෝති හිමියන්උන්වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය හිමිවරුන්ය. 

1970 වසරේ පෙබරවාරි 09 දා උන්වහන්සේ අපවත්විය.

== මූලාශ්‍ර ==
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== බාහිර සබැඳි ==</text>
      <sha1>1e375z8na7rtp69ltk2haockt4cmtdx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790845</id>
      <parentid>790844</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T17:57:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30073-75</username>
        <id>79008</id>
      </contributor>
      <origin>790845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6341" sha1="2kkn2nmtt1px7uqodb56zknstrlq6ok" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ආගමික චරිතාපදාන
| name               = උඩුගම රතනපාල හිමි
| image              = 
| caption            = 
| birthname          = 
| alias              = 
| dharma_name        = අතිපූජ්‍ය හිමි උඩුගම ශ්‍රී ධම්මදස්සි රතනපාල බුද්ධරක්ඛිත මහානායක හිමි
| birth_date         = {{Birth date|1893|6|2}}
| birth_place        = උඩුගම, [[කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = {{Death date and age|1970|02|09|1893|6|2}}
| nationality        = [[ශ්‍රී ලාංකික]]
| religion           = [[බුද්ධාගම]]
| school             = [[ථේරවාද]]
| lineage            = [[සියම් නිකායේ]] අස්ගිරි පාර්ශවය
| title              = අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ මහානායක
| education          = *උඩුගම බුලුපිටිය රජයේ විද්‍යාලය
*මහනුවර ත්‍රිත්ව විද්‍යාලය
| spouse             = 
| partner            = 
| children           = 
| father             = උඩුගම ජයසුන්දර මුදියන්සේලාගේ ගම්පති නිළමේතුමා
| mother             = ඩිංගිරි මැණිකේ ජයසුන්දර කුමාරිහාමි
}}
'''උඩුගම රතනපාල මහානාහිමි'''  යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලාංකික]] [[භික්‍ෂූහූ|බෞද්ධ භික්ෂුවක්]] වූ අතර, [[සියම් නිකායේ අස්ගිරි පාර්ශවය|අස්ගිරි පාර්ශවයේ]] 17 වන [[Mahanayaka|මහානායක]] හිමි විය. 1893 ජූනි මස 2 දා [[කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය|කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ]] පොතුහැර උඩුගම ගමේ උපත ලැබූ අතර උන්වහන්සේගේ පියා වූයේ උඩුගම ජයසුන්දර මුදියන්සේලාගේ ගම්පති නිළමේතුමා වූ අතර, මව වූයේ ඩිංගිරි මැණිකේ ජයසුන්දර කුමාරිහාමිය. උඩුගම බුලුපිටිය රජයේ විද්‍යාලය හා මහනුවර ත්‍රිත්ව විද්‍යාලය&lt;ref&gt;{{Cite web |date=17 March 1972 |title=Centenary Number, Trinity College, Kandy, 1872–1972 |url=https://noolaham.net/project/904/90301/90301.pdf |url-status= |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808231314/https://noolaham.net/project/904/90301/90301.pdf |archive-date=8 August 2024 |access-date=26 June 2025 |website=noolaham.net|page=441}}&lt;/ref&gt; යන පාසල්වලින් ගිහි අධ්‍යාපනය ලැබූ උන්වහන්සේ 1909 දී උඩුගම ගුණරතන හිමියන් යටතේ පැවිදි විය. 

බොරලැස්ගමුව පරමධම්මචේතිය පිරිවෙනින් පැවිදි අධ්‍යාපනය ලැබූ උන්වහන්සේ වලානේ පඤ්ඤාතිස්ස හා ලෙනදොර ධම්මරක්ඛිත හිමිවරුන්ගෙන් ඉගෙනුම ලැබිය. 1915 දී අඹගස්වැව ශ්‍රී ධම්මපාල රතනජෝති මහානාහිමියන්ගේ උපාධ්‍යායත්වයෙන් ගලගෙදර ශ්‍රී ගුණරතන හා වැල්ලව ශ්‍රී අත්ථදස්සි හිමිවරුන්ගේ ආචාර්යත්වයෙන් උපසම්පදාව ලැබිය. 

පොතුහැර ශ්‍රී ‍රතනපාල මහානාහිමියන්ගේ සඟ පෙළපත නියෝජනය කල උන්වහන්සේ 1921 වසරේදී දළඳා තේවාමුරයට පත්වූ අතර, මුල්ලේගම ගුණරතන මහානාහිමියන් විසින් කාරක සභාවට පත් කලේය. 1941 දී රන්ගිරි [[දඹුල්ල රජමහා විහාරය|දඹුල්ල රජමහා විහාරයේ]] අධිපති ධුරයට පත්වූ උන්වහන්සේ සිය පැවිදි ආචාර්යයන්වහන්සේගේ අපවත්වීමෙන් පසු කටුගස්තොට ලියන්ගස්තැන්න, අනුරාගල, මැල්සිරිපුර තලංගමුව යන විහාරයන්හි අධිපති ධුරයට පත්විය. 1955 දී අනුනායක ධුරයට පත්වූ උන්වහන්සේ 1966 වසරේ අගෝස්තු 18 දා අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ මහානාහිමි ලෙස තේරි පත්විය. උන්වහන්සේ පොතුහැර සඟ පරම්පරාව නියෝජනය කරමින් අස්ගිරි මහානාහිමි ධුරයට පත්වූ තුන්වෙනි ස්වාමින්වහන්සේ ලෙස ඉතිහාසයට එක්විය. 1999 වසරේදී මහානාහිමි ධුරයට පත්වූ උඩුගම බුද්ධරක්ඛිත මහානාහිමි හා කාරක සභික වඳුරාගල රතනජෝති හිමියන්උන්වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය හිමිවරුන්ය. 

1970 වසරේ පෙබරවාරි 09 දා උන්වහන්සේ අපවත්විය.

== මූලාශ්‍ර ==
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== බාහිර සබැඳි ==</text>
      <sha1>2kkn2nmtt1px7uqodb56zknstrlq6ok</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790846</id>
      <parentid>790845</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T17:58:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>70935</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-30073-75|~2026-30073-75]] ([[User talk:~2026-30073-75|සාකච්ඡාව]]) ගේ සංස්කරණයන්  [[User:NDG|NDG]] ගේ අවසන් අනුවාදය වෙත ප්‍රතිවර්තනය කෙරිණි</comment>
      <origin>751296</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6325" sha1="1e375z8na7rtp69ltk2haockt4cmtdx" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ආගමික චරිතාපදාන
| name               = උඩුගම රතනපාල හිමි
| image              = 
| caption            = 
| birthname          = 
| alias              = 
| dharma_name        = අතිපූජ්‍ය හිමි උඩුගම ශ්‍රී ධම්මදස්සි රතනපාල බුද්ධරක්ඛිත මහානායක හිමි
| birth_date         = {{Birth date|1893|6|2}}
| birth_place        = උඩුගම, [[කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = {{Death date and age|1970|02|09|1893|6|2}}
| nationality        = [[ශ්‍රී ලාංකික]]
| religion           = [[බුද්ධාගම]]
| school             = [[ථේරවාද]]
| lineage            = [[සියම් නිකායේ]] අස්ගිරි පාර්ශවය
| title              = අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ මහානායක
| education          = *උඩුගම බුලුපිටිය රජයේ විද්‍යාලය
*මහනුවර ත්‍රිත්ව විද්‍යාලය
| spouse             = 
| partner            = 
| children           = 
| father             = උඩුගම ජයසුන්දර මුදියන්සේලාගේ ගම්පති නිළමේතුමා
| mother             = ඩිංගිරි මැණිකේ ජයසුන්දර කුමාරිහාමි
}}
'''උඩුගම රතනපාල හිමි''' යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලාංකික]] [[භික්‍ෂූහූ|බෞද්ධ භික්ෂුවක්]] වූ අතර, [[සියම් නිකායේ අස්ගිරි පාර්ශවය|අස්ගිරි පාර්ශවයේ]] 17 වන [[Mahanayaka|මහානායක]] හිමි විය. 1893 ජූනි මස 2 දා [[කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය|කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ]] පොතුහැර උඩුගම ගමේ උපත ලැබූ අතර උන්වහන්සේගේ පියා වූයේ උඩුගම ජයසුන්දර මුදියන්සේලාගේ ගම්පති නිළමේතුමා වූ අතර, මව වූයේ ඩිංගිරි මැණිකේ ජයසුන්දර කුමාරිහාමිය. උඩුගම බුලුපිටිය රජයේ විද්‍යාලය හා මහනුවර ත්‍රිත්ව විද්‍යාලය&lt;ref&gt;{{Cite web |date=17 March 1972 |title=Centenary Number, Trinity College, Kandy, 1872–1972 |url=https://noolaham.net/project/904/90301/90301.pdf |url-status= |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808231314/https://noolaham.net/project/904/90301/90301.pdf |archive-date=8 August 2024 |access-date=26 June 2025 |website=noolaham.net|page=441}}&lt;/ref&gt; යන පාසල්වලින් ගිහි අධ්‍යාපනය ලැබූ උන්වහන්සේ 1909 දී උඩුගම ගුණරතන හිමියන් යටතේ පැවිදි විය. 

බොරලැස්ගමුව පරමධම්මචේතිය පිරිවෙනින් පැවිදි අධ්‍යාපනය ලැබූ උන්වහන්සේ වලානේ පඤ්ඤාතිස්ස හා ලෙනදොර ධම්මරක්ඛිත හිමිවරුන්ගෙන් ඉගෙනුම ලැබිය. 1915 දී අඹගස්වැව ශ්‍රී ධම්මපාල රතනජෝති මහානාහිමියන්ගේ උපාධ්‍යායත්වයෙන් ගලගෙදර ශ්‍රී ගුණරතන හා වැල්ලව ශ්‍රී අත්ථදස්සි හිමිවරුන්ගේ ආචාර්යත්වයෙන් උපසම්පදාව ලැබිය. 

පොතුහැර ශ්‍රී ‍රතනපාල මහානාහිමියන්ගේ සඟ පෙළපත නියෝජනය කල උන්වහන්සේ 1921 වසරේදී දළඳා තේවාමුරයට පත්වූ අතර, මුල්ලේගම ගුණරතන මහානාහිමියන් විසින් කාරක සභාවට පත් කලේය. 1941 දී රන්ගිරි [[දඹුල්ල රජමහා විහාරය|දඹුල්ල රජමහා විහාරයේ]] අධිපති ධුරයට පත්වූ උන්වහන්සේ සිය පැවිදි ආචාර්යයන්වහන්සේගේ අපවත්වීමෙන් පසු කටුගස්තොට ලියන්ගස්තැන්න, අනුරාගල, මැල්සිරිපුර තලංගමුව යන විහාරයන්හි අධිපති ධුරයට පත්විය. 1955 දී අනුනායක ධුරයට පත්වූ උන්වහන්සේ 1966 වසරේ අගෝස්තු 18 දා අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ මහානාහිමි ලෙස තේරි පත්විය. උන්වහන්සේ පොතුහැර සඟ පරම්පරාව නියෝජනය කරමින් අස්ගිරි මහානාහිමි ධුරයට පත්වූ තුන්වෙනි ස්වාමින්වහන්සේ ලෙස ඉතිහාසයට එක්විය. 1999 වසරේදී මහානාහිමි ධුරයට පත්වූ උඩුගම බුද්ධරක්ඛිත මහානාහිමි හා කාරක සභික වඳුරාගල රතනජෝති හිමියන්උන්වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය හිමිවරුන්ය. 

1970 වසරේ පෙබරවාරි 09 දා උන්වහන්සේ අපවත්විය.

== මූලාශ්‍ර ==
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== බාහිර සබැඳි ==</text>
      <sha1>1e375z8na7rtp69ltk2haockt4cmtdx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790847</id>
      <parentid>790846</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T17:58:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30073-75</username>
        <id>79008</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>790847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6340" sha1="kkkrayr96gk68c7z0t3jmqoit2lxg7p" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ආගමික චරිතාපදාන
| name               = උඩුගම රතනපාල මහානාහිමි
| image              = 
| caption            = 
| birthname          = 
| alias              = 
| dharma_name        = අතිපූජ්‍ය හිමි උඩුගම ශ්‍රී ධම්මදස්සි රතනපාල බුද්ධරක්ඛිත මහානායක හිමි
| birth_date         = {{Birth date|1893|6|2}}
| birth_place        = උඩුගම, [[කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = {{Death date and age|1970|02|09|1893|6|2}}
| nationality        = [[ශ්‍රී ලාංකික]]
| religion           = [[බුද්ධාගම]]
| school             = [[ථේරවාද]]
| lineage            = [[සියම් නිකායේ]] අස්ගිරි පාර්ශවය
| title              = අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ මහානායක
| education          = *උඩුගම බුලුපිටිය රජයේ විද්‍යාලය
*මහනුවර ත්‍රිත්ව විද්‍යාලය
| spouse             = 
| partner            = 
| children           = 
| father             = උඩුගම ජයසුන්දර මුදියන්සේලාගේ ගම්පති නිළමේතුමා
| mother             = ඩිංගිරි මැණිකේ ජයසුන්දර කුමාරිහාමි
}}
'''උඩුගම රතනපාල හිමි''' යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලාංකික]] [[භික්‍ෂූහූ|බෞද්ධ භික්ෂුවක්]] වූ අතර, [[සියම් නිකායේ අස්ගිරි පාර්ශවය|අස්ගිරි පාර්ශවයේ]] 17 වන [[Mahanayaka|මහානායක]] හිමි විය. 1893 ජූනි මස 2 දා [[කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය|කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ]] පොතුහැර උඩුගම ගමේ උපත ලැබූ අතර උන්වහන්සේගේ පියා වූයේ උඩුගම ජයසුන්දර මුදියන්සේලාගේ ගම්පති නිළමේතුමා වූ අතර, මව වූයේ ඩිංගිරි මැණිකේ ජයසුන්දර කුමාරිහාමිය. උඩුගම බුලුපිටිය රජයේ විද්‍යාලය හා මහනුවර ත්‍රිත්ව විද්‍යාලය&lt;ref&gt;{{Cite web |date=17 March 1972 |title=Centenary Number, Trinity College, Kandy, 1872–1972 |url=https://noolaham.net/project/904/90301/90301.pdf |url-status= |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808231314/https://noolaham.net/project/904/90301/90301.pdf |archive-date=8 August 2024 |access-date=26 June 2025 |website=noolaham.net|page=441}}&lt;/ref&gt; යන පාසල්වලින් ගිහි අධ්‍යාපනය ලැබූ උන්වහන්සේ 1909 දී උඩුගම ගුණරතන හිමියන් යටතේ පැවිදි විය. 

බොරලැස්ගමුව පරමධම්මචේතිය පිරිවෙනින් පැවිදි අධ්‍යාපනය ලැබූ උන්වහන්සේ වලානේ පඤ්ඤාතිස්ස හා ලෙනදොර ධම්මරක්ඛිත හිමිවරුන්ගෙන් ඉගෙනුම ලැබිය. 1915 දී අඹගස්වැව ශ්‍රී ධම්මපාල රතනජෝති මහානාහිමියන්ගේ උපාධ්‍යායත්වයෙන් ගලගෙදර ශ්‍රී ගුණරතන හා වැල්ලව ශ්‍රී අත්ථදස්සි හිමිවරුන්ගේ ආචාර්යත්වයෙන් උපසම්පදාව ලැබිය. 

පොතුහැර ශ්‍රී ‍රතනපාල මහානාහිමියන්ගේ සඟ පෙළපත නියෝජනය කල උන්වහන්සේ 1921 වසරේදී දළඳා තේවාමුරයට පත්වූ අතර, මුල්ලේගම ගුණරතන මහානාහිමියන් විසින් කාරක සභාවට පත් කලේය. 1941 දී රන්ගිරි [[දඹුල්ල රජමහා විහාරය|දඹුල්ල රජමහා විහාරයේ]] අධිපති ධුරයට පත්වූ උන්වහන්සේ සිය පැවිදි ආචාර්යයන්වහන්සේගේ අපවත්වීමෙන් පසු කටුගස්තොට ලියන්ගස්තැන්න, අනුරාගල, මැල්සිරිපුර තලංගමුව යන විහාරයන්හි අධිපති ධුරයට පත්විය. 1955 දී අනුනායක ධුරයට පත්වූ උන්වහන්සේ 1966 වසරේ අගෝස්තු 18 දා අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ මහානාහිමි ලෙස තේරි පත්විය. උන්වහන්සේ පොතුහැර සඟ පරම්පරාව නියෝජනය කරමින් අස්ගිරි මහානාහිමි ධුරයට පත්වූ තුන්වෙනි ස්වාමින්වහන්සේ ලෙස ඉතිහාසයට එක්විය. 1999 වසරේදී මහානාහිමි ධුරයට පත්වූ උඩුගම බුද්ධරක්ඛිත මහානාහිමි හා කාරක සභික වඳුරාගල රතනජෝති හිමියන්උන්වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය හිමිවරුන්ය. 

1970 වසරේ පෙබරවාරි 09 දා උන්වහන්සේ අපවත්විය.

== මූලාශ්‍ර ==
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== බාහිර සබැඳි ==</text>
      <sha1>kkkrayr96gk68c7z0t3jmqoit2lxg7p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790848</id>
      <parentid>790847</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T17:59:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30073-75</username>
        <id>79008</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>790848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6328" sha1="azroavl4yftmg7wgqoueeqz1g3x212q" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ආගමික චරිතාපදාන
| name               = උඩුගම රතනපාල මහානාහිමි
| image              = 
| caption            = 
| birthname          = 
| alias              = 
| dharma_name        = අතිපූජ්‍ය  උඩුගම ශ්‍රී ධම්මදස්සි රතනපාල බුද්ධරක්ඛිත මහානායක හිමි
| birth_date         = {{Birth date|1893|6|2}}
| birth_place        = උඩුගම, [[කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය]]
| death_date         = {{Death date and age|1970|02|09|1893|6|2}}
| nationality        = [[ශ්‍රී ලාංකික]]
| religion           = [[බුද්ධාගම]]
| school             = [[ථේරවාද]]
| lineage            = [[සියම් නිකායේ]] අස්ගිරි පාර්ශවය
| title              = අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ මහානායක
| education          = *උඩුගම බුලුපිටිය රජයේ විද්‍යාලය
*මහනුවර ත්‍රිත්ව විද්‍යාලය
| spouse             = 
| partner            = 
| children           = 
| father             = උඩුගම ජයසුන්දර මුදියන්සේලාගේ ගම්පති නිළමේතුමා
| mother             = ඩිංගිරි මැණිකේ ජයසුන්දර කුමාරිහාමි
}}
'''උඩුගම රතනපාල හිමි''' යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලාංකික]] [[භික්‍ෂූහූ|බෞද්ධ භික්ෂුවක්]] වූ අතර, [[සියම් නිකායේ අස්ගිරි පාර්ශවය|අස්ගිරි පාර්ශවයේ]] 17 වන [[Mahanayaka|මහානායක]] හිමි විය. 1893 ජූනි මස 2 දා [[කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය|කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ]] පොතුහැර උඩුගම ගමේ උපත ලැබූ අතර උන්වහන්සේගේ පියා වූයේ උඩුගම ජයසුන්දර මුදියන්සේලාගේ ගම්පති නිළමේතුමා වූ අතර, මව වූයේ ඩිංගිරි මැණිකේ ජයසුන්දර කුමාරිහාමිය. උඩුගම බුලුපිටිය රජයේ විද්‍යාලය හා මහනුවර ත්‍රිත්ව විද්‍යාලය&lt;ref&gt;{{Cite web |date=17 March 1972 |title=Centenary Number, Trinity College, Kandy, 1872–1972 |url=https://noolaham.net/project/904/90301/90301.pdf |url-status= |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808231314/https://noolaham.net/project/904/90301/90301.pdf |archive-date=8 August 2024 |access-date=26 June 2025 |website=noolaham.net|page=441}}&lt;/ref&gt; යන පාසල්වලින් ගිහි අධ්‍යාපනය ලැබූ උන්වහන්සේ 1909 දී උඩුගම ගුණරතන හිමියන් යටතේ පැවිදි විය. 

බොරලැස්ගමුව පරමධම්මචේතිය පිරිවෙනින් පැවිදි අධ්‍යාපනය ලැබූ උන්වහන්සේ වලානේ පඤ්ඤාතිස්ස හා ලෙනදොර ධම්මරක්ඛිත හිමිවරුන්ගෙන් ඉගෙනුම ලැබිය. 1915 දී අඹගස්වැව ශ්‍රී ධම්මපාල රතනජෝති මහානාහිමියන්ගේ උපාධ්‍යායත්වයෙන් ගලගෙදර ශ්‍රී ගුණරතන හා වැල්ලව ශ්‍රී අත්ථදස්සි හිමිවරුන්ගේ ආචාර්යත්වයෙන් උපසම්පදාව ලැබිය. 

පොතුහැර ශ්‍රී ‍රතනපාල මහානාහිමියන්ගේ සඟ පෙළපත නියෝජනය කල උන්වහන්සේ 1921 වසරේදී දළඳා තේවාමුරයට පත්වූ අතර, මුල්ලේගම ගුණරතන මහානාහිමියන් විසින් කාරක සභාවට පත් කලේය. 1941 දී රන්ගිරි [[දඹුල්ල රජමහා විහාරය|දඹුල්ල රජමහා විහාරයේ]] අධිපති ධුරයට පත්වූ උන්වහන්සේ සිය පැවිදි ආචාර්යයන්වහන්සේගේ අපවත්වීමෙන් පසු කටුගස්තොට ලියන්ගස්තැන්න, අනුරාගල, මැල්සිරිපුර තලංගමුව යන විහාරයන්හි අධිපති ධුරයට පත්විය. 1955 දී අනුනායක ධුරයට පත්වූ උන්වහන්සේ 1966 වසරේ අගෝස්තු 18 දා අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ මහානාහිමි ලෙස තේරි පත්විය. උන්වහන්සේ පොතුහැර සඟ පරම්පරාව නියෝජනය කරමින් අස්ගිරි මහානාහිමි ධුරයට පත්වූ තුන්වෙනි ස්වාමින්වහන්සේ ලෙස ඉතිහාසයට එක්විය. 1999 වසරේදී මහානාහිමි ධුරයට පත්වූ උඩුගම බුද්ධරක්ඛිත මහානාහිමි හා කාරක සභික වඳුරාගල රතනජෝති හිමියන්උන්වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය හිමිවරුන්ය. 

1970 වසරේ පෙබරවාරි 09 දා උන්වහන්සේ අපවත්විය.

== මූලාශ්‍ර ==
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== බාහිර සබැඳි ==</text>
      <sha1>azroavl4yftmg7wgqoueeqz1g3x212q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පලිපාන චන්ද්‍රානන්ද මහනායක හිමි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>101145</id>
    <revision>
      <id>790839</id>
      <parentid>544849</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T17:52:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30073-75</username>
        <id>79008</id>
      </contributor>
      <origin>790839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3633" sha1="sigenzpctn8ctu964cxghsojbjguauj" xml:space="preserve">ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1914 අප්‍රේල් 24 දා මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ හාරිස්පත්තුවේ පලිපාන ගම්මානයේ උපත ලැබූ මුන්වහන්සේගේ මව්පියන් වූයේ කිරලගම ධනපාල මුදියන්සේලාගේ කළුබණ්ඩා මහතා හා පිංචි අම්මා මැණිකේ මහත්මියයි. ඇහැලගස්හින්න රජයේ පාසලින් ගිහිකාලේ අධ්‍යාපනය ලැබූ මුන්වහන්සේ 1927 වසරේ ජූනි 19 දා මුල්ලේගම ගුණරතන මහානාහිමියන්ගේ ශිෂ්‍ය හිමියන් ලෙස පැවිදිබිමට පත්වූ අතර , 1929 දී මහනුවර සංඝරාජ පිරිවෙනට ඇතුලත්ව මාබෝපිටියේ මේධංකර හිමියන් යටතේ අධ්‍යාපනය ලැබ 1933 දී ප්‍රාචීන ප්‍රාරම්භ විභාගය සමත්වී 1934 වසරේ ජූනි 4 දා ඉහත කී මුල්ලේගම ගුණරතන මහානාහිමියන්ගේ උපාධ්‍යායත්වයෙන් වැල්ලව අත්ථදස්සි හා [[යටවත්තේ ධම්මරතන මහනායක හිමි - විකිපීඩියා https://share.google/aYcPJv9e7rhalMvCX|යටවත්තේ ධම්මරතන]] (පසුකලෙක මහානාහිමි ) යන හිමිවරුන්ගේ කර්මාචාර්‍යත්වයෙන්  අස්ගිරි මහාවිහාරයේ උපසම්පදාව ලැබිය. 

1938 වසරේ මාර්තු 4 දා කාරක සභික ධුරයට පත්වූ චන්දානන්ද හිමියන් 1940 වසරේදී මහියංගනයේ භාරකාර හිමියන් ලෙසත් , 1946 දී මහියංගනය සිද්ධස්ථාන වර්ධන සමිතිය ආරම්භ කලේය. 1966 වසරේ පෙබරවාරි 2 දා බදුල්ල මුතියංගනයේ විහාරාධිපති ධුරයටද පත්වූ උන්වහන්සේ 1970 ජූලි 15 දා අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ අනුනායක ධුරයටද පත්වූහ . 

1971 ජූනි 14 දා මහියංගනයේ විහාරාධිපති හිමියන් වූ උන්වහන්සේ ගොඩමුන්නේ නාගසේන මහානාහිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසු පුරප්පාඩු වූ අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ මහානාහිමි පදවියට 1975 වසරේදී පත්වූ අතර , 1998 වසරේ දළඳා මාලිගාවට එල්ල වූ ත්‍රස්ත ප්‍රහාරයෙන් දළඳා වහන්සේ  ආරක්ෂා කරගැනීමට කල්තියා ආරක්ෂිතව පිටමං කිරීම මුන්වහන්සේ සිදුකල වැදගත්ම කාර්‍යයි. 1999 නොවැම්බර් 8 දා උන්වහන්සේ අපවත්වූහ.</text>
      <sha1>sigenzpctn8ctu964cxghsojbjguauj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790840</id>
      <parentid>790839</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T17:53:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>70935</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-30073-75|~2026-30073-75]] ([[User talk:~2026-30073-75|සාකච්ඡාව]]) ගේ සංස්කරණයන්  [[User:112.134.36.50|112.134.36.50]] ගේ අවසන් අනුවාදය වෙත ප්‍රතිවර්තනය කෙරිණි</comment>
      <origin>544849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3481" sha1="9bz26uwg36yibz48g1bcr2xrrsye3sb" xml:space="preserve">ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1914 අප්‍රේල් 24 දා මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ හාරිස්පත්තුවේ පලිපාන ගම්මානයේ උපත ලැබූ මුන්වහන්සේගේ මව්පියන් වූයේ කිරලගම ධනපාල මුදියන්සේලාගේ කළුබණ්ඩා මහතා හා පිංචි අම්මා මැණිකේ මහත්මියයි. ඇහැලගස්හින්න රජයේ පාසලින් ගිහිකාලේ අධ්‍යාපනය ලැබූ මුන්වහන්සේ 1927 වසරේ ජූනි 19 දා මුල්ලේගම ගුණරතන මහානාහිමියන්ගේ ශිෂ්‍ය හිමියන් ලෙස පැවිදිබිමට පත්වූ අතර , 1929 දී මහනුවර සංඝරාජ පිරිවෙනට ඇතුලත්ව මාබෝපිටියේ මේධංකර හිමියන් යටතේ අධ්‍යාපනය ලැබ 1933 දී ප්‍රාචීන ප්‍රාරම්භ විභාගය සමත්වී 1934 වසරේ ජූනි 4 දා ඉහත කී මුල්ලේගම ගුණරතන මහානාහිමියන්ගේ උපාධ්‍යායත්වයෙන් වැල්ලව අත්ථදස්සි හා යටවත්තේ ධම්මරතන (පසුකලෙක මහානාහිමි ) යන හිමිවරුන්ගේ කර්මාචාර්‍යත්වයෙන්  අස්ගිරි මහාවිහාරයේ උපසම්පදාව ලැබිය. 

1938 වසරේ මාර්තු 4 දා කාරක සභික ධුරයට පත්වූ චන්දානන්ද හිමියන් 1940 වසරේදී මහියංගනයේ භාරකාර හිමියන් ලෙසත් , 1946 දී මහියංගනය සිද්ධස්ථාන වර්ධන සමිතිය ආරම්භ කලේය. 1966 වසරේ පෙබරවාරි 2 දා බදුල්ල මුතියංගනයේ විහාරාධිපති ධුරයටද පත්වූ උන්වහන්සේ 1970 ජූලි 15 දා අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ අනුනායක ධුරයටද පත්වූහ . 

1971 ජූනි 14 දා මහියංගනයේ විහාරාධිපති හිමියන් වූ උන්වහන්සේ ගොඩමුන්නේ නාගසේන මහානාහිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසු පුරප්පාඩු වූ අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ මහානාහිමි පදවියට 1975 වසරේදී පත්වූ අතර , 1998 වසරේ දළඳා මාලිගාවට එල්ල වූ ත්‍රස්ත ප්‍රහාරයෙන් දළඳා වහන්සේ  ආරක්ෂා කරගැනීමට කල්තියා ආරක්ෂිතව පිටමං කිරීම මුන්වහන්සේ සිදුකල වැදගත්ම කාර්‍යයි. 1999 නොවැම්බර් 8 දා උන්වහන්සේ අපවත්වූහ.</text>
      <sha1>9bz26uwg36yibz48g1bcr2xrrsye3sb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790841</id>
      <parentid>790840</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T17:54:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30073-75</username>
        <id>79008</id>
      </contributor>
      <origin>790841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3761" sha1="gwybzcdialjwe8jeetn7bgxb6t1bu33" xml:space="preserve">ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1914 අප්‍රේල් 24 දා මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ හාරිස්පත්තුවේ පලිපාන ගම්මානයේ උපත ලැබූ මුන්වහන්සේගේ මව්පියන් වූයේ කිරලගම ධනපාල මුදියන්සේලාගේ කළුබණ්ඩා මහතා හා පිංචි අම්මා මැණිකේ මහත්මියයි. ඇහැලගස්හින්න රජයේ පාසලින් ගිහිකාලේ අධ්‍යාපනය ලැබූ මුන්වහන්සේ 1927 වසරේ ජූනි 19 දා මුල්ලේගම ගුණරතන මහානාහිමියන්ගේ ශිෂ්‍ය හිමියන් ලෙස පැවිදිබිමට පත්වූ අතර , 1929 දී මහනුවර සංඝරාජ පිරිවෙනට ඇතුලත්ව මාබෝපිටියේ මේධංකර හිමියන් යටතේ අධ්‍යාපනය ලැබ 1933 දී ප්‍රාචීන ප්‍රාරම්භ විභාගය සමත්වී 1934 වසරේ ජූනි 4 දා ඉහත කී මුල්ලේගම ගුණරතන මහානාහිමියන්ගේ උපාධ්‍යායත්වයෙන් වැල්ලව අත්ථදස්සි හා [https://si.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B6%BA%E0%B6%A7%E0%B7%80%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B7%9A_%E0%B6%B0%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B6%BB%E0%B6%AD%E0%B6%B1_%E0%B6%B8%E0%B7%84%E0%B6%B1%E0%B7%8F%E0%B6%BA%E0%B6%9A_%E0%B7%84%E0%B7%92%E0%B6%B8%E0%B7%92&amp;action=history යටවත්තේ ධම්මරතන] (පසුකලෙක මහානාහිමි ) යන හිමිවරුන්ගේ කර්මාචාර්‍යත්වයෙන්  අස්ගිරි මහාවිහාරයේ උපසම්පදාව ලැබිය. 

1938 වසරේ මාර්තු 4 දා කාරක සභික ධුරයට පත්වූ චන්දානන්ද හිමියන් 1940 වසරේදී මහියංගනයේ භාරකාර හිමියන් ලෙසත් , 1946 දී මහියංගනය සිද්ධස්ථාන වර්ධන සමිතිය ආරම්භ කලේය. 1966 වසරේ පෙබරවාරි 2 දා බදුල්ල මුතියංගනයේ විහාරාධිපති ධුරයටද පත්වූ උන්වහන්සේ 1970 ජූලි 15 දා අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ අනුනායක ධුරයටද පත්වූහ . 

1971 ජූනි 14 දා මහියංගනයේ විහාරාධිපති හිමියන් වූ උන්වහන්සේ ගොඩමුන්නේ නාගසේන මහානාහිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසු පුරප්පාඩු වූ අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ මහානාහිමි පදවියට 1975 වසරේදී පත්වූ අතර , 1998 වසරේ දළඳා මාලිගාවට එල්ල වූ ත්‍රස්ත ප්‍රහාරයෙන් දළඳා වහන්සේ  ආරක්ෂා කරගැනීමට කල්තියා ආරක්ෂිතව පිටමං කිරීම මුන්වහන්සේ සිදුකල වැදගත්ම කාර්‍යයි. 1999 නොවැම්බර් 8 දා උන්වහන්සේ අපවත්වූහ.</text>
      <sha1>gwybzcdialjwe8jeetn7bgxb6t1bu33</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790842</id>
      <parentid>790841</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T17:54:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Divinations</username>
        <id>70935</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-30073-75|~2026-30073-75]] ([[User talk:~2026-30073-75|සාකච්ඡාව]]) ගේ සංස්කරණයන්  [[User:Divinations|Divinations]] ගේ අවසන් අනුවාදය වෙත ප්‍රතිවර්තනය කෙරිණි</comment>
      <origin>544849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3481" sha1="9bz26uwg36yibz48g1bcr2xrrsye3sb" xml:space="preserve">ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1914 අප්‍රේල් 24 දා මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ හාරිස්පත්තුවේ පලිපාන ගම්මානයේ උපත ලැබූ මුන්වහන්සේගේ මව්පියන් වූයේ කිරලගම ධනපාල මුදියන්සේලාගේ කළුබණ්ඩා මහතා හා පිංචි අම්මා මැණිකේ මහත්මියයි. ඇහැලගස්හින්න රජයේ පාසලින් ගිහිකාලේ අධ්‍යාපනය ලැබූ මුන්වහන්සේ 1927 වසරේ ජූනි 19 දා මුල්ලේගම ගුණරතන මහානාහිමියන්ගේ ශිෂ්‍ය හිමියන් ලෙස පැවිදිබිමට පත්වූ අතර , 1929 දී මහනුවර සංඝරාජ පිරිවෙනට ඇතුලත්ව මාබෝපිටියේ මේධංකර හිමියන් යටතේ අධ්‍යාපනය ලැබ 1933 දී ප්‍රාචීන ප්‍රාරම්භ විභාගය සමත්වී 1934 වසරේ ජූනි 4 දා ඉහත කී මුල්ලේගම ගුණරතන මහානාහිමියන්ගේ උපාධ්‍යායත්වයෙන් වැල්ලව අත්ථදස්සි හා යටවත්තේ ධම්මරතන (පසුකලෙක මහානාහිමි ) යන හිමිවරුන්ගේ කර්මාචාර්‍යත්වයෙන්  අස්ගිරි මහාවිහාරයේ උපසම්පදාව ලැබිය. 

1938 වසරේ මාර්තු 4 දා කාරක සභික ධුරයට පත්වූ චන්දානන්ද හිමියන් 1940 වසරේදී මහියංගනයේ භාරකාර හිමියන් ලෙසත් , 1946 දී මහියංගනය සිද්ධස්ථාන වර්ධන සමිතිය ආරම්භ කලේය. 1966 වසරේ පෙබරවාරි 2 දා බදුල්ල මුතියංගනයේ විහාරාධිපති ධුරයටද පත්වූ උන්වහන්සේ 1970 ජූලි 15 දා අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ අනුනායක ධුරයටද පත්වූහ . 

1971 ජූනි 14 දා මහියංගනයේ විහාරාධිපති හිමියන් වූ උන්වහන්සේ ගොඩමුන්නේ නාගසේන මහානාහිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසු පුරප්පාඩු වූ අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ මහානාහිමි පදවියට 1975 වසරේදී පත්වූ අතර , 1998 වසරේ දළඳා මාලිගාවට එල්ල වූ ත්‍රස්ත ප්‍රහාරයෙන් දළඳා වහන්සේ  ආරක්ෂා කරගැනීමට කල්තියා ආරක්ෂිතව පිටමං කිරීම මුන්වහන්සේ සිදුකල වැදගත්ම කාර්‍යයි. 1999 නොවැම්බර් 8 දා උන්වහන්සේ අපවත්වූහ.</text>
      <sha1>9bz26uwg36yibz48g1bcr2xrrsye3sb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:මානව ප්‍රජනන කායිකවේදය</title>
    <ns>10</ns>
    <id>118906</id>
    <revision>
      <id>790902</id>
      <parentid>618031</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T06:16:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>790902</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2545" sha1="70qi830kmpvbcif7ull4ote1u3q1qly" xml:space="preserve">{{Navbox
 | name = මානව ප්‍රජනන කායිකවේදය
 | title = [[human reproduction|ලිංගික ප්‍රජනනය]] පිළිබඳ [[මානව කායිකවේදය]]
 | listclass = hlist
 | state = {{{state&lt;includeonly&gt;|autocollapse&lt;/includeonly&gt;}}}

 | group1 = [[ඔසප් චක්‍රය]]
 | list1 =
* [[Menarche]]
* [[Menstruation]]
* [[Follicular phase]]
* [[Ovulation]]
* [[Luteal phase]]

 | group2 = [[Gametogenesis]]
 | list2 =
* [[Spermatogenesis]]
** [[spermatogonium]]
** [[spermatocyte]]
** [[spermatid]]
** [[ශුක්‍රාණු]]
* [[Oogenesis]]
**[[oogonium]]
** [[oocyte]]
** [[Immature ovum|ootid]]
** [[Egg cell|ovum]]
* [[ජනක සෛල]]
** [[gonocyte]]
** [[gamete]]

 | group3 = [[Human sexual activity]]
 | list3 =
* [[Sexual arousal]]
* [[Sexual intercourse]]
* [[Masturbation]]
* [[Erection]]
* [[Orgasm]]
* [[Ejaculation]]
* [[Insemination]]
* [[Human fertilization|Fertilization]] / [[Fertility]]
* [[Implantation (embryology)|Implantation]]
* [[ගර්භනීභාවය]]
* [[Postpartum period]]
* [[Mechanics of human sexuality|Mechanics of sex]]

 | group4 = [[Development of the reproductive system|Development of the&lt;br&gt; reproductive system]]
 | list4 =
* [[Sexual differentiation in humans|Sexual differentiation]]
** [[Sexual dimorphism]]
** [[Feminization (biology)|Feminization]]
** [[Virilization]]
* [[Puberty]]
** [[Gonadarche]]
** [[Tanner scale]]
** [[Pubarche]]
** [[Menarche]]
** [[Spermarche]]
** [[Adrenarche]]
* [[Advanced maternal age|Maternal age]]&amp;nbsp;/ [[Paternal age effect|Paternal age]]
* [[ආර්තවාභාවය]]

 | group5 = [[Egg]]
 | list5 =
* [[Egg cell|Ovum]]
* [[Oviparity|Oviposition]]
* [[Oviparity]]
* [[Ovoviviparity]]
* [[Viviparity|Vivipary]]

 | group6 = [[Reproductive endocrinology and infertility|Reproductive endocrinology&lt;br /&gt;and infertility]]
 | list6 =
* [[Hypothalamic–pituitary–gonadal axis]]
* [[Hypothalamic–pituitary–prolactin axis]]
* [[Andrology]]
* [[Hormone]]

 | group7 = [[Breast]]
 | list7 =
* [[Thelarche]]
* [[Breast development|Development]]
* [[Lactation]]
* [[Breastfeeding]]

| group8 = [[Human reproductive system]]
 | list8 =
* [[Male reproductive system|Male]]
* [[Female reproductive system|Female]]

| group9 = Diseases and disorders
 | list9 =
* [[Anorgasmia]]
* [[Dysorgasmia]]
* [[Dyspareunia]]
* [[Erectile dysfunction]]
* [[Hard flaccid syndrome]]
* [[Premature ejaculation]]
* [[Vaginismus]]

}}&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>70qi830kmpvbcif7ull4ote1u3q1qly</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:ඔසප් චක්‍රය</title>
    <ns>10</ns>
    <id>125474</id>
    <revision>
      <id>790901</id>
      <parentid>618036</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T06:15:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>790901</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2571" sha1="2nlrl1b6ut8v514xltm8ld4n3mnw4vc" xml:space="preserve">{{Navbox
 | name = ඔසප් චක්‍රය
 | title = [[Menstrual cycle|ඔසප් චක්‍රය]]
 | state = {{{state&lt;includeonly&gt;|autocollapse&lt;/includeonly&gt;}}}
 | listclass = hlist

 | liststyle = background-color: transparent;

 | group1 = Events and phases
 | list1 =
* [[ඔසප් වීම]]
* [[Follicular phase]]
* [[Ovulation]]
* [[Luteal phase]]

 | group2 = අවධීන් ලැයිස්තුව
 | list2 =
* [[Menarche]]
* [[ආර්තවාභාවය]]

 | group3 = Tracking
 | list3 = {{Navbox|child

   | group1 = Signs
   | list1 =
* [[Basal body temperature]]
* [[Cervix#Cervical mucus|Cervical mucus]]
* [[Mittelschmerz]]

   | group2 = Systems
   | list2 =
* [[Fertility awareness]]
* [[Calendar-based contraceptive methods|Calendar-based methods]]
* [[Billings ovulation method|Billings Ovulation Method]]
* [[Creighton Model FertilityCare System|Creighton Model]]

 }}

 | group4 = [[Menstrual suppression|Suppression]]
 | list4 =
* [[Extended cycle combined hormonal contraceptive]]
* [[Lactational amenorrhea]]

 | group5 = [[Menstrual disorder|Disorders]]
 | list5 =
* [[Amenorrhea]]
* [[Anovulation]]
* [[Cryptomenorrhea]]
* [[Dysmenorrhea]]
* [[Hypomenorrhea]]
* [[Irregular menstruation]]
* [[Menometrorrhagia]]
* [[Menorrhagia|Menorrhagia (hypermenorrhea)]]
* [[Metropathia haemorrhagica]]
* [[Metrorrhagia]]
* [[Oligoamenorrhea]]
* [[Oligomenorrhea]]
* [[Oligoovulation]]
* [[Polymenorrhagia]]
* [[Polymenorrhea|Polymenorrhea (epimenorrhea)]]

 | group6 = Related events
 | list6 =
* [[Folliculogenesis]]
* [[Menstrual synchrony]]
* [[Premenstrual water retention]]
* [[Sexual activity during menstruation|Sexual activity]]

 | group7 = [[Menstruation and mental health|Mental health]]
 | list7 =
* [[Premenstrual syndrome]]
* [[Premenstrual dysphoric disorder]]
* [[Menstrual psychosis]]

 | group8 = Hygiene
 | list8 =
* [[Menstrual hygiene management]]
* [[Feminine hygiene]]
**[[Sanitary napkin]]
**[[Cloth menstrual pad]]
**[[Tampon]]
**[[Menstrual cup]]
**[[Menstrual pad]]
**[[Period underwear]]
* [[Menstrual Hygiene Day]]

 | group9 = [[Culture and menstruation|In culture and religion]]
 | list9 =
* [[Chhaupadi]]
* [[Menstruation in Islam|In Islam]]
* [[Menstrual leave]]
* [[Menstrual stigma]]
* [[Menstrual suppression]]
* [[Menstrual taboo]]
* [[Menstruation celebration]]
* [[Menstruation hut]]
* [[Niddah]]
* [[Period poverty]]
* [[Sustainable menstruation]]
* [[Tampon tax]]
}}&lt;noinclude&gt;
{{Documentation|content=
{{Collapsible option}}
[[Category:Physiology navigational boxes]]
}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2nlrl1b6ut8v514xltm8ld4n3mnw4vc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Module:Location map/data/Mali</title>
    <ns>828</ns>
    <id>134273</id>
    <revision>
      <id>790857</id>
      <parentid>790692</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T19:15:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Milenioscuro</username>
        <id>12073</id>
      </contributor>
      <comment>better map</comment>
      <origin>790857</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="162" sha1="fs6roq1o0sqbj08pubkfy43kg5o9bg2" xml:space="preserve">return {
	name = 'Mali',
	top = 25.5,
	bottom = 9.7,
	left = -12.6,
	right = 4.8,
	image = 'Mali adm location map.svg',
	image1 = 'Mali relief location map.jpg'
}</text>
      <sha1>fs6roq1o0sqbj08pubkfy43kg5o9bg2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>උදවු:Lua for beginners</title>
    <ns>12</ns>
    <id>176085</id>
    <revision>
      <id>790849</id>
      <parentid>790653</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T18:40:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nimmzo</username>
        <id>78995</id>
      </contributor>
      <comment>/* Issues with the current implementation */ in Debug console, local lang = &quot;සිංහල&quot;, mw.ustring.len(lang) * 3 = string.len(lang)</comment>
      <origin>790849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26004" sha1="134jse8zs18k4j9c032a3pbwwtcttud" xml:space="preserve">{{WikiProject Lua header}}
{{Selfref|This help page is meant to provide some basic orientation for those new to Lua/Scribunto.}}
{{ඉංග්‍රීසි ව්‍යාපෘතියේ සිට ආයාත කළ පිටුව}}

== Overview ==
[[WP:Lua|Lua]] is a lightweight scripting language safely available on Wikipedia via [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]]. Its purpose is to allow you to process the data which is available on Wikipedia content pages to allow various sorts of customized display of information. 

It runs in a sandboxed environment to protect the stability of Wikipedia while enabling powerful &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{template}}&lt;/syntaxhighlight&gt; and &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;module:&lt;/syntaxhighlight&gt; functionality.

The most important help file is the [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual|MediaWiki Scribunto Lua reference manual]], which provides a concise summary of the language and standard library calls as implemented on MediaWiki. 

The standard [http://www.lua.org/manual/5.1/manual.html Lua reference manual] is well written and comprehensive, but it can be confusing for beginners because some standard features don't work on wiki pages. You cannot call &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;print(&quot;Hello, World!&quot;)&lt;/syntaxhighlight&gt; in a module, but you can preview your User page showing the string &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;&quot;Hello World!&quot;&lt;/syntaxhighlight&gt; generated by the Lua [[Module:Example]]. Think of your Lua template as an HTML generator.

== Issues with the current implementation ==
Besides the lack of &lt;code&gt;print()&lt;/code&gt; in a module, there are other features missing – see [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences from standard Lua|Differences from standard Lua]] for a complete list.

At the present time, it is advisable to use ''[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Ustring library|mw.ustring]]'' functions instead of ''[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#String library|string]]'', because the latter sometimes fails with Unicode characters.

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=2 copy&gt;
local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction(&quot;#language&quot;, &quot;si&quot;) -- Sinhala
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print((&quot;lang: %s Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d&quot;):format(lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

Debug console supports Unicode:
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line start=4&gt;
lang: සිංහල Mw.ustring.len = 5 String.len = 15 Sharp = 15
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

== Input ==
The programs are run only when the page is &quot;parsed&quot; (when it or a page it incorporates is changed or previewed), not every time you view the output.  Therefore there can be no convenient Lua module that allows you to type in a Fahrenheit temperature in an input box and get back the corresponding Celsius temperature when you press a button, or allows you to click on a segment of a Mandelbrot set visualization on a page to expand it as often as you like. There has to be an actual Wiki page (or at least a page you have submitted for preview) containing the input data.

However, it is possible to use library functions like mw.title.new to import content from any text content page on the Wiki. You cannot, however, import data from files, not even .svg files which contain XML text data.

== Calling a Lua module ==
Lua calls look much like [[WP:template|template]]s, and consist of a small block of text like 

{{mlx|ConvertNumeric|decToHex|73}}, giving {{#invoke:ConvertNumeric|decToHex|73}}

This text calls the Lua script itself, which is housed in the &lt;code&gt;Module:&lt;/code&gt; [[WP:namespace|namespace]].  The effect of this call is to send the information within the &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt; block to the Lua module, and to replace everything within the brackets with a piece of text that it sends back in return.  (Literally, in the &quot;return&quot; statement)

Note that the first &quot;parameter&quot;, in this case &lt;code&gt;decToHex&lt;/code&gt;, is actually a ''function'' called within the Lua module.  This field must always be included in any &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt;. To those unfamiliar with modules, especially Wikipedia template coders who expect anything after &lt;code&gt;|&lt;/code&gt; to be a parameter, the need for this extra field is surprising, especially if all uses of the module depend on its presence. When documenting your work for them it is useful to include an explicit usage instruction like &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{mlx|ConvertNumeric|decToHex|73}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; so that they understand not to omit it.

For many existing modules, an example &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt; of the script (and little else) is provided on the &lt;code&gt;Module talk:&lt;/code&gt; page.  It is convenient for authors to be able to flip quickly to the talk tab to look at the effects of their changes, but you should never transclude the talk page as a template - people might actually talk on it! Alternatively, the module page can show documentation from a separate /doc-page (as [[Module:WikidataIB]] does).

=== Another example: Using LuaCall to perform a single Lua instruction ===
As a beginner, or in casual talk page conversation, you might only have one little calculation you want to use Lua for but don't want to write a full module. You might find [[Module:LuaCall]] convenient for this. For example, you can test how a greedy [https://www.lua.org/pil/20.1.html Lua pattern] works:

* &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{#invoke:LuaCall|main|a=bbbbbbbbbba|b=bb(.*)b(.+)bba|string.match(a,b)}}&lt;/syntaxhighlight&gt; → &lt;code&gt;{{#invoke:LuaCall|main|a=bbbbbbbbbba|b=bb(.*)b(.+)bba|string.match(a,b)}}&lt;/code&gt;

or count up the length of a [[wikipedia:Did you know|''Did you know'']] hook or the text portion of a ''Did you know'' candidate:

* &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{#invoke:LuaCall|main|a=... that you can count the length of your DYK hook with a Lua module?|string.len(a)}}&lt;/syntaxhighlight&gt;→ &lt;code&gt;{{#invoke:LuaCall|main|a=... that you can count the length of your DYK hook with a Lua module?|string.len(a)}}&lt;/code&gt;

In these specific examples, however, [[Module:String]] could do both of these tasks.

The script at [[Module:LuaCall]] has been written to accept any set of named parameters &lt;code&gt;somename=value&lt;/code&gt;, for each one storing the string &lt;code&gt;value&lt;/code&gt; in the variable with the name &lt;code&gt;somename&lt;/code&gt;, and then allowing you to use these variables as parameters for any function available in Lua. The script then returns only the ''first'' value returned by the function ([https://www.lua.org/pil/5.1.html Lua functions can return multiple values], but in this case, only the first is returned from the module).

== Errors ==
Lua errors appear as red &quot;Script error&quot; messages. If Javascript is enabled, '''the red script error message is a link''' which usually allows you to follow it back to the line in the module where the error occurred.  There are some exceptions, for example &quot;Module not found&quot;, if the name of the module itself is mistyped, or &quot;The function you specified did not exist&quot; if the function name given is invalid.

== Lua program structure: Output ==
The most fundamental part of a Wikipedia Lua program is a '''return''' statement which carries its output back to the page that had the &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt;. You ''can'' have a Lua function that runs without error even though it doesn't contain a return statement, but on Wikipedia it is pointless, as Lua programs cannot generally have side effects on Wikipedia.

The module itself must return a Lua '''table''' of values. A Lua table is expressed as a list of values separated by commas, within curly braces. When the module is called by &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt;, the '''function''' it names (the first argument after |) is looked for in that table. That function, in turn, is expected to return something that can be represented as a '''string'''.

Therefore, &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;return { mw.ustring.gmatch( &quot;Hello world&quot;, &quot;(.*)&quot; ) }&lt;/syntaxhighlight&gt; is actually a complete Lua module (though a very strange one) - it returns the function returned by mw.ustring.gmatch (an iterator function listed in the Lua reference cited above) as the one and only element in an array (represented within &lt;code&gt;{}&lt;/code&gt;)—which when executed using &lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; inline&gt;{{#invoke:ModuleName|1}}&lt;/syntaxhighlight&gt; yields the string &quot;Hello world&quot;. ''However'', things are not usually done this way.  Typically we use the overall form:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
local p = {} -- Defines a variable p as an empty table, but *not* nil.

function p.main( frame ) -- This block defines the table element p[&quot;main&quot;] as a function.
    return &quot;Hello world&quot; -- The string result of the function.
end -- Ends the block defining the function object p[&quot;main&quot;] (or p.main).

return p -- This returns the table p, which under the key &quot;main&quot; contains the 
    -- function above (p.main), which when called returns string &quot;Hello world&quot;.
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Note that &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;function p.main(frame) ... end&lt;/syntaxhighlight&gt; is equivalent to &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;p.main = function(frame) ... end&lt;/syntaxhighlight&gt; or  &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;p[&quot;main&quot;] = function(frame) ... end&lt;/syntaxhighlight&gt;. The function is just another type of value, retrieved with the key &lt;code&gt;&quot;main&quot;&lt;/code&gt; from table &lt;code&gt;p&lt;/code&gt;.  If you want to allow users to invoke the same module with &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''module-name''&lt;nowiki&gt;|hello}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; instead of &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''module-name''&lt;nowiki&gt;|main}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;, you can write &lt;code&gt;p.hello = p.main&lt;/code&gt; to copy the reference to this function to a new key in the table. You can even write &lt;code&gt;p[&quot;&quot;] = p.main&lt;/code&gt;, which causes &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''module-name''&lt;nowiki&gt;|}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; to produce the same output as &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''module-name''&lt;nowiki&gt;|main}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. Learning to think of functions as a data type becomes very important later on for working with library functions like &lt;code&gt;[[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#string.gsub|mw.ustring.gsub]]&lt;/code&gt;, and constructing iterator functions.

== Lua program structure: Input ==
The '''&lt;code&gt;frame&lt;/code&gt;''' parameter above (which is pretty much always given this name in Wikipedia Lua modules) receives another table, which is passed ''from'' the page that makes the call ''to'' the Lua module. It contains a surprising amount of stuff, of which just a few things concern the novice.

=== Arguments ===
{{see also|Module:Arguments}}
&lt;code&gt;frame.args&lt;/code&gt; contains ''another'' table, namely, all the content sent by the user within the &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt; brackets except the first argument which states the name of the function to be executed. So in {{Mlx|ConvertNumeric|decToHex|3377}}, the string &lt;code&gt;&quot;3377&quot;&lt;/code&gt; is the content of &lt;code&gt;frame.args[1]&lt;/code&gt; (which is the same as &lt;code&gt;frame[&quot;args&quot;][1]&lt;/code&gt; but ''not'' the same as &lt;code&gt;frame.args[&quot;1&quot;]&lt;/code&gt; or &lt;code&gt;frame[&quot;args&quot;][&quot;1&quot;]&lt;/code&gt;). Unnamed parameters come out with numbers as keys (&lt;code&gt;frame.args[1]&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;frame.args[2]&lt;/code&gt;, etc.), while named parameters come out with the parameter names (strings) as keys (&lt;code&gt;frame.args[&quot;count&quot;]&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;frame.args[&quot;style&quot;]&lt;/code&gt;, etc.). 

''Example:''&lt;blockquote&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''modulename''|''functionname''&lt;nowiki&gt;|3377|4|count=3|style=bold}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; &lt;/blockquote&gt;results in&lt;blockquote&gt;&lt;code&gt;frame.args[1]&lt;/code&gt;=3377, &lt;code&gt;frame.args[2]&lt;/code&gt;=4, &lt;code&gt;frame.args[&quot;count&quot;]&lt;/code&gt;=3, &lt;code&gt;frame.args[&quot;style&quot;]&lt;/code&gt;=&lt;code&gt;&quot;bold&quot;&lt;/code&gt;.&lt;/blockquote&gt;

=== Parent frame ===
Within &lt;code&gt;frame&lt;/code&gt; there is a ''parent'' frame, referring to the page that called the page that gives the script, and you can pull out arguments from that also. Just write

&lt;code&gt;parent=frame.getParent(frame)&lt;/code&gt;

and &lt;code&gt;parent.args&lt;/code&gt; will contain those arguments.

It is popular in Lua to use the synonymous statement &lt;code&gt;parent=frame''':'''getParent()&lt;/code&gt;, cancelling the need to write &lt;code&gt;frame&lt;/code&gt; twice. Note the colon (&lt;code&gt;:&lt;/code&gt;) instead of the dot (&lt;code&gt;.&lt;/code&gt;). &lt;code&gt;parent=frame:getParent()&lt;/code&gt; means exactly the same as &lt;code&gt;parent=frame.getParent(frame)&lt;/code&gt;. For novices this can be confusing, and it is important to be aware of this idiom. If you use it in the wrong way, though, the script errors are pretty good at pointing out that this was the mistake.

== Basic debugging ==
{{Main|Help:Lua debugging}}
Debugging can start as soon as you write programs, and can be done simply with string concatenation.
Just set up a variable with some recognizable name like &quot;debuglog&quot; in your main function (p.main) with a statement like &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;local debuglog=&quot;&quot;&lt;/syntaxhighlight&gt;.  This initial {{code|&quot;&quot;}} definition helps because otherwise it will be '''nil''' and concatenating a string to nil gets you an error.  Now whenever you have a variable you'd like to test, say {{tt|x}}, just write &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;debuglog = debuglog .. &quot;x=&quot; .. tostring(x)&lt;/syntaxhighlight&gt;, and have at the end of your program &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt; return output .. debuglog&lt;/syntaxhighlight&gt;  The &quot;{{tt|tostring}}&quot; is a function to ensure {{tt|x}} is interpreted as a string, so that if it is an table, nil, etc. it will display as &quot;{{samp|table}}&quot;, &quot;{{samp|nil}}&quot;, etc. rather than as Script error.

== Format ==
The [[WP:Lua style guide]] gives some basic formatting suggestions expected by the JavaScript module editor, such as using four-space indentations and keeping if, then, else, end at the same level of indentation.

Comments to the end of a line are marked by {{code|--}} .  ''Use them.''  Many modules for Wikipedia have a straightforward, linear design, but that doesn't mean it won't help to have your sections clearly labelled when you go back to the code for the hundredth time.  The Lua style guide gives additional recommendations for using functions to keep your work more organized.

== Exasperating bugs ==
Some bugs you might want to keep in mind:

* ''Attempt to call a string value.''  It means you forgot the .. between a string and a variable somewhere in a mess of stuff you're concatenating.
* A variable ignores all your efforts to assign stuff to it.  You may have inadvertently written ''two'' local statements - the one sets the value of the variable within a limited region, and when the program leaves that region, you're back to the old value.
* A numbered table entry ignores all your efforts to assign to it.  This is because {{code|a[&quot;50&quot;]}} '''is not''' {{code|a[50]}}.  Typically you have processed a parameter (which you may have received from the invoke as a string) with string functions in one place, but performed numeric operations in another, leaving you with two different types of variable to use for an index. 
* Some graphics you're trying to display are heading off to the hills.  (actually a HTML error) You didn't close your {{tag|div|c}}s, so all the top: and left: styles keep adding up.
* ''{{code|... nil ...}}''  There are all sorts of things you can't do to a nil variable, like assign &lt;code&gt;x.somefield&lt;/code&gt; or {{code|x[n]}} if {{tt|x}} is nil, concatenate &lt;code&gt;a .. b&lt;/code&gt; if {{tt|a}} or {{tt|b}} is nil, or evaluate {{code|a[x]}} if {{tt|x}} is nil.  Initialize such variables with (local) {{tt|1=x={}, a=&quot;&quot;}}, etc.  Often &quot;global&quot; is mentioned in these errors because you didn't have a {{tt|local}} statement for the nil variable.
* ''string expected, got function.'' Some important things like {{tt|mw.ustring.gmatch}} actually return ''functions'', not strings - see [[#Functions|Functions]] below.
* ''no such module.'' You {{code|#invoked}} a module that didn't exist {{--}} or wrote {{code|#invoke:Module:x}} instead of {{code|#invoke:x}}.
* ''the function specified did not exist.''  You {{code|#invoked}} a module, but the field after the name of the module is wrong.  Often this field expects a standard name like &quot;main&quot;, and you've forgotten it and gone straight to the first data parameter.  If you're unsure of the function name, check the module documentation, or look for what function(s) in the code accept a &quot;frame&quot; parameter.

== Understanding tables and related concepts ==
* An '''expression list''' is a set of values separated by commas.  The values can be strings, numbers, tables, functions, etc.
* A '''sequence''' is a set of entries with indices from 1 to N, where N is a positive integer.  They can be created by placing brackets around an expression list.  For example, if &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a={1, &quot;quotation&quot;, mw.ustring.gmatch(&quot;abca&quot;,&quot;a&quot;), {2,3,4}}&lt;/syntaxhighlight&gt; then &lt;code&gt;a[1]&lt;/code&gt;=1, &lt;code&gt;a[2]&lt;/code&gt;=&quot;quotation&quot;, &lt;code&gt;a[3]&lt;/code&gt; is the function returned by &lt;code&gt;gmatch()&lt;/code&gt;, and &lt;code&gt;a[4]&lt;/code&gt; is the table &lt;code&gt;{2,3,4}&lt;/code&gt;.  An expression list can also be recovered from a table using &lt;code&gt;unpack()&lt;/code&gt;:  &lt;code&gt;b, c, d = unpack(a)&lt;/code&gt; will set &lt;code&gt;b&lt;/code&gt;=1, &lt;code&gt;c&lt;/code&gt;=&quot;quotation&quot;, and &lt;code&gt;d&lt;/code&gt; as the function returned by &lt;code&gt;gmatch()&lt;/code&gt;; &lt;code&gt;{2,3,4}&lt;/code&gt; will be discarded in this case.
* A '''table''' is a sequence, optionally supplemented by named keys: &lt;code&gt;digit[&quot;two&quot;]=&quot;2&quot;&lt;/code&gt;.  Several table functions like &lt;code&gt;table.concat&lt;/code&gt; will only work with the numbered values and ignore named keys.
* The '''metatable''' offers a large, optional set of methods for altering table behavior.  For example, you can define a table to be callable like a function.

=== Initializing a table ===
It is often useful to create a whole table at once in a statement. There are many equivalent ways to do this, but the shortcuts don't work for every kind of value. To begin with, the most general way is to assign each key and value explicitly:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a = {[0]='zero', [1]='one', ['1']='string for one'}&lt;/syntaxhighlight&gt;

If sequence keys (positive integers) are given in order, only the values need to be given, so the following will assign &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;'one'&lt;/syntaxhighlight&gt; to &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a[1]&lt;/syntaxhighlight&gt;:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a = {[0]='zero', 'one', ['1']='string for one'}&lt;/syntaxhighlight&gt;

If a key has only letters, digits, and underscores, and begins with a non-digit, the brackets and quotation marks can be omitted:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a = {a='one', b='two'}&lt;/syntaxhighlight&gt;

This is identical to &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a = {[&quot;a&quot;]='one', [&quot;b&quot;]='two'}&lt;/syntaxhighlight&gt;.

However, this will fail for keys that begin with a digit: &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hex = {7f = 127}&lt;/syntaxhighlight&gt; will produce an error; use &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hex = {['7f'] = 127}&lt;/syntaxhighlight&gt; instead.

Note that when given ''within'' brackets, or to the right of the equal sign, quotation marks are needed, or else string values will be taken as variables:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt; a = {[b] = c}&lt;/syntaxhighlight&gt;

assigns the value of variable ''c'' to the key ''contained in variable'' ''b''.

== Functions ==
* Functions can return any kind of value {{--}} ''including a function''.  This is a powerful feature that can readily confuse the beginner.  If you set &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a=mw.ustring.gmatch(text, &quot;(.)&quot;)&lt;/syntaxhighlight&gt;, the result assigned to &lt;code&gt;a&lt;/code&gt; will be a '''function''', not a string character! However, assigning &lt;code&gt;b=a()&lt;/code&gt; by calling the function stored in &lt;code&gt;a&lt;/code&gt; will return the first match (a string). Every time you set &lt;code&gt;b=a()&lt;/code&gt; after that you'll get another match (string) into &lt;code&gt;b&lt;/code&gt;, until you run out of matches and get &lt;code&gt;nil&lt;/code&gt;.  Many '''iterator functions''' act this way.
* You can keep separate counts for iterator functions by using different variables. For example, if you set &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;q=mw.ustring.gmatch(text, &quot;(x.)&quot;)&lt;/syntaxhighlight&gt; in the same module, you can pull characters from the same piece of text (&lt;code&gt;text&lt;/code&gt;) by evaluating &lt;code&gt;d=q()&lt;/code&gt; without losing your place in &lt;code&gt;a()&lt;/code&gt;.
* [[tail call|Tail calls]] offer substantial benefits in performance for those who master the language.
* Function names are often of the form {{code|p.myFunctionName}}, where p is the table from the {{code|return p}} at the bottom of your program.  The reason for this is that you can only access functions that are entries in this table from the original {{code|#invoke}} statement.  Functions for local use within the program can have any name.

== Understanding patterns ==
''Note:'' Lua patterns are ''not'' [[regular expression|regular expressions]] in the traditional POSIX sense, and they are not even a subset of regular expressions. But they share many constructs with regular expressions (more [[Help:Lua for beginners#regex|below]]).

Lua patterns are used to define, find and handle a ''pattern'' in a string. It can do the common search and replace action in a text, but it has more options that doing plain text only. For example, in one go it can change the errors 'New yorker', 'New-Yorker', and 'NewYorker' into 'New Yorker'.

* To begin with, a pattern works like a plain string so long as it doesn't contain the special characters {{code|^ $ () % . [] * + - ?}}

* Square brackets {{code|[ ]}} are used to match ''one'' ''single character'' in the string from a list of choices. {{code|[abc]}} matches the letters a, b, or c.  With {{code|^}} right after {{code|[}} they indicate &quot;anything but&quot;: {{code|[^abc]}} = not a, b, or c.  Inside brackets and when not the first character, a minus {{code|-}}indicates a range: {{code|[a-z]}} matches one single character from a, b, c, …, z. 

* Period {{code|.}} matches any character.

* Percent {{code|%}} indicates a large set (class) of possible character matches when it is followed by a letter.  See [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Character_class] for a full list. &lt;!--- should test/list these empirically to be sure ---&gt;  When followed by punctuation (whether a special character above or not) the {{code|%}} is removed and the punctuation is taken as a literal character; {{code|%%}} = literal %.  Special classes include a balanced class {{code|%bxy}} and {{code|%f[set]}}; see the link above for more.

* Parentheses {{code|( )}} indicate captures.  The captures can be accessed later in the search string or in the string.gsub replacement string as {{code|%1}} to {{code|%9}}, and are returned by string.match as an expression list of results.

* The qualifiers {{code|? - * +}} specify repetitions of a single character (not a longer string).
:* {{code|?}} means 0 or 1 repetitions: {{code|a?}} matches &quot;a&quot; or &quot;&quot;.
:* {{code|-}} means 0 or more repetitions, choosing as few as possible to achieve a match (&quot;non-greedy&quot;).  For example {{code|2=lua|string.match(&quot;bbbb&quot;, &quot;(.-)&quot;)}} yields &quot;&quot;, which is less than useful because there is nothing to root the ends of the expression and prevent it from matching zero characters.
:* {{code|*}} means 0 or more repetitions, choosing as many as possible (&quot;greedy&quot;).  For example {{code|2=lua|string.match(&quot;bbbb&quot;, &quot;.*&quot;)}} yields bbbb.
:* {{code|+}} means 1 or more repetitions, choosing as many as possible (&quot;greedy&quot;).

Note that the greediness of the ''leftmost'' qualifier rules over all others when there is a choice: {{code|(.*)b(.*)}} when matched on &quot;bbb&quot; will return &quot;bb&quot;, &quot;&quot;, while {{code|a(.-)b(.-)a}} when matched on &quot;abbba&quot; will return &quot;&quot;, &quot;bb&quot;.

* {{code|^}} and {{code|$}} indicate the beginning and end of the string if they occur in the appropriate place in the pattern. Otherwise they are literal characters. {{code|^}} is not used in the {{code|string.gmatch}} function.

The reference manual for Lua patterns is at [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Patterns|mediawiki.org]].

== {{anchor|regex}}Note on Lua patterns versus regular expressions ==
Lua patterns are ''loosely based'' on [[regular expression]]s (sometimes shortened to regex or regexp). Lua patterns deliberately lack the most complex regular expression constructs (to avoid bloating the Lua code base), where many other computer languages or libraries use a more complete set. Lua patterns are not even a subset of regular expressions, as there are also discrepancies, like Lua using the escape character &lt;code&gt;%&lt;/code&gt; instead of &lt;code&gt;\,&lt;/code&gt;, and additions, like Lua providing &lt;code&gt;-&lt;/code&gt; as a non-greedy version of &lt;code&gt;*&lt;/code&gt;. 

Here is a list of some of the things that Lua patterns lack compared to regular expressions:
* You '''cannot''' search for alternations between anything else than single characters (you '''cannot''' say &lt;code&gt;(his|her)&lt;/code&gt; to choose between &lt;code&gt;his&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;her&lt;/code&gt;, you can only say &lt;code&gt;[abc]&lt;/code&gt; to choose between single characters &lt;code&gt;a&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;b&lt;/code&gt;, or &lt;code&gt;c&lt;/code&gt;).
* You '''cannot''' look for multiples of multi-letter constructs such as &lt;code&gt;(choo-)*choo&lt;/code&gt; to match &lt;code&gt;choo&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;choo-choo&lt;/code&gt; or &lt;code&gt;choo-choo-choo&lt;/code&gt;. There is no way to do this with Lua patterns.
* You '''cannot''' specify the minimum and maximum number of repetitions like &lt;code&gt;[0-9]{3,5}&lt;/code&gt; (to match 3 to 5 digits); in Lua you would say &lt;code&gt;%d%d%d%d?%d?&lt;/code&gt; instead in this case.
There are Lua libraries that offer more powerful options,&lt;sup&gt;[http://lua-users.org/wiki/PatternsTutorial]&lt;/sup&gt; including regular expressions, but the support on Wikipedia is pretty basic. 

Wikipedia help for regular expressions (which Lua, as mentioned, does ''not'' support) is at [[Wikipedia:AutoWikiBrowser/Regular expression]].

{{Wikipedia technical help|collapsed}}

[[Category:Module help|*]]</text>
      <sha1>134jse8zs18k4j9c032a3pbwwtcttud</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790858</id>
      <parentid>790849</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T19:20:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nimmzo</username>
        <id>78995</id>
      </contributor>
      <comment>/* Overview */ Generating &quot;Hello World!&quot; in your User page</comment>
      <origin>790858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26804" sha1="a278xhyg2cpwqzx8homza259enhnebz" xml:space="preserve">{{WikiProject Lua header}}
{{Selfref|This help page is meant to provide some basic orientation for those new to Lua/Scribunto.}}
{{ඉංග්‍රීසි ව්‍යාපෘතියේ සිට ආයාත කළ පිටුව}}

== Overview ==
[[WP:Lua|Lua]] is a lightweight scripting language safely available on Wikipedia via [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]]. Its purpose is to allow you to process the data which is available on Wikipedia content pages to allow various sorts of customized display of information. 

It runs in a sandboxed environment to protect the stability of Wikipedia while enabling powerful &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{template}}&lt;/syntaxhighlight&gt; and &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;module:&lt;/syntaxhighlight&gt; functionality.

The most important help file is the [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual|MediaWiki Scribunto Lua reference manual]], which provides a concise summary of the language and standard library calls as implemented on MediaWiki. 

The standard [http://www.lua.org/manual/5.1/manual.html Lua reference manual] is well written and comprehensive, but it can be confusing for beginners because some standard features don't work on wiki pages. You cannot call &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;print(&quot;Hello, World!&quot;)&lt;/syntaxhighlight&gt; in a module, but you can preview your User page showing the string &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;&quot;Hello World!&quot;&lt;/syntaxhighlight&gt; generated by the Lua [[Module:Example]]. Think of your Lua template as an HTML generator.

== Generating &quot;Hello World!&quot; ==
You do not need to install or save anything.
# Edit your User page: &lt;code&gt;පරිශීලක:YourUserName&lt;/code&gt;
# Paste the following call at the beginning of a new line on your User page:
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=1 copy&gt;
{{#invoke:Example|hello}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;3&quot;&gt;
    &lt;li&gt;Click &lt;code&gt;Preview&lt;/code&gt;. The call of the function &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hello&lt;/syntaxhighlight&gt; in the [[Module:Example]] is replaced with the following:&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line&gt;
Hello World!
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;4&quot;&gt;
    &lt;li&gt;Click &lt;code&gt;Cancel&lt;/code&gt;. When prompted, click &lt;code&gt;Leave&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;Your User page remains '''un'''modified.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

== Issues with the current implementation ==
Besides the lack of &lt;code&gt;print()&lt;/code&gt; in a module, there are other features missing – see [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences from standard Lua|Differences from standard Lua]] for a complete list.

At the present time, it is advisable to use ''[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Ustring library|mw.ustring]]'' functions instead of ''[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#String library|string]]'', because the latter sometimes fails with Unicode characters.

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=2 copy&gt;
local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction(&quot;#language&quot;, &quot;si&quot;) -- Sinhala
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print((&quot;lang: %s Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d&quot;):format(lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

Debug console supports Unicode:
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line start=4&gt;
lang: සිංහල Mw.ustring.len = 5 String.len = 15 Sharp = 15
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

== Input ==
The programs are run only when the page is &quot;parsed&quot; (when it or a page it incorporates is changed or previewed), not every time you view the output.  Therefore there can be no convenient Lua module that allows you to type in a Fahrenheit temperature in an input box and get back the corresponding Celsius temperature when you press a button, or allows you to click on a segment of a Mandelbrot set visualization on a page to expand it as often as you like. There has to be an actual Wiki page (or at least a page you have submitted for preview) containing the input data.

However, it is possible to use library functions like mw.title.new to import content from any text content page on the Wiki. You cannot, however, import data from files, not even .svg files which contain XML text data.

== Calling a Lua module ==
Lua calls look much like [[WP:template|template]]s, and consist of a small block of text like 

{{mlx|ConvertNumeric|decToHex|73}}, giving {{#invoke:ConvertNumeric|decToHex|73}}

This text calls the Lua script itself, which is housed in the &lt;code&gt;Module:&lt;/code&gt; [[WP:namespace|namespace]].  The effect of this call is to send the information within the &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt; block to the Lua module, and to replace everything within the brackets with a piece of text that it sends back in return.  (Literally, in the &quot;return&quot; statement)

Note that the first &quot;parameter&quot;, in this case &lt;code&gt;decToHex&lt;/code&gt;, is actually a ''function'' called within the Lua module.  This field must always be included in any &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt;. To those unfamiliar with modules, especially Wikipedia template coders who expect anything after &lt;code&gt;|&lt;/code&gt; to be a parameter, the need for this extra field is surprising, especially if all uses of the module depend on its presence. When documenting your work for them it is useful to include an explicit usage instruction like &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{mlx|ConvertNumeric|decToHex|73}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; so that they understand not to omit it.

For many existing modules, an example &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt; of the script (and little else) is provided on the &lt;code&gt;Module talk:&lt;/code&gt; page.  It is convenient for authors to be able to flip quickly to the talk tab to look at the effects of their changes, but you should never transclude the talk page as a template - people might actually talk on it! Alternatively, the module page can show documentation from a separate /doc-page (as [[Module:WikidataIB]] does).

=== Another example: Using LuaCall to perform a single Lua instruction ===
As a beginner, or in casual talk page conversation, you might only have one little calculation you want to use Lua for but don't want to write a full module. You might find [[Module:LuaCall]] convenient for this. For example, you can test how a greedy [https://www.lua.org/pil/20.1.html Lua pattern] works:

* &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{#invoke:LuaCall|main|a=bbbbbbbbbba|b=bb(.*)b(.+)bba|string.match(a,b)}}&lt;/syntaxhighlight&gt; → &lt;code&gt;{{#invoke:LuaCall|main|a=bbbbbbbbbba|b=bb(.*)b(.+)bba|string.match(a,b)}}&lt;/code&gt;

or count up the length of a [[wikipedia:Did you know|''Did you know'']] hook or the text portion of a ''Did you know'' candidate:

* &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{#invoke:LuaCall|main|a=... that you can count the length of your DYK hook with a Lua module?|string.len(a)}}&lt;/syntaxhighlight&gt;→ &lt;code&gt;{{#invoke:LuaCall|main|a=... that you can count the length of your DYK hook with a Lua module?|string.len(a)}}&lt;/code&gt;

In these specific examples, however, [[Module:String]] could do both of these tasks.

The script at [[Module:LuaCall]] has been written to accept any set of named parameters &lt;code&gt;somename=value&lt;/code&gt;, for each one storing the string &lt;code&gt;value&lt;/code&gt; in the variable with the name &lt;code&gt;somename&lt;/code&gt;, and then allowing you to use these variables as parameters for any function available in Lua. The script then returns only the ''first'' value returned by the function ([https://www.lua.org/pil/5.1.html Lua functions can return multiple values], but in this case, only the first is returned from the module).

== Errors ==
Lua errors appear as red &quot;Script error&quot; messages. If Javascript is enabled, '''the red script error message is a link''' which usually allows you to follow it back to the line in the module where the error occurred.  There are some exceptions, for example &quot;Module not found&quot;, if the name of the module itself is mistyped, or &quot;The function you specified did not exist&quot; if the function name given is invalid.

== Lua program structure: Output ==
The most fundamental part of a Wikipedia Lua program is a '''return''' statement which carries its output back to the page that had the &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt;. You ''can'' have a Lua function that runs without error even though it doesn't contain a return statement, but on Wikipedia it is pointless, as Lua programs cannot generally have side effects on Wikipedia.

The module itself must return a Lua '''table''' of values. A Lua table is expressed as a list of values separated by commas, within curly braces. When the module is called by &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt;, the '''function''' it names (the first argument after |) is looked for in that table. That function, in turn, is expected to return something that can be represented as a '''string'''.

Therefore, &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;return { mw.ustring.gmatch( &quot;Hello world&quot;, &quot;(.*)&quot; ) }&lt;/syntaxhighlight&gt; is actually a complete Lua module (though a very strange one) - it returns the function returned by mw.ustring.gmatch (an iterator function listed in the Lua reference cited above) as the one and only element in an array (represented within &lt;code&gt;{}&lt;/code&gt;)—which when executed using &lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; inline&gt;{{#invoke:ModuleName|1}}&lt;/syntaxhighlight&gt; yields the string &quot;Hello world&quot;. ''However'', things are not usually done this way.  Typically we use the overall form:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
local p = {} -- Defines a variable p as an empty table, but *not* nil.

function p.main( frame ) -- This block defines the table element p[&quot;main&quot;] as a function.
    return &quot;Hello world&quot; -- The string result of the function.
end -- Ends the block defining the function object p[&quot;main&quot;] (or p.main).

return p -- This returns the table p, which under the key &quot;main&quot; contains the 
    -- function above (p.main), which when called returns string &quot;Hello world&quot;.
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Note that &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;function p.main(frame) ... end&lt;/syntaxhighlight&gt; is equivalent to &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;p.main = function(frame) ... end&lt;/syntaxhighlight&gt; or  &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;p[&quot;main&quot;] = function(frame) ... end&lt;/syntaxhighlight&gt;. The function is just another type of value, retrieved with the key &lt;code&gt;&quot;main&quot;&lt;/code&gt; from table &lt;code&gt;p&lt;/code&gt;.  If you want to allow users to invoke the same module with &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''module-name''&lt;nowiki&gt;|hello}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; instead of &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''module-name''&lt;nowiki&gt;|main}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;, you can write &lt;code&gt;p.hello = p.main&lt;/code&gt; to copy the reference to this function to a new key in the table. You can even write &lt;code&gt;p[&quot;&quot;] = p.main&lt;/code&gt;, which causes &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''module-name''&lt;nowiki&gt;|}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; to produce the same output as &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''module-name''&lt;nowiki&gt;|main}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. Learning to think of functions as a data type becomes very important later on for working with library functions like &lt;code&gt;[[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#string.gsub|mw.ustring.gsub]]&lt;/code&gt;, and constructing iterator functions.

== Lua program structure: Input ==
The '''&lt;code&gt;frame&lt;/code&gt;''' parameter above (which is pretty much always given this name in Wikipedia Lua modules) receives another table, which is passed ''from'' the page that makes the call ''to'' the Lua module. It contains a surprising amount of stuff, of which just a few things concern the novice.

=== Arguments ===
{{see also|Module:Arguments}}
&lt;code&gt;frame.args&lt;/code&gt; contains ''another'' table, namely, all the content sent by the user within the &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt; brackets except the first argument which states the name of the function to be executed. So in {{Mlx|ConvertNumeric|decToHex|3377}}, the string &lt;code&gt;&quot;3377&quot;&lt;/code&gt; is the content of &lt;code&gt;frame.args[1]&lt;/code&gt; (which is the same as &lt;code&gt;frame[&quot;args&quot;][1]&lt;/code&gt; but ''not'' the same as &lt;code&gt;frame.args[&quot;1&quot;]&lt;/code&gt; or &lt;code&gt;frame[&quot;args&quot;][&quot;1&quot;]&lt;/code&gt;). Unnamed parameters come out with numbers as keys (&lt;code&gt;frame.args[1]&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;frame.args[2]&lt;/code&gt;, etc.), while named parameters come out with the parameter names (strings) as keys (&lt;code&gt;frame.args[&quot;count&quot;]&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;frame.args[&quot;style&quot;]&lt;/code&gt;, etc.). 

''Example:''&lt;blockquote&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''modulename''|''functionname''&lt;nowiki&gt;|3377|4|count=3|style=bold}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; &lt;/blockquote&gt;results in&lt;blockquote&gt;&lt;code&gt;frame.args[1]&lt;/code&gt;=3377, &lt;code&gt;frame.args[2]&lt;/code&gt;=4, &lt;code&gt;frame.args[&quot;count&quot;]&lt;/code&gt;=3, &lt;code&gt;frame.args[&quot;style&quot;]&lt;/code&gt;=&lt;code&gt;&quot;bold&quot;&lt;/code&gt;.&lt;/blockquote&gt;

=== Parent frame ===
Within &lt;code&gt;frame&lt;/code&gt; there is a ''parent'' frame, referring to the page that called the page that gives the script, and you can pull out arguments from that also. Just write

&lt;code&gt;parent=frame.getParent(frame)&lt;/code&gt;

and &lt;code&gt;parent.args&lt;/code&gt; will contain those arguments.

It is popular in Lua to use the synonymous statement &lt;code&gt;parent=frame''':'''getParent()&lt;/code&gt;, cancelling the need to write &lt;code&gt;frame&lt;/code&gt; twice. Note the colon (&lt;code&gt;:&lt;/code&gt;) instead of the dot (&lt;code&gt;.&lt;/code&gt;). &lt;code&gt;parent=frame:getParent()&lt;/code&gt; means exactly the same as &lt;code&gt;parent=frame.getParent(frame)&lt;/code&gt;. For novices this can be confusing, and it is important to be aware of this idiom. If you use it in the wrong way, though, the script errors are pretty good at pointing out that this was the mistake.

== Basic debugging ==
{{Main|Help:Lua debugging}}
Debugging can start as soon as you write programs, and can be done simply with string concatenation.
Just set up a variable with some recognizable name like &quot;debuglog&quot; in your main function (p.main) with a statement like &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;local debuglog=&quot;&quot;&lt;/syntaxhighlight&gt;.  This initial {{code|&quot;&quot;}} definition helps because otherwise it will be '''nil''' and concatenating a string to nil gets you an error.  Now whenever you have a variable you'd like to test, say {{tt|x}}, just write &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;debuglog = debuglog .. &quot;x=&quot; .. tostring(x)&lt;/syntaxhighlight&gt;, and have at the end of your program &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt; return output .. debuglog&lt;/syntaxhighlight&gt;  The &quot;{{tt|tostring}}&quot; is a function to ensure {{tt|x}} is interpreted as a string, so that if it is an table, nil, etc. it will display as &quot;{{samp|table}}&quot;, &quot;{{samp|nil}}&quot;, etc. rather than as Script error.

== Format ==
The [[WP:Lua style guide]] gives some basic formatting suggestions expected by the JavaScript module editor, such as using four-space indentations and keeping if, then, else, end at the same level of indentation.

Comments to the end of a line are marked by {{code|--}} .  ''Use them.''  Many modules for Wikipedia have a straightforward, linear design, but that doesn't mean it won't help to have your sections clearly labelled when you go back to the code for the hundredth time.  The Lua style guide gives additional recommendations for using functions to keep your work more organized.

== Exasperating bugs ==
Some bugs you might want to keep in mind:

* ''Attempt to call a string value.''  It means you forgot the .. between a string and a variable somewhere in a mess of stuff you're concatenating.
* A variable ignores all your efforts to assign stuff to it.  You may have inadvertently written ''two'' local statements - the one sets the value of the variable within a limited region, and when the program leaves that region, you're back to the old value.
* A numbered table entry ignores all your efforts to assign to it.  This is because {{code|a[&quot;50&quot;]}} '''is not''' {{code|a[50]}}.  Typically you have processed a parameter (which you may have received from the invoke as a string) with string functions in one place, but performed numeric operations in another, leaving you with two different types of variable to use for an index. 
* Some graphics you're trying to display are heading off to the hills.  (actually a HTML error) You didn't close your {{tag|div|c}}s, so all the top: and left: styles keep adding up.
* ''{{code|... nil ...}}''  There are all sorts of things you can't do to a nil variable, like assign &lt;code&gt;x.somefield&lt;/code&gt; or {{code|x[n]}} if {{tt|x}} is nil, concatenate &lt;code&gt;a .. b&lt;/code&gt; if {{tt|a}} or {{tt|b}} is nil, or evaluate {{code|a[x]}} if {{tt|x}} is nil.  Initialize such variables with (local) {{tt|1=x={}, a=&quot;&quot;}}, etc.  Often &quot;global&quot; is mentioned in these errors because you didn't have a {{tt|local}} statement for the nil variable.
* ''string expected, got function.'' Some important things like {{tt|mw.ustring.gmatch}} actually return ''functions'', not strings - see [[#Functions|Functions]] below.
* ''no such module.'' You {{code|#invoked}} a module that didn't exist {{--}} or wrote {{code|#invoke:Module:x}} instead of {{code|#invoke:x}}.
* ''the function specified did not exist.''  You {{code|#invoked}} a module, but the field after the name of the module is wrong.  Often this field expects a standard name like &quot;main&quot;, and you've forgotten it and gone straight to the first data parameter.  If you're unsure of the function name, check the module documentation, or look for what function(s) in the code accept a &quot;frame&quot; parameter.

== Understanding tables and related concepts ==
* An '''expression list''' is a set of values separated by commas.  The values can be strings, numbers, tables, functions, etc.
* A '''sequence''' is a set of entries with indices from 1 to N, where N is a positive integer.  They can be created by placing brackets around an expression list.  For example, if &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a={1, &quot;quotation&quot;, mw.ustring.gmatch(&quot;abca&quot;,&quot;a&quot;), {2,3,4}}&lt;/syntaxhighlight&gt; then &lt;code&gt;a[1]&lt;/code&gt;=1, &lt;code&gt;a[2]&lt;/code&gt;=&quot;quotation&quot;, &lt;code&gt;a[3]&lt;/code&gt; is the function returned by &lt;code&gt;gmatch()&lt;/code&gt;, and &lt;code&gt;a[4]&lt;/code&gt; is the table &lt;code&gt;{2,3,4}&lt;/code&gt;.  An expression list can also be recovered from a table using &lt;code&gt;unpack()&lt;/code&gt;:  &lt;code&gt;b, c, d = unpack(a)&lt;/code&gt; will set &lt;code&gt;b&lt;/code&gt;=1, &lt;code&gt;c&lt;/code&gt;=&quot;quotation&quot;, and &lt;code&gt;d&lt;/code&gt; as the function returned by &lt;code&gt;gmatch()&lt;/code&gt;; &lt;code&gt;{2,3,4}&lt;/code&gt; will be discarded in this case.
* A '''table''' is a sequence, optionally supplemented by named keys: &lt;code&gt;digit[&quot;two&quot;]=&quot;2&quot;&lt;/code&gt;.  Several table functions like &lt;code&gt;table.concat&lt;/code&gt; will only work with the numbered values and ignore named keys.
* The '''metatable''' offers a large, optional set of methods for altering table behavior.  For example, you can define a table to be callable like a function.

=== Initializing a table ===
It is often useful to create a whole table at once in a statement. There are many equivalent ways to do this, but the shortcuts don't work for every kind of value. To begin with, the most general way is to assign each key and value explicitly:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a = {[0]='zero', [1]='one', ['1']='string for one'}&lt;/syntaxhighlight&gt;

If sequence keys (positive integers) are given in order, only the values need to be given, so the following will assign &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;'one'&lt;/syntaxhighlight&gt; to &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a[1]&lt;/syntaxhighlight&gt;:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a = {[0]='zero', 'one', ['1']='string for one'}&lt;/syntaxhighlight&gt;

If a key has only letters, digits, and underscores, and begins with a non-digit, the brackets and quotation marks can be omitted:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a = {a='one', b='two'}&lt;/syntaxhighlight&gt;

This is identical to &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a = {[&quot;a&quot;]='one', [&quot;b&quot;]='two'}&lt;/syntaxhighlight&gt;.

However, this will fail for keys that begin with a digit: &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hex = {7f = 127}&lt;/syntaxhighlight&gt; will produce an error; use &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hex = {['7f'] = 127}&lt;/syntaxhighlight&gt; instead.

Note that when given ''within'' brackets, or to the right of the equal sign, quotation marks are needed, or else string values will be taken as variables:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt; a = {[b] = c}&lt;/syntaxhighlight&gt;

assigns the value of variable ''c'' to the key ''contained in variable'' ''b''.

== Functions ==
* Functions can return any kind of value {{--}} ''including a function''.  This is a powerful feature that can readily confuse the beginner.  If you set &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a=mw.ustring.gmatch(text, &quot;(.)&quot;)&lt;/syntaxhighlight&gt;, the result assigned to &lt;code&gt;a&lt;/code&gt; will be a '''function''', not a string character! However, assigning &lt;code&gt;b=a()&lt;/code&gt; by calling the function stored in &lt;code&gt;a&lt;/code&gt; will return the first match (a string). Every time you set &lt;code&gt;b=a()&lt;/code&gt; after that you'll get another match (string) into &lt;code&gt;b&lt;/code&gt;, until you run out of matches and get &lt;code&gt;nil&lt;/code&gt;.  Many '''iterator functions''' act this way.
* You can keep separate counts for iterator functions by using different variables. For example, if you set &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;q=mw.ustring.gmatch(text, &quot;(x.)&quot;)&lt;/syntaxhighlight&gt; in the same module, you can pull characters from the same piece of text (&lt;code&gt;text&lt;/code&gt;) by evaluating &lt;code&gt;d=q()&lt;/code&gt; without losing your place in &lt;code&gt;a()&lt;/code&gt;.
* [[tail call|Tail calls]] offer substantial benefits in performance for those who master the language.
* Function names are often of the form {{code|p.myFunctionName}}, where p is the table from the {{code|return p}} at the bottom of your program.  The reason for this is that you can only access functions that are entries in this table from the original {{code|#invoke}} statement.  Functions for local use within the program can have any name.

== Understanding patterns ==
''Note:'' Lua patterns are ''not'' [[regular expression|regular expressions]] in the traditional POSIX sense, and they are not even a subset of regular expressions. But they share many constructs with regular expressions (more [[Help:Lua for beginners#regex|below]]).

Lua patterns are used to define, find and handle a ''pattern'' in a string. It can do the common search and replace action in a text, but it has more options that doing plain text only. For example, in one go it can change the errors 'New yorker', 'New-Yorker', and 'NewYorker' into 'New Yorker'.

* To begin with, a pattern works like a plain string so long as it doesn't contain the special characters {{code|^ $ () % . [] * + - ?}}

* Square brackets {{code|[ ]}} are used to match ''one'' ''single character'' in the string from a list of choices. {{code|[abc]}} matches the letters a, b, or c.  With {{code|^}} right after {{code|[}} they indicate &quot;anything but&quot;: {{code|[^abc]}} = not a, b, or c.  Inside brackets and when not the first character, a minus {{code|-}}indicates a range: {{code|[a-z]}} matches one single character from a, b, c, …, z. 

* Period {{code|.}} matches any character.

* Percent {{code|%}} indicates a large set (class) of possible character matches when it is followed by a letter.  See [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Character_class] for a full list. &lt;!--- should test/list these empirically to be sure ---&gt;  When followed by punctuation (whether a special character above or not) the {{code|%}} is removed and the punctuation is taken as a literal character; {{code|%%}} = literal %.  Special classes include a balanced class {{code|%bxy}} and {{code|%f[set]}}; see the link above for more.

* Parentheses {{code|( )}} indicate captures.  The captures can be accessed later in the search string or in the string.gsub replacement string as {{code|%1}} to {{code|%9}}, and are returned by string.match as an expression list of results.

* The qualifiers {{code|? - * +}} specify repetitions of a single character (not a longer string).
:* {{code|?}} means 0 or 1 repetitions: {{code|a?}} matches &quot;a&quot; or &quot;&quot;.
:* {{code|-}} means 0 or more repetitions, choosing as few as possible to achieve a match (&quot;non-greedy&quot;).  For example {{code|2=lua|string.match(&quot;bbbb&quot;, &quot;(.-)&quot;)}} yields &quot;&quot;, which is less than useful because there is nothing to root the ends of the expression and prevent it from matching zero characters.
:* {{code|*}} means 0 or more repetitions, choosing as many as possible (&quot;greedy&quot;).  For example {{code|2=lua|string.match(&quot;bbbb&quot;, &quot;.*&quot;)}} yields bbbb.
:* {{code|+}} means 1 or more repetitions, choosing as many as possible (&quot;greedy&quot;).

Note that the greediness of the ''leftmost'' qualifier rules over all others when there is a choice: {{code|(.*)b(.*)}} when matched on &quot;bbb&quot; will return &quot;bb&quot;, &quot;&quot;, while {{code|a(.-)b(.-)a}} when matched on &quot;abbba&quot; will return &quot;&quot;, &quot;bb&quot;.

* {{code|^}} and {{code|$}} indicate the beginning and end of the string if they occur in the appropriate place in the pattern. Otherwise they are literal characters. {{code|^}} is not used in the {{code|string.gmatch}} function.

The reference manual for Lua patterns is at [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Patterns|mediawiki.org]].

== {{anchor|regex}}Note on Lua patterns versus regular expressions ==
Lua patterns are ''loosely based'' on [[regular expression]]s (sometimes shortened to regex or regexp). Lua patterns deliberately lack the most complex regular expression constructs (to avoid bloating the Lua code base), where many other computer languages or libraries use a more complete set. Lua patterns are not even a subset of regular expressions, as there are also discrepancies, like Lua using the escape character &lt;code&gt;%&lt;/code&gt; instead of &lt;code&gt;\,&lt;/code&gt;, and additions, like Lua providing &lt;code&gt;-&lt;/code&gt; as a non-greedy version of &lt;code&gt;*&lt;/code&gt;. 

Here is a list of some of the things that Lua patterns lack compared to regular expressions:
* You '''cannot''' search for alternations between anything else than single characters (you '''cannot''' say &lt;code&gt;(his|her)&lt;/code&gt; to choose between &lt;code&gt;his&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;her&lt;/code&gt;, you can only say &lt;code&gt;[abc]&lt;/code&gt; to choose between single characters &lt;code&gt;a&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;b&lt;/code&gt;, or &lt;code&gt;c&lt;/code&gt;).
* You '''cannot''' look for multiples of multi-letter constructs such as &lt;code&gt;(choo-)*choo&lt;/code&gt; to match &lt;code&gt;choo&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;choo-choo&lt;/code&gt; or &lt;code&gt;choo-choo-choo&lt;/code&gt;. There is no way to do this with Lua patterns.
* You '''cannot''' specify the minimum and maximum number of repetitions like &lt;code&gt;[0-9]{3,5}&lt;/code&gt; (to match 3 to 5 digits); in Lua you would say &lt;code&gt;%d%d%d%d?%d?&lt;/code&gt; instead in this case.
There are Lua libraries that offer more powerful options,&lt;sup&gt;[http://lua-users.org/wiki/PatternsTutorial]&lt;/sup&gt; including regular expressions, but the support on Wikipedia is pretty basic. 

Wikipedia help for regular expressions (which Lua, as mentioned, does ''not'' support) is at [[Wikipedia:AutoWikiBrowser/Regular expression]].

{{Wikipedia technical help|collapsed}}

[[Category:Module help|*]]</text>
      <sha1>a278xhyg2cpwqzx8homza259enhnebz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790860</id>
      <parentid>790858</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T19:40:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nimmzo</username>
        <id>78995</id>
      </contributor>
      <comment>/* Debug console: Start learning Lua */ ඔබගේ ආරම්භක Lua &quot;හෙලෝ වර්ල්ඩ්&quot; යන වගේම වැඩසටහන</comment>
      <origin>790860</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28688" sha1="5zi1e6iy7x2gkpub8fpg19kv1kkzpmi" xml:space="preserve">{{WikiProject Lua header}}
{{Selfref|This help page is meant to provide some basic orientation for those new to Lua/Scribunto.}}
{{ඉංග්‍රීසි ව්‍යාපෘතියේ සිට ආයාත කළ පිටුව}}

== Overview ==
[[WP:Lua|Lua]] is a lightweight scripting language safely available on Wikipedia via [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]]. Its purpose is to allow you to process the data which is available on Wikipedia content pages to allow various sorts of customized display of information. 

It runs in a sandboxed environment to protect the stability of Wikipedia while enabling powerful &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{template}}&lt;/syntaxhighlight&gt; and &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;module:&lt;/syntaxhighlight&gt; functionality.

The most important help file is the [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual|MediaWiki Scribunto Lua reference manual]], which provides a concise summary of the language and standard library calls as implemented on MediaWiki. 

The standard [http://www.lua.org/manual/5.1/manual.html Lua reference manual] is well written and comprehensive, but it can be confusing for beginners because some standard features don't work on wiki pages. You cannot call &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;print(&quot;Hello, World!&quot;)&lt;/syntaxhighlight&gt; in a module, but you can preview your User page showing the string &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;&quot;Hello World!&quot;&lt;/syntaxhighlight&gt; generated by the Lua [[Module:Example]]. Think of your Lua template as an HTML generator.

=== Generating &quot;Hello World!&quot; ===
You do not need to install or save anything.
# Edit your User page: &lt;code&gt;පරිශීලක:YourUserName&lt;/code&gt;
# Paste the following call at the beginning of a new line on your User page:
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=1 copy&gt;
{{#invoke:Example|hello}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;3&quot;&gt;
    &lt;li&gt;Click &lt;code&gt;Preview&lt;/code&gt;. The call of the function &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hello&lt;/syntaxhighlight&gt; in the [[Module:Example]] is replaced with the following:&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line&gt;
Hello World!
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;4&quot;&gt;
    &lt;li&gt;Click &lt;code&gt;Cancel&lt;/code&gt;. When prompted, click &lt;code&gt;Leave&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;Your User page remains '''un'''modified.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

== Debug console: Start learning Lua ==
The Lua Scribunto &lt;code&gt;Debug Console&lt;/code&gt; is a safe, interactive tool for learning Lua in Wikipedia.
# Click &lt;code&gt;Edit&lt;/code&gt; on the [[Module:Yesno]] page.
# Scroll to the bottom of the page to the &lt;code&gt;Debug console&lt;/code&gt; section beneath the Lua editor.
# Paste the comment and the call into the &lt;span style=&quot;color:#86888c;&quot;&gt;gray&lt;/span&gt; input box (above the &lt;code&gt;Clear&lt;/code&gt; button).
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=2 copy&gt;
--[[ඔබගේ ආරම්භක Lua &quot;හෙලෝ වර්ල්ඩ්&quot; යන වගේම වැඩසටහන]]--
print(&quot;වෙල්කම් වෙයි &quot; .. _VERSION .. &quot;!&quot;) -- Lua අනුවාදය .. සමඟ එකතු කරයි
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;5&quot;&gt;
    &lt;li&gt;Press {{key press|Enter}} once to execute the two Lua command''s''.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;The result will appear below the Lua &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;print&lt;/syntaxhighlight&gt; command line:&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line start=3&gt;
වෙල්කම් වෙයි Lua 5.1!
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;7&quot;&gt;
    &lt;li&gt;Press &lt;code&gt;Up arrow&lt;/code&gt; (↑) to cycle through previous Lua commands.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;Optionally, click &lt;code&gt;Clear&lt;/code&gt; to clear ''only'' the &lt;code&gt;Debug Console&lt;/code&gt;; the Lua editor above will remain '''un'''modified.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;


; HTML generator in the Debug console
Call the function &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hello&lt;/syntaxhighlight&gt; in &lt;code&gt;Module:&lt;/code&gt;Example:
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=1 copy&gt;
local modExample = require('Module:Example')
local frame = mw.getCurrentFrame(); print(modExample.hello(frame)) -- display &quot;Hello World!&quot;
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line start=2&gt;
Hello World!
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

== Issues with the current implementation ==
Besides the lack of &lt;code&gt;print()&lt;/code&gt; in a module, there are other features missing – see [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences from standard Lua|Differences from standard Lua]] for a complete list.

At the present time, it is advisable to use ''[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Ustring library|mw.ustring]]'' functions instead of ''[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#String library|string]]'', because the latter sometimes fails with Unicode characters.

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=2 copy&gt;
local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction(&quot;#language&quot;, &quot;si&quot;) -- Sinhala
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print((&quot;lang: %s Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d&quot;):format(lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

Debug console supports Unicode:
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line start=4&gt;
lang: සිංහල Mw.ustring.len = 5 String.len = 15 Sharp = 15
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

== Input ==
The programs are run only when the page is &quot;parsed&quot; (when it or a page it incorporates is changed or previewed), not every time you view the output.  Therefore there can be no convenient Lua module that allows you to type in a Fahrenheit temperature in an input box and get back the corresponding Celsius temperature when you press a button, or allows you to click on a segment of a Mandelbrot set visualization on a page to expand it as often as you like. There has to be an actual Wiki page (or at least a page you have submitted for preview) containing the input data.

However, it is possible to use library functions like mw.title.new to import content from any text content page on the Wiki. You cannot, however, import data from files, not even .svg files which contain XML text data.

== Calling a Lua module ==
Lua calls look much like [[WP:template|template]]s, and consist of a small block of text like 

{{mlx|ConvertNumeric|decToHex|73}}, giving {{#invoke:ConvertNumeric|decToHex|73}}

This text calls the Lua script itself, which is housed in the &lt;code&gt;Module:&lt;/code&gt; [[WP:namespace|namespace]].  The effect of this call is to send the information within the &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt; block to the Lua module, and to replace everything within the brackets with a piece of text that it sends back in return.  (Literally, in the &quot;return&quot; statement)

Note that the first &quot;parameter&quot;, in this case &lt;code&gt;decToHex&lt;/code&gt;, is actually a ''function'' called within the Lua module.  This field must always be included in any &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt;. To those unfamiliar with modules, especially Wikipedia template coders who expect anything after &lt;code&gt;|&lt;/code&gt; to be a parameter, the need for this extra field is surprising, especially if all uses of the module depend on its presence. When documenting your work for them it is useful to include an explicit usage instruction like &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{mlx|ConvertNumeric|decToHex|73}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; so that they understand not to omit it.

For many existing modules, an example &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt; of the script (and little else) is provided on the &lt;code&gt;Module talk:&lt;/code&gt; page.  It is convenient for authors to be able to flip quickly to the talk tab to look at the effects of their changes, but you should never transclude the talk page as a template - people might actually talk on it! Alternatively, the module page can show documentation from a separate /doc-page (as [[Module:WikidataIB]] does).

=== Another example: Using LuaCall to perform a single Lua instruction ===
As a beginner, or in casual talk page conversation, you might only have one little calculation you want to use Lua for but don't want to write a full module. You might find [[Module:LuaCall]] convenient for this. For example, you can test how a greedy [https://www.lua.org/pil/20.1.html Lua pattern] works:

* &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{#invoke:LuaCall|main|a=bbbbbbbbbba|b=bb(.*)b(.+)bba|string.match(a,b)}}&lt;/syntaxhighlight&gt; → &lt;code&gt;{{#invoke:LuaCall|main|a=bbbbbbbbbba|b=bb(.*)b(.+)bba|string.match(a,b)}}&lt;/code&gt;

or count up the length of a [[wikipedia:Did you know|''Did you know'']] hook or the text portion of a ''Did you know'' candidate:

* &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{#invoke:LuaCall|main|a=... that you can count the length of your DYK hook with a Lua module?|string.len(a)}}&lt;/syntaxhighlight&gt;→ &lt;code&gt;{{#invoke:LuaCall|main|a=... that you can count the length of your DYK hook with a Lua module?|string.len(a)}}&lt;/code&gt;

In these specific examples, however, [[Module:String]] could do both of these tasks.

The script at [[Module:LuaCall]] has been written to accept any set of named parameters &lt;code&gt;somename=value&lt;/code&gt;, for each one storing the string &lt;code&gt;value&lt;/code&gt; in the variable with the name &lt;code&gt;somename&lt;/code&gt;, and then allowing you to use these variables as parameters for any function available in Lua. The script then returns only the ''first'' value returned by the function ([https://www.lua.org/pil/5.1.html Lua functions can return multiple values], but in this case, only the first is returned from the module).

== Errors ==
Lua errors appear as red &quot;Script error&quot; messages. If Javascript is enabled, '''the red script error message is a link''' which usually allows you to follow it back to the line in the module where the error occurred.  There are some exceptions, for example &quot;Module not found&quot;, if the name of the module itself is mistyped, or &quot;The function you specified did not exist&quot; if the function name given is invalid.

== Lua program structure: Output ==
The most fundamental part of a Wikipedia Lua program is a '''return''' statement which carries its output back to the page that had the &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt;. You ''can'' have a Lua function that runs without error even though it doesn't contain a return statement, but on Wikipedia it is pointless, as Lua programs cannot generally have side effects on Wikipedia.

The module itself must return a Lua '''table''' of values. A Lua table is expressed as a list of values separated by commas, within curly braces. When the module is called by &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt;, the '''function''' it names (the first argument after |) is looked for in that table. That function, in turn, is expected to return something that can be represented as a '''string'''.

Therefore, &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;return { mw.ustring.gmatch( &quot;Hello world&quot;, &quot;(.*)&quot; ) }&lt;/syntaxhighlight&gt; is actually a complete Lua module (though a very strange one) - it returns the function returned by mw.ustring.gmatch (an iterator function listed in the Lua reference cited above) as the one and only element in an array (represented within &lt;code&gt;{}&lt;/code&gt;)—which when executed using &lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; inline&gt;{{#invoke:ModuleName|1}}&lt;/syntaxhighlight&gt; yields the string &quot;Hello world&quot;. ''However'', things are not usually done this way.  Typically we use the overall form:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
local p = {} -- Defines a variable p as an empty table, but *not* nil.

function p.main( frame ) -- This block defines the table element p[&quot;main&quot;] as a function.
    return &quot;Hello world&quot; -- The string result of the function.
end -- Ends the block defining the function object p[&quot;main&quot;] (or p.main).

return p -- This returns the table p, which under the key &quot;main&quot; contains the 
    -- function above (p.main), which when called returns string &quot;Hello world&quot;.
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Note that &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;function p.main(frame) ... end&lt;/syntaxhighlight&gt; is equivalent to &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;p.main = function(frame) ... end&lt;/syntaxhighlight&gt; or  &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;p[&quot;main&quot;] = function(frame) ... end&lt;/syntaxhighlight&gt;. The function is just another type of value, retrieved with the key &lt;code&gt;&quot;main&quot;&lt;/code&gt; from table &lt;code&gt;p&lt;/code&gt;.  If you want to allow users to invoke the same module with &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''module-name''&lt;nowiki&gt;|hello}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; instead of &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''module-name''&lt;nowiki&gt;|main}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;, you can write &lt;code&gt;p.hello = p.main&lt;/code&gt; to copy the reference to this function to a new key in the table. You can even write &lt;code&gt;p[&quot;&quot;] = p.main&lt;/code&gt;, which causes &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''module-name''&lt;nowiki&gt;|}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; to produce the same output as &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''module-name''&lt;nowiki&gt;|main}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. Learning to think of functions as a data type becomes very important later on for working with library functions like &lt;code&gt;[[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#string.gsub|mw.ustring.gsub]]&lt;/code&gt;, and constructing iterator functions.

== Lua program structure: Input ==
The '''&lt;code&gt;frame&lt;/code&gt;''' parameter above (which is pretty much always given this name in Wikipedia Lua modules) receives another table, which is passed ''from'' the page that makes the call ''to'' the Lua module. It contains a surprising amount of stuff, of which just a few things concern the novice.

=== Arguments ===
{{see also|Module:Arguments}}
&lt;code&gt;frame.args&lt;/code&gt; contains ''another'' table, namely, all the content sent by the user within the &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt; brackets except the first argument which states the name of the function to be executed. So in {{Mlx|ConvertNumeric|decToHex|3377}}, the string &lt;code&gt;&quot;3377&quot;&lt;/code&gt; is the content of &lt;code&gt;frame.args[1]&lt;/code&gt; (which is the same as &lt;code&gt;frame[&quot;args&quot;][1]&lt;/code&gt; but ''not'' the same as &lt;code&gt;frame.args[&quot;1&quot;]&lt;/code&gt; or &lt;code&gt;frame[&quot;args&quot;][&quot;1&quot;]&lt;/code&gt;). Unnamed parameters come out with numbers as keys (&lt;code&gt;frame.args[1]&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;frame.args[2]&lt;/code&gt;, etc.), while named parameters come out with the parameter names (strings) as keys (&lt;code&gt;frame.args[&quot;count&quot;]&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;frame.args[&quot;style&quot;]&lt;/code&gt;, etc.). 

''Example:''&lt;blockquote&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''modulename''|''functionname''&lt;nowiki&gt;|3377|4|count=3|style=bold}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; &lt;/blockquote&gt;results in&lt;blockquote&gt;&lt;code&gt;frame.args[1]&lt;/code&gt;=3377, &lt;code&gt;frame.args[2]&lt;/code&gt;=4, &lt;code&gt;frame.args[&quot;count&quot;]&lt;/code&gt;=3, &lt;code&gt;frame.args[&quot;style&quot;]&lt;/code&gt;=&lt;code&gt;&quot;bold&quot;&lt;/code&gt;.&lt;/blockquote&gt;

=== Parent frame ===
Within &lt;code&gt;frame&lt;/code&gt; there is a ''parent'' frame, referring to the page that called the page that gives the script, and you can pull out arguments from that also. Just write

&lt;code&gt;parent=frame.getParent(frame)&lt;/code&gt;

and &lt;code&gt;parent.args&lt;/code&gt; will contain those arguments.

It is popular in Lua to use the synonymous statement &lt;code&gt;parent=frame''':'''getParent()&lt;/code&gt;, cancelling the need to write &lt;code&gt;frame&lt;/code&gt; twice. Note the colon (&lt;code&gt;:&lt;/code&gt;) instead of the dot (&lt;code&gt;.&lt;/code&gt;). &lt;code&gt;parent=frame:getParent()&lt;/code&gt; means exactly the same as &lt;code&gt;parent=frame.getParent(frame)&lt;/code&gt;. For novices this can be confusing, and it is important to be aware of this idiom. If you use it in the wrong way, though, the script errors are pretty good at pointing out that this was the mistake.

== Basic debugging ==
{{Main|Help:Lua debugging}}
Debugging can start as soon as you write programs, and can be done simply with string concatenation.
Just set up a variable with some recognizable name like &quot;debuglog&quot; in your main function (p.main) with a statement like &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;local debuglog=&quot;&quot;&lt;/syntaxhighlight&gt;.  This initial {{code|&quot;&quot;}} definition helps because otherwise it will be '''nil''' and concatenating a string to nil gets you an error.  Now whenever you have a variable you'd like to test, say {{tt|x}}, just write &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;debuglog = debuglog .. &quot;x=&quot; .. tostring(x)&lt;/syntaxhighlight&gt;, and have at the end of your program &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt; return output .. debuglog&lt;/syntaxhighlight&gt;  The &quot;{{tt|tostring}}&quot; is a function to ensure {{tt|x}} is interpreted as a string, so that if it is an table, nil, etc. it will display as &quot;{{samp|table}}&quot;, &quot;{{samp|nil}}&quot;, etc. rather than as Script error.

== Format ==
The [[WP:Lua style guide]] gives some basic formatting suggestions expected by the JavaScript module editor, such as using four-space indentations and keeping if, then, else, end at the same level of indentation.

Comments to the end of a line are marked by {{code|--}} .  ''Use them.''  Many modules for Wikipedia have a straightforward, linear design, but that doesn't mean it won't help to have your sections clearly labelled when you go back to the code for the hundredth time.  The Lua style guide gives additional recommendations for using functions to keep your work more organized.

== Exasperating bugs ==
Some bugs you might want to keep in mind:

* ''Attempt to call a string value.''  It means you forgot the .. between a string and a variable somewhere in a mess of stuff you're concatenating.
* A variable ignores all your efforts to assign stuff to it.  You may have inadvertently written ''two'' local statements - the one sets the value of the variable within a limited region, and when the program leaves that region, you're back to the old value.
* A numbered table entry ignores all your efforts to assign to it.  This is because {{code|a[&quot;50&quot;]}} '''is not''' {{code|a[50]}}.  Typically you have processed a parameter (which you may have received from the invoke as a string) with string functions in one place, but performed numeric operations in another, leaving you with two different types of variable to use for an index. 
* Some graphics you're trying to display are heading off to the hills.  (actually a HTML error) You didn't close your {{tag|div|c}}s, so all the top: and left: styles keep adding up.
* ''{{code|... nil ...}}''  There are all sorts of things you can't do to a nil variable, like assign &lt;code&gt;x.somefield&lt;/code&gt; or {{code|x[n]}} if {{tt|x}} is nil, concatenate &lt;code&gt;a .. b&lt;/code&gt; if {{tt|a}} or {{tt|b}} is nil, or evaluate {{code|a[x]}} if {{tt|x}} is nil.  Initialize such variables with (local) {{tt|1=x={}, a=&quot;&quot;}}, etc.  Often &quot;global&quot; is mentioned in these errors because you didn't have a {{tt|local}} statement for the nil variable.
* ''string expected, got function.'' Some important things like {{tt|mw.ustring.gmatch}} actually return ''functions'', not strings - see [[#Functions|Functions]] below.
* ''no such module.'' You {{code|#invoked}} a module that didn't exist {{--}} or wrote {{code|#invoke:Module:x}} instead of {{code|#invoke:x}}.
* ''the function specified did not exist.''  You {{code|#invoked}} a module, but the field after the name of the module is wrong.  Often this field expects a standard name like &quot;main&quot;, and you've forgotten it and gone straight to the first data parameter.  If you're unsure of the function name, check the module documentation, or look for what function(s) in the code accept a &quot;frame&quot; parameter.

== Understanding tables and related concepts ==
* An '''expression list''' is a set of values separated by commas.  The values can be strings, numbers, tables, functions, etc.
* A '''sequence''' is a set of entries with indices from 1 to N, where N is a positive integer.  They can be created by placing brackets around an expression list.  For example, if &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a={1, &quot;quotation&quot;, mw.ustring.gmatch(&quot;abca&quot;,&quot;a&quot;), {2,3,4}}&lt;/syntaxhighlight&gt; then &lt;code&gt;a[1]&lt;/code&gt;=1, &lt;code&gt;a[2]&lt;/code&gt;=&quot;quotation&quot;, &lt;code&gt;a[3]&lt;/code&gt; is the function returned by &lt;code&gt;gmatch()&lt;/code&gt;, and &lt;code&gt;a[4]&lt;/code&gt; is the table &lt;code&gt;{2,3,4}&lt;/code&gt;.  An expression list can also be recovered from a table using &lt;code&gt;unpack()&lt;/code&gt;:  &lt;code&gt;b, c, d = unpack(a)&lt;/code&gt; will set &lt;code&gt;b&lt;/code&gt;=1, &lt;code&gt;c&lt;/code&gt;=&quot;quotation&quot;, and &lt;code&gt;d&lt;/code&gt; as the function returned by &lt;code&gt;gmatch()&lt;/code&gt;; &lt;code&gt;{2,3,4}&lt;/code&gt; will be discarded in this case.
* A '''table''' is a sequence, optionally supplemented by named keys: &lt;code&gt;digit[&quot;two&quot;]=&quot;2&quot;&lt;/code&gt;.  Several table functions like &lt;code&gt;table.concat&lt;/code&gt; will only work with the numbered values and ignore named keys.
* The '''metatable''' offers a large, optional set of methods for altering table behavior.  For example, you can define a table to be callable like a function.

=== Initializing a table ===
It is often useful to create a whole table at once in a statement. There are many equivalent ways to do this, but the shortcuts don't work for every kind of value. To begin with, the most general way is to assign each key and value explicitly:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a = {[0]='zero', [1]='one', ['1']='string for one'}&lt;/syntaxhighlight&gt;

If sequence keys (positive integers) are given in order, only the values need to be given, so the following will assign &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;'one'&lt;/syntaxhighlight&gt; to &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a[1]&lt;/syntaxhighlight&gt;:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a = {[0]='zero', 'one', ['1']='string for one'}&lt;/syntaxhighlight&gt;

If a key has only letters, digits, and underscores, and begins with a non-digit, the brackets and quotation marks can be omitted:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a = {a='one', b='two'}&lt;/syntaxhighlight&gt;

This is identical to &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a = {[&quot;a&quot;]='one', [&quot;b&quot;]='two'}&lt;/syntaxhighlight&gt;.

However, this will fail for keys that begin with a digit: &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hex = {7f = 127}&lt;/syntaxhighlight&gt; will produce an error; use &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hex = {['7f'] = 127}&lt;/syntaxhighlight&gt; instead.

Note that when given ''within'' brackets, or to the right of the equal sign, quotation marks are needed, or else string values will be taken as variables:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt; a = {[b] = c}&lt;/syntaxhighlight&gt;

assigns the value of variable ''c'' to the key ''contained in variable'' ''b''.

== Functions ==
* Functions can return any kind of value {{--}} ''including a function''.  This is a powerful feature that can readily confuse the beginner.  If you set &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a=mw.ustring.gmatch(text, &quot;(.)&quot;)&lt;/syntaxhighlight&gt;, the result assigned to &lt;code&gt;a&lt;/code&gt; will be a '''function''', not a string character! However, assigning &lt;code&gt;b=a()&lt;/code&gt; by calling the function stored in &lt;code&gt;a&lt;/code&gt; will return the first match (a string). Every time you set &lt;code&gt;b=a()&lt;/code&gt; after that you'll get another match (string) into &lt;code&gt;b&lt;/code&gt;, until you run out of matches and get &lt;code&gt;nil&lt;/code&gt;.  Many '''iterator functions''' act this way.
* You can keep separate counts for iterator functions by using different variables. For example, if you set &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;q=mw.ustring.gmatch(text, &quot;(x.)&quot;)&lt;/syntaxhighlight&gt; in the same module, you can pull characters from the same piece of text (&lt;code&gt;text&lt;/code&gt;) by evaluating &lt;code&gt;d=q()&lt;/code&gt; without losing your place in &lt;code&gt;a()&lt;/code&gt;.
* [[tail call|Tail calls]] offer substantial benefits in performance for those who master the language.
* Function names are often of the form {{code|p.myFunctionName}}, where p is the table from the {{code|return p}} at the bottom of your program.  The reason for this is that you can only access functions that are entries in this table from the original {{code|#invoke}} statement.  Functions for local use within the program can have any name.

== Understanding patterns ==
''Note:'' Lua patterns are ''not'' [[regular expression|regular expressions]] in the traditional POSIX sense, and they are not even a subset of regular expressions. But they share many constructs with regular expressions (more [[Help:Lua for beginners#regex|below]]).

Lua patterns are used to define, find and handle a ''pattern'' in a string. It can do the common search and replace action in a text, but it has more options that doing plain text only. For example, in one go it can change the errors 'New yorker', 'New-Yorker', and 'NewYorker' into 'New Yorker'.

* To begin with, a pattern works like a plain string so long as it doesn't contain the special characters {{code|^ $ () % . [] * + - ?}}

* Square brackets {{code|[ ]}} are used to match ''one'' ''single character'' in the string from a list of choices. {{code|[abc]}} matches the letters a, b, or c.  With {{code|^}} right after {{code|[}} they indicate &quot;anything but&quot;: {{code|[^abc]}} = not a, b, or c.  Inside brackets and when not the first character, a minus {{code|-}}indicates a range: {{code|[a-z]}} matches one single character from a, b, c, …, z. 

* Period {{code|.}} matches any character.

* Percent {{code|%}} indicates a large set (class) of possible character matches when it is followed by a letter.  See [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Character_class] for a full list. &lt;!--- should test/list these empirically to be sure ---&gt;  When followed by punctuation (whether a special character above or not) the {{code|%}} is removed and the punctuation is taken as a literal character; {{code|%%}} = literal %.  Special classes include a balanced class {{code|%bxy}} and {{code|%f[set]}}; see the link above for more.

* Parentheses {{code|( )}} indicate captures.  The captures can be accessed later in the search string or in the string.gsub replacement string as {{code|%1}} to {{code|%9}}, and are returned by string.match as an expression list of results.

* The qualifiers {{code|? - * +}} specify repetitions of a single character (not a longer string).
:* {{code|?}} means 0 or 1 repetitions: {{code|a?}} matches &quot;a&quot; or &quot;&quot;.
:* {{code|-}} means 0 or more repetitions, choosing as few as possible to achieve a match (&quot;non-greedy&quot;).  For example {{code|2=lua|string.match(&quot;bbbb&quot;, &quot;(.-)&quot;)}} yields &quot;&quot;, which is less than useful because there is nothing to root the ends of the expression and prevent it from matching zero characters.
:* {{code|*}} means 0 or more repetitions, choosing as many as possible (&quot;greedy&quot;).  For example {{code|2=lua|string.match(&quot;bbbb&quot;, &quot;.*&quot;)}} yields bbbb.
:* {{code|+}} means 1 or more repetitions, choosing as many as possible (&quot;greedy&quot;).

Note that the greediness of the ''leftmost'' qualifier rules over all others when there is a choice: {{code|(.*)b(.*)}} when matched on &quot;bbb&quot; will return &quot;bb&quot;, &quot;&quot;, while {{code|a(.-)b(.-)a}} when matched on &quot;abbba&quot; will return &quot;&quot;, &quot;bb&quot;.

* {{code|^}} and {{code|$}} indicate the beginning and end of the string if they occur in the appropriate place in the pattern. Otherwise they are literal characters. {{code|^}} is not used in the {{code|string.gmatch}} function.

The reference manual for Lua patterns is at [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Patterns|mediawiki.org]].

== {{anchor|regex}}Note on Lua patterns versus regular expressions ==
Lua patterns are ''loosely based'' on [[regular expression]]s (sometimes shortened to regex or regexp). Lua patterns deliberately lack the most complex regular expression constructs (to avoid bloating the Lua code base), where many other computer languages or libraries use a more complete set. Lua patterns are not even a subset of regular expressions, as there are also discrepancies, like Lua using the escape character &lt;code&gt;%&lt;/code&gt; instead of &lt;code&gt;\,&lt;/code&gt;, and additions, like Lua providing &lt;code&gt;-&lt;/code&gt; as a non-greedy version of &lt;code&gt;*&lt;/code&gt;. 

Here is a list of some of the things that Lua patterns lack compared to regular expressions:
* You '''cannot''' search for alternations between anything else than single characters (you '''cannot''' say &lt;code&gt;(his|her)&lt;/code&gt; to choose between &lt;code&gt;his&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;her&lt;/code&gt;, you can only say &lt;code&gt;[abc]&lt;/code&gt; to choose between single characters &lt;code&gt;a&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;b&lt;/code&gt;, or &lt;code&gt;c&lt;/code&gt;).
* You '''cannot''' look for multiples of multi-letter constructs such as &lt;code&gt;(choo-)*choo&lt;/code&gt; to match &lt;code&gt;choo&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;choo-choo&lt;/code&gt; or &lt;code&gt;choo-choo-choo&lt;/code&gt;. There is no way to do this with Lua patterns.
* You '''cannot''' specify the minimum and maximum number of repetitions like &lt;code&gt;[0-9]{3,5}&lt;/code&gt; (to match 3 to 5 digits); in Lua you would say &lt;code&gt;%d%d%d%d?%d?&lt;/code&gt; instead in this case.
There are Lua libraries that offer more powerful options,&lt;sup&gt;[http://lua-users.org/wiki/PatternsTutorial]&lt;/sup&gt; including regular expressions, but the support on Wikipedia is pretty basic. 

Wikipedia help for regular expressions (which Lua, as mentioned, does ''not'' support) is at [[Wikipedia:AutoWikiBrowser/Regular expression]].

{{Wikipedia technical help|collapsed}}

[[Category:Module help|*]]</text>
      <sha1>5zi1e6iy7x2gkpub8fpg19kv1kkzpmi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790864</id>
      <parentid>790860</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T19:50:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nimmzo</username>
        <id>78995</id>
      </contributor>
      <comment>/* Debug console: Start learning Lua */ ඔව්, the Identity function returns its input parameter &quot;Yes&quot;</comment>
      <origin>790864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29198" sha1="2tt3apmvpio5q2cmpccdfbp8ti7r9m0" xml:space="preserve">{{WikiProject Lua header}}
{{Selfref|This help page is meant to provide some basic orientation for those new to Lua/Scribunto.}}
{{ඉංග්‍රීසි ව්‍යාපෘතියේ සිට ආයාත කළ පිටුව}}

== Overview ==
[[WP:Lua|Lua]] is a lightweight scripting language safely available on Wikipedia via [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]]. Its purpose is to allow you to process the data which is available on Wikipedia content pages to allow various sorts of customized display of information. 

It runs in a sandboxed environment to protect the stability of Wikipedia while enabling powerful &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{template}}&lt;/syntaxhighlight&gt; and &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;module:&lt;/syntaxhighlight&gt; functionality.

The most important help file is the [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual|MediaWiki Scribunto Lua reference manual]], which provides a concise summary of the language and standard library calls as implemented on MediaWiki. 

The standard [http://www.lua.org/manual/5.1/manual.html Lua reference manual] is well written and comprehensive, but it can be confusing for beginners because some standard features don't work on wiki pages. You cannot call &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;print(&quot;Hello, World!&quot;)&lt;/syntaxhighlight&gt; in a module, but you can preview your User page showing the string &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;&quot;Hello World!&quot;&lt;/syntaxhighlight&gt; generated by the Lua [[Module:Example]]. Think of your Lua template as an HTML generator.

=== Generating &quot;Hello World!&quot; ===
You do not need to install or save anything.
# Edit your User page: &lt;code&gt;පරිශීලක:YourUserName&lt;/code&gt;
# Paste the following call at the beginning of a new line on your User page:
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=1 copy&gt;
{{#invoke:Example|hello}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;3&quot;&gt;
    &lt;li&gt;Click &lt;code&gt;Preview&lt;/code&gt;. The call of the function &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hello&lt;/syntaxhighlight&gt; in the [[Module:Example]] is replaced with the following:&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line&gt;
Hello World!
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;4&quot;&gt;
    &lt;li&gt;Click &lt;code&gt;Cancel&lt;/code&gt;. When prompted, click &lt;code&gt;Leave&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;Your User page remains '''un'''modified.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

== Debug console: Start learning Lua ==
The Lua Scribunto &lt;code&gt;Debug Console&lt;/code&gt; is a safe, interactive tool for learning Lua in Wikipedia.
# Click &lt;code&gt;Edit&lt;/code&gt; on the [[Module:Yesno]] page.
# Scroll to the bottom of the page to the &lt;code&gt;Debug console&lt;/code&gt; section beneath the Lua editor.
# Paste the comment and the call into the &lt;span style=&quot;color:#86888c;&quot;&gt;gray&lt;/span&gt; input box (above the &lt;code&gt;Clear&lt;/code&gt; button).
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=2 copy&gt;
--[[ඔබගේ ආරම්භක Lua &quot;හෙලෝ වර්ල්ඩ්&quot; යන වගේම වැඩසටහන]]--
print(&quot;වෙල්කම් වෙයි &quot; .. _VERSION .. &quot;!&quot;) -- Lua අනුවාදය .. සමඟ එකතු කරයි
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;5&quot;&gt;
    &lt;li&gt;Press {{key press|Enter}} once to execute the two Lua command''s''.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;The result will appear below the Lua &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;print&lt;/syntaxhighlight&gt; command line:&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line start=3&gt;
වෙල්කම් වෙයි Lua 5.1!
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;7&quot;&gt;
    &lt;li&gt;Press &lt;code&gt;Up arrow&lt;/code&gt; (↑) to cycle through previous Lua commands.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;Optionally, click &lt;code&gt;Clear&lt;/code&gt; to clear ''only'' the &lt;code&gt;Debug Console&lt;/code&gt;; the Lua editor above will remain '''un'''modified.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;


; HTML generator in the Debug console
Call the function &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hello&lt;/syntaxhighlight&gt; in &lt;code&gt;Module:&lt;/code&gt;Example:
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=1 copy&gt;
local modExample = require('Module:Example')             -- load the module in Debug console
local frame = mw.getCurrentFrame(); print(modExample.hello(frame)) -- display &quot;Hello World!&quot;
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line start=3&gt;
Hello World!
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

; Identity function
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=2 copy&gt;
local yesno = require('Module:Yesno') -- #if yesno then returns its input parameter
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction(&quot;#if&quot;, yesno(&quot;Yes&quot;), &quot;Yes&quot;, 'නැහැ'))
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line start=3&gt;
Yes
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

# Close the protected &lt;code&gt;Module:&lt;/code&gt;Yesno that remains '''un'''modified.

== Issues with the current implementation ==
Besides the lack of &lt;code&gt;print()&lt;/code&gt; in a module, there are other features missing – see [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences from standard Lua|Differences from standard Lua]] for a complete list.

At the present time, it is advisable to use ''[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Ustring library|mw.ustring]]'' functions instead of ''[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#String library|string]]'', because the latter sometimes fails with Unicode characters.

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=2 copy&gt;
local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction(&quot;#language&quot;, &quot;si&quot;) -- Sinhala
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print((&quot;lang: %s Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d&quot;):format(lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

Debug console supports Unicode:
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line start=4&gt;
lang: සිංහල Mw.ustring.len = 5 String.len = 15 Sharp = 15
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

== Input ==
The programs are run only when the page is &quot;parsed&quot; (when it or a page it incorporates is changed or previewed), not every time you view the output.  Therefore there can be no convenient Lua module that allows you to type in a Fahrenheit temperature in an input box and get back the corresponding Celsius temperature when you press a button, or allows you to click on a segment of a Mandelbrot set visualization on a page to expand it as often as you like. There has to be an actual Wiki page (or at least a page you have submitted for preview) containing the input data.

However, it is possible to use library functions like mw.title.new to import content from any text content page on the Wiki. You cannot, however, import data from files, not even .svg files which contain XML text data.

== Calling a Lua module ==
Lua calls look much like [[WP:template|template]]s, and consist of a small block of text like 

{{mlx|ConvertNumeric|decToHex|73}}, giving {{#invoke:ConvertNumeric|decToHex|73}}

This text calls the Lua script itself, which is housed in the &lt;code&gt;Module:&lt;/code&gt; [[WP:namespace|namespace]].  The effect of this call is to send the information within the &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt; block to the Lua module, and to replace everything within the brackets with a piece of text that it sends back in return.  (Literally, in the &quot;return&quot; statement)

Note that the first &quot;parameter&quot;, in this case &lt;code&gt;decToHex&lt;/code&gt;, is actually a ''function'' called within the Lua module.  This field must always be included in any &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt;. To those unfamiliar with modules, especially Wikipedia template coders who expect anything after &lt;code&gt;|&lt;/code&gt; to be a parameter, the need for this extra field is surprising, especially if all uses of the module depend on its presence. When documenting your work for them it is useful to include an explicit usage instruction like &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{mlx|ConvertNumeric|decToHex|73}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; so that they understand not to omit it.

For many existing modules, an example &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt; of the script (and little else) is provided on the &lt;code&gt;Module talk:&lt;/code&gt; page.  It is convenient for authors to be able to flip quickly to the talk tab to look at the effects of their changes, but you should never transclude the talk page as a template - people might actually talk on it! Alternatively, the module page can show documentation from a separate /doc-page (as [[Module:WikidataIB]] does).

=== Another example: Using LuaCall to perform a single Lua instruction ===
As a beginner, or in casual talk page conversation, you might only have one little calculation you want to use Lua for but don't want to write a full module. You might find [[Module:LuaCall]] convenient for this. For example, you can test how a greedy [https://www.lua.org/pil/20.1.html Lua pattern] works:

* &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{#invoke:LuaCall|main|a=bbbbbbbbbba|b=bb(.*)b(.+)bba|string.match(a,b)}}&lt;/syntaxhighlight&gt; → &lt;code&gt;{{#invoke:LuaCall|main|a=bbbbbbbbbba|b=bb(.*)b(.+)bba|string.match(a,b)}}&lt;/code&gt;

or count up the length of a [[wikipedia:Did you know|''Did you know'']] hook or the text portion of a ''Did you know'' candidate:

* &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{#invoke:LuaCall|main|a=... that you can count the length of your DYK hook with a Lua module?|string.len(a)}}&lt;/syntaxhighlight&gt;→ &lt;code&gt;{{#invoke:LuaCall|main|a=... that you can count the length of your DYK hook with a Lua module?|string.len(a)}}&lt;/code&gt;

In these specific examples, however, [[Module:String]] could do both of these tasks.

The script at [[Module:LuaCall]] has been written to accept any set of named parameters &lt;code&gt;somename=value&lt;/code&gt;, for each one storing the string &lt;code&gt;value&lt;/code&gt; in the variable with the name &lt;code&gt;somename&lt;/code&gt;, and then allowing you to use these variables as parameters for any function available in Lua. The script then returns only the ''first'' value returned by the function ([https://www.lua.org/pil/5.1.html Lua functions can return multiple values], but in this case, only the first is returned from the module).

== Errors ==
Lua errors appear as red &quot;Script error&quot; messages. If Javascript is enabled, '''the red script error message is a link''' which usually allows you to follow it back to the line in the module where the error occurred.  There are some exceptions, for example &quot;Module not found&quot;, if the name of the module itself is mistyped, or &quot;The function you specified did not exist&quot; if the function name given is invalid.

== Lua program structure: Output ==
The most fundamental part of a Wikipedia Lua program is a '''return''' statement which carries its output back to the page that had the &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt;. You ''can'' have a Lua function that runs without error even though it doesn't contain a return statement, but on Wikipedia it is pointless, as Lua programs cannot generally have side effects on Wikipedia.

The module itself must return a Lua '''table''' of values. A Lua table is expressed as a list of values separated by commas, within curly braces. When the module is called by &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt;, the '''function''' it names (the first argument after |) is looked for in that table. That function, in turn, is expected to return something that can be represented as a '''string'''.

Therefore, &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;return { mw.ustring.gmatch( &quot;Hello world&quot;, &quot;(.*)&quot; ) }&lt;/syntaxhighlight&gt; is actually a complete Lua module (though a very strange one) - it returns the function returned by mw.ustring.gmatch (an iterator function listed in the Lua reference cited above) as the one and only element in an array (represented within &lt;code&gt;{}&lt;/code&gt;)—which when executed using &lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; inline&gt;{{#invoke:ModuleName|1}}&lt;/syntaxhighlight&gt; yields the string &quot;Hello world&quot;. ''However'', things are not usually done this way.  Typically we use the overall form:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
local p = {} -- Defines a variable p as an empty table, but *not* nil.

function p.main( frame ) -- This block defines the table element p[&quot;main&quot;] as a function.
    return &quot;Hello world&quot; -- The string result of the function.
end -- Ends the block defining the function object p[&quot;main&quot;] (or p.main).

return p -- This returns the table p, which under the key &quot;main&quot; contains the 
    -- function above (p.main), which when called returns string &quot;Hello world&quot;.
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Note that &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;function p.main(frame) ... end&lt;/syntaxhighlight&gt; is equivalent to &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;p.main = function(frame) ... end&lt;/syntaxhighlight&gt; or  &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;p[&quot;main&quot;] = function(frame) ... end&lt;/syntaxhighlight&gt;. The function is just another type of value, retrieved with the key &lt;code&gt;&quot;main&quot;&lt;/code&gt; from table &lt;code&gt;p&lt;/code&gt;.  If you want to allow users to invoke the same module with &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''module-name''&lt;nowiki&gt;|hello}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; instead of &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''module-name''&lt;nowiki&gt;|main}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;, you can write &lt;code&gt;p.hello = p.main&lt;/code&gt; to copy the reference to this function to a new key in the table. You can even write &lt;code&gt;p[&quot;&quot;] = p.main&lt;/code&gt;, which causes &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''module-name''&lt;nowiki&gt;|}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; to produce the same output as &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''module-name''&lt;nowiki&gt;|main}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. Learning to think of functions as a data type becomes very important later on for working with library functions like &lt;code&gt;[[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#string.gsub|mw.ustring.gsub]]&lt;/code&gt;, and constructing iterator functions.

== Lua program structure: Input ==
The '''&lt;code&gt;frame&lt;/code&gt;''' parameter above (which is pretty much always given this name in Wikipedia Lua modules) receives another table, which is passed ''from'' the page that makes the call ''to'' the Lua module. It contains a surprising amount of stuff, of which just a few things concern the novice.

=== Arguments ===
{{see also|Module:Arguments}}
&lt;code&gt;frame.args&lt;/code&gt; contains ''another'' table, namely, all the content sent by the user within the &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt; brackets except the first argument which states the name of the function to be executed. So in {{Mlx|ConvertNumeric|decToHex|3377}}, the string &lt;code&gt;&quot;3377&quot;&lt;/code&gt; is the content of &lt;code&gt;frame.args[1]&lt;/code&gt; (which is the same as &lt;code&gt;frame[&quot;args&quot;][1]&lt;/code&gt; but ''not'' the same as &lt;code&gt;frame.args[&quot;1&quot;]&lt;/code&gt; or &lt;code&gt;frame[&quot;args&quot;][&quot;1&quot;]&lt;/code&gt;). Unnamed parameters come out with numbers as keys (&lt;code&gt;frame.args[1]&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;frame.args[2]&lt;/code&gt;, etc.), while named parameters come out with the parameter names (strings) as keys (&lt;code&gt;frame.args[&quot;count&quot;]&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;frame.args[&quot;style&quot;]&lt;/code&gt;, etc.). 

''Example:''&lt;blockquote&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''modulename''|''functionname''&lt;nowiki&gt;|3377|4|count=3|style=bold}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; &lt;/blockquote&gt;results in&lt;blockquote&gt;&lt;code&gt;frame.args[1]&lt;/code&gt;=3377, &lt;code&gt;frame.args[2]&lt;/code&gt;=4, &lt;code&gt;frame.args[&quot;count&quot;]&lt;/code&gt;=3, &lt;code&gt;frame.args[&quot;style&quot;]&lt;/code&gt;=&lt;code&gt;&quot;bold&quot;&lt;/code&gt;.&lt;/blockquote&gt;

=== Parent frame ===
Within &lt;code&gt;frame&lt;/code&gt; there is a ''parent'' frame, referring to the page that called the page that gives the script, and you can pull out arguments from that also. Just write

&lt;code&gt;parent=frame.getParent(frame)&lt;/code&gt;

and &lt;code&gt;parent.args&lt;/code&gt; will contain those arguments.

It is popular in Lua to use the synonymous statement &lt;code&gt;parent=frame''':'''getParent()&lt;/code&gt;, cancelling the need to write &lt;code&gt;frame&lt;/code&gt; twice. Note the colon (&lt;code&gt;:&lt;/code&gt;) instead of the dot (&lt;code&gt;.&lt;/code&gt;). &lt;code&gt;parent=frame:getParent()&lt;/code&gt; means exactly the same as &lt;code&gt;parent=frame.getParent(frame)&lt;/code&gt;. For novices this can be confusing, and it is important to be aware of this idiom. If you use it in the wrong way, though, the script errors are pretty good at pointing out that this was the mistake.

== Basic debugging ==
{{Main|Help:Lua debugging}}
Debugging can start as soon as you write programs, and can be done simply with string concatenation.
Just set up a variable with some recognizable name like &quot;debuglog&quot; in your main function (p.main) with a statement like &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;local debuglog=&quot;&quot;&lt;/syntaxhighlight&gt;.  This initial {{code|&quot;&quot;}} definition helps because otherwise it will be '''nil''' and concatenating a string to nil gets you an error.  Now whenever you have a variable you'd like to test, say {{tt|x}}, just write &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;debuglog = debuglog .. &quot;x=&quot; .. tostring(x)&lt;/syntaxhighlight&gt;, and have at the end of your program &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt; return output .. debuglog&lt;/syntaxhighlight&gt;  The &quot;{{tt|tostring}}&quot; is a function to ensure {{tt|x}} is interpreted as a string, so that if it is an table, nil, etc. it will display as &quot;{{samp|table}}&quot;, &quot;{{samp|nil}}&quot;, etc. rather than as Script error.

== Format ==
The [[WP:Lua style guide]] gives some basic formatting suggestions expected by the JavaScript module editor, such as using four-space indentations and keeping if, then, else, end at the same level of indentation.

Comments to the end of a line are marked by {{code|--}} .  ''Use them.''  Many modules for Wikipedia have a straightforward, linear design, but that doesn't mean it won't help to have your sections clearly labelled when you go back to the code for the hundredth time.  The Lua style guide gives additional recommendations for using functions to keep your work more organized.

== Exasperating bugs ==
Some bugs you might want to keep in mind:

* ''Attempt to call a string value.''  It means you forgot the .. between a string and a variable somewhere in a mess of stuff you're concatenating.
* A variable ignores all your efforts to assign stuff to it.  You may have inadvertently written ''two'' local statements - the one sets the value of the variable within a limited region, and when the program leaves that region, you're back to the old value.
* A numbered table entry ignores all your efforts to assign to it.  This is because {{code|a[&quot;50&quot;]}} '''is not''' {{code|a[50]}}.  Typically you have processed a parameter (which you may have received from the invoke as a string) with string functions in one place, but performed numeric operations in another, leaving you with two different types of variable to use for an index. 
* Some graphics you're trying to display are heading off to the hills.  (actually a HTML error) You didn't close your {{tag|div|c}}s, so all the top: and left: styles keep adding up.
* ''{{code|... nil ...}}''  There are all sorts of things you can't do to a nil variable, like assign &lt;code&gt;x.somefield&lt;/code&gt; or {{code|x[n]}} if {{tt|x}} is nil, concatenate &lt;code&gt;a .. b&lt;/code&gt; if {{tt|a}} or {{tt|b}} is nil, or evaluate {{code|a[x]}} if {{tt|x}} is nil.  Initialize such variables with (local) {{tt|1=x={}, a=&quot;&quot;}}, etc.  Often &quot;global&quot; is mentioned in these errors because you didn't have a {{tt|local}} statement for the nil variable.
* ''string expected, got function.'' Some important things like {{tt|mw.ustring.gmatch}} actually return ''functions'', not strings - see [[#Functions|Functions]] below.
* ''no such module.'' You {{code|#invoked}} a module that didn't exist {{--}} or wrote {{code|#invoke:Module:x}} instead of {{code|#invoke:x}}.
* ''the function specified did not exist.''  You {{code|#invoked}} a module, but the field after the name of the module is wrong.  Often this field expects a standard name like &quot;main&quot;, and you've forgotten it and gone straight to the first data parameter.  If you're unsure of the function name, check the module documentation, or look for what function(s) in the code accept a &quot;frame&quot; parameter.

== Understanding tables and related concepts ==
* An '''expression list''' is a set of values separated by commas.  The values can be strings, numbers, tables, functions, etc.
* A '''sequence''' is a set of entries with indices from 1 to N, where N is a positive integer.  They can be created by placing brackets around an expression list.  For example, if &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a={1, &quot;quotation&quot;, mw.ustring.gmatch(&quot;abca&quot;,&quot;a&quot;), {2,3,4}}&lt;/syntaxhighlight&gt; then &lt;code&gt;a[1]&lt;/code&gt;=1, &lt;code&gt;a[2]&lt;/code&gt;=&quot;quotation&quot;, &lt;code&gt;a[3]&lt;/code&gt; is the function returned by &lt;code&gt;gmatch()&lt;/code&gt;, and &lt;code&gt;a[4]&lt;/code&gt; is the table &lt;code&gt;{2,3,4}&lt;/code&gt;.  An expression list can also be recovered from a table using &lt;code&gt;unpack()&lt;/code&gt;:  &lt;code&gt;b, c, d = unpack(a)&lt;/code&gt; will set &lt;code&gt;b&lt;/code&gt;=1, &lt;code&gt;c&lt;/code&gt;=&quot;quotation&quot;, and &lt;code&gt;d&lt;/code&gt; as the function returned by &lt;code&gt;gmatch()&lt;/code&gt;; &lt;code&gt;{2,3,4}&lt;/code&gt; will be discarded in this case.
* A '''table''' is a sequence, optionally supplemented by named keys: &lt;code&gt;digit[&quot;two&quot;]=&quot;2&quot;&lt;/code&gt;.  Several table functions like &lt;code&gt;table.concat&lt;/code&gt; will only work with the numbered values and ignore named keys.
* The '''metatable''' offers a large, optional set of methods for altering table behavior.  For example, you can define a table to be callable like a function.

=== Initializing a table ===
It is often useful to create a whole table at once in a statement. There are many equivalent ways to do this, but the shortcuts don't work for every kind of value. To begin with, the most general way is to assign each key and value explicitly:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a = {[0]='zero', [1]='one', ['1']='string for one'}&lt;/syntaxhighlight&gt;

If sequence keys (positive integers) are given in order, only the values need to be given, so the following will assign &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;'one'&lt;/syntaxhighlight&gt; to &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a[1]&lt;/syntaxhighlight&gt;:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a = {[0]='zero', 'one', ['1']='string for one'}&lt;/syntaxhighlight&gt;

If a key has only letters, digits, and underscores, and begins with a non-digit, the brackets and quotation marks can be omitted:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a = {a='one', b='two'}&lt;/syntaxhighlight&gt;

This is identical to &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a = {[&quot;a&quot;]='one', [&quot;b&quot;]='two'}&lt;/syntaxhighlight&gt;.

However, this will fail for keys that begin with a digit: &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hex = {7f = 127}&lt;/syntaxhighlight&gt; will produce an error; use &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hex = {['7f'] = 127}&lt;/syntaxhighlight&gt; instead.

Note that when given ''within'' brackets, or to the right of the equal sign, quotation marks are needed, or else string values will be taken as variables:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt; a = {[b] = c}&lt;/syntaxhighlight&gt;

assigns the value of variable ''c'' to the key ''contained in variable'' ''b''.

== Functions ==
* Functions can return any kind of value {{--}} ''including a function''.  This is a powerful feature that can readily confuse the beginner.  If you set &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a=mw.ustring.gmatch(text, &quot;(.)&quot;)&lt;/syntaxhighlight&gt;, the result assigned to &lt;code&gt;a&lt;/code&gt; will be a '''function''', not a string character! However, assigning &lt;code&gt;b=a()&lt;/code&gt; by calling the function stored in &lt;code&gt;a&lt;/code&gt; will return the first match (a string). Every time you set &lt;code&gt;b=a()&lt;/code&gt; after that you'll get another match (string) into &lt;code&gt;b&lt;/code&gt;, until you run out of matches and get &lt;code&gt;nil&lt;/code&gt;.  Many '''iterator functions''' act this way.
* You can keep separate counts for iterator functions by using different variables. For example, if you set &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;q=mw.ustring.gmatch(text, &quot;(x.)&quot;)&lt;/syntaxhighlight&gt; in the same module, you can pull characters from the same piece of text (&lt;code&gt;text&lt;/code&gt;) by evaluating &lt;code&gt;d=q()&lt;/code&gt; without losing your place in &lt;code&gt;a()&lt;/code&gt;.
* [[tail call|Tail calls]] offer substantial benefits in performance for those who master the language.
* Function names are often of the form {{code|p.myFunctionName}}, where p is the table from the {{code|return p}} at the bottom of your program.  The reason for this is that you can only access functions that are entries in this table from the original {{code|#invoke}} statement.  Functions for local use within the program can have any name.

== Understanding patterns ==
''Note:'' Lua patterns are ''not'' [[regular expression|regular expressions]] in the traditional POSIX sense, and they are not even a subset of regular expressions. But they share many constructs with regular expressions (more [[Help:Lua for beginners#regex|below]]).

Lua patterns are used to define, find and handle a ''pattern'' in a string. It can do the common search and replace action in a text, but it has more options that doing plain text only. For example, in one go it can change the errors 'New yorker', 'New-Yorker', and 'NewYorker' into 'New Yorker'.

* To begin with, a pattern works like a plain string so long as it doesn't contain the special characters {{code|^ $ () % . [] * + - ?}}

* Square brackets {{code|[ ]}} are used to match ''one'' ''single character'' in the string from a list of choices. {{code|[abc]}} matches the letters a, b, or c.  With {{code|^}} right after {{code|[}} they indicate &quot;anything but&quot;: {{code|[^abc]}} = not a, b, or c.  Inside brackets and when not the first character, a minus {{code|-}}indicates a range: {{code|[a-z]}} matches one single character from a, b, c, …, z. 

* Period {{code|.}} matches any character.

* Percent {{code|%}} indicates a large set (class) of possible character matches when it is followed by a letter.  See [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Character_class] for a full list. &lt;!--- should test/list these empirically to be sure ---&gt;  When followed by punctuation (whether a special character above or not) the {{code|%}} is removed and the punctuation is taken as a literal character; {{code|%%}} = literal %.  Special classes include a balanced class {{code|%bxy}} and {{code|%f[set]}}; see the link above for more.

* Parentheses {{code|( )}} indicate captures.  The captures can be accessed later in the search string or in the string.gsub replacement string as {{code|%1}} to {{code|%9}}, and are returned by string.match as an expression list of results.

* The qualifiers {{code|? - * +}} specify repetitions of a single character (not a longer string).
:* {{code|?}} means 0 or 1 repetitions: {{code|a?}} matches &quot;a&quot; or &quot;&quot;.
:* {{code|-}} means 0 or more repetitions, choosing as few as possible to achieve a match (&quot;non-greedy&quot;).  For example {{code|2=lua|string.match(&quot;bbbb&quot;, &quot;(.-)&quot;)}} yields &quot;&quot;, which is less than useful because there is nothing to root the ends of the expression and prevent it from matching zero characters.
:* {{code|*}} means 0 or more repetitions, choosing as many as possible (&quot;greedy&quot;).  For example {{code|2=lua|string.match(&quot;bbbb&quot;, &quot;.*&quot;)}} yields bbbb.
:* {{code|+}} means 1 or more repetitions, choosing as many as possible (&quot;greedy&quot;).

Note that the greediness of the ''leftmost'' qualifier rules over all others when there is a choice: {{code|(.*)b(.*)}} when matched on &quot;bbb&quot; will return &quot;bb&quot;, &quot;&quot;, while {{code|a(.-)b(.-)a}} when matched on &quot;abbba&quot; will return &quot;&quot;, &quot;bb&quot;.

* {{code|^}} and {{code|$}} indicate the beginning and end of the string if they occur in the appropriate place in the pattern. Otherwise they are literal characters. {{code|^}} is not used in the {{code|string.gmatch}} function.

The reference manual for Lua patterns is at [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Patterns|mediawiki.org]].

== {{anchor|regex}}Note on Lua patterns versus regular expressions ==
Lua patterns are ''loosely based'' on [[regular expression]]s (sometimes shortened to regex or regexp). Lua patterns deliberately lack the most complex regular expression constructs (to avoid bloating the Lua code base), where many other computer languages or libraries use a more complete set. Lua patterns are not even a subset of regular expressions, as there are also discrepancies, like Lua using the escape character &lt;code&gt;%&lt;/code&gt; instead of &lt;code&gt;\,&lt;/code&gt;, and additions, like Lua providing &lt;code&gt;-&lt;/code&gt; as a non-greedy version of &lt;code&gt;*&lt;/code&gt;. 

Here is a list of some of the things that Lua patterns lack compared to regular expressions:
* You '''cannot''' search for alternations between anything else than single characters (you '''cannot''' say &lt;code&gt;(his|her)&lt;/code&gt; to choose between &lt;code&gt;his&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;her&lt;/code&gt;, you can only say &lt;code&gt;[abc]&lt;/code&gt; to choose between single characters &lt;code&gt;a&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;b&lt;/code&gt;, or &lt;code&gt;c&lt;/code&gt;).
* You '''cannot''' look for multiples of multi-letter constructs such as &lt;code&gt;(choo-)*choo&lt;/code&gt; to match &lt;code&gt;choo&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;choo-choo&lt;/code&gt; or &lt;code&gt;choo-choo-choo&lt;/code&gt;. There is no way to do this with Lua patterns.
* You '''cannot''' specify the minimum and maximum number of repetitions like &lt;code&gt;[0-9]{3,5}&lt;/code&gt; (to match 3 to 5 digits); in Lua you would say &lt;code&gt;%d%d%d%d?%d?&lt;/code&gt; instead in this case.
There are Lua libraries that offer more powerful options,&lt;sup&gt;[http://lua-users.org/wiki/PatternsTutorial]&lt;/sup&gt; including regular expressions, but the support on Wikipedia is pretty basic. 

Wikipedia help for regular expressions (which Lua, as mentioned, does ''not'' support) is at [[Wikipedia:AutoWikiBrowser/Regular expression]].

{{Wikipedia technical help|collapsed}}

[[Category:Module help|*]]</text>
      <sha1>2tt3apmvpio5q2cmpccdfbp8ti7r9m0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790867</id>
      <parentid>790864</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T20:00:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nimmzo</username>
        <id>78995</id>
      </contributor>
      <comment>/* Debug console: Start learning Lua */ Fix typo. /* Input */ Added function function toCelsius. Retrieve the title of the current [[Module:Yesno]]</comment>
      <origin>790867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29930" sha1="e8dktd8k0bpl1tc7wkyfpgzey0tsfy0" xml:space="preserve">{{WikiProject Lua header}}
{{Selfref|This help page is meant to provide some basic orientation for those new to Lua/Scribunto.}}
{{ඉංග්‍රීසි ව්‍යාපෘතියේ සිට ආයාත කළ පිටුව}}

== Overview ==
[[WP:Lua|Lua]] is a lightweight scripting language safely available on Wikipedia via [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]]. Its purpose is to allow you to process the data which is available on Wikipedia content pages to allow various sorts of customized display of information. 

It runs in a sandboxed environment to protect the stability of Wikipedia while enabling powerful &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{template}}&lt;/syntaxhighlight&gt; and &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;module:&lt;/syntaxhighlight&gt; functionality.

The most important help file is the [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual|MediaWiki Scribunto Lua reference manual]], which provides a concise summary of the language and standard library calls as implemented on MediaWiki. 

The standard [http://www.lua.org/manual/5.1/manual.html Lua reference manual] is well written and comprehensive, but it can be confusing for beginners because some standard features don't work on wiki pages. You cannot call &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;print(&quot;Hello, World!&quot;)&lt;/syntaxhighlight&gt; in a module, but you can preview your User page showing the string &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;&quot;Hello World!&quot;&lt;/syntaxhighlight&gt; generated by the Lua [[Module:Example]]. Think of your Lua template as an HTML generator.

=== Generating &quot;Hello World!&quot; ===
You do not need to install or save anything.
# Edit your User page: &lt;code&gt;පරිශීලක:YourUserName&lt;/code&gt;
# Paste the following call at the beginning of a new line on your User page:
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=1 copy&gt;
{{#invoke:Example|hello}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;3&quot;&gt;
    &lt;li&gt;Click &lt;code&gt;Preview&lt;/code&gt;. The call of the function &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hello&lt;/syntaxhighlight&gt; in the [[Module:Example]] is replaced with the following:&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line&gt;
Hello World!
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;4&quot;&gt;
    &lt;li&gt;Click &lt;code&gt;Cancel&lt;/code&gt;. When prompted, click &lt;code&gt;Leave&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;Your User page remains '''un'''modified.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

== Debug console: Start learning Lua ==
The Lua Scribunto &lt;code&gt;Debug Console&lt;/code&gt; is a safe, interactive tool for learning Lua in Wikipedia.
# Click &lt;code&gt;Edit&lt;/code&gt; on the [[Module:Yesno]] page.
# Scroll to the bottom of the page to the &lt;code&gt;Debug console&lt;/code&gt; section beneath the Lua editor.
# Paste the comment and the call into the &lt;span style=&quot;color:#86888c;&quot;&gt;gray&lt;/span&gt; input box (above the &lt;code&gt;Clear&lt;/code&gt; button).
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=2 copy&gt;
--[[ඔබගේ ආරම්භක Lua &quot;හෙලෝ වර්ල්ඩ්&quot; යන වගේම වැඩසටහන]]--
print(&quot;වෙල්කම් වෙයි &quot; .. _VERSION .. &quot;!&quot;) -- Lua අනුවාදය .. සමඟ එකතු කරයි
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;4&quot;&gt;
    &lt;li&gt;Press {{key press|Enter}} once to execute the two Lua command''s''.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;The result will appear below the Lua &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;print&lt;/syntaxhighlight&gt; command line:&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line start=3&gt;
වෙල්කම් වෙයි Lua 5.1!
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;6&quot;&gt;
    &lt;li&gt;Press &lt;code&gt;Up arrow&lt;/code&gt; (↑) to cycle through previous Lua commands.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;Optionally, click &lt;code&gt;Clear&lt;/code&gt; to clear ''only'' the &lt;code&gt;Debug Console&lt;/code&gt;; the Lua editor above will remain '''un'''modified.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;


; HTML generator in the Debug console
Call the function &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hello&lt;/syntaxhighlight&gt; in &lt;code&gt;Module:&lt;/code&gt;Example:
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=1 copy&gt;
local modExample = require('Module:Example')             -- load the module in Debug console
local frame = mw.getCurrentFrame(); print(modExample.hello(frame)) -- display &quot;Hello World!&quot;
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line start=3&gt;
Hello World!
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

; Identity function
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=2 copy&gt;
local yesno = require('Module:Yesno') -- #if yesno then returns its input parameter
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction(&quot;#if&quot;, yesno(&quot;Yes&quot;), &quot;Yes&quot;, 'නැහැ'))
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line start=3&gt;
Yes
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

# Close the protected &lt;code&gt;Module:&lt;/code&gt;Yesno that remains '''un'''modified.

== Issues with the current implementation ==
Besides the lack of &lt;code&gt;print()&lt;/code&gt; in a module, there are other features missing – see [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences from standard Lua|Differences from standard Lua]] for a complete list.

At the present time, it is advisable to use ''[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Ustring library|mw.ustring]]'' functions instead of ''[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#String library|string]]'', because the latter sometimes fails with Unicode characters.

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=2 copy&gt;
local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction(&quot;#language&quot;, &quot;si&quot;) -- Sinhala
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print((&quot;lang: %s Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d&quot;):format(lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

Debug console supports Unicode:
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line start=4&gt;
lang: සිංහල Mw.ustring.len = 5 String.len = 15 Sharp = 15
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

== Input ==
The programs are run only when the page is &quot;parsed&quot; (when it or a page it incorporates is changed or previewed), not every time you view the output.  Therefore there can be no convenient Lua module that allows you to type in a Fahrenheit temperature in an input box and get back the corresponding Celsius temperature when you press a button, or allows you to click on a segment of a Mandelbrot set visualization on a page to expand it as often as you like. There has to be an actual Wiki page (or at least a page you have submitted for preview) containing the input data.

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=1 copy&gt;
local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end
print((&quot;toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C&quot;):format(toCelsius(32), toCelsius(68)))
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line start=3&gt;
toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

However, it is possible to use library functions like [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.getCurrentTitle|mw.title.getCurrentTitle()]] to import content from any text content page on the Wiki.

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=1 copy&gt;
print(mw.title.getCurrentTitle())
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line start=2&gt;
Module:Yesno
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

You cannot, however, import data from files, not even .svg files which contain XML text data.

== Calling a Lua module ==
Lua calls look much like [[WP:template|template]]s, and consist of a small block of text like 

{{mlx|ConvertNumeric|decToHex|73}}, giving {{#invoke:ConvertNumeric|decToHex|73}}

This text calls the Lua script itself, which is housed in the &lt;code&gt;Module:&lt;/code&gt; [[WP:namespace|namespace]].  The effect of this call is to send the information within the &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt; block to the Lua module, and to replace everything within the brackets with a piece of text that it sends back in return.  (Literally, in the &quot;return&quot; statement)

Note that the first &quot;parameter&quot;, in this case &lt;code&gt;decToHex&lt;/code&gt;, is actually a ''function'' called within the Lua module.  This field must always be included in any &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt;. To those unfamiliar with modules, especially Wikipedia template coders who expect anything after &lt;code&gt;|&lt;/code&gt; to be a parameter, the need for this extra field is surprising, especially if all uses of the module depend on its presence. When documenting your work for them it is useful to include an explicit usage instruction like &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{mlx|ConvertNumeric|decToHex|73}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; so that they understand not to omit it.

For many existing modules, an example &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt; of the script (and little else) is provided on the &lt;code&gt;Module talk:&lt;/code&gt; page.  It is convenient for authors to be able to flip quickly to the talk tab to look at the effects of their changes, but you should never transclude the talk page as a template - people might actually talk on it! Alternatively, the module page can show documentation from a separate /doc-page (as [[Module:WikidataIB]] does).

=== Another example: Using LuaCall to perform a single Lua instruction ===
As a beginner, or in casual talk page conversation, you might only have one little calculation you want to use Lua for but don't want to write a full module. You might find [[Module:LuaCall]] convenient for this. For example, you can test how a greedy [https://www.lua.org/pil/20.1.html Lua pattern] works:

* &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{#invoke:LuaCall|main|a=bbbbbbbbbba|b=bb(.*)b(.+)bba|string.match(a,b)}}&lt;/syntaxhighlight&gt; → &lt;code&gt;{{#invoke:LuaCall|main|a=bbbbbbbbbba|b=bb(.*)b(.+)bba|string.match(a,b)}}&lt;/code&gt;

or count up the length of a [[wikipedia:Did you know|''Did you know'']] hook or the text portion of a ''Did you know'' candidate:

* &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{#invoke:LuaCall|main|a=... that you can count the length of your DYK hook with a Lua module?|string.len(a)}}&lt;/syntaxhighlight&gt;→ &lt;code&gt;{{#invoke:LuaCall|main|a=... that you can count the length of your DYK hook with a Lua module?|string.len(a)}}&lt;/code&gt;

In these specific examples, however, [[Module:String]] could do both of these tasks.

The script at [[Module:LuaCall]] has been written to accept any set of named parameters &lt;code&gt;somename=value&lt;/code&gt;, for each one storing the string &lt;code&gt;value&lt;/code&gt; in the variable with the name &lt;code&gt;somename&lt;/code&gt;, and then allowing you to use these variables as parameters for any function available in Lua. The script then returns only the ''first'' value returned by the function ([https://www.lua.org/pil/5.1.html Lua functions can return multiple values], but in this case, only the first is returned from the module).

== Errors ==
Lua errors appear as red &quot;Script error&quot; messages. If Javascript is enabled, '''the red script error message is a link''' which usually allows you to follow it back to the line in the module where the error occurred.  There are some exceptions, for example &quot;Module not found&quot;, if the name of the module itself is mistyped, or &quot;The function you specified did not exist&quot; if the function name given is invalid.

== Lua program structure: Output ==
The most fundamental part of a Wikipedia Lua program is a '''return''' statement which carries its output back to the page that had the &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt;. You ''can'' have a Lua function that runs without error even though it doesn't contain a return statement, but on Wikipedia it is pointless, as Lua programs cannot generally have side effects on Wikipedia.

The module itself must return a Lua '''table''' of values. A Lua table is expressed as a list of values separated by commas, within curly braces. When the module is called by &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt;, the '''function''' it names (the first argument after |) is looked for in that table. That function, in turn, is expected to return something that can be represented as a '''string'''.

Therefore, &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;return { mw.ustring.gmatch( &quot;Hello world&quot;, &quot;(.*)&quot; ) }&lt;/syntaxhighlight&gt; is actually a complete Lua module (though a very strange one) - it returns the function returned by mw.ustring.gmatch (an iterator function listed in the Lua reference cited above) as the one and only element in an array (represented within &lt;code&gt;{}&lt;/code&gt;)—which when executed using &lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; inline&gt;{{#invoke:ModuleName|1}}&lt;/syntaxhighlight&gt; yields the string &quot;Hello world&quot;. ''However'', things are not usually done this way.  Typically we use the overall form:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
local p = {} -- Defines a variable p as an empty table, but *not* nil.

function p.main( frame ) -- This block defines the table element p[&quot;main&quot;] as a function.
    return &quot;Hello world&quot; -- The string result of the function.
end -- Ends the block defining the function object p[&quot;main&quot;] (or p.main).

return p -- This returns the table p, which under the key &quot;main&quot; contains the 
    -- function above (p.main), which when called returns string &quot;Hello world&quot;.
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Note that &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;function p.main(frame) ... end&lt;/syntaxhighlight&gt; is equivalent to &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;p.main = function(frame) ... end&lt;/syntaxhighlight&gt; or  &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;p[&quot;main&quot;] = function(frame) ... end&lt;/syntaxhighlight&gt;. The function is just another type of value, retrieved with the key &lt;code&gt;&quot;main&quot;&lt;/code&gt; from table &lt;code&gt;p&lt;/code&gt;.  If you want to allow users to invoke the same module with &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''module-name''&lt;nowiki&gt;|hello}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; instead of &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''module-name''&lt;nowiki&gt;|main}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;, you can write &lt;code&gt;p.hello = p.main&lt;/code&gt; to copy the reference to this function to a new key in the table. You can even write &lt;code&gt;p[&quot;&quot;] = p.main&lt;/code&gt;, which causes &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''module-name''&lt;nowiki&gt;|}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; to produce the same output as &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''module-name''&lt;nowiki&gt;|main}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. Learning to think of functions as a data type becomes very important later on for working with library functions like &lt;code&gt;[[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#string.gsub|mw.ustring.gsub]]&lt;/code&gt;, and constructing iterator functions.

== Lua program structure: Input ==
The '''&lt;code&gt;frame&lt;/code&gt;''' parameter above (which is pretty much always given this name in Wikipedia Lua modules) receives another table, which is passed ''from'' the page that makes the call ''to'' the Lua module. It contains a surprising amount of stuff, of which just a few things concern the novice.

=== Arguments ===
{{see also|Module:Arguments}}
&lt;code&gt;frame.args&lt;/code&gt; contains ''another'' table, namely, all the content sent by the user within the &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt; brackets except the first argument which states the name of the function to be executed. So in {{Mlx|ConvertNumeric|decToHex|3377}}, the string &lt;code&gt;&quot;3377&quot;&lt;/code&gt; is the content of &lt;code&gt;frame.args[1]&lt;/code&gt; (which is the same as &lt;code&gt;frame[&quot;args&quot;][1]&lt;/code&gt; but ''not'' the same as &lt;code&gt;frame.args[&quot;1&quot;]&lt;/code&gt; or &lt;code&gt;frame[&quot;args&quot;][&quot;1&quot;]&lt;/code&gt;). Unnamed parameters come out with numbers as keys (&lt;code&gt;frame.args[1]&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;frame.args[2]&lt;/code&gt;, etc.), while named parameters come out with the parameter names (strings) as keys (&lt;code&gt;frame.args[&quot;count&quot;]&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;frame.args[&quot;style&quot;]&lt;/code&gt;, etc.). 

''Example:''&lt;blockquote&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''modulename''|''functionname''&lt;nowiki&gt;|3377|4|count=3|style=bold}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; &lt;/blockquote&gt;results in&lt;blockquote&gt;&lt;code&gt;frame.args[1]&lt;/code&gt;=3377, &lt;code&gt;frame.args[2]&lt;/code&gt;=4, &lt;code&gt;frame.args[&quot;count&quot;]&lt;/code&gt;=3, &lt;code&gt;frame.args[&quot;style&quot;]&lt;/code&gt;=&lt;code&gt;&quot;bold&quot;&lt;/code&gt;.&lt;/blockquote&gt;

=== Parent frame ===
Within &lt;code&gt;frame&lt;/code&gt; there is a ''parent'' frame, referring to the page that called the page that gives the script, and you can pull out arguments from that also. Just write

&lt;code&gt;parent=frame.getParent(frame)&lt;/code&gt;

and &lt;code&gt;parent.args&lt;/code&gt; will contain those arguments.

It is popular in Lua to use the synonymous statement &lt;code&gt;parent=frame''':'''getParent()&lt;/code&gt;, cancelling the need to write &lt;code&gt;frame&lt;/code&gt; twice. Note the colon (&lt;code&gt;:&lt;/code&gt;) instead of the dot (&lt;code&gt;.&lt;/code&gt;). &lt;code&gt;parent=frame:getParent()&lt;/code&gt; means exactly the same as &lt;code&gt;parent=frame.getParent(frame)&lt;/code&gt;. For novices this can be confusing, and it is important to be aware of this idiom. If you use it in the wrong way, though, the script errors are pretty good at pointing out that this was the mistake.

== Basic debugging ==
{{Main|Help:Lua debugging}}
Debugging can start as soon as you write programs, and can be done simply with string concatenation.
Just set up a variable with some recognizable name like &quot;debuglog&quot; in your main function (p.main) with a statement like &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;local debuglog=&quot;&quot;&lt;/syntaxhighlight&gt;.  This initial {{code|&quot;&quot;}} definition helps because otherwise it will be '''nil''' and concatenating a string to nil gets you an error.  Now whenever you have a variable you'd like to test, say {{tt|x}}, just write &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;debuglog = debuglog .. &quot;x=&quot; .. tostring(x)&lt;/syntaxhighlight&gt;, and have at the end of your program &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt; return output .. debuglog&lt;/syntaxhighlight&gt;  The &quot;{{tt|tostring}}&quot; is a function to ensure {{tt|x}} is interpreted as a string, so that if it is an table, nil, etc. it will display as &quot;{{samp|table}}&quot;, &quot;{{samp|nil}}&quot;, etc. rather than as Script error.

== Format ==
The [[WP:Lua style guide]] gives some basic formatting suggestions expected by the JavaScript module editor, such as using four-space indentations and keeping if, then, else, end at the same level of indentation.

Comments to the end of a line are marked by {{code|--}} .  ''Use them.''  Many modules for Wikipedia have a straightforward, linear design, but that doesn't mean it won't help to have your sections clearly labelled when you go back to the code for the hundredth time.  The Lua style guide gives additional recommendations for using functions to keep your work more organized.

== Exasperating bugs ==
Some bugs you might want to keep in mind:

* ''Attempt to call a string value.''  It means you forgot the .. between a string and a variable somewhere in a mess of stuff you're concatenating.
* A variable ignores all your efforts to assign stuff to it.  You may have inadvertently written ''two'' local statements - the one sets the value of the variable within a limited region, and when the program leaves that region, you're back to the old value.
* A numbered table entry ignores all your efforts to assign to it.  This is because {{code|a[&quot;50&quot;]}} '''is not''' {{code|a[50]}}.  Typically you have processed a parameter (which you may have received from the invoke as a string) with string functions in one place, but performed numeric operations in another, leaving you with two different types of variable to use for an index. 
* Some graphics you're trying to display are heading off to the hills.  (actually a HTML error) You didn't close your {{tag|div|c}}s, so all the top: and left: styles keep adding up.
* ''{{code|... nil ...}}''  There are all sorts of things you can't do to a nil variable, like assign &lt;code&gt;x.somefield&lt;/code&gt; or {{code|x[n]}} if {{tt|x}} is nil, concatenate &lt;code&gt;a .. b&lt;/code&gt; if {{tt|a}} or {{tt|b}} is nil, or evaluate {{code|a[x]}} if {{tt|x}} is nil.  Initialize such variables with (local) {{tt|1=x={}, a=&quot;&quot;}}, etc.  Often &quot;global&quot; is mentioned in these errors because you didn't have a {{tt|local}} statement for the nil variable.
* ''string expected, got function.'' Some important things like {{tt|mw.ustring.gmatch}} actually return ''functions'', not strings - see [[#Functions|Functions]] below.
* ''no such module.'' You {{code|#invoked}} a module that didn't exist {{--}} or wrote {{code|#invoke:Module:x}} instead of {{code|#invoke:x}}.
* ''the function specified did not exist.''  You {{code|#invoked}} a module, but the field after the name of the module is wrong.  Often this field expects a standard name like &quot;main&quot;, and you've forgotten it and gone straight to the first data parameter.  If you're unsure of the function name, check the module documentation, or look for what function(s) in the code accept a &quot;frame&quot; parameter.

== Understanding tables and related concepts ==
* An '''expression list''' is a set of values separated by commas.  The values can be strings, numbers, tables, functions, etc.
* A '''sequence''' is a set of entries with indices from 1 to N, where N is a positive integer.  They can be created by placing brackets around an expression list.  For example, if &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a={1, &quot;quotation&quot;, mw.ustring.gmatch(&quot;abca&quot;,&quot;a&quot;), {2,3,4}}&lt;/syntaxhighlight&gt; then &lt;code&gt;a[1]&lt;/code&gt;=1, &lt;code&gt;a[2]&lt;/code&gt;=&quot;quotation&quot;, &lt;code&gt;a[3]&lt;/code&gt; is the function returned by &lt;code&gt;gmatch()&lt;/code&gt;, and &lt;code&gt;a[4]&lt;/code&gt; is the table &lt;code&gt;{2,3,4}&lt;/code&gt;.  An expression list can also be recovered from a table using &lt;code&gt;unpack()&lt;/code&gt;:  &lt;code&gt;b, c, d = unpack(a)&lt;/code&gt; will set &lt;code&gt;b&lt;/code&gt;=1, &lt;code&gt;c&lt;/code&gt;=&quot;quotation&quot;, and &lt;code&gt;d&lt;/code&gt; as the function returned by &lt;code&gt;gmatch()&lt;/code&gt;; &lt;code&gt;{2,3,4}&lt;/code&gt; will be discarded in this case.
* A '''table''' is a sequence, optionally supplemented by named keys: &lt;code&gt;digit[&quot;two&quot;]=&quot;2&quot;&lt;/code&gt;.  Several table functions like &lt;code&gt;table.concat&lt;/code&gt; will only work with the numbered values and ignore named keys.
* The '''metatable''' offers a large, optional set of methods for altering table behavior.  For example, you can define a table to be callable like a function.

=== Initializing a table ===
It is often useful to create a whole table at once in a statement. There are many equivalent ways to do this, but the shortcuts don't work for every kind of value. To begin with, the most general way is to assign each key and value explicitly:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a = {[0]='zero', [1]='one', ['1']='string for one'}&lt;/syntaxhighlight&gt;

If sequence keys (positive integers) are given in order, only the values need to be given, so the following will assign &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;'one'&lt;/syntaxhighlight&gt; to &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a[1]&lt;/syntaxhighlight&gt;:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a = {[0]='zero', 'one', ['1']='string for one'}&lt;/syntaxhighlight&gt;

If a key has only letters, digits, and underscores, and begins with a non-digit, the brackets and quotation marks can be omitted:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a = {a='one', b='two'}&lt;/syntaxhighlight&gt;

This is identical to &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a = {[&quot;a&quot;]='one', [&quot;b&quot;]='two'}&lt;/syntaxhighlight&gt;.

However, this will fail for keys that begin with a digit: &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hex = {7f = 127}&lt;/syntaxhighlight&gt; will produce an error; use &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hex = {['7f'] = 127}&lt;/syntaxhighlight&gt; instead.

Note that when given ''within'' brackets, or to the right of the equal sign, quotation marks are needed, or else string values will be taken as variables:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt; a = {[b] = c}&lt;/syntaxhighlight&gt;

assigns the value of variable ''c'' to the key ''contained in variable'' ''b''.

== Functions ==
* Functions can return any kind of value {{--}} ''including a function''.  This is a powerful feature that can readily confuse the beginner.  If you set &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a=mw.ustring.gmatch(text, &quot;(.)&quot;)&lt;/syntaxhighlight&gt;, the result assigned to &lt;code&gt;a&lt;/code&gt; will be a '''function''', not a string character! However, assigning &lt;code&gt;b=a()&lt;/code&gt; by calling the function stored in &lt;code&gt;a&lt;/code&gt; will return the first match (a string). Every time you set &lt;code&gt;b=a()&lt;/code&gt; after that you'll get another match (string) into &lt;code&gt;b&lt;/code&gt;, until you run out of matches and get &lt;code&gt;nil&lt;/code&gt;.  Many '''iterator functions''' act this way.
* You can keep separate counts for iterator functions by using different variables. For example, if you set &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;q=mw.ustring.gmatch(text, &quot;(x.)&quot;)&lt;/syntaxhighlight&gt; in the same module, you can pull characters from the same piece of text (&lt;code&gt;text&lt;/code&gt;) by evaluating &lt;code&gt;d=q()&lt;/code&gt; without losing your place in &lt;code&gt;a()&lt;/code&gt;.
* [[tail call|Tail calls]] offer substantial benefits in performance for those who master the language.
* Function names are often of the form {{code|p.myFunctionName}}, where p is the table from the {{code|return p}} at the bottom of your program.  The reason for this is that you can only access functions that are entries in this table from the original {{code|#invoke}} statement.  Functions for local use within the program can have any name.

== Understanding patterns ==
''Note:'' Lua patterns are ''not'' [[regular expression|regular expressions]] in the traditional POSIX sense, and they are not even a subset of regular expressions. But they share many constructs with regular expressions (more [[Help:Lua for beginners#regex|below]]).

Lua patterns are used to define, find and handle a ''pattern'' in a string. It can do the common search and replace action in a text, but it has more options that doing plain text only. For example, in one go it can change the errors 'New yorker', 'New-Yorker', and 'NewYorker' into 'New Yorker'.

* To begin with, a pattern works like a plain string so long as it doesn't contain the special characters {{code|^ $ () % . [] * + - ?}}

* Square brackets {{code|[ ]}} are used to match ''one'' ''single character'' in the string from a list of choices. {{code|[abc]}} matches the letters a, b, or c.  With {{code|^}} right after {{code|[}} they indicate &quot;anything but&quot;: {{code|[^abc]}} = not a, b, or c.  Inside brackets and when not the first character, a minus {{code|-}}indicates a range: {{code|[a-z]}} matches one single character from a, b, c, …, z. 

* Period {{code|.}} matches any character.

* Percent {{code|%}} indicates a large set (class) of possible character matches when it is followed by a letter.  See [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Character_class] for a full list. &lt;!--- should test/list these empirically to be sure ---&gt;  When followed by punctuation (whether a special character above or not) the {{code|%}} is removed and the punctuation is taken as a literal character; {{code|%%}} = literal %.  Special classes include a balanced class {{code|%bxy}} and {{code|%f[set]}}; see the link above for more.

* Parentheses {{code|( )}} indicate captures.  The captures can be accessed later in the search string or in the string.gsub replacement string as {{code|%1}} to {{code|%9}}, and are returned by string.match as an expression list of results.

* The qualifiers {{code|? - * +}} specify repetitions of a single character (not a longer string).
:* {{code|?}} means 0 or 1 repetitions: {{code|a?}} matches &quot;a&quot; or &quot;&quot;.
:* {{code|-}} means 0 or more repetitions, choosing as few as possible to achieve a match (&quot;non-greedy&quot;).  For example {{code|2=lua|string.match(&quot;bbbb&quot;, &quot;(.-)&quot;)}} yields &quot;&quot;, which is less than useful because there is nothing to root the ends of the expression and prevent it from matching zero characters.
:* {{code|*}} means 0 or more repetitions, choosing as many as possible (&quot;greedy&quot;).  For example {{code|2=lua|string.match(&quot;bbbb&quot;, &quot;.*&quot;)}} yields bbbb.
:* {{code|+}} means 1 or more repetitions, choosing as many as possible (&quot;greedy&quot;).

Note that the greediness of the ''leftmost'' qualifier rules over all others when there is a choice: {{code|(.*)b(.*)}} when matched on &quot;bbb&quot; will return &quot;bb&quot;, &quot;&quot;, while {{code|a(.-)b(.-)a}} when matched on &quot;abbba&quot; will return &quot;&quot;, &quot;bb&quot;.

* {{code|^}} and {{code|$}} indicate the beginning and end of the string if they occur in the appropriate place in the pattern. Otherwise they are literal characters. {{code|^}} is not used in the {{code|string.gmatch}} function.

The reference manual for Lua patterns is at [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Patterns|mediawiki.org]].

== {{anchor|regex}}Note on Lua patterns versus regular expressions ==
Lua patterns are ''loosely based'' on [[regular expression]]s (sometimes shortened to regex or regexp). Lua patterns deliberately lack the most complex regular expression constructs (to avoid bloating the Lua code base), where many other computer languages or libraries use a more complete set. Lua patterns are not even a subset of regular expressions, as there are also discrepancies, like Lua using the escape character &lt;code&gt;%&lt;/code&gt; instead of &lt;code&gt;\,&lt;/code&gt;, and additions, like Lua providing &lt;code&gt;-&lt;/code&gt; as a non-greedy version of &lt;code&gt;*&lt;/code&gt;. 

Here is a list of some of the things that Lua patterns lack compared to regular expressions:
* You '''cannot''' search for alternations between anything else than single characters (you '''cannot''' say &lt;code&gt;(his|her)&lt;/code&gt; to choose between &lt;code&gt;his&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;her&lt;/code&gt;, you can only say &lt;code&gt;[abc]&lt;/code&gt; to choose between single characters &lt;code&gt;a&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;b&lt;/code&gt;, or &lt;code&gt;c&lt;/code&gt;).
* You '''cannot''' look for multiples of multi-letter constructs such as &lt;code&gt;(choo-)*choo&lt;/code&gt; to match &lt;code&gt;choo&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;choo-choo&lt;/code&gt; or &lt;code&gt;choo-choo-choo&lt;/code&gt;. There is no way to do this with Lua patterns.
* You '''cannot''' specify the minimum and maximum number of repetitions like &lt;code&gt;[0-9]{3,5}&lt;/code&gt; (to match 3 to 5 digits); in Lua you would say &lt;code&gt;%d%d%d%d?%d?&lt;/code&gt; instead in this case.
There are Lua libraries that offer more powerful options,&lt;sup&gt;[http://lua-users.org/wiki/PatternsTutorial]&lt;/sup&gt; including regular expressions, but the support on Wikipedia is pretty basic. 

Wikipedia help for regular expressions (which Lua, as mentioned, does ''not'' support) is at [[Wikipedia:AutoWikiBrowser/Regular expression]].

{{Wikipedia technical help|collapsed}}

[[Category:Module help|*]]</text>
      <sha1>e8dktd8k0bpl1tc7wkyfpgzey0tsfy0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790871</id>
      <parentid>790867</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T20:30:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nimmzo</username>
        <id>78995</id>
      </contributor>
      <comment>/* Calling a Lua module */ syntaxhighlight: +inline. In &quot;When documenting your work for *them* [...] so that *they* understand not to omit *it*.&quot;, simplify the scope pronouns. /* Documenting a Lua module */ expand the template abbreviation &quot;mlx&quot; explicitly with [[සැකිල්ල:Module link expanded]]</comment>
      <origin>790871</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30985" sha1="o8q5l13bqlczh8urmrrgzgwijm9uxsi" xml:space="preserve">{{WikiProject Lua header}}
{{Selfref|This help page is meant to provide some basic orientation for those new to Lua/Scribunto.}}
{{ඉංග්‍රීසි ව්‍යාපෘතියේ සිට ආයාත කළ පිටුව}}

== Overview ==
[[WP:Lua|Lua]] is a lightweight scripting language safely available on Wikipedia via [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]]. Its purpose is to allow you to process the data which is available on Wikipedia content pages to allow various sorts of customized display of information. 

It runs in a sandboxed environment to protect the stability of Wikipedia while enabling powerful &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{template}}&lt;/syntaxhighlight&gt; and &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;module:&lt;/syntaxhighlight&gt; functionality.

The most important help file is the [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual|MediaWiki Scribunto Lua reference manual]], which provides a concise summary of the language and standard library calls as implemented on MediaWiki. 

The standard [http://www.lua.org/manual/5.1/manual.html Lua reference manual] is well written and comprehensive, but it can be confusing for beginners because some standard features don't work on wiki pages. You cannot call &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;print(&quot;Hello, World!&quot;)&lt;/syntaxhighlight&gt; in a module, but you can preview your User page showing the string &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;&quot;Hello World!&quot;&lt;/syntaxhighlight&gt; generated by the Lua [[Module:Example]]. Think of your Lua template as an HTML generator.

=== Generating &quot;Hello World!&quot; ===
You do not need to install or save anything.
# Edit your User page: &lt;code&gt;පරිශීලක:YourUserName&lt;/code&gt;
# Paste the following call at the beginning of a new line on your User page:
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=1 copy&gt;
{{#invoke:Example|hello}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;3&quot;&gt;
    &lt;li&gt;Click &lt;code&gt;Preview&lt;/code&gt;. The call of the function &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hello&lt;/syntaxhighlight&gt; in the [[Module:Example]] is replaced with the following:&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line&gt;
Hello World!
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;4&quot;&gt;
    &lt;li&gt;Click &lt;code&gt;Cancel&lt;/code&gt;. When prompted, click &lt;code&gt;Leave&lt;/code&gt;.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;Your User page remains '''un'''modified.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

== Debug console: Start learning Lua ==
The Lua Scribunto &lt;code&gt;Debug Console&lt;/code&gt; is a safe, interactive tool for learning Lua in Wikipedia.
# Click &lt;code&gt;Edit&lt;/code&gt; on the [[Module:Yesno]] page.
# Scroll to the bottom of the page to the &lt;code&gt;Debug console&lt;/code&gt; section beneath the Lua editor.
# Paste the comment and the call into the &lt;span style=&quot;color:#86888c;&quot;&gt;gray&lt;/span&gt; input box (above the &lt;code&gt;Clear&lt;/code&gt; button).
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=2 copy&gt;
--[[ඔබගේ ආරම්භක Lua &quot;හෙලෝ වර්ල්ඩ්&quot; යන වගේම වැඩසටහන]]--
print(&quot;වෙල්කම් වෙයි &quot; .. _VERSION .. &quot;!&quot;) -- Lua අනුවාදය .. සමඟ එකතු කරයි
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;4&quot;&gt;
    &lt;li&gt;Press {{key press|Enter}} once to execute the two Lua command''s''.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;The result will appear below the Lua &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;print&lt;/syntaxhighlight&gt; command line:&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line start=3&gt;
වෙල්කම් වෙයි Lua 5.1!
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;6&quot;&gt;
    &lt;li&gt;Press &lt;code&gt;Up arrow&lt;/code&gt; (↑) to cycle through previous Lua commands.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;Optionally, click &lt;code&gt;Clear&lt;/code&gt; to clear ''only'' the &lt;code&gt;Debug Console&lt;/code&gt;; the Lua editor above will remain '''un'''modified.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;


; HTML generator in the Debug console
Call the function &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hello&lt;/syntaxhighlight&gt; in &lt;code&gt;Module:&lt;/code&gt;Example:
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=1 copy&gt;
local modExample = require('Module:Example')             -- load the module in Debug console
local frame = mw.getCurrentFrame(); print(modExample.hello(frame)) -- display &quot;Hello World!&quot;
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line start=3&gt;
Hello World!
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

; Identity function
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=2 copy&gt;
local yesno = require('Module:Yesno') -- #if yesno then returns its input parameter
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction(&quot;#if&quot;, yesno(&quot;Yes&quot;), &quot;Yes&quot;, 'නැහැ'))
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line start=3&gt;
Yes
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

# Close the protected &lt;code&gt;Module:&lt;/code&gt;Yesno that remains '''un'''modified.

== Issues with the current implementation ==
Besides the lack of &lt;code&gt;print()&lt;/code&gt; in a module, there are other features missing – see [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences from standard Lua|Differences from standard Lua]] for a complete list.

At the present time, it is advisable to use ''[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Ustring library|mw.ustring]]'' functions instead of ''[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#String library|string]]'', because the latter sometimes fails with Unicode characters.

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=2 copy&gt;
local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction(&quot;#language&quot;, &quot;si&quot;) -- Sinhala
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print((&quot;lang: %s Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d&quot;):format(lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

Debug console supports Unicode:
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line start=4&gt;
lang: සිංහල Mw.ustring.len = 5 String.len = 15 Sharp = 15
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

== Input ==
The programs are run only when the page is &quot;parsed&quot; (when it or a page it incorporates is changed or previewed), not every time you view the output.  Therefore there can be no convenient Lua module that allows you to type in a Fahrenheit temperature in an input box and get back the corresponding Celsius temperature when you press a button, or allows you to click on a segment of a Mandelbrot set visualization on a page to expand it as often as you like. There has to be an actual Wiki page (or at least a page you have submitted for preview) containing the input data.

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=1 copy&gt;
local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end
print((&quot;toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C&quot;):format(toCelsius(32), toCelsius(68)))
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line start=3&gt;
toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

However, it is possible to use library functions like [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.getCurrentTitle|mw.title.getCurrentTitle()]] to import content from any text content page on the Wiki.

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=1 copy&gt;
print(mw.title.getCurrentTitle())
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line start=2&gt;
Module:Yesno
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

You cannot, however, import data from files, not even .svg files which contain XML text data.

== Calling a Lua module ==
Lua calls look much like [[WP:template|template]]s, and consist of a small block of text. 

In your User page:
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=1 copy&gt;
{{ConvertNumeric|decToHex|73}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

Click &lt;code&gt;Preview&lt;/code&gt; or click &lt;code&gt;Edit&lt;/code&gt; this section to see the call then &lt;code&gt;Cancel&lt;/code&gt;:
&lt;blockquote&gt;
{{#invoke:ConvertNumeric|decToHex|73}}
&lt;/blockquote&gt;

This text calls the Lua script itself, which is housed in the &lt;code&gt;Module:&lt;/code&gt; [[WP:namespace|namespace]]. The effect of this call is to send the information within the &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;#invoke&lt;/syntaxhighlight&gt; block to the Lua module, and to replace everything within the brackets with a piece of text that it sends back in return.  (Literally, in the &quot;return&quot; statement)

Note that the first &quot;parameter&quot;, in this case &lt;code&gt;decToHex&lt;/code&gt;, is actually a &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;function&lt;/syntaxhighlight&gt; called within the Lua module. This field must always be included in any &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;#invoke&lt;/syntaxhighlight&gt;. To those unfamiliar with modules, especially Wikipedia template coders who expect anything after &lt;code&gt;|&lt;/code&gt; to be a parameter, the need for this extra field is surprising, especially if all uses of the module depend on its presence.

In Debug console of [[Module:Yesno]]:
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=2 copy&gt;
local convNum = require('Module:ConvertNumeric')
local frame = mw.getCurrentFrame(); frame.args[1] = &quot;73&quot; -- number always as string
print((&quot;0x%s = %s = %d&quot;):format(convNum.decToHex(frame), string.format(&quot;0x%X&quot;, 73), 0x49))
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line start=4&gt;
0x49 = 0x49 = 73
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

=== Documenting a Lua module ===
When documenting your module, it is useful to include an explicit usage instruction using [[සැකිල්ල:Module link expanded]]:

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=1 copy&gt;
{{mlx|ConvertNumeric|decToHex|73}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

Hyperlink to the module:
&lt;blockquote&gt;
{{mlx|ConvertNumeric|decToHex|73}}
&lt;/blockquote&gt;

For many existing modules, an example &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;#invoke&lt;/syntaxhighlight&gt; of the script (and little else) is provided on the &lt;code&gt;Module talk:&lt;/code&gt; page.  It is convenient for authors to be able to flip quickly to the talk tab to look at the effects of their changes, but you should never transclude the talk page as a template - people might actually talk on it! Alternatively, the module page can show documentation from a separate /doc-page (as [[Module:WikidataIB]] does).

=== Another example: Using LuaCall to perform a single Lua instruction ===
As a beginner, or in casual talk page conversation, you might only have one little calculation you want to use Lua for but don't want to write a full module. You might find [[Module:LuaCall]] convenient for this. For example, you can test how a greedy [https://www.lua.org/pil/20.1.html Lua pattern] works:

* &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{#invoke:LuaCall|main|a=bbbbbbbbbba|b=bb(.*)b(.+)bba|string.match(a,b)}}&lt;/syntaxhighlight&gt; → &lt;code&gt;{{#invoke:LuaCall|main|a=bbbbbbbbbba|b=bb(.*)b(.+)bba|string.match(a,b)}}&lt;/code&gt;

or count up the length of a [[wikipedia:Did you know|''Did you know'']] hook or the text portion of a ''Did you know'' candidate:

* &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{#invoke:LuaCall|main|a=... that you can count the length of your DYK hook with a Lua module?|string.len(a)}}&lt;/syntaxhighlight&gt;→ &lt;code&gt;{{#invoke:LuaCall|main|a=... that you can count the length of your DYK hook with a Lua module?|string.len(a)}}&lt;/code&gt;

In these specific examples, however, [[Module:String]] could do both of these tasks.

The script at [[Module:LuaCall]] has been written to accept any set of named parameters &lt;code&gt;somename=value&lt;/code&gt;, for each one storing the string &lt;code&gt;value&lt;/code&gt; in the variable with the name &lt;code&gt;somename&lt;/code&gt;, and then allowing you to use these variables as parameters for any function available in Lua. The script then returns only the ''first'' value returned by the function ([https://www.lua.org/pil/5.1.html Lua functions can return multiple values], but in this case, only the first is returned from the module).

== Errors ==
Lua errors appear as red &quot;Script error&quot; messages. If Javascript is enabled, '''the red script error message is a link''' which usually allows you to follow it back to the line in the module where the error occurred.  There are some exceptions, for example &quot;Module not found&quot;, if the name of the module itself is mistyped, or &quot;The function you specified did not exist&quot; if the function name given is invalid.

== Lua program structure: Output ==
The most fundamental part of a Wikipedia Lua program is a '''return''' statement which carries its output back to the page that had the &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt;. You ''can'' have a Lua function that runs without error even though it doesn't contain a return statement, but on Wikipedia it is pointless, as Lua programs cannot generally have side effects on Wikipedia.

The module itself must return a Lua '''table''' of values. A Lua table is expressed as a list of values separated by commas, within curly braces. When the module is called by &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt;, the '''function''' it names (the first argument after |) is looked for in that table. That function, in turn, is expected to return something that can be represented as a '''string'''.

Therefore, &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;return { mw.ustring.gmatch( &quot;Hello world&quot;, &quot;(.*)&quot; ) }&lt;/syntaxhighlight&gt; is actually a complete Lua module (though a very strange one) - it returns the function returned by mw.ustring.gmatch (an iterator function listed in the Lua reference cited above) as the one and only element in an array (represented within &lt;code&gt;{}&lt;/code&gt;)—which when executed using &lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; inline&gt;{{#invoke:ModuleName|1}}&lt;/syntaxhighlight&gt; yields the string &quot;Hello world&quot;. ''However'', things are not usually done this way.  Typically we use the overall form:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot;&gt;
local p = {} -- Defines a variable p as an empty table, but *not* nil.

function p.main( frame ) -- This block defines the table element p[&quot;main&quot;] as a function.
    return &quot;Hello world&quot; -- The string result of the function.
end -- Ends the block defining the function object p[&quot;main&quot;] (or p.main).

return p -- This returns the table p, which under the key &quot;main&quot; contains the 
    -- function above (p.main), which when called returns string &quot;Hello world&quot;.
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Note that &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;function p.main(frame) ... end&lt;/syntaxhighlight&gt; is equivalent to &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;p.main = function(frame) ... end&lt;/syntaxhighlight&gt; or  &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;p[&quot;main&quot;] = function(frame) ... end&lt;/syntaxhighlight&gt;. The function is just another type of value, retrieved with the key &lt;code&gt;&quot;main&quot;&lt;/code&gt; from table &lt;code&gt;p&lt;/code&gt;.  If you want to allow users to invoke the same module with &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''module-name''&lt;nowiki&gt;|hello}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; instead of &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''module-name''&lt;nowiki&gt;|main}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;, you can write &lt;code&gt;p.hello = p.main&lt;/code&gt; to copy the reference to this function to a new key in the table. You can even write &lt;code&gt;p[&quot;&quot;] = p.main&lt;/code&gt;, which causes &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''module-name''&lt;nowiki&gt;|}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; to produce the same output as &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''module-name''&lt;nowiki&gt;|main}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. Learning to think of functions as a data type becomes very important later on for working with library functions like &lt;code&gt;[[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#string.gsub|mw.ustring.gsub]]&lt;/code&gt;, and constructing iterator functions.

== Lua program structure: Input ==
The '''&lt;code&gt;frame&lt;/code&gt;''' parameter above (which is pretty much always given this name in Wikipedia Lua modules) receives another table, which is passed ''from'' the page that makes the call ''to'' the Lua module. It contains a surprising amount of stuff, of which just a few things concern the novice.

=== Arguments ===
{{see also|Module:Arguments}}
&lt;code&gt;frame.args&lt;/code&gt; contains ''another'' table, namely, all the content sent by the user within the &lt;code&gt;#invoke&lt;/code&gt; brackets except the first argument which states the name of the function to be executed. So in {{Mlx|ConvertNumeric|decToHex|3377}}, the string &lt;code&gt;&quot;3377&quot;&lt;/code&gt; is the content of &lt;code&gt;frame.args[1]&lt;/code&gt; (which is the same as &lt;code&gt;frame[&quot;args&quot;][1]&lt;/code&gt; but ''not'' the same as &lt;code&gt;frame.args[&quot;1&quot;]&lt;/code&gt; or &lt;code&gt;frame[&quot;args&quot;][&quot;1&quot;]&lt;/code&gt;). Unnamed parameters come out with numbers as keys (&lt;code&gt;frame.args[1]&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;frame.args[2]&lt;/code&gt;, etc.), while named parameters come out with the parameter names (strings) as keys (&lt;code&gt;frame.args[&quot;count&quot;]&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;frame.args[&quot;style&quot;]&lt;/code&gt;, etc.). 

''Example:''&lt;blockquote&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#invoke:&lt;/nowiki&gt;''modulename''|''functionname''&lt;nowiki&gt;|3377|4|count=3|style=bold}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; &lt;/blockquote&gt;results in&lt;blockquote&gt;&lt;code&gt;frame.args[1]&lt;/code&gt;=3377, &lt;code&gt;frame.args[2]&lt;/code&gt;=4, &lt;code&gt;frame.args[&quot;count&quot;]&lt;/code&gt;=3, &lt;code&gt;frame.args[&quot;style&quot;]&lt;/code&gt;=&lt;code&gt;&quot;bold&quot;&lt;/code&gt;.&lt;/blockquote&gt;

=== Parent frame ===
Within &lt;code&gt;frame&lt;/code&gt; there is a ''parent'' frame, referring to the page that called the page that gives the script, and you can pull out arguments from that also. Just write

&lt;code&gt;parent=frame.getParent(frame)&lt;/code&gt;

and &lt;code&gt;parent.args&lt;/code&gt; will contain those arguments.

It is popular in Lua to use the synonymous statement &lt;code&gt;parent=frame''':'''getParent()&lt;/code&gt;, cancelling the need to write &lt;code&gt;frame&lt;/code&gt; twice. Note the colon (&lt;code&gt;:&lt;/code&gt;) instead of the dot (&lt;code&gt;.&lt;/code&gt;). &lt;code&gt;parent=frame:getParent()&lt;/code&gt; means exactly the same as &lt;code&gt;parent=frame.getParent(frame)&lt;/code&gt;. For novices this can be confusing, and it is important to be aware of this idiom. If you use it in the wrong way, though, the script errors are pretty good at pointing out that this was the mistake.

== Basic debugging ==
{{Main|Help:Lua debugging}}
Debugging can start as soon as you write programs, and can be done simply with string concatenation.
Just set up a variable with some recognizable name like &quot;debuglog&quot; in your main function (p.main) with a statement like &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;local debuglog=&quot;&quot;&lt;/syntaxhighlight&gt;.  This initial {{code|&quot;&quot;}} definition helps because otherwise it will be '''nil''' and concatenating a string to nil gets you an error.  Now whenever you have a variable you'd like to test, say {{tt|x}}, just write &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;debuglog = debuglog .. &quot;x=&quot; .. tostring(x)&lt;/syntaxhighlight&gt;, and have at the end of your program &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt; return output .. debuglog&lt;/syntaxhighlight&gt;  The &quot;{{tt|tostring}}&quot; is a function to ensure {{tt|x}} is interpreted as a string, so that if it is an table, nil, etc. it will display as &quot;{{samp|table}}&quot;, &quot;{{samp|nil}}&quot;, etc. rather than as Script error.

== Format ==
The [[WP:Lua style guide]] gives some basic formatting suggestions expected by the JavaScript module editor, such as using four-space indentations and keeping if, then, else, end at the same level of indentation.

Comments to the end of a line are marked by {{code|--}} .  ''Use them.''  Many modules for Wikipedia have a straightforward, linear design, but that doesn't mean it won't help to have your sections clearly labelled when you go back to the code for the hundredth time.  The Lua style guide gives additional recommendations for using functions to keep your work more organized.

== Exasperating bugs ==
Some bugs you might want to keep in mind:

* ''Attempt to call a string value.''  It means you forgot the .. between a string and a variable somewhere in a mess of stuff you're concatenating.
* A variable ignores all your efforts to assign stuff to it.  You may have inadvertently written ''two'' local statements - the one sets the value of the variable within a limited region, and when the program leaves that region, you're back to the old value.
* A numbered table entry ignores all your efforts to assign to it.  This is because {{code|a[&quot;50&quot;]}} '''is not''' {{code|a[50]}}.  Typically you have processed a parameter (which you may have received from the invoke as a string) with string functions in one place, but performed numeric operations in another, leaving you with two different types of variable to use for an index. 
* Some graphics you're trying to display are heading off to the hills.  (actually a HTML error) You didn't close your {{tag|div|c}}s, so all the top: and left: styles keep adding up.
* ''{{code|... nil ...}}''  There are all sorts of things you can't do to a nil variable, like assign &lt;code&gt;x.somefield&lt;/code&gt; or {{code|x[n]}} if {{tt|x}} is nil, concatenate &lt;code&gt;a .. b&lt;/code&gt; if {{tt|a}} or {{tt|b}} is nil, or evaluate {{code|a[x]}} if {{tt|x}} is nil.  Initialize such variables with (local) {{tt|1=x={}, a=&quot;&quot;}}, etc.  Often &quot;global&quot; is mentioned in these errors because you didn't have a {{tt|local}} statement for the nil variable.
* ''string expected, got function.'' Some important things like {{tt|mw.ustring.gmatch}} actually return ''functions'', not strings - see [[#Functions|Functions]] below.
* ''no such module.'' You {{code|#invoked}} a module that didn't exist {{--}} or wrote {{code|#invoke:Module:x}} instead of {{code|#invoke:x}}.
* ''the function specified did not exist.''  You {{code|#invoked}} a module, but the field after the name of the module is wrong.  Often this field expects a standard name like &quot;main&quot;, and you've forgotten it and gone straight to the first data parameter.  If you're unsure of the function name, check the module documentation, or look for what function(s) in the code accept a &quot;frame&quot; parameter.

== Understanding tables and related concepts ==
* An '''expression list''' is a set of values separated by commas.  The values can be strings, numbers, tables, functions, etc.
* A '''sequence''' is a set of entries with indices from 1 to N, where N is a positive integer.  They can be created by placing brackets around an expression list.  For example, if &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a={1, &quot;quotation&quot;, mw.ustring.gmatch(&quot;abca&quot;,&quot;a&quot;), {2,3,4}}&lt;/syntaxhighlight&gt; then &lt;code&gt;a[1]&lt;/code&gt;=1, &lt;code&gt;a[2]&lt;/code&gt;=&quot;quotation&quot;, &lt;code&gt;a[3]&lt;/code&gt; is the function returned by &lt;code&gt;gmatch()&lt;/code&gt;, and &lt;code&gt;a[4]&lt;/code&gt; is the table &lt;code&gt;{2,3,4}&lt;/code&gt;.  An expression list can also be recovered from a table using &lt;code&gt;unpack()&lt;/code&gt;:  &lt;code&gt;b, c, d = unpack(a)&lt;/code&gt; will set &lt;code&gt;b&lt;/code&gt;=1, &lt;code&gt;c&lt;/code&gt;=&quot;quotation&quot;, and &lt;code&gt;d&lt;/code&gt; as the function returned by &lt;code&gt;gmatch()&lt;/code&gt;; &lt;code&gt;{2,3,4}&lt;/code&gt; will be discarded in this case.
* A '''table''' is a sequence, optionally supplemented by named keys: &lt;code&gt;digit[&quot;two&quot;]=&quot;2&quot;&lt;/code&gt;.  Several table functions like &lt;code&gt;table.concat&lt;/code&gt; will only work with the numbered values and ignore named keys.
* The '''metatable''' offers a large, optional set of methods for altering table behavior.  For example, you can define a table to be callable like a function.

=== Initializing a table ===
It is often useful to create a whole table at once in a statement. There are many equivalent ways to do this, but the shortcuts don't work for every kind of value. To begin with, the most general way is to assign each key and value explicitly:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a = {[0]='zero', [1]='one', ['1']='string for one'}&lt;/syntaxhighlight&gt;

If sequence keys (positive integers) are given in order, only the values need to be given, so the following will assign &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;'one'&lt;/syntaxhighlight&gt; to &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a[1]&lt;/syntaxhighlight&gt;:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a = {[0]='zero', 'one', ['1']='string for one'}&lt;/syntaxhighlight&gt;

If a key has only letters, digits, and underscores, and begins with a non-digit, the brackets and quotation marks can be omitted:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a = {a='one', b='two'}&lt;/syntaxhighlight&gt;

This is identical to &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a = {[&quot;a&quot;]='one', [&quot;b&quot;]='two'}&lt;/syntaxhighlight&gt;.

However, this will fail for keys that begin with a digit: &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hex = {7f = 127}&lt;/syntaxhighlight&gt; will produce an error; use &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hex = {['7f'] = 127}&lt;/syntaxhighlight&gt; instead.

Note that when given ''within'' brackets, or to the right of the equal sign, quotation marks are needed, or else string values will be taken as variables:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt; a = {[b] = c}&lt;/syntaxhighlight&gt;

assigns the value of variable ''c'' to the key ''contained in variable'' ''b''.

== Functions ==
* Functions can return any kind of value {{--}} ''including a function''.  This is a powerful feature that can readily confuse the beginner.  If you set &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;a=mw.ustring.gmatch(text, &quot;(.)&quot;)&lt;/syntaxhighlight&gt;, the result assigned to &lt;code&gt;a&lt;/code&gt; will be a '''function''', not a string character! However, assigning &lt;code&gt;b=a()&lt;/code&gt; by calling the function stored in &lt;code&gt;a&lt;/code&gt; will return the first match (a string). Every time you set &lt;code&gt;b=a()&lt;/code&gt; after that you'll get another match (string) into &lt;code&gt;b&lt;/code&gt;, until you run out of matches and get &lt;code&gt;nil&lt;/code&gt;.  Many '''iterator functions''' act this way.
* You can keep separate counts for iterator functions by using different variables. For example, if you set &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;q=mw.ustring.gmatch(text, &quot;(x.)&quot;)&lt;/syntaxhighlight&gt; in the same module, you can pull characters from the same piece of text (&lt;code&gt;text&lt;/code&gt;) by evaluating &lt;code&gt;d=q()&lt;/code&gt; without losing your place in &lt;code&gt;a()&lt;/code&gt;.
* [[tail call|Tail calls]] offer substantial benefits in performance for those who master the language.
* Function names are often of the form {{code|p.myFunctionName}}, where p is the table from the {{code|return p}} at the bottom of your program.  The reason for this is that you can only access functions that are entries in this table from the original {{code|#invoke}} statement.  Functions for local use within the program can have any name.

== Understanding patterns ==
''Note:'' Lua patterns are ''not'' [[regular expression|regular expressions]] in the traditional POSIX sense, and they are not even a subset of regular expressions. But they share many constructs with regular expressions (more [[Help:Lua for beginners#regex|below]]).

Lua patterns are used to define, find and handle a ''pattern'' in a string. It can do the common search and replace action in a text, but it has more options that doing plain text only. For example, in one go it can change the errors 'New yorker', 'New-Yorker', and 'NewYorker' into 'New Yorker'.

* To begin with, a pattern works like a plain string so long as it doesn't contain the special characters {{code|^ $ () % . [] * + - ?}}

* Square brackets {{code|[ ]}} are used to match ''one'' ''single character'' in the string from a list of choices. {{code|[abc]}} matches the letters a, b, or c.  With {{code|^}} right after {{code|[}} they indicate &quot;anything but&quot;: {{code|[^abc]}} = not a, b, or c.  Inside brackets and when not the first character, a minus {{code|-}}indicates a range: {{code|[a-z]}} matches one single character from a, b, c, …, z. 

* Period {{code|.}} matches any character.

* Percent {{code|%}} indicates a large set (class) of possible character matches when it is followed by a letter.  See [https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Character_class] for a full list. &lt;!--- should test/list these empirically to be sure ---&gt;  When followed by punctuation (whether a special character above or not) the {{code|%}} is removed and the punctuation is taken as a literal character; {{code|%%}} = literal %.  Special classes include a balanced class {{code|%bxy}} and {{code|%f[set]}}; see the link above for more.

* Parentheses {{code|( )}} indicate captures.  The captures can be accessed later in the search string or in the string.gsub replacement string as {{code|%1}} to {{code|%9}}, and are returned by string.match as an expression list of results.

* The qualifiers {{code|? - * +}} specify repetitions of a single character (not a longer string).
:* {{code|?}} means 0 or 1 repetitions: {{code|a?}} matches &quot;a&quot; or &quot;&quot;.
:* {{code|-}} means 0 or more repetitions, choosing as few as possible to achieve a match (&quot;non-greedy&quot;).  For example {{code|2=lua|string.match(&quot;bbbb&quot;, &quot;(.-)&quot;)}} yields &quot;&quot;, which is less than useful because there is nothing to root the ends of the expression and prevent it from matching zero characters.
:* {{code|*}} means 0 or more repetitions, choosing as many as possible (&quot;greedy&quot;).  For example {{code|2=lua|string.match(&quot;bbbb&quot;, &quot;.*&quot;)}} yields bbbb.
:* {{code|+}} means 1 or more repetitions, choosing as many as possible (&quot;greedy&quot;).

Note that the greediness of the ''leftmost'' qualifier rules over all others when there is a choice: {{code|(.*)b(.*)}} when matched on &quot;bbb&quot; will return &quot;bb&quot;, &quot;&quot;, while {{code|a(.-)b(.-)a}} when matched on &quot;abbba&quot; will return &quot;&quot;, &quot;bb&quot;.

* {{code|^}} and {{code|$}} indicate the beginning and end of the string if they occur in the appropriate place in the pattern. Otherwise they are literal characters. {{code|^}} is not used in the {{code|string.gmatch}} function.

The reference manual for Lua patterns is at [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Patterns|mediawiki.org]].

== {{anchor|regex}}Note on Lua patterns versus regular expressions ==
Lua patterns are ''loosely based'' on [[regular expression]]s (sometimes shortened to regex or regexp). Lua patterns deliberately lack the most complex regular expression constructs (to avoid bloating the Lua code base), where many other computer languages or libraries use a more complete set. Lua patterns are not even a subset of regular expressions, as there are also discrepancies, like Lua using the escape character &lt;code&gt;%&lt;/code&gt; instead of &lt;code&gt;\,&lt;/code&gt;, and additions, like Lua providing &lt;code&gt;-&lt;/code&gt; as a non-greedy version of &lt;code&gt;*&lt;/code&gt;. 

Here is a list of some of the things that Lua patterns lack compared to regular expressions:
* You '''cannot''' search for alternations between anything else than single characters (you '''cannot''' say &lt;code&gt;(his|her)&lt;/code&gt; to choose between &lt;code&gt;his&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;her&lt;/code&gt;, you can only say &lt;code&gt;[abc]&lt;/code&gt; to choose between single characters &lt;code&gt;a&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;b&lt;/code&gt;, or &lt;code&gt;c&lt;/code&gt;).
* You '''cannot''' look for multiples of multi-letter constructs such as &lt;code&gt;(choo-)*choo&lt;/code&gt; to match &lt;code&gt;choo&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;choo-choo&lt;/code&gt; or &lt;code&gt;choo-choo-choo&lt;/code&gt;. There is no way to do this with Lua patterns.
* You '''cannot''' specify the minimum and maximum number of repetitions like &lt;code&gt;[0-9]{3,5}&lt;/code&gt; (to match 3 to 5 digits); in Lua you would say &lt;code&gt;%d%d%d%d?%d?&lt;/code&gt; instead in this case.
There are Lua libraries that offer more powerful options,&lt;sup&gt;[http://lua-users.org/wiki/PatternsTutorial]&lt;/sup&gt; including regular expressions, but the support on Wikipedia is pretty basic. 

Wikipedia help for regular expressions (which Lua, as mentioned, does ''not'' support) is at [[Wikipedia:AutoWikiBrowser/Regular expression]].

{{Wikipedia technical help|collapsed}}

[[Category:Module help|*]]</text>
      <sha1>o8q5l13bqlczh8urmrrgzgwijm9uxsi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ශාන්ත ලුසියා හි ඉතිහාසය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179417</id>
    <revision>
      <id>790794</id>
      <parentid>735907</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T13:12:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>790794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30892" sha1="mcrf0hksz2evrnbz973ndk3qoygq0n4" xml:space="preserve">
=== පූර්ව-කොලොම්බියානු ===
ශාන්ත ලුසියා හි ප්‍රථම ඔප්පු කරන ලද වැසියන් වූයේ අරවාක්වරුන් වන අතර, ඔවුන්ට පෙර වෙනත් ස්වදේශික ජනයා සිටින්නට ඇත. අරවාක්වරුන් උතුරු දකුණු ඇමරිකාවෙන් පැමිණි බවට විශ්වාස කෙරේ, සමහර විට ක්‍රි.ව. 200–400 පමණ කාලය තුළ, ඔවුන්ගේ මැටි භාණ්ඩවල නිදර්ශක දිවයිනේ පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන රාශියක් සොයාගෙන ඇති බැවින්.&lt;ref name=&quot;AllAbout&quot;&gt;{{Cite web |title=All About St. Lucia |url=https://allaboutstlucia.com/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220928041850/https://allaboutstlucia.com/ |archive-date=28 September 2022 |access-date=30 November 2020 |website=All About St. Lucia}}&lt;/ref&gt;

කලිනාගෝ (දූපත් කැරිබ්වරු) ක්‍රි.ව. 800 දී පමණ පැමිණ, ඔවුන්ගේ පිරිමින් මරා දමා කාන්තාවන් ඔවුන්ගේම සමාජයට උකහා ගැනීමෙන් අරවාක්වරුන්ගෙන් පාලනය අල්ලා ගත්හ.&lt;ref name=&quot;AllAbout&quot; /&gt;

=== මුල් යුරෝපීය ගවේෂණය සහ යටත් විජිතකරණය ===
ක්‍රිස්ටෝපර් කොලොම්බස් 1502 දී ඔහුගේ සිව්වන මුහුදු ගමනේදී මෙම දූපත දැක ඇති බව සිතිය හැකි නමුත් ඔහු තම ලොගයේ මෙම දූපත ගැන සඳහන් නොකරයි. ජුවාන් ඩි ලා කෝසා ඔහුගේ 1500 සිතියමේ මෙම දූපත සටහන් කර ඇති අතර එය එල් ෆැල්කන් ලෙසත්, දකුණින් පිහිටි තවත් දූපතක් වන ලාස් අගුජාස් ලෙසත් නම් කර ඇත. 1511 දී ස්පාඤ්ඤ සෙඩුලාවක ස්පාඤ්ඤ වසම තුළ ඇති දූපත සඳහන් වන අතර, 1520 දී සාදන ලද වතිකානුවේ ලෝක ගෝලයක මෙම දූපත සැන්ක්ටා ලුසියා ලෙස දැක්වේ.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web |title=Saint Lucia |url=https://caricom.org/country_profiles/saint-lucia/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221102022109/https://caricom.org/country_profiles/saint-lucia/ |archive-date=2 November 2022 |access-date=2022-12-02 |website=CARICOM |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

1550 ගණන්වල අගභාගයේදී, ප්‍රංශ මුහුදු කොල්ලකරුවෙකු වූ ෆ්‍රැන්කොයිස් ලෙ ක්ලර්ක් (ඔහුගේ ලී කකුල නිසා ජම්බේ ඩි බොයිස් ලෙස හැඳින්වේ) පරෙවි දූපතේ කඳවුරක් පිහිටුවා ගත් අතර, එතැන් සිට ඔහු ස්පාඤ්ඤ නැව්වලට පහර දුන්නේය. 1605 දී, ඔලිපේ බ්ලොසම් නම් ඉංග්‍රීසි යාත්‍රාවක් ගයනාවට යන අතරමගදී මාර්ගයෙන් ඉවතට විසිවී ගිය අතර, කැරිබ් ප්‍රධානී ඇන්තනි විසින් මුලින් පිළිගනු ලැබීමෙන් පසු, ජනපදිකයන් 67 දෙනා ශාන්ත ලුසියා හි ජනාවාසයක් ආරම්භ කළහ. 1605 සැප්තැම්බර් 26 වන විට, කැරිබ් ප්‍රධානී ඔග්‍රුමාර්ට්ගේ අඛණ්ඩ ප්‍රහාරවලින් පසුව දිවි ගලවා ගත්තේ 19 දෙනෙකු පමණි, එබැවින් පදිංචිකරුවන් දිවයිනෙන් පලා ගියහ.{{sfn|Harmsen|Ellis|Devaux|2014|pp=16–21}} 1638 දී ඉංග්‍රීසි ජාතිකයන් නැවතත් දිවයින ජනාවාස කිරීමට උත්සාහ කළ නමුත් කැරිබ්වරු සතුරුකම් දිගටම කරගෙන ගියහ. අවසානයේදී, ප්‍රංශ ජාතිකයන් 1650 දී දිවයින සාර්ථකව අත්පත් කරගත් අතර ඔවුන් 1660 දී කැරිබ්වරුන් සමඟ ගිවිසුමක් අත්සන් කළහ.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Saint Lucia – History {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Saint-Lucia/History |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712072122/https://www.britannica.com/place/Saint-Lucia/History |archive-date=12 July 2022 |access-date=2022-12-19 |website=www.britannica.com |language=en}}&lt;/ref&gt; 1664 දී, තෝමස් වෝනර් (ශාන්ත කිට්ස් හි ආණ්ඩුකාර සර් තෝමස් වෝනර්ගේ පුත්) එංගලන්තය සඳහා ශාන්ත ලුසියා ප්‍රදේශයට හිමිකම් කී නමුත් 1666 දී ඉංග්‍රීසි ජාතිකයන් නැවතත් පලා ගිය අතර, බ්‍රෙඩා ගිවිසුම අත්සන් කිරීමෙන් පසු ප්‍රංශ ජාතිකයින් දිවයිනේ සම්පූර්ණ පාලනය ලබා ගත්හ. 1674 දී මාර්ටිනික්හි යැපීමක් ලෙස ශාන්ත ලුසියා නිල ප්‍රංශ ඔටුන්න හිමි ජනපදයක් බවට පත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Saint Lucia – History {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Saint-Lucia/History |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220712072122/https://www.britannica.com/place/Saint-Lucia/History |archive-date=12 July 2022 |access-date=2022-11-29 |website=www.britannica.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

=== 18 වන සහ 19 වන සියවස් ===
වහල් මත පදනම් වූ සීනි කර්මාන්තය දියුණු වූ පසු, බ්‍රිතාන්‍ය සහ ප්‍රංශ යන දෙපිරිසම දූපත ආකර්ශනීය බව සොයා ගත්හ. 18 වන සියවස තුළ, දූපත දුසිම් වාරයක් හිමිකාරිත්වය වෙනස් කළේය, නැතහොත් උදාසීන භූමියක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී, නමුත් ප්‍රංශ ජනාවාස පැවතුන අතර දහඅටවන සියවස දක්වාම දූපත තථ්‍ය ප්‍රංශ යටත් විජිතයක් විය.

1722 දී, මහා බ්‍රිතාන්‍යයේ I වන ජෝර්ජ් ශාන්ත ලුසියා සහ ශාන්ත වින්සන්ට් යන දෙදෙනාම මොන්ටාගු හි 2 වන ආදිපාදවරයාට ප්‍රදානය කළේය. මොන්ටේග් විසින් වාණිජ මුහුදු කපිතාන් සහ වික්‍රමාන්විත නතානියෙල් යූරින්ග් නියෝජ්‍ය ආණ්ඩුකාරවරයා ලෙස පත් කළේය. යූරිං නැව් හතකින් යුත් කණ්ඩායමක් සමඟ දූපත් වෙත ගොස් පෙටිට් කැරනේජ් හි පදිංචි විය. බ්‍රිතාන්‍ය යුද නැව්වලින් ප්‍රමාණවත් සහයෝගයක් ලබා ගැනීමට නොහැකි වූ නිසා, ඔහු සහ නව ජනපදිකයන් ප්‍රංශ ජාතිකයන් විසින් ඉක්මනින් පළවා හරින ලදී. 

සත් අවුරුදු යුද්ධය අතරතුර, බ්‍රිතාන්‍යය ශාන්ත ලුසියා වසරක් අත්පත් කර ගත් නමුත්, 1763 දී පැරිස් ගිවිසුම යටතේ දූපත නැවත ප්‍රංශ ජාතිකයින්ට භාර දුන්නේය.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Edu |first1=World History |date=15 October 2019 |title=Treaty of Paris (1763) – Key Provisions, Outcomes &amp; Significance |url=https://www.worldhistoryedu.com/treaty-of-paris-in-1763-key-provisions-outcomes-and-significance/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230209231341/https://www.worldhistoryedu.com/treaty-of-paris-in-1763-key-provisions-outcomes-and-significance/ |archive-date=9 February 2023 |access-date=9 February 2023 |website=World History Edu}}&lt;/ref&gt; අනෙකුත් දූපත් වල ඉංග්‍රීසි සහ ලන්දේසීන් මෙන්, 1765 දී, ප්‍රංශ ජාතිකයන් විශාල වතුකරයේ වෙළඳ බෝගයක් ලෙස උක් වගා කිරීම සඳහා භූමිය සංවර්ධනය කිරීමට පටන් ගත්හ. 1778 දී බ්‍රිතාන්‍යයන් නැවතත් දිවයින අත්පත් කර ගත්හ.

1782 සිට 1803 දක්වා, දිවයිනේ පාලනය කිහිප වතාවක් වෙනස් විය. 1791 ජනවාරි මාසයේදී, ප්‍රංශ විප්ලවය අතරතුර, ජාතික සභාව විප්ලවීය දර්ශනය ව්‍යාප්ත කිරීම සඳහා ශාන්ත ලුසියා වෙත කොමසාරිස්වරුන් හතර දෙනෙකු යැවීය. 1791 අගෝස්තු වන විට, වහලුන් තම වතු අතහැර දැමීමට පටන් ගත් අතර ආණ්ඩුකාර ජීන්-ජෝසප් සෞර්බඩර් ද ගිමාට් පලා ගියේය. 1792 දෙසැම්බර් මාසයේදී, ලුතිනන් ජීන්-බැප්ටිස්ට් රේමන්ඩ් ද ලැක්‍රෝස් විප්ලවීය පත්‍රිකා සමඟ පැමිණි අතර, දුප්පත් සුදු ජාතිකයින් සහ වර්ණවත් නිදහස් ජනතාව දේශප්‍රේමීන් ලෙස සන්නද්ධ වීමට පටන් ගත්හ. 1793 පෙබරවාරි 1 වන දින, ප්‍රංශය එංගලන්තයට සහ ඕලන්දයට එරෙහිව යුද්ධ ප්‍රකාශ කළ අතර, ජෙනරාල් නිකොලස් සේවියර් ද රිකාඩ් ආණ්ඩුකාර ධුරයට පත්විය. 1794 පෙබරවාරි 4 වන දින ජාතික සම්මුතිය වහල්භාවය අහෝසි කළේය. 1794 අප්‍රේල් 1 වන දින, වයිස් අද්මිරාල් ජෝන් ජර්විස්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් බ්‍රිතාන්‍ය ගවේෂණ බලකායක් විසින් ශාන්ත ලුසියා අල්ලා ගන්නා ලදී. මෝර්න් ෆෝචූන් ෆෝට් චාලට් ලෙස නම් කරන ලදී. ඉක්මනින්ම, ප්‍රංශ විප්ලවවාදී හමුදාවේ සොල්දාදුවන් සහ මැරූන් භටයින්ගේ ඒකාබද්ධ බලකායක් වන ''එල්'ආර්මි ෆ්‍රැන්සයිස් ඩැන්ස් ලෙස් බොයිස්'', පළමු බ්‍රිගේන්ඩ් යුද්ධය ආරම්භ කරමින් ප්‍රතිප්‍රහාර එල්ල කිරීමට පටන් ගත්හ.{{sfn|Harmsen|Ellis|Devaux|2014|pp=60–65}}

ටික කලකට පසු, බ්‍රිතාන්‍යයන් මෑතකදී ආරම්භ වූ ප්‍රංශය සමඟ යුද්ධයේ කොටසක් ලෙස දිවයින ආක්‍රමණය කළහ. 1795 පෙබරවාරි 21 වන දින, වික්ටර් හියුස්ගේ නාමික පාලනය යටතේ සිටි ප්‍රංශ හමුදා, වියුක්ස් කොටුව සහ රබොට් හි බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා බලඇණියක් පරාජය කළහ. 1796 දී, ගැටුමේ කොටසක් ලෙස කැස්ට්‍රි පුළුස්සා දමන ලදී. 27 වන (ඉනිස්කිලින්) රෙජිමේන්තුවට නායකත්වය දුන් ජෙනරාල් ජෝන් මුවර්, දින දෙකක කටුක සටන් වලින් පසු, 1796 දී ෆෝට් චාලට් නැවත අත්පත් කර ගත්තේය. ගෞරවයක් වශයෙන්, ෆියුසිලියර් හි රෙජිමේන්තු වර්ණය මෝර්න් ෆෝචූන් හි අල්ලා ගත් බලකොටුවේ ධජ කණුව මත පැයක් ප්‍රදර්ශනය කරන ලද අතර පසුව යුනියන් ජැක් විසින් ප්‍රතිස්ථාපනය කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Trimble|first=Copeland|title=Historical record of the 27th (Inniskilling) Regiment from the period of its institution as a volunteer corps till the present time|publisher=William Clowes|year=1876|url=https://archive.org/details/historicalrecor02goog|page=[https://archive.org/details/historicalrecor02goog/page/n83 49]}}&lt;/ref&gt; බලකොටුව අල්ලා ගැනීමෙන් පසු, මුවර්ගේ උසස් නිලධාරියා වූ රැල්ෆ් ඇබර්ක්‍රොම්බි, දිවයිනෙන් පිටත්ව ගොස් මුවර් බ්‍රිතාන්‍ය බලකොටුව භාරව පත් කළේය. මුවර් කහ උණ ​​රෝගයෙන් පෙළෙන තෙක් මෙම තනතුරේ රැඳී සිටි අතර, එය 1798 ට පෙර බ්‍රිතාන්‍යයට නැවත පැමිණීමට හේතු විය.

1803 දී, බ්‍රිතාන්‍යයන් දිවයිනේ පාලනය නැවත ලබා ගත්හ. ''එල්'ආර්මි ෆ්‍රැන්සයිස් ඩැන්ස් ලෙස් බොයිස්'' හි බොහෝ සාමාජිකයින් ඝන වැසි වනාන්තරයට පලා ගිය අතර එහිදී ඔවුන් අල්ලා ගැනීමෙන් වැළකී මෙරූන් ප්‍රජාවන් පිහිටුවා ගත්හ.&lt;ref&gt;''They Called Us the Brigands. The Saga of St. Lucia's Freedom Fighters'' by Robert J Devaux&lt;/ref&gt;

දිවයිනේ වහල්භාවය කෙටි කාලයක් සඳහා පැවතුනද, බ්‍රිතාන්‍යයේ වහල්භාවයට එරෙහි හැඟීම් ඉහළ යමින් තිබුණි. 1807 දී වහල් වෙළඳාම අහෝසි කළ බ්‍රිතාන්‍යයන් සුදු හෝ වර්ණ ගැන්වූ ඕනෑම අයෙකු වහලුන් ආනයනය කිරීම නැවැත්වූහ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Parliament and the British Slave Trade |url=https://www.parliament.uk/slavetrade/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230206211259/https://www.parliament.uk/slavetrade/ |archive-date=6 February 2023 |access-date=6 February 2023 |website=UK Parliament}}&lt;/ref&gt;

නැපෝලියන් යුද්ධ අවසන් කරමින් පැරිස් ගිවිසුමේ කොටසක් ලෙස 1814 දී බ්‍රිතාන්‍යයන් එය අත්පත් කර ගන්නා තෙක් ප්‍රංශය සහ මහා බ්‍රිතාන්‍යය ශාන්ත ලුසියා සමඟ තරඟ කිරීම දිගටම කරගෙන ගියේය.&lt;ref&gt;{{cite web |date=18 October 2012 |title=St Lucia country profile |url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-19833213 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230206211256/https://www.bbc.com/news/world-latin-america-19833213 |archive-date=6 February 2023 |access-date=6 February 2023 |website=BBC News}}&lt;/ref&gt; ඉන්පසු, ශාන්ත ලුසියා බ්‍රිතාන්‍ය වින්ඩ්වර්ඩ් දූපත් යටත් විජිතවලින් එකක් ලෙස සැලකේ.

බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය පුරා පැවති පරිදි, 1834 දී දිවයිනේ වහල්භාවය අහෝසි කරන ලදී. අහෝසි කිරීමෙන් පසු, සියලු හිටපු වහලුන්ට නිදහස පිළිබඳ අදහසට හුරුවීම සඳහා වසර හතරක &quot;ආධුනිකත්ව&quot; කාලයක් සේවය කිරීමට සිදු විය. එම කාලය තුළ, ඔවුන් වැඩ කරන සතියකින් අවම වශයෙන් හතරෙන් තුනක්වත් ඔවුන්ගේ හිටපු ස්වාමිවරුන් වෙනුවෙන් වැඩ කළහ. 1838 දී බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් පූර්ණ නිදහස නිසි ලෙස ලබා දෙන ලදී. ඒ වන විට, අප්‍රිකානු ජනවාර්ගික ජනතාව වාර්ගික යුරෝපීය පසුබිමක සිටින අයට වඩා බොහෝ සෙයින් වැඩි විය. කැරිබ් සම්භවයක් ඇති ජනතාව ද දිවයිනේ සුළුතරයකින් සමන්විත විය.[[File:Flag_of_Saint_Lucia_(1939–1967).svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Saint_Lucia_(1939%E2%80%931967).svg|thumb|1939–1967 ශාන්ත ලුසියා ධජය]]

=== 20 වන සියවස ===
ශාන්ත ලුසියා හි පළමු නියෝජිත රජය 1924 දී හඳුන්වා දෙන ලද අතර, පළමු මැතිවරණය 1925 දී පැවැත්විණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Electoral History – Saint Lucia |url=http://www.electoral.gov.lc/about-elections/levels-of-government/electoral-history |archive-url=https://web.archive.org/web/20160605232442/http://www.electoral.gov.lc/about-elections/levels-of-government/electoral-history |archive-date=5 June 2016 |access-date=10 February 2023}}&lt;/ref&gt; දෙවන ලෝක සංග්‍රාමයේදී බොහෝ ශාන්ත ලුසියානුවන් සේවය කළ අතර, 1942 මාර්තු 9 වන දින කැස්ට්‍රිස් වරායේ බ්‍රිතාන්‍ය නැව් දෙකක් ජර්මානු යූ-බෝට්ටුවක් විසින් පහර දී ගිල්වන ලද කැරිබියන් සටන අතරතුර ගැටුම කෙලින්ම දිවයිනට පැමිණියේය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://thevoiceslu.com/2014/11/remembering-what-to-never-forget/|title=Remembering What to Never Forget|last1=Digital|first1=V. P.|date=17 November 2014|work=St. Lucia News From The Voice|access-date=13 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230213203327/https://thevoiceslu.com/2014/11/remembering-what-to-never-forget/|archive-date=13 February 2023|publisher=The Voice SLU|agency=The Voice SLU|url-status=live}}&lt;/ref&gt; යුද්ධය අතරතුර එක්සත් ජනපදය දිවයින හමුදා මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස භාවිතා කළ අතර, ග්‍රෝස් අයිලට් හි ද්විතීයික නාවික කඳවුරක් පිහිටුවීම සහ වර්තමානයේ දිවයිනේ ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ ගුවන් හමුදා කඳවුරක් ලෙස භාවිතා කිරීම ඇතුළුව.

1951 දී විශ්වීය ඡන්ද අයිතිය හඳුන්වා දෙන ලද අතර එම වසරේම මැතිවරණ පැවැත්විණි.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Saint Lucia observes Universal Adult Suffrage |url=https://www.govt.lc/news/saint-lucia-observes-universal-adult-suffrage |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230212133357/https://www.govt.lc/news/saint-lucia-observes-universal-adult-suffrage |archive-date=12 February 2023 |access-date=12 February 2023 |website=Saint Lucia – Government Web Portal}}&lt;/ref&gt; 1958 දී, ශාන්ත ලුසියා බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සම්මේලනයට සම්බන්ධ වූ නමුත්, වසර කිහිපයකට පසු 1962 දී සම්මේලනය විසුරුවා හරින ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Saint Lucia – Countries – Office of the Historian |url=https://history.state.gov/countries/saint-lucia |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230213071903/https://history.state.gov/countries/saint-lucia |archive-date=13 February 2023 |access-date=12 February 2023 |website=history.state.gov}}&lt;/ref&gt; 1967 දී, ශාන්ත ලුසියා බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් ආශ්‍රිත රාජ්‍යවල සාමාජිකයින් හය දෙනාගෙන් කෙනෙකු බවට පත් වූ අතර, අභ්‍යන්තර ස්වයං පාලනයක් ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Country Summary |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-lucia/summaries |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230212133356/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-lucia/summaries |archive-date=12 February 2023 |access-date=12 February 2023 |website=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |language=en}}&lt;/ref&gt; 1979 දී එක්සත් කම්කරු පක්ෂයේ ශ්‍රීමත් ජෝන් කොම්ප්ටන් යටතේ නිදහස සාමකාමීව ලබා ගන්නා ලද අතර, දිවයින බ්‍රිතාන්‍ය පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය තුළ රැඳී සිටි අතර, එවකට දෙවන එලිසබෙත් රැජින ආණ්ඩුකාර ජෙනරාල්වරයෙකු විසින් දේශීයව නියෝජනය කරන ලද රාජාණ්ඩුව ලෙස තබා ගන්නා ලදී. &lt;ref&gt;{{cite web |title=Saint Lucia – Independence {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Saint-Lucia/Independence |access-date=12 February 2023 |website=www.britannica.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

=== පශ්චාත්-නිදහස් යුගය ===
රට නිදහස කරා ගෙන ගියද, කොම්ප්ටන්ගේ අගමැති ධුරයේ මුල් ධුර කාලය මාස කිහිපයක් පමණක් පැවති අතර, 1979 ශාන්ත ලුසියන් මහ මැතිවරණයේදී ඇලන් ලුසි යටතේ ශාන්ත ලුසියා කම්කරු පක්ෂය (SLP) විසින් පරාජය කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Saint Lucia General Election Results 1979 |url=http://caribbeanelections.com/lc/elections/lc_results_1979.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220524181906/http://www.caribbeanelections.com/lc/elections/lc_results_1979.asp |archive-date=24 May 2022 |access-date=5 February 2023 |website=caribbeanelections.com}}&lt;/ref&gt; 1980 දී, ඇලන් සුළි කුණාටුව දිවයිනට පහර දුන් අතර, එහි යටිතල පහසුකම් බොහොමයක් විනාශ කර ආර්ථික වර්ධනය අඩු කළේය. කම්කරු රජයේ ධුර කාලය තුළ බොහෝ අස්ථාවරත්වයකින් පසුව, 1982 ශාන්ත ලුසියන් මහ මැතිවරණයෙන් පසු කොම්ප්ටන් නැවත බලයට පත් විය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1982/01/17/world/around-the-world-st-lucia-premier-quits-over-a-series-of-strikes.html|title=St. Lucia Premier Quits Over a Series of Strikes|date=17 January 1982|work=[[The New York Times]]|access-date=22 February 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20210816122856/https://www.nytimes.com/1982/01/17/world/around-the-world-st-lucia-premier-quits-over-a-series-of-strikes.html|archive-date=16 August 2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt; දිවයිනේ නායකයා ලෙස කොම්ප්ටන්ගේ දෙවන ධුර කාලය තුළ, කෙසෙල් අපනයන සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි වූ අතර ජාතියේ ප්‍රධාන ආදායම් මාර්ගය බවට පත්විය. යටිතල පහසුකම් වැඩිදියුණු කිරීම් සිදු වූ අතර අධ්‍යාපනය ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවලට ව්‍යාප්ත විය. එක්සත් ජනපදයේ ග්‍රෙනාඩා ආක්‍රමණයට ශාන්ත ලුසියා ප්‍රධාන විය.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=9 September 2007 |title=Sir John Compton |url=http://www.theguardian.com/news/2007/sep/09/guardianobituaries.obituaries1 |access-date=2022-12-19 |website=the Guardian |language=en}}&lt;/ref&gt; 1990 සහ 2000 ගණන් වලදී, කෙනී ඇන්තනිගේ නායකත්වය යටතේ ජාතියේ ආර්ථිකය කෘෂිකර්මාන්තයෙන් සංචාරක ව්‍යාපාරයට මාරු වීමට පටන් ගත්තේය. 2001 දී එක්සත් ජනපදයේ සිදු වූ 9/11 ප්‍රහාරයෙන් ශාන්ත ලුසියානුවන් දෙදෙනෙකු මිය ගිය අතර ආර්ථික මන්දගාමිත්වයක් ඇති විය, නමුත් මහා අවපාතය දක්වා මධ්‍යස්ථ වර්ධනයක් පැවතුනි. 2010 දී ඇති වූ තෝමස් සුළි කුණාටුවේ බලපෑම මෙන්ම ආර්ථික අවපාතය 2010 දශකයේ මුල් භාගයේදී ආර්ථික වර්ධනය මන්දගාමී වීමට හේතු විය, නමුත් COVID-19 වසංගතය ගෝලීය වශයෙන් ප්‍රධාන ආර්ථික ගැටළු ඇති කිරීමෙන් පසුව, දශකයේ අග භාගයේදී ආර්ථිකය ඉහළ ගොස් 2020 වන තෙක් හැකිලීම වළක්වා ගත්තේය.{{Citation needed|date=August 2024}}

2016 ජුනි මාසයේදී, ඇලන් මයිකල් චැස්ටනෙට්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් එක්සත් කම්කරු පක්ෂය (UWP), මහ මැතිවරණයේදී ආසන 17 න් 11 ක් දිනා ගත් අතර, වත්මන් අගමැති කෙනී ඇන්තනිගේ ශාන්ත ලුසියා කම්කරු පක්ෂය (SLP) බලයෙන් පහ කළේය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://caricom.org/allen-chastanet-sworn-in-as-new-saint-lucia-prime-minister/|title=Allen Chastanet sworn in as new Saint Lucia Prime Minister|date=7 June 2016|work=CARICOM|access-date=18 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230519030847/https://caricom.org/allen-chastanet-sworn-in-as-new-saint-lucia-prime-minister/|archive-date=19 May 2023|url-status=live}}&lt;/ref&gt; කෙසේ වෙතත්, 2021 ජූලි මාසයේදී ඊළඟ මැතිවරණය ජයග්‍රහණය කළ ශාන්ත ලුසියා කම්කරු පක්ෂය, නිදහසින් පසු ශාන්ත ලුසියා හි නවවන අගමැති බවට පත්විය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://stlucia.loopnews.com/content/pierre-be-sworn-prime-minister|title=Pierre to be sworn in as Prime Minister {{!}} Loop St. Lucia|work=Loop News|language=en}}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== යොමු කිරීම් ==</text>
      <sha1>mcrf0hksz2evrnbz973ndk3qoygq0n4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>අවධානය අඩු අධි ක්‍රියාකාරීත්වයේ ආබාධය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180386</id>
    <revision>
      <id>790786</id>
      <parentid>780847</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T12:05:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>790786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34067" sha1="ibnor1wupk79ao8xmr387cygpzy2ybb" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව)
| name          = අවධානය අඩු අධි ක්‍රියාකාරීත්වයේ ආබාධය
| synonym       = අවධාන ඌණතා ආබාධය, අධික සංචලන ප්‍රතික්‍රියාව (ICD-10)
| image         = Primary Laos2.jpg
| image_size    = 
| alt           = දරුවන්ගේ රූපයක්
| caption       = ADHD ඇති පුද්ගලයින්ට පාසල් වැඩ වැනි කාර්යයන් කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම සහ සම්පූර්ණ කිරීම අනෙක් අයට වඩා දුෂ්කර විය හැකිය.
| pronounce     = 
| specialty     = [[මනෝචිකිත්සාව]], [[ළමා රෝග]]
| symptoms      = [[අවධානය]] යොමු කිරීමේ අපහසුතාව, අධික ක්‍රියාකාරකම්, [[ආවේගශීලීත්වය|හැසිරීම පාලනය කිරීමේ අපහසුතාව]]&lt;ref name=NIH2016/&gt;&lt;ref name=DSM5/&gt;
| onset         = වයස අවුරුදු 6–12 ට පෙර&lt;ref name=CDC/&gt;
| duration      = &gt;මාස 6&lt;ref name=CDC/&gt;
| causes        = [[ජානමය ආබාධ|ජානමය]] සහ [[පාරිසරික සාධක]] යන දෙකම&lt;ref name=&quot;nimh&quot;&gt;{{cite web|author=NIMH|title=Attention Deficit Hyperactivity Disorder (Easy-to-Read)|url=http://www.nimh.nih.gov/health/publications/attention-deficit-hyperactivity-disorder-easy-to-read/index.shtml|publisher=National Institute of Mental Health|year=2013|access-date=17 April 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160414031036/http://www.nimh.nih.gov/health/publications/attention-deficit-hyperactivity-disorder-easy-to-read/index.shtml|archive-date=14 April 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Koo2019/&gt;
| risks         = 
| diagnosis     = වෙනත් විය හැකි හේතූන් බැහැර කිරීමෙන් පසු රෝග ලක්ෂණ මත පදනම්ව&lt;ref name=NIH2016/&gt;
| differential  = සාමාන්‍යයෙන් ක්‍රියාශීලී කුඩා දරුවන්, [[චර්යා ආබාධ]], [[විරුද්ධවාදී නොසැලකිලිමත් ආබාධ]], [[ඉගෙනුම් ආබාධ]], [[ද්විධ්‍රැව ආබාධ]], [[කලල මධ්‍යසාර වර්ණාවලී ආබාධ]]&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Ferri |first=Fred F. |title=Ferri's differential diagnosis : a practical guide to the differential diagnosis of symptoms, signs, and clinical disorders |date=2010 |publisher=Elsevier/Mosby |isbn=978-0323076999 |edition=2nd |location=Philadelphia, PA |pages=Chapter A  }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Zubler, MD, FAAP |first1=Jennifer |last2=Weitzman, MD, FAAP |first2=Carol |last3=Sloane, DO |first3=Mark |last4=Singh, MPA |first4=Natasha |last5=Senturias, MD, FAAP |first5=Yasmin N. |last6=Kosofsky, MD, PhD |first6=Barry |last7=Kable, PhD |first7=Julie |last8=Fernandez-Baca, MA |first8=Daniel |last9=Dang, MPH |first9=Elizabeth |last10=Chasnoff, MD, FAAP |first10=Ira |last11=Bertrand PhD |first11=Jacquelyn |last12=Balachova PhD |first12=Tatiana |last13=Hagan Jr. MD, FAAP |first13=Joseph F. |title=Neurobehavioral Disorder Associated With Prenatal Alcohol Exposure |url=https://pediatrics.aappublications.org/content/pediatrics/138/4/e20151553.full.pdf |journal=Pediatrics |year=2016 |volume=138 |issue=4 |pages=e20151553 |publisher=American Journal of Pediatrics |doi=10.1542/peds.2015-1553 |pmid=27677572 |pmc=5477054 |access-date=22 May 2020 |archive-date=20 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200320042016/https://pediatrics.aappublications.org/content/pediatrics/138/4/e20151553.full.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| prevention    = 
| treatment     = [[මනෝචිකිත්සාව|උපදේශනය]], ජීවන රටාවේ වෙනස්කම්, ඖෂධ&lt;ref name=NIH2016/&gt;
| medication    = [[මධ්‍ය ස්නායු පද්ධති උත්තේජක|උත්තේජක]], [[atomoxetine]], [[guanfacine]], [[clonidine]]&lt;ref&gt;{{Cite journal |vauthors=Coghill DR, Banaschewski T, Soutullo C, Cottingham MG, Zuddas A |date=2017 නොවැම්බර් |title=අවධානය-හිඟය/අධි ක්‍රියාකාරීත්වයේ ආබාධය සඳහා ඖෂධවල අහඹු ලෙස ප්ලේසෙබෝ-පාලිත අධ්‍යයනයන්හි ජීවන තත්ත්වය සහ ක්‍රියාකාරී ප්‍රතිඵල පිළිබඳ ක්‍රමානුකූල සමාලෝචනය |journal=යුරෝපීය ළමා සහ නව යොවුන් මනෝචිකිත්සාව |volume=26 |issue=11 |pages=1283–1307 |doi=10.1007/s00787-017-0986-y |pmc=5656703 |pmid=28429134}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |vauthors=Jain R, Katic A |s2cid=3807877 |දිනය=2016 අගෝස්තු |title=අවධානය-හිඟය/අධි ක්‍රියාකාරීත්වයේ ආබාධ සඳහා ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා වත්මන් සහ විමර්ශන ඖෂධ බෙදා හැරීමේ පද්ධති |journal=CNS ආබාධ සඳහා ප්‍රාථමික සත්කාර සහකරු |volume=18 |issue=4 |doi=10.4088/PCC.16r01979 |pmid=27828696}}&lt;/ref&gt;
| prognosis     = 
| frequency     = 51.1 million (2015)&lt;ref name=GBD2015Pre/&gt;
| deaths        = 
}}

'''අවධානය අඩු අධි ක්‍රියාකාරීත්වයේ ආබාධය''' ( '''ADHD''' ) යනු [[Neurodevelopmental disorder|ස්නායු සංවර්ධන]] වර්ගයේ [[මානසික ‍අක්‍රමතා|මානසික ආබාධයකි]].&lt;ref name=&quot;pmid23299717&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Sroubek A, Kelly M, Li X|date=February 2013|title=Inattentiveness in attention-deficit/hyperactivity disorder|journal=Neuroscience Bulletin|volume=29|issue=1|pages=103–10|doi=10.1007/s12264-012-1295-6|pmc=4440572|pmid=23299717}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Caroline2010&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|url=https://books.google.com/?id=PaO3jsaGkeYC&amp;pg=PA133|pages=133|archive-date=29 August 2021}}&lt;/ref&gt; එය පුද්ගලයෙකුට අවධානය යොමු කිරීමේ ගැටළු, අධික සංචලනය සහ ප්‍රතිඵල ගැන නොසිතා ක්‍රියා කිරීමේ ගැටළු ඇති කිරීමේ තත්වයකි. මෙම හැසිරීම් ඔවුන්ගේ වයසට ගැලපෙන සාමාන්ය හැසිරීම් නොවේ. &lt;ref name=&quot;NIH2016&quot;&gt;{{cite book|title=Attention Deficit Hyperactivity Disorder|date=March 2016|url=http://www.nimh.nih.gov/health/topics/attention-deficit-hyperactivity-disorder-adhd/index.shtml|website=National Institute of Mental Health|access-date=5 March 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160723192735/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/attention-deficit-hyperactivity-disorder-adhd/index.shtml|archive-date=23 July 2016}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;DSM5&quot;&gt;{{cite book|location=Arlington|pages=59–65}}&lt;/ref&gt; ADHD ඇති සමහර පුද්ගලයින්ට හැඟීම් නියාමනය කිරීමේ අපහසුතා හෝ විධායක ක්‍රියාකාරිත්වයේ ගැටළු ද දක්නට ලැබේ. &lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Faraone SV, Rostain AL, Blader J, Busch B, Childress AC, Connor DF, Newcorn JH|date=February 2019|title=Practitioner Review: Emotional dysregulation in attention-deficit/hyperactivity disorder - implications for clinical recognition and intervention|url=https://semanticscholar.org/paper/8917161f5885c81c9d4790f6ac76162fc07e0ad7|journal=Journal of Child Psychology and Psychiatry, and Allied Disciplines|volume=60|issue=2|pages=133–150|doi=10.1111/jcpp.12899|pmid=29624671|access-date=8 August 2020|archive-date=27 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210827233718/https://www.semanticscholar.org/paper/Practitioner-Review%3A-Emotional-dysregulation-in-for-Faraone-Rostain/8917161f5885c81c9d4790f6ac76162fc07e0ad7|url-status=live}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Tenenbaum RB, Musser ED, Morris S, Ward AR, Raiker JS, Coles EK, Pelham WE|date=April 2019|title=Response Inhibition, Response Execution, and Emotion Regulation among Children with Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder|journal=Journal of Abnormal Child Psychology|volume=47|issue=4|pages=589–603|doi=10.1007/s10802-018-0466-y|pmc=6377355|pmid=30112596}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Lenzi F, Cortese S, Harris J, Masi G|date=January 2018|title=Pharmacotherapy of emotional dysregulation in adults with ADHD: A systematic review and meta-analysis|url=https://eprints.soton.ac.uk/414373/1/MAIN_TEXT_R1_CLEANED_FINAL.doc|journal=Neuroscience and Biobehavioral Reviews|volume=84|pages=359–367|doi=10.1016/j.neubiorev.2017.08.010|pmid=28837827|access-date=31 July 2020|archive-date=26 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726104959/https://eprints.soton.ac.uk/414373/1/MAIN_TEXT_R1_CLEANED_FINAL.doc|url-status=live}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;DSM5&quot; /&gt; රෝග විනිශ්චය සඳහා, පුද්ගලයෙකුට වයස අවුරුදු දොළහට පෙර රෝග ලක්ෂණ මතු විය යුතු අතර, මාස හයකට වඩා වැඩි කාලයක් පැවතිය යුතු, සහ අවම වශයෙන් සැකසුම් දෙකක (පාසල, නිවස හෝ විනෝදාත්මක ක්‍රියාකාරකම් වැනි) ගැටළු ඇති කළ යුතුය. &lt;ref name=&quot;CDC&quot;&gt;{{cite book|website=Attention-Deficit / Hyperactivity Disorder (ADHD)|title=Symptoms and Diagnosis|url=https://www.cdc.gov/ncbddd/adhd/diagnosis.html|publisher=Division of Human Development, National Center on Birth Defects and Developmental Disabilities, Centers for Disease Control and Prevention|date=29 September 2014|access-date=3 November 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141107202516/http://www.cdc.gov/ncbddd/adhd/diagnosis.html|archive-date=7 November 2014}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Lake2011&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|url={{google books|HvTa2nArhOsC|plainurl=yes}}|date=2011|pages=[https://books.google.com/books?id=HvTa2nArhOsC&amp;pg=PA34 34]}}&lt;/ref&gt; ළමුන් තුළ, අවධානය යොමු කිරීමේ ගැටළු හේතුවෙන් පාසල් කාර්ය සාධනය දුර්වල විය හැකිය. &lt;ref name=&quot;NIH2016&quot; /&gt; ඊට අමතරව වෙනත් මානසික ආබාධ සහ [[ද්‍රව්‍ය අපයෝජනය|මත්ද්‍රව්‍ය අනිසි භාවිතය]] සමඟ සම්බන්ධයක් ඇත. &lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Erskine HE, Norman RE, Ferrari AJ, Chan GC, Copeland WE, Whiteford HA, Scott JG|title=Long-Term Outcomes of Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder and Conduct Disorder: A&amp;nbsp;Systematic Review and Meta-Analysis|journal=Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry|volume=55|issue=10|pages=841–50|date=October 2016|pmid=27663939|doi=10.1016/j.jaac.2016.06.016}}&lt;/ref&gt; ADHD ජීවිතයට අභියෝග ගෙන දුන්නද, විශේෂයෙන් අද සමාජය තුළ, ADHD ඇති බොහෝ පුද්ගලයින්ට ඔවුන් උනන්දුවක් දක්වන හෝ ප්‍රයෝජනකාරී කාර්යයන් කෙරෙහි ඉතා හොඳින් අවධානය යොමු කළ හැක. (මෙය හයිපර්ෆෝකස් ලෙස හඳුන්වයි.) &lt;ref name=&quot;Koo2019&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Kooij JJ, Bijlenga D, Salerno L, Jaeschke R, Bitter I, Balázs J, etal|title=Updated European Consensus Statement on diagnosis and treatment of adult ADHD|journal=European Psychiatry|volume=56|pages=14–34|date=February 2019|pmid=30453134|doi=10.1016/j.eurpsy.2018.11.001|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Wal2012&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Walitza S, Drechsler R, Ball J|title=[The school child with ADHD]|language=DE|journal=Therapeutische Umschau|volume=69|issue=8|pages=467–73|date=August 2012|pmid=22851461|doi=10.1024/0040-5930/a000316|trans-title=The school child with ADHD|url=https://www.zora.uzh.ch/id/eprint/74507/1/Schulkind_mit_ADHS_Final_Manuskript.pdf|access-date=31 July 2020|archive-date=26 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726110423/https://www.zora.uzh.ch/id/eprint/74507/1/Schulkind_mit_ADHS_Final_Manuskript.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ADHD යනු ළමයින් සහ නව යොවුන් වියේ පසුවන්නන් අතර බහුලවම අධ්‍යයනය කර සහ විනිශ්චය කරන ලද බහුලම මානසික ආබාධය වුවද, බොහෝ අවස්ථාවලහි හරියටම හේතුව නොදනී. අවදානමෙන් 75% ක් පමණ ජානමය සාධක වලින් ඇතිවන බවට ඇස්තමේන්තු කර ඇත.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Demontis|first=Ditte|title=Discovery of the first genome-wide significant risk loci for attention deficit/hyperactivity disorder|journal=Nature Genetics|volume=51|issue=1|pages=63–75|doi=10.1038/s41588-018-0269-7|pmid=30478444|pmc=6481311|url=https://www.nature.com/articles/s41588-018-0269-7.epdf?no_publisher_access=1&amp;r3_referer=nature|access-date=27 August 2019|quote=Consensus estimates from more than 30 twin studies indicate that the heritability of ADHD is 70–80% throughout the lifespan and that environmental risks are those not shared by siblings. Twin studies also suggest that diagnosed ADHD represents the extreme tail of one or more heritable quantitative traits.|year=2019|archive-date=26 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726105532/https://www.nature.com/articles/s41588-018-0269-7.epdf?no_publisher_access=1&amp;r3_referer=nature|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ගර්භනී කාලය තුළ නිකොටින් වලට නිරාවරණය වීම පාරිසරික අවදානමක් විය හැක. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Tiesler|first=Carla M. T.|last2=Heinrich|first2=Joachim|title=Prenatal nicotine exposure and child behavioural problems|journal=European Child &amp; Adolescent Psychiatry|date=21 September 2014|volume=23|issue=10|pages=913–929|doi=10.1007/s00787-014-0615-y|pmid=25241028|pmc=4186967}}&lt;/ref&gt; එය දෙමාපිය පාලනයේ විලාසයට හෝ විනයට සම්බන්ධ බවක් නොපෙනේ. &lt;ref&gt;{{cite book|title=Does Bad Parenting Cause ADHD?|url=https://www.webmd.com/add-adhd/childhood-adhd/parenting-role-in-adhd#1|website=WebMD|access-date=31 July 2020|archive-date=26 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726113614/https://www.webmd.com/add-adhd/childhood-adhd/parenting-role-in-adhd#1|url-status=live}}&lt;/ref&gt; DSM-IV නිර්ණායක භාවිතයෙන් විනිශ්චය කරන විට ළමයින්ගෙන් 5–7% ක් පමණටද, &lt;ref name=&quot;DSM5&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;pmid22976615&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Willcutt EG|title=The prevalence of DSM-IV attention-deficit/hyperactivity disorder: a meta-analytic review|journal=Neurotherapeutics|volume=9|issue=3|pages=490–9|date=July 2012|pmid=22976615|pmc=3441936|doi=10.1007/s13311-012-0135-8}}&lt;/ref&gt; ICD-10 නිර්ණායක භාවිතයෙන් විනිශ්චය කරන විට 1–2% ක් පමණටද මෙම ආබාධය බලපායි. &lt;ref name=&quot;Cowen2012&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|pages=[{{google books|O3sSd-OAdP0C|pages=546|plainurl=yes}} 546]|url={{google books|O3sSd-OAdP0C|plainurl=yes}}}}&lt;/ref&gt; 2015 වන විට, ලොව පුරා මිලියන 51.1 ක් පමණ මිනිසුන් ADHD වලින් පීඩා විඳින බව ඇස්තමේන්තු කර ඇත. &lt;ref name=&quot;GBD2015Pre&quot;&gt;{{Cite journal|last=GBD 2015 Disease and Injury Incidence and Prevalence Collaborators|title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015|journal=Lancet|volume=388|issue=10053|pages=1545–1602|date=October 2016|pmid=27733282|pmc=5055577|doi=10.1016/S0140-6736(16)31678-6}}&lt;/ref&gt; රටවල් අතර අනුපාත සමාන වන අතර, එය ප්‍රධාන වශයෙන් විනිශ්චය කරන ආකාරය මත රඳා පවතී. &lt;ref name=&quot;Jones2011&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|pages=450|archive-date=22 December 2020}}&lt;/ref&gt; පිරිමි ළමයින්ගෙන් ADHD විනිශ්චය කරනු ලබන්නේ ගැහැණු ළමයින්ට වඩා දෙගුණයක් පමණ වන නමුත්, &lt;ref name=&quot;DSM5&quot; /&gt; ගැහැණු ළමයින්ගේ රෝග ලක්ෂණ පිරිමි ළමයින්ගෙන් වෙනස් වන නිසා ඔවුන්ගේ ආබාධය බොහෝ විට නොසලකා හරිනු ලැබේ. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Crawford|first=Nicole|date=February 2003|title=ADHD: a women's issue|journal=Monitor on Psychology|volume=34|issue=2|pages=28|url=http://www.apa.org/monitor/feb03/adhd.aspx|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170409110923/http://www.apa.org/monitor/feb03/adhd.aspx|archive-date=9 April 2017}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;pmid19393378&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Emond V, Joyal C, Poissant H|title=[Structural and functional neuroanatomy of attention-deficit hyperactivity disorder (ADHD)]|language=FR|journal=L'Encephale|volume=35|issue=2|pages=107–14|date=April 2009|pmid=19393378|doi=10.1016/j.encep.2008.01.005|trans-title=Structural and functional neuroanatomy of attention-deficit hyperactivity disorder (ADHD)}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Singh&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Singh I|title=Beyond polemics: science and ethics of ADHD|journal=Nature Reviews. Neuroscience|volume=9|issue=12|pages=957–64|date=December 2008|pmid=19020513|doi=10.1038/nrn2514}}&lt;/ref&gt; ළමා කාලයේදී ADHD විනිශ්චය කරන ලද පුද්ගලයින්ගෙන් 30–50% ක් පමණ වැඩිහිටි කාලයේදී ද රෝග ලක්ෂණ පවතින අතර, වැඩිහිටියන්ගෙන් 2–5% ක් පමණ මෙම තත්වයෙන් පීඩා විඳිති. &lt;ref name=&quot;Kooij-2010&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Kooij SJ, Bejerot S, Blackwell A, Caci H, Casas-Brugué M, Carpentier PJ, Edvinsson D, Fayyad J, Foeken K, Fitzgerald M, Gaillac V, Ginsberg Y, Henry C, Krause J, Lensing MB, Manor I, Niederhofer H, Nunes-Filipe C, Ohlmeier MD, Oswald P, Pallanti S, Pehlivanidis A, Ramos-Quiroga JA, Rastam M, Ryffel-Rawak D, Stes S, Asherson P|title=European consensus statement on diagnosis and treatment of adult ADHD: The European Network Adult ADHD|journal=BMC Psychiatry|volume=10|issue=|pages=67|date=September 2010|pmid=20815868|pmc=2942810|doi=10.1186/1471-244X-10-67}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Balint2008&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Bálint S, Czobor P, Mészáros A, Simon V, Bitter I|title=[Neuropsychological impairments in adult attention deficit hyperactivity disorder: a literature review]|language=Hungarian|journal=Psychiatria Hungarica|volume=23|issue=5|pages=324–35|year=2008|pmid=19129549|trans-title=Neuropsychological impairments in adult attention deficit hyperactivity disorder: A literature review}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;underdiagnosed&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Ginsberg Y, Quintero J, Anand E, Casillas M, Upadhyaya HP|title=Underdiagnosis of attention-deficit/hyperactivity disorder in adult patients: a review of the literature|journal=The Primary Care Companion for CNS Disorders|volume=16|issue=3|year=2014|pmid=25317367|pmc=4195639|doi=10.4088/PCC.13r01600|quote=Reports indicate that ADHD affects 2.5%–5% of adults in the general population,&lt;sup&gt;5–8&lt;/sup&gt; compared with 5%–7% of children.&lt;sup&gt;9,10&lt;/sup&gt;&amp;nbsp;... However, fewer than 20% of adults with ADHD are currently diagnosed and/or treated by psychiatrists.&lt;sup&gt;7,15,16&lt;/sup&gt;}}&lt;/ref&gt; වැඩිහිටියන් තුළ අධි ක්‍රියාකාරීත්වයට වඩා අභ්‍යන්තර නොසන්සුන්තාවයක් ඇති විය හැක. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|date=2009|location=Leicester|page=17}}&lt;/ref&gt; ඔවුන් බොහෝ විට ඔවුන්ගේ දුර්වලතා කිහිපයක් හෝ සියල්ලම සපුරාලන, ඒවාට මුහුණ දීමේ කුසලතා වර්ධනය කර ගනී. &lt;ref name=&quot;Art.218&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Gentile JP, Atiq R, Gillig PM|title=Adult ADHD: Diagnosis, Differential Diagnosis, and Medication Management|journal=Psychiatry|volume=3|issue=8|pages=25–30|date=August 2006|pmid=20963192|pmc=2957278|quote=likelihood that the adult with ADHD has developed coping mechanisms to compensate for his or her impairment}}&lt;/ref&gt; මෙම තත්ත්වය අනෙකුත් තත්ත්වයන්ගෙන් වෙන්කර හඳුනා ගැනීමට මෙන්ම, සාමාන්‍ය හැසිරීම් පරාසය තුළ තවමත් පවතින ඉහළ මට්ටමේ ක්‍රියාකාරකම් වලින් වෙන්කර හඳුනා ගැනීමටද අපහසු විය හැකිය. &lt;ref name=&quot;Lake2011&quot; /&gt;

ADHD කළමනාකරණ නිර්දේශ රට අනුව වෙනස් වන අතර සාමාන්‍යයෙන් උපදේශනය, ජීවන රටා වෙනස්කම් සහ ඖෂධවල යම් සංයෝජනයක් ඇතුළත් වේ. &lt;ref name=&quot;NIH2016&quot; /&gt; බ්‍රිතාන්‍ය මාර්ගෝපදේශය අනුව දරුවන්ට දරුණු රෝග ලක්ෂණ ඇති අවස්ථාවලදී ඖෂධ ප්‍රථම ප්‍රතිකාරය ලෙස නිර්දේශ කරයි. මධ්යස්ථ රෝග ලක්ෂණ ඇති දරුවන්ට, උපදේශන ක්රම අසාර්ථක වුවහොත් හෝ ප්‍රතික්ෂේප කළහොත් පමණක් ඖෂධ සලකා බලනු ලැබේ. වැඩිහිටියන් සඳහා, ඖෂධ ප්‍රථම ප්‍රතිකාරය ලෙස නිර්දේශ කරයි. &lt;ref name=&quot;NICE2009-PharmRec&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|location=Leicester|date=2009|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK53652/|pages=[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK53654/#ch10.s92 303–307]|archive-date=13 January 2016}}&lt;/ref&gt; කැනේඩියානු සහ ඇමරිකානු මාර්ගෝපදේශ අනුව පාසල් පෙර වයසේ දරුවන් සඳහා හැසිරීම් ප්‍රතිකාරය ප්‍රථම පියවර ලෙස නිර්දේශ කරන අතර, වැඩිහිටි දරුවන් සඳහා ඖෂධ සහ හැසිරීම් ප්‍රතිකාරය එකට භාවිතා කිරීම නිර්දේශ කරයි. &lt;ref name=&quot;CADDRA&quot;&gt;{{cite book|title=Canadian ADHD Practice Guidelines|url=http://www.caddra.ca/cms4/pdfs/caddraGuidelines2011Introduction.pdf|website=Canadian ADHD Alliance|access-date=4 February 2011|archive-date=21 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121222344/https://www.caddra.ca/cms4/pdfs/caddraGuidelines2011Introduction.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;CDC guideline&quot;&gt;{{cite book|title=Attention-Deficit / Hyperactivity Disorder (ADHD): Recommendations|url=https://www.cdc.gov/ncbddd/adhd/guidelines.html|publisher=Centers for Disease Control and Prevention|access-date=13 July 2015|date=24 June 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150707181535/http://www.cdc.gov/ncbddd/adhd/guidelines.html|archive-date=7 July 2015}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;APP2019&quot;&gt;{{Cite journal|last=Wolraich|first=ML|last2=Hagan JF|first2=Jr|last3=Allan|first3=C|last4=Chan|first4=E|last5=Davison|first5=D|last6=Earls|first6=M|last7=Evans|first7=SW|last8=Flinn|first8=SK|last9=Froehlich|first9=T|last10=Frost|first10=J|last11=Holbrook|first11=JR|title=Clinical Practice Guideline for the Diagnosis, Evaluation, and Treatment of Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder in Children and Adolescents.|journal=Pediatrics|date=October 2019|volume=144|issue=4|pages=e20192528|doi=10.1542/peds.2019-2528|pmid=31570648|pmc=7067282}}&lt;/ref&gt; උත්තේජක ඖෂධ අවම වශයෙන් මාස 14 ක් පමණ කාලයක් ඵලදායී වේ, කෙසේ වෙතත්, ඒවායේ දිගුකාලීන කාර්යක්ෂමතාව අපැහැදිලි වන අතර බරපතල අතුරු ආබාධ ඇති විය හැකිය. &lt;ref name=&quot;StorebøPedersen2018&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Storebø OJ, Pedersen N, Ramstad E, Kielsholm ML, Nielsen SS, Krogh HB, Moreira-Maia CR, Magnusson FL, Holmskov M, Gerner T, Skoog M, Rosendal S, Groth C, Gillies D, Buch Rasmussen K, Gauci D, Zwi M, Kirubakaran R, Håkonsen SJ, Aagaard L, Simonsen E, Gluud C|date=May 2018|title=Methylphenidate for attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) in children and adolescents - assessment of adverse events in non-randomised studies|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=5|pages=CD012069|doi=10.1002/14651858.CD012069.pub2|pmc=6494554|pmid=29744873}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite book|title=NIMH » The Multimodal Treatment of Attention Deficit Hyperactivity Disorder Study (MTA):Questions and Answers|website=NIMH » Home|url=https://www.nimh.nih.gov/funding/clinical-research/practical/mta/the-multimodal-treatment-of-attention-deficit-hyperactivity-disorder-study-mta-questions-and-answers.shtml|access-date=2019-01-01|quote=Why were the MTA medication treatments more effective than community treatments that also usually included medication? Answer: There were substantial differences in quality and intensity between the study-provided medication treatments and those provided in the community care group.|archive-date=30 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210130184640/https://www.nimh.nih.gov/funding/clinical-research/practical/mta/the-multimodal-treatment-of-attention-deficit-hyperactivity-disorder-study-mta-questions-and-answers.shtml|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;NICE 2009&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|location=Leicester|date=2009|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK53652/|archive-date=13 January 2016}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Long-Term Outcomes Medications&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Huang YS, Tsai MH|title=Long-term outcomes with medications for attention-deficit hyperactivity disorder: current status of knowledge|journal=CNS Drugs|volume=25|issue=7|pages=539–54|date=July 2011|pmid=21699268|doi=10.2165/11589380-000000000-00000}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Long-term 2015&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Arnold LE, Hodgkins P, Caci H, Kahle J, Young S|title=Effect of treatment modality on long-term outcomes in attention-deficit/hyperactivity disorder: a systematic review|journal=PLOS ONE|volume=10|issue=2|pages=e0116407|date=February 2015|pmid=25714373|pmc=4340791|doi=10.1371/journal.pone.0116407|display-authors=4|bibcode=2015PLoSO..1016407A}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Long-term 36&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Parker J, Wales G, Chalhoub N, Harpin V|title=The long-term outcomes of interventions for the management of attention-deficit hyperactivity disorder in children and adolescents: a systematic review of randomized controlled trials|journal=Psychology Research and Behavior Management|volume=6|issue=|pages=87–99|date=September 2013|pmid=24082796|pmc=3785407|doi=10.2147/PRBM.S49114|quote=Results suggest there is moderate-to-high-level evidence that combined pharmacological and behavioral interventions, and pharmacological interventions alone can be effective in managing the core ADHD symptoms and academic performance at 14 months. However, the effect size may decrease beyond this period.&amp;nbsp;... Only one paper examining outcomes beyond 36 months met the review criteria.&amp;nbsp;... There is high level evidence suggesting that pharmacological treatment can have a major beneficial effect on the core symptoms of ADHD (hyperactivity, inattention, and impulsivity) in approximately 80% of cases compared with placebo controls, in the short term.22}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;CNS09&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Wigal SB|year=2009|title=Efficacy and safety limitations of attention-deficit hyperactivity disorder pharmacotherapy in children and adults|journal=CNS Drugs|volume=23 Suppl 1|pages=21–31|doi=10.2165/00023210-200923000-00004|pmid=19621975}}&lt;/ref&gt;

18 වන සියවසේ සිට, වෛද්ය ලේඛනවල ADHD හා සමාන රෝග ලක්ෂණ විස්තර කර ඇත. &lt;ref name=&quot;Lange Reichl 2010&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Lange KW, Reichl S, Lange KM, Tucha L, Tucha O|title=The history of attention deficit hyperactivity disorder|journal=Attention Deficit and Hyperactivity Disorders|volume=2|issue=4|pages=241–55|date=December 2010|pmid=21258430|pmc=3000907|doi=10.1007/s12402-010-0045-8|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; කෙසේ වෙතත්, 1970 ගණන් වල සිට ADHD, එහි විනිශ්චය සහ ප්‍රතිකාරය මතභේදාත්මක ලෙස සැලකේ. &lt;ref name=&quot;Parrillo 2008 63&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|pages=63|url=https://books.google.com/books?id=mRGr_B4Y1CEC|archive-date=4 January 2020}}&lt;/ref&gt; මතභේදයන්ට වෛද්‍යවරුන්, ගුරුවරුන්, ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින්, දෙමාපියන් සහ මාධ්‍ය සම්බන්ධ වේ. ප්‍රධාන විවාදාත්මක මාතෘකා වන්නේ ADHD හි හේතු සහ එහි ප්‍රතිකාරය සඳහා උත්තේජක ඖෂධ භාවිතයයි. &lt;ref name=&quot;May2008&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Mayes R, Bagwell C, Erkulwater J|title=ADHD and the rise in stimulant use among children|journal=Harvard Review of Psychiatry|volume=16|issue=3|pages=151–66|date=2008|pmid=18569037|doi=10.1080/10673220802167782}}&lt;/ref&gt; බොහෝ සෞඛ්‍ය සේවා සපයන්නන්, ADHD, ළමුන්ට සහ වැඩිහිටියන්ට ඇති වන සැබෑ ආබාධයක් ලෙස පිළිගන්නා අතර, විද්‍යාත්මක ප්‍රජාව අතර මතභේද ප්‍රධාන වශයෙන් කේන්ද්‍රගත වන්නේ එය හඳුනාගෙන ප්‍රතිකාර කරන ආකාරය මතය. &lt;ref name=&quot;Sim&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Sim MG, Hulse G, Khong E|title=When the child with ADHD grows up|journal=Australian Family Physician|volume=33|issue=8|pages=615–8|date=August 2004|pmid=15373378|url=http://www.racgp.org.au/afp/200408/20040803sim.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924083931/http://www.racgp.org.au/afp/200408/20040803sim.pdf|archive-date=24 September 2015}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Online&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|pages=4–7}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Schonwald&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Schonwald A, Lechner E|title=Attention deficit/hyperactivity disorder: complexities and controversies|journal=Current Opinion in Pediatrics|volume=18|issue=2|pages=189–95|date=April 2006|pmid=16601502|doi=10.1097/01.mop.0000193302.70882.70}}&lt;/ref&gt; 1980 සිට 1987 දක්වා මෙම තත්ත්වය නිල වශයෙන් '''අවධාන ඌණතා ආබාධය''' ( '''ADD''') ලෙස හැඳින්වූ අතර, මෙයට පෙර එය '''ළමා කාලයේ අධික සංචලන ප්‍රතික්‍රියාව''' ලෙස හැඳින්විණි. &lt;ref name=&quot;We2005&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|date=2005|location=Amsterdam|pages=237|url=https://books.google.com/books?id=Eg9U9e_ICr8C&amp;pg=PA237|archive-date=16 January 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|title=ADHD: The Diagnostic Criteria|url=https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/medicating/adhd/diagnostic.html|access-date=5 March 2016|agency=Frontline|publisher=PBS|archive-url=https://web.archive.org/web/20160420080026/http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/medicating/adhd/diagnostic.html|archive-date=20 April 2016}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රිත ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

[[Category:Translated from MDWiki]]
[[ප්‍රවර්ගය:මනෝ වෛද්‍යවේදය]]
[[ප්‍රවර්ගය:සෞඛ්‍යය]]
[[ප්‍රවර්ගය:රෝග]]</text>
      <sha1>ibnor1wupk79ao8xmr387cygpzy2ybb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සින්ට් මාර්ටන්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180901</id>
    <revision>
      <id>790803</id>
      <parentid>781300</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T14:27:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>790803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23240" sha1="lcgfrgzr8pjnpx31wixtvsgy0iqfqm4" xml:space="preserve">
{{Infobox dependency
| name                     = සින්ට් මාර්ටන්&lt;!--Sint Maarten is the official English name of the country, please DO NOT change to Saint Martin/Maarten--&gt;
| settlement_type          = නෙදර්ලන්ත රාජධානියේ ව්‍යවස්ථාදායක රට
| image_flag               = Flag of Sint Maarten.svg
| flag_size                = 125
| flag_link                = Flag of Sint Maarten
| image_seal               = Wapen van Sint Maarten.svg
| seal_size                = 100
| seal_type                = ලාංඡනය
| seal_link                = Coat of arms of Sint Maarten
| anthem                   = &quot;[[O Sweet Saint Martin's Land]]&quot;&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;display:inline-block;margin-top:0.4em;&quot;&gt;{{center|[[File:Sint Maarten National Anthem (Instrumental) Oh Sweet Sint Maarten Land.ogg]]}}&lt;/div&gt;
| song_type                = රාජකීය ගීය
| song                     = &quot;[[Wilhelmus]]&quot;&lt;br /&gt;({{langx|si|&quot;නසාවු හි විලියම්&quot;}})&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;display:inline-block;margin-top:0.4em;&quot;&gt;[[File:United States Navy Band - Het Wilhelmus (tempo corrected).ogg|Het Wilhelmus]]&lt;/div&gt;
| motto                    = {{native phrase|la|&quot;Semper progrediens&quot;|italics=off}}&lt;br /&gt;({{Langx|si|&quot;සැමවිටම දියුණු වෙමින් පවතී&quot;}})
| image_map                = Sint Maarten on the globe (Americas centered).svg
| map_alt                  = Location of Sint Maarten
| map_caption              = [[උතුරු ඇමරිකාවේ]] සින්ට් මාර්ටන් හි පිහිටීම
| mapsize                  = 250px
| image_map2               = Sint Maarten-CIA WFB Map.png
| map_caption2             = {{nowrap|ශාන්ත මාර්ටින්}}
| mapsize2                 = 250px
| subdivision_type         = [[ස්වෛරී රාජ්‍යය]]
| subdivision_name         = {{flag|නෙදර්ලන්ත රාජධානිය}}
| established_title        = වෙන්වීමට පෙර
| established_date         = [[නෙදර්ලන්ත ඇන්ටිලස්]]
| established_title2       = රටේ තත්ත්වය
| established_date2        = 2010 ඔක්තෝබර් 10
| official_languages       = {{hlist|[[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]]|[[ලන්දේසි භාෂාව|ලන්දේසි]]}}
| capital                  = පිලිප්ස්බර්ග්
| coordinates              = {{Coord|18|02|N|63|03|W|type:city|display=inline,title}}
| largest_city             = ලෝවර් ප්‍රින්ස'ස් කෝටී
| demonym                  = සින්ට් මාර්ටිනර්
| government_type          = [[ව්‍යවස්ථාමය රාජාණ්ඩුවක්]] තුළ පාර්ලිමේන්තු [[නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය]]
| leader_title1            = රාජාණ්ඩුව
| leader_name1             = විලෙම්-ඇලෙක්සැන්ඩර්
| leader_title2            = ආණ්ඩුකාර
| leader_name2             = [[අජමු බාලි]]
| leader_title3            = අගමැති
| leader_name3             = [[ලූක් මර්සෙලිනා]]
| legislature              = [[සින්ට් මාර්ටන් පාර්ලිමේන්තුව]]
| area_km2                 = 34&lt;ref name=&quot;rijksoverheid.nl&quot;&gt;{{Cite web| url=https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/caribische-deel-van-het-koninkrijk/vraag-en-antwoord/waaruit-bestaat-het-koninkrijk-der-nederlanden| language=nl| title=Waaruit bestaat het Koninkrijk der Nederlanden?| date=19 May 2015| trans-title=What are the different parts of the Kingdom of the Netherlands?| publisher=Ministry of General Affairs, Government of the Netherlands| access-date=2021-07-06}}&lt;/ref&gt;
| area_rank                = 191 වෙනි &lt;!-- Should match [[List of countries and dependencies by area]] --&gt; 
| percent_water            = 
| elevation_max_m          = 383
| population_census        = 
| population_census_year   = 
| population_estimate      = 58,477&lt;ref&gt;{{cite web |website=Sint Maarten Department of Statistics |access-date=2023-06-10 |year=2021 |title=Population Estimates and Vital Statistics 2023|url=http://stats.sintmaartengov.org/press_release/Population/2023/Press_release_est_Population_2023.pdf}}&lt;/ref&gt;
| population_estimate_rank = 187 වෙනි
| population_estimate_year = 2023
| population_density_km2   = 1221
| population_density_rank  = 11 වෙනි
| GDP_PPP                  = ඩොලර් බිලියන 1.436&lt;ref name=&quot;Factbook&quot;&gt;[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sint-maarten/#economy &quot;Sint Maarten&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230309170758/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sint-maarten/#economy |date=2023-03-09 }}. ''[[The World Factbook]]''. Central Intelligence Agency. Retrieved 7 April 2018.&lt;/ref&gt;
| GDP_PPP_rank             = 
| GDP_PPP_year             = 2018
| GDP_PPP_per_capita       = ඩොලර් 35,342&lt;ref name=&quot;Factbook&quot; /&gt;
| GDP_PPP_per_capita_rank  = 
| GDP_nominal              = ඩොලර් බිලියන 1.185&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Sint Maarten (Dutch part) {{!}} Data|url=https://data.worldbank.org/country/SX|access-date=2021-08-09|website=data.worldbank.org}}&lt;/ref&gt;
| GDP_nominal_year         = 2018
| GDP_nominal_per_capita   = 
| HDI_year                 = 
| HDI_change               = &lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
| HDI                      = &lt;!--number only--&gt;
| currency                 = [[කැරිබියානු ගිල්ඩර්]] සහ [[නෙදර්ලන්ත ඇන්ටිලියන් ගිල්ඩර්]] (ƒ, [[ISO 4217|ANG]]) නිල මුදල් ඒකක වේ; [[එක්සත් ජනපද ඩොලරය]] ([[ISO 4217|USD]]) සහ [[යුරෝ]] ([[ISO 4217|EUR]]) ද බහුලව භාවිතා වේ.&lt;ref name=&quot;USD&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.state.gov/u-s-relations-with-sint-maarten/ |title=U.S. Relations With Sint Maarten |author=United States State Department, Bureau of Western Hemisphere Affairs |date=November 11, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |title=The currency of St-Martin... Or rather, the currencies of St-Martin |url=https://www.st-martin.org/us/blog/the-currency-of-st-martin-or-rather-the-currencies-of-st-martin/ |access-date=2025-06-13 |archive-date=2025-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250818200659/https://www.st-martin.org/us/blog/the-currency-of-st-martin-or-rather-the-currencies-of-st-martin/ }}&lt;/ref&gt;
| currency_code            =
| timezone                 = අත්ලාන්තික් වේලා කලාපය
| utc_offset               = -4:00
| electricity              = 120 V–60 Hz
| drives_on                = දකුණ
| calling_code             = [[+1]]
| iso_code                 = {{hlist|[[ISO 3166-2:SX|SX]]|[[ISO 3166-2:NL|NL-SX]]}}
| cctld                    = [[.sx]]
| ethnic_groups               = &lt;!--Do not change: no data available for ethnicity group, therefore data of population by nationality is used instead. --&gt;{{Unbulleted list|''&lt;u&gt;සටහන&lt;/u&gt;: ජාතිකත්වය අනුව ජනගහනය''|සින්ට් මාර්ටන් 29.9%|ඩොමිනිකන් ජනරජය 10.2%|හයිටි 7.8%|ජැමෙයිකා 6.6%|ශාන්ත මාටින් 5.9%|ගයනා 5%|ඩොමිනිකා 4.4%|කුරකාඕ 4.1%|අරුබා 3.4%|ශාන්ත කිට්ස් සහ නෙවිස් 2.8%|ඉන්දියා 2.6%|නෙදර්ලන්තය 2.2%|එක්සත් ජනපදය 1.6%|සුරිනේම් 1.4%|ශාන්ත ලුසියා 1.3%|ඇන්ගුයිලා 1.1%|අනෙකුත් 8%|නිශ්චිත නොකළ 1.7%&lt;ref name=&quot;cia.gov&quot;&gt;{{Cite CIA World Factbook|country=Sint Maarten |access-date=2024-11-19 |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sint-maarten/}}&lt;/ref&gt;}}
| ethnic_groups_year          = 2011
| religion                 = {{Tree list}}
* 82.18% [[ක්‍රිස්තියානි]]
** 33.13% [[රෝමානු කතෝලික]]
** 49.05% [[රෙපරමාදු]]
*** 14.74% [[පෙන්තකොස්ත]]
*** 9.96% [[මෙතදිස්ඨ]]
*** 6.62% [[සෙවන්ත් ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්]]
*** 4.72% [[බැප්ටිස්ට්]]
*** 3.06% [[ඇන්ග්ලිකන්]]
*** 1.7% [[යෙහෝවාගේ සාක්ෂිකරුවන්]]
*** 6.89% වෙනත් [[ක්‍රිස්තියානි]]
* 7.9% ආගමක් නැත
* 5.2% [[හින්දු ආගම]]
* 2.37% සඳහන් කර නැත
* 0.8% වෙනත්
{{Tree list/end}}}}'''සින්ට් මාර්ටන්''' ({{IPA|nl|sɪntˈmaːrtə(n)|-|Nl-Sint Maarten.ogg}}) යනු උතුරු ඇමරිකාවේ කැරිබියානු කලාපයේ පිහිටා ඇති නෙදර්ලන්ත රාජධානියේ සංඝටක රටකි.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Sint Maarten|date=2022-08-02|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sint-maarten/|work=The World Factbook|publisher=Central Intelligence Agency|language=en|access-date=2022-08-30|archive-date=2023-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230309170758/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sint-maarten/}}&lt;/ref&gt; 2023 ජුනි වන විට 58,477&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |last=Dept |first=Editorial |date=2023-06-07 |title=58,477 persons listed in Civil Registry, parliamentary seats to remain at 15 |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/58-477-persons-listed-in-civil-registry-parliamentary-seats-to-remain-at-15 |access-date=2024-09-13 |website=The Daily Herald |language=en-gb}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rijksoverheid.nl&quot;&gt;{{Cite web |date=19 May 2015 |title=Waaruit bestaat het Koninkrijk der Nederlanden? |trans-title=What are the different parts of the Kingdom of the Netherlands? |url=https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/caribische-deel-van-het-koninkrijk/vraag-en-antwoord/waaruit-bestaat-het-koninkrijk-der-nederlanden |access-date=2021-07-06 |publisher=Ministry of General Affairs, Government of the Netherlands |language=nl}}&lt;/ref&gt; ජනගහනයක් සහිත එය කිලෝමීටර 34 (වර්ග සැතපුම් 13) ක භූමි ප්‍රමාණයක බෙදී ඇති ශාන්ත මාර්ටින් දූපතේ දකුණු 44% ආවරණය කරන අතර, දිවයිනේ උතුරු 56% ශාන්ත මාර්ටින්හි ප්‍රංශ විදේශීය සාමූහිකත්වය වේ. සින්ට් මාර්ටන් අගනුවර පිලිප්ස්බර්ග් වේ.&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{cite web |title=CIA World Factbook – Sint Maarten |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/saint-martin/ |access-date=24 July 2019}}&lt;/ref&gt; සාමූහිකව, සින්ට් මාර්ටන් සහ කැරිබියන් දූපත් වල අනෙකුත් ලන්දේසි දූපත් බොහෝ විට ලන්දේසි කැරිබියන් ලෙස හැඳින්වේ.

2010 ඔක්තෝබර් 10 වන දිනට පෙර, සින්ට් මාර්ටන් සින්ට් මාර්ටන් දූපත් ප්‍රදේශය (ඕලන්ද: අයිලන්ඩ්ගේබිඩ් සින්ට් මාර්ටන්) ලෙස හැඳින්වූ අතර, නෙදර්ලන්ත ඇන්ටිලස් සෑදූ දූපත් ප්‍රදේශ හයෙන් (අයිලන්ඩ්ගේබිඩන්) එකකි.&lt;ref name=&quot;auto1&quot; /&gt; සින්ට් මාර්ටන් EU විදේශීය රටක තත්ත්වය ඇත; එය යුරෝපීය සංගමයේ කොටසක් නොවේ, නමුත් විදේශීය රටවල් සහ ප්‍රදේශ සංගමයේ සාමාජිකයෙකි.

2017 සැප්තැම්බර් 6 සහ 7 යන දිනවල, දිවයිනට 5 වන කාණ්ඩයේ ඉර්මා සුළි කුණාටුව බලපෑ අතර, එය ගොඩනැගිලි සහ යටිතල පහසුකම් සඳහා පුළුල් හා සැලකිය යුතු හානියක් සිදු කළේය.&lt;ref name=&quot;auto1&quot; /&gt;

== නිරුක්තිය ==
මුල් සිතියම්වල ඇති වූ ව්‍යාකූලත්වය හේතුවෙන්, 1493 නොවැම්බර් 11 වන දින සාන්තුවරයාගේ මංගල්‍ය දිනයේදී නෙවිස් ප්‍රථම වරට දුටු විට, ටුවර්ස්හි ශාන්ත මාටින්ට ගෞරවයක් වශයෙන් ක්‍රිස්ටෝපර් කොලොම්බස් විසින් ලබා දුන් නම අහම්බෙන් දිවයිනට ලැබුණි.

&quot;සින්ට් මාර්ටන්&quot; යනු ලන්දේසි භාෂාවෙන් ශාන්ත මාටින් ය.

== ඉතිහාසය ==
=== පූර්ව යටත් විජිත ===
{{Excerpt|සින්ට් මාර්ටන් හි ඉතිහාසය|පූර්ව යටත් විජිත|inline=yes}}

=== යුරෝපීයයන්ගේ පැමිණීම ===
{{Excerpt|සින්ට් මාර්ටන් හි ඉතිහාසය|යුරෝපීයයන්ගේ පැමිණීම|inline=yes}}

=== 18-19 සියවස් ===
{{Excerpt|සින්ට් මාර්ටන් හි ඉතිහාසය|18-19 සියවස්|inline=yes}}

=== 20 වන සියවස ===
{{Excerpt|සින්ට් මාර්ටන් හි ඉතිහාසය|20 වන සියවස|inline=yes}}

=== 21 වන සියවස ===
{{Excerpt|සින්ට් මාර්ටන් හි ඉතිහාසය|21 වන සියවස|inline=yes}}

==== ඉර්මා සුළි කුණාටුවේ බලපෑම් ====
{{Excerpt|සින්ට් මාර්ටන් හි ඉතිහාසය|ඉර්මා සුළි කුණාටුවේ බලපෑම්|inline=yes}}

==== පසු සුළි කුණාටුව නැවත ගොඩනැගීම ====
{{Excerpt|සින්ට් මාර්ටන් හි ඉතිහාසය|පසු සුළි කුණාටුව නැවත ගොඩනැගීම|inline=yes}}

== භූගෝලය ==
{{Excerpt|සින්ට් මාර්ටන් හි භූගෝලය||inline=yes}}

=== දේශගුණය ===
{{Excerpt|සින්ට් මාර්ටන් හි භූගෝලය|දේශගුණය|inline=yes}}

== රජය සහ දේශපාලනය ==
{{Excerpt|සින්ට් මාර්ටන් හි රජය සහ දේශපාලනය||inline=yes}}

=== නෙදර්ලන්ත රාජධානිය තුළ තත්ත්වය ===
{{Excerpt|සින්ට් මාර්ටන් හි රජය සහ දේශපාලනය|නෙදර්ලන්ත රාජධානිය තුළ තත්ත්වය|inline=yes}}

=== යුරෝපීය සංගමයට සම්බන්ධය ===
{{Excerpt|සින්ට් මාර්ටන් හි රජය සහ දේශපාලනය|යුරෝපීය සංගමයට සම්බන්ධය|inline=yes}}

=== විදේශ ප්‍රතිපත්තිය සහ ආරක්ෂාව ===
{{Excerpt|සින්ට් මාර්ටන් හි රජය සහ දේශපාලනය|විදේශ ප්‍රතිපත්තිය සහ ආරක්ෂාව|inline=yes}}

=== පාරිසරික නීති ===
{{Excerpt|සින්ට් මාර්ටන් හි රජය සහ දේශපාලනය|පාරිසරික නීති|inline=yes}}

=== දූෂණය ===
{{Excerpt|සින්ට් මාර්ටන් හි රජය සහ දේශපාලනය|දූෂණය|inline=yes}}

== පරිසරය ==
=== ශාක ===
{{Excerpt|සින්ට් මාර්ටන් හි පරිසරය|ශාක|inline=yes}}

=== මල්ලට් පොකුණ ===
{{Excerpt|සින්ට් මාර්ටන් හි පරිසරය|මල්ලට් පොකුණ|inline=yes}}

=== අභියෝග ===
{{Excerpt|සින්ට් මාර්ටන් හි පරිසරය|අභියෝග|inline=yes}}

== ජන විකාශනය ==
{{Excerpt|සින්ට් මාර්ටන් හි ජන විකාශනය||inline=yes}}

=== ජනාවාස ===
{{Excerpt|සින්ට් මාර්ටන් හි ජන විකාශනය|ජනාවාස|inline=yes}}

=== ජනගහනයේ ව්‍යුහය ===
{{Excerpt|සින්ට් මාර්ටන් හි ජන විකාශනය|ජනගහනයේ ව්‍යුහය|inline=yes}}

=== ආගම ===
{{Excerpt|සින්ට් මාර්ටන් හි ජන විකාශනය|ආගම|inline=yes}}

=== භාෂා ===
{{Excerpt|සින්ට් මාර්ටන් හි ජන විකාශනය|භාෂා|inline=yes}}

== ආර්ථිකය ==
{{Excerpt|සින්ට් මාර්ටන් හි ආර්ථිකය||inline=yes}}

== සංස්කෘතිය ==
{{Excerpt|සින්ට් මාර්ටන් හි සංස්කෘතිය||inline=yes}}

=== උත්සව ===
{{Excerpt|සින්ට් මාර්ටන් හි සංස්කෘතිය||inline=yes}}

=== ක්‍රීඩාව ===
{{Excerpt|සින්ට් මාර්ටන් හි සංස්කෘතිය||inline=yes}}

=== ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය ===
{{Excerpt|සින්ට් මාර්ටන් හි සංස්කෘතිය||inline=yes}}

== මාධ්‍ය සහ විදුලි සංදේශ ==
සින්ට් මාර්ටන් හි පළමු ගුවන් විදුලි මධ්‍යස්ථානය වන වොයිස් ඔෆ් ශාන්ත මාර්ටන් (PJD-2), 1959 දෙසැම්බර් 23 වන දින ආරම්භ කරන ලද අතර එය අසල්වැසි දූපත් වලද ඇසුණි. එහි පළමු වසර කිහිපය තුළ, එය නිවේදකයින් දෙදෙනෙකු සේවයේ යොදවා ඇති අතර එහි දෛනික කාලසටහනෙන් වැඩි කොටසක් සඳහා බදු දී ඇති ආගමික වැඩසටහන් විකාශනය කළේය. 1963 මැයි මාසයේදී පිලිප්ස්බර්ග් ප්‍රදේශයෙන් ආරම්භ වූ රූපවාහිනී සේවා භූමියට හඳුන්වා දෙන ලද අතර පුවර්ටෝ රිකෝ වෙතින් වැඩසටහන් ලැබුණු {{ill|ෆෝර්ට් විලෙම්|nl|Fort Willem I (Sint Maarten)}} ප්‍රදේශයේ රිලේ මධ්‍යස්ථානයක් මගින් සේවය කරන ලදී; ප්‍රංශ කාර්තුවේ මුලින් යෝජිත එකට වඩා ෆෝර්ට් විලෙම් අඩවිය තෝරා ගන්නා ලද්දේ දෙවැන්නාගේ පිළිගැනීමේ ගැටළු වලට ස්තූතිවන්ත වෙමිනි. එම වසරේ මාර්තු 21 වන දින සිට ස්වයංක්‍රීය දුරකථන පද්ධතියක් සඳහා අඩිතාලම දමන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Jeffry |first1=Daniella |url=https://google.com/books/edition/1963_A_Landmark_Year_in_St_Martin/7IZku4tG1W4C?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=television+in+Sint+Maarten,+1963&amp;pg=PT70&amp;printsec=frontcover |title=1963: A Landmark Year in St. Martin |date=2012 |publisher=[[Xlibris]] |isbn=978-1-4771-0261-9 |pages=pos. 70–71 |access-date=2024-05-30 |url-access=limited |via=[[Google Books]] |orig-year=2003}}&lt;/ref&gt;

== අධ්‍යාපනය ==
{{Excerpt|සින්ට් මාර්ටන් හි අධ්‍යාපනය||inline=yes}}

== ප්‍රවාහනය ==
[[File:Air_France_Airbus_A340-200_(F-GLZJ)_on_short_finals_at_Princess_Juliana_Airport.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Air_France_Airbus_A340-200_(F-GLZJ)_on_short_finals_at_Princess_Juliana_Airport.jpg|thumb|ගුවන් තොටුපළට ගොඩබෑම]]
සින්ට් මාර්ටන්, කැරිබියන්, උතුරු ඇමරිකාව සහ ප්‍රංශය සහ නෙදර්ලන්තය හරහා ගමනාන්ත සඳහා සේවා සපයන ප්‍රින්සස් ජූලියානා ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ මගින් සේවය කරනු ලැබේ. ධාවන පථයේ අවසානයේ ජනප්‍රිය මහෝ වෙරළට ආසන්නව ඉතා පහත් අවසාන ප්‍රවේශ ගොඩබෑම සඳහා එය ප්‍රසිද්ධය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/news/dr-gridlock/wp/2017/09/07/irma-devastates-world-famous-st-maarten-airport/|title=Irma devastates world-famous St. Martin airport|last1=Lazo|first1=Luz|date=7 Sep 2017|newspaper=[[Washington Post]]|access-date=25 December 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/st-maarten-airport-tourist-killed-jet-blast-dangerous-princess-juliana-maho-beach-selfies-a7838561.html|title=St Maarten: Tourist Killed by Jet Blast at Notorious Caribbean Airport|last1=Buckley|first1=Julia|date=13 Jul 2017|newspaper=[[The Independent]]|access-date=25 December 2017}}&lt;/ref&gt; විනෙයාර් හි මූලස්ථානය ගුවන් තොටුපළ භූමියේ පිහිටා ඇත.&lt;ref&gt;&quot;Directory: World Airlines.&quot; ''[[Flight International]]''. 30 March–5 April 2004. [http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/2004/2004-09%20-%200339.html?search=%22Windward%20Islands%20Airways%22 96].&lt;/ref&gt;

== යොමු කිරීම් ==
&lt;references /&gt;{{උතුරු ඇමරිකාවේ ස්වෛරී රාජ්‍ය සහ යැපෙන භූමි ප්‍රදේශ ලැයිස්තුව}}</text>
      <sha1>lcgfrgzr8pjnpx31wixtvsgy0iqfqm4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>රොජර් සෙනෙවිරත්න</title>
    <ns>0</ns>
    <id>184412</id>
    <revision>
      <id>790814</id>
      <parentid>762462</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T16:02:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-23808-75</username>
        <id>78631</id>
      </contributor>
      <comment>/* ටෙලි නිර්මාණ */</comment>
      <origin>790814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="166" sha1="8gs54684ymygwvslzwts6e10w1g8k0e" xml:space="preserve">===ටෙලි නිර්මාණ===
* ''යුග විලක්කුව''
* ''සකිසඳ සුවාරිස්''
* ''සබඳ බබානිස්''</text>
      <sha1>8gs54684ymygwvslzwts6e10w1g8k0e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Raveen Kanishka</title>
    <ns>0</ns>
    <id>190869</id>
    <revision>
      <id>790795</id>
      <parentid>790770</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T13:13:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Daya55555</username>
        <id>79000</id>
      </contributor>
      <comment>I want to delete this page</comment>
      <origin>790795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66" sha1="p9pw7aoq3jgukzzdxhi927cuejyo1i1" xml:space="preserve">{{Short description|Sri Lankan singer, actor and television host}}</text>
      <sha1>p9pw7aoq3jgukzzdxhi927cuejyo1i1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790812</id>
      <parentid>790795</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T15:58:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Daya55555</username>
        <id>79000</id>
      </contributor>
      <comment>This is a duplicate page. I want to delete this page. I redirected this for Raween Kanishka Orginal page.</comment>
      <origin>790812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46" sha1="hohrwlho0ij60cmgatm0c9vbd8mcyyl" xml:space="preserve">&lt;nowiki&gt;#REDIRECT [[Raween Kanishka]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>hohrwlho0ij60cmgatm0c9vbd8mcyyl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790813</id>
      <parentid>790812</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T16:02:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Daya55555</username>
        <id>79000</id>
      </contributor>
      <comment>Redirected for Raween Kanishka page</comment>
      <origin>790813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="prhy8ar5vlcybte84b5wsd3maw68eb2" xml:space="preserve">{{Soft redirect|w:Raween Kanishka}}</text>
      <sha1>prhy8ar5vlcybte84b5wsd3maw68eb2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>රවීන් කනිෂ්ක</title>
    <ns>0</ns>
    <id>190891</id>
    <revision>
      <id>790880</id>
      <parentid>782515</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T04:11:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Botempa</username>
        <id>70735</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1354947895|Raween Kanishka]]&quot;</comment>
      <origin>790880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="254" sha1="cvht2yyj50etx5jj5cqxrbzrlyb9ttx" xml:space="preserve">

[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:1989 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:Articles with hCards]]</text>
      <sha1>cvht2yyj50etx5jj5cqxrbzrlyb9ttx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ග්‍රේව්ස් රෝගය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194263</id>
    <revision>
      <id>790827</id>
      <parentid>790739</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T16:26:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CeylonChingu</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>790827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11931" sha1="65burvu1i12wfi2gcrqv7wd0yb0nhgs" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව)
|name             =ග්‍රේව්ස් රෝගය
|synonym          =විෂැති විසිරි ගලගණ්ඩය, &lt;br&gt;ෆ්ලැජානි–බේස්ඩෝ–ග්‍රේව්ස් රෝගය
|image            =Proptosis and lid retraction from Graves' Disease.jpg
|image_size       =
|alt              =
|caption          =ග්‍රේව්ස් රෝගයේ දක්නට ලැබෙන දර්ශීය ලක්ෂණයක් වන [[exophthalmos|ඇස් ඉදිරියට නෙරා ඒම]] සහ ඇසිපිය පසුපසට නෙරායාම
|pronounce        =
|specialty        =[[අන්තරාසර්ගවේදය]]
|symptoms         =[[ගලගණ්ඩය|විශාල වූ තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථිය]], කිපෙනසුලු ස්වාභාවය, පේශී දුර්වලතාව, නින්ද සම්බන්ධ ප්‍රශ්න, [[tachycardia|වේගවත් හෘදස්පන්දනය]], බර අඩුවීම, රස්නය දරාගැනීමට අපහසු වීම&lt;ref name=NIH2012/&gt;
|onset            =
|duration         =
|causes           =නොදනී&lt;ref name=Men2014/&gt;
|risks            =පවුල් ඉතිහාසය, වෙනත් [[ස්වයංප්‍රතිශක්ති රෝග]]&lt;ref name=NIH2012/&gt;
|diagnosis        =රුධිර පරීක්ෂා, [[රේඩියෝඅයඩීන්]] පරීක්ෂාව&lt;ref name=NIH2012/&gt;&lt;ref name=NEJM2008/&gt;
|differential     =
|prevention       =
|treatment        =[[අයඩීන්-131|විකිරණශීලී අයඩීන් චිකිත්සාව]], ඖෂධ, තයිරොයිඩ් ශල්‍යකර්ම&lt;ref name=NIH2012/&gt;
|medication       =
|prognosis        =
|frequency        =0.5% (පිරිමි), 3% (කාන්තා)&lt;ref name=Hen2015/&gt;
|deaths           =
}}

'''ග්‍රේව්ස් රෝගය''', '''විෂැති විසිරි ගලගණ්ඩය''' ලෙසද හැඳින්වේ, එය තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථියට බලපාන [[ස්වයං ප්‍රතිශක්ති රෝග]]යකි.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; එය බොහෝ විට [[අතිතයිරොයිඩතාවය|අති තයිරොයිඩතාවයට]] හේතු වන අතර එය වඩාත් පොදු හේතුවයි.&lt;ref name=&quot;Hen2015&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Burch HB, Cooper DS|title=Management of Graves Disease: A Review|journal=JAMA|volume=314|issue=23|pages=2544–54|date=December 2015|pmid=26670972|doi=10.1001/jama.2015.16535}}&lt;/ref&gt; එය බොහෝ විට [[ගලගණ්ඩය|තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථිය විශාල වීමටද]] හේතු වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; අතිතයිරොයිඩතාවයේ රෝග ලක්ෂණ අතරට වහා කිපෙනසුලු වීම, මාංශ පේශි දුර්වලතාවය, නින්දේ ගැටළු, වේගවත් හෘද ස්පන්දනය, තාපයට ඔරොත්තු නොදීම, [[පාචනය]] සහ නොදැනුවත්වම බර අඩු වීම ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; අනෙකුත් රෝග ලක්ෂණ අතරට ජංඝාස්ථි පෙදෙසේ සම ඝන වීම, පූර්ව-ජංඝාස්ථි මික්සිඩීමා ලෙස හැඳින්වෙන අතර, ඇස් ඉදිමීම, ග්‍රේව්ස් අක්ෂි රෝග ලෙස හැඳින්වෙන අතර ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; මෙම තත්ත්වය ඇති පුද්ගලයින්ගෙන් 25% සිට 80% දක්වා පමණ අක්ෂි ආබාධ ඇති වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Graves' Disease|url=http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/graves-disease/Pages/fact-sheet.aspx|website=www.niddk.nih.gov|access-date=2015-04-02|date=August 10, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402223830/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/graves-disease/Pages/fact-sheet.aspx|archive-date=April 2, 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NEJM2008&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Brent GA|title=Clinical practice. Graves' disease|journal=The New England Journal of Medicine|volume=358|issue=24|pages=2594–605|date=June 2008|pmid=18550875|doi=10.1056/NEJMcp0801880}}&lt;/ref&gt;

නිශ්චිත හේතුව පැහැදිලි නැත; කෙසේ වෙතත්, එය ජානමය සහ පාරිසරික සාධකවල එකතුවක් බව විශ්වාස කෙරේ.&lt;ref name=&quot;Men2014&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Menconi F, Marcocci C, Marinò M|title=Diagnosis and classification of Graves' disease|journal=Autoimmunity Reviews|volume=13|issue=4–5|pages=398–402|date=2014|pmid=24424182|doi=10.1016/j.autrev.2014.01.013}}&lt;/ref&gt; පවුලේ සාමාජිකයෙකුට මෙම රෝගය තිබේ නම්, පුද්ගලයෙකුට එය වැළඳීමේ සම්භාවිතාව වැඩිය.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; එක් නිවුන් දරුවෙකුට රෝගය වැළඳී ඇත්නම්, අනෙක් නිවුන් දරුවාටද රෝගය වැළඳීමේ සම්භාවිතාව 30% කි.&lt;ref name=&quot;Nik2012&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Nikiforov|first=Yuri E.|last2=Biddinger|first2=Paul W.|last3=Nikiforova|first3=Lester D.R.|last4=Biddinger|first4=Paul W.|title=Diagnostic pathology and molecular genetics of the thyroid|date=2012|publisher=Wolters Kluwer Health/Lippincott Williams &amp; Wilkins|location=Philadelphia|isbn=9781451114553|page=69|edition=2nd|url=https://books.google.com/books?id=jX1h00B4QJoC&amp;pg=PA69|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170908171950/https://books.google.com/books?id=jX1h00B4QJoC&amp;pg=PA69|archive-date=2017-09-08}}&lt;/ref&gt; රෝගයේ ආරම්භය ශාරීරික හෝ චිත්තවේගීය ආතතිය, ආසාදනය හෝ දරු ප්‍රසූතිය මගින් ප්‍රේරණය විය හැම්.&lt;ref name=&quot;NEJM2008&quot; /&gt; පළමු වර්ගයේ දියවැඩියාව සහ රූමැටොයිඩ් ආතරයිටිස් වැනි අනෙකුත් ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝග ඇති අයට මෙය වැළඳීමේ ඉඩකඩ වැඩිය.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; දුම්පානය රෝග අවදානම වැඩි කරන අතර අක්ෂි ගැටළු තවත් උග්‍ර කළ හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; මෙම ආබාධය [[තයිරොයිඩ්-උත්තේජක ඉමියුනොග්ලොබියුලින්]] (TSI) ලෙස හඳුන්වන ප්‍රතිදේහයකින් ඇති වන අතර එය [[තයිරොයිඩ් උත්තේජක හෝමෝනය]]ට (TSH) සමාන බලපෑමක් ඇති කරයි.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; මෙම TSI ප්‍රතිදේහ මගින් තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථිය අතිරික්ත තයිරොයිඩ් හෝමෝන නිපදවීමට හේතු වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; රෝග ලක්ෂණ මත පදනම්ව රෝග විනිශ්චය සැක කළ හැකි අතර රුධිර පරීක්ෂණ සහ විකිරණශීලී අයඩින් අවශෝෂණය මගින් තහවුරු කළ හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NEJM2008&quot; /&gt; සාමාන්‍යයෙන් රුධිර පරීක්ෂණ මගින් තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථියේ සියලුම ප්‍රදේශවල [[ට්‍රයිඅයඩොතයිරොනින්|T&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;]] සහ [[තයිරොක්සින්|T&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;]] ඉහළ යාම, TSH අඩු වීම, විකිරණශීලී අයඩින් අවශෝෂණය වැඩි වීම සහ TSI ප්‍රතිදේහ පෙන්නුම් කරයි.&lt;ref name=&quot;NEJM2008&quot; /&gt;

ප්‍රතිකාර විකල්ප තුන නම් විකිරණශීලී අයඩින් චිකිත්සාව, ඖෂධ සහ තයිරොයිඩ් සැත්කම් ය.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; [[විකිරණශීලී අයඩීන් චිකිත්සාව]] යනු අයඩීන්-131 මුඛයෙන් ගැනීමයි, එය තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථියේ සාන්ද්‍රණය වී සති හෝ මාස ගණනක් තුළ එය විනාශ කරයි.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇතිවන [[මන්දතයිරොයිඩතාවය]]ට කෘතිම තයිරොයිඩ් හෝමෝන සමඟ ප්‍රතිකාර කරනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; බීටා අවහිරකාරක වැනි ඖෂධ මගින් සමහර රෝග ලක්ෂණ පාලනය කළ හැකි අතර, මෙතිමසෝල් වැනි ප්‍රති-තයිරොයිඩ් ඖෂධ තාවකාලිකව මිනිසුන්ට උපකාර කළ හැකි අතර අනෙකුත් ප්‍රතිකාර මගින් බලපෑමක් ඇති වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථිය ඉවත් කිරීමේ සැත්කම තවත් විකල්පයකි.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; අක්ෂි ගැටළු සඳහා අමතර ප්‍රතිකාර අවශ්‍ය විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt;

ග්‍රේව්ස් රෝගය පිරිමින්ගෙන් 0.5% ක් සහ කාන්තාවන්ගෙන් 3% ක් තුළ වර්ධනය වේ.&lt;ref name=&quot;Hen2015&quot; /&gt; එය පිරිමින්ට වඩා කාන්තාවන් තුළ 7.5 ගුණයකින් පමණ වැඩිය.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; බොහෝ විට, එය වයස අවුරුදු 40 ත් 60 ත් අතර ආරම්භ වන නමුත් ඕනෑම වයසකදී ආරම්භ විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Nik2012&quot; /&gt; එය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ අතිතයිරොයිඩතාවයට වඩාත් පොදු හේතුවයි (අවස්ථා වලින් 50 සිට 80% දක්වා).&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NEJM2008&quot; /&gt; මෙම තත්ත්වය 1835 දී එය විස්තර කළ අයර්ලන්ත ශල්‍ය වෛද්‍ය [[රොබට් ග්‍රේව්ස්]]ගේ නමින් නම් කර ඇත.&lt;ref name=&quot;Nik2012&quot; /&gt; පෙර විස්තර ගණනාවක් ද පවතී.&lt;ref name=&quot;Nik2012&quot; /&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;references /&gt;


[[ප්‍රවර්ගය:රෝග]]
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>65burvu1i12wfi2gcrqv7wd0yb0nhgs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඒලර්ස්-ඩැන්ලොස් සහලක්ෂණ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194275</id>
    <revision>
      <id>790825</id>
      <parentid>790745</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T16:26:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CeylonChingu</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>790825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9723" sha1="bp7lns8qv67k9qcxp2c05zsinriglng" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව)
|name             =ඒලර්ස්–ඩැන්ලොස් සහලක්ෂණ
|synonym          =
|image            =File:PMC3504533 1471-2415-12-47-2 (cropped).png
|image_size       =
|alt              =
|caption          =මෙම සහලක්ෂණය සහිත පුද්ගලයකුගේ ඇදෙනසුලු සම
|pronounce        =ey-lerz dan-los
|specialty        =[[වෛද්‍ය ප්‍රවේණි විද්‍යාව]], [[සන්ධිවේදය]]
|symptoms         =වඩා ලිහිල් සන්ධි, ඇදෙනසුලු සම, අසාමාන්‍ය කැළැල් ඇතිවීම&lt;ref name=NIHGHR2016/&gt;
|onset            =උපත හෝ මුල්කාලීන ළමාවිය&lt;ref name=Net2012/&gt;
|duration         =ජීවිත කාලයම&lt;ref name=Law2005/&gt;
|causes           =ජානමය&lt;ref name=NIHGHR2016/&gt;
|risks            =පවුල් ඉතිහාසය&lt;ref name=NIHGHR2016/&gt;
|diagnosis        =[[ජාන පරීක්ෂාව]], [[චර්ම පටක පරීක්ෂාව]]&lt;ref name=Law2005/&gt;
|differential     =[[මාර්ෆන් සහලක්ෂණය]], [[cutis laxa syndrome]], [[familial joint hypermobility syndrome]]&lt;ref name=Law2005/&gt;
|prevention       =
|treatment        =[[සහායක ප්‍රතොකාර|සහාය ප්‍රතිකාර]]&lt;ref name=Fer2016/&gt;
|medication       =
|prognosis        =විශේෂිත රෝගය අනුව වෙනස් වේ&lt;ref name=Law2005/&gt;
|frequency        =5,000ට 1ක්&lt;ref name=NIHGHR2016/&gt;
|deaths           =
}}

'''ඒලර්ස්-ඩැන්ලොස් සහලක්ෂණ''' ( '''EDS''' ) යනු දුර්ලභ [[ප්‍රවේණි ආබාධ|ජානමය]] සම්බන්ධක පටක ආබාධ සමූහයකි.&lt;ref name=&quot;NIHGHR2016&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Ehlers–Danlos syndrome|url=https://ghr.nlm.nih.gov/condition/ehlers-danlos-syndrome#expand-collapse-start|website=Genetics Home Reference|access-date=8 May 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160508023748/https://ghr.nlm.nih.gov/condition/ehlers-danlos-syndrome#expand-collapse-start|archive-date=8 May 2016}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[https://ghr.nlm.nih.gov/condition/ehlers-danlos-syndrome#expand-collapse-start &quot;Ehlers–Danlos syndrome&quot;]. ''Genetics Home Reference''. [https://web.archive.org/web/20160508023748/https://ghr.nlm.nih.gov/condition/ehlers-danlos-syndrome#expand-collapse-start Archived] from the original on 8 May 2016&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;8 May&lt;/span&gt; 2016&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; රෝග ලක්ෂණ අතරට ලිහිල් සන්ධි, සන්ධි වේදනාව, ඇදෙන සුළු විල්ලුද වැනි සම සහ අසාමාන්‍ය කැළැල් ඇතිවීම ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIHGHR2016&quot; /&gt; මේවා උපතේදී හෝ මුල් ළමාවියේදී දැකිය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Net2012&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Anderson|first=Bryan E.|title=The Netter Collection of Medical Illustrations - Integumentary System E-Book|date=2012|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-1455726646|page=235|edition=2|url=https://books.google.com/books?id=LOBYSIiRL8oC&amp;pg=PA235|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171105195522/https://books.google.com/books?id=LOBYSIiRL8oC&amp;pg=PA235|archive-date=2017-11-05}}&lt;/ref&gt; සංකූලතා අතරට මහා ධමනි විච්ඡේදනය , සන්ධි විස්ථාපනය, scoliosis, නිදන්ගත වේදනාව හෝ මුල්කාලීන ඔස්ටියෝ ආතරයිටිස් ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIHGHR2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Law2005&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Lawrence EJ|title=The clinical presentation of Ehlers-Danlos syndrome|journal=Advances in Neonatal Care|volume=5|issue=6|pages=301–14|date=December 2005|pmid=16338669|doi=10.1016/j.adnc.2005.09.006}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFLawrence2005&quot;&gt;Lawrence EJ (December 2005). &quot;The clinical presentation of Ehlers-Danlos syndrome&quot;. ''Advances in Neonatal Care''. '''5''' (6): &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;301–&lt;/span&gt;14. [[Digital object identifier|doi]]:[https://doi.org/10.1016%2Fj.adnc.2005.09.006 10.1016/j.adnc.2005.09.006]. [[පබ්මෙඩ්|PMID]]&amp;nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16338669 16338669].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

උපතේදී පවතින විවිධ [[ජාන]] 19 කට වඩා වැඩි [[ප්‍රවේණික විකෘති|ගණනක වෙනස්කම්]] හේතුවෙන් EDS හට ගනී.&lt;ref name=&quot;NIHGHR2016&quot; /&gt; බලපෑමට ලක් වූ නිශ්චිත ජානය EDS වර්ගය තීරණය කරයි.&lt;ref name=&quot;NIHGHR2016&quot; /&gt; සමහර අවස්ථා මුල් අවධියේදී සිදුවන නව විභේදනයකින් ඇති වන අතර අනෙක් ඒවා දෛහික ප්‍රමුඛ හෝ නිලීන ආකාරයකින් උරුම වේ.&lt;ref name=&quot;NIHGHR2016&quot; /&gt; සාමාන්‍යයෙන්, මෙම වෙනස්කම් හේතුවෙන් ප්‍රෝටීනයක් වන කොලජන් වල ව්‍යුහයේ හෝ සැකසීමේ දෝෂ ඇති වේ.&lt;ref name=&quot;NIHGHR2016&quot; /&gt; රෝග විනිශ්චය බොහෝ විට රෝග ලක්ෂණ මත පදනම් වන අතර ජාන පරීක්ෂණ හෝ සමේ පටක පරීක්ෂණ මගින් තහවුරු කෙරේ.&lt;ref name=&quot;Law2005&quot; /&gt; කෙසේ වෙතත්, මුලදී මෙම රෝගීන්ට හයිපොකොන්ඩ්‍රියසිස්, [[මානසික අවපීඩනය (මනෝභාවය)|මානසික අවපීඩනය]] හෝ නිදන්ගත තෙහෙට්ටු සින්ඩ්‍රෝමය ඇති බවට වැරදි ලෙස හඳුනාගැනීමට ඉඩ ඇත.&lt;ref name=&quot;Law2005&quot; /&gt;

දැනටන් නිශ්චිත ප්‍රතිකාරයක් නොමැත.&lt;ref name=&quot;Fer2016&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Ferri|first=Fred F.|title=Ferri's Netter Patient Advisor|date=2016|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=9780323393249|page=939|url=https://books.google.com/books?id=Dz_dCwAAQBAJ&amp;pg=PA939|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171105195522/https://books.google.com/books?id=Dz_dCwAAQBAJ&amp;pg=PA939|archive-date=2017-11-05}}&lt;/ref&gt; ප්‍රතිකාර ස්වභාවයෙන්ම [[රෝග ලක්ෂණානුකූල චිකිත්සාව|සහාය ප්‍රතිකාර]] වේ.&lt;ref name=&quot;Law2005&quot; /&gt; [[භෞත චිකිත්සාව]] මඟින් මාංශ පේශි ශක්තිමත් කිරීමට සහ සන්ධිවලට ආධාර කිරීමට උපකාරී වේ.&lt;ref name=&quot;Law2005&quot; /&gt; සමහර EDS ආකාර සාමාන්‍ය ආයු අපේක්ෂාවකට හේතු වන අතර, රුධිර නාල වලට බලපාන ඒවා සාමාන්‍යයෙන් ආයු අපේක්ෂාව අඩු කරයි.&lt;ref name=&quot;Fer2016&quot; /&gt;

EDS ගෝලීය වශයෙන් අවම වශයෙන් පුද්ගලයින් 5,000 න් එක් අයෙකුට බලපායි.&lt;ref name=&quot;NIHGHR2016&quot; /&gt; රෝගයේ පුරෝකථනය නිශ්චිත ‍රෝග වර්ගය මත රඳා පවතී.&lt;ref name=&quot;Law2005&quot; /&gt; අතිරික්ත චාලකතාව මුලින්ම විස්තර කළේ ක්‍රි.පූ. 400 දී හිපොක්‍රටීස් විසිනි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Beighton|first=Peter H.|last2=Grahame|first2=Rodney|last3=Bird|first3=Howard A.|title=Hypermobility of Joints|date=2011|publisher=Springer|isbn=9781848820852|page=1|url=https://books.google.com/books?id=ludlEZJC5iEC&amp;pg=PA1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171105195522/https://books.google.com/books?id=ludlEZJC5iEC&amp;pg=PA1|archive-date=2017-11-05}}&lt;/ref&gt; මෙම සහලක්ෂණ නම් කර ඇත්තේ 20 වන සියවස ආරම්භයේදී ඒවා විස්තර කළ [[ඩෙන්මාර්කය|ඩෙන්මාර්කයේ]] එඩ්වඩ් ඒලර්ස් සහ [[ප්‍රංශය|ප්‍රංශයේ]] හෙන්රි-ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රේ ඩැන්ලොස් යන වෛද්‍යවරුන් දෙදෙනාගේ නමිනි.&lt;ref name=&quot;Byers2012&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Byers PH, Murray ML|title=Heritable collagen disorders: the paradigm of the Ehlers-Danlos syndrome|journal=The Journal of Investigative Dermatology|volume=132|issue=E1|pages=E6-11|date=November 2012|pmid=23154631|doi=10.1038/skinbio.2012.3}} {{Open access}} &lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}


[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]
[[ප්‍රවර්ගය:රෝග]]</text>
      <sha1>bp7lns8qv67k9qcxp2c05zsinriglng</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>හැන්ටා වයිරස් ආසාදනය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194276</id>
    <revision>
      <id>790829</id>
      <parentid>790749</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T16:27:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CeylonChingu</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>790829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8690" sha1="sg1xb8238cuxmmi7kb3o15nszx1k4x2" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව)
|name             =
|synonym          =හැන්ටාවයිරස්, හැන්ටාවයිරස රෝගය, හැන්ටාවයිරස සහලක්ෂණය
|image            =Sigmodon hispidus1.jpg
|image_size       =
|alt              =
|caption          =කපු මීයා, ''[[Sigmodon hispidus]]'' හැන්ටාවයිරස වාහකයකු වන අතර, ග්‍රාමීය සහ ගැමිරික ප්‍රදේශවල මානව වාසභූමි වෙත පැමිණීම නිසා මිනිසුන්ට තර්ජනයක් බවට පත්ව ඇත.
|pronounce        =
|specialty        =[[ආසාදක රෝග (වෛද්‍ය විශේෂඥතාව)|ආසාදක රෝග]]
|symptoms         ='''HFRS''':  හිසරදය, උදරයේ වේදනාව, [[උණ]], ඔක්කාරය, රුධිර වහනය, [[වෘක්ක අකරණිය]]&lt;ref name=CDC2021HFRS/&gt;&lt;br&gt;'''HPS''': විඩාබර ගතිය, උණ, [[පේශී වේදනාව]], කැස්ස, [[හුස්මගැනීමේ අපහසුව]]&lt;ref name=CDC2016Sym/&gt;
|onset            =නිරාවරණයෙන් සති 1 සිට 8 දක්වා&lt;ref name=CDC2021HFRS/&gt;&lt;ref name=CDC2016Sym/&gt;
|duration         =
|causes           =[[‍කෘන්තකයන්]] මඟින් පැතිරෙන ''[[ඕර්තොහැන්ටාවයිරස්]]''&lt;ref name=Av2019/&gt;
|risks            =
|diagnosis        =රුධිර පරීක්ෂණ&lt;ref name=Av2019/&gt;
|differential     =
|prevention       =කෘන්තකයන් පාලනය&lt;ref name=Av2019/&gt;
|treatment        =[[රෝග ලාක්ෂණික ප්‍රතිකාරකරණය|සහාය ප්‍රතිකාර]]&lt;ref name=Av2019/&gt;
|medication       =
|prognosis        =
|frequency        =HFRS වර්ෂයකට සිද්ධීන් 100,000 පමණ, HPS &lt; වර්ෂයකට සිද්ධීන් 50 පමණ&lt;ref name=Av2019/&gt;
|deaths           =HFRS 1% සිට 12% දක්වා, HPS 40%&lt;ref name=Av2019/&gt;&lt;ref name=Lang2026/&gt;
}}

'''හැන්ටාවයිරස් ආසාදනය''' හේතුවෙන් රක්තපාත උණ සමඟ වකුගඩු සින්ඩ්‍රෝමය (HFRS) සහ [[හැන්ටා වයිරස පුඵ්ඵුසීය සින්ඩ්‍රෝමය|හැන්ටාවයිරස් පෙනහළු සින්ඩ්‍රෝමය]] (HPS) ඇතුළු රෝග ගණනාවක් ඇති විය හැක.&lt;ref name=&quot;CDC2021&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=CDC - Hantavirus|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/|website=www.cdc.gov|access-date=25 March 2021|language=en-us|date=9 September 2020|archive-date=8 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120208162849/http://www.cdc.gov/ncidod/diseases/hanta/hps/noframes/phys/virology.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; HFRS හි රෝග ලක්ෂණ අතර සාමාන්‍යයෙන් හිසරදය, උදර වේදනාව, [[උණ]], ඔක්කාරය, ලේ ගැලීම සහ වකුගඩු අකර්මණ්‍ය වීම ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2021HFRS&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=CDC - Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome (HFRS) - Hantavirus|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hfrs/index.html|website=www.cdc.gov|access-date=29 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=16 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191116234245/https://www.cdc.gov/hantavirus/hfrs/index.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; HPS හි රෝග ලක්ෂණ අතරට තෙහෙට්ටුව, උණ, [[මස්පිඩු වේදනාව|මාංශ පේශි වේදනාව]], කැස්ස සහ [[හුස්ම ගැනීමේ අපහසුව|හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාව]] ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2016Sym&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Signs &amp; Symptoms {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=20 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210320001311/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ආරම්භක රෝග ලක්ෂණ ආරම්භ වන්නේ සාමාන්‍යයෙන් නිරාවරණයෙන් සති 1 සිට 8 දක්වා කාලය තුළය.&lt;ref name=&quot;CDC2021HFRS&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;CDC2016Sym&quot; /&gt;

HFPS පැරණි ලෝක හැන්ටාවයිරස නිසා ඇති වන අතර HPS නව ලෝක හැන්ටාවයිරස නිසා ඇති වේ.&lt;ref name=&quot;CDC2021&quot; /&gt; විශේෂිත හැන්ටාවයිරස 28 කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් මිනිසුන් තුළ රෝග ඇති කරයි.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Avšič-Županc T, Saksida A, Korva M|date=2019|title=Hantavirus infections.|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1198743X15005364|journal=Clin Microbiol Infect|volume=21S|pages=e6–e16|doi=10.1111/1469-0691.12291|pmid=24750436|access-date=21 April 2020|doi-access=free|archive-date=21 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201021210139/https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1198743X15005364|url-status=live}}&lt;/ref&gt; මීයන්ගේ මළපහ මගින් දූෂිත වාතය ආශ්වාස කරන විට මෙම රෝගය සාමාන්‍යයෙන් පැතිරෙයි.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; රෝගයේ ආකාර දෙකෙහිම පවතින යාන්ත්‍රණය වන්නේ අඩු රුධිර පට්ටිකා සහ කාන්දු වන රුධිර වාහිනී ය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; රෝග විනිශ්චය රුධිර පරීක්ෂණ මත පදනම් වේ.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;

ප්‍රතිකාරය ප්‍රධාන වශයෙන් [[රෝග ලක්ෂණානුකූල චිකිත්සාව|ආධාරක සත්කාර]] වේ.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; මෙයට ඔක්සිජන් චිකිත්සාව, යාන්ත්‍රික වාතනය, රුධිර කාන්දුකරණය හෝ පට්ටිකා පාරවිලයන ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; HFRS මුල් අවධියේදී රිබාවිරින් ලබා දෙන්නේ නම් ප්‍රයෝජනවත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt; HFRS සමඟ මරණ අවදානම 1% සිට 12% දක්වා වන අතර HPS සමඟ 40% ක් පමණ වේ.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lang2026&quot;&gt;{{Cite journal|last=Lang|first=Katharine|title=Hantavirus: What you need to know|journal=BMJ|date=7 May 2026|volume=393|pages=s877|doi=10.1136/bmj.s877}}&lt;/ref&gt;

වසරකට HFRS රෝගීන් 10,000 සිට 100,000 දක්වා ප්‍රමාණයක් වාර්තා ව අ අතර, 1993 දී එය ප්‍රථම වරට අනාවරණය වූ දා සිට HPS රෝගීන් 1,000 ක් පමණ හඳුනාගෙන ඇත &lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lang2026&quot; /&gt; හැන්ටා වයිරස් ආසාදන යැයි විශ්වාස කළ හැකි තොරතුරු පිළිබඳ විස්තර ක්‍රි.ව. 1000 පමණ දක්වා දිවෙන අතර, පළමු තහවුරු කරන ලද රෝගීන් 1950 ගණන්වල හමුවිය.&lt;ref name=&quot;Av2019&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lang2026&quot; /&gt; කෙසේ වෙතත්, රෝගය ඇති කරන වෛරසය පිළිබඳ සොයාගැනුණේ[[දකුණු කොරියාව|දකුණු කොරියාවේ]] හන්ටන් ගංගා ප්‍රදේශයෙන් 1976 දී  පමණ ය. 

== ආශ්‍රේයයන් ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]

[[ප්‍රවර්ගය:රෝග]]</text>
      <sha1>sg1xb8238cuxmmi7kb3o15nszx1k4x2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ලෙවී දේහ සහිත ඩිමෙන්ෂියාව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194280</id>
    <revision>
      <id>790822</id>
      <parentid>790756</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T16:24:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CeylonChingu</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>790822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16795" sha1="hbpor7nyla3bnilrjq5enlvipi20nmc" xml:space="preserve">{{short description|ක්‍රමික ඩිමෙන්ෂියා ප්‍රභේදය}}
{{cs1 config|name-list-style=vanc}}
{{Redirect|DLB|}}
{{Distinguish|text = [[ලෙවී දේහ ඩිමෙන්ෂියාව]], මෙයට [[පාකින්සන් රෝග ඩිමෙන්ෂියාව]] සහ ලෙවී දේහ සහිත ඩිමෙන්ෂියාව අයත් ය}}
{{use mdy dates|date=May 2020}}&lt;!--

FOR CONSISTENCY IN CITATION FORMATTING, see https://citation-template-filling.toolforge.org/cgi-bin/index.cgi

--&gt;
{{Infobox medical condition (new)
| name          = ලෙවී දේහ සහිත ඩිමෙන්ෂියාව
| image         = Lewy body in the substantia nigra from a person with Parkinson's disease.jpg
| alt           = See caption.
| caption       = [[සබ්ස්ටන්ෂියා නයිග්‍රා]] කලාපයේ සහිත ස්නායු සෛලයක ඇති [[ලෙවී දේහ]]යක [[ආලෝක අන්වීක්ෂරේඛය|අන්වීක්ෂ රූපයක්]] (ඊතලය ආසන්නයේ). පරිමාණ රේඛාව 20{{nbsp}}[[මයික්‍රොමීටර|μm]].
| field         = [[ස්නායුවේදය]], [[මනෝචිකිත්සාව]]
| synonyms      = විසිරි ලෙවී දේහ රෝගය, ලෙවී දේහ නිසා ඇතිවන ඩිමෙන්ෂියාව
| symptoms      = [[ඩිමෙන්ෂියාව]], [[REM sleep behavior disorder|REM නින්දේ ඇතිවන අසාමාන්‍ය හැසිරීම්]], අවධානයේ ඇතිවන උච්චාවචනයන්, [[hallucination#Visual|දෘශ්‍ය මායාවන්]], [[පාකින්සෝනියානුභාවය]]&lt;ref name=McKeithConsensus2017Table1&gt;{{Harvnb|McKeith|Boeve|Dickson|Halliday|2017|loc  =[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5496518/table/T1/ Table 1, p. 90.]}}&lt;/ref&gt;
| complications = 
| onset         =වයස 50න් පසුව,&lt;ref name= NINDS2025/&gt; median 76{{sfn|Hershey|Coleman-Jackson|2019|p= 309}}
| duration      = දීර්ඝ කාලීන&lt;ref name=NINDS2025&gt;{{cite web |title= Lewy body dementia |publisher= National Institute of Neurological Disorders and Stroke |url= https://www.ninds.nih.gov/health-information/disorders/lewy-body-dementia |access-date= July 16, 2025 |date= January 31, 2025 }}&lt;/ref&gt;
| causes        = නොදනී&lt;ref name=NINDS2025/&gt;
| risks         = 
| diagnosis     = රෝග ලක්ෂණ සහ [[ජෛව සලකුණු]]&lt;ref name=McKeithConsensus2017Table1/&gt;
| differential  = [[ඇල්ෂයිමර් රෝගය]], [[පාකින්සන් රෝග ඩිමෙන්ෂියාව]], ඇතැම් [[මානසික රෝග]], [[වාහිනී ඩිමෙන්ෂියාව]]{{sfn|Gomperts|2016|p= 437}}
| prevention    = 
| treatment     = 
| medication    = [[ඩොනෙපෙසිල්]], [[‍රිවාස්ටිග්මයින්]] සහ [[මෙමැන්ටීන්]];{{sfn|Watts|Storr|Barr|Rajkumar|2022|p=206}} [[මෙලටොනින්]]{{sfn|Taylor|McKeith|Burn|Boeve|2020|loc= sec. &quot;Sleep disturbances&quot;}}
| prognosis     = විචල්‍ය වේ; සාමාන්‍ය ආයු අපේක්ෂාව රෝග නිර්ණය කොට වසර හතරකි{{sfn|Armstrong|2021|loc= sec. &quot;Progression&quot;}}
| frequency     = වයස 65ට වැඩි අයගෙන් 0.4%{{sfn|Levin|Kurz|Arzberger|Giese|2016|p= 62}}
| deaths        = 
}}

'''ලෙවී දේහ සහිත ඩිමෙන්ෂියාව''' ('''DLB''') යනු නින්ද, හැසිරීම, [[ප්‍රජානනය (ප්‍රජානනය පිළිබඳ හැඳින් වීමක් )|චින්තනය]], චලනය සහ ස්වයංක්‍රීය ශාරීරික ක්‍රියාකාරකම්වල වෙනස්කම් සමඟ ඇති වන ඩිමෙන්ෂියාවකි.&lt;ref name=&quot;Taylor2020&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Taylor JP, McKeith IG, Burn DJ, et al|title=New evidence on the management of Lewy body dementia|journal=Lancet Neurol|volume=19|issue=2|pages=157–69|date=February 2020|pmid=31519472|doi=10.1016/S1474-4422(19)30153-X|pmc=7017451|type=Review}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFTaylorMcKeithBurn2020&quot;&gt;Taylor JP, McKeith IG, Burn DJ, et&amp;nbsp;al. (February 2020). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; මතක ශක්තිය නැතිවීම සැමවිටම මුල් රෝග ලක්ෂණයක් නොවේ.&lt;ref name=&quot;Tousi2017&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Tousi B|title=Diagnosis and management of cognitive and behavioral changes in dementia with Lewy bodies|journal=Curr Treat Options Neurol|volume=19|issue=11|page=42|date=October 2017|pmid=28990131|doi=10.1007/s11940-017-0478-x|type=Review}}&lt;/ref&gt; කාලයත් සමඟ රෝගය නරක අතට හැරෙන අතර සාමාන්‍යයෙන් රෝග විනිශ්චය කරනු ලබන්නේ සංජානන පරිහානිය සාමාන්‍ය දෛනික ක්‍රියාකාරිත්වයට බාධා කරන විටය.&lt;ref name=&quot;McKeithConsensus2017&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=[[Ian G. McKeith|McKeith IG]], Boeve BF, Dickson DW, ''et al.''|title=Diagnosis and management of dementia with Lewy bodies: Fourth consensus report of the DLB Consortium|journal=Neurology|volume=89|issue=1|pages=88–100|date=July 2017|pmid=28592453|pmc=5496518|doi=10.1212/WNL.0000000000004058|type=Review}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFMcKeithBoeveDickson2017&quot;&gt;[[Ian G. McKeith|McKeith IG]], Boeve BF, Dickson DW, et&amp;nbsp;al. (July 2017). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;  [[මයෝකාඩියම|හෘද]] ක්‍රියාකාරිත්වය සහ ආමාශ ආන්ත්‍රික ක්‍රියාකාරිත්වයේ සෑම මට්ටමකටම - සැපීමේ සිට මළපහ කිරීම දක්වා - බලපෑම් ඇති විය හැකි අතර, මලබද්ධය වඩාත් පොදු රෝග ලක්ෂණ වලින් එකකි.&lt;ref name=&quot;Taylor2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Palma2018&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Palma JA, Kaufmann H|title=Treatment of autonomic dysfunction in Parkinson disease and other synucleinopathies|journal=Mov Disord|volume=33|issue=3|pages=372–90|date=March 2018|pmid=29508455|pmc=5844369|doi=10.1002/mds.27344|type=Review}}&lt;/ref&gt; සිටගෙන සිටියදීත් අඩු රුධිර පීඩනය ඇති විය හැක.&lt;ref name=&quot;Taylor2020&quot; /&gt; එය හැසිරීමට බලපෑ හැකිය; [[මානසික අවපීඩනය (මනෝභාවය)|මානසික අවපීඩනය]] සහ උනන්දුව නොමැතිකම වැනි මනෝභාවයේ වෙනස්කම් බහුලව දක්නට ලැබේ.&lt;ref name=&quot;McKeithConsensus2017&quot; /&gt;

නිශ්චිත හේතුව නොදන්නා නමුත්,&lt;ref name=&quot;NINDS2019&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Dementia with Lewy bodies information page|publisher=National Institute of Neurological Disorders and Stroke|url=https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Dementia-Lewy-Bodies-Information-Page|access-date=March 18, 2020|date=March 27, 2019|archive-date=June 10, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210610102946/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Dementia-Lewy-Bodies-Information-Page|url-status=live}}&lt;/ref&gt; රෝගී මොළයේ ස්නායු සෛල තුළ ප්‍රෝටීන් අසාමාන්‍ය ලෙස පොකුරු ලෙස පැතිරීම මෙයට ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;Walker2015&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Walker Z, Possin KL, Boeve BF, Aarsland D|title=Lewy body dementias|journal=Lancet|volume=386|issue=10004|pages=1683–97|date=October 2015|pmid=26595642|pmc=5792067|doi=10.1016/S0140-6736(15)00462-6|type=Review}}&lt;/ref&gt; බොහෝ දෙනෙකුට බලපෑමට ලක් වූ පවුලක් නොමැත, නමුත් ඉඳහිට එය පවුලක් තුළද සිදු වේ.&lt;ref name=&quot;NINDS2019&quot; /&gt; ලෙවී දේහ  (1912 දී ෆ්‍රෙඩ්රික් ලෙවී විසින් සොයා ගන්නා ලදී)  සහ ලෙවී නියුරයිට් ලෙස හඳුන්වන මෙම ගැටිති මධ්‍යම ස්නායු පද්ධතියට සහ ස්වයංක්‍රීය ස්නායු පද්ධතියට බලපායි.&lt;ref name=&quot;Lin2019&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Lin YW, Truong D|title=Diffuse Lewy body disease|journal=J. Neurol. Sci.|volume=399|issue=|pages=144–50|date=April 2019|pmid=30807982|doi=10.1016/j.jns.2019.02.021|type=Review}}&lt;/ref&gt; REM නින්දේ හැසිරීම් ආබාධය (RBD) - සාමාන්‍යයෙන් REM නින්දේදී සිදුවන මාංශ පේශි අඩපණ වීම   නැති වී ඔවුන්ගේ සිහිනවල පෙනෙන දෑ නින්දෙන් සිදුකරන්නට උත්සාහ කිරීම - මූලික ලක්ෂණයකි.&lt;ref name=&quot;McKeithConsensus2017&quot; /&gt; අනෙකුත් රෝග ලක්ෂණ වලට වසර ගණනාවකට හෝ දශක ගණනාවකට පෙර RBD මතුවිය හැක.&lt;ref name=&quot;McKeithConsensus2017&quot; /&gt; අනෙකුත් මූලික ලක්ෂණ වන්නේ දෘශ්‍ය මායාවන්, අවධානය හෝ අවදියෙන් සිටීමේ කැපී පෙනෙන උච්චාවචනයන් සහ පාකින්සෝනියානුභාවය ( චලනය මන්දගාමී වීම, ඇවිදීමේ අපහසුතාව හෝ දෘඩතාව ) ය.&lt;ref name=&quot;McKeithConsensus2017&quot; /&gt; රෝග ලක්ෂණ කිහිපයක් පවතී නම් හෝ ජෛව සලකුණු තිබේ නම් අනුමාන රෝග විනිශ්චයක් කළ හැකිය; රෝග විනිශ්චය කටයුතු සඳහා [[රුධිර පරීක්‍ෂණ|රුධිර පරීක්ෂණ]], ස්නායු මනෝවිද්‍යාත්මක පරීක්ෂණ, [[Medical imaging|ප්‍රතිබිම්භකරණය]] සහ නිද්‍රා අධ්‍යයනයන් ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;McKeithConsensus2017&quot; /&gt; නිශ්චිත රෝග විනිශ්චයක් සඳහා සාමාන්‍යයෙන් මරණ පරීක්ෂණයක් අවශ්‍ය වේ.&lt;ref name=&quot;McKeithConsensus2017&quot; /&gt;  පාකින්සන් රෝග ඩිමෙන්ශියාව සහ  DLB යනු ලෙවී දේහ ඩිමෙන්ශියා ආකාර දෙකෙන් එකකි.&lt;ref name=&quot;Taylor2020&quot; /&gt;

රෝගය වර්ධනය වීම නැවැත්වීමට නිශ්චුත ප්‍රතිකාරයක් හෝ ඖෂධයක් නොමැත,&lt;ref name=&quot;Yamada2020&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Yamada M, Komatsu J, Nakamura K, et al|title=Diagnostic Criteria for Dementia with Lewy Bodies: Updates and Future Directions|journal=J Mov Disord|volume=13|issue=1|pages=1–10|date=January 2020|pmid=31694357|pmc=6987529|doi=10.14802/jmd.19052|quote=DLB diagnoses are often missed.}}&lt;/ref&gt; සහ DLB හි අවසාන අදියරවල සිටින පුද්ගලයින්ට තමන් ගැන සැලකිලිමත් වීමට නොහැකි විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2018Bas&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What is Lewy body dementia?|url=https://www.nia.nih.gov/alzheimers/publication/lewy-body-dementia/basics-lewy-body-dementia|website=National Institute on Aging|publisher=US National Institutes of Health|access-date=March 18, 2020|date=June 27, 2018|archive-date=October 6, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161006063420/https://www.nia.nih.gov/alzheimers/publication/lewy-body-dementia/basics-lewy-body-dementia|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ප්‍රතිකාර මගින් රෝග ලක්ෂණ කිහිපයක් සමනය කිරීම සහ රැකබලා ගන්නන් මත පැටවෙන බර අඩු කිරීම අරමුණු කර ඇත.&lt;ref name=&quot;Taylor2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;StLouisNov2017&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=St Louis EK, Boeve BF|title=REM sleep behavior disorder: Diagnosis, clinical implications, and future directions|journal=Mayo Clin Proc|volume=92|issue=11|pages=1723–36|date=November 2017|pmid=29101940|pmc=6095693|doi=10.1016/j.mayocp.2017.09.007|type=Review|url=http://www.mayoclinicproceedings.org/article/S0025-6196(17)30688-2/fulltext|access-date=July 21, 2020|archive-date=July 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210720105427/https://www.mayoclinicproceedings.org/article/S0025-6196%2817%2930688-2/fulltext|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ඩොනෙපෙසිල් සහ රිවස්ටිග්මයින් වැනි ඖෂධ සංජානනය සහ සමස්ත ක්‍රියාකාරිත්වය වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා ඵලදායී වන අතර, නින්ද ආශ්‍රිත රෝග ලක්ෂණ සඳහා මෙලටොනින් භාවිතා කළ හැකිය.  DLB ඇති පුද්ගලයින්ගෙන් අඩකට ආසන්න පිරිසකට දරුණු හා ජීවිතයට තර්ජනයක් වන ප්‍රතික්‍රියා සිදුවිය හැකි බැවින්,  දෘශ්‍ය මායාවන් සඳහා පවා ප්‍රති-මනෝ නාශක ඖෂධ සාමාන්‍යයෙන් ලබාදෙනු නොලැබේ.  විවිධ රෝග ලක්ෂණ කළමනාකරණය කිරීම අභියෝගාත්මක ය, මන්ද එයට බහුවිධ විශේෂඥතා සහ රැකබලා ගන්නන්ගේ අධ්‍යාපනය ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;Tahami2019&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Tahami Monfared AA, Meier G, Perry R, Joe D|title=Burden of disease and durrent management of dementia with Lewy bodies: a literature review|journal=Neurol Ther|volume=8|issue=2|pages=289–305|date=December 2019|pmid=31512165|pmc=6858913|doi=10.1007/s40120-019-00154-7|type=Review}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Taylor2020&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;McKeithConsensus2017&quot; /&gt;

DLB යනු ඩිමෙන්ශියා රෝගයේ සුලබ ආකාරයකි,  නමුත් බලපෑමට ලක් වූ පුද්ගලයින් සංඛ්‍යාව නිවැරදිව නොදනී   සහ බොහෝ රෝග විනිශ්චයන් මග හැරී ඇත.&lt;ref name=&quot;Armstrong2019&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Armstrong MJ|title=Lewy Body Dementias|journal=Continuum (Minneap Minn)|volume=25|issue=1|pages=128–46|date=February 2019|pmid=30707190|doi=10.1212/CON.0000000000000685|type=Review}}&lt;/ref&gt; එය සාමාන්‍යයෙන් ආරම්භ වන්නේ වයස අවුරුදු පනහෙන් පසුව ය.   රෝගය ඇති පුද්ගලයින් රෝග විනිශ්චය කිරීමෙන් පසු වසර අටක් පමණ ජීවත් විය හැක.&lt;ref name=&quot;NINDS2019&quot; /&gt; මෙම රෝගය මුලින්ම විස්තර කළේ 1976 දී කෙන්ජි කොසාකා විසිනි.&lt;ref name=&quot;Weil2017&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Weil RS, Lashley TL, Bras J, Schrag AE, Schott JM|title=Current concepts and controversies in the pathogenesis of Parkinson's disease dementia and dementia with Lewy bodies|journal=F1000Res|volume=6|page=1604|date=2017|pmid=28928962|pmc=5580419|doi=10.12688/f1000research.11725.1|type=Review}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;references /&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]
[[ප්‍රවර්ගය:රෝග]]</text>
      <sha1>hbpor7nyla3bnilrjq5enlvipi20nmc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>රෝසුවස්ටැටින්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194282</id>
    <revision>
      <id>790834</id>
      <parentid>790760</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T16:28:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CeylonChingu</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>790834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9313" sha1="fabrgsrdbunkacxv3h00784rl2kiidu" xml:space="preserve">{{Infobox drug
|Verifiedfields   =changed
|Watchedfields    =changed
|verifiedrevid    =464383832
|drug_name        =රොසුවස්ටැටින්
|image            =Rosuvastatin structure.svg
|width            =275
|image2           =Rosuvastatin-3D-balls.png
|type             =&lt;!-- empty --&gt;

&lt;!-- Names --&gt;
|tradename        =ක්‍රෙස්ටර්, ‍රොසුලිප්, සුවමෝර්, වෙනත්
|synonyms         =
|IUPAC_name       =(3''R'',5''S'',6''E'')-7-[4-(4-Fluorophenyl)-2-(''N''-methylmethanesulfonamido)-6-(propan-2-yl)pyrimidin-5-yl]-3,5-dihydroxyhept-6-enoic acid

&lt;!-- Clinical data --&gt;
|pregnancy_AU     =D
|pregnancy_US     =X
|pregnancy_category=
|routes_of_administration=[[මුඛ ඖෂධ ලබා දීම|මුඛය මඟිම්]] ([[පෙති (ඖෂධ)|පෙති]])
|dependency_liability=
|Drugs.com        ={{drugs.com|monograph|rosuvastatin-calcium}}
|MedlinePlus      =a603033

&lt;!-- Legal data --&gt;
|legal_AU         =S4
|legal_CA         =&lt;!-- OTC, Rx-only, Schedule I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII --&gt;
|legal_UN         =&lt;!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV--&gt;
|legal_UK         =POM
|legal_US         =Rx-only
|legal_status     =Rx-only
|DailyMedID       =Rosuvastatin
|licence_US       =&lt;!-- FDA may use generic or brand name (generic name preferred) --&gt;
|licence_EU       =&lt;!-- EMA uses INN (or special INN_EMA) --&gt;

&lt;!-- Pharmacokinetic data --&gt;
|bioavailability  =20%&lt;ref name=PK&gt;{{cite journal|last=Aggarwal|first=RK|author2=Showkathali, R|title=Rosuvastatin calcium in acute coronary syndromes|journal=Expert Opinion on Pharmacotherapy|date=June 2013|volume=14|issue=9|pages=1215–1227|doi=10.1517/14656566.2013.789860|pmid=23574635|url=https://semanticscholar.org/paper/a568d46e234e3510d8819d45122a2e8108896ca0|access-date=29 November 2019|archive-date=29 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829041855/https://www.semanticscholar.org/paper/Rosuvastatin-calcium-in-acute-coronary-syndromes-Aggarwal-Showkathali/a568d46e234e3510d8819d45122a2e8108896ca0|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210829041855/https://www.semanticscholar.org/paper/Rosuvastatin-calcium-in-acute-coronary-syndromes-Aggarwal-Showkathali/a568d46e234e3510d8819d45122a2e8108896ca0 |date=29 August 2021 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=AHFS2018/&gt;
|protein_bound    =88%&lt;ref name=PK/&gt;&lt;ref name=AHFS2018/&gt;
|metabolism       =[[අක්මාව]]: [[CYP2C9]] (ප්‍රධාන) සහ [[CYP2C19]]-හරහා; ~10% පරිවෘත්තියට ලක්වේ&lt;ref name=PK/&gt;&lt;ref name=AHFS2018/&gt;
|elimination_half-life=19 පැය&lt;ref name=PK/&gt;&lt;ref name=AHFS2018/&gt;
|excretion        =[[මල පහ]] (90%)&lt;ref name=PK/&gt;&lt;ref name=AHFS2018/&gt;

&lt;!-- Chemical and physical data --&gt;
|C                =22
|F                =1
|H                =28
|N                =3
|O                =6
|S                =1
|chemical_formula =
|smiles           =OC(=O)C[C@H](O)C[C@H](O)\C=C\c1c(C(C)C)nc(N(C)S(=O)(=O)C)nc1c2ccc(F)cc2
|StdInChI         =1S/C22H28FN3O6S/c1-13(2)20-18(10-9-16(27)11-17(28)12-19(29)30)21(14-5-7-15(23)8-6-14)25-22(24-20)26(3)33(4,31)32/h5-10,13,16-17,27-28H,11-12H2,1-4H3,(H,29,30)/b10-9+/t16-,17-/m1/s1
|StdInChI_Ref     ={{stdinchicite|changed|chemspider}}
|StdInChI_comment =
|StdInChIKey      =BPRHUIZQVSMCRT-VEUZHWNKSA-N
|StdInChIKey_Ref  ={{stdinchicite|changed|chemspider}}
|molecular_weight =481.539
|density          =
|melting_point    =
|melting_high     =
|melting_notes    =
|boiling_point    =
|boiling_notes    =
|solubility       =
|specific_rotation=
}}

'''රෝසුවස්ටැටින්''', අනෙකුත් වෙළඳ නාම අතර '''ක්‍රෙස්ටර් යන''' වෙළඳ නාමය යටතේ විකුණනු ලබන අතර, එය ස්ටැටින් ඖෂධයක් වන අතර එය ඉහළ අවදානමක් ඇති අයගේ [[හෘද රෝග|හෘද වාහිනී රෝග]] වැළැක්වීමට සහ අසාමාන්‍ය ලිපිඩ මට්ටම්වලට ප්‍රතිකාර කිරීමට භාවිතා කරයි.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; ආහාර වේලෙහි වෙනස්කම්, ව්‍යායාම සහ බර අඩු කර ගැනීම සමඟ ඒකාබද්ධව භාවිතා කිරීම රෙකමදාරු කරනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; එය මුඛයෙන් ගනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Rosuvastatin Calcium Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/rosuvastatin-calcium.html|website=Drugs.com|publisher=[[American Society of Health-System Pharmacists]] (AHFS)|access-date=24 December 2018|archive-date=24 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224170456/https://www.drugs.com/monograph/rosuvastatin-calcium.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

පොදු අතුරු ආබාධ අතර උදර වේදනාව, ඔක්කාරය, හිසරදය සහ [[මස්පිඩු වේදනාව|මාංශ පේශි වේදනාව]] ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; බරපතල අතුරු ආබාධ අතරට රැබ්ඩොමයෝලයිසිස්, අක්මා ගැටළු සහ [[දියවැඩියාව]] ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; ගර්භණී සමයේදී භාවිතා කිරීමෙන් දරුවාට හානි සිදුවිය හැකිය.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; සියලුම ස්ටැටින් මෙන්, රෝසුවස්ටැටින් ක්‍රියා කරන්නේ [[අක්මාව]] තුළ [[කොලෙස්ටරෝල්]] නිපදවීමේ කාර්යභාරයක් ඉටු කරන [[එන්සයිම|එන්සයිමයක්]] වන [[HMG-CoA රිඩක්ටේස්]] නිෂේධනය කිරීමෙනි.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt;

රෝසුවස්ටැටින් සඳහා 1991 දී පේටන්ට් බලපත්‍රය ලබා ගත් අතර 2003 දී එක්සත් ජනපදයේ වෛද්‍ය භාවිතය සඳහා අනුමත කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Fis2006&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Fischer|first=Janos|last2=Ganellin|first2=C. Robin|title=Analogue-based Drug Discovery|date=2006|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=9783527607495|page=473|url=https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&amp;pg=PA473|access-date=24 December 2018|archive-date=24 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224220126/https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&amp;pg=PA473|url-status=live}}&lt;/ref&gt; එය සාමාන්‍ය ඖෂධයක් ලෙස ලබා ගත හැකිය.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ, {{As of|2018|lc=yes}} මාත්‍රාවක තොග මිල {{US$|0.15}} ට වඩා අඩුය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=NADAC as of 2018-12-19|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|website=[[Centers for Medicare and Medicaid Services]] (CMS)|access-date=22 December 2018|archive-date=19 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; එක්සත් රාජධානියේ, 2020 වන විට මාසයක ප්‍රතිකාර සඳහා NHS වෙත පවුම් එක සිට දෙක දක්වා මුදලක් වැය වේ &lt;ref name=&quot;BNF80&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|title=BNF|date=September 2020 - March 2021|publisher=BMJ Group and the Pharmaceutical Press|year=|isbn=978-0-85711-369-6|edition=80|location=|page=217}}&lt;/ref&gt; 2017 දී, එය එක්සත් ජනපදයේ බහුලවම නිර්දේශිත ඖෂධ අතරින් 39 වන ස්ථානය වූ අතර, මිලියන 19 කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් නිර්දේශ කොටතිබිණි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=14 March 2020|archive-date=18 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Rosuvastatin - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|date=23 December 2019|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Rosuvastatin|access-date=11 April 2020|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411193833/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Rosuvastatin|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;references /&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]
[[ප්‍රවර්ගය:අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ]]</text>
      <sha1>fabrgsrdbunkacxv3h00784rl2kiidu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පරිශීලක:Ranga Samarakoon</title>
    <ns>2</ns>
    <id>194287</id>
    <revision>
      <id>790797</id>
      <parentid>790775</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T14:04:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>Copyvio, low-res without metadata. Used for promotional spam for lightning entrepreneur (uploader). &lt;small&gt;[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]&lt;/small&gt;, හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:Túrelio|Túrelio]] විසින් [[c:File:Dasa_Mallige_Bangalawa.</comment>
      <origin>790797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6101" sha1="o0gy0u421v444ubzetbzrbw3bt7xxgz" xml:space="preserve">{{delete|Spam}} __NOINDEX__Full Name : Wanasinha Samarakoon Mudiyanselage Ranga Rishan Bandara Samarakoon

Name Use : Ranga Samarakoon

https://www.facebook.com/ranga.samarakoon.2025/

https://www.facebook.com/rishancreation/

https://www.youtube.com/@rishancreationlighting
[[ගොනුව:RRB_Samarakoon.jpg|alt=Lighting Designer|thumb|Stage Lighting Designer]]
'''Profession''' : Lighting Designer &amp; Line Producer

Occupation : Managing Director &amp; Proprietor Rishan Creation
[[ගොනුව:Rishan_Creation_logo.png|alt=“Your dreams will come true through our lights&quot;|thumb|Specialist in Theatre Lighting]]
Address : No. 332, Samagi mawatha, Thewaththa road, Koralaima, Gonapala junction, Srilanka.

Tele : +9477847655 / +94703085653 / +94112747077

Email :  rangasamarakoon@gmail.com / rishancreation@sltnet.lk

National ID no : 197723200345

Worked as a visiting lecturer in Sri Palee Campus University of Colombo, Tower Drama and Theatre School of Tower Hall Theatre foundation and National Youth Drama School of National Youth Services Council

'''Awards &amp; Admiration :'''

1. Youth Drama Festival 2006 Best Lighting Designer &quot;Man Diyawela&quot;

2. Youth Drama Festival 2007 Best Lighting Designer &quot;Security&quot;

3. National Drama Festival 2008 Best Lighting Designer &quot;Hari Apuru Dawasak&quot;

4. Youth Drama Festival 2008 Best Lighting Designer &quot;Ape Gedarayan&quot;

5. National Drama Festival 2008 Best Lighting Designer &quot;Ape Gedarayan&quot;

6. Youth Drama Festival 2009 Special Admiration Certificate &quot;Kumaravaru Aevith&quot;

7. Youth Drama Festival 2009 Special Admiration Certificate &quot;Nokiwayi Kiyanna Epa&quot;

8. National Drama Festival 2012 Best Lighting Designer &quot;Barnadage Sipiri Geya&quot;

9. National Drama Festival 2012 Best Lighting Designer &quot;Pasmaha balloon&quot;

10. Youth Drama Festival 2013 Best Lighting Designer Tamil Drama

11. National shot Drama Festival 2013 Best Lighting Designer &quot;Ajaramara&quot;

12. National Drama Festival 2018 Special Admiration ertificate “LBW”

13. National shot Drama Festival 2021 Best Lighting Designer &quot;Rathmal Yahanaka Sethapi&quot;

'''Representation :'''

01. 6th Bharat Rang Mahotsav NSD India 2004  &quot;Hyena&quot;

02. 8th Bharat Rang Mahotsav NSD India 2006 &quot;Sihina Horu Aran&quot;

03. Cairo International Festival for Experimental Theatre 2009 &quot;Hari Apuru Davasak&quot;

04. Cairo International Festival for Experimental Theatre 2010  &quot;Apahu Herenna Be&quot;

05. Kathmandu Drama Festival 2011 &quot;Hari Apuru Davasak&quot;

'''Stage Drama Lighting Designer'''

1. &quot;Janadipati Thaththa&quot; 1999 Indika Ferdinando

2. &quot;Ranmasura&quot; 2000 Ishara Wickramasinghe

3. &quot;Gewanneththan Bambu Gahannada&quot; 2001 Mahesh Kumara

4. &quot;Hyena&quot; 2003 Chamika Hathlahawaththa
[[ගොනුව:Hyena_08.jpg|alt=Chamika Hathlahawaththa|thumb|Hyena 2003]]
5. &quot;Sukarayek Samaga&quot; 2003 Sarath kothalawala

6. “Yusuru”  Anura Ekanayaka

7. &quot;Nambu Kara Wilasini&quot; 2003 Ruvini Manamperi

8. &quot;Dasa Mallige Bangalawa&quot; 2004 Malith Piris / Kalana Gunasekara
9. &quot;Sihina Horu Aran&quot; 2005 Rajitha Dissanayake

10. &quot;Man Diyawela&quot; 2006 Thanuja Dissanayake

11. &quot;Gehanu Vada Arabathi&quot; 2006 Dharmapriya Dias

12. &quot;Kaliyugayata Minihek&quot; 2006 Indrapriya Uditha Kumara

13. &quot;Hari Apuru Dawasak&quot; 2008 Chamika Hathlahawaththa

14. &quot;Sinhabahu&quot; (English production) 2008 Dharmajith Punarjeeva

15. &quot;Apahu Herenna Ba&quot; 2009 Rajitha Dissanayake

16. &quot;Sudu Redi Horu&quot; 2009 Jayalath Manorathna

17. &quot;Sulanga Mata Katha Karai&quot; 2009 Janaka Kumbukage

18. &quot;Balloth Ekka Be&quot; 2009 Ravindra Ariyarathna

19. &quot;Metikaraththaya&quot; 2010 Parakrama Niriella

20. &quot;Sekkuwa&quot; 2010 Parakrama Niriella

21. &quot;Kumaravaru Aevith&quot; 2010 Hewage Bandu

22. &quot;Suddek Oba Amathyi&quot; 2010 Udayasiri Wikramarathna

23. &quot;Happy journey&quot; 2010 Jehan Srikantha
[[ගොනුව:Happy_journey_2010_Jehan_Srikantha_009.jpg|alt=Jehan Srikantha|thumb|Happy journey 2010]]
24. &quot;Bakamuna weedi Basi&quot; 2011 Rajitha Dissanayake

25. &quot;Buruwa Mahaththaya&quot; 2011 Jayalath Manorathna

26. &quot;The House of Bernarda Alba&quot; 2011 Priyantha Sirikumara

27. &quot;Dolahak&quot; 2011 Athula Pathirana
[[ගොනුව:Dolahak_01.jpg|alt=Athula Pathirana|thumb|Dolahak  2011]]
28. &quot;Thawa Tikak Hithanna&quot; 2011 Gayan Samantha Kapugodage

29. &quot;Horuth ekka boru&quot; 2012 Athula jayasinhe

30. &quot;Kalumali&quot; 2012 Ruwanthi Chegera

31. &quot;Idameedi Vikine&quot; 2012 E.M.D. Upali

32. &quot;Adara Wasthuwa&quot; 2013 Rajitha Dissanayake

33. &quot;Sadaya Marai Salli Hamarai&quot; 2014 Dharmapriya Dias

34. &quot;Siriwardana Pawula&quot; 2014 Rajitha Dissanayake

35. &quot;Minimaruwa Niruwathin&quot; 2015 Gayan Kanishka Rajapaksha

36. &quot;Nethuwa Beri Minihek&quot; 2016 Rajitha Dissanayake

37. &quot;Benku Wiraya&quot; 2017 Kapila Kumara Kalinga

38. &quot;Ego Nagaraya&quot; 2017 Ruwan Hettiarachchi

39. &quot;Hithala Gaththu Thetanayak&quot; 2018 Rajitha Dissanayake

40. &quot;The Open Couple&quot; 2018 Tharidu Kavinda Gamage

41. &quot;Vijayanthi Mala&quot; 2019 Hewage Bandula

42. &quot;Mama Neweyi Wena Kenek&quot; 2019 Dharmapriya Dias

43. &quot;A Day in July 2019&quot; 2022 Rajitha Dissanayake

'''Short Stage Drama Lighting Designer'''

1. &quot;Pinthuraya&quot; 1996 Dharmapriya Dias

2. &quot;Poppara mama saha Pinthuraya&quot; 1997 Dharmapriya Dias

3. “Kirimuttiya Gage Giya” 1997 Indrapriya Uditha Kumara

4. &quot;Rupage premaya saha premge rupaya&quot; 2001 Chamika Hathlahawaththa

5. &quot;Unvahanse vadiseka&quot; 2001 Sarath kothalawala

6. &quot;Security&quot; 2007 Hewage Bandu

7. &quot;Ape Gedarayan&quot; 2008 Asanka Dinal

8. &quot;Pem Yuwalak Saha Pem Yuwalak&quot; 2009 Chamara Deshapriya

9. &quot;Nokiwayi Kiyanna Epa&quot; 2009 Malik Sudamtha

10. “Pansala Wahala” 2010 Asanka Dinal

11. &quot;Pasmaha balloon 2012 Koralage Saman

12. &quot;Ajaramara&quot; 2013 Koralage Saman

13. &quot;LBW&quot; 2018 Madushan Hathlahawaththa

14. “Rathmal Yahanaka Sethapi” 2021 Saachithra Rahubadra

'''Children’s Drama Lighting Designer'''

1. &quot;Aruma Puduma Bonikka&quot; 2003 Wasantha Aruna Pathmasiri

2. &quot;Bonikkai Thuwkkuwai&quot; 2004 Mihira Sirithilaka

3. &quot;Kurumiti Purayata Rupa Pettiyak&quot; 2005 Tenisan Dasanayaka

4. &quot;Dangamalla Saha Amuthu Iskole&quot; 2007 Nalaka Swarnathilaka

5. &quot;Mama Wenama Malak&quot; 2011 Nalaka Swarnathilaka

6. &quot;King Queen&quot; 2017 Upali Tenishan

'''Short Films Lighting Designer'''

&quot;Wage wena kenek&quot; Kalana Gunasekara

Line Producer : &quot;Gehanu Vada Arabathi&quot; &quot;Sadaya Marai Salli Hamarai&quot; &quot;Mama Neweyi Wena Kenek&quot;</text>
      <sha1>o0gy0u421v444ubzetbzrbw3bt7xxgz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790798</id>
      <parentid>790797</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T14:07:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>Copyvio, low-res without metadata. Used for promotional spam for lightning entrepreneur (uploader). &lt;small&gt;[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]&lt;/small&gt;, හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:Túrelio|Túrelio]] විසින් [[c:File:Hyena_08.jpg|Hyena_08.j</comment>
      <origin>790798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6023" sha1="1ghmrx05y29t4e2hrzklvnot9z4e2dq" xml:space="preserve">{{delete|Spam}} __NOINDEX__Full Name : Wanasinha Samarakoon Mudiyanselage Ranga Rishan Bandara Samarakoon

Name Use : Ranga Samarakoon

https://www.facebook.com/ranga.samarakoon.2025/

https://www.facebook.com/rishancreation/

https://www.youtube.com/@rishancreationlighting
[[ගොනුව:RRB_Samarakoon.jpg|alt=Lighting Designer|thumb|Stage Lighting Designer]]
'''Profession''' : Lighting Designer &amp; Line Producer

Occupation : Managing Director &amp; Proprietor Rishan Creation
[[ගොනුව:Rishan_Creation_logo.png|alt=“Your dreams will come true through our lights&quot;|thumb|Specialist in Theatre Lighting]]
Address : No. 332, Samagi mawatha, Thewaththa road, Koralaima, Gonapala junction, Srilanka.

Tele : +9477847655 / +94703085653 / +94112747077

Email :  rangasamarakoon@gmail.com / rishancreation@sltnet.lk

National ID no : 197723200345

Worked as a visiting lecturer in Sri Palee Campus University of Colombo, Tower Drama and Theatre School of Tower Hall Theatre foundation and National Youth Drama School of National Youth Services Council

'''Awards &amp; Admiration :'''

1. Youth Drama Festival 2006 Best Lighting Designer &quot;Man Diyawela&quot;

2. Youth Drama Festival 2007 Best Lighting Designer &quot;Security&quot;

3. National Drama Festival 2008 Best Lighting Designer &quot;Hari Apuru Dawasak&quot;

4. Youth Drama Festival 2008 Best Lighting Designer &quot;Ape Gedarayan&quot;

5. National Drama Festival 2008 Best Lighting Designer &quot;Ape Gedarayan&quot;

6. Youth Drama Festival 2009 Special Admiration Certificate &quot;Kumaravaru Aevith&quot;

7. Youth Drama Festival 2009 Special Admiration Certificate &quot;Nokiwayi Kiyanna Epa&quot;

8. National Drama Festival 2012 Best Lighting Designer &quot;Barnadage Sipiri Geya&quot;

9. National Drama Festival 2012 Best Lighting Designer &quot;Pasmaha balloon&quot;

10. Youth Drama Festival 2013 Best Lighting Designer Tamil Drama

11. National shot Drama Festival 2013 Best Lighting Designer &quot;Ajaramara&quot;

12. National Drama Festival 2018 Special Admiration ertificate “LBW”

13. National shot Drama Festival 2021 Best Lighting Designer &quot;Rathmal Yahanaka Sethapi&quot;

'''Representation :'''

01. 6th Bharat Rang Mahotsav NSD India 2004  &quot;Hyena&quot;

02. 8th Bharat Rang Mahotsav NSD India 2006 &quot;Sihina Horu Aran&quot;

03. Cairo International Festival for Experimental Theatre 2009 &quot;Hari Apuru Davasak&quot;

04. Cairo International Festival for Experimental Theatre 2010  &quot;Apahu Herenna Be&quot;

05. Kathmandu Drama Festival 2011 &quot;Hari Apuru Davasak&quot;

'''Stage Drama Lighting Designer'''

1. &quot;Janadipati Thaththa&quot; 1999 Indika Ferdinando

2. &quot;Ranmasura&quot; 2000 Ishara Wickramasinghe

3. &quot;Gewanneththan Bambu Gahannada&quot; 2001 Mahesh Kumara

4. &quot;Hyena&quot; 2003 Chamika Hathlahawaththa
5. &quot;Sukarayek Samaga&quot; 2003 Sarath kothalawala

6. “Yusuru”  Anura Ekanayaka

7. &quot;Nambu Kara Wilasini&quot; 2003 Ruvini Manamperi

8. &quot;Dasa Mallige Bangalawa&quot; 2004 Malith Piris / Kalana Gunasekara
9. &quot;Sihina Horu Aran&quot; 2005 Rajitha Dissanayake

10. &quot;Man Diyawela&quot; 2006 Thanuja Dissanayake

11. &quot;Gehanu Vada Arabathi&quot; 2006 Dharmapriya Dias

12. &quot;Kaliyugayata Minihek&quot; 2006 Indrapriya Uditha Kumara

13. &quot;Hari Apuru Dawasak&quot; 2008 Chamika Hathlahawaththa

14. &quot;Sinhabahu&quot; (English production) 2008 Dharmajith Punarjeeva

15. &quot;Apahu Herenna Ba&quot; 2009 Rajitha Dissanayake

16. &quot;Sudu Redi Horu&quot; 2009 Jayalath Manorathna

17. &quot;Sulanga Mata Katha Karai&quot; 2009 Janaka Kumbukage

18. &quot;Balloth Ekka Be&quot; 2009 Ravindra Ariyarathna

19. &quot;Metikaraththaya&quot; 2010 Parakrama Niriella

20. &quot;Sekkuwa&quot; 2010 Parakrama Niriella

21. &quot;Kumaravaru Aevith&quot; 2010 Hewage Bandu

22. &quot;Suddek Oba Amathyi&quot; 2010 Udayasiri Wikramarathna

23. &quot;Happy journey&quot; 2010 Jehan Srikantha
[[ගොනුව:Happy_journey_2010_Jehan_Srikantha_009.jpg|alt=Jehan Srikantha|thumb|Happy journey 2010]]
24. &quot;Bakamuna weedi Basi&quot; 2011 Rajitha Dissanayake

25. &quot;Buruwa Mahaththaya&quot; 2011 Jayalath Manorathna

26. &quot;The House of Bernarda Alba&quot; 2011 Priyantha Sirikumara

27. &quot;Dolahak&quot; 2011 Athula Pathirana
[[ගොනුව:Dolahak_01.jpg|alt=Athula Pathirana|thumb|Dolahak  2011]]
28. &quot;Thawa Tikak Hithanna&quot; 2011 Gayan Samantha Kapugodage

29. &quot;Horuth ekka boru&quot; 2012 Athula jayasinhe

30. &quot;Kalumali&quot; 2012 Ruwanthi Chegera

31. &quot;Idameedi Vikine&quot; 2012 E.M.D. Upali

32. &quot;Adara Wasthuwa&quot; 2013 Rajitha Dissanayake

33. &quot;Sadaya Marai Salli Hamarai&quot; 2014 Dharmapriya Dias

34. &quot;Siriwardana Pawula&quot; 2014 Rajitha Dissanayake

35. &quot;Minimaruwa Niruwathin&quot; 2015 Gayan Kanishka Rajapaksha

36. &quot;Nethuwa Beri Minihek&quot; 2016 Rajitha Dissanayake

37. &quot;Benku Wiraya&quot; 2017 Kapila Kumara Kalinga

38. &quot;Ego Nagaraya&quot; 2017 Ruwan Hettiarachchi

39. &quot;Hithala Gaththu Thetanayak&quot; 2018 Rajitha Dissanayake

40. &quot;The Open Couple&quot; 2018 Tharidu Kavinda Gamage

41. &quot;Vijayanthi Mala&quot; 2019 Hewage Bandula

42. &quot;Mama Neweyi Wena Kenek&quot; 2019 Dharmapriya Dias

43. &quot;A Day in July 2019&quot; 2022 Rajitha Dissanayake

'''Short Stage Drama Lighting Designer'''

1. &quot;Pinthuraya&quot; 1996 Dharmapriya Dias

2. &quot;Poppara mama saha Pinthuraya&quot; 1997 Dharmapriya Dias

3. “Kirimuttiya Gage Giya” 1997 Indrapriya Uditha Kumara

4. &quot;Rupage premaya saha premge rupaya&quot; 2001 Chamika Hathlahawaththa

5. &quot;Unvahanse vadiseka&quot; 2001 Sarath kothalawala

6. &quot;Security&quot; 2007 Hewage Bandu

7. &quot;Ape Gedarayan&quot; 2008 Asanka Dinal

8. &quot;Pem Yuwalak Saha Pem Yuwalak&quot; 2009 Chamara Deshapriya

9. &quot;Nokiwayi Kiyanna Epa&quot; 2009 Malik Sudamtha

10. “Pansala Wahala” 2010 Asanka Dinal

11. &quot;Pasmaha balloon 2012 Koralage Saman

12. &quot;Ajaramara&quot; 2013 Koralage Saman

13. &quot;LBW&quot; 2018 Madushan Hathlahawaththa

14. “Rathmal Yahanaka Sethapi” 2021 Saachithra Rahubadra

'''Children’s Drama Lighting Designer'''

1. &quot;Aruma Puduma Bonikka&quot; 2003 Wasantha Aruna Pathmasiri

2. &quot;Bonikkai Thuwkkuwai&quot; 2004 Mihira Sirithilaka

3. &quot;Kurumiti Purayata Rupa Pettiyak&quot; 2005 Tenisan Dasanayaka

4. &quot;Dangamalla Saha Amuthu Iskole&quot; 2007 Nalaka Swarnathilaka

5. &quot;Mama Wenama Malak&quot; 2011 Nalaka Swarnathilaka

6. &quot;King Queen&quot; 2017 Upali Tenishan

'''Short Films Lighting Designer'''

&quot;Wage wena kenek&quot; Kalana Gunasekara

Line Producer : &quot;Gehanu Vada Arabathi&quot; &quot;Sadaya Marai Salli Hamarai&quot; &quot;Mama Neweyi Wena Kenek&quot;</text>
      <sha1>1ghmrx05y29t4e2hrzklvnot9z4e2dq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790799</id>
      <parentid>790798</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T14:07:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>Out of project scope. Spam. self promotion only, not notable &lt;small&gt;[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]&lt;/small&gt;, හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:Túrelio|Túrelio]] විසින් [[c:File:Rishan_Creation_logo.png|Rishan_Creation_logo.png]] ගොනුව මකාද</comment>
      <origin>790799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5887" sha1="bevfi49vlgvj5aewmf2mv2m7kqc26xw" xml:space="preserve">{{delete|Spam}} __NOINDEX__Full Name : Wanasinha Samarakoon Mudiyanselage Ranga Rishan Bandara Samarakoon

Name Use : Ranga Samarakoon

https://www.facebook.com/ranga.samarakoon.2025/

https://www.facebook.com/rishancreation/

https://www.youtube.com/@rishancreationlighting
[[ගොනුව:RRB_Samarakoon.jpg|alt=Lighting Designer|thumb|Stage Lighting Designer]]
'''Profession''' : Lighting Designer &amp; Line Producer

Occupation : Managing Director &amp; Proprietor Rishan Creation
Address : No. 332, Samagi mawatha, Thewaththa road, Koralaima, Gonapala junction, Srilanka.

Tele : +9477847655 / +94703085653 / +94112747077

Email :  rangasamarakoon@gmail.com / rishancreation@sltnet.lk

National ID no : 197723200345

Worked as a visiting lecturer in Sri Palee Campus University of Colombo, Tower Drama and Theatre School of Tower Hall Theatre foundation and National Youth Drama School of National Youth Services Council

'''Awards &amp; Admiration :'''

1. Youth Drama Festival 2006 Best Lighting Designer &quot;Man Diyawela&quot;

2. Youth Drama Festival 2007 Best Lighting Designer &quot;Security&quot;

3. National Drama Festival 2008 Best Lighting Designer &quot;Hari Apuru Dawasak&quot;

4. Youth Drama Festival 2008 Best Lighting Designer &quot;Ape Gedarayan&quot;

5. National Drama Festival 2008 Best Lighting Designer &quot;Ape Gedarayan&quot;

6. Youth Drama Festival 2009 Special Admiration Certificate &quot;Kumaravaru Aevith&quot;

7. Youth Drama Festival 2009 Special Admiration Certificate &quot;Nokiwayi Kiyanna Epa&quot;

8. National Drama Festival 2012 Best Lighting Designer &quot;Barnadage Sipiri Geya&quot;

9. National Drama Festival 2012 Best Lighting Designer &quot;Pasmaha balloon&quot;

10. Youth Drama Festival 2013 Best Lighting Designer Tamil Drama

11. National shot Drama Festival 2013 Best Lighting Designer &quot;Ajaramara&quot;

12. National Drama Festival 2018 Special Admiration ertificate “LBW”

13. National shot Drama Festival 2021 Best Lighting Designer &quot;Rathmal Yahanaka Sethapi&quot;

'''Representation :'''

01. 6th Bharat Rang Mahotsav NSD India 2004  &quot;Hyena&quot;

02. 8th Bharat Rang Mahotsav NSD India 2006 &quot;Sihina Horu Aran&quot;

03. Cairo International Festival for Experimental Theatre 2009 &quot;Hari Apuru Davasak&quot;

04. Cairo International Festival for Experimental Theatre 2010  &quot;Apahu Herenna Be&quot;

05. Kathmandu Drama Festival 2011 &quot;Hari Apuru Davasak&quot;

'''Stage Drama Lighting Designer'''

1. &quot;Janadipati Thaththa&quot; 1999 Indika Ferdinando

2. &quot;Ranmasura&quot; 2000 Ishara Wickramasinghe

3. &quot;Gewanneththan Bambu Gahannada&quot; 2001 Mahesh Kumara

4. &quot;Hyena&quot; 2003 Chamika Hathlahawaththa
5. &quot;Sukarayek Samaga&quot; 2003 Sarath kothalawala

6. “Yusuru”  Anura Ekanayaka

7. &quot;Nambu Kara Wilasini&quot; 2003 Ruvini Manamperi

8. &quot;Dasa Mallige Bangalawa&quot; 2004 Malith Piris / Kalana Gunasekara
9. &quot;Sihina Horu Aran&quot; 2005 Rajitha Dissanayake

10. &quot;Man Diyawela&quot; 2006 Thanuja Dissanayake

11. &quot;Gehanu Vada Arabathi&quot; 2006 Dharmapriya Dias

12. &quot;Kaliyugayata Minihek&quot; 2006 Indrapriya Uditha Kumara

13. &quot;Hari Apuru Dawasak&quot; 2008 Chamika Hathlahawaththa

14. &quot;Sinhabahu&quot; (English production) 2008 Dharmajith Punarjeeva

15. &quot;Apahu Herenna Ba&quot; 2009 Rajitha Dissanayake

16. &quot;Sudu Redi Horu&quot; 2009 Jayalath Manorathna

17. &quot;Sulanga Mata Katha Karai&quot; 2009 Janaka Kumbukage

18. &quot;Balloth Ekka Be&quot; 2009 Ravindra Ariyarathna

19. &quot;Metikaraththaya&quot; 2010 Parakrama Niriella

20. &quot;Sekkuwa&quot; 2010 Parakrama Niriella

21. &quot;Kumaravaru Aevith&quot; 2010 Hewage Bandu

22. &quot;Suddek Oba Amathyi&quot; 2010 Udayasiri Wikramarathna

23. &quot;Happy journey&quot; 2010 Jehan Srikantha
[[ගොනුව:Happy_journey_2010_Jehan_Srikantha_009.jpg|alt=Jehan Srikantha|thumb|Happy journey 2010]]
24. &quot;Bakamuna weedi Basi&quot; 2011 Rajitha Dissanayake

25. &quot;Buruwa Mahaththaya&quot; 2011 Jayalath Manorathna

26. &quot;The House of Bernarda Alba&quot; 2011 Priyantha Sirikumara

27. &quot;Dolahak&quot; 2011 Athula Pathirana
[[ගොනුව:Dolahak_01.jpg|alt=Athula Pathirana|thumb|Dolahak  2011]]
28. &quot;Thawa Tikak Hithanna&quot; 2011 Gayan Samantha Kapugodage

29. &quot;Horuth ekka boru&quot; 2012 Athula jayasinhe

30. &quot;Kalumali&quot; 2012 Ruwanthi Chegera

31. &quot;Idameedi Vikine&quot; 2012 E.M.D. Upali

32. &quot;Adara Wasthuwa&quot; 2013 Rajitha Dissanayake

33. &quot;Sadaya Marai Salli Hamarai&quot; 2014 Dharmapriya Dias

34. &quot;Siriwardana Pawula&quot; 2014 Rajitha Dissanayake

35. &quot;Minimaruwa Niruwathin&quot; 2015 Gayan Kanishka Rajapaksha

36. &quot;Nethuwa Beri Minihek&quot; 2016 Rajitha Dissanayake

37. &quot;Benku Wiraya&quot; 2017 Kapila Kumara Kalinga

38. &quot;Ego Nagaraya&quot; 2017 Ruwan Hettiarachchi

39. &quot;Hithala Gaththu Thetanayak&quot; 2018 Rajitha Dissanayake

40. &quot;The Open Couple&quot; 2018 Tharidu Kavinda Gamage

41. &quot;Vijayanthi Mala&quot; 2019 Hewage Bandula

42. &quot;Mama Neweyi Wena Kenek&quot; 2019 Dharmapriya Dias

43. &quot;A Day in July 2019&quot; 2022 Rajitha Dissanayake

'''Short Stage Drama Lighting Designer'''

1. &quot;Pinthuraya&quot; 1996 Dharmapriya Dias

2. &quot;Poppara mama saha Pinthuraya&quot; 1997 Dharmapriya Dias

3. “Kirimuttiya Gage Giya” 1997 Indrapriya Uditha Kumara

4. &quot;Rupage premaya saha premge rupaya&quot; 2001 Chamika Hathlahawaththa

5. &quot;Unvahanse vadiseka&quot; 2001 Sarath kothalawala

6. &quot;Security&quot; 2007 Hewage Bandu

7. &quot;Ape Gedarayan&quot; 2008 Asanka Dinal

8. &quot;Pem Yuwalak Saha Pem Yuwalak&quot; 2009 Chamara Deshapriya

9. &quot;Nokiwayi Kiyanna Epa&quot; 2009 Malik Sudamtha

10. “Pansala Wahala” 2010 Asanka Dinal

11. &quot;Pasmaha balloon 2012 Koralage Saman

12. &quot;Ajaramara&quot; 2013 Koralage Saman

13. &quot;LBW&quot; 2018 Madushan Hathlahawaththa

14. “Rathmal Yahanaka Sethapi” 2021 Saachithra Rahubadra

'''Children’s Drama Lighting Designer'''

1. &quot;Aruma Puduma Bonikka&quot; 2003 Wasantha Aruna Pathmasiri

2. &quot;Bonikkai Thuwkkuwai&quot; 2004 Mihira Sirithilaka

3. &quot;Kurumiti Purayata Rupa Pettiyak&quot; 2005 Tenisan Dasanayaka

4. &quot;Dangamalla Saha Amuthu Iskole&quot; 2007 Nalaka Swarnathilaka

5. &quot;Mama Wenama Malak&quot; 2011 Nalaka Swarnathilaka

6. &quot;King Queen&quot; 2017 Upali Tenishan

'''Short Films Lighting Designer'''

&quot;Wage wena kenek&quot; Kalana Gunasekara

Line Producer : &quot;Gehanu Vada Arabathi&quot; &quot;Sadaya Marai Salli Hamarai&quot; &quot;Mama Neweyi Wena Kenek&quot;</text>
      <sha1>bevfi49vlgvj5aewmf2mv2m7kqc26xw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790800</id>
      <parentid>790799</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T14:07:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>Out of project scope. Spam. used for self-promotion &lt;small&gt;[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]&lt;/small&gt;, හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:Túrelio|Túrelio]] විසින් [[c:File:RRB_Samarakoon.jpg|RRB_Samarakoon.jpg]] ගොනුව මකාදමා ඇත.</comment>
      <origin>790800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5796" sha1="nv0t8mth1uihtbv2ms3uo6d8jxoqrdt" xml:space="preserve">{{delete|Spam}} __NOINDEX__Full Name : Wanasinha Samarakoon Mudiyanselage Ranga Rishan Bandara Samarakoon

Name Use : Ranga Samarakoon

https://www.facebook.com/ranga.samarakoon.2025/

https://www.facebook.com/rishancreation/

https://www.youtube.com/@rishancreationlighting
'''Profession''' : Lighting Designer &amp; Line Producer

Occupation : Managing Director &amp; Proprietor Rishan Creation
Address : No. 332, Samagi mawatha, Thewaththa road, Koralaima, Gonapala junction, Srilanka.

Tele : +9477847655 / +94703085653 / +94112747077

Email :  rangasamarakoon@gmail.com / rishancreation@sltnet.lk

National ID no : 197723200345

Worked as a visiting lecturer in Sri Palee Campus University of Colombo, Tower Drama and Theatre School of Tower Hall Theatre foundation and National Youth Drama School of National Youth Services Council

'''Awards &amp; Admiration :'''

1. Youth Drama Festival 2006 Best Lighting Designer &quot;Man Diyawela&quot;

2. Youth Drama Festival 2007 Best Lighting Designer &quot;Security&quot;

3. National Drama Festival 2008 Best Lighting Designer &quot;Hari Apuru Dawasak&quot;

4. Youth Drama Festival 2008 Best Lighting Designer &quot;Ape Gedarayan&quot;

5. National Drama Festival 2008 Best Lighting Designer &quot;Ape Gedarayan&quot;

6. Youth Drama Festival 2009 Special Admiration Certificate &quot;Kumaravaru Aevith&quot;

7. Youth Drama Festival 2009 Special Admiration Certificate &quot;Nokiwayi Kiyanna Epa&quot;

8. National Drama Festival 2012 Best Lighting Designer &quot;Barnadage Sipiri Geya&quot;

9. National Drama Festival 2012 Best Lighting Designer &quot;Pasmaha balloon&quot;

10. Youth Drama Festival 2013 Best Lighting Designer Tamil Drama

11. National shot Drama Festival 2013 Best Lighting Designer &quot;Ajaramara&quot;

12. National Drama Festival 2018 Special Admiration ertificate “LBW”

13. National shot Drama Festival 2021 Best Lighting Designer &quot;Rathmal Yahanaka Sethapi&quot;

'''Representation :'''

01. 6th Bharat Rang Mahotsav NSD India 2004  &quot;Hyena&quot;

02. 8th Bharat Rang Mahotsav NSD India 2006 &quot;Sihina Horu Aran&quot;

03. Cairo International Festival for Experimental Theatre 2009 &quot;Hari Apuru Davasak&quot;

04. Cairo International Festival for Experimental Theatre 2010  &quot;Apahu Herenna Be&quot;

05. Kathmandu Drama Festival 2011 &quot;Hari Apuru Davasak&quot;

'''Stage Drama Lighting Designer'''

1. &quot;Janadipati Thaththa&quot; 1999 Indika Ferdinando

2. &quot;Ranmasura&quot; 2000 Ishara Wickramasinghe

3. &quot;Gewanneththan Bambu Gahannada&quot; 2001 Mahesh Kumara

4. &quot;Hyena&quot; 2003 Chamika Hathlahawaththa
5. &quot;Sukarayek Samaga&quot; 2003 Sarath kothalawala

6. “Yusuru”  Anura Ekanayaka

7. &quot;Nambu Kara Wilasini&quot; 2003 Ruvini Manamperi

8. &quot;Dasa Mallige Bangalawa&quot; 2004 Malith Piris / Kalana Gunasekara
9. &quot;Sihina Horu Aran&quot; 2005 Rajitha Dissanayake

10. &quot;Man Diyawela&quot; 2006 Thanuja Dissanayake

11. &quot;Gehanu Vada Arabathi&quot; 2006 Dharmapriya Dias

12. &quot;Kaliyugayata Minihek&quot; 2006 Indrapriya Uditha Kumara

13. &quot;Hari Apuru Dawasak&quot; 2008 Chamika Hathlahawaththa

14. &quot;Sinhabahu&quot; (English production) 2008 Dharmajith Punarjeeva

15. &quot;Apahu Herenna Ba&quot; 2009 Rajitha Dissanayake

16. &quot;Sudu Redi Horu&quot; 2009 Jayalath Manorathna

17. &quot;Sulanga Mata Katha Karai&quot; 2009 Janaka Kumbukage

18. &quot;Balloth Ekka Be&quot; 2009 Ravindra Ariyarathna

19. &quot;Metikaraththaya&quot; 2010 Parakrama Niriella

20. &quot;Sekkuwa&quot; 2010 Parakrama Niriella

21. &quot;Kumaravaru Aevith&quot; 2010 Hewage Bandu

22. &quot;Suddek Oba Amathyi&quot; 2010 Udayasiri Wikramarathna

23. &quot;Happy journey&quot; 2010 Jehan Srikantha
[[ගොනුව:Happy_journey_2010_Jehan_Srikantha_009.jpg|alt=Jehan Srikantha|thumb|Happy journey 2010]]
24. &quot;Bakamuna weedi Basi&quot; 2011 Rajitha Dissanayake

25. &quot;Buruwa Mahaththaya&quot; 2011 Jayalath Manorathna

26. &quot;The House of Bernarda Alba&quot; 2011 Priyantha Sirikumara

27. &quot;Dolahak&quot; 2011 Athula Pathirana
[[ගොනුව:Dolahak_01.jpg|alt=Athula Pathirana|thumb|Dolahak  2011]]
28. &quot;Thawa Tikak Hithanna&quot; 2011 Gayan Samantha Kapugodage

29. &quot;Horuth ekka boru&quot; 2012 Athula jayasinhe

30. &quot;Kalumali&quot; 2012 Ruwanthi Chegera

31. &quot;Idameedi Vikine&quot; 2012 E.M.D. Upali

32. &quot;Adara Wasthuwa&quot; 2013 Rajitha Dissanayake

33. &quot;Sadaya Marai Salli Hamarai&quot; 2014 Dharmapriya Dias

34. &quot;Siriwardana Pawula&quot; 2014 Rajitha Dissanayake

35. &quot;Minimaruwa Niruwathin&quot; 2015 Gayan Kanishka Rajapaksha

36. &quot;Nethuwa Beri Minihek&quot; 2016 Rajitha Dissanayake

37. &quot;Benku Wiraya&quot; 2017 Kapila Kumara Kalinga

38. &quot;Ego Nagaraya&quot; 2017 Ruwan Hettiarachchi

39. &quot;Hithala Gaththu Thetanayak&quot; 2018 Rajitha Dissanayake

40. &quot;The Open Couple&quot; 2018 Tharidu Kavinda Gamage

41. &quot;Vijayanthi Mala&quot; 2019 Hewage Bandula

42. &quot;Mama Neweyi Wena Kenek&quot; 2019 Dharmapriya Dias

43. &quot;A Day in July 2019&quot; 2022 Rajitha Dissanayake

'''Short Stage Drama Lighting Designer'''

1. &quot;Pinthuraya&quot; 1996 Dharmapriya Dias

2. &quot;Poppara mama saha Pinthuraya&quot; 1997 Dharmapriya Dias

3. “Kirimuttiya Gage Giya” 1997 Indrapriya Uditha Kumara

4. &quot;Rupage premaya saha premge rupaya&quot; 2001 Chamika Hathlahawaththa

5. &quot;Unvahanse vadiseka&quot; 2001 Sarath kothalawala

6. &quot;Security&quot; 2007 Hewage Bandu

7. &quot;Ape Gedarayan&quot; 2008 Asanka Dinal

8. &quot;Pem Yuwalak Saha Pem Yuwalak&quot; 2009 Chamara Deshapriya

9. &quot;Nokiwayi Kiyanna Epa&quot; 2009 Malik Sudamtha

10. “Pansala Wahala” 2010 Asanka Dinal

11. &quot;Pasmaha balloon 2012 Koralage Saman

12. &quot;Ajaramara&quot; 2013 Koralage Saman

13. &quot;LBW&quot; 2018 Madushan Hathlahawaththa

14. “Rathmal Yahanaka Sethapi” 2021 Saachithra Rahubadra

'''Children’s Drama Lighting Designer'''

1. &quot;Aruma Puduma Bonikka&quot; 2003 Wasantha Aruna Pathmasiri

2. &quot;Bonikkai Thuwkkuwai&quot; 2004 Mihira Sirithilaka

3. &quot;Kurumiti Purayata Rupa Pettiyak&quot; 2005 Tenisan Dasanayaka

4. &quot;Dangamalla Saha Amuthu Iskole&quot; 2007 Nalaka Swarnathilaka

5. &quot;Mama Wenama Malak&quot; 2011 Nalaka Swarnathilaka

6. &quot;King Queen&quot; 2017 Upali Tenishan

'''Short Films Lighting Designer'''

&quot;Wage wena kenek&quot; Kalana Gunasekara

Line Producer : &quot;Gehanu Vada Arabathi&quot; &quot;Sadaya Marai Salli Hamarai&quot; &quot;Mama Neweyi Wena Kenek&quot;</text>
      <sha1>nv0t8mth1uihtbv2ms3uo6d8jxoqrdt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790801</id>
      <parentid>790800</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T14:09:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>Copyvio, low-res. Used for promotional spam for lightning entrepreneur (uploader). &lt;small&gt;[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]&lt;/small&gt;, හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:Túrelio|Túrelio]] විසින් [[c:File:Happy_journey_2010_Jehan_Srikantha_009.j</comment>
      <origin>790801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5688" sha1="aw1mub83rn4p20mns9zhyw48b9o7d0h" xml:space="preserve">{{delete|Spam}} __NOINDEX__Full Name : Wanasinha Samarakoon Mudiyanselage Ranga Rishan Bandara Samarakoon

Name Use : Ranga Samarakoon

https://www.facebook.com/ranga.samarakoon.2025/

https://www.facebook.com/rishancreation/

https://www.youtube.com/@rishancreationlighting
'''Profession''' : Lighting Designer &amp; Line Producer

Occupation : Managing Director &amp; Proprietor Rishan Creation
Address : No. 332, Samagi mawatha, Thewaththa road, Koralaima, Gonapala junction, Srilanka.

Tele : +9477847655 / +94703085653 / +94112747077

Email :  rangasamarakoon@gmail.com / rishancreation@sltnet.lk

National ID no : 197723200345

Worked as a visiting lecturer in Sri Palee Campus University of Colombo, Tower Drama and Theatre School of Tower Hall Theatre foundation and National Youth Drama School of National Youth Services Council

'''Awards &amp; Admiration :'''

1. Youth Drama Festival 2006 Best Lighting Designer &quot;Man Diyawela&quot;

2. Youth Drama Festival 2007 Best Lighting Designer &quot;Security&quot;

3. National Drama Festival 2008 Best Lighting Designer &quot;Hari Apuru Dawasak&quot;

4. Youth Drama Festival 2008 Best Lighting Designer &quot;Ape Gedarayan&quot;

5. National Drama Festival 2008 Best Lighting Designer &quot;Ape Gedarayan&quot;

6. Youth Drama Festival 2009 Special Admiration Certificate &quot;Kumaravaru Aevith&quot;

7. Youth Drama Festival 2009 Special Admiration Certificate &quot;Nokiwayi Kiyanna Epa&quot;

8. National Drama Festival 2012 Best Lighting Designer &quot;Barnadage Sipiri Geya&quot;

9. National Drama Festival 2012 Best Lighting Designer &quot;Pasmaha balloon&quot;

10. Youth Drama Festival 2013 Best Lighting Designer Tamil Drama

11. National shot Drama Festival 2013 Best Lighting Designer &quot;Ajaramara&quot;

12. National Drama Festival 2018 Special Admiration ertificate “LBW”

13. National shot Drama Festival 2021 Best Lighting Designer &quot;Rathmal Yahanaka Sethapi&quot;

'''Representation :'''

01. 6th Bharat Rang Mahotsav NSD India 2004  &quot;Hyena&quot;

02. 8th Bharat Rang Mahotsav NSD India 2006 &quot;Sihina Horu Aran&quot;

03. Cairo International Festival for Experimental Theatre 2009 &quot;Hari Apuru Davasak&quot;

04. Cairo International Festival for Experimental Theatre 2010  &quot;Apahu Herenna Be&quot;

05. Kathmandu Drama Festival 2011 &quot;Hari Apuru Davasak&quot;

'''Stage Drama Lighting Designer'''

1. &quot;Janadipati Thaththa&quot; 1999 Indika Ferdinando

2. &quot;Ranmasura&quot; 2000 Ishara Wickramasinghe

3. &quot;Gewanneththan Bambu Gahannada&quot; 2001 Mahesh Kumara

4. &quot;Hyena&quot; 2003 Chamika Hathlahawaththa
5. &quot;Sukarayek Samaga&quot; 2003 Sarath kothalawala

6. “Yusuru”  Anura Ekanayaka

7. &quot;Nambu Kara Wilasini&quot; 2003 Ruvini Manamperi

8. &quot;Dasa Mallige Bangalawa&quot; 2004 Malith Piris / Kalana Gunasekara
9. &quot;Sihina Horu Aran&quot; 2005 Rajitha Dissanayake

10. &quot;Man Diyawela&quot; 2006 Thanuja Dissanayake

11. &quot;Gehanu Vada Arabathi&quot; 2006 Dharmapriya Dias

12. &quot;Kaliyugayata Minihek&quot; 2006 Indrapriya Uditha Kumara

13. &quot;Hari Apuru Dawasak&quot; 2008 Chamika Hathlahawaththa

14. &quot;Sinhabahu&quot; (English production) 2008 Dharmajith Punarjeeva

15. &quot;Apahu Herenna Ba&quot; 2009 Rajitha Dissanayake

16. &quot;Sudu Redi Horu&quot; 2009 Jayalath Manorathna

17. &quot;Sulanga Mata Katha Karai&quot; 2009 Janaka Kumbukage

18. &quot;Balloth Ekka Be&quot; 2009 Ravindra Ariyarathna

19. &quot;Metikaraththaya&quot; 2010 Parakrama Niriella

20. &quot;Sekkuwa&quot; 2010 Parakrama Niriella

21. &quot;Kumaravaru Aevith&quot; 2010 Hewage Bandu

22. &quot;Suddek Oba Amathyi&quot; 2010 Udayasiri Wikramarathna

23. &quot;Happy journey&quot; 2010 Jehan Srikantha
24. &quot;Bakamuna weedi Basi&quot; 2011 Rajitha Dissanayake

25. &quot;Buruwa Mahaththaya&quot; 2011 Jayalath Manorathna

26. &quot;The House of Bernarda Alba&quot; 2011 Priyantha Sirikumara

27. &quot;Dolahak&quot; 2011 Athula Pathirana
[[ගොනුව:Dolahak_01.jpg|alt=Athula Pathirana|thumb|Dolahak  2011]]
28. &quot;Thawa Tikak Hithanna&quot; 2011 Gayan Samantha Kapugodage

29. &quot;Horuth ekka boru&quot; 2012 Athula jayasinhe

30. &quot;Kalumali&quot; 2012 Ruwanthi Chegera

31. &quot;Idameedi Vikine&quot; 2012 E.M.D. Upali

32. &quot;Adara Wasthuwa&quot; 2013 Rajitha Dissanayake

33. &quot;Sadaya Marai Salli Hamarai&quot; 2014 Dharmapriya Dias

34. &quot;Siriwardana Pawula&quot; 2014 Rajitha Dissanayake

35. &quot;Minimaruwa Niruwathin&quot; 2015 Gayan Kanishka Rajapaksha

36. &quot;Nethuwa Beri Minihek&quot; 2016 Rajitha Dissanayake

37. &quot;Benku Wiraya&quot; 2017 Kapila Kumara Kalinga

38. &quot;Ego Nagaraya&quot; 2017 Ruwan Hettiarachchi

39. &quot;Hithala Gaththu Thetanayak&quot; 2018 Rajitha Dissanayake

40. &quot;The Open Couple&quot; 2018 Tharidu Kavinda Gamage

41. &quot;Vijayanthi Mala&quot; 2019 Hewage Bandula

42. &quot;Mama Neweyi Wena Kenek&quot; 2019 Dharmapriya Dias

43. &quot;A Day in July 2019&quot; 2022 Rajitha Dissanayake

'''Short Stage Drama Lighting Designer'''

1. &quot;Pinthuraya&quot; 1996 Dharmapriya Dias

2. &quot;Poppara mama saha Pinthuraya&quot; 1997 Dharmapriya Dias

3. “Kirimuttiya Gage Giya” 1997 Indrapriya Uditha Kumara

4. &quot;Rupage premaya saha premge rupaya&quot; 2001 Chamika Hathlahawaththa

5. &quot;Unvahanse vadiseka&quot; 2001 Sarath kothalawala

6. &quot;Security&quot; 2007 Hewage Bandu

7. &quot;Ape Gedarayan&quot; 2008 Asanka Dinal

8. &quot;Pem Yuwalak Saha Pem Yuwalak&quot; 2009 Chamara Deshapriya

9. &quot;Nokiwayi Kiyanna Epa&quot; 2009 Malik Sudamtha

10. “Pansala Wahala” 2010 Asanka Dinal

11. &quot;Pasmaha balloon 2012 Koralage Saman

12. &quot;Ajaramara&quot; 2013 Koralage Saman

13. &quot;LBW&quot; 2018 Madushan Hathlahawaththa

14. “Rathmal Yahanaka Sethapi” 2021 Saachithra Rahubadra

'''Children’s Drama Lighting Designer'''

1. &quot;Aruma Puduma Bonikka&quot; 2003 Wasantha Aruna Pathmasiri

2. &quot;Bonikkai Thuwkkuwai&quot; 2004 Mihira Sirithilaka

3. &quot;Kurumiti Purayata Rupa Pettiyak&quot; 2005 Tenisan Dasanayaka

4. &quot;Dangamalla Saha Amuthu Iskole&quot; 2007 Nalaka Swarnathilaka

5. &quot;Mama Wenama Malak&quot; 2011 Nalaka Swarnathilaka

6. &quot;King Queen&quot; 2017 Upali Tenishan

'''Short Films Lighting Designer'''

&quot;Wage wena kenek&quot; Kalana Gunasekara

Line Producer : &quot;Gehanu Vada Arabathi&quot; &quot;Sadaya Marai Salli Hamarai&quot; &quot;Mama Neweyi Wena Kenek&quot;</text>
      <sha1>aw1mub83rn4p20mns9zhyw48b9o7d0h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790802</id>
      <parentid>790801</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T14:09:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>Copyvio, low-res without metadata. Used for promotional spam for lightning entrepreneur (uploader). &lt;small&gt;[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]&lt;/small&gt;, හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:Túrelio|Túrelio]] විසින් [[c:File:Dolahak_01.jpg|Dolahak_</comment>
      <origin>790802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5612" sha1="im7zmweppckwqz8aenyj1ht2gbdqkc1" xml:space="preserve">{{delete|Spam}} __NOINDEX__Full Name : Wanasinha Samarakoon Mudiyanselage Ranga Rishan Bandara Samarakoon

Name Use : Ranga Samarakoon

https://www.facebook.com/ranga.samarakoon.2025/

https://www.facebook.com/rishancreation/

https://www.youtube.com/@rishancreationlighting
'''Profession''' : Lighting Designer &amp; Line Producer

Occupation : Managing Director &amp; Proprietor Rishan Creation
Address : No. 332, Samagi mawatha, Thewaththa road, Koralaima, Gonapala junction, Srilanka.

Tele : +9477847655 / +94703085653 / +94112747077

Email :  rangasamarakoon@gmail.com / rishancreation@sltnet.lk

National ID no : 197723200345

Worked as a visiting lecturer in Sri Palee Campus University of Colombo, Tower Drama and Theatre School of Tower Hall Theatre foundation and National Youth Drama School of National Youth Services Council

'''Awards &amp; Admiration :'''

1. Youth Drama Festival 2006 Best Lighting Designer &quot;Man Diyawela&quot;

2. Youth Drama Festival 2007 Best Lighting Designer &quot;Security&quot;

3. National Drama Festival 2008 Best Lighting Designer &quot;Hari Apuru Dawasak&quot;

4. Youth Drama Festival 2008 Best Lighting Designer &quot;Ape Gedarayan&quot;

5. National Drama Festival 2008 Best Lighting Designer &quot;Ape Gedarayan&quot;

6. Youth Drama Festival 2009 Special Admiration Certificate &quot;Kumaravaru Aevith&quot;

7. Youth Drama Festival 2009 Special Admiration Certificate &quot;Nokiwayi Kiyanna Epa&quot;

8. National Drama Festival 2012 Best Lighting Designer &quot;Barnadage Sipiri Geya&quot;

9. National Drama Festival 2012 Best Lighting Designer &quot;Pasmaha balloon&quot;

10. Youth Drama Festival 2013 Best Lighting Designer Tamil Drama

11. National shot Drama Festival 2013 Best Lighting Designer &quot;Ajaramara&quot;

12. National Drama Festival 2018 Special Admiration ertificate “LBW”

13. National shot Drama Festival 2021 Best Lighting Designer &quot;Rathmal Yahanaka Sethapi&quot;

'''Representation :'''

01. 6th Bharat Rang Mahotsav NSD India 2004  &quot;Hyena&quot;

02. 8th Bharat Rang Mahotsav NSD India 2006 &quot;Sihina Horu Aran&quot;

03. Cairo International Festival for Experimental Theatre 2009 &quot;Hari Apuru Davasak&quot;

04. Cairo International Festival for Experimental Theatre 2010  &quot;Apahu Herenna Be&quot;

05. Kathmandu Drama Festival 2011 &quot;Hari Apuru Davasak&quot;

'''Stage Drama Lighting Designer'''

1. &quot;Janadipati Thaththa&quot; 1999 Indika Ferdinando

2. &quot;Ranmasura&quot; 2000 Ishara Wickramasinghe

3. &quot;Gewanneththan Bambu Gahannada&quot; 2001 Mahesh Kumara

4. &quot;Hyena&quot; 2003 Chamika Hathlahawaththa
5. &quot;Sukarayek Samaga&quot; 2003 Sarath kothalawala

6. “Yusuru”  Anura Ekanayaka

7. &quot;Nambu Kara Wilasini&quot; 2003 Ruvini Manamperi

8. &quot;Dasa Mallige Bangalawa&quot; 2004 Malith Piris / Kalana Gunasekara
9. &quot;Sihina Horu Aran&quot; 2005 Rajitha Dissanayake

10. &quot;Man Diyawela&quot; 2006 Thanuja Dissanayake

11. &quot;Gehanu Vada Arabathi&quot; 2006 Dharmapriya Dias

12. &quot;Kaliyugayata Minihek&quot; 2006 Indrapriya Uditha Kumara

13. &quot;Hari Apuru Dawasak&quot; 2008 Chamika Hathlahawaththa

14. &quot;Sinhabahu&quot; (English production) 2008 Dharmajith Punarjeeva

15. &quot;Apahu Herenna Ba&quot; 2009 Rajitha Dissanayake

16. &quot;Sudu Redi Horu&quot; 2009 Jayalath Manorathna

17. &quot;Sulanga Mata Katha Karai&quot; 2009 Janaka Kumbukage

18. &quot;Balloth Ekka Be&quot; 2009 Ravindra Ariyarathna

19. &quot;Metikaraththaya&quot; 2010 Parakrama Niriella

20. &quot;Sekkuwa&quot; 2010 Parakrama Niriella

21. &quot;Kumaravaru Aevith&quot; 2010 Hewage Bandu

22. &quot;Suddek Oba Amathyi&quot; 2010 Udayasiri Wikramarathna

23. &quot;Happy journey&quot; 2010 Jehan Srikantha
24. &quot;Bakamuna weedi Basi&quot; 2011 Rajitha Dissanayake

25. &quot;Buruwa Mahaththaya&quot; 2011 Jayalath Manorathna

26. &quot;The House of Bernarda Alba&quot; 2011 Priyantha Sirikumara

27. &quot;Dolahak&quot; 2011 Athula Pathirana
28. &quot;Thawa Tikak Hithanna&quot; 2011 Gayan Samantha Kapugodage

29. &quot;Horuth ekka boru&quot; 2012 Athula jayasinhe

30. &quot;Kalumali&quot; 2012 Ruwanthi Chegera

31. &quot;Idameedi Vikine&quot; 2012 E.M.D. Upali

32. &quot;Adara Wasthuwa&quot; 2013 Rajitha Dissanayake

33. &quot;Sadaya Marai Salli Hamarai&quot; 2014 Dharmapriya Dias

34. &quot;Siriwardana Pawula&quot; 2014 Rajitha Dissanayake

35. &quot;Minimaruwa Niruwathin&quot; 2015 Gayan Kanishka Rajapaksha

36. &quot;Nethuwa Beri Minihek&quot; 2016 Rajitha Dissanayake

37. &quot;Benku Wiraya&quot; 2017 Kapila Kumara Kalinga

38. &quot;Ego Nagaraya&quot; 2017 Ruwan Hettiarachchi

39. &quot;Hithala Gaththu Thetanayak&quot; 2018 Rajitha Dissanayake

40. &quot;The Open Couple&quot; 2018 Tharidu Kavinda Gamage

41. &quot;Vijayanthi Mala&quot; 2019 Hewage Bandula

42. &quot;Mama Neweyi Wena Kenek&quot; 2019 Dharmapriya Dias

43. &quot;A Day in July 2019&quot; 2022 Rajitha Dissanayake

'''Short Stage Drama Lighting Designer'''

1. &quot;Pinthuraya&quot; 1996 Dharmapriya Dias

2. &quot;Poppara mama saha Pinthuraya&quot; 1997 Dharmapriya Dias

3. “Kirimuttiya Gage Giya” 1997 Indrapriya Uditha Kumara

4. &quot;Rupage premaya saha premge rupaya&quot; 2001 Chamika Hathlahawaththa

5. &quot;Unvahanse vadiseka&quot; 2001 Sarath kothalawala

6. &quot;Security&quot; 2007 Hewage Bandu

7. &quot;Ape Gedarayan&quot; 2008 Asanka Dinal

8. &quot;Pem Yuwalak Saha Pem Yuwalak&quot; 2009 Chamara Deshapriya

9. &quot;Nokiwayi Kiyanna Epa&quot; 2009 Malik Sudamtha

10. “Pansala Wahala” 2010 Asanka Dinal

11. &quot;Pasmaha balloon 2012 Koralage Saman

12. &quot;Ajaramara&quot; 2013 Koralage Saman

13. &quot;LBW&quot; 2018 Madushan Hathlahawaththa

14. “Rathmal Yahanaka Sethapi” 2021 Saachithra Rahubadra

'''Children’s Drama Lighting Designer'''

1. &quot;Aruma Puduma Bonikka&quot; 2003 Wasantha Aruna Pathmasiri

2. &quot;Bonikkai Thuwkkuwai&quot; 2004 Mihira Sirithilaka

3. &quot;Kurumiti Purayata Rupa Pettiyak&quot; 2005 Tenisan Dasanayaka

4. &quot;Dangamalla Saha Amuthu Iskole&quot; 2007 Nalaka Swarnathilaka

5. &quot;Mama Wenama Malak&quot; 2011 Nalaka Swarnathilaka

6. &quot;King Queen&quot; 2017 Upali Tenishan

'''Short Films Lighting Designer'''

&quot;Wage wena kenek&quot; Kalana Gunasekara

Line Producer : &quot;Gehanu Vada Arabathi&quot; &quot;Sadaya Marai Salli Hamarai&quot; &quot;Mama Neweyi Wena Kenek&quot;</text>
      <sha1>im7zmweppckwqz8aenyj1ht2gbdqkc1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මෙතිල්ෆෙනිඩේට්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194290</id>
    <revision>
      <id>790784</id>
      <timestamp>2026-05-18T12:02:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1456681|Methylphenidate]] to:si #mdwikicx</comment>
      <origin>790784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11664" sha1="08pnx2hhg1y0e3cnxebrvs3vc29xwf5" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව බෙහෙත්
|Watchedfields    =changed
|verifiedrevid    =464371569
|drug_name        =මෙතිල්ෆෙනිඩේට්
|image            =Methylphenidate-2D-skeletal.svg
|width            =200
|alt              =
|image2           =Methylphenidate-enantiomers-3D-balls.png
|width2           =225
|caption          =

&lt;!-- Names --&gt;
|tradename        =රිටැලින්, කොන්සර්ටා, [[Methylphenidate#Names|others]]
|synonyms         =
|IUPAC_name       =Methyl phenyl(piperidin-2-yl)acetate&lt;!-- the locant '2' for acetic acid is not cited --&gt;

&lt;!-- Clinical data --&gt;
|pregnancy_AU     =B3
|pregnancy_US     =C
|pregnancy_category=
|routes_of_administration=[[මුඛ මාර්ගයෙන් ඖෂධ ලබා දීම|මුඛයෙන්]], [[පාරචර්මීය]]&lt;ref name=AHFS2018/&gt;
|dependency_liability=අධික&lt;ref name=AHFS2018/&gt;
|Drugs.com        ={{drugs.com|monograph|methylphenidate-hydrochloride}}
|MedlinePlus      =a682188

&lt;!-- Legal data --&gt;
|legal_AU         =S8
|legal_CA         =Schedule III
|legal_UK         =Class B
|legal_US         =Schedule II
|legal_status     =
|licence_US       =Methylphenidate
|licence_EU       =

&lt;!-- Pharmacokinetic data --&gt;
|bioavailability  =ආසන්න. 30% (පරාසය: 11–52%)
|protein_bound    =10–33%
|metabolism       =[[අක්මාව]] (80%) ප්‍රධාන වශයෙන් [[කාබොක්සිලෙස්ටරේස් 1|CES1A1]]-හරහා
|elimination_half-life=2–3 පැය&lt;ref name=&quot;pmid10628897&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Kimko HC, Cross JT, Abernethy DR | title = Pharmacokinetics and clinical effectiveness of methylphenidate | journal = Clinical Pharmacokinetics | volume = 37 | issue = 6 | pages = 457–70 | date = December 1999 | pmid = 10628897 | doi = 10.2165/00003088-199937060-00002 }}&lt;/ref&gt;
|excretion        =[[මූත්‍ර]] (90%)

&lt;!-- Chemical and physical data --&gt;
|C                =14
|H                =19
|N                =1
|O                =2
|smiles           =O=C(OC)C(C1CCCCN1)C2=CC=CC=C2
|StdInChI         =1S/C14H19NO2/c1-17-14(16)13(11-7-3-2-4-8-11)12-9-5-6-10-15-12/h2-4,7-8,12-13,15H,5-6,9-10H2,1H3
|StdInChI_Ref     ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|StdInChIKey      =DUGOZIWVEXMGBE-UHFFFAOYSA-N
|StdInChIKey_Ref  ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|molecular_weight =233.31
|melting_point    =74
|melting_notes    =&lt;ref name=&quot;Pubchem properties&quot;&gt;{{cite encyclopedia|title=Methylphenidate|section-url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/summary/summary.cgi?cid=4158#x27|website=Pubchem Compound|publisher=National Center for Biotechnology Information|section=Chemical and Physical Properties|access-date=5 August 2020|archive-date=6 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140106100442/http://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/summary/summary.cgi?cid=4158#x27|url-status=live|url=http://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/summary/summary.cgi?cid=4158#x27}}&lt;/ref&gt;
|boiling_point    =136
|boiling_notes    =&lt;ref name=&quot;Pubchem properties&quot; /&gt;
}}

'''මෙතිල්ෆෙනිඩේට්''', හෙවත් '''රිටලින්''' යන වෙළඳ නාමය යටතේ අලෙවි කරනු ලබන ඖෂධය, එය [[අවධානය අඩු අධි ක්‍රියාකාරීත්වයේ ආබාධය|අවධානය අඩු කිරීමේ අධි ක්‍රියාකාරීත්වයේ ආබාධය]] (ADHD) සහ නාර්කොලෙප්සි සඳහා ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා භාවිතා කරන උත්තේජක ඖෂධයකි.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Methylphenidate Hydrochloride Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methylphenidate-hydrochloride.html|website=Drugs.com|publisher=AHFS|access-date=19 December 2018|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219182550/https://www.drugs.com/monograph/methylphenidate-hydrochloride.html|archive-date=19 December 2018|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181219182550/https://www.drugs.com/monograph/methylphenidate-hydrochloride.html|date=19 December 2018}}&lt;/ref&gt; එය ADHD සඳහා පළමු පෙළ ඖෂධයකි.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; එය මුඛයෙන් ගත හැකිය හෝ සමට ආලේප කළ හැකිය.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; විවිධ සූත්‍රවලට විවිධ බලපෑම් කාල සීමාවන් ඇත.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt;

මෙතිල්ෆෙනිඩේට් වල පොදු අතුරු ආබාධ අතරට නිදාගැනීමේ අපහසුතාව, ආහාර රුචිය අඩුවීම, කාංසාව සහ බර අඩු වීම ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; වඩාත් බරපතල අතුරු ආබාධ අතරට [[සයිකෝසියාව|මනෝ ව්‍යාධිය]], අසාත්මිකතා, දිගු කාලීන ශිෂ්ණ ඍජු වීම, [[ද්‍රව්‍ය අපයෝජනය|ඇබ්බැහි වීම]] සහ හෘදයාබාධ ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; මෙතිල්ෆෙනිඩේට් ක්‍රියා කරන්නේ ස්නායු සෛල මගින් ඩොපැමීන් සහ නොරෙපිනෙෆ්රින් නැවත ලබා ගැනීම අවහිර කිරීමෙනි.&lt;ref name=&quot;Arn2005&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Arnsten AF, Li BM|title=Neurobiology of Executive Functions: Catecholamine Influences on Prefrontal Cortical Functions|journal=Biological Psychiatry|volume=57|issue=11|pages=1377–84|year=2005|pmid=15950011|doi=10.1016/j.biopsych.2004.08.019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;St4th&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Stahl|first=Stephen M.|title=Stahl's Essential Psychopharmacology: Neuroscientific Basis and Practical Applications|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1107686465|edition=4th|date=11 April 2013}}&lt;/ref&gt; මෙතිල්ෆෙනිඩේට් යනු ෆීනෙතිලමයින් සහ පයිපෙරිඩීන් කාණ්ඩවලට අයත් මධ්‍යම ස්නායු පද්ධතියේ (CNS) උත්තේජකයකි.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Preedy|first=Victor R.|title=Neuropathology of Drug Addictions and Substance Misuse Volume 3: General Processes and Mechanisms, Prescription Medications, Caffeine and Areca, Polydrug Misuse, Emerging Addictions and Non-Drug Addictions|date=2016|publisher=Academic Press|isbn=9780128006771|page=651|url=https://books.google.com/books?id=Yu9eBwAAQBAJ&amp;pg=PA651|language=en|access-date=5 August 2020|archive-date=29 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829151101/https://books.google.com/books?id=Yu9eBwAAQBAJ&amp;pg=PA651|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

මෙතිල්ෆෙනිඩේට් ප්‍රථම වරට 1944 දී නිපදවන ලද අතර 1955 දී එක්සත් ජනපදයේ වෛද්‍ය භාවිතය සඳහා අනුමත කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lang2010&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Lange KW, Reichl S, Lange KM, Tucha L, Tucha O|title=The history of attention deficit hyperactivity disorder|journal=ADHD Attention Deficit and Hyperactivity Disorders|volume=2|issue=4|pages=241–55|year=2010|pmid=21258430|pmc=3000907|doi=10.1007/s12402-010-0045-8}}&lt;/ref&gt; එය මුලින් විකුණනු ලැබුවේ ස්විස් සමාගමක් වන CIBA විසිනි, දැන් එය නොවාර්ටිස් සංස්ථාව ලෙස හැඳින්වේ.&lt;ref name=&quot;Lang2010&quot; /&gt; 2013 දී ලොව පුරා මෙතිල්ෆෙනිඩේට් මාත්‍රා බිලියන 2.4 ක් ලබාගෙන ඇති බවට ගණන් බලා ඇත.&lt;ref name=&quot;PJ2015&quot;&gt;{{Cite journal|last=March 2015|first=The Pharmaceutical Journal6|title=Narcotics monitoring board reports 66% increase in global consumption of methylphenidate|journal=Pharmaceutical Journal|url=https://www.pharmaceutical-journal.com/news-and-analysis/news-in-brief/narcotics-monitoring-board-reports-66-increase-in-global-consumption-of-methylphenidate/20068042.article?firstPass=false|access-date=19 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230236/https://www.pharmaceutical-journal.com/news-and-analysis/news-in-brief/narcotics-monitoring-board-reports-66-increase-in-global-consumption-of-methylphenidate/20068042.article?firstPass=false|archive-date=19 December 2018|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181219230236/https://www.pharmaceutical-journal.com/news-and-analysis/news-in-brief/narcotics-monitoring-board-reports-66-increase-in-global-consumption-of-methylphenidate/20068042.article?firstPass=false|date=19 December 2018}}&lt;/ref&gt; 2017 දී, එය එක්සත් ජනපදයේ බහුලවම නිර්දේශිත ඖෂධ අතරින් 47 වන ස්ථානය ගත් අතර, බෙහෙත් වට්ටෝරු මිලියන 16 කට වඩා නිර්දේශ කොටතිබිණි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020|archive-date=12 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212142534/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210212142534/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|date=12 February 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Methylphenidate - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Methylphenidate|access-date=11 April 2020|archive-date=12 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200412011146/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Methylphenidate|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200412011146/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Methylphenidate|date=12 April 2020}}&lt;/ref&gt; එය සාමාන්‍ය ඖෂධයක් ලෙස ලබා ගත හැකිය.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ, ක්ෂණික මුදා හැරීමේ සූත්‍රගත කිරීමේ (formulations) තොග පිරිවැය 2018 වන විට මාත්‍රාවකට ඇමරිකානු ඩොලර් 0.30 ට වඩා අඩුය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=NADAC as of 2018-12-19|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|access-date=19 December 2018|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|archive-date=19 December 2018|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|date=19 December 2018}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;references /&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>08pnx2hhg1y0e3cnxebrvs3vc29xwf5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790832</id>
      <parentid>790784</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T16:28:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CeylonChingu</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>790832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11737" sha1="nlp95rqwmz04oxmjk660vewl5whb3kn" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව බෙහෙත්
|Watchedfields    =changed
|verifiedrevid    =464371569
|drug_name        =මෙතිල්ෆෙනිඩේට්
|image            =Methylphenidate-2D-skeletal.svg
|width            =200
|alt              =
|image2           =Methylphenidate-enantiomers-3D-balls.png
|width2           =225
|caption          =

&lt;!-- Names --&gt;
|tradename        =රිටැලින්, කොන්සර්ටා, [[Methylphenidate#Names|others]]
|synonyms         =
|IUPAC_name       =Methyl phenyl(piperidin-2-yl)acetate&lt;!-- the locant '2' for acetic acid is not cited --&gt;

&lt;!-- Clinical data --&gt;
|pregnancy_AU     =B3
|pregnancy_US     =C
|pregnancy_category=
|routes_of_administration=[[මුඛ මාර්ගයෙන් ඖෂධ ලබා දීම|මුඛයෙන්]], [[පාරචර්මීය]]&lt;ref name=AHFS2018/&gt;
|dependency_liability=අධික&lt;ref name=AHFS2018/&gt;
|Drugs.com        ={{drugs.com|monograph|methylphenidate-hydrochloride}}
|MedlinePlus      =a682188

&lt;!-- Legal data --&gt;
|legal_AU         =S8
|legal_CA         =Schedule III
|legal_UK         =Class B
|legal_US         =Schedule II
|legal_status     =
|licence_US       =Methylphenidate
|licence_EU       =

&lt;!-- Pharmacokinetic data --&gt;
|bioavailability  =ආසන්න. 30% (පරාසය: 11–52%)
|protein_bound    =10–33%
|metabolism       =[[අක්මාව]] (80%) ප්‍රධාන වශයෙන් [[කාබොක්සිලෙස්ටරේස් 1|CES1A1]]-හරහා
|elimination_half-life=2–3 පැය&lt;ref name=&quot;pmid10628897&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Kimko HC, Cross JT, Abernethy DR | title = Pharmacokinetics and clinical effectiveness of methylphenidate | journal = Clinical Pharmacokinetics | volume = 37 | issue = 6 | pages = 457–70 | date = December 1999 | pmid = 10628897 | doi = 10.2165/00003088-199937060-00002 }}&lt;/ref&gt;
|excretion        =[[මූත්‍ර]] (90%)

&lt;!-- Chemical and physical data --&gt;
|C                =14
|H                =19
|N                =1
|O                =2
|smiles           =O=C(OC)C(C1CCCCN1)C2=CC=CC=C2
|StdInChI         =1S/C14H19NO2/c1-17-14(16)13(11-7-3-2-4-8-11)12-9-5-6-10-15-12/h2-4,7-8,12-13,15H,5-6,9-10H2,1H3
|StdInChI_Ref     ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|StdInChIKey      =DUGOZIWVEXMGBE-UHFFFAOYSA-N
|StdInChIKey_Ref  ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|molecular_weight =233.31
|melting_point    =74
|melting_notes    =&lt;ref name=&quot;Pubchem properties&quot;&gt;{{cite encyclopedia|title=Methylphenidate|section-url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/summary/summary.cgi?cid=4158#x27|website=Pubchem Compound|publisher=National Center for Biotechnology Information|section=Chemical and Physical Properties|access-date=5 August 2020|archive-date=6 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140106100442/http://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/summary/summary.cgi?cid=4158#x27|url-status=live|url=http://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/summary/summary.cgi?cid=4158#x27}}&lt;/ref&gt;
|boiling_point    =136
|boiling_notes    =&lt;ref name=&quot;Pubchem properties&quot; /&gt;
}}

'''මෙතිල්ෆෙනිඩේට්''', හෙවත් '''රිටලින්''' යන වෙළඳ නාමය යටතේ අලෙවි කරනු ලබන ඖෂධය, එය [[අවධානය අඩු අධි ක්‍රියාකාරීත්වයේ ආබාධය|අවධානය අඩු කිරීමේ අධි ක්‍රියාකාරීත්වයේ ආබාධය]] (ADHD) සහ නාර්කොලෙප්සි සඳහා ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා භාවිතා කරන උත්තේජක ඖෂධයකි.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Methylphenidate Hydrochloride Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methylphenidate-hydrochloride.html|website=Drugs.com|publisher=AHFS|access-date=19 December 2018|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219182550/https://www.drugs.com/monograph/methylphenidate-hydrochloride.html|archive-date=19 December 2018|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181219182550/https://www.drugs.com/monograph/methylphenidate-hydrochloride.html|date=19 December 2018}}&lt;/ref&gt; එය ADHD සඳහා පළමු පෙළ ඖෂධයකි.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; එය මුඛයෙන් ගත හැකිය හෝ සමට ආලේප කළ හැකිය.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; විවිධ සූත්‍රවලට විවිධ බලපෑම් කාල සීමාවන් ඇත.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt;

මෙතිල්ෆෙනිඩේට් වල පොදු අතුරු ආබාධ අතරට නිදාගැනීමේ අපහසුතාව, ආහාර රුචිය අඩුවීම, කාංසාව සහ බර අඩු වීම ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; වඩාත් බරපතල අතුරු ආබාධ අතරට [[සයිකෝසියාව|මනෝ ව්‍යාධිය]], අසාත්මිකතා, දිගු කාලීන ශිෂ්ණ ඍජු වීම, [[ද්‍රව්‍ය අපයෝජනය|ඇබ්බැහි වීම]] සහ හෘදයාබාධ ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; මෙතිල්ෆෙනිඩේට් ක්‍රියා කරන්නේ ස්නායු සෛල මගින් ඩොපැමීන් සහ නොරෙපිනෙෆ්රින් නැවත ලබා ගැනීම අවහිර කිරීමෙනි.&lt;ref name=&quot;Arn2005&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Arnsten AF, Li BM|title=Neurobiology of Executive Functions: Catecholamine Influences on Prefrontal Cortical Functions|journal=Biological Psychiatry|volume=57|issue=11|pages=1377–84|year=2005|pmid=15950011|doi=10.1016/j.biopsych.2004.08.019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;St4th&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Stahl|first=Stephen M.|title=Stahl's Essential Psychopharmacology: Neuroscientific Basis and Practical Applications|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1107686465|edition=4th|date=11 April 2013}}&lt;/ref&gt; මෙතිල්ෆෙනිඩේට් යනු ෆීනෙතිලමයින් සහ පයිපෙරිඩීන් කාණ්ඩවලට අයත් මධ්‍යම ස්නායු පද්ධතියේ (CNS) උත්තේජකයකි.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Preedy|first=Victor R.|title=Neuropathology of Drug Addictions and Substance Misuse Volume 3: General Processes and Mechanisms, Prescription Medications, Caffeine and Areca, Polydrug Misuse, Emerging Addictions and Non-Drug Addictions|date=2016|publisher=Academic Press|isbn=9780128006771|page=651|url=https://books.google.com/books?id=Yu9eBwAAQBAJ&amp;pg=PA651|language=en|access-date=5 August 2020|archive-date=29 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829151101/https://books.google.com/books?id=Yu9eBwAAQBAJ&amp;pg=PA651|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

මෙතිල්ෆෙනිඩේට් ප්‍රථම වරට 1944 දී නිපදවන ලද අතර 1955 දී එක්සත් ජනපදයේ වෛද්‍ය භාවිතය සඳහා අනුමත කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lang2010&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Lange KW, Reichl S, Lange KM, Tucha L, Tucha O|title=The history of attention deficit hyperactivity disorder|journal=ADHD Attention Deficit and Hyperactivity Disorders|volume=2|issue=4|pages=241–55|year=2010|pmid=21258430|pmc=3000907|doi=10.1007/s12402-010-0045-8}}&lt;/ref&gt; එය මුලින් විකුණනු ලැබුවේ ස්විස් සමාගමක් වන CIBA විසිනි, දැන් එය නොවාර්ටිස් සංස්ථාව ලෙස හැඳින්වේ.&lt;ref name=&quot;Lang2010&quot; /&gt; 2013 දී ලොව පුරා මෙතිල්ෆෙනිඩේට් මාත්‍රා බිලියන 2.4 ක් ලබාගෙන ඇති බවට ගණන් බලා ඇත.&lt;ref name=&quot;PJ2015&quot;&gt;{{Cite journal|last=March 2015|first=The Pharmaceutical Journal6|title=Narcotics monitoring board reports 66% increase in global consumption of methylphenidate|journal=Pharmaceutical Journal|url=https://www.pharmaceutical-journal.com/news-and-analysis/news-in-brief/narcotics-monitoring-board-reports-66-increase-in-global-consumption-of-methylphenidate/20068042.article?firstPass=false|access-date=19 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230236/https://www.pharmaceutical-journal.com/news-and-analysis/news-in-brief/narcotics-monitoring-board-reports-66-increase-in-global-consumption-of-methylphenidate/20068042.article?firstPass=false|archive-date=19 December 2018|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181219230236/https://www.pharmaceutical-journal.com/news-and-analysis/news-in-brief/narcotics-monitoring-board-reports-66-increase-in-global-consumption-of-methylphenidate/20068042.article?firstPass=false|date=19 December 2018}}&lt;/ref&gt; 2017 දී, එය එක්සත් ජනපදයේ බහුලවම නිර්දේශිත ඖෂධ අතරින් 47 වන ස්ථානය ගත් අතර, බෙහෙත් වට්ටෝරු මිලියන 16 කට වඩා නිර්දේශ කොටතිබිණි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020|archive-date=12 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212142534/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210212142534/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|date=12 February 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Methylphenidate - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Methylphenidate|access-date=11 April 2020|archive-date=12 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200412011146/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Methylphenidate|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200412011146/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Methylphenidate|date=12 April 2020}}&lt;/ref&gt; එය සාමාන්‍ය ඖෂධයක් ලෙස ලබා ගත හැකිය.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ, ක්ෂණික මුදා හැරීමේ සූත්‍රගත කිරීමේ (formulations) තොග පිරිවැය 2018 වන විට මාත්‍රාවකට ඇමරිකානු ඩොලර් 0.30 ට වඩා අඩුය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=NADAC as of 2018-12-19|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|access-date=19 December 2018|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|archive-date=19 December 2018|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|date=19 December 2018}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;references /&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]
[[ප්‍රවර්ගය:අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ]]</text>
      <sha1>nlp95rqwmz04oxmjk660vewl5whb3kn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790859</id>
      <parentid>790832</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T19:24:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>790859</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11694" sha1="3vftxru2ispethi37f519vjwcwaj0ph" xml:space="preserve">{{Infobox drug
|Watchedfields    =changed
|verifiedrevid    =464371569
|drug_name        =මෙතිල්ෆෙනිඩේට්
|image            =Methylphenidate-2D-skeletal.svg
|width            =200
|alt              =
|image2           =Methylphenidate-enantiomers-3D-balls.png
|width2           =225
|caption          =

&lt;!-- Names --&gt;
|tradename        =රිටැලින්, කොන්සර්ටා, [[Methylphenidate#Names|others]]
|synonyms         =
|IUPAC_name       =Methyl phenyl(piperidin-2-yl)acetate&lt;!-- the locant '2' for acetic acid is not cited --&gt;

&lt;!-- Clinical data --&gt;
|pregnancy_AU     =B3
|pregnancy_US     =C
|pregnancy_category=
|routes_of_administration=[[මුඛ මාර්ගයෙන් ඖෂධ ලබා දීම|මුඛයෙන්]], [[පාරචර්මීය]]&lt;ref name=AHFS2018/&gt;
|dependency_liability=අධික&lt;ref name=AHFS2018/&gt;
|Drugs.com        ={{drugs.com|monograph|methylphenidate-hydrochloride}}
|MedlinePlus      =a682188

&lt;!-- Legal data --&gt;
|legal_AU         =S8
|legal_CA         =Schedule III
|legal_UK         =Class B
|legal_US         =Schedule II
|legal_status     =
|licence_US       =Methylphenidate
|licence_EU       =

&lt;!-- Pharmacokinetic data --&gt;
|bioavailability  =ආසන්න. 30% (පරාසය: 11–52%)
|protein_bound    =10–33%
|metabolism       =[[අක්මාව]] (80%) ප්‍රධාන වශයෙන් [[කාබොක්සිලෙස්ටරේස් 1|CES1A1]]-හරහා
|elimination_half-life=2–3 පැය&lt;ref name=&quot;pmid10628897&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Kimko HC, Cross JT, Abernethy DR | title = Pharmacokinetics and clinical effectiveness of methylphenidate | journal = Clinical Pharmacokinetics | volume = 37 | issue = 6 | pages = 457–70 | date = December 1999 | pmid = 10628897 | doi = 10.2165/00003088-199937060-00002 }}&lt;/ref&gt;
|excretion        =[[මූත්‍ර]] (90%)

&lt;!-- Chemical and physical data --&gt;
|C                =14
|H                =19
|N                =1
|O                =2
|smiles           =O=C(OC)C(C1CCCCN1)C2=CC=CC=C2
|StdInChI         =1S/C14H19NO2/c1-17-14(16)13(11-7-3-2-4-8-11)12-9-5-6-10-15-12/h2-4,7-8,12-13,15H,5-6,9-10H2,1H3
|StdInChI_Ref     ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|StdInChIKey      =DUGOZIWVEXMGBE-UHFFFAOYSA-N
|StdInChIKey_Ref  ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|molecular_weight =233.31
|melting_point    =74
|melting_notes    =&lt;ref name=&quot;Pubchem properties&quot;&gt;{{cite encyclopedia|title=Methylphenidate|section-url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/summary/summary.cgi?cid=4158#x27|website=Pubchem Compound|publisher=National Center for Biotechnology Information|section=Chemical and Physical Properties|access-date=5 August 2020|archive-date=6 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140106100442/http://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/summary/summary.cgi?cid=4158#x27|url-status=live|url=http://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/summary/summary.cgi?cid=4158#x27}}&lt;/ref&gt;
|boiling_point    =136
|boiling_notes    =&lt;ref name=&quot;Pubchem properties&quot; /&gt;
}}

'''මෙතිල්ෆෙනිඩේට්''', හෙවත් '''රිටලින්''' යන වෙළඳ නාමය යටතේ අලෙවි කරනු ලබන ඖෂධය, එය [[අවධානය අඩු අධි ක්‍රියාකාරීත්වයේ ආබාධය|අවධානය අඩු කිරීමේ අධි ක්‍රියාකාරීත්වයේ ආබාධය]] (ADHD) සහ නාර්කොලෙප්සි සඳහා ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා භාවිතා කරන උත්තේජක ඖෂධයකි.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Methylphenidate Hydrochloride Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methylphenidate-hydrochloride.html|website=Drugs.com|publisher=AHFS|access-date=19 December 2018|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219182550/https://www.drugs.com/monograph/methylphenidate-hydrochloride.html|archive-date=19 December 2018|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181219182550/https://www.drugs.com/monograph/methylphenidate-hydrochloride.html|date=19 December 2018}}&lt;/ref&gt; එය ADHD සඳහා පළමු පෙළ ඖෂධයකි.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; එය මුඛයෙන් ගත හැකිය හෝ සමට ආලේප කළ හැකිය.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; විවිධ සූත්‍රවලට විවිධ බලපෑම් කාල සීමාවන් ඇත.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt;

මෙතිල්ෆෙනිඩේට් වල පොදු අතුරු ආබාධ අතරට නිදාගැනීමේ අපහසුතාව, ආහාර රුචිය අඩුවීම, කාංසාව සහ බර අඩු වීම ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; වඩාත් බරපතල අතුරු ආබාධ අතරට [[සයිකෝසියාව|මනෝ ව්‍යාධිය]], අසාත්මිකතා, දිගු කාලීන ශිෂ්ණ ඍජු වීම, [[ද්‍රව්‍ය අපයෝජනය|ඇබ්බැහි වීම]] සහ හෘදයාබාධ ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; මෙතිල්ෆෙනිඩේට් ක්‍රියා කරන්නේ ස්නායු සෛල මගින් ඩොපැමීන් සහ නොරෙපිනෙෆ්රින් නැවත ලබා ගැනීම අවහිර කිරීමෙනි.&lt;ref name=&quot;Arn2005&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Arnsten AF, Li BM|title=Neurobiology of Executive Functions: Catecholamine Influences on Prefrontal Cortical Functions|journal=Biological Psychiatry|volume=57|issue=11|pages=1377–84|year=2005|pmid=15950011|doi=10.1016/j.biopsych.2004.08.019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;St4th&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Stahl|first=Stephen M.|title=Stahl's Essential Psychopharmacology: Neuroscientific Basis and Practical Applications|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1107686465|edition=4th|date=11 April 2013}}&lt;/ref&gt; මෙතිල්ෆෙනිඩේට් යනු ෆීනෙතිලමයින් සහ පයිපෙරිඩීන් කාණ්ඩවලට අයත් මධ්‍යම ස්නායු පද්ධතියේ (CNS) උත්තේජකයකි.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Preedy|first=Victor R.|title=Neuropathology of Drug Addictions and Substance Misuse Volume 3: General Processes and Mechanisms, Prescription Medications, Caffeine and Areca, Polydrug Misuse, Emerging Addictions and Non-Drug Addictions|date=2016|publisher=Academic Press|isbn=9780128006771|page=651|url=https://books.google.com/books?id=Yu9eBwAAQBAJ&amp;pg=PA651|language=en|access-date=5 August 2020|archive-date=29 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829151101/https://books.google.com/books?id=Yu9eBwAAQBAJ&amp;pg=PA651|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

මෙතිල්ෆෙනිඩේට් ප්‍රථම වරට 1944 දී නිපදවන ලද අතර 1955 දී එක්සත් ජනපදයේ වෛද්‍ය භාවිතය සඳහා අනුමත කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lang2010&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Lange KW, Reichl S, Lange KM, Tucha L, Tucha O|title=The history of attention deficit hyperactivity disorder|journal=ADHD Attention Deficit and Hyperactivity Disorders|volume=2|issue=4|pages=241–55|year=2010|pmid=21258430|pmc=3000907|doi=10.1007/s12402-010-0045-8}}&lt;/ref&gt; එය මුලින් විකුණනු ලැබුවේ ස්විස් සමාගමක් වන CIBA විසිනි, දැන් එය නොවාර්ටිස් සංස්ථාව ලෙස හැඳින්වේ.&lt;ref name=&quot;Lang2010&quot; /&gt; 2013 දී ලොව පුරා මෙතිල්ෆෙනිඩේට් මාත්‍රා බිලියන 2.4 ක් ලබාගෙන ඇති බවට ගණන් බලා ඇත.&lt;ref name=&quot;PJ2015&quot;&gt;{{Cite journal|last=March 2015|first=The Pharmaceutical Journal6|title=Narcotics monitoring board reports 66% increase in global consumption of methylphenidate|journal=Pharmaceutical Journal|url=https://www.pharmaceutical-journal.com/news-and-analysis/news-in-brief/narcotics-monitoring-board-reports-66-increase-in-global-consumption-of-methylphenidate/20068042.article?firstPass=false|access-date=19 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230236/https://www.pharmaceutical-journal.com/news-and-analysis/news-in-brief/narcotics-monitoring-board-reports-66-increase-in-global-consumption-of-methylphenidate/20068042.article?firstPass=false|archive-date=19 December 2018|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181219230236/https://www.pharmaceutical-journal.com/news-and-analysis/news-in-brief/narcotics-monitoring-board-reports-66-increase-in-global-consumption-of-methylphenidate/20068042.article?firstPass=false|date=19 December 2018}}&lt;/ref&gt; 2017 දී, එය එක්සත් ජනපදයේ බහුලවම නිර්දේශිත ඖෂධ අතරින් 47 වන ස්ථානය ගත් අතර, බෙහෙත් වට්ටෝරු මිලියන 16 කට වඩා නිර්දේශ කොටතිබිණි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020|archive-date=12 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212142534/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210212142534/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|date=12 February 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Methylphenidate - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Methylphenidate|access-date=11 April 2020|archive-date=12 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200412011146/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Methylphenidate|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200412011146/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Methylphenidate|date=12 April 2020}}&lt;/ref&gt; එය සාමාන්‍ය ඖෂධයක් ලෙස ලබා ගත හැකිය.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ, ක්ෂණික මුදා හැරීමේ සූත්‍රගත කිරීමේ (formulations) තොග පිරිවැය 2018 වන විට මාත්‍රාවකට ඇමරිකානු ඩොලර් 0.30 ට වඩා අඩුය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=NADAC as of 2018-12-19|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|access-date=19 December 2018|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|archive-date=19 December 2018|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|date=19 December 2018}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;references /&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]
[[ප්‍රවර්ගය:අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ]]</text>
      <sha1>3vftxru2ispethi37f519vjwcwaj0ph</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Methylphenidate</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194291</id>
    <revision>
      <id>790785</id>
      <timestamp>2026-05-18T12:04:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>'#redidect [[මෙතිල්ෆෙනිඩේට්]]' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</comment>
      <origin>790785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="ho34vxi6wb9ho1obi8f1xr538oefns6" xml:space="preserve">#redidect [[මෙතිල්ෆෙනිඩේට්]]</text>
      <sha1>ho34vxi6wb9ho1obi8f1xr538oefns6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඇක්‍රොමෙගලිය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194292</id>
    <revision>
      <id>790787</id>
      <timestamp>2026-05-18T12:22:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1474798|Acromegaly]] to:si #mdwikicx</comment>
      <origin>790787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10397" sha1="e162b582z4jm0glo8s7ugm3q7lcx45e" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව)
|name             =ඇක්‍රොමෙගලිය
|synonym          =
|image            =Acromegaly facial features.JPEG
|image_size       =
|alt              =
|caption          =ඇක්‍රොමෙගලිය සහිත පුද්ගලයකුගේ මුහුණේ ස්වරූපය. [[යුගාස්ථිය|යුගාස්ථි]]  වඩාත් ප්‍රමුඛ වී ඇති අතර, නළල ඉදිරියට නෙරා එයි. හනුව ද විශාල ය.
|pronounce        ={{IPAc-en|ˌ|æ|k|r|ə|ˈ|m|ɛ|ɡ|əl|i|,_|-|r|oʊ|-}}{{refn|{{OxfordDictionaries.com|access-date=2016-01-20|Acromegaly}}}}{{refn|{{MerriamWebsterDictionary|Acromegaly}}}}
|specialty        =[[අන්තරාසර්ගවේදය]]
|symptoms         =අත්, පා, නළල, හනු සහ නාසය විශාල වීම, සම ඝන වීම, කටහඬ ගැඹුරු වීම&lt;ref name=NIH2012/&gt;
|onset            =මැදි විය&lt;ref name=NIH2012/&gt;
|duration         =
|causes           =වර්ධන හෝර්මෝනය අධික වීම&lt;ref name=NIH2012/&gt;
|risks            =
|diagnosis        =රුධිට පරීක්ෂණ, [[වෛද්‍ය ප්‍රතිබිම්බකරණය]]&lt;ref name=NIH2012/&gt;
|differential     =[[Pachydermoperiostosis]]&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Guglielmi |first1=Giuseppe |last2= Van Kuijk |first2=Cornelis |title=Fundamentals of Hand and Wrist Imaging|date=2001|publisher=Springer Science &amp; Business Media|isbn=9783540678540|page=205|url=https://books.google.ca/books?id=qTCbB2N2UFcC&amp;pg=PA205|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170908180117/https://books.google.ca/books?id=qTCbB2N2UFcC&amp;pg=PA205|archive-date=2017-09-08}}&lt;/ref&gt;
|prevention       =
|treatment        =[[ශල්‍යකර්ම]], ඖෂධ, [[විකිරණ චිකිත්සාව]]&lt;ref name=NIH2012/&gt;
|medication       =[[Somatostatin analogue]], [[GH receptor antagonist]]&lt;ref name=NIH2012/&gt;
|prognosis        =සාමාන්‍යයි (ප්‍රතිකාර සමඟ), සාමාන්‍ය ආයු අපේක්ෂාවට වඩා වසර 10ක් අඩුවෙන් (ප්‍රතිකාර රහිතව)&lt;ref name=Ho2011/&gt;
|frequency        =මිනිසුන් 100,000ට 6&lt;ref name=NIH2012/&gt;
|deaths           =
}}

'''ඇක්‍රොමෙගලිය''' යනු වර්ධන ඵලක වැසීයාමෙන් පසු අතිරික්ත වර්ධක හෝමෝනය (GH) ස්‍රාවය වීම නිසා ඇතිවන ආබාධයකි.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Acromegaly|url=https://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/acromegaly/Pages/fact-sheet.aspx|website=NIDDK|access-date=20 August 2016|date=April 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160827213949/https://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/acromegaly/Pages/fact-sheet.aspx|archive-date=27 August 2016}}&lt;/ref&gt; මූලික රෝග ලක්ෂණය වන්නේ සාමාන්‍යයෙන් අත් සහ පාද විශාල වීමයි.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; නළල, හකු සහ නාසය විශාල වීමක් ද සිදුවිය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; අනෙකුත් රෝග ලක්ෂණ අතර සන්ධි වේදනාව, ඝන සම, කටහඬ ගැඹුරු වීම, [[හිසරදය]] සහ පෙනීමේ ගැටළු ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; රෝගයේ සංකූලතා අතර දෙවන වර්ගයේ දියවැඩියාව, නින්දේ හුස්ම හිරවීම සහ [[අධිරුධිර පීඩනය|අධි රුධිර පීඩනය]] ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt;

ඇක්‍රොමෙගලිය සාමාන්‍යයෙන් ඇතිවන්නේ පිටියුටරි ග්‍රන්ථිය අතිරික්ත වර්ධක හෝමෝනය නිපදවීමෙනි.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; 95% කට වඩා වැඩි අවස්ථාවන්හිදී, අතිරික්ත නිෂ්පාදනය සිදුවන්නේ පිටියුටරි ඇඩිනෝමා ලෙස හඳුන්වන අර්බුධයක් නිසාය.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; මෙම තත්ත්වය පුද්ගලයෙකුගේ දෙමව්පියන්ගෙන් උරුම නොවේ.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; කලාතුරකින් ශරීරයේ වෙනත් කොටසක ඇති වන ගෙඩියක් නිසා ඇක්‍රොමෙගලිය ඇති වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; රෝග විනිශ්චය සිදු කරන්නේ පුද්ගලයෙකු [[ග්ලූකෝස්]] ද්‍රාවණයක් පානය කළ පසු වර්ධන හෝමෝනය මැනීම හෝ රුධිරයේ ඉන්සියුලින් වැනි වර්ධන සාධකය I මැනීම මගිනි.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; රෝග විනිශ්චය කිරීමෙන් පසු, ඇඩිනෝමාවක් තිබේද යන්න තීරණය කිරීම සඳහා පිටියුටරි ග්‍රන්ථියේ [[Medical imaging|වෛද්‍ය ප්‍රතිබිම්භකරණය]] සිදු කරනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; ළමා කාලය තුළ අතිරික්ත වර්ධක හෝමෝනය නිපදවුවහොත්, එහි ප්‍රතිඵලය වන්නේ ඇක්‍රොමෙගාලි වෙනුවට යෝධ තත්ත්වය ඇතිවීමයි.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt;

ප්‍රතිකාර ක්‍රම අතරට පිළිකාව ඉවත් කිරීම සඳහා [[ශල්‍යවේදය|සැත්කම්]], ඖෂධ සහ විකිරණ ප්‍රතිකාර ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; සාමාන්‍යයෙන් ශල්‍යකර්මය වඩාත් යෝජිත ප්‍රතිකාරයයි; ගෙඩිය කුඩා වන තරමට ශල්‍යකර්මය සුව වීමට ඇති ඉඩකඩ වැඩිය.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; ශල්‍යකර්මය සිදුකිරීම නිර්දේශ නොකරන්නේ නම් හෝ සුව කළ නොහැකි නම්, සෝමාටොස්ටැටින් ප්‍රතිසම හෝ GH ප්‍රතිග්‍රාහක ප්‍රතිවිරෝධක භාවිතා කළ හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; ශල්‍යකර්ම හෝ ඖෂධ සම්පූර්ණයෙන්ම ඵලදායී නොවේ නම් විකිරණ චිකිත්සාව භාවිතා කළ හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; ප්‍රතිකාර නොමැතිව ආයු අපේක්ෂාව අවුරුදු 10 කින් අඩු වේ; ප්‍රතිකාර සමඟ ආයු අපේක්ෂාව අඩු නොවේ.&lt;ref name=&quot;Ho2011&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Ho|first=Ken|title=Growth Hormone Related Diseases and Therapy: A Molecular and Physiological Perspective for the Clinician|date=2011|publisher=Springer Science &amp; Business Media|isbn=9781607613176|page=400|url=https://books.google.ca/books?id=FWmbHHL4BwsC&amp;pg=PA400|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160825193205/https://books.google.ca/books?id=FWmbHHL4BwsC&amp;pg=PA400|archive-date=2016-08-25}}&lt;/ref&gt;

ඇක්‍රොමෙගලි රෝගය පුද්ගලයින් 100,000 කට 6 දෙනෙකුට පමණ බලපායි.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; එය බොහෝ විට මැදිවියේ දී හඳුනා ගැනේ.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; පිරිමින් සහ කාන්තාවන් සමාන සංඛ්‍යාතයකින් පීඩාවට පත්වේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Pack|first=Allan I.|title=Sleep Apnea: Pathogenesis, Diagnosis and Treatment|date=2016|publisher=CRC Press|isbn=9781420020885|page=291|edition=2|url=https://books.google.ca/books?id=yN_LBQAAQBAJ&amp;pg=PA291|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160825192414/https://books.google.ca/books?id=yN_LBQAAQBAJ&amp;pg=PA291|archive-date=2016-08-25}}&lt;/ref&gt; එය ප්‍රථම වරට වෛද්‍ය සාහිත්‍යයේ විස්තර කරන ලද්දේ 1772 දී නිකොලස් සොසෙරොට් විසිනි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Pearce|first=John M. S.|title=Fragments of Neurological History|date=2003|publisher=World Scientific|isbn=9781783261109|page=501|url=https://books.google.ca/books?id=2eu3CgAAQBAJ&amp;pg=PA501|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160825200427/https://books.google.ca/books?id=2eu3CgAAQBAJ&amp;pg=PA501|archive-date=2016-08-25}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Pearce JM|title=Nicolas Saucerotte: Acromegaly before Pierre Marie|journal=Journal of the History of the Neurosciences|volume=15|issue=3|pages=269–75|date=September 2006|pmid=16887764|doi=10.1080/09647040500471764}}&lt;/ref&gt; මෙම පදය [[ග්‍රීක භාෂාව|ග්‍රීක]] {{බස|grc|[[wikt:ἄκρον#Noun|ἄκρον]]}} වලින් පැමිණ ඇත. ''akron'' යන්නෙහි තේරුම &quot;අන්තය&quot; සහ {{බස|grc|[[wikt:μέγας|μέγα]]}} ''මෙගා'' යන්නෙහි තේරුම &quot;විශාල&quot; යන්නයි.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;references /&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>e162b582z4jm0glo8s7ugm3q7lcx45e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790788</id>
      <parentid>790787</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T12:25:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>790788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10889" sha1="20nyiyoz7gxc8o67i683xei7mwvxvlo" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව)
|name             =ඇක්‍රොමෙගලිය
|synonym          =
|image            =Acromegaly facial features.JPEG
|image_size       =
|alt              =
|caption          =ඇක්‍රොමෙගලිය සහිත පුද්ගලයකුගේ මුහුණේ ස්වරූපය. [[යුගාස්ථිය|යුගාස්ථි]]  වඩාත් ප්‍රමුඛ වී ඇති අතර, නළල ඉදිරියට නෙරා එයි. හනුව ද විශාල ය.
|pronounce        ={{IPAc-en|ˌ|æ|k|r|ə|ˈ|m|ɛ|ɡ|əl|i|,_|-|r|oʊ|-}}{{refn|{{OxfordDictionaries.com|access-date=2016-01-20|Acromegaly}}}}{{refn|{{MerriamWebsterDictionary|Acromegaly}}}}
|specialty        =[[අන්තරාසර්ගවේදය]]
|symptoms         =අත්, පා, නළල, හනු සහ නාසය විශාල වීම, සම ඝන වීම, කටහඬ ගැඹුරු වීම&lt;ref name=NIH2012/&gt;
|onset            =මැදි විය&lt;ref name=NIH2012/&gt;
|duration         =
|causes           =වර්ධන හෝර්මෝනය අධික වීම&lt;ref name=NIH2012/&gt;
|risks            =
|diagnosis        =රුධිට පරීක්ෂණ, [[වෛද්‍ය ප්‍රතිබිම්බකරණය]]&lt;ref name=NIH2012/&gt;
|differential     =[[Pachydermoperiostosis]]&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Guglielmi |first1=Giuseppe |last2= Van Kuijk |first2=Cornelis |title=Fundamentals of Hand and Wrist Imaging|date=2001|publisher=Springer Science &amp; Business Media|isbn=9783540678540|page=205|url=https://books.google.ca/books?id=qTCbB2N2UFcC&amp;pg=PA205|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170908180117/https://books.google.ca/books?id=qTCbB2N2UFcC&amp;pg=PA205|archive-date=2017-09-08}}&lt;/ref&gt;
|prevention       =
|treatment        =[[ශල්‍යකර්ම]], ඖෂධ, [[විකිරණ චිකිත්සාව]]&lt;ref name=NIH2012/&gt;
|medication       =[[Somatostatin analogue]], [[GH receptor antagonist]]&lt;ref name=NIH2012/&gt;
|prognosis        =සාමාන්‍යයි (ප්‍රතිකාර සමඟ), සාමාන්‍ය ආයු අපේක්ෂාවට වඩා වසර 10ක් අඩුවෙන් (ප්‍රතිකාර රහිතව)&lt;ref name=Ho2011/&gt;
|frequency        =මිනිසුන් 100,000ට 6&lt;ref name=NIH2012/&gt;
|deaths           =
}}

'''ඇක්‍රොමෙගලිය''' යනු වර්ධන ඵලක වැසීයාමෙන් පසු අතිරික්ත වර්ධක හෝමෝනය (GH) ස්‍රාවය වීම නිසා ඇතිවන ආබාධයකි.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Acromegaly|url=https://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/acromegaly/Pages/fact-sheet.aspx|website=NIDDK|access-date=20 August 2016|date=April 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160827213949/https://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/acromegaly/Pages/fact-sheet.aspx|archive-date=27 August 2016}}&lt;/ref&gt; මූලික රෝග ලක්ෂණය වන්නේ සාමාන්‍යයෙන් අත් සහ පාද විශාල වීමයි.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; නළල, හකු සහ නාසය විශාල වීමක් ද සිදුවිය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; අනෙකුත් රෝග ලක්ෂණ අතර සන්ධි වේදනාව, ඝන සම, කටහඬ ගැඹුරු වීම, [[හිසරදය]] සහ පෙනීමේ ගැටළු ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; රෝගයේ සංකූලතා අතර දෙවන වර්ගයේ දියවැඩියාව, නින්දේ හුස්ම හිරවීම සහ [[අධිරුධිර පීඩනය|අධි රුධිර පීඩනය]] ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt;

ඇක්‍රොමෙගලිය සාමාන්‍යයෙන් ඇතිවන්නේ පිටියුටරි ග්‍රන්ථිය අතිරික්ත වර්ධක හෝමෝනය නිපදවීමෙනි.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; 95% කට වඩා වැඩි අවස්ථාවන්හිදී, අතිරික්ත නිෂ්පාදනය සිදුවන්නේ පිටියුටරි ඇඩිනෝමා ලෙස හඳුන්වන අර්බුධයක් නිසාය.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; මෙම තත්ත්වය පුද්ගලයෙකුගේ දෙමව්පියන්ගෙන් උරුම නොවේ.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; කලාතුරකින් ශරීරයේ වෙනත් කොටසක ඇති වන ගෙඩියක් නිසා ඇක්‍රොමෙගලිය ඇති වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; රෝග විනිශ්චය සිදු කරන්නේ පුද්ගලයෙකු [[ග්ලූකෝස්]] ද්‍රාවණයක් පානය කළ පසු වර්ධන හෝමෝනය මැනීම හෝ රුධිරයේ ඉන්සියුලින් වැනි වර්ධන සාධකය I මැනීම මගිනි.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; රෝග විනිශ්චය කිරීමෙන් පසු, ඇඩිනෝමාවක් තිබේද යන්න තීරණය කිරීම සඳහා පිටියුටරි ග්‍රන්ථියේ [[Medical imaging|වෛද්‍ය ප්‍රතිබිම්භකරණය]] සිදු කරනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; ළමා කාලය තුළ අතිරික්ත වර්ධක හෝමෝනය නිපදවුවහොත්, එහි ප්‍රතිඵලය වන්නේ ඇක්‍රොමෙගාලි වෙනුවට යෝධ තත්ත්වය ඇතිවීමයි.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt;

ප්‍රතිකාර ක්‍රම අතරට පිළිකාව ඉවත් කිරීම සඳහා [[ශල්‍යවේදය|සැත්කම්]], ඖෂධ සහ විකිරණ ප්‍රතිකාර ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; සාමාන්‍යයෙන් ශල්‍යකර්මය වඩාත් යෝජිත ප්‍රතිකාරයයි; ගෙඩිය කුඩා වන තරමට ශල්‍යකර්මය සුව වීමට ඇති ඉඩකඩ වැඩිය.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; ශල්‍යකර්මය සිදුකිරීම නිර්දේශ නොකරන්නේ නම් හෝ සුව කළ නොහැකි නම්, සෝමාටොස්ටැටින් ප්‍රතිසම හෝ GH ප්‍රතිග්‍රාහක ප්‍රතිවිරෝධක භාවිතා කළ හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; ශල්‍යකර්ම හෝ ඖෂධ සම්පූර්ණයෙන්ම ඵලදායී නොවේ නම් විකිරණ චිකිත්සාව භාවිතා කළ හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; ප්‍රතිකාර නොමැතිව ආයු අපේක්ෂාව අවුරුදු 10 කින් අඩු වේ; ප්‍රතිකාර සමඟ ආයු අපේක්ෂාව අඩු නොවේ.&lt;ref name=&quot;Ho2011&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Ho|first=Ken|title=Growth Hormone Related Diseases and Therapy: A Molecular and Physiological Perspective for the Clinician|date=2011|publisher=Springer Science &amp; Business Media|isbn=9781607613176|page=400|url=https://books.google.ca/books?id=FWmbHHL4BwsC&amp;pg=PA400|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160825193205/https://books.google.ca/books?id=FWmbHHL4BwsC&amp;pg=PA400|archive-date=2016-08-25}}&lt;/ref&gt;

ඇක්‍රොමෙගලි රෝගය පුද්ගලයින් 100,000 කට 6 දෙනෙකුට පමණ බලපායි.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; එය බොහෝ විට මැදිවියේ දී හඳුනා ගැනේ.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt; පිරිමින් සහ කාන්තාවන් සමාන සංඛ්‍යාතයකින් පීඩාවට පත්වේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Pack|first=Allan I.|title=Sleep Apnea: Pathogenesis, Diagnosis and Treatment|date=2016|publisher=CRC Press|isbn=9781420020885|page=291|edition=2|url=https://books.google.ca/books?id=yN_LBQAAQBAJ&amp;pg=PA291|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160825192414/https://books.google.ca/books?id=yN_LBQAAQBAJ&amp;pg=PA291|archive-date=2016-08-25}}&lt;/ref&gt; එය ප්‍රථම වරට වෛද්‍ය සාහිත්‍යයේ විස්තර කරන ලද්දේ 1772 දී නිකොලස් සොසෙරොට් විසිනි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Pearce|first=John M. S.|title=Fragments of Neurological History|date=2003|publisher=World Scientific|isbn=9781783261109|page=501|url=https://books.google.ca/books?id=2eu3CgAAQBAJ&amp;pg=PA501|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160825200427/https://books.google.ca/books?id=2eu3CgAAQBAJ&amp;pg=PA501|archive-date=2016-08-25}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Pearce JM|title=Nicolas Saucerotte: Acromegaly before Pierre Marie|journal=Journal of the History of the Neurosciences|volume=15|issue=3|pages=269–75|date=September 2006|pmid=16887764|doi=10.1080/09647040500471764}}&lt;/ref&gt; මෙම පදය [[ග්‍රීක භාෂාව|ග්‍රීක]] {{බස|grc|[[wikt:ἄκρον#Noun|ἄκρον]]}} වලින් පැමිණ ඇත. ''akron'' යන්නෙහි තේරුම &quot;අන්තය&quot; සහ {{බස|grc|[[wikt:μέγας|μέγα]]}} ''මෙගා'' යන්නෙහි තේරුම &quot;විශාල&quot; යන්නයි.&lt;ref name=&quot;NIH2012&quot; /&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;references /&gt;

== බාහිර සබැඳි ==
{{Commons}}
{{Medical resources
| eMedicine_mult  = {{eMedicine2|derm|593}}
|  DiseasesDB     = 114
|  ICD11          = {{ICD11|5A60.0}}
|  ICD10          = {{ICD10|E|22|0||e|20}}
|  ICD9           = {{ICD9|253.0}}
|  ICDO           =
|  OMIM           = 102200
|  MedlinePlus    = 000321
|  eMedicineSubj  = med
|  eMedicineTopic = 27
|  MeshID         = D000172
| Orphanet=963
}}
{{Pituitary disease}}
{{Portal bar | Medicine}}
{{Authority control}}

[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>20nyiyoz7gxc8o67i683xei7mwvxvlo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:Pituitary disease</title>
    <ns>10</ns>
    <id>194293</id>
    <revision>
      <id>790789</id>
      <timestamp>2026-05-18T12:26:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>'{{Navbox  | name = Pituitary disease  | title = [[Pituitary disease]]  | state = {{{state&lt;includeonly&gt;|autocollapse&lt;/includeonly&gt;}}}  | listclass = hlist   | group1 = [[Hyperpituitarism]]  | list1 = {{navbox|subgroup   | group1 = Anterior   | list1 =  * [[Acromegaly]] * [[Hyperprolactinaemia]] * [[Pituitary ACTH hypersecretion]]   | group2 = Posterior   | list2 =  * Syndrome of inappropriate antidiuretic hormone|SIAD...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</comment>
      <origin>790789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1390" sha1="2yxmnhj0nay17igltxmtfbfrzrex7y3" xml:space="preserve">{{Navbox
 | name = Pituitary disease
 | title = [[Pituitary disease]]
 | state = {{{state&lt;includeonly&gt;|autocollapse&lt;/includeonly&gt;}}}
 | listclass = hlist

 | group1 = [[Hyperpituitarism]]
 | list1 = {{navbox|subgroup
  | group1 = Anterior
  | list1 = 
* [[Acromegaly]]
* [[Hyperprolactinaemia]]
* [[Pituitary ACTH hypersecretion]]
  | group2 = Posterior
  | list2 = 
* [[Syndrome of inappropriate antidiuretic hormone|SIADH]]
  | group3 = General
  | list3 = 
* [[Nelson's syndrome]]
* [[Hypophysitis]]
 }}

 | group2 = [[Hypopituitarism]]
 | list2 = {{navbox|subgroup
  | group1 = Anterior
  | list1 = 
* [[Kallmann syndrome]]
* [[Growth hormone deficiency]] 
* [[Isolated growth hormone deficiency]]
* [[Hypoprolactinemia]]
* [[Adrenocorticotropic hormone deficiency|ACTH deficiency]]/[[Adrenal insufficiency|Secondary adrenal insufficiency]]
* [[Gonadotropin-releasing hormone insensitivity|GnRH insensitivity]]
* [[Follicle-stimulating hormone insensitivity|FSH insensitivity]]
* [[Luteinizing hormone insensitivity|LH/hCG insensitivity]]
  | group2 = Posterior
  | list2 = 
[[Central diabetes insipidus]]
  | group3 = General
  | list3 = 
* [[Empty sella syndrome]]
* [[Pituitary apoplexy]]
* [[Sheehan's syndrome]]
* [[Lymphocytic hypophysitis]]
* [[Pituitary adenoma]]
 }}
}}&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
[[Category:Endocrine system disease and disorder templates]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2yxmnhj0nay17igltxmtfbfrzrex7y3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790790</id>
      <parentid>790789</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T12:28:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>790790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1536" sha1="mwfemxvhwtuiuasayc96ektirbmg3ib" xml:space="preserve">{{Navbox
 | name = Pituitary disease
 | title = [[පිටියුටරි රෝග]]
 | state = {{{state&lt;includeonly&gt;|autocollapse&lt;/includeonly&gt;}}}
 | listclass = hlist

 | group1 = [[අතිපිටියුටරිතාවය]]
 | list1 = {{navbox|subgroup
  | group1 = Anterior
  | list1 = 
* [[ඇක්‍රොමෙගලිය]]
* [[Hyperprolactinaemia]]
* [[Pituitary ACTH hypersecretion]]
  | group2 = Posterior
  | list2 = 
* [[Syndrome of inappropriate antidiuretic hormone|SIADH]]
  | group3 = General
  | list3 = 
* [[Nelson's syndrome]]
* [[Hypophysitis]]
 }}

 | group2 = [[මන්දපිටියුටරිතාවය]]
 | list2 = {{navbox|subgroup
  | group1 = Anterior
  | list1 = 
* [[Kallmann syndrome]]
* [[Growth hormone deficiency]] 
* [[Isolated growth hormone deficiency]]
* [[Hypoprolactinemia]]
* [[Adrenocorticotropic hormone deficiency|ACTH deficiency]]/[[Adrenal insufficiency|Secondary adrenal insufficiency]]
* [[Gonadotropin-releasing hormone insensitivity|GnRH insensitivity]]
* [[Follicle-stimulating hormone insensitivity|FSH insensitivity]]
* [[Luteinizing hormone insensitivity|LH/hCG insensitivity]]
  | group2 = Posterior
  | list2 = 
[[Central diabetes insipidus]]
  | group3 = General
  | list3 = 
* [[Empty sella syndrome]]
* [[Pituitary apoplexy]]
* [[Sheehan's syndrome]]
* [[Lymphocytic hypophysitis]]
* [[පිටියුටරි ඇඩිනෝමා]]
 }}
}}&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}
[[Category:Endocrine system disease and disorder templates]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mwfemxvhwtuiuasayc96ektirbmg3ib</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඇක්‍රොමෙගලි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194294</id>
    <redirect title="ඇක්‍රොමෙගලිය" />
    <revision>
      <id>790791</id>
      <timestamp>2026-05-18T12:29:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[ඇක්‍රොමෙගලිය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>790791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66" sha1="9q4x5m36c8c8ua82ab1qjxb3njc6411" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[ඇක්‍රොමෙගලිය]]</text>
      <sha1>9q4x5m36c8c8ua82ab1qjxb3njc6411</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Acromegaly</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194295</id>
    <redirect title="ඇක්‍රොමෙගලිය" />
    <revision>
      <id>790792</id>
      <timestamp>2026-05-18T12:29:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[ඇක්‍රොමෙගලිය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>790792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66" sha1="9q4x5m36c8c8ua82ab1qjxb3njc6411" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[ඇක්‍රොමෙගලිය]]</text>
      <sha1>9q4x5m36c8c8ua82ab1qjxb3njc6411</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>වෛද්‍ය ප්‍රතිබිම්බකරණය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194296</id>
    <redirect title="Medical imaging" />
    <revision>
      <id>790793</id>
      <timestamp>2026-05-18T12:31:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[Medical imaging]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>790793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29" sha1="i0cjjo62q5e6z9toahhyc39073bzbkm" xml:space="preserve">#redirect [[Medical imaging]]</text>
      <sha1>i0cjjo62q5e6z9toahhyc39073bzbkm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ගීතාංජලී</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194297</id>
    <revision>
      <id>790807</id>
      <timestamp>2026-05-18T15:22:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shwetha</username>
        <id>6574</id>
      </contributor>
      <comment>නව ලිපිය</comment>
      <origin>790807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="325" sha1="3phplab4qij5exy9pf8m7bxvr64j14z" xml:space="preserve">'''''ගීතාංජලී''''' ({{langx|bn|গীতাঞ্জলি|lit='Song offering'}}) යනු [[බෙංගාලි ජාතික කිවිවරයා]] [[රබින්ද්‍රනාත් තාගෝර්]] විසින් රචිත [[කාව්‍යයන්]]  එකතුවකි.</text>
      <sha1>3phplab4qij5exy9pf8m7bxvr64j14z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790810</id>
      <parentid>790807</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T15:34:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shwetha</username>
        <id>6574</id>
      </contributor>
      <comment>සංස්කරණය</comment>
      <origin>790810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1508" sha1="m2qrukrbek8nr2p45ugmffy0lrm5var" xml:space="preserve">__NOTOC__
{{තොරතුරුකොටුව පොත
| name              = ගීතාංජලී
| image             = 
| alt               = 
| caption           = ග්‍රන්ථනාම පිටුව
| author            = {{ubl|[[ රබින්ද්‍රනාත් තාගෝර්]]}}
| title_orig        = গীতাঞ্জলি
| translator        = 
| illustrator       = 
| cover_artist      = 
| country           = [[බ්‍රිතාන්‍ය රාජ්|බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාව]]
| language          = [[බෙංගාලි භාෂාව|බෙංගාලි]]
| series            = 
| subject           = දෙවියන් කෙරෙහි භක්තිය 
| genre             = කාව්‍යය
| publisher         = 
| pub_date          = {{දිනය සහ වයස|df=yes|1910|08|04}}
| english_pub_date  = {{දිනය සහ වයස|df=yes|1912}}
| media_type        = 
| pages             = 104
| isbn              = 
| oclc              = 
| dewey             = 
| congress          = 
| preceded_by       = 
| followed_by       = 
| wikisource        = 
}}


'''''ගීතාංජලී''''' ({{langx|bn|গীতাঞ্জলি|lit='Song offering'}}) යනු [[බෙංගාලි ජාතික කිවිවරයා]] [[රබින්ද්‍රනාත් තාගෝර්]] විසින් රචිත [[කාව්‍යයන්]]  එකතුවකි.</text>
      <sha1>m2qrukrbek8nr2p45ugmffy0lrm5var</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790830</id>
      <parentid>790810</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T16:27:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shwetha</username>
        <id>6574</id>
      </contributor>
      <comment>සංස්කරණය</comment>
      <origin>790830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2434" sha1="0fnzfeney7p2zj1x939yvqjtjtawpy5" xml:space="preserve">__NOTOC__
{{තොරතුරුකොටුව පොත
| name              = ගීතාංජලී
| image             = 
| alt               = 
| caption           = ග්‍රන්ථනාම පිටුව
| author            = {{ubl|[[ රබින්ද්‍රනාත් තාගෝර්]]}}
| title_orig        = গীতাঞ্জলি
| translator        = 
| illustrator       = 
| cover_artist      = 
| country           = [[බ්‍රිතාන්‍ය රාජ්|බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාව]]
| language          = [[බෙංගාලි භාෂාව|බෙංගාලි]]
| series            = 
| subject           = දෙවියන් කෙරෙහි භක්තිය 
| genre             = කාව්‍යය
| publisher         = 
| pub_date          = {{දිනය සහ වයස|df=yes|1910|08|04}}
| english_pub_date  = {{දිනය සහ වයස|df=yes|1912}}
| media_type        = 
| pages             = 104
| isbn              = 
| oclc              = 
| dewey             = 
| congress          = 
| preceded_by       = 
| followed_by       = 
| wikisource        = 
}}


'''''ගීතාංජලී''''' ({{langx|bn|গীতাঞ্জলি|lit='Song offering'}}) යනු [[බෙංගාලි ජාතික කිවිවරයා]] [[රබින්ද්‍රනාත් තාගෝර්]] විසින් රචිත [[කාව්‍යයන්]]  එකතුවකි. එහි ඉංග්‍රීසි පරිවර්තනය, ''[[සෝං ඔෆරිංස්]]'' වෙනුවෙන් තාගෝර් වෙත 1913 වසරෙහි [[සාහිත්‍යය සඳහා නොබෙල් ත්‍යාගය]] පිරිනැමුනු අතර, එම ගෞරවය ලැබූ පළමුවන යුරෝපියානු නොවන්නා සහ පළමුවන [[ආසියානු ජනයා|ආසියානුවා]] මෙන්ම එකම [[ඉන්දියානු ජනයා |ඉන්දියානුවා]] ඔහු විය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=https://www.britannica.com/topic/Gitanjali|title=ගීතාංජලී&amp;#124; පොයෙට්‍රි බයි තාගෝර් |website=එන්සයික්ලොෆීඩියා බ්‍රිටැනිකා}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>0fnzfeney7p2zj1x939yvqjtjtawpy5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:දිනය සහ වයස</title>
    <ns>10</ns>
    <id>194298</id>
    <redirect title="සැකිල්ල:ඇරඹුම් දිනය සහ වයස" />
    <revision>
      <id>790808</id>
      <timestamp>2026-05-18T15:32:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shwetha</username>
        <id>6574</id>
      </contributor>
      <comment>නව සැකිල්ල</comment>
      <origin>790808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="102" sha1="prkvzmuof6yuuuk35uq8osulkdnwjgq" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[සැකිල්ල:ඇරඹුම් දිනය සහ වයස]] ]</text>
      <sha1>prkvzmuof6yuuuk35uq8osulkdnwjgq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790809</id>
      <parentid>790808</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T15:32:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Shwetha</username>
        <id>6574</id>
      </contributor>
      <comment>සංස්කරණය</comment>
      <origin>790809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="m5jjfsy1u013vl6d9gjbhcvt1ljkffy" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[සැකිල්ල:ඇරඹුම් දිනය සහ වයස]]</text>
      <sha1>m5jjfsy1u013vl6d9gjbhcvt1ljkffy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ලෙවාමිසෝල්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194299</id>
    <revision>
      <id>790817</id>
      <timestamp>2026-05-18T16:18:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CeylonChingu</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1458029|Levamisole]] to:si #mdwikicx</comment>
      <origin>790817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7978" sha1="3lk1con8to6opuf75s1glr0ih3ekpba" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව බෙහෙත්
|Verifiedfields   =changed
|Watchedfields    =changed
|verifiedrevid    =462090529
|image            =Levamisole.svg
|width            =180
|alt              =ලෙවමිසෝල් වල අස්ථි සූත්‍රය
|image2           =Levamisole molecule ball.png
|alt2             =ලෙවමිසෝල් අණුවේ බෝල-සහ-ඇඟිලි ආකෘතිය

&lt;!-- Names --&gt;
|tradename        =Ergamisol
|synonyms         =
|IUPAC_name       =(''S'')-6-Phenyl-2,3,5,6-tetrahydroimidazo[2,1-''b''][1,3]thiazole

&lt;!-- Clinical data --&gt;
|pregnancy_AU     =
|pregnancy_US     =
|routes_of_administration=[[Oral administration|By mouth]]&lt;ref name=Rang2020&gt;{{cite book |last1=Ritter |first1=James M. |last2=Flower |first2=Rod |last3=Henderson |first3=Graeme |last4=Loke |first4=Yoon Kong |last5=Rang |first5=Humphrey P. |title=Rang &amp; Dale's Pharmacology |date=2020 |publisher=Elsevier |isbn=978-0-7020-7448-6 |pages=710-715 |url=https://books.google.com/books?id=26t2DwAAQBAJ |language=English |chapter=56. Antihelminthic drugs |access-date=2021-10-12 |archive-date=2021-08-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210828020220/https://books.google.com/books?id=26t2DwAAQBAJ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|Drugs.com        ={{drugs.com|CONS|levamisole}}
|MedlinePlus      =a697011

&lt;!-- Legal data --&gt;
|legal_CA         =Withdrawn drug
|legal_status     =Rx-only &lt;small&gt;([[Russia|RU]])&lt;/small&gt;
|DailyMedID       =Levamisole

&lt;!-- Pharmacokinetic data --&gt;
|bioavailability  =
|metabolism       =[[Liver]]
|elimination_half-life=3–4 hours
|excretion        =Urine (70%)

&lt;!-- Chemical and physical data --&gt;
|C                =11
|H                =12
|N                =2
|S                =1
|smiles           =N\2=C1/SCCN1C[C@@H]/2c3ccccc3
|StdInChI         =1S/C11H12N2S/c1-2-4-9(5-3-1)10-8-13-6-7-14-11(13)12-10/h1-5,10H,6-8H2/t10-/m1/s1
|StdInChI_Ref     ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|StdInChIKey      =HLFSDGLLUJUHTE-SNVBAGLBSA-N
|StdInChIKey_Ref  ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|density          =1.31
|melting_point    =60
}}

'''ලෙවාමිසෝල්''', '''එර්ගමයිසෝල්''' යන වෙළඳ නාමය සහ අනෙකුත් වෙළඳ නාම යටතේ අලෙවි කරනු ලබන අතර, එය පරපෝෂිත පණු ආසාදනවලට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා භාවිතා කරන ඖෂධයකි.&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Keiser J, Utzinger J|title=Efficacy of current drugs against soil-transmitted helminth infections: systematic review and meta-analysis|journal=JAMA|volume=299|issue=16|pages=1937–48|date=April 2008|pmid=18430913|doi=10.1001/jama.299.16.1937}}&lt;/ref&gt; විශේෂයෙන් එය 	[[ඇස්කේරියාසිස්|වටපණු රෝගය (ඇස්කාරියාසිස්)]] සහ කොකු පණු ආසාදන සඳහා භාවිතා කරයි.&lt;ref name=&quot;WHO2008&quot; /&gt; එය මුඛයෙන් ගනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;WHO2008&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|title=WHO Model Formulary 2008|year=2009|isbn=9789241547659|vauthors=((World Health Organization))|veditors=Stuart MC, Kouimtzi M, Hill SR|hdl=10665/44053|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|hdl-access=free|pages=86, 590}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1 cs1-prop-vanc-accept&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFWorld_Health_Organization2009&quot;&gt;[[ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය|World Health Organization]] (2009). Stuart MC, Kouimtzi M, Hill SR (eds.). ''WHO Model Formulary 2008''. World Health Organization. pp.&amp;nbsp;86, 590. [[Handle System|hdl]]:&lt;span class=&quot;id-lock-free&quot; title=&quot;Freely accessible&quot;&gt;[https://hdl.handle.net/10665%2F44053 10665/44053]&lt;/span&gt;. [[ජාත්‍යන්තර සම්මත පොත් අංකය|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/9789241547659|&lt;bdi&gt;9789241547659&lt;/bdi&gt;]].&lt;/cite&gt;
[[Category:CS1:Vancouver names with accept markup]]&lt;/ref&gt;

අතුරු ආබාධ අතරට උදර වේදනාව, වමනය, [[හිසරදය]] සහ කරකැවිල්ල ඇතුළත් විය හැකිය &lt;ref name=&quot;WHO2008&quot; /&gt; . [[මවුකිරි දීම|මව්කිරි දීමේදී]] හෝ ගර්භනී සමයේ තුන්වන ත්‍රෛමාසිකයේදී භාවිතා කිරීම නිර්දේශ නොකරයි.&lt;ref name=&quot;WHO2008&quot; /&gt; බරපතල අතුරු ආබාධ අතරට ආසාදන වැළඳීමේ අවදානම වැඩි විය හැක.&lt;ref name=&quot;Cons2016&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Levamisole Advanced Patient Information - Drugs.com|url=https://www.drugs.com/cons/levamisole.html|website=www.drugs.com|access-date=8 December 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220222556/https://www.drugs.com/cons/levamisole.html|archive-date=20 December 2016}}&lt;/ref&gt; එය හෙල්මින්ටික් නාශක ඖෂධ කාණ්ඩයට අයත් වේ.&lt;ref name=&quot;Cons2016&quot; /&gt;

ලෙවාමිසෝල් 1966 දී සොයා ගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Prevenier|first=Martha Howelland Walter|title=From reliable sources : an introduction to historical methods|date=2001|publisher=Cornell university press|location=Ithaca|isbn=9780801485602|page=77|edition=1. publ.|url=https://books.google.com/books?id=wSqgwOZPjJ4C&amp;pg=PA77|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910151722/https://books.google.com/books?id=wSqgwOZPjJ4C&amp;pg=PA77|archive-date=2017-09-10}}&lt;/ref&gt; එය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ලැයිස්තුවේ අන්තර්ගත කර ඇත.&lt;ref name=&quot;WHO21st&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|year=2019|hdl=10665/325771|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt; [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල]] ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් සඳහා තොග මිල {{US$}} 0.18 සිට {{US$}} 0.33 දක්වා වේ.&lt;ref name=&quot;ERC2014&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Levamisole|url=http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=459&amp;searchYear=2014|website=International Drug Price Indicator Guide|access-date=1 December 2016|archive-date=22 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180122072152/http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=459&amp;searchYear=2014|url-status=live}}&lt;/ref&gt; මෙම ඖෂධය එක්සත් ජනපදයේ වාණිජමය වශයෙන් ලබා ගත නොහැක.&lt;ref name=&quot;Cons2016&quot; /&gt; ලෙවාමිසෝල් [[පශු සම්පත්]] සඳහා පණු නාශකයක් ලෙසද භාවිතා කරයි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Taylor|first=M. A.|last2=Coop|first2=R. L.|last3=Wall|first3=R. L.|title=Veterinary Parasitology|date=2015|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=9781119073673|page=329|url=https://books.google.com/books?id=ta7YCgAAQBAJ&amp;pg=PA329|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910151722/https://books.google.com/books?id=ta7YCgAAQBAJ&amp;pg=PA329|archive-date=2017-09-10}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රිත ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>3lk1con8to6opuf75s1glr0ih3ekpba</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>රොන් සොයා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194300</id>
    <revision>
      <id>790823</id>
      <timestamp>2026-05-18T16:25:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-23808-75</username>
        <id>78631</id>
      </contributor>
      <comment>'===රංගනය=== * [[ජගත් චමිල]] * තාරුකා වන්නිආරච්චි  * [[මිශෙල් දිල්හාරා]]' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</comment>
      <origin>790823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="159" sha1="fv4tjaqscve8znu62c8zl4kk2cjaain" xml:space="preserve">===රංගනය===
* [[ජගත් චමිල]]
* තාරුකා වන්නිආරච්චි 
* [[මිශෙල් දිල්හාරා]]</text>
      <sha1>fv4tjaqscve8znu62c8zl4kk2cjaain</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790824</id>
      <parentid>790823</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T16:25:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-23808-75</username>
        <id>78631</id>
      </contributor>
      <comment>/* රංගනය */</comment>
      <origin>790824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="209" sha1="fk0hfl76po73gok5sz0xadafb09xuhf" xml:space="preserve">===රංගනය===
* [[ජගත් චමිල]]
* තාරුකා වන්නිආරච්චි 
* [[මිශෙල් දිල්හාරා]]
* [[කුමාර තිරිමාදුර]]</text>
      <sha1>fk0hfl76po73gok5sz0xadafb09xuhf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790826</id>
      <parentid>790824</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T16:26:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-23808-75</username>
        <id>78631</id>
      </contributor>
      <comment>/* රංගනය */</comment>
      <origin>790826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="249" sha1="o5w6xu05rsw1tc8niapohheffohyuxy" xml:space="preserve">===රංගනය===
* [[ජගත් චමිල]]
* තාරුකා වන්නිආරච්චි 
* [[මිශෙල් දිල්හාරා]]
* [[කුමාර තිරිමාදුර]]
* දර්ශන් තවරාජා</text>
      <sha1>o5w6xu05rsw1tc8niapohheffohyuxy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790828</id>
      <parentid>790826</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T16:27:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-23808-75</username>
        <id>78631</id>
      </contributor>
      <comment>/* රංගනය */</comment>
      <origin>790828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="298" sha1="1l3b0szvlq2xdpsamwrl49xlam7sur0" xml:space="preserve">===රංගනය===
* [[ජගත් චමිල]]
* තාරුකා වන්නිආරච්චි 
* [[මිශෙල් දිල්හාරා]]
* [[කුමාර තිරිමාදුර]]
* දර්ශන් තවරාජා
* අකලංක ප්‍රභාෂ්වර</text>
      <sha1>1l3b0szvlq2xdpsamwrl49xlam7sur0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790831</id>
      <parentid>790828</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T16:27:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-23808-75</username>
        <id>78631</id>
      </contributor>
      <comment>/* රංගනය */</comment>
      <origin>790831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="345" sha1="1yo0tpzmk4a49bv5xjel1v0kkxrhv90" xml:space="preserve">===රංගනය===
* [[ජගත් චමිල]]
* තාරුකා වන්නිආරච්චි 
* [[මිශෙල් දිල්හාරා]]
* [[කුමාර තිරිමාදුර]]
* දර්ශන් තවරාජා
* අකලංක ප්‍රභාෂ්වර
* [[මිහිර සිරිතිලක]]</text>
      <sha1>1yo0tpzmk4a49bv5xjel1v0kkxrhv90</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790833</id>
      <parentid>790831</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T16:28:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-23808-75</username>
        <id>78631</id>
      </contributor>
      <comment>/* රංගනය */</comment>
      <origin>790833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="401" sha1="ruh2wxicap0or70pw889c41ztc5xhru" xml:space="preserve">===රංගනය===
* [[ජගත් චමිල]]
* තාරුකා වන්නිආරච්චි 
* [[මිශෙල් දිල්හාරා]]
* [[කුමාර තිරිමාදුර]]
* දර්ශන් තවරාජා
* අකලංක ප්‍රභාෂ්වර
* [[මිහිර සිරිතිලක]]
* [[චන්දික නානායක්කාර]]</text>
      <sha1>ruh2wxicap0or70pw889c41ztc5xhru</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790835</id>
      <parentid>790833</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T16:30:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-23808-75</username>
        <id>78631</id>
      </contributor>
      <comment>/* රංගනය */</comment>
      <origin>790835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="549" sha1="jsnf8cxxbck1jj5i6dtthnrxa1jctyw" xml:space="preserve">===රංගනය===
* [[ජගත් චමිල]]
* තාරුකා වන්නිආරච්චි 
* [[මිශෙල් දිල්හාරා]]
* [[කුමාර තිරිමාදුර]]
* දර්ශන් තවරාජා
* අකලංක ප්‍රභාෂ්වර
* [[මිහිර සිරිතිලක]]
* [[චන්දික නානායක්කාර]]
* ඉඳුවර සයාගි
* කවීර්නා වන්නිආරච්චි 
* චතුරංග කොඩිතුවක්කු</text>
      <sha1>jsnf8cxxbck1jj5i6dtthnrxa1jctyw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790836</id>
      <parentid>790835</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T16:31:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-23808-75</username>
        <id>78631</id>
      </contributor>
      <comment>/* රංගනය */</comment>
      <origin>790836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="652" sha1="jzekb0qtlh1jbju7tsihpsj3zodhnl8" xml:space="preserve">===රංගනය===
* [[ජගත් චමිල]]
* තාරුකා වන්නිආරච්චි 
* [[මිශෙල් දිල්හාරා]]
* [[කුමාර තිරිමාදුර]]
* දර්ශන් තවරාජා
* අකලංක ප්‍රභාෂ්වර
* [[මිහිර සිරිතිලක]]
* [[චන්දික නානායක්කාර]]
* ඉඳුවර සයාගි
* කවීර්නා වන්නිආරච්චි 
* චතුරංග කොඩිතුවක්කු
* නේසර සෙනෙවිරත්න 
* [[ගිහාන් ප්‍රනාන්දු]]</text>
      <sha1>jzekb0qtlh1jbju7tsihpsj3zodhnl8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඩිලොක්සැනයිඩ්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194301</id>
    <revision>
      <id>790837</id>
      <timestamp>2026-05-18T17:06:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CeylonChingu</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1458583|Diloxanide]] to:si #mdwikicx</comment>
      <origin>790837</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6115" sha1="8rkw8tyyho1hjb4mmk1eut1zwgxmfxt" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව බෙහෙත්
|Verifiedfields   =changed
|verifiedrevid    =470454750
|drug_name        =Diloxanide furoate
|image            =Diloxanide furoate.svg

&lt;!-- Names --&gt;
|tradename        =Furamide
|synonyms         =
|IUPAC_name       =4-[(Dichloroacetyl)(methyl)amino]phenyl furan-2-carboxylate

&lt;!-- Clinical data --&gt;
|pregnancy_AU     =&lt;!-- A / B1 / B2 / B3 / C / D / X --&gt;
|pregnancy_US     =&lt;!-- A / B            / C / D / X --&gt;
|pregnancy_category=No data
|routes_of_administration=by mouth
|Drugs.com        ={{drugs.com|CONS|diloxanide}}
|MedlinePlus      =

&lt;!-- Legal data --&gt;
|legal_AU         =&lt;!-- S2, S3, S4, S5, S6, S7, S8, S9 or Unscheduled--&gt;
|legal_UK         =&lt;!-- GSL, P, POM, CD, or Class A, B, C --&gt;
|legal_status     =

&lt;!-- Pharmacokinetic data --&gt;
|bioavailability  =90% (diloxanide)
|protein_bound    =
|metabolism       =[[hydrolysis|Hydrolyzed]] to furoic acid and diloxanide, which undergoes extensive [[glucuronidation]]
|elimination_half-life=3 hours
|excretion        =[[Kidney]] (90%), fecal (10%)

&lt;!-- Chemical and physical data --&gt;
|C                =14
|Cl               =2
|H                =11
|N                =1
|O                =4
|smiles           =O=C(Oc1ccc(N(C(=O)C(Cl)Cl)C)cc1)c2occc2
|StdInChI         =1S/C14H11Cl2NO4/c1-17(13(18)12(15)16)9-4-6-10(7-5-9)21-14(19)11-3-2-8-20-11/h2-8,12H,1H3
|StdInChI_Ref     ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|StdInChIKey      =BDYYDXJSHYEDGB-UHFFFAOYSA-N
|StdInChIKey_Ref  ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|melting_point    =112.5
|melting_high     =114
}}

'''ඩිලොක්සැනයිඩ්''' යනු ඇමීබා ආසාදන වලට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා භාවිතා කරන ඖෂධයකි.&lt;ref name=&quot;WHO2008&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|title=WHO Model Formulary 2008|year=2009|isbn=9789241547659|vauthors=((World Health Organization))|veditors=Stuart MC, Kouimtzi M, Hill SR|hdl=10665/44053|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|hdl-access=free|pages=179, 587}}&lt;/ref&gt; ආසාදන බහුලව දක්නට නොලැබෙන අවස්ථාවල, පුද්ගලයෙකුට රෝග ලක්ෂණ නොමැති විට එය පැරොමොමයිසින් ඖෂධය ලබා දීමෙන් පසුව යොදා ගන්නා දෙවන පෙළ ප්‍රතිකාරයකි.&lt;ref name=&quot;Nat2006rev&quot;&gt;{{Cite journal|last=Farthing|first=Michael JG|title=Treatment options for the eradication of intestinal protozoa|journal=Nature Clinical Practice Gastroenterology &amp; Hepatology|date=August 2006|volume=3|issue=8|pages=436–445|doi=10.1038/ncpgasthep0557|pmid=16883348}}&lt;/ref&gt; රෝග ලක්ෂණ ඇති පුද්ගලයින් සඳහා, එය [[මෙට්‍රොනිඩසෝල්]] හෝ ටිනිඩසෝල් යන ඖෂධ සමඟ ප්‍රතිකාර කිරීමෙන් පසුව භාවිතා කරනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;Nat2006rev&quot; /&gt; එය මුඛයෙන් ගනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;WHO2008&quot; /&gt;

ඩිලොක්සැනයිඩ් සාමාන්‍යයෙන් මෘදු අතුරු ආබාධ ඇති කරයි.&lt;ref name=&quot;Hell2003&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Hellgren|first=Urban|last2=Ericsson|first2=Orjan|last3=AdenAbdi|first3=Yakoub|last4=Gustafsson|first4=Lars L.|title=Handbook of Drugs for Tropical Parasitic Infections|date=2003|publisher=CRC Press|isbn=9780203211519|page=57|url=https://books.google.ca/books?id=DYc7bY-egLEC&amp;pg=PA57|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220074428/https://books.google.ca/books?id=DYc7bY-egLEC&amp;pg=PA57|archive-date=2016-12-20}}&lt;/ref&gt; අතුරු ආබාධ අතරට [[අධෝවාතය|බඩ පිපීම]], වමනය සහ කැසීම ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;WHO2008&quot; /&gt; ගර්භණී සමයේදී පළමු ත්‍රෛමාසිකයෙන් පසුව ගැනීම නිර්දේශ කෙරේ.&lt;ref name=&quot;WHO2008&quot; /&gt; එය ලුමිනල් ඇමයිබිසයිඩ් එකක් වන අතර එයින් අදහස් කරන්නේ එය බඩවැල් තුළ ඇති ආසාදන වලට පමණක් ක්‍රියා කරන බවයි.&lt;ref name=&quot;Nat2006rev&quot; /&gt;

ඩිලොක්සැනයිඩ් වෛද්‍ය භාවිතයට පැමිණියේ 1956 දීය.&lt;ref name=&quot;Hell2003&quot; /&gt; එය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ලැයිස්තුවේ ඇත.&lt;ref name=&quot;WHO21st&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|year=2019|hdl=10665/325771|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO}}&lt;/ref&gt; 2012 වන විට එය [[සංවර්ධිත රටවල්|දියුණු ලෝකයේ]] බොහෝ රටවල වාණිජමය වශයෙන් ලබා ගත නොහැක.&lt;ref name=&quot;Kucers2012&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Griffin|first=Paul M|editor-last=Grayson|editor-first=M. Lindsay|title=Kucers' the use of antibiotics a clinical review of antibacterial, antifungal, antiparasitic and antiviral drugs|date=2012|publisher=CRC Press|location=Boca Raton, Florida|isbn=9781444147520|page=2121|edition=6th|chapter-url=https://books.google.com/books?id=XR3cBQAAQBAJ&amp;pg=PA2121|chapter=Chapter 181: Diloxanide furoate|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910151801/https://books.google.com/books?id=XR3cBQAAQBAJ&amp;pg=PA2121|archive-date=2017-09-10}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රිත ==
&lt;references /&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>8rkw8tyyho1hjb4mmk1eut1zwgxmfxt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790838</id>
      <parentid>790837</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T17:07:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CeylonChingu</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>790838</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6188" sha1="b3p032l5sg44fuo4jzp6ep06u25bgrz" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව බෙහෙත්
|Verifiedfields   =changed
|verifiedrevid    =470454750
|drug_name        =Diloxanide furoate
|image            =Diloxanide furoate.svg

&lt;!-- Names --&gt;
|tradename        =Furamide
|synonyms         =
|IUPAC_name       =4-[(Dichloroacetyl)(methyl)amino]phenyl furan-2-carboxylate

&lt;!-- Clinical data --&gt;
|pregnancy_AU     =&lt;!-- A / B1 / B2 / B3 / C / D / X --&gt;
|pregnancy_US     =&lt;!-- A / B            / C / D / X --&gt;
|pregnancy_category=No data
|routes_of_administration=by mouth
|Drugs.com        ={{drugs.com|CONS|diloxanide}}
|MedlinePlus      =

&lt;!-- Legal data --&gt;
|legal_AU         =&lt;!-- S2, S3, S4, S5, S6, S7, S8, S9 or Unscheduled--&gt;
|legal_UK         =&lt;!-- GSL, P, POM, CD, or Class A, B, C --&gt;
|legal_status     =

&lt;!-- Pharmacokinetic data --&gt;
|bioavailability  =90% (diloxanide)
|protein_bound    =
|metabolism       =[[hydrolysis|Hydrolyzed]] to furoic acid and diloxanide, which undergoes extensive [[glucuronidation]]
|elimination_half-life=3 hours
|excretion        =[[Kidney]] (90%), fecal (10%)

&lt;!-- Chemical and physical data --&gt;
|C                =14
|Cl               =2
|H                =11
|N                =1
|O                =4
|smiles           =O=C(Oc1ccc(N(C(=O)C(Cl)Cl)C)cc1)c2occc2
|StdInChI         =1S/C14H11Cl2NO4/c1-17(13(18)12(15)16)9-4-6-10(7-5-9)21-14(19)11-3-2-8-20-11/h2-8,12H,1H3
|StdInChI_Ref     ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|StdInChIKey      =BDYYDXJSHYEDGB-UHFFFAOYSA-N
|StdInChIKey_Ref  ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|melting_point    =112.5
|melting_high     =114
}}

'''ඩිලොක්සැනයිඩ්''' යනු ඇමීබා ආසාදන වලට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා භාවිතා කරන ඖෂධයකි.&lt;ref name=&quot;WHO2008&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|title=WHO Model Formulary 2008|year=2009|isbn=9789241547659|vauthors=((World Health Organization))|veditors=Stuart MC, Kouimtzi M, Hill SR|hdl=10665/44053|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|hdl-access=free|pages=179, 587}}&lt;/ref&gt; ආසාදන බහුලව දක්නට නොලැබෙන අවස්ථාවල, පුද්ගලයෙකුට රෝග ලක්ෂණ නොමැති විට එය පැරොමොමයිසින් ඖෂධය ලබා දීමෙන් පසුව යොදා ගන්නා දෙවන පෙළ ප්‍රතිකාරයකි.&lt;ref name=&quot;Nat2006rev&quot;&gt;{{Cite journal|last=Farthing|first=Michael JG|title=Treatment options for the eradication of intestinal protozoa|journal=Nature Clinical Practice Gastroenterology &amp; Hepatology|date=August 2006|volume=3|issue=8|pages=436–445|doi=10.1038/ncpgasthep0557|pmid=16883348}}&lt;/ref&gt; රෝග ලක්ෂණ ඇති පුද්ගලයින් සඳහා, එය [[මෙට්‍රොනිඩසෝල්]] හෝ ටිනිඩසෝල් යන ඖෂධ සමඟ ප්‍රතිකාර කිරීමෙන් පසුව භාවිතා කරනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;Nat2006rev&quot; /&gt; එය මුඛයෙන් ගනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;WHO2008&quot; /&gt;

ඩිලොක්සැනයිඩ් සාමාන්‍යයෙන් මෘදු අතුරු ආබාධ ඇති කරයි.&lt;ref name=&quot;Hell2003&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Hellgren|first=Urban|last2=Ericsson|first2=Orjan|last3=AdenAbdi|first3=Yakoub|last4=Gustafsson|first4=Lars L.|title=Handbook of Drugs for Tropical Parasitic Infections|date=2003|publisher=CRC Press|isbn=9780203211519|page=57|url=https://books.google.ca/books?id=DYc7bY-egLEC&amp;pg=PA57|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220074428/https://books.google.ca/books?id=DYc7bY-egLEC&amp;pg=PA57|archive-date=2016-12-20}}&lt;/ref&gt; අතුරු ආබාධ අතරට [[අධෝවාතය|බඩ පිපීම]], වමනය සහ කැසීම ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;WHO2008&quot; /&gt; ගර්භණී සමයේදී පළමු ත්‍රෛමාසිකයෙන් පසුව ගැනීම නිර්දේශ කෙරේ.&lt;ref name=&quot;WHO2008&quot; /&gt; එය ලුමිනල් ඇමයිබිසයිඩ් එකක් වන අතර එයින් අදහස් කරන්නේ එය බඩවැල් තුළ ඇති ආසාදන වලට පමණක් ක්‍රියා කරන බවයි.&lt;ref name=&quot;Nat2006rev&quot; /&gt;

ඩිලොක්සැනයිඩ් වෛද්‍ය භාවිතයට පැමිණියේ 1956 දීය.&lt;ref name=&quot;Hell2003&quot; /&gt; එය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ලැයිස්තුවේ ඇත.&lt;ref name=&quot;WHO21st&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|year=2019|hdl=10665/325771|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO}}&lt;/ref&gt; 2012 වන විට එය [[සංවර්ධිත රටවල්|දියුණු ලෝකයේ]] බොහෝ රටවල වාණිජමය වශයෙන් ලබා ගත නොහැක.&lt;ref name=&quot;Kucers2012&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Griffin|first=Paul M|editor-last=Grayson|editor-first=M. Lindsay|title=Kucers' the use of antibiotics a clinical review of antibacterial, antifungal, antiparasitic and antiviral drugs|date=2012|publisher=CRC Press|location=Boca Raton, Florida|isbn=9781444147520|page=2121|edition=6th|chapter-url=https://books.google.com/books?id=XR3cBQAAQBAJ&amp;pg=PA2121|chapter=Chapter 181: Diloxanide furoate|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910151801/https://books.google.com/books?id=XR3cBQAAQBAJ&amp;pg=PA2121|archive-date=2017-09-10}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රිත ==
&lt;references /&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]
[[ප්‍රවර්ගය:අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ]]</text>
      <sha1>b3p032l5sg44fuo4jzp6ep06u25bgrz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>අපරාධ චිත්‍රපට</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194302</id>
    <revision>
      <id>790850</id>
      <timestamp>2026-05-18T18:42:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sujaya Randiya</username>
        <id>46756</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1352315577|Crime film]]&quot;</comment>
      <origin>790850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82065" sha1="gl2x70gxmacsjwodmfphf0fy2g7fz31" xml:space="preserve">
[[ගොනුව:James_Cagney_Humphrey_Bogart_The_Roaring_Twenties_Still.jpg|thumb|ජේම්ස් කැග්නි සහ හම්ෆ්‍රි බොගාර්ට්, ''ද රෝරින් ට්වෙන්ටීස්'' (1939) නම් අපරාධ චිත්‍රපටයේ ප්‍රවර්ධන චිත්‍රපටයක.]]
අපරාධ චිත්‍රපට යනු අපරාධ ප්‍රබන්ධ සාහිත්‍ය ප්‍රභේදයට අයත් චිත්‍රපට වේ. සාමාන්‍යයෙන් මෙම ප්‍රභේදයේ චිත්‍රපට අපරාධවල විවිධ පැතිකඩයන්ගෙන් සමන්විත වේ. ශෛලීමය වශයෙන් ගත් කල, මෙම ප්‍රභේදය නාට්‍යමය (Drama) හෝ මැර කල්ලි (Gangster) චිත්‍රපට වැනි තවත් බොහෝ ප්‍රභේදයන් සමඟ මුසු විය හැකි අතර,&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |title=Metasearch Search Engine |url=https://www.search.com/ |access-date=2019-01-18 |website=search.com |language=en}}&lt;/ref&gt; හාස්‍යෝත්පාදක (Comedy) අංග ද මෙයට ඇතුළත් විය හැකිය. තවද මෙය අභිරහස් (Mystery), සැකසංකා සහිත (Suspense) හෝ නොයර් (Noir) වැනි බොහෝ අනු-ප්‍රභේදවලට ද බෙදා දැක්විය හැකිය.

තිර රචකයෙකු සහ විද්වතෙකු වන එරික් ආර්. විලියම්ස් (Eric R. Williams), සිය 'තිර රචක වර්ගීකරණය' (Screenwriters Taxonomy) තුළ අපරාධ චිත්‍රපට ප්‍රධාන ප්‍රභේද (Super-genres) එකොළහෙන් එකක් ලෙස හඳුන්වා දෙයි. ඔහු පවසන්නේ සියලුම වෘත්තාන්ත චිත්‍රපට මෙම ප්‍රධාන ප්‍රභේද යටතේ වර්ග කළ හැකි බවයි. අනෙක් ප්‍රධාන ප්‍රභේද දහය වන්නේ ක්‍රියාදාම (Action), මනඃකල්පිත (Fantasy), භීෂණ (Horror), ප්‍රේමවෘත්තාන්ත (Romance), විද්‍යා ප්‍රබන්ධ (Science fiction), එදිනෙදා ජීවිතය (Slice of life), ක්‍රීඩා (Sports), ත්‍රාසජනක (Thriller), යුද්ධ (War) සහ බටහිර (Western) යන්නයි.&lt;ref&gt;Williams, Eric R. (2017). ''The screenwriters taxonomy : a roadmap to collaborative storytelling''. New York, NY: Routledge Studies in Media Theory and Practice. {{ISBN|978-1-315-10864-3}}. {{OCLC|993983488}}. P. 21&lt;/ref&gt; විලියම්ස් මෙහිදී 'නාට්‍යමය' (Drama) යන්න 'චිත්‍රපට වර්ගය' (Film type) ලෙසත්, 'අභිරහස්' (Mystery) සහ 'කුතුහලය' (Suspense) යන්න 'මහා-ප්‍රභේද' (Macro-genres) ලෙසත්, 'නොයර්' (Film noir) යන්න 'තිර රචක මාවතක්' (Screenwriter's pathway) ලෙසත් හඳුනා ගනී. මෙම ප්‍රභේද එකිනෙක බැහැර කරන ඒවා නොව, එකිනෙකට එකතු කළ හැකි ඒවා බව ඔහු පැහැදිලි කරයි.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Williams |first=Eric R. |title=How to View and Appreciate Great Movies |url=https://www.thegreatcourses.com/courses/how-to-view-and-appreciate-great-movies.html |access-date=2020-06-07 |website=English |language=en}}&lt;/ref&gt; උදාහරණයක් ලෙස 'Chinatown' චිත්‍රපටය, නාට්‍යමය (Film type) අපරාධ (Super-genre) චිත්‍රපටයක් වන අතරම, එය නොයර් (Pathway) අභිරහස් (Macro-genre) චිත්‍රපටයක් ද වේ.

== ලක්ෂණ ==
අපරාධ චිත්‍රපටයක් යනු කුමක්ද යන්න නිර්වචනය කිරීම සරල නැත. අපරාධ විද්‍යාඥ නිකෝල් හාන් රැෆ්ටර් පවසන පරිදි, මෙම විෂයෙහි ඇති සංකීර්ණ ස්වභාවය නිසා චිත්‍රපට විද්වතුන් අපරාධ චිත්‍රපට සමස්තයක් ලෙස අධ්‍යයනය කිරීමට අතීතයේදී මැලිකමක් දක්වා ඇත. කාර්ලෝස් ක්ලැරන්ස් තම &quot;Crime Movies&quot; (1980) නම් ග්‍රන්ථයෙහි අපරාධ චිත්‍රපටයක් යනු අපරාධකරුවන්, නීතිය සහ සමාජය පිළිබඳ සංකේතාත්මක නිරූපණයක් ලෙස විස්තර කළේය. ඔහුට අනුව මෙම චිත්‍රපට සංස්කෘතිකමය හා සදාචාරාත්මක වශයෙන් අසාමාන්‍ය දේ විස්තර කරන අතර, පුද්ගලික මනෝවිද්‍යාත්මක තත්ත්වයන් කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන 'ත්‍රාසජනක' චිත්‍රපටවලට වඩා වෙනස් වේ.

තෝමස් ෂාට්ස් අපරාධ චිත්‍රපටය යන්න තනි ප්‍රභේදයක් ලෙස හඳුන්වන්නේ නැත; ඒ වෙනුවට ඔහු පවසන්නේ 'නගරබද අපරාධ' සූත්‍රයට අයත් මැර කල්ලි සහ රහස් පරීක්ෂක චිත්‍රපට එකිනෙකට වෙනස් වූ අනන්‍ය ආකෘතීන් බවයි. තෝමස් ලීච් පවසන්නේ අපරාධය යනු කම්පන සහගත මෙන්ම පූර්ණ වශයෙන් සාමාන්‍ය දෙයක් ලෙස සලකන 'අපරාධ සංස්කෘතියක්' මෙම චිත්‍රපටවලින් නිරූපණය වන බවයි. රැෆ්ටර් යෝජනා කරන්නේ මෙම සංකීර්ණතා මඟහරවා ගැනීම සඳහා, අපරාධය සහ එහි ප්‍රතිඵල කෙරෙහි මූලිකවම අවධානය යොමු කරන චිත්‍රපට 'අපරාධ චිත්‍රපට' ලෙස හැඳින්විය යුතු බවයි. ඇය පවසන පරිදි මෙය කපටි මංකොල්ල (Caper), රහස් පරීක්ෂක, මැර කල්ලි, පොලිස්, සිරගෙදර සහ අධිකරණමය නාට්‍ය වැනි බොහෝ ප්‍රභේද ඇතුළත් වන 'කුඩයක් වැනි' (Umbrella term) පොදු නාමයකි.

මෙම ප්‍රභේදයේ සෑම චිත්‍රපටයකම අඩංගු අපරාධමය ක්‍රියාවන් මඟින් සමාජ හෝ ආයතනික පද්ධතිය පිළිබඳ පුළුල් විවේචනයක් ඉදිරිපත් කෙරේ. එය යම් චරිතයක දෘෂ්ටිකෝණයකින් හෝ සමස්ත චිත්‍රපටයේ කථා වින්‍යාසය හරහා සිදු විය හැකිය. එමෙන්ම මෙම චිත්‍රපට, අපරාධ සම්බන්ධයෙන් ප්‍රේක්ෂකයා තුළ පවතින දෙගිඩියාව (Ambivalence) මත ද රඳා පවතී. මෙහිදී ප්‍රධාන අපරාධකරුවන් දුරාචාර සම්පන්න වුවද ආකර්ෂණීය (Glamorous) පුද්ගලයන් ලෙස නිරූපණය කරන අතර, ස්වාධීන මතධාරී පොලිස් නිලධාරීන් (Maverick officers) අපරාධකරුවන් ඇල්ලීම සඳහා නීතිය කඩ කරන අයුරු පෙන්වයි. තෝමස් ලීච් මෙය චිත්‍රපටයක තීරණාත්මක සාධකයක් ලෙස හඳුන්වයි. ඔහු පවසන්නේ අපරාධ චිත්‍රපට යනු අපරාධකරුවන්, අපරාධ විසඳන්නන් සහ වින්දිතයන් අතර පවතින සීමාවන් නිරන්තරයෙන් බිඳ වැටීම සහ නැවත ගොඩනැගීම පිළිබඳව බවයි; 'මෙම පරස්පර විරෝධී ස්වභාවය (Paradox) සියලු අපරාධ චිත්‍රපටවල හදවත බඳු ය' යන්න ඔහුගේ නිගමනයයි. රැෆ්ටර් ද මෙම ප්‍රකාශ අනුමත කරමින් පවසන්නේ, අපරාධ චිත්‍රපට නිර්වචනය කළ යුත්තේ සමාජය සමඟ ඒවා පවත්වන සබඳතාව පදනම් කරගෙන බවයි.


ලීච් ලියා ඇති පරිදි, අපරාධ චිත්‍රපට මඟින් ප්‍රේක්ෂකයන් අතර පවතින ජනප්‍රිය සමාජ විශ්වාසයන් තහවුරු කරයි. එනම්, 'නිරයට යන මාවත සැකසී ඇත්තේ යහපත් චේතනාවන්ගෙනි' (Road to hell is paved with good intentions), 'නීතිය පුද්ගලයාට වඩා ඉහළින් පවතී' සහ 'අපරාධයෙන් කිසිදු ඵලක් නැත' (Crime does not pay) වැනි මතයන් ය. සාමාන්‍යයෙන් මෙම ප්‍රභේදයේ අවසානයන් මඟින් සදාචාරාත්මක නිරපේක්ෂත්වයන් (Moral absolutes) තහවුරු කරයි. එහිදී අහිංසක වින්දිතයෙකු, තර්ජනාත්මක අපරාධකරුවෙකු සහ රහස් පරීක්ෂකයෙකු මෙන්ම ඔවුන්ව මෙහෙයවන සදාචාරධර්ම ද පෙන්වයි. මෙහිදී ඔවුන්ගේ වීරත්වයේ හෝ අසරණභාවයේ තත්ත්වය, අධිකරණ පද්ධතියේ සදාචාරාත්මක බලය මෙන්ම වැරදිකරුවන් ලෙස පෙනෙන අහිංසකයන් සහ අහිංසකයන් ලෙස පෙනෙන වැරදිකරුවන් ඉදිරිපත් කරමින් ප්‍රශ්න කිරීම් සිදු කෙරේ.

අපරාධයකට සම්බන්ධ පාර්ශව තුනෙන් ඕනෑම අයෙකු කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන සියලුම චිත්‍රපට 'අපරාධ චිත්‍රපට' ගණයට ඇතුළත් වේ. එම පාර්ශවයන් වන්නේ: අපරාධකරු, වින්දිතයන් සහ පළිගන්නන් (Avengers) ය. මෙහිදී එක් පාර්ශවයකට අනෙක් පාර්ශව දෙක සමඟ ඇති සබඳතාව ගවේෂණය කෙරේ. මේ නිසා 'Wall Street' (1987) වැනි ව්‍යාපාරික චිත්‍රපටවල සිට 'The Asphalt Jungle' (1950) වැනි මංකොල්ලකෑමේ චිත්‍රපට සහ 'Brute Force' (1947) සිට 'The Shawshank Redemption' (1994) දක්වා වූ බන්ධනාගාර චිත්‍රපට වැනි පුළුල් පරාසයක නිර්මාණ මෙයට ඇතුළත් කළ හැකිය. බටහිර (Western) චිත්‍රපට මෙන් නොව, අපරාධ චිත්‍රපට ඒවායේ 'මිසොන්සෙන්' (Mise-en-scene) හෙවත් දෘශ්‍ය පසුබිම මඟින් පමණක් නිර්වචනය කළ නොහැක. මන්ද ඒවාට බටහිර චිත්‍රපටවලට ඇති ක්ෂණිකව හඳුනාගත හැකි සුවිශේෂී දෘශ්‍ය ලක්ෂණ හෝ 'පැරඩි' (Parody) චිත්‍රපටවලට ඇති සුවිශේෂී අරමුණක් නොමැති බැවිනි.

අපරාධයක් කේන්ද්‍ර කරගත් සෑම චිත්‍රපටයක්ම 'අපරාධ චිත්‍රපටයක්' ලෙස හැඳින්වීම ප්‍රායෝගික නොවන බව ලීච් සහ රැෆ්ටර් යන දෙදෙනාම පවසති. ලීච් උදාහරණයක් දක්වමින් පවසන්නේ 'The Great Train Robbery' (1903) සිට 'Unforgiven' (1992) දක්වා වූ බොහෝ බටහිර චිත්‍රපටවල අපරාධ සහ දඬුවම් පිළිබඳ කථා පවතින නමුත්, ඒවා සාමාන්‍යයෙන් අපරාධ චිත්‍රපට ලෙස හඳුන්වනු නොලබන බවයි. 'Winchester 73' (1950) වැනි චිත්‍රපටවල අපරාධ සහ දඬුවම් තේමාවන් තිබුණද, ඒවායේ කථා වස්තුවට වඩා පසුබිම් පරිසරය (Setting) ප්‍රමුඛ වන බැවින් ඒවා 'Westerns' ලෙස වර්ග කෙරේ. ඇලයින් සිල්වර් සහ ජේම්ස් උර්සිනි තර්ක කරන්නේ බොහෝ බටහිර චිත්‍රපට අපරාධ චිත්‍රපට බව නිසැක වුවත්, ඒවායේ මූලික ප්‍රභේද හඳුනා ගැනීම වෙනස් වන බවයි. රැෆ්ටර් ද යෝජනා කරන්නේ බටහිර චිත්‍රපට අපරාධ චිත්‍රපට ලෙස සැලකිය හැකි වුවද, එසේ කිරීම සංකල්පීය වශයෙන් පැහැදිලි බව විනාශ කරන (Muddying conceptual waters) ක්‍රියාවක් බවයි.

== ඉතිහාසය ==
 

=== නිහඬ යුගය ===
1940 ට පෙර අපරාධ චිත්‍රපට ඉතිහාසය දෙස බැලීමේදී, අපරාධ සහ අපරාධකරුවන් කෙරෙහි සමාජයේ පැවති ආකල්පවල වෙනස්වීම් ඒවායින් නිරූපණය විය. 20 වන සියවසේ මුල් දශක දෙක තුළ ඇමරිකානු සමාජය දැඩි සමාජ ප්‍රතිසංස්කරණවලට ලක් වූ අතර, නගර වේගයෙන් ව්‍යාප්ත වීමත් සමඟ සමාජ නොසන්සුන්තාව සහ වීදි අපරාධ ඉහළ ගොස් අපරාධ කල්ලි බිහි විය. මෙම මුල් නිහඬ සිනමා යුගයේදී, නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන්නන්ට වඩා අපරාධකරුවන් තිරය මත කැපී පෙනුණි. ඩී. ඩබ්ලිව්. ග්‍රිෆිත්ගේ 'The Musketeers of Pig Alley' (1912) මෙයට එක් උදාහරණයකි. රාඕල් වොල්ෂ්ගේ 'Regeneration' (1915) චිත්‍රපටය, සමාජ සේවිකාවකගේ මැදිහත් වීමෙන් අපරාධ ජීවිතයෙන් මුදවා ගන්නා මැරයෙකු පිළිබඳ මුල්කාලීන වෘත්තාන්ත චිත්‍රපටයකි. 'Outside the Law' (1920) වැනි චිත්‍රපටවල එන මැරයන් 'දැඩි සදාචාරාත්මක පද්ධතියකට යටත් වූවන්' ලෙස විද්වතුන් හඳුන්වයි. ස්ටුවර්ට් කමින්ස්කිට අනුව, 1931 දී 'Little Caesar' චිත්‍රපටය පැමිණීමට පෙර අපරාධ චිත්‍රපටවල මැර චරිත මූලික වශයෙන් 'ප්‍රේමවෘත්තාන්ත' (Romances) ස්වභාවයක් ගත්තේය.

පළමු ලෝක යුද්ධයෙන් පසු යුරෝපීය සංස්කෘතිය පිළිබිඹු කරමින්, නිහඬ යුගයේ යුරෝපීය චිත්‍රපට හොලිවුඩ් නිෂ්පාදනවලට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් විය. යුරෝපීයයන් වඩාත් අඳුරු කථා නිර්මාණය කිරීමට පෙළඹුණු අතර ප්‍රේක්ෂකයන් ද ඒවා වැළඳ ගැනීමට සූදානමින් සිටියහ. ලුවී ෆුයිලේඩ්ගේ 'Fantômas' (1913) චිත්‍රපට මාලාවේ සාර්ථකත්වයත් සමඟ බොහෝ යුරෝපීය නිහඬ චිත්‍රපට අපරාධකාරී චරිතවල පවතින ගුප්ත ආකර්ෂණය (Mystique) ගවේෂණය කළේය.

හොලිවුඩ් චිත්‍රපටයක සාමාන්‍ය පිරිවැය 1914 දී ඩොලර් 20,000 සිට 1924 වන විට ඩොලර් 300,000 දක්වා ඉහළ ගියේය. ඔස්ට්‍රියානු සංක්‍රමණික අධ්‍යක්ෂ ජෝසෆ් වොන් ස්ටර්න්බර්ග්ගේ 'Underworld' (1927) වැනි චිත්‍රපට, අපරාධකාරී හැසිරීම් වලට හේතු පෙන්වීම වෙනුවට අපරාධකරුවන් කෙරෙහි පමණක් අවධානය යොමු කළ අතර, එය 1930 දශකයේ ජනප්‍රිය වූ මැර කල්ලි චිත්‍රපටවල පෙරනිමියක් බඳු විය.

=== 1930 දශකය ===
1930 දශකයේ මුල් භාගයේ මැර කල්ලි (Gangster) චිත්‍රපට සඳහා පදනම වැටුණේ 1920 දශකයේ මුල් භාගයේදීය. එකල ලාභදායී ලී පල්ප් කඩදාසි (Wood-pulp paper) භාවිතය නිසා ජනප්‍රිය ප්‍රකාශන ක්ෂේත්‍රයේ විශාල පිබිදීමක් ඇති විය. පුවත්පත් මඟින් 'අල් කැපෝන්' (Al Capone) වැනි හොර මත්පැන් ජාවාරම්කරුවන් ජනප්‍රිය වීරයන් බවට පත් කළ අතර, 'Black Mask' (1920) වැනි 'පල්ප් සඟරා' (Pulp magazines), කැරොල් ජෝන් ඩාලිගේ 'රේස් විලියම්ස්' වැනි රළු රහස් පරීක්ෂක කතා ප්‍රකාශයට පත් කළ 'The Smart Set' වැනි උසස් මට්ටමේ සඟරා පවත්වාගෙන යාමට සහය විය.

මැර කල්ලි චිත්‍රපටවල මෙම මුල් රැල්ල, හොලිවුඩ් නිෂ්පාදන සඳහා එවැනි කතාවලින් බොහෝ දේ උකහා ගත් අතර, 'Little Caesar' (1931), 'The Public Enemy' (1931), සහ 'Scarface' (1932) වැනි චිත්‍රපට හරහා මෙම ප්‍රභේදය නිශ්චිතව අර්ථ දක්වන ලදී. නිහඬ සිනමා යුගයේ මුල් චිත්‍රපටවල සිටි 'යහපත් හදවතක් ඇති, යහමඟට ගත හැකි' අපරාධකරුවා වෙනුවට, 1930 දශකයේ චිත්‍රපට මඟින් 'කිසිදු පසුතැවීමක් නැති දරුණු මිනීමරුවෙකු' නිර්මාණය කළ බව ලීච් විස්තර කරයි.

වෘත්තීය අපරාධකරුවන් සිනමාව තුළ නිරූපණය කිරීම සීමා කරන ලෙස මහජන උනන්දුවක් දක්වන කණ්ඩායම්වලින් එල්ල වූ නිරන්තර පීඩනය නිසා, 1931 තරම් මුල් කාලයකදී ජැක් එල්. වෝනර් (Jack L. Warner) ප්‍රකාශ කළේ 'Warner Bros.' සමාගම එවැනි චිත්‍රපට නිෂ්පාදනය නතර කරන බවයි. 'Scarface' චිත්‍රපටයේ ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ සහෝදර-සහෝදරියන් අතර පවතින අනුරාගී සබඳතා (Incest) පිළිබඳ ගැටලු නිසා එහි අධ්‍යක්ෂ හොවාර්ඩ් හියුස් (Howard Hughes) හට 'නිෂ්පාදන කේත කාර්යාලය' (Production Code Office) සමඟ සාකච්ඡා කිරීමට සිදු වූ අතර, එම නිසා චිත්‍රපටය තිරගත වීම වසරකට වඩා ප්‍රමාද විය.

1934 දී ආරම්භ වූ නව අපරාධ චිත්‍රපට රැල්ලක් සමඟ, අපරාධකරුවන් මෙන්ම ආකර්ෂණීය සහ පෞරුෂවත් නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන්නන් (Law enforcers) තිරය මත නිර්මාණය විය. මධ්‍යම විමර්ශන කාර්යාංශයේ (FBI) අධ්‍යක්ෂ ජේ. එඩ්ගර් හූවර්, 'මැෂින් ගන් කෙලී' සහ 'ජෝන් ඩිලින්ජර්' වැනි සැබෑ ලෝකයේ මැරයන්ට එරෙහිව දියත් කළ ප්‍රසිද්ධ මෙහෙයුම් හරහා තම ආයතනයට වැඩි ප්‍රතිපාදන සහ ප්‍රසිද්ධියක් ලබා ගත්තේය. හූවර්ගේ මෙම ප්‍රබන්ධගත වීරක්‍රියා 'G Men' (1935) වැනි චිත්‍රපට හරහා උත්කර්ෂයට නැංවිණි.

1930 දශකය පුරා ඇමරිකානු චිත්‍රපට අපරාධකරුවන්ව ආකර්ෂණීය ලෙස පෙන්වූවද, දශකය අවසන් වන විට හොලිවුඩ් නිෂ්පාදන අපරාධකරුවන් දෙස බලන ආකාරය වඩාත් සංකීර්ණ සහ පරස්පර විරෝධී විය. 1936 දී හම්ප්‍රි බෝගාර්ට් (Humphrey Bogart) විසින් 'The Petrified Forest' හි රඟපෑ ඩියුක් මැන්ටිගේ චරිතය, හොලිවුඩයේ පළමු 'සංකේතාත්මක මැර චරිතය' ලෙස හැඳින්වේ. ජේම්ස් කැග්නි වැනි නළුවන්ගේ රංගනය සෘජු සහ බාහිර ස්වභාවයක් ගත්තද, බෝගාර්ට්ගේ රංගනයෙන් ලෝකය පිළිබඳ කලකිරීම් සහ 'විනාශ වීමට නියමිත අපරාධකරුවෙකුගේ රොමැන්ටික් ගුප්ත බව' (Romantic mystique) මැනවින් නිරූපණය විය.

=== 1940 දශකය ===
1940 දශකය වන විට අපරාධකරුවන් වීරයන් ලෙස නිරූපණය කිරීම සම්බන්ධයෙන් ප්‍රේක්ෂකයන් තුළ දෙගිඩියාවක් (Ambivalence) ඇති විය. ලීච් පවසන පරිදි, මෙම වෙනසට ප්‍රධාන හේතු වූයේ 1933 දී මත්පැන් තහනම (Prohibition) අහෝසි කිරීමත් සමඟ සංවිධානාත්මක අපරාධවල පිරිහීම සහ FBI ආයතනය ලැබූ ප්‍රසිද්ධ සාර්ථකත්වයයි. 1930 දශකයේ අපරාධ චිත්‍රපට මෙන් නොව, 1940 දශකයේ චිත්‍රපට වඩාත් ප්‍රබන්ධ කතා මත පදනම් විය. 'Angel on My Shoulder' (1946) චිත්‍රපටයේ පෝල් මියුනි සහ 'White Heat' (1949) හි ජේම්ස් කැග්නි විසින් නිරූපණය කළ මැර චරිත, හිතාමතාම එළඹී තිබූ නවීන යුගයට නොගැලපෙන, කාලානුරූපී නොවන (Anachronistic) ස්වභාවයක් ගත්තේය.

නාසිවාදය වර්ධනය වීමත් සමඟ යුරෝපයෙන් පලා ආ සිනමාකරුවන් 1930 දශකයේ අගභාගයේ සහ 1940 දශකයේ අපරාධ චිත්‍රපට නිර්මාණය කළ අතර, පසුකාලීනව ප්‍රංශ විචාරකයන් විසින් ඒවා 'ෆිල්ම් නොයර්' (Film noir) ලෙස හඳුන්වනු ලැබීය. ෆ්‍රිට්ස් ලැන්ග් (Fritz Lang), රොබට් සියෝඩ්මැක් (Robert Siodmak) සහ බිලී වයිල්ඩර් (Billy Wilder) වැනි අධ්‍යක්ෂවරුන් මෙයට අයත් වේ. 1944 දී නිකුත් වූ 'The Woman in the Window', 'Laura', 'Murder, My Sweet' සහ 'Double Indemnity' වැනි චිත්‍රපට මෙම චිත්‍රපට රැල්ල ආරම්භ කළ අතර, මෙම නිර්මාණ 1950 දශකයේ මැද භාගය දක්වා පැවතුණි. 'The House on 92nd Street' (1945) වැනි ත්‍රාසජනක චිත්‍රපට මඟින් හඳුන්වා දුන් 'අර්ධ-වෘත්තාන්ත' (Semi-documentary) ප්‍රවේශය, ෆිල්ම් නොයර් ශෛලියට එරෙහිව ඇති වූ ප්‍රතික්‍රියාවක් විය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 'Kiss of Death' (1947) සහ 'The Naked City' (1948) වැනි වඩාත් යථාර්ථවාදී අපරාධ චිත්‍රපට බිහි විය.

දශකය අවසන් වන විට, පාකර් ටයිලර් සහ රොබට් වෝර්ෂෝ වැනි ඇමරිකානු විචාරකයන් විසින් හොලිවුඩ් සිනමාව, දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු ඇමරිකානු සංස්කෘතිය තුළ පැවති යටපත් වූ බිය සහ කාංසාවන් (Cultural anxieties) නිරූපණය කරන වේදිකාවක් ලෙස සලකනු ලැබීය. මෙය 'Brute Force' වැනි බන්ධනාගාර චිත්‍රපටවලින් මනාව දැකගත හැකිය. එහි එන බන්ධනාගාරය යනු ලීච් විස්තර කළ පරිදි 'අර්ථ විරහිත, අතිශය අසාධාරණ ක්‍රියාකාරකම්වල චක්‍රයක්' ලෙස දිස්වන පැවැත්ම පිළිබඳ සමාජ රූපකයක් (Existential social metaphor) වේ.

=== 1950 දශකය ===
1950 වන විට, අපරාධ චිත්‍රපට නීතිය සහ සමාජ පිළිවෙළ කෙරෙහි වෙනස් වන ආකල්ප අනුව හැඩගැසුණි. බොහෝ චිත්‍රපට 1934 දී පැවති ප්‍රචණ්ඩත්වයට හෝ ලිංගිකත්වයට වඩා වැඩි පැහැදිලි බවකින් යුක්ත නොවීය. 'White Heat' (1949) චිත්‍රපටය පරමාණු බෝම්බයේ සර්ව ව්‍යාපී අනතුර පිළිබඳ කතා කරන අපරාධ චිත්‍රපට රැල්ලක් ආරම්භ කළේය. එහි ප්‍රධාන මැර චරිතය වන ජොඩි ජැරට්, තාක්ෂණික බියකරු සිහිනවලට (Technological nightmares) මුහුණ දීමේදී 'ගින්දරට ගින්දරෙන්' පිළිතුරු දෙන ආකාරය නිරූපණය විය. මෙම තේමාවන් 1950 දශකයේ තවත් ප්‍රධාන චිත්‍රපට දෙකක් හරහා ගෝලීය මට්ටමේ සිට සමාජ උප-සංස්කෘතික මට්ටම දක්වා ගෙන එන ලදී: 'The Big Heat' (1953) සහ 'Kiss Me Deadly' (1955) යන චිත්‍රපටවල ව්‍යසනකාරී රූපක (Apocalyptical imagery) භාවිතා කරමින් අනතුර හඟවන ලදී. පළමු චිත්‍රපටය පාලනය කළ නොහැකි විනාශකාරී බලය සහ පරමාණුක සමූල ඝාතනයක 'කම්පන සහගත ප්‍රතිවිපාක' සමඟ සම්බන්ධ වූ අතර, 'Kiss Me Deadly' චිත්‍රපටයේ හොලිවුඩ් මලල ක්‍රීඩා සමාජයක ලොකරයක් තුළ සඟවා තිබූ පරමාණුක බෝම්බයක් සෘජුවම දර්ශනය විය.

''The Asphalt Jungle'' (1950) චිත්‍රපටය මඟින් අපරාධ උපසංස්කෘතිය (criminal subculture), ඇමරිකානු සංස්කෘතියේම කැඩපතක් ලෙස අර්ථ දැක්වීමේ ප්‍රවණතාව තහවුරු කරන ලදී. සොරකම් හෝ මංකොල්ලකෑම් තේමා කරගත් චිත්‍රපට මාලාවන්ගේ (caper films) පෙරනිමිති ''The Killers'' (1946) සහ ''Criss Cross'' (1949) වැනි චිත්‍රපටවලින් පෙන්නුම් කළ අතර, පසුව එය ''The Killing'' (1956) සහ ''Odds Against Tomorrow'' (1959) වැනි නිර්මාණ දක්වා වර්ධනය විය. ලීච් (Leitch) ලියා ඇති පරිදි, මෙම චිත්‍රපට මඟින් ජීවිතයේ ඇති &quot;පැහැදිලි කළ නොහැකි අතාර්කික බව&quot; (irreducible unreasonableness of life) නාට්‍යනුසාරයෙන් නිරූපණය කිරීම සඳහා මංකොල්ලයක සැලසුම්කරණය සහ ක්‍රියාත්මක වීම භාවිත කරන ලදී.


මෙහි අන්තර්ගත පැවැත්ම පිළිබඳ බලාපොරොත්තු සුන්වීම (existential despair) යන තේමාවන් නිසා මෙම චිත්‍රපට යුරෝපීය සිනමාකරුවන් අතර බෙහෙවින් ජනප්‍රිය වූ අතර, ඔවුන් ද ''Rififi'' (1955) සහ ''Il bidone'' (1955) වැනි ස්වයංව නිර්මාණය කරන ලද මංකොල්ලකෑම් තේමා කරගත් චිත්‍රපට (heist films) බිහි කිරීමට පෙළඹුණි. පසුව පැමිණි 'ප්‍රංශ නව රැල්ල' (French New Wave) සිනමා ව්‍යාපාරයේ සිනමාකරුවන්, ''Elevator to the Gallows'' (1958), ''Breathless'' (1960) සහ ''Shoot the Piano Player'' (1960) වැනි පසුකාලීන චිත්‍රපට හරහා මෙම අපරාධ චිත්‍රපට, අතීතකාමය (nostalgia) සහ විවේචනය (critique) මුසු වූ සංකීර්ණ නිර්මාණ බවට තවදුරටත් පුළුල් කරන ලදී.

=== 1960 දශකය ===
1940 සිට 1958 දක්වා පැවති සම්භාව්‍ය 'නුවාර්' සිනමා යුගයෙන් (classical noir period) පසුව, පසුගිය දශක දෙකක කාලය තුළ පැවති ප්‍රචණ්ඩත්වය වෙත නැවතත් නැඹුරු වීමක් දක්නට ලැබුණි. 1960 වන විට, ජනමාධ්‍ය විනෝදාස්වාදයේ ප්‍රධානතම මාධ්‍යය ලෙස පැවති සිනමාවේ ජනප්‍රියතාව රූපවාහිනිය හමුවේ ගිලිහෙමින් පැවතුණි. අපරාධ ගණයේ චිත්‍රපට (crime films) මෙයට ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ රූපවාහිනිය ඔස්සේ පෙන්වීමට සුදුසු නොවන අන්තර්ගතයන් සැපයීම මඟිනි. එහි පළමු පියවර වූයේ තිරය මත වැඩි ප්‍රචණ්ඩත්වයක් (onscreen violence) පෙන්වීමයි. ''Psycho'' (1960) සහ ''Black Sunday'' (1960) වැනි චිත්‍රපට සිනමාවේ තිරය මත පෙන්වන ප්‍රචණ්ඩත්වයේ කැපී පෙනෙන වර්ධනයක් සනිටුහන් කළේය.

මෙම චිත්‍රපටවලට පෙර, බ්‍රිතාන්‍ය චිත්‍රපට සෙන්සර් මණ්ඩලය (British Board of Film Censors) විසින් හැමර් සිනමා නිෂ්පාදනවල (Hammer film productions) අඩංගු වූ ප්‍රචණ්ඩකාරී සහ වඩාත් ලේ වැගිරෙන දර්ශන කපා හැරීමට හෝ ඒවා බොහෝ දුරට කථනය (narration) මඟින් පමණක් ප්‍රකාශ කිරීමට කටයුතු කර තිබුණි. 1960 දශකයේ අගභාගය වන විට සිනමාහල්වල ආදායම් වාර්තා නැවතත් ශක්තිමත් ලෙස වර්ධනය වීමට පටන් ගත්තේය. හොලිවුඩයේ පැවති 'හේස් කේත' (Hays Code) ප්‍රමිතීන් බිඳවැටීම/අහෝසි වීම නිසා, තවදුරටත් ප්‍රචණ්ඩකාරී, සදාචාරාත්මකව අවදානම් සහගත (risqué) සහ ලේ වැගිරෙන (gory) චිත්‍රපට නිර්මාණය කිරීමට මඟ පෑදුණි.

කැලිෆෝනියා විශ්වවිද්‍යාලය (බර්ක්ලි) සහ කොලොම්බියා විශ්වවිද්‍යාලයේ විද්‍යාලීය සිසුන් වාර්ගික අසාධාරණයට සහ වියට්නාම යුද්ධයට එරෙහිව උද්ඝෝෂණය කරද්දී, හොලිවුඩය සාමාන්‍යයෙන් ''The Green Berets'' (1968) වැනි සිනමාපට කිහිපයක් හැරුණු කොට, තම කථා පුවත් තුළින් මෙම යුද්ධය මඟහැර සිටියේය. කෙසේ වෙතත්, ''Bonnie and Clyde'' (1967) නැමැති අපරාධ චිත්‍රපටය මැර/ගැන්ග්ස්ටර් චිත්‍රපට ප්‍රභේදය (gangster film genre) නැවත පණ ගැන්වූ අතර, එවකට පැවති පාලන විරෝධී හෝ පොදු සම්මතයන්ට විරුද්ධ ආකල්පය (antiestablishment tone) මැනවින් ග්‍රහණය කරගත්තේය. එමෙන්ම, බලහත්කාරයෙන් හමුදාවට බඳවා ගැනීමේ (draft) සදාචාරාත්මක අසාධාරණයට පහර දීම සඳහා ඇමරිකානු රාජ්‍ය ආයතන දුෂ්ටයන් ලෙස පෙන්වීමේ (demonizing) තේමාවන් උපයෝගී කරගනිමින්, මෙම චිත්‍රපටය තිරය මත පෙන්වන ප්‍රචණ්ඩත්වය සම්බන්ධයෙන් නව ප්‍රමිතීන් බිහි කළේය. තිරය මත ප්‍රචණ්ඩත්වය මෙලෙස ඉහළ යාම ''Point Blank'' (1967) වැනි අනෙකුත් අපරාධ චිත්‍රපටවලින් ද පිළිබිඹු විය.

ලීච් (Leitch) නිරීක්ෂණය කළ පරිදි, පවතින පාලන පද්ධතියට/පද්ධතීන්ට එරෙහිව සමාජය තුළ වර්ධනය වෙමින් පැවති දැඩි කෝපය, පොලිසිය නිරූපණය කරන ආකාරය කෙරෙහි ද ගලා ආවේය. මීට කදිම උදාහරණයක් වූයේ සංවිධානාත්මක අපරාධ කල්ලිවල ඝාතකයන් (mob killers) සහ නිර්දcommit දේශපාලනඥයන් අතර මැදි වූ පොලිස් නිලධාරියෙකු වටා ගෙතුණු ''Bullitt'' (1968) වැනි චිත්‍රපටයි. එමෙන්ම, වාර්ගික සමානාත්මතාවය (racial equality) වෙනුවෙන් හඬ නැඟූ ''In the Heat of the Night'' (1967) චිත්‍රපටය, හොඳම චිත්‍රපටය සඳහා වන ඇකඩමි සම්මානය (ඔස්කාර් සම්මානය) දිනාගත් පළමු අපරාධ චිත්‍රපටය බවට පත් විය.

=== 1970 දශකය ===
''The French Connection'' (1971) චිත්‍රපටය, ''Bullitt'' චිත්‍රපටයේ සිටි උදාර වීරයාගේ (noble hero) ස්වභාවය අත්හරිමින්, ජිමී &quot;පොපායි&quot; ඩොයිල් (Jimmy &quot;Popeye&quot; Doyle) නැමැති චරිතය කරළියට ගෙන ආවේය. ලීච් (Leitch) ඔහුව විස්තර කළේ නීතියේ සීමාවන් හෝ ඔහුගේ ඉහළ නිලධාරීන්ගේ නියෝග පිළිබඳව කිසිදු තැකීමක් නොකරන, &quot;නොසැලෙන, කුරිරු, දරුණු සහ උදාසීන&quot; චරිතයක් ලෙසය. මෙම චිත්‍රපටය ඇකඩමි සම්මාන (ඔස්කාර්) කිහිපයක්ම දිනාගත් අතර බොක්ස් ඔෆිස් වාර්තා තබමින් ඉහළ ආදායමක් ද උපයා ගත්තේය.

මීට පසුව, විචාරක පැසසුමට මෙන්ම වාණිජමය වශයෙන් ද ඉහළම සාර්ථකත්වයක් ලැබූ ''The Godfather'' (1972) චිත්‍රපටය තිරගත විය. එය ද හොඳම චිත්‍රපටයට හිමි ඇකඩමි සම්මානය දිනාගත් අතර ''The French Connection'' චිත්‍රපටයටත් වඩා ඉහළ බොක්ස් ඔෆිස් ආදායමක් ලැබීමට සමත් විය. මෙම චිත්‍රපටයේ සහ එහි දෙවන කොටස වූ ''The Godfather Part II'' (1974) හි සාර්ථකත්වය, මැර/ගැන්ග්ස්ටර් චිත්‍රපට ප්‍රභේදයේ (gangster film genre) ප්‍රමිතිගත තත්ත්වය තවදුරටත් ශක්තිමත් කළේය. මෙම ප්‍රවණතාව ''Scarface'' (1983), ''Once Upon a Time in America'' (1984), ''The Untouchables'' (1987), ''Goodfellas'' (1990) සහ ''Donnie Brasco'' (1997) වැනි චිත්‍රපට හරහා 1990 දශකය දක්වාම අඛණ්ඩව ඉදිරියට ගියේය.

''Dirty Harry'' (1971) චිත්‍රපටය පොලිස් චිත්‍රපටවල (police film) නවතම ආකෘතියක් නිර්මාණය කළේය. එහිදී ඉන්ස්පෙක්ටර් කැලහන් (Inspector Callahan) ලෙස ක්ලින්ට් ඊස්ට්වුඩ් (Clint Eastwood) දැක්වූ රංගනය, සිනමා විචාරක පෝලීන් කේල් (Pauline Kael) විසින් විස්තර කළේ &quot;මනෝ ව්‍යාධිත (පිරිහුණු) පෞරුෂයක් (psychopathic personality) ඇති අයෙකු මෙන් කිසිදු හැඟීමකින් තොරව ජීවත් වන සහ මිනී මරන, හැඟීම් විරහිත වීරයෙකු&quot; ලෙසය. ''Shots in the Mirror: Crime Films and Society'' කෘතියෙහි ඩෲ ටොඩ් (Drew Todd) මෙම චරිතය විස්තර කරමින් කියා සිටියේ, 1940 සහ 1950 දශකවල කැරලිකාර චරිත ඇතුළත් වූ චිත්‍රපටවලට වඩා මෙය වෙනස් බවයි; මෙහි එන චරිතයේ කෝපය සෘජුවම එල්ල වන්නේ රජය වෙත වන අතර, එය තමා විසින්ම නීතිය අතට ගෙන යුක්තිය පසිඳලීමේ මනඃකල්පිතයන් (vigilante justice) සමඟ මුසු වී ඇත.

''Dirty Harry'', ''The French Connection'' සහ ''Straw Dogs'' (1971) වැනි චිත්‍රපට මඟින් ප්‍රචණ්ඩකාරී ලෙස තමා විසින්ම නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන්නෙකු (vigilante) ගැලවුම්කරුවෙකු ලෙස සමාජය ඉදිරියේ තැබීය. 1970 දශකයේ මැද භාගය වන විට, කඩවසම් පෙනුම, ශාරීරික ශක්තිය සහ නිර්භීතකම ඇති සාම්ප්‍රදායික ප්‍රධාන නළුවා (traditional lead) වෙනුවට, ටොඩ් විසින් &quot;වෛරයෙන් පිරුණු සහ ක්ෂණිකව ප්‍රචණ්ඩ වන, මානසිකව රෝගී වූ සමාජයෙන් කොන් වූවෙකු&quot; (pathological outcast) ලෙස විස්තර කරන ලද චරිත ආදේශ විය.
[[ගොනුව:Richard_Roundtree_1973.JPG|thumb|1973 දී රිචඩ් රවුන්ඩ්ට්‍රී ජෝන් ෂාෆ්ට් ලෙස.]]
හොලිවුඩ් නිෂ්පාදන ආයතන, 'බ්ලැක්ස්ප්ලොයිටේෂන්' (blaxploitation) චිත්‍රපට හරහා නව ප්‍රේක්ෂක පිරිසක් ආකර්ෂණය කර ගැනීමේ අරමුණින්, සුදු ජාතික ඇමරිකානුවන් විසින් නිෂ්පාදනය කර වෙළඳපොළට නිකුත් කරන ලද චිත්‍රපට කෙරෙහි උනන්දුවක් දැක්වීමට (නැඹුරු වීමට) පටන් ගත්තේය. ''Shaft'' (1971) චිත්‍රපටයේ සාර්ථකත්වයෙන් පසුව බිහි වූ මෙම චිත්‍රපට සියල්ලම පාහේ අපරාධ ගණයේ චිත්‍රපට (crime films) වූ අතර, එහි ජනප්‍රියත්වය හඹා යමින් ''Super Fly'' (1972), ''Black Caesar'' (1973), ''Coffy'' (1973) සහ ''The Black Godfather'' (1974) වැනි චිත්‍රපට කඩිනමින් නිර්මාණය කිරීමට චිත්‍රාගාර (studios) පෙළඹුණි.

මෙම චිත්‍රපට බොහෝ විට පෙර බිහි වූ චිත්‍රපට ඇසුරින් ප්‍රතිනිර්මාණය කරන ලද (derivations) ඒවා විය. උදාහරණ ලෙස, ''The Asphalt Jungle'' චිත්‍රපටයේ ප්‍රතිනිර්මාණයක් වූ ''Cool Breeze'' (1972), ''Get Carter'' (1971) හි ප්‍රතිනිර්මාණයක් වූ ''Hit Man'' (1972), සහ ''The Defiant Ones'' (1958) හි ප්‍රතිනිර්මාණයක් වූ ''Black Mama, White Mama'' (1973) දැක්විය හැකිය. මෙම චිත්‍රපට රැල්ලේ (cycle) වේගය සාමාන්‍යයෙන් 1970 දශකයේ මැද භාගය වන විට මන්දගාමී විය.

බන්ධනාගාර පසුබිම් කරගත් චිත්‍රපට (Prison films), අතීතයේ බිහි වූ චිත්‍රපටවල සම්මත ආකෘතීන්/සූත්‍රයන් (formulas) ඒ අයුරින්ම අනුගමනය කළ අතර, ඒවායේ අසභ්‍ය වචන භාවිතය (profanity), ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ ලිංගික දර්ශන ඉහළ මට්ටමකින් අන්තර්ගත විය. ''Cool Hand Luke'' (1967) චිත්‍රපටය මෙම ප්‍රභේදයේ නැවත පිබිදීම ආරම්භ කළ අතර, ඉන්පසු 1970 දශකය තුළ ''Papillon'' (1973), ''Midnight Express'' (1978) සහ ''Escape from Alcatraz'' (1979) වැනි චිත්‍රපට අඛණ්ඩව බිහි විය.

=== 1980 සහ 1990 දශක ===
1980 දී රොනල්ඩ් රේගන් (Ronald Reagan) ජනාධිපති වීමත් සමඟ ඔහු රට තුළ කොන්සර්වේටිව් හෙවත් ගේනුවාදී/සම්ප්‍රදායික යුගයක් (conservative era) ආරම්භ කළේය. අපරාධ ගණයේ චිත්‍රපට (crime films) සඳහා මෙයින් විවිධ ප්‍රතිචාර හිමි වූ අතර, රජයේ නිල ප්‍රතිපත්ති සහ පුරවැසියන්ගේ දේශපාලනික උදාසීනත්වය (political apathy) විවේචනයට ලක් කළ දේශපාලන තේමාවන් සහිත චිත්‍රපට ද ඒ අතර විය. ''Missing'' (1982), ''Silkwood'' (1983) සහ ''No Way Out'' (1987) වැනි චිත්‍රපට මීට ඇතුළත් විය. එමෙන්ම, ''Kiss of the Spider Woman'' (1985) සහ ''Cry Freedom'' (1987) වැනි චිත්‍රපට සමඟින් බන්ධනාගාර පසුබිම් කරගත් චිත්‍රපට (prison films) සහ අධිකරණමය නාට්‍යමය චිත්‍රපට (courtroom dramas) ද දේශපාලනික වශයෙන් දැඩි සංවේදී ස්වභාවයක් (politically charged) ගත්තේය.

''M'' (1931) සහ ''Peeping Tom'' (1960) වැනි මුල් කාලීන සිනමාපටවල ද දාම ඝාතකයන් (serial killers) පිළිබඳ තේමාවන් අන්තර්ගත වුවද, 1980 දශකයේදී ඔවුන් සිදු කරන අපරාධවල ඇති &quot;දාම හෝ අඛණ්ඩ ස්වභාවය&quot; (serial nature) කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු වූ අතර, ඇතැම් මිනීමැරුම්වල පවතින පුනරාවර්තී ස්වභාවය (repetitive nature) පිළිබඳව අවධානය යොමු කළ චිත්‍රපට විශාල ප්‍රමාණයක් බිහි විය. මෙම චිත්‍රපටවලින් බොහොමයක් යෞවනයන් ඉලක්ක කරගත් නිර්මාණ (teen-oriented pictures) වුවද, ඒ අතරට ''Dressed to Kill'' (1980) සහ ''Henry: Portrait of a Serial Killer'' (1986) වැනි සිනමාපට ද ඇතුළත් විය. මෙම ප්‍රවණතාව ''Seven'' (1995), ''Kiss the Girls'' (1997) සහ ''American Psycho'' (2000) වැනි චිත්‍රපට සමඟින් 2000 දශකය දක්වාම අඛණ්ඩව ඉදිරියට ගියේය.

ජෝන් ජී. කවෙල්ටි (John G. Cawelti) විසින් &quot;Chinatown and Generic Transformations in Recent American Films&quot; (1979) යන තේමාවෙන් ලියන ලද ලිපියක, ''Chinatown'' (1974) සහ ''The Wild Bunch'' (1969) වැනි චිත්‍රපට මඟින් සනිටුහන් වූ වෙනසක් ඔහු නිරීක්ෂණය කළේය. එහිදී ඔහු පෙන්වා දුන්නේ පැරණි සිනමා ප්‍රභේදයන්, අතීතකාමය (nostalgia) වර්ධනය කිරීම සහ එම අදාළ ප්‍රභේදයන් විසින්ම ගොඩනඟා තිබූ මිථ්‍යාවන් විවේචනය කිරීම (critique of myths) හරහා පරිවර්තනයකට ලක් වෙමින් පවතින බවයි. ඩෲ ටොඩ් (Drew Todd) නිරීක්ෂණය කළ පරිදි, මෙම ප්‍රවණතාව 1980 දශකයේ 'පශ්චාත්-නූතන' (post-modern) ලෙස හැඳින්විය හැකි අපරාධ චිත්‍රපට වෙත ද ගලා ආවේය. ඔහුට අනුව එහිදී &quot;ප්‍රභේදයන් එකිනෙක මුසු වන අතර (genres blur), පැස්ටිෂ් හෙවත් අනුකරණ කලාව රජයන අතර (pastiche prevails), කාලය සහ අර්ථය වැනි එක් කලෙක ස්ථාවරව පැවති පරමාදර්ශයන් උඩුයටිකුරු කරමින් අස්ථාවර කරනු ලබයි.&quot;

මෙම තත්ත්වය, රේඛීය නොවන කථා කීමේ රටාවන් (linear storytelling) සහ හරි වැරැද්ද අතර පවතින වෙනස්කම් ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට පටන් ගත් ඇමරිකානු අපරාධ චිත්‍රපට සඳහා ද අදාළ විය. බ්‍රයන් ඩි පැල්මා (Brian de Palma) අධ්‍යක්ෂණය කළ ''Dressed to Kill'' සහ ''Scarface'' වැනි නිර්මාණ ද, කෝවන් සහෝදරයන් (The Coen Brothers) සහ ඩේවිඩ් ලින්ච් (David Lynch) වැනි අධ්‍යක්ෂවරුන්ගේ නිර්මාණ ද මීට උදාහරණ වේ. ටොඩ් විසින් ඔවුන්ගේ සිනමාව විස්තර කළේ, &quot;සිහිනමය ස්වභාවයන් මතු කරවන, ශෛලිගත කළ, එහෙත් රළු සහ වියළි හාස්‍යයකින් යුත් නිර්මාණ&quot; (stylized yet gritty and dryly humorous pictures evoking dream states) ලෙසය. ''Blood Simple'' (1984) සහ ''Blue Velvet'' (1986) වැනි චිත්‍රපට මීට අයත් වූ අතර, එය 1990 දශකය තුළ ''Wild at Heart'' (1990) වැනි චිත්‍රපට හරහා තවදුරටත් ඉදිරියට ගියේය.

ක්වෙන්ටින් ටැරන්ටිනෝ (Quentin Tarantino) 1990 දශකයේදී ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ අපරාධ ඉතා සැහැල්ලුවෙන් සලකන (treated lightly) ''Reservoir Dogs'' (1992), ''Pulp Fiction'' (1994) සහ ''Natural Born Killers'' (1994) වැනි චිත්‍රපට හරහා මෙම සිනමා රැල්ල තවදුරටත් ඉදිරියට ගෙන ගියේය. ඒ අතරම ලින්ච් සහ කෝවන් සහෝදරයන් ද ''Fargo'' (1996) සහ ''Lost Highway'' (1997) වැනි නිර්මාණ බිහි කළහ. කෙසේ වෙතත්, මාටින් ස්කෝසෙසි (Martin Scorsese) සහ සිඩ්නි ලුමෙට් (Sidney Lumet) වැනි අනෙකුත් අධ්‍යක්ෂවරුන් ''Goodfellas'', ''Prince of the City'' (1980), ''Q &amp; A'' (1990) සහ ''Casino'' (1995) වැනි නිර්මාණ හරහා වඩාත් සාම්ප්‍රදායික අපරාධ චිත්‍රපට (traditional crime films) ශෛලිය අඛණ්ඩව ඉදිරියට ගෙන යාමට කටයුතු කළහ.

1990 දශකයේ පැවති අනෙකුත් ප්‍රවණතාවන්, අපරාධ චිත්‍රපටවල පරාසයන්/සීමාවන් (boundaries) තවදුරටත් පුළුල් කිරීමට සමත් විය. එහිදී ප්‍රධාන චරිත (main characters) ලෙස කාන්තාවන් හෝ සුළුතර ප්‍රජාවන් (minorities) නිරූපණය කෙරුණු අතර, ''Thelma and Louise'' (1991), ''Swoon'' (1991), ''Devil in a Blue Dress'' (1995), ''Bound'' (1996) සහ ''Dolores Claiborne'' (1996) වැනි චිත්‍රපට මීට කදිම උදාහරණ වේ.

== උප ප්‍රභේද ==
සෑම ප්‍රභේදයක්ම පුළුල් ප්‍රභේදයක උප ප්‍රභේදයක් වන අතර එහි සන්දර්භයන්ගෙන් තමන්ගේම සම්මුතීන් ඒවායේ අර්ථය ලබා ගනී, මැර කල්ලි චිත්‍රපටය තමන්ගේම නියමයන් අනුව ප්‍රභේදයක් ලෙසත් අපරාධ චිත්‍රපටයේ උප ප්‍රභේදයක් ලෙසත් සිතීම අර්ථවත් කරයි. {{Sfn|Leitch|2004|p=4}}

=== මැර / ගැන්ග්ස්ටර් චිත්‍රපට ===
{{ප්‍රධාන ලිපිය|Gangster film}}
මෙම චිත්‍රපටවල, ගැන්ග්ස්ටර්වරුන් සහ ඔවුන්ගේ සාරධර්ම/ප්‍රමිති දශක ගණනාවක පුනරාවර්තනය සහ සංශෝධනය (reiteration and revision) හරහා සමාජය තුළ තදින් මුල් බැස තිබේ. මේවා සාමාන්‍යයෙන් පුරුෂාධිපත්‍යය හෝ පිරිමි ස්වරූපයක් (masculine style) ගන්නා අතර, එහිදී තීරණාත්මක ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා මඟින් ඔවුන්ගේ චර්යාධර්ම පද්ධතීන් (codes of behavior) විස්තරාත්මකව නිරූපණය කිරීම ප්‍රධාන අවධානයට ලක්වන කරුණ වේ.

මේ සඳහා මුල්ම ආදර්ශය සැපයූ (archetypal) ගැන්ග්ස්ටර් චිත්‍රපටය වූයේ හොලිවුඩ් නිෂ්පාදනයක් වූ ''Little Caesar'' (1931) චිත්‍රපටයයි. ''Little Caesar'' ට පසුව නිකුත් වූ මුල් කාලීන ගැන්ග්ස්ටර් චිත්‍රපට නිසා සමාජය තුළ සදාචාරාත්මක භීතියක් (moral panic) ඇති වූ අතර, මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 1935 දී 'නිෂ්පාදන කේත පරිපාලනය' (Production Code Administration) ස්ථාපිත කරමින් එහි පළමු ප්‍රධාන චිත්‍රපට රැල්ල අවසන් කිරීමට කටයුතු කෙරුණි. 1939 තරම් ඈත අතීතයේදීම, සාම්ප්‍රදායික ගැන්ග්ස්ටර්වරයා යනු අතීතකාමී (nostalgic) චරිතයක් බවට පත්ව තිබූ ආකාරය ''The Roaring Twenties'' (1939) වැනි චිත්‍රපටවලින් පැහැදිලි විය. 1950 දශකයේදී මෙම සෙන්සර් කේතයන් ලිහිල් කිරීම සහ 1966 දී එය මුළුමනින්ම අහෝසි කිරීම (abolition) හේතුවෙන් වෘත්තීය අපරාධකරුවන් (career criminals) පිළිබඳ ඇමරිකානු චිත්‍රපට නිර්මාණය කිරීමට නැවත අවස්ථාව උදා විය. නිෂ්පාදන කේතයන් බිඳවැටීමෙන් පසුව බිහි වූ එකම හෝ පළමු ගැන්ග්ස්ටර් චිත්‍රපටය නොවූවත්, ''The Godfather'' (1972) චිත්‍රපටය අතිශය ජනප්‍රියත්වයට පත් වූ අතර මෙම සිනමා ශෛලියේ මහා පරිමාණ නැවත පිබිදීමක් (revival) ආරම්භ කළේය. මෙම චිත්‍රපටය, මෙම ප්‍රභේදයේ පැරණි තේමාවන් අනුගමනය කරන අතරතුර, මාෆියාවේ (mafia) ඇති සංකීර්ණ ලෝකය, එහි පරිමාණය සහ බරපතළකම කෙරෙහි නව අවධාරණයක් එක් කරමින්, මෙම ප්‍රභේදය සඳහා නව මානයන්/පරාමිතීන් (parameters) ස්ථාපිත කළේය.

=== මංකොල්ලකෑම් තේමා කරගත් චිත්‍රපට ===
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Hatnote/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{ප්‍රධාන ලිපිය|Heist film}}
&quot;බිග් කේපර්&quot; (big caper) චිත්‍රපට ලෙස ද හැඳින්වෙන 'හයිස්ට්' (heist) චිත්‍රපට යනු සිනමාත්මක පූර්වගාමීන් (cinematic precursors) දෙදෙනෙකුගෙන්, එනම් මැර/ගැන්ග්ස්ටර් චිත්‍රපට (gangster film) සහ මහත්මා සොර චිත්‍රපට (gentleman thief film) යන ආකෘතිවලින් බිහි වූ අපරාධ චිත්‍රපට ශෛලියකි. මෙම චිත්‍රපටවල අත්‍යවශ්‍යම අංගය වන්නේ, අවම වශයෙන් මතුපිට මට්ටමින් හෝ විශාල මූල්‍යමය වටිනාකමක් ඇති තනි අපරාධයක් සිදු කිරීම කෙරෙහි කථා වස්තුව කේන්ද්‍රගත වීමයි. මෙම චිත්‍රපටවල කථා පුවත්, අපරාධකරුගේ මනෝවිද්‍යාවට (criminal psychology) වඩා හෝ ඊට සමාන මට්ටමකින්, එම අපරාධය ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය වටා ගෙතී පවතී. එමෙන්ම බොහෝ විට මොන්ටාජ් (montage) ශිල්ප ක්‍රම සහ දිගු දර්ශන ඛණ්ඩ (extended sequences) හරහා අපරාධය දිග හැරෙන ආකාරය අවධාරණය කිරීම මෙහි ප්‍රධාන ලක්ෂණයකි.


මෙම චිත්‍රපට ප්‍රභේදය හැඳින්වීම සඳහා සමහර අවස්ථාවලදී &quot;කේපර්&quot; (caper) යන පදය ද එකිනෙකට හුවමාරු කරගත හැකි පරිදි භාවිත කෙරේ. 1950 දශකයේ බිහි වූ වඩාත් නාට්‍යමය (dramatic) චිත්‍රපට සඳහා මෙම පදය භාවිත වූ අතර, 1960 දශකය වන විට ''The Thomas Crown Affair'' (1968) සහ ''Topkapi'' (1964) වැනි චිත්‍රපටවලින් පෙනෙන පරිදි, වඩාත් සෙල්ලක්කාර මෙන්ම රොමැන්ටික් ප්‍රහසන (romantic comedy) අංග ද මෙයට ප්‍රබල ලෙස ඇතුළත් විය.

=== දෙමුහුන් ප්‍රභේද ===
ලීච් (Leitch) සිනමා ප්‍රභේදයන් එකිනෙක ඒකාබද්ධ කිරීම ගැටලුකාරී ක්‍රියාවක් ලෙස විස්තර කළේය. තිරනාටක රචකයෙකු මෙන්ම ශාස්ත්‍රාලිකයෙකු ද වන ජූල් සෙල්බෝ (Jule Selbo) මෙම අදහස තවදුරටත් පුළුල් කරමින් කියා සිටියේ, චිත්‍රපටයක් &quot;අපරාධ/ක්‍රියාදාම&quot; (crime/action) හෝ &quot;ක්‍රියාදාම/අපරාධ&quot; (action/crime) හෝ වෙනත් දෙමුහුන් වර්ගයක් ලෙස හැඳින්වීම &quot;හුදෙක් වාග්විද්‍යාත්මක අභ්‍යාසයක්&quot; (semantic exercise) පමණක් වන බවයි; මන්ද කථා වස්තුවක් ගොඩනැඟීමේ අදියරේදී (construction phase) මෙම ප්‍රභේද දෙකම එක හා සමානව වැදගත් වන බැවිනි. ''A Companion to Film Noir'' කෘතියෙහි මාර්ක් බෝල්ඩ් (Mark Bould) ප්‍රකාශ කළේ, චිත්‍රපට විචාරවලදී මෙලෙස බහුවිධ ප්‍රභේද ලේබලයන් (generic genre labels) භාවිත කර වර්ගීකරණය කිරීම ඉතා සාමාන්‍ය දෙයක් බවයි. එහෙත් එමඟින් චිත්‍රපටයේ ආකෘතිය, අන්තර්ගතය සහ මෙම අංගයන් එකිනෙක මුසු වන ආකාරය පිළිබඳව නිවැරදි වැටහීමක් ලබා දෙන සංක්ෂිප්ත විස්තර කිරීමක් සිදුවන්නේ කලාතුරකිනි.

== ප්‍රතිචාරය ==
ලීච් (Leitch) ප්‍රකාශ කළ පරිදි, සිනමාවේ ශබ්ද සහිත යුගයේ (sound era) ආරම්භයේ සිටම අපරාධ චිත්‍රපට ප්‍රභේදය අතිශය ජනප්‍රිය වී ඇත. අර්සීනි (Ursini) සහ සිල්වර් (Silver) පෙන්වා දෙන්නේ, බටහිර කව්බෝයි චිත්‍රපට (Western), භීෂණ චිත්‍රපට (horror film) හෝ යුද චිත්‍රපට (war film) මෙන් නොව, අපරාධ සිනමාවේ (crime cinema) පවතින ජනප්‍රියත්වය කිසි කලෙකත් අඩු වී හෝ ගිලිහී ගොස් නොමැති බවයි.

== මෙයද බලන්න ==

* අපරාධ ජෑස්
* කොල්ලකරුවන්ගේ චිත්‍රපට
* මුම්බායි පාතාල චිත්‍රපට
* පූර්ව-නීති අපරාධ චිත්‍රපට
* යකුසා චිත්‍රපටය

=== මූලාශ්‍ර ===

* {{උපන්‍යාස පොත |last=Bould |first=Mark |title=A Companion to Film Noir |publisher=[[Wiley-Blackwell|Blackwell Publishing Ltd.]] |year=2013 |isbn=9781444336276 |editor-last=Spicer |editor-first=A. |chapter=Genre, Hybridity, Heterogeneity or the Noir-SF-Vampire-Zombie-Splatter-Romance-Comedy-Action-Thriller Problem |editor-last2=Hanson |editor-first2=H}}
* {{උපන්‍යාස පොත |last=Clarens |first=Carlos |title=Crime Movies |publisher=[[Da Capo Press]] |year=1997 |isbn=0306807688 |edition=2}}
* {{උපන්‍යාස පොත |last=Curti |first=Roberto |title=Italian Gothic Horror Films, 1957–1969 |publisher=[[McFarland &amp; Company]] |year=2015 |isbn=978-1-4766-1989-7}}
* {{උපන්‍යාස පොත |last=Hampton |first=Benjamin B. |title=A History of the Movies |publisher=Covici-Friede Publishers |year=1970}}
* {{උපන්‍යාස පොත |last=Kaminsky |first=Stuart M. |title=American Film Genres |publisher=Pflaum Publishing |year=1974 |isbn=978-0-8278-0277-3}}
* {{උපන්‍යාස පොත |last=Langford |first=Barry |title=Film Genre: Hollywood and Beyond |publisher=Edinburgh University Press |year=2005 |isbn=1474470130}}
* {{උපන්‍යාස පොත |last=Lee |first=Daryl |title=The Heist Film: Stealing with Style |publisher=Wallflower Press |year=2014 |isbn=978-0-231-16969-1}}
* {{උපන්‍යාස පොත |last=Leitch |first=Thomas |title=Crime Films |publisher=[[Cambridge University Press]] |year=2004 |isbn=0-521-64106-3}}
* {{උපන්‍යාස පොත |last=Rafter |first=Nicole Hahn |title=Shots in the Mirror: Crime Films and Society |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=0-19-512982-2 |editor-last=Rafter |editor-first=Nicole |edition=2nd |chapter=Introduction}}
* {{උපන්‍යාස පොත |last=Rubin |first=Martin |title=Thrillers |publisher=[[Cambridge University Press]] |year=1999 |isbn=0-521-58183-4}}
* {{උපන්‍යාස පොත |last=Schatz |first=Thomas |title=Hollywood Genres: Formulas, Filmmaking, and the Studio System |publisher=[[Random House]] |year=1981 |isbn=0-394-32255-X}}
* {{උපන්‍යාස පොත |last=Silver |first=Alain |title=A Companion to Crime Fiction |last2=Ursini |first2=James |publisher=[[Wiley (publisher)|John Wiley &amp; Sons]] |year=2020 |isbn=978-1119675778 |editor-last=Rzepka |editor-first=Charles J. |chapter=Crime and Mass Media |editor-last2=Horsley |editor-first2=Lee}}
* {{උපන්‍යාස පොත |last=Spina |first=Ferdinando |title=The Oxford Encyclopedia of Crime, Media, and Popular Culture |publisher=Oxford University Press |year=2018 |isbn=9780190494674 |editor-last=Rafter |editor-first=Nicole |chapter=Crime Films |editor-last2=Brown |editor-first2=Michelle}}
* {{උපන්‍යාස පොත |last=Selbo |first=Jule |title=Film Genre for the Screenwriter |publisher=[[Taylor &amp; Francis]] |year=2014 |isbn=978-1-317-69568-4}}
* {{Cite journal|last=Staiger|first=Janet|year=1997|title=Hybrid or Inbred: The Purity Hypothesis and Hollywood Genre History|url=http://www.jstor.org/stable/44018896|journal=Film Criticism|volume=22|issue=1|pages=5–20|jstor=44018896|access-date=June 18, 2024}}
* {{උපන්‍යාස පොත |last=Todd |first=Drew |title=Shots in the Mirror: Crime Films and Society |publisher=Oxford University Press |year=2006 |isbn=0-19-512982-2 |editor-last=Rafter |editor-first=Nicole |edition=2nd |chapter=The History of Crime Films}}

== තවදුරටත් කියවීම් ==

* [http://criminology.oxfordre.com/view/10.1093/acrefore/9780190264079.001.0001/acrefore-9780190264079-e-30 අපරාධ විද්‍යාව සහ අපරාධ යුක්තිය]
* කැවෙන්ඩර්, ග්‍රේ සහ නැන්සි සී. ජුරික්. &quot;අවදානම් සහිත ව්‍යාපාර: ආයතනික අපරාධ චිත්‍රපටවල දෘශ්‍ය නිරූපණයන්.&quot;'' රූට්ලෙජ් ජාත්‍යන්තර දෘශ්‍ය අපරාධ විද්‍යාව පිළිබඳ අත්පොත'' (2017): 215–228.
* හියුස්, හොවාර්ඩ්. ''අපරාධ රැල්ල: මහා අපරාධ චිත්‍රපට සඳහා චිත්‍රපට නරඹන්නන්ගේ මාර්ගෝපදේශය'' (2006) [https://www.amazon.com/Crime-Wave-Filmgoers-Guide-Movies/dp/1845112199/ උපුටා ගැනීම.]
* කැඩ්ලෙක්, කොලීන් සහ ඇලෙක්සැන්ඩර් එම්. හොල්සින්ගර්. &quot; අපරාධ චිත්‍රපට ඉගැන්වීම පිළිබඳ 'ඉදිරිදර්ශන දෙකක්'.&quot; ''අපරාධ යුක්තිය පිළිබඳ අධ්‍යාපන සඟරාව'' 29.2 (2018): 178–197. [https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/10511253.2017.1372501online]
* කිං, නීල්, රයාන් ස්ට්‍රීටර් සහ තලිතා රෝස්. &quot;චිත්‍රපටයේ සහ රූපවාහිනියේ අපරාධ අධ්‍යයනයට සංස්කෘතික අධ්‍යයන ප්‍රවේශයන්.&quot; ''අපරාධ විද්‍යාව සහ අපරාධ යුක්තිය පිළිබඳ ඔක්ස්ෆර්ඩ් පර්යේෂණ විශ්වකෝෂය'' (2016). [https://oxfordre.com/criminology/view/10.1093/acrefore/9780190264079.001.0001/acrefore-9780190264079-e-41 මාර්ගගතව] .
* ලීච්, තෝමස් එම්. ''අපරාධ චිත්‍රපට'' . (කේම්බ්‍රිජ් යූපී, 2002), 
* ලෙන්ස්, තිමෝති ඕ. ''චිත්‍රපට සහ රූපවාහිනී අපරාධ කතා වල නීතියේ ප්‍රතිරූප වෙනස් කිරීම'' (Lang, 2003)
* ලිච්ටන්ෆෙල්ඩ්, එරික්. ''ක්‍රියාදාමය වඩාත් ශබ්ද නඟා කතා කරයි: ප්‍රචණ්ඩත්වය, දර්ශන සහ ඇමරිකානු ක්‍රියාදාම චිත්‍රපටය'' (වෙස්ලියන් විශ්ව විද්‍යාල මුද්‍රණාලය, 2007).
* මේයර්, ජෙෆ්. ''අපරාධ චිත්‍රපට පිළිබඳ ඓතිහාසික ශබ්දකෝෂය'' (ස්කේක්‍රෝ ප්‍රෙස්, 2012). [https://books.google.com/books?id=g1Va-fZwdsUC&amp;dq=crime+film++France&amp;pg=PR7 මාර්ගගතව] .
* රැෆ්ටර්, නිකොල්. &quot;අපරාධ, චිත්‍රපට සහ අපරාධ විද්‍යාව: මෑත කාලීන ලිංගික අපරාධ චිත්‍රපට.&quot; ''න්‍යායාත්මක අපරාධ විද්‍යාව'' 11.3 (2007): 403–420.
* රාෆ්ටර්, නිකොල් හාන් සහ මිෂෙල් බ්‍රවුන්. ''අපරාධ විද්‍යාව චිත්‍රපටවලට යයි: අපරාධ න්‍යාය සහ ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය'' (NYU මුද්‍රණාලය, 2011).
* රාමේකර්, පෝල්. &quot;යථාර්ථවාදය, සංශෝධනවාදය සහ දෘශ්‍ය විලාසය: ප්‍රංශ සම්බන්ධතාවය සහ නව හොලිවුඩ් පොලිස් නිලධාරියා.&quot; ''චිත්‍රපට සහ රූපවාහිනී අධ්‍යයන 8.2 (2010) පිළිබඳ නව සමාලෝචනය'' : 144–163. [https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/17400301003700236 මාර්ගගතව]
* සිම්ප්සන්, පිලිප් එල්. ''මනෝ මාර්ග: සමකාලීන ඇමරිකානු චිත්‍රපට සහ ප්‍රබන්ධ හරහා අනුක්‍රමික ඝාතකයා සොයා යාම'' (දකුණු ඉලිනොයිස් විශ්ව විද්‍යාල මුද්‍රණාලය, 2000).
* මැතිව්, සොරෙන්ටෝ. ''ද නිව් ඇමෙරිකන් ක්‍රයිම් ෆිල්ම්'' (2012) [https://www.amazon.com/New-American-Crime-Film/dp/0786459204/ උපුටා ගැනීම]
* ස්පිනා, ෆර්ඩිනැන්ඩෝ. &quot;අපරාධ චිත්‍රපට&quot;. ''ඔක්ස්ෆර්ඩ් පර්යේෂණ අපරාධ විද්‍යාව පිළිබඳ විශ්වකෝෂය'' (ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාල මුද්‍රණාලය, 2017)
* වේල්ස්, ඇන්ඩෲ, තෝමස් ෆ්ලෙමින් සහ කෙනත් ඩව්ලර්. &quot;චිත්‍රපටය මත අපරාධ සහ යුක්තිය ගොඩනැගීම: සිනමාවේ අර්ථය සහ පණිවිඩය.&quot; ''සමකාලීන යුක්තිය සමාලෝචනය'' 14.4 (2011): 457–476. [https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/10282580.2011.616376 මාර්ගගතව]

=== යුරෝපීය ===

* බැස්චියෙරා, ස්ටෙෆානෝ. &quot;යුරෝපීය අපරාධ සිනමාව සහ කතුවරයා.&quot; ''යුරෝපීය සමාලෝචනය'' 29.5 (2021): 588–600.
* චිබ්නාල්, ස්ටීව් සහ රොබට් මර්ෆි. ''බ්‍රිතාන්‍ය අපරාධ සිනමාව'' (රූට්ලෙජ්, 2005).
* ඩේවිස්, ඈන්. &quot;සමකාලීන අපරාධ ත්‍රාසජනක චිත්‍රපටය ස්පාඤ්ඤ විය හැකිද?&quot; ''යුරෝපීය සිනමාව පිළිබඳ අධ්‍යයන'' 2.3 (2005). [[doi:10.1386/seci.2.3.173/1|මාර්ගගතව]]
* ෆෝර්ෂෝ, බැරී. ''බ්‍රිතාන්‍ය අපරාධ චිත්‍රපටය: සමාජ පිළිවෙල කඩාකප්පල් කිරීම'' (ස්ප්‍රින්ගර්, 2012).
* ෆෝර්ෂෝ, බැරී. ''යුරෝ නොයාර්: යුරෝපීය අපරාධ ප්‍රබන්ධ, චිත්‍රපට සහ රූපවාහිනිය සඳහා පොකට් අත්‍යවශ්‍ය මාර්ගෝපදේශය'' (2014) [https://www.amazon.com/Euro-Noir-Essential-European-Fiction/dp/1843442450/ උපුටා ගැනීම]
* ගර්හාර්ඩ්ස්, සාෂා. &quot;අයදුම් කිරීමේ අනන්‍යතාවය: 1960 ගණන්වල ජර්මානු අපරාධ ප්‍රභේදය සහ එඩ්ගර් වොලස් නිෂ්පාදන ප්‍රවණතාවය.&quot; ''ජර්මානු සිනමාවේ සාමාන්‍ය ඉතිහාසය: ප්‍රභේදය සහ එහි අපගමනය'' (කැම්ඩන් හවුස්, 2013) පිටු: 133–155.
* හැන්සන්, කිම් ටොෆ්ට්, ස්ටීවන් පීකොක් සහ සූ ටර්න්බුල්, සංස්. ''යුරෝපීය රූපවාහිනී අපරාධ නාට්‍ය සහ ඉන් ඔබ්බට'' (චෑම්: පැල්ග්‍රේව් මැක්මිලන්, 2018).
* මාර්ලෝ-මන්, ඇලෙක්ස්. &quot;ආතතියේ උපාය මාර්ග: එන්සෝ ජී. කැස්ටෙලාරිගේ ද බිග් රැකට් සහ ඉතාලි අපරාධ චිත්‍රපටයේ නැවත අර්ථකථනයක් කරා.&quot; ''ජනප්‍රිය ඉතාලි සිනමා'' (2013) පිටු: 133–146.
* පීකොක්, ස්ටීවන්. ''ස්වීඩන් අපරාධ ප්‍රබන්ධ: නවකතාව, චිත්‍රපටය, රූපවාහිනිය'' (මැන්චෙස්ටර් විශ්ව විද්‍යාල මුද්‍රණාලය, 2015).
* Reisinger, Deborah Sreifford. ''සමකාලීන ප්‍රංශයේ අපරාධ සහ මාධ්‍ය'' (Purdue University Press, 2007).
* ටොෆ්ට් හැන්සන්, කිම්, ස්ටීවන් පීකොක් සහ සූ ටර්න්බුල්. &quot;මෙම යුරෝපීය මධ්‍යම වීදි පහළට: යුරෝපීය රූපවාහිනී අපරාධ නාට්‍යයේ සමකාලීන ගැටළු.&quot; ''යුරෝපීය රූපවාහිනී අපරාධ නාට්‍ය සහ ඉන් ඔබ්බට'' (2018) පිටු: 1–19. [https://vbn.aau.dk/files/348223734/hansen_peacock_turnbull_euronoir.pdf මාර්ගගතව]
* විල්සන්, ඩේවිඩ් සහ ෂෝන් ඕ'සලිවන්. ''සිරගත කිරීමේ රූප: චිත්‍රපට සහ රූපවාහිනියේ බන්ධනාගාර නියෝජනය'' (වෝටර්සයිඩ් ප්‍රෙස්, 2004), බ්‍රිතාන්‍ය අවධාරණය.
{{Film genres}}{{Films by genre}}{{අධිකාරී පාලනය}}
[[ප්‍රවර්ගය:අපරාධ චිත්‍රපට]]</text>
      <sha1>gl2x70gxmacsjwodmfphf0fy2g7fz31</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790852</id>
      <parentid>790850</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T18:55:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sujaya Randiya</username>
        <id>46756</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>790852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81569" sha1="ev8n8lpepbqpc6qig3cn8otz1zzz9m2" xml:space="preserve">
[[ගොනුව:James_Cagney_Humphrey_Bogart_The_Roaring_Twenties_Still.jpg|thumb|ජේම්ස් කැග්නි සහ හම්ෆ්‍රි බොගාර්ට්, ''ද රෝරින් ට්වෙන්ටීස්'' (1939) නම් අපරාධ චිත්‍රපටයේ ප්‍රවර්ධන චිත්‍රපටයක.]]
අපරාධ චිත්‍රපට යනු අපරාධ ප්‍රබන්ධ සාහිත්‍ය ප්‍රභේදයට අයත් චිත්‍රපට වේ. සාමාන්‍යයෙන් මෙම ප්‍රභේදයේ චිත්‍රපට අපරාධවල විවිධ පැතිකඩයන්ගෙන් සමන්විත වේ. ශෛලීමය වශයෙන් ගත් කල, මෙම ප්‍රභේදය නාට්‍යමය (Drama) හෝ මැර කල්ලි (Gangster) චිත්‍රපට වැනි තවත් බොහෝ ප්‍රභේදයන් සමඟ මුසු විය හැකි අතර,&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |title=Metasearch Search Engine |url=https://www.search.com/ |access-date=2019-01-18 |website=search.com |language=en}}&lt;/ref&gt; හාස්‍යෝත්පාදක (Comedy) අංග ද මෙයට ඇතුළත් විය හැකිය. තවද මෙය අභිරහස් (Mystery), සැකසංකා සහිත (Suspense) හෝ නොයර් (Noir) වැනි බොහෝ අනු-ප්‍රභේදවලට ද බෙදා දැක්විය හැකිය.

තිර රචකයෙකු සහ විද්වතෙකු වන එරික් ආර්. විලියම්ස් (Eric R. Williams), සිය 'තිර රචක වර්ගීකරණය' (Screenwriters Taxonomy) තුළ අපරාධ චිත්‍රපට ප්‍රධාන ප්‍රභේද (Super-genres) එකොළහෙන් එකක් ලෙස හඳුන්වා දෙයි. ඔහු පවසන්නේ සියලුම වෘත්තාන්ත චිත්‍රපට මෙම ප්‍රධාන ප්‍රභේද යටතේ වර්ග කළ හැකි බවයි. අනෙක් ප්‍රධාන ප්‍රභේද දහය වන්නේ ක්‍රියාදාම (Action), මනඃකල්පිත (Fantasy), භීෂණ (Horror), ප්‍රේමවෘත්තාන්ත (Romance), විද්‍යා ප්‍රබන්ධ (Science fiction), එදිනෙදා ජීවිතය (Slice of life), ක්‍රීඩා (Sports), ත්‍රාසජනක (Thriller), යුද්ධ (War) සහ බටහිර (Western) යන්නයි.&lt;ref&gt;Williams, Eric R. (2017). ''The screenwriters taxonomy : a roadmap to collaborative storytelling''. New York, NY: Routledge Studies in Media Theory and Practice. {{ISBN|978-1-315-10864-3}}. {{OCLC|993983488}}. P. 21&lt;/ref&gt; විලියම්ස් මෙහිදී 'නාට්‍යමය' (Drama) යන්න 'චිත්‍රපට වර්ගය' (Film type) ලෙසත්, 'අභිරහස්' (Mystery) සහ 'කුතුහලය' (Suspense) යන්න 'මහා-ප්‍රභේද' (Macro-genres) ලෙසත්, 'නොයර්' (Film noir) යන්න 'තිර රචක මාවතක්' (Screenwriter's pathway) ලෙසත් හඳුනා ගනී. මෙම ප්‍රභේද එකිනෙක බැහැර කරන ඒවා නොව, එකිනෙකට එකතු කළ හැකි ඒවා බව ඔහු පැහැදිලි කරයි.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Williams |first=Eric R. |title=How to View and Appreciate Great Movies |url=https://www.thegreatcourses.com/courses/how-to-view-and-appreciate-great-movies.html |access-date=2020-06-07 |website=English |language=en}}&lt;/ref&gt; උදාහරණයක් ලෙස 'Chinatown' චිත්‍රපටය, නාට්‍යමය (Film type) අපරාධ (Super-genre) චිත්‍රපටයක් වන අතරම, එය නොයර් (Pathway) අභිරහස් (Macro-genre) චිත්‍රපටයක් ද වේ.

== ලක්ෂණ ==
අපරාධ චිත්‍රපටයක් යනු කුමක්ද යන්න නිර්වචනය කිරීම සරල නැත. අපරාධ විද්‍යාඥ නිකෝල් හාන් රැෆ්ටර් පවසන පරිදි, මෙම විෂයෙහි ඇති සංකීර්ණ ස්වභාවය නිසා චිත්‍රපට විද්වතුන් අපරාධ චිත්‍රපට සමස්තයක් ලෙස අධ්‍යයනය කිරීමට අතීතයේදී මැලිකමක් දක්වා ඇත. කාර්ලෝස් ක්ලැරන්ස් තම &quot;Crime Movies&quot; (1980) නම් ග්‍රන්ථයෙහි අපරාධ චිත්‍රපටයක් යනු අපරාධකරුවන්, නීතිය සහ සමාජය පිළිබඳ සංකේතාත්මක නිරූපණයක් ලෙස විස්තර කළේය. ඔහුට අනුව මෙම චිත්‍රපට සංස්කෘතිකමය හා සදාචාරාත්මක වශයෙන් අසාමාන්‍ය දේ විස්තර කරන අතර, පුද්ගලික මනෝවිද්‍යාත්මක තත්ත්වයන් කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන 'ත්‍රාසජනක' චිත්‍රපටවලට වඩා වෙනස් වේ.

තෝමස් ෂාට්ස් අපරාධ චිත්‍රපටය යන්න තනි ප්‍රභේදයක් ලෙස හඳුන්වන්නේ නැත; ඒ වෙනුවට ඔහු පවසන්නේ 'නගරබද අපරාධ' සූත්‍රයට අයත් මැර කල්ලි සහ රහස් පරීක්ෂක චිත්‍රපට එකිනෙකට වෙනස් වූ අනන්‍ය ආකෘතීන් බවයි. තෝමස් ලීච් පවසන්නේ අපරාධය යනු කම්පන සහගත මෙන්ම පූර්ණ වශයෙන් සාමාන්‍ය දෙයක් ලෙස සලකන 'අපරාධ සංස්කෘතියක්' මෙම චිත්‍රපටවලින් නිරූපණය වන බවයි. රැෆ්ටර් යෝජනා කරන්නේ මෙම සංකීර්ණතා මඟහරවා ගැනීම සඳහා, අපරාධය සහ එහි ප්‍රතිඵල කෙරෙහි මූලිකවම අවධානය යොමු කරන චිත්‍රපට 'අපරාධ චිත්‍රපට' ලෙස හැඳින්විය යුතු බවයි. ඇය පවසන පරිදි මෙය කපටි මංකොල්ල (Caper), රහස් පරීක්ෂක, මැර කල්ලි, පොලිස්, සිරගෙදර සහ අධිකරණමය නාට්‍ය වැනි බොහෝ ප්‍රභේද ඇතුළත් වන 'කුඩයක් වැනි' (Umbrella term) පොදු නාමයකි.

මෙම ප්‍රභේදයේ සෑම චිත්‍රපටයකම අඩංගු අපරාධමය ක්‍රියාවන් මඟින් සමාජ හෝ ආයතනික පද්ධතිය පිළිබඳ පුළුල් විවේචනයක් ඉදිරිපත් කෙරේ. එය යම් චරිතයක දෘෂ්ටිකෝණයකින් හෝ සමස්ත චිත්‍රපටයේ කථා වින්‍යාසය හරහා සිදු විය හැකිය. එමෙන්ම මෙම චිත්‍රපට, අපරාධ සම්බන්ධයෙන් ප්‍රේක්ෂකයා තුළ පවතින දෙගිඩියාව මත ද රඳා පවතී. මෙහිදී ප්‍රධාන අපරාධකරුවන් දුරාචාර සම්පන්න වුවද ආකර්ෂණීය පුද්ගලයන් ලෙස නිරූපණය කරන අතර, ස්වාධීන මතධාරී පොලිස් නිලධාරීන් (Maverick officers) අපරාධකරුවන් ඇල්ලීම සඳහා නීතිය කඩ කරන අයුරු පෙන්වයි. තෝමස් ලීච් මෙය චිත්‍රපටයක තීරණාත්මක සාධකයක් ලෙස හඳුන්වයි. ඔහු පවසන්නේ අපරාධ චිත්‍රපට යනු අපරාධකරුවන්, අපරාධ විසඳන්නන් සහ වින්දිතයන් අතර පවතින සීමාවන් නිරන්තරයෙන් බිඳ වැටීම සහ නැවත ගොඩනැගීම පිළිබඳව බවයි; 'මෙම පරස්පර විරෝධී ස්වභාවය (Paradox) සියලු අපරාධ චිත්‍රපටවල හදවත බඳු ය' යන්න ඔහුගේ නිගමනයයි. රැෆ්ටර් ද මෙම ප්‍රකාශ අනුමත කරමින් පවසන්නේ, අපරාධ චිත්‍රපට නිර්වචනය කළ යුත්තේ සමාජය සමඟ ඒවා පවත්වන සබඳතාව පදනම් කරගෙන බවයි.


ලීච් ලියා ඇති පරිදි, අපරාධ චිත්‍රපට මඟින් ප්‍රේක්ෂකයන් අතර පවතින ජනප්‍රිය සමාජ විශ්වාසයන් තහවුරු කරයි. එනම්, 'නිරයට යන මාවත සැකසී ඇත්තේ යහපත් චේතනාවන්ගෙනි' (Road to hell is paved with good intentions), 'නීතිය පුද්ගලයාට වඩා ඉහළින් පවතී' සහ 'අපරාධයෙන් කිසිදු ඵලක් නැත' (Crime does not pay) වැනි මතයන් ය. සාමාන්‍යයෙන් මෙම ප්‍රභේදයේ අවසානයන් මඟින් සදාචාරාත්මක නිරපේක්ෂත්වයන් (Moral absolutes) තහවුරු කරයි. එහිදී අහිංසක වින්දිතයෙකු, තර්ජනාත්මක අපරාධකරුවෙකු සහ රහස් පරීක්ෂකයෙකු මෙන්ම ඔවුන්ව මෙහෙයවන සදාචාරධර්ම ද පෙන්වයි. මෙහිදී ඔවුන්ගේ වීරත්වයේ හෝ අසරණභාවයේ තත්ත්වය, අධිකරණ පද්ධතියේ සදාචාරාත්මක බලය මෙන්ම වැරදිකරුවන් ලෙස පෙනෙන අහිංසකයන් සහ අහිංසකයන් ලෙස පෙනෙන වැරදිකරුවන් ඉදිරිපත් කරමින් ප්‍රශ්න කිරීම් සිදු කෙරේ.

අපරාධයකට සම්බන්ධ පාර්ශව තුනෙන් ඕනෑම අයෙකු කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන සියලුම චිත්‍රපට 'අපරාධ චිත්‍රපට' ගණයට ඇතුළත් වේ. එම පාර්ශවයන් වන්නේ: අපරාධකරු, වින්දිතයන් සහ පළිගන්නන් (Avengers) ය. මෙහිදී එක් පාර්ශවයකට අනෙක් පාර්ශව දෙක සමඟ ඇති සබඳතාව ගවේෂණය කෙරේ. මේ නිසා 'Wall Street' (1987) වැනි ව්‍යාපාරික චිත්‍රපටවල සිට 'The Asphalt Jungle' (1950) වැනි මංකොල්ලකෑමේ චිත්‍රපට සහ 'Brute Force' (1947) සිට 'The Shawshank Redemption' (1994) දක්වා වූ බන්ධනාගාර චිත්‍රපට වැනි පුළුල් පරාසයක නිර්මාණ මෙයට ඇතුළත් කළ හැකිය. බටහිර (Western) චිත්‍රපට මෙන් නොව, අපරාධ චිත්‍රපට ඒවායේ 'මිසොන්සෙන්' (Mise-en-scene) හෙවත් දෘශ්‍ය පසුබිම මඟින් පමණක් නිර්වචනය කළ නොහැක. මන්ද ඒවාට බටහිර චිත්‍රපටවලට ඇති ක්ෂණිකව හඳුනාගත හැකි සුවිශේෂී දෘශ්‍ය ලක්ෂණ හෝ 'පැරඩි' (Parody) චිත්‍රපටවලට ඇති සුවිශේෂී අරමුණක් නොමැති බැවිනි.

අපරාධයක් කේන්ද්‍ර කරගත් සෑම චිත්‍රපටයක්ම 'අපරාධ චිත්‍රපටයක්' ලෙස හැඳින්වීම ප්‍රායෝගික නොවන බව ලීච් සහ රැෆ්ටර් යන දෙදෙනාම පවසති. ලීච් උදාහරණයක් දක්වමින් පවසන්නේ 'The Great Train Robbery' (1903) සිට 'Unforgiven' (1992) දක්වා වූ බොහෝ බටහිර චිත්‍රපටවල අපරාධ සහ දඬුවම් පිළිබඳ කථා පවතින නමුත්, ඒවා සාමාන්‍යයෙන් අපරාධ චිත්‍රපට ලෙස හඳුන්වනු නොලබන බවයි. 'Winchester 73' (1950) වැනි චිත්‍රපටවල අපරාධ සහ දඬුවම් තේමාවන් තිබුණද, ඒවායේ කථා වස්තුවට වඩා පසුබිම් පරිසරය ප්‍රමුඛ වන බැවින් ඒවා 'Westerns' ලෙස වර්ග කෙරේ. ඇලයින් සිල්වර් සහ ජේම්ස් උර්සිනි තර්ක කරන්නේ බොහෝ බටහිර චිත්‍රපට අපරාධ චිත්‍රපට බව නිසැක වුවත්, ඒවායේ මූලික ප්‍රභේද හඳුනා ගැනීම වෙනස් වන බවයි. රැෆ්ටර් ද යෝජනා කරන්නේ බටහිර චිත්‍රපට අපරාධ චිත්‍රපට ලෙස සැලකිය හැකි වුවද, එසේ කිරීම සංකල්පීය වශයෙන් පැහැදිලි බව විනාශ කරන (Muddying conceptual waters) ක්‍රියාවක් බවයි.

== ඉතිහාසය ==
 

=== නිහඬ යුගය ===
1940 ට පෙර අපරාධ චිත්‍රපට ඉතිහාසය දෙස බැලීමේදී, අපරාධ සහ අපරාධකරුවන් කෙරෙහි සමාජයේ පැවති ආකල්පවල වෙනස්වීම් ඒවායින් නිරූපණය විය. 20 වන සියවසේ මුල් දශක දෙක තුළ ඇමරිකානු සමාජය දැඩි සමාජ ප්‍රතිසංස්කරණවලට ලක් වූ අතර, නගර වේගයෙන් ව්‍යාප්ත වීමත් සමඟ සමාජ නොසන්සුන්තාව සහ වීදි අපරාධ ඉහළ ගොස් අපරාධ කල්ලි බිහි විය. මෙම මුල් නිහඬ සිනමා යුගයේදී, නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන්නන්ට වඩා අපරාධකරුවන් තිරය මත කැපී පෙනුණි. ඩී. ඩබ්ලිව්. ග්‍රිෆිත්ගේ 'The Musketeers of Pig Alley' (1912) මෙයට එක් උදාහරණයකි. රාඕල් වොල්ෂ්ගේ 'Regeneration' (1915) චිත්‍රපටය, සමාජ සේවිකාවකගේ මැදිහත් වීමෙන් අපරාධ ජීවිතයෙන් මුදවා ගන්නා මැරයෙකු පිළිබඳ මුල්කාලීන වෘත්තාන්ත චිත්‍රපටයකි. 'Outside the Law' (1920) වැනි චිත්‍රපටවල එන මැරයන් 'දැඩි සදාචාරාත්මක පද්ධතියකට යටත් වූවන්' ලෙස විද්වතුන් හඳුන්වයි. ස්ටුවර්ට් කමින්ස්කිට අනුව, 1931 දී 'Little Caesar' චිත්‍රපටය පැමිණීමට පෙර අපරාධ චිත්‍රපටවල මැර චරිත මූලික වශයෙන් 'ප්‍රේමවෘත්තාන්ත' (Romances) ස්වභාවයක් ගත්තේය.

පළමු ලෝක යුද්ධයෙන් පසු යුරෝපීය සංස්කෘතිය පිළිබිඹු කරමින්, නිහඬ යුගයේ යුරෝපීය චිත්‍රපට හොලිවුඩ් නිෂ්පාදනවලට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් විය. යුරෝපීයයන් වඩාත් අඳුරු කථා නිර්මාණය කිරීමට පෙළඹුණු අතර ප්‍රේක්ෂකයන් ද ඒවා වැළඳ ගැනීමට සූදානමින් සිටියහ. ලුවී ෆුයිලේඩ්ගේ 'Fantômas' (1913) චිත්‍රපට මාලාවේ සාර්ථකත්වයත් සමඟ බොහෝ යුරෝපීය නිහඬ චිත්‍රපට අපරාධකාරී චරිතවල පවතින ගුප්ත ආකර්ෂණය (Mystique) ගවේෂණය කළේය.

හොලිවුඩ් චිත්‍රපටයක සාමාන්‍ය පිරිවැය 1914 දී ඩොලර් 20,000 සිට 1924 වන විට ඩොලර් 300,000 දක්වා ඉහළ ගියේය. ඔස්ට්‍රියානු සංක්‍රමණික අධ්‍යක්ෂ ජෝසෆ් වොන් ස්ටර්න්බර්ග්ගේ 'Underworld' (1927) වැනි චිත්‍රපට, අපරාධකාරී හැසිරීම් වලට හේතු පෙන්වීම වෙනුවට අපරාධකරුවන් කෙරෙහි පමණක් අවධානය යොමු කළ අතර, එය 1930 දශකයේ ජනප්‍රිය වූ මැර කල්ලි චිත්‍රපටවල පෙරනිමියක් බඳු විය.

=== 1930 දශකය ===
1930 දශකයේ මුල් භාගයේ මැර කල්ලි (Gangster) චිත්‍රපට සඳහා පදනම වැටුණේ 1920 දශකයේ මුල් භාගයේදීය. එකල ලාභදායී ලී පල්ප් කඩදාසි (Wood-pulp paper) භාවිතය නිසා ජනප්‍රිය ප්‍රකාශන ක්ෂේත්‍රයේ විශාල පිබිදීමක් ඇති විය. පුවත්පත් මඟින් 'අල් කැපෝන්' (Al Capone) වැනි හොර මත්පැන් ජාවාරම්කරුවන් ජනප්‍රිය වීරයන් බවට පත් කළ අතර, 'Black Mask' (1920) වැනි 'පල්ප් සඟරා' (Pulp magazines), කැරොල් ජෝන් ඩාලිගේ 'රේස් විලියම්ස්' වැනි රළු රහස් පරීක්ෂක කතා ප්‍රකාශයට පත් කළ 'The Smart Set' වැනි උසස් මට්ටමේ සඟරා පවත්වාගෙන යාමට සහය විය.

මැර කල්ලි චිත්‍රපටවල මෙම මුල් රැල්ල, හොලිවුඩ් නිෂ්පාදන සඳහා එවැනි කතාවලින් බොහෝ දේ උකහා ගත් අතර, 'Little Caesar' (1931), 'The Public Enemy' (1931), සහ 'Scarface' (1932) වැනි චිත්‍රපට හරහා මෙම ප්‍රභේදය නිශ්චිතව අර්ථ දක්වන ලදී. නිහඬ සිනමා යුගයේ මුල් චිත්‍රපටවල සිටි 'යහපත් හදවතක් ඇති, යහමඟට ගත හැකි' අපරාධකරුවා වෙනුවට, 1930 දශකයේ චිත්‍රපට මඟින් 'කිසිදු පසුතැවීමක් නැති දරුණු මිනීමරුවෙකු' නිර්මාණය කළ බව ලීච් විස්තර කරයි.

වෘත්තීය අපරාධකරුවන් සිනමාව තුළ නිරූපණය කිරීම සීමා කරන ලෙස මහජන උනන්දුවක් දක්වන කණ්ඩායම්වලින් එල්ල වූ නිරන්තර පීඩනය නිසා, 1931 තරම් මුල් කාලයකදී ජැක් එල්. වෝනර් (Jack L. Warner) ප්‍රකාශ කළේ 'Warner Bros.' සමාගම එවැනි චිත්‍රපට නිෂ්පාදනය නතර කරන බවයි. 'Scarface' චිත්‍රපටයේ ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ සහෝදර-සහෝදරියන් අතර පවතින අනුරාගී සබඳතා (Incest) පිළිබඳ ගැටලු නිසා එහි අධ්‍යක්ෂ හොවාර්ඩ් හියුස් (Howard Hughes) හට 'නිෂ්පාදන කේත කාර්යාලය' (Production Code Office) සමඟ සාකච්ඡා කිරීමට සිදු වූ අතර, එම නිසා චිත්‍රපටය තිරගත වීම වසරකට වඩා ප්‍රමාද විය.

1934 දී ආරම්භ වූ නව අපරාධ චිත්‍රපට රැල්ලක් සමඟ, අපරාධකරුවන් මෙන්ම ආකර්ෂණීය සහ පෞරුෂවත් නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන්නන් තිරය මත නිර්මාණය විය. මධ්‍යම විමර්ශන කාර්යාංශයේ (FBI) අධ්‍යක්ෂ ජේ. එඩ්ගර් හූවර්, 'මැෂින් ගන් කෙලී' සහ 'ජෝන් ඩිලින්ජර්' වැනි සැබෑ ලෝකයේ මැරයන්ට එරෙහිව දියත් කළ ප්‍රසිද්ධ මෙහෙයුම් හරහා තම ආයතනයට වැඩි ප්‍රතිපාදන සහ ප්‍රසිද්ධියක් ලබා ගත්තේය. හූවර්ගේ මෙම ප්‍රබන්ධගත වීරක්‍රියා 'G Men' (1935) වැනි චිත්‍රපට හරහා උත්කර්ෂයට නැංවිණි.

1930 දශකය පුරා ඇමරිකානු චිත්‍රපට අපරාධකරුවන්ව ආකර්ෂණීය ලෙස පෙන්වූවද, දශකය අවසන් වන විට හොලිවුඩ් නිෂ්පාදන අපරාධකරුවන් දෙස බලන ආකාරය වඩාත් සංකීර්ණ සහ පරස්පර විරෝධී විය. 1936 දී හම්ප්‍රි බෝගාර්ට් විසින් 'The Petrified Forest' හි රඟපෑ ඩියුක් මැන්ටිගේ චරිතය, හොලිවුඩයේ පළමු 'සංකේතාත්මක මැර චරිතය' ලෙස හැඳින්වේ. ජේම්ස් කැග්නි වැනි නළුවන්ගේ රංගනය සෘජු සහ බාහිර ස්වභාවයක් ගත්තද, බෝගාර්ට්ගේ රංගනයෙන් ලෝකය පිළිබඳ කලකිරීම් සහ 'විනාශ වීමට නියමිත අපරාධකරුවෙකුගේ රොමැන්ටික් ගුප්ත බව' (Romantic mystique) මැනවින් නිරූපණය විය.

=== 1940 දශකය ===
1940 දශකය වන විට අපරාධකරුවන් වීරයන් ලෙස නිරූපණය කිරීම සම්බන්ධයෙන් ප්‍රේක්ෂකයන් තුළ දෙගිඩියාවක් (Ambivalence) ඇති විය. ලීච් පවසන පරිදි, මෙම වෙනසට ප්‍රධාන හේතු වූයේ 1933 දී මත්පැන් තහනම අහෝසි කිරීමත් සමඟ සංවිධානාත්මක අපරාධවල පිරිහීම සහ FBI ආයතනය ලැබූ ප්‍රසිද්ධ සාර්ථකත්වයයි. 1930 දශකයේ අපරාධ චිත්‍රපට මෙන් නොව, 1940 දශකයේ චිත්‍රපට වඩාත් ප්‍රබන්ධ කතා මත පදනම් විය. 'Angel on My Shoulder' (1946) චිත්‍රපටයේ පෝල් මියුනි සහ 'White Heat' (1949) හි ජේම්ස් කැග්නි විසින් නිරූපණය කළ මැර චරිත, හිතාමතාම එළඹී තිබූ නවීන යුගයට නොගැලපෙන, කාලානුරූපී නොවන (Anachronistic) ස්වභාවයක් ගත්තේය.

නාසිවාදය වර්ධනය වීමත් සමඟ යුරෝපයෙන් පලා ආ සිනමාකරුවන් 1930 දශකයේ අගභාගයේ සහ 1940 දශකයේ අපරාධ චිත්‍රපට නිර්මාණය කළ අතර, පසුකාලීනව ප්‍රංශ විචාරකයන් විසින් ඒවා 'ෆිල්ම් නොයර්' (Film noir) ලෙස හඳුන්වනු ලැබීය. ෆ්‍රිට්ස් ලැන්ග්, රොබට් සියෝඩ්මැක් සහ බිලී වයිල්ඩර් වැනි අධ්‍යක්ෂවරුන් මෙයට අයත් වේ. 1944 දී නිකුත් වූ 'The Woman in the Window', 'Laura', 'Murder, My Sweet' සහ 'Double Indemnity' වැනි චිත්‍රපට මෙම චිත්‍රපට රැල්ල ආරම්භ කළ අතර, මෙම නිර්මාණ 1950 දශකයේ මැද භාගය දක්වා පැවතුණි. 'The House on 92nd Street' (1945) වැනි ත්‍රාසජනක චිත්‍රපට මඟින් හඳුන්වා දුන් 'අර්ධ-වෘත්තාන්ත' (Semi-documentary) ප්‍රවේශය, ෆිල්ම් නොයර් ශෛලියට එරෙහිව ඇති වූ ප්‍රතික්‍රියාවක් විය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 'Kiss of Death' (1947) සහ 'The Naked City' (1948) වැනි වඩාත් යථාර්ථවාදී අපරාධ චිත්‍රපට බිහි විය.

දශකය අවසන් වන විට, පාකර් ටයිලර් සහ රොබට් වෝර්ෂෝ වැනි ඇමරිකානු විචාරකයන් විසින් හොලිවුඩ් සිනමාව, දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු ඇමරිකානු සංස්කෘතිය තුළ පැවති යටපත් වූ බිය සහ කාංසාවන් (Cultural anxieties) නිරූපණය කරන වේදිකාවක් ලෙස සලකනු ලැබීය. මෙය 'Brute Force' වැනි බන්ධනාගාර චිත්‍රපටවලින් මනාව දැකගත හැකිය. එහි එන බන්ධනාගාරය යනු ලීච් විස්තර කළ පරිදි 'අර්ථ විරහිත, අතිශය අසාධාරණ ක්‍රියාකාරකම්වල චක්‍රයක්' ලෙස දිස්වන පැවැත්ම පිළිබඳ සමාජ රූපකයක් වේ.

=== 1950 දශකය ===
1950 වන විට, අපරාධ චිත්‍රපට නීතිය සහ සමාජ පිළිවෙළ කෙරෙහි වෙනස් වන ආකල්ප අනුව හැඩගැසුණි. බොහෝ චිත්‍රපට 1934 දී පැවති ප්‍රචණ්ඩත්වයට හෝ ලිංගිකත්වයට වඩා වැඩි පැහැදිලි බවකින් යුක්ත නොවීය. 'White Heat' (1949) චිත්‍රපටය පරමාණු බෝම්බයේ සර්ව ව්‍යාපී අනතුර පිළිබඳ කතා කරන අපරාධ චිත්‍රපට රැල්ලක් ආරම්භ කළේය. එහි ප්‍රධාන මැර චරිතය වන ජොඩි ජැරට්, තාක්ෂණික බියකරු සිහිනවලට (Technological nightmares) මුහුණ දීමේදී 'ගින්දරට ගින්දරෙන්' පිළිතුරු දෙන ආකාරය නිරූපණය විය. මෙම තේමාවන් 1950 දශකයේ තවත් ප්‍රධාන චිත්‍රපට දෙකක් හරහා ගෝලීය මට්ටමේ සිට සමාජ උප-සංස්කෘතික මට්ටම දක්වා ගෙන එන ලදී: 'The Big Heat' (1953) සහ 'Kiss Me Deadly' (1955) යන චිත්‍රපටවල ව්‍යසනකාරී රූපක (Apocalyptical imagery) භාවිතා කරමින් අනතුර හඟවන ලදී. පළමු චිත්‍රපටය පාලනය කළ නොහැකි විනාශකාරී බලය සහ පරමාණුක සමූල ඝාතනයක 'කම්පන සහගත ප්‍රතිවිපාක' සමඟ සම්බන්ධ වූ අතර, 'Kiss Me Deadly' චිත්‍රපටයේ හොලිවුඩ් මලල ක්‍රීඩා සමාජයක ලොකරයක් තුළ සඟවා තිබූ පරමාණුක බෝම්බයක් සෘජුවම දර්ශනය විය.

''The Asphalt Jungle'' (1950) චිත්‍රපටය මඟින් අපරාධ උපසංස්කෘතිය (criminal subculture), ඇමරිකානු සංස්කෘතියේම කැඩපතක් ලෙස අර්ථ දැක්වීමේ ප්‍රවණතාව තහවුරු කරන ලදී. සොරකම් හෝ මංකොල්ලකෑම් තේමා කරගත් චිත්‍රපට මාලාවන්ගේ (caper films) පෙරනිමිති ''The Killers'' (1946) සහ ''Criss Cross'' (1949) වැනි චිත්‍රපටවලින් පෙන්නුම් කළ අතර, පසුව එය ''The Killing'' (1956) සහ ''Odds Against Tomorrow'' (1959) වැනි නිර්මාණ දක්වා වර්ධනය විය. ලීච් ලියා ඇති පරිදි, මෙම චිත්‍රපට මඟින් ජීවිතයේ ඇති &quot;පැහැදිලි කළ නොහැකි අතාර්කික බව&quot; (irreducible unreasonableness of life) නාට්‍යනුසාරයෙන් නිරූපණය කිරීම සඳහා මංකොල්ලයක සැලසුම්කරණය සහ ක්‍රියාත්මක වීම භාවිත කරන ලදී.

මෙහි අන්තර්ගත පැවැත්ම පිළිබඳ බලාපොරොත්තු සුන්වීම (existential despair) යන තේමාවන් නිසා මෙම චිත්‍රපට යුරෝපීය සිනමාකරුවන් අතර බෙහෙවින් ජනප්‍රිය වූ අතර, ඔවුන් ද ''Rififi'' (1955) සහ ''Il bidone'' (1955) වැනි ස්වයංව නිර්මාණය කරන ලද මංකොල්ලකෑම් තේමා කරගත් චිත්‍රපට (heist films) බිහි කිරීමට පෙළඹුණි. පසුව පැමිණි 'ප්‍රංශ නව රැල්ල' (French New Wave) සිනමා ව්‍යාපාරයේ සිනමාකරුවන්, ''Elevator to the Gallows'' (1958), ''Breathless'' (1960) සහ ''Shoot the Piano Player'' (1960) වැනි පසුකාලීන චිත්‍රපට හරහා මෙම අපරාධ චිත්‍රපට, අතීතකාමය (nostalgia) සහ විවේචනය (critique) මුසු වූ සංකීර්ණ නිර්මාණ බවට තවදුරටත් පුළුල් කරන ලදී.

=== 1960 දශකය ===
1940 සිට 1958 දක්වා පැවති සම්භාව්‍ය 'නුවාර්' සිනමා යුගයෙන් (classical noir period) පසුව, පසුගිය දශක දෙකක කාලය තුළ පැවති ප්‍රචණ්ඩත්වය වෙත නැවතත් නැඹුරු වීමක් දක්නට ලැබුණි. 1960 වන විට, ජනමාධ්‍ය විනෝදාස්වාදයේ ප්‍රධානතම මාධ්‍යය ලෙස පැවති සිනමාවේ ජනප්‍රියතාව රූපවාහිනිය හමුවේ ගිලිහෙමින් පැවතුණි. අපරාධ ගණයේ චිත්‍රපට (crime films) මෙයට ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ රූපවාහිනිය ඔස්සේ පෙන්වීමට සුදුසු නොවන අන්තර්ගතයන් සැපයීම මඟිනි. එහි පළමු පියවර වූයේ තිරය මත වැඩි ප්‍රචණ්ඩත්වයක් (onscreen violence) පෙන්වීමයි. ''Psycho'' (1960) සහ ''Black Sunday'' (1960) වැනි චිත්‍රපට සිනමාවේ තිරය මත පෙන්වන ප්‍රචණ්ඩත්වයේ කැපී පෙනෙන වර්ධනයක් සනිටුහන් කළේය.

මෙම චිත්‍රපටවලට පෙර, බ්‍රිතාන්‍ය චිත්‍රපට සෙන්සර් මණ්ඩලය (British Board of Film Censors) විසින් හැමර් සිනමා නිෂ්පාදනවල (Hammer film productions) අඩංගු වූ ප්‍රචණ්ඩකාරී සහ වඩාත් ලේ වැගිරෙන දර්ශන කපා හැරීමට හෝ ඒවා බොහෝ දුරට කථනය (narration) මඟින් පමණක් ප්‍රකාශ කිරීමට කටයුතු කර තිබුණි. 1960 දශකයේ අගභාගය වන විට සිනමාහල්වල ආදායම් වාර්තා නැවතත් ශක්තිමත් ලෙස වර්ධනය වීමට පටන් ගත්තේය. හොලිවුඩයේ පැවති 'හේස් කේත' (Hays Code) ප්‍රමිතීන් බිඳවැටීම/අහෝසි වීම නිසා, තවදුරටත් ප්‍රචණ්ඩකාරී, සදාචාරාත්මකව අවදානම් සහගත (risqué) සහ ලේ වැගිරෙන (gory) චිත්‍රපට නිර්මාණය කිරීමට මඟ පෑදුණි.

කැලිෆෝනියා විශ්වවිද්‍යාලය (බර්ක්ලි) සහ කොලොම්බියා විශ්වවිද්‍යාලයේ විද්‍යාලීය සිසුන් වාර්ගික අසාධාරණයට සහ වියට්නාම යුද්ධයට එරෙහිව උද්ඝෝෂණය කරද්දී, හොලිවුඩය සාමාන්‍යයෙන් ''The Green Berets'' (1968) වැනි සිනමාපට කිහිපයක් හැරුණු කොට, තම කථා පුවත් තුළින් මෙම යුද්ධය මඟහැර සිටියේය. කෙසේ වෙතත්, ''Bonnie and Clyde'' (1967) නැමැති අපරාධ චිත්‍රපටය මැර/ගැන්ග්ස්ටර් චිත්‍රපට ප්‍රභේදය (gangster film genre) නැවත පණ ගැන්වූ අතර, එවකට පැවති පාලන විරෝධී හෝ පොදු සම්මතයන්ට විරුද්ධ ආකල්පය (antiestablishment tone) මැනවින් ග්‍රහණය කරගත්තේය. එමෙන්ම, බලහත්කාරයෙන් හමුදාවට බඳවා ගැනීමේ (draft) සදාචාරාත්මක අසාධාරණයට පහර දීම සඳහා ඇමරිකානු රාජ්‍ය ආයතන දුෂ්ටයන් ලෙස පෙන්වීමේ (demonizing) තේමාවන් උපයෝගී කරගනිමින්, මෙම චිත්‍රපටය තිරය මත පෙන්වන ප්‍රචණ්ඩත්වය සම්බන්ධයෙන් නව ප්‍රමිතීන් බිහි කළේය. තිරය මත ප්‍රචණ්ඩත්වය මෙලෙස ඉහළ යාම ''Point Blank'' (1967) වැනි අනෙකුත් අපරාධ චිත්‍රපටවලින් ද පිළිබිඹු විය.

ලීච් (Leitch) නිරීක්ෂණය කළ පරිදි, පවතින පාලන පද්ධතියට/පද්ධතීන්ට එරෙහිව සමාජය තුළ වර්ධනය වෙමින් පැවති දැඩි කෝපය, පොලිසිය නිරූපණය කරන ආකාරය කෙරෙහි ද ගලා ආවේය. මීට කදිම උදාහරණයක් වූයේ සංවිධානාත්මක අපරාධ කල්ලිවල ඝාතකයන් (mob killers) සහ නිර්දcommit දේශපාලනඥයන් අතර මැදි වූ පොලිස් නිලධාරියෙකු වටා ගෙතුණු ''Bullitt'' (1968) වැනි චිත්‍රපටයි. එමෙන්ම, වාර්ගික සමානාත්මතාවය (racial equality) වෙනුවෙන් හඬ නැඟූ ''In the Heat of the Night'' (1967) චිත්‍රපටය, හොඳම චිත්‍රපටය සඳහා වන ඇකඩමි සම්මානය (ඔස්කාර් සම්මානය) දිනාගත් පළමු අපරාධ චිත්‍රපටය බවට පත් විය.

=== 1970 දශකය ===
''The French Connection'' (1971) චිත්‍රපටය, ''Bullitt'' චිත්‍රපටයේ සිටි උදාර වීරයාගේ (noble hero) ස්වභාවය අත්හරිමින්, ජිමී &quot;පොපායි&quot; ඩොයිල් (Jimmy &quot;Popeye&quot; Doyle) නැමැති චරිතය කරළියට ගෙන ආවේය. ලීච් ඔහුව විස්තර කළේ නීතියේ සීමාවන් හෝ ඔහුගේ ඉහළ නිලධාරීන්ගේ නියෝග පිළිබඳව කිසිදු තැකීමක් නොකරන, &quot;නොසැලෙන, කුරිරු, දරුණු සහ උදාසීන&quot; චරිතයක් ලෙසය. මෙම චිත්‍රපටය ඇකඩමි සම්මාන (ඔස්කාර්) කිහිපයක්ම දිනාගත් අතර බොක්ස් ඔෆිස් වාර්තා තබමින් ඉහළ ආදායමක් ද උපයා ගත්තේය.

මීට පසුව, විචාරක පැසසුමට මෙන්ම වාණිජමය වශයෙන් ද ඉහළම සාර්ථකත්වයක් ලැබූ ''The Godfather'' (1972) චිත්‍රපටය තිරගත විය. එය ද හොඳම චිත්‍රපටයට හිමි ඇකඩමි සම්මානය දිනාගත් අතර ''The French Connection'' චිත්‍රපටයටත් වඩා ඉහළ බොක්ස් ඔෆිස් ආදායමක් ලැබීමට සමත් විය. මෙම චිත්‍රපටයේ සහ එහි දෙවන කොටස වූ ''The Godfather Part II'' (1974) හි සාර්ථකත්වය, මැර/ගැන්ග්ස්ටර් චිත්‍රපට ප්‍රභේදයේ ප්‍රමිතිගත තත්ත්වය තවදුරටත් ශක්තිමත් කළේය. මෙම ප්‍රවණතාව ''Scarface'' (1983), ''Once Upon a Time in America'' (1984), ''The Untouchables'' (1987), ''Goodfellas'' (1990) සහ ''Donnie Brasco'' (1997) වැනි චිත්‍රපට හරහා 1990 දශකය දක්වාම අඛණ්ඩව ඉදිරියට ගියේය.

''Dirty Harry'' (1971) චිත්‍රපටය පොලිස් චිත්‍රපටවල (police film) නවතම ආකෘතියක් නිර්මාණය කළේය. එහිදී ඉන්ස්පෙක්ටර් කැලහන් ලෙස ක්ලින්ට් ඊස්ට්වුඩ් දැක්වූ රංගනය, සිනමා විචාරක පෝලීන් කේල් විසින් විස්තර කළේ &quot;මනෝ ව්‍යාධිත (පිරිහුණු) පෞරුෂයක් (psychopathic personality) ඇති අයෙකු මෙන් කිසිදු හැඟීමකින් තොරව ජීවත් වන සහ මිනී මරන, හැඟීම් විරහිත වීරයෙකු&quot; ලෙසය. ''Shots in the Mirror: Crime Films and Society'' කෘතියෙහි ඩෲ ටොඩ් මෙම චරිතය විස්තර කරමින් කියා සිටියේ, 1940 සහ 1950 දශකවල කැරලිකාර චරිත ඇතුළත් වූ චිත්‍රපටවලට වඩා මෙය වෙනස් බවයි; මෙහි එන චරිතයේ කෝපය සෘජුවම එල්ල වන්නේ රජය වෙත වන අතර, එය තමා විසින්ම නීතිය අතට ගෙන යුක්තිය පසිඳලීමේ මනඃකල්පිතයන් (vigilante justice) සමඟ මුසු වී ඇත.

''Dirty Harry'', ''The French Connection'' සහ ''Straw Dogs'' (1971) වැනි චිත්‍රපට මඟින් ප්‍රචණ්ඩකාරී ලෙස තමා විසින්ම නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන්නෙකු (vigilante) ගැලවුම්කරුවෙකු ලෙස සමාජය ඉදිරියේ තැබීය. 1970 දශකයේ මැද භාගය වන විට, කඩවසම් පෙනුම, ශාරීරික ශක්තිය සහ නිර්භීතකම ඇති සාම්ප්‍රදායික ප්‍රධාන නළුවා (traditional lead) වෙනුවට, ටොඩ් විසින් &quot;වෛරයෙන් පිරුණු සහ ක්ෂණිකව ප්‍රචණ්ඩ වන, මානසිකව රෝගී වූ සමාජයෙන් කොන් වූවෙකු&quot; (pathological outcast) ලෙස විස්තර කරන ලද චරිත ආදේශ විය.
[[ගොනුව:Richard_Roundtree_1973.JPG|thumb|1973 දී රිචඩ් රවුන්ඩ්ට්‍රී ජෝන් ෂාෆ්ට් ලෙස.]]
හොලිවුඩ් නිෂ්පාදන ආයතන, 'බ්ලැක්ස්ප්ලොයිටේෂන්' (blaxploitation) චිත්‍රපට හරහා නව ප්‍රේක්ෂක පිරිසක් ආකර්ෂණය කර ගැනීමේ අරමුණින්, සුදු ජාතික ඇමරිකානුවන් විසින් නිෂ්පාදනය කර වෙළඳපොළට නිකුත් කරන ලද චිත්‍රපට කෙරෙහි උනන්දුවක් දැක්වීමට (නැඹුරු වීමට) පටන් ගත්තේය. ''Shaft'' (1971) චිත්‍රපටයේ සාර්ථකත්වයෙන් පසුව බිහි වූ මෙම චිත්‍රපට සියල්ලම පාහේ අපරාධ ගණයේ චිත්‍රපට (crime films) වූ අතර, එහි ජනප්‍රියත්වය හඹා යමින් ''Super Fly'' (1972), ''Black Caesar'' (1973), ''Coffy'' (1973) සහ ''The Black Godfather'' (1974) වැනි චිත්‍රපට කඩිනමින් නිර්මාණය කිරීමට චිත්‍රාගාර (studios) පෙළඹුණි.

මෙම චිත්‍රපට බොහෝ විට පෙර බිහි වූ චිත්‍රපට ඇසුරින් ප්‍රතිනිර්මාණය කරන ලද (derivations) ඒවා විය. උදාහරණ ලෙස, ''The Asphalt Jungle'' චිත්‍රපටයේ ප්‍රතිනිර්මාණයක් වූ ''Cool Breeze'' (1972), ''Get Carter'' (1971) හි ප්‍රතිනිර්මාණයක් වූ ''Hit Man'' (1972), සහ ''The Defiant Ones'' (1958) හි ප්‍රතිනිර්මාණයක් වූ ''Black Mama, White Mama'' (1973) දැක්විය හැකිය. මෙම චිත්‍රපට රැල්ලේ (cycle) වේගය සාමාන්‍යයෙන් 1970 දශකයේ මැද භාගය වන විට මන්දගාමී විය.

බන්ධනාගාර පසුබිම් කරගත් චිත්‍රපට (Prison films), අතීතයේ බිහි වූ චිත්‍රපටවල සම්මත ආකෘතීන්/සූත්‍රයන් ඒ අයුරින්ම අනුගමනය කළ අතර, ඒවායේ අසභ්‍ය වචන භාවිතය (profanity), ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ ලිංගික දර්ශන ඉහළ මට්ටමකින් අන්තර්ගත විය. ''Cool Hand Luke'' (1967) චිත්‍රපටය මෙම ප්‍රභේදයේ නැවත පිබිදීම ආරම්භ කළ අතර, ඉන්පසු 1970 දශකය තුළ ''Papillon'' (1973), ''Midnight Express'' (1978) සහ ''Escape from Alcatraz'' (1979) වැනි චිත්‍රපට අඛණ්ඩව බිහි විය.

=== 1980 සහ 1990 දශක ===
1980 දී රොනල්ඩ් රේගන් (Ronald Reagan) ජනාධිපති වීමත් සමඟ ඔහු රට තුළ කොන්සර්වේටිව් හෙවත් ගේනුවාදී/සම්ප්‍රදායික යුගයක් (conservative era) ආරම්භ කළේය. අපරාධ ගණයේ චිත්‍රපට (crime films) සඳහා මෙයින් විවිධ ප්‍රතිචාර හිමි වූ අතර, රජයේ නිල ප්‍රතිපත්ති සහ පුරවැසියන්ගේ දේශපාලනික උදාසීනත්වය (political apathy) විවේචනයට ලක් කළ දේශපාලන තේමාවන් සහිත චිත්‍රපට ද ඒ අතර විය. ''Missing'' (1982), ''Silkwood'' (1983) සහ ''No Way Out'' (1987) වැනි චිත්‍රපට මීට ඇතුළත් විය. එමෙන්ම, ''Kiss of the Spider Woman'' (1985) සහ ''Cry Freedom'' (1987) වැනි චිත්‍රපට සමඟින් බන්ධනාගාර පසුබිම් කරගත් චිත්‍රපට (prison films) සහ අධිකරණමය නාට්‍යමය චිත්‍රපට (courtroom dramas) ද දේශපාලනික වශයෙන් දැඩි සංවේදී (politically charged) ස්වභාවයක් ගත්තේය.

''M'' (1931) සහ ''Peeping Tom'' (1960) වැනි මුල් කාලීන සිනමාපටවල ද දාම ඝාතකයන් (serial killers) පිළිබඳ තේමාවන් අන්තර්ගත වුවද, 1980 දශකයේදී ඔවුන් සිදු කරන අපරාධවල ඇති &quot;දාම හෝ අඛණ්ඩ ස්වභාවය&quot; (serial nature) කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු වූ අතර, ඇතැම් මිනීමැරුම්වල පවතින පුනරාවර්තී ස්වභාවය (repetitive nature) පිළිබඳව අවධානය යොමු කළ චිත්‍රපට විශාල ප්‍රමාණයක් බිහි විය. මෙම චිත්‍රපටවලින් බොහොමයක් යෞවනයන් ඉලක්ක කරගත් නිර්මාණ (teen-oriented pictures) වුවද, ඒ අතරට ''Dressed to Kill'' (1980) සහ ''Henry: Portrait of a Serial Killer'' (1986) වැනි සිනමාපට ද ඇතුළත් විය. මෙම ප්‍රවණතාව ''Seven'' (1995), ''Kiss the Girls'' (1997) සහ ''American Psycho'' (2000) වැනි චිත්‍රපට සමඟින් 2000 දශකය දක්වාම අඛණ්ඩව ඉදිරියට ගියේය.

ජෝන් ජී. කවෙල්ටි විසින් &quot;Chinatown and Generic Transformations in Recent American Films&quot; (1979) යන තේමාවෙන් ලියන ලද ලිපියක, ''Chinatown'' (1974) සහ ''The Wild Bunch'' (1969) වැනි චිත්‍රපට මඟින් සනිටුහන් වූ වෙනසක් ඔහු නිරීක්ෂණය කළේය. එහිදී ඔහු පෙන්වා දුන්නේ පැරණි සිනමා ප්‍රභේදයන්, අතීතකාමය (nostalgia) වර්ධනය කිරීම සහ එම අදාළ ප්‍රභේදයන් විසින්ම ගොඩනඟා තිබූ මිථ්‍යාවන් විවේචනය කිරීම (critique of myths) හරහා පරිවර්තනයකට ලක් වෙමින් පවතින බවයි. ඩෲ ටොඩ් නිරීක්ෂණය කළ පරිදි, මෙම ප්‍රවණතාව 1980 දශකයේ 'පශ්චාත්-නූතන' (post-modern) ලෙස හැඳින්විය හැකි අපරාධ චිත්‍රපට වෙත ද ගලා ආවේය. ඔහුට අනුව එහිදී &quot;ප්‍රභේදයන් එකිනෙක මුසු වන අතර (genres blur), පැස්ටිෂ් හෙවත් අනුකරණ කලාව රජයන අතර (pastiche prevails), කාලය සහ අර්ථය වැනි එක් කලෙක ස්ථාවරව පැවති පරමාදර්ශයන් උඩුයටිකුරු කරමින් අස්ථාවර කරනු ලබයි.&quot;

මෙම තත්ත්වය, රේඛීය නොවන කථා කීමේ රටාවන් (linear storytelling) සහ හරි වැරැද්ද අතර පවතින වෙනස්කම් ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට පටන් ගත් ඇමරිකානු අපරාධ චිත්‍රපට සඳහා ද අදාළ විය. බ්‍රයන් ඩි පැල්මා අධ්‍යක්ෂණය කළ ''Dressed to Kill'' සහ ''Scarface'' වැනි නිර්මාණ ද, කෝවන් සහෝදරයන් සහ ඩේවිඩ් ලින්ච් වැනි අධ්‍යක්ෂවරුන්ගේ නිර්මාණ ද මීට උදාහරණ වේ. ටොඩ් විසින් ඔවුන්ගේ සිනමාව විස්තර කළේ, &quot;සිහිනමය ස්වභාවයන් මතු කරවන, ශෛලිගත කළ, එහෙත් රළු සහ වියළි හාස්‍යයකින් යුත් නිර්මාණ&quot; (stylized yet gritty and dryly humorous pictures evoking dream states) ලෙසය. ''Blood Simple'' (1984) සහ ''Blue Velvet'' (1986) වැනි චිත්‍රපට මීට අයත් වූ අතර, එය 1990 දශකය තුළ ''Wild at Heart'' (1990) වැනි චිත්‍රපට හරහා තවදුරටත් ඉදිරියට ගියේය.

ක්වෙන්ටින් ටැරන්ටිනෝ 1990 දශකයේදී ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ අපරාධ ඉතා සැහැල්ලුවෙන් සලකන (treated lightly) ''Reservoir Dogs'' (1992), ''Pulp Fiction'' (1994) සහ ''Natural Born Killers'' (1994) වැනි චිත්‍රපට හරහා මෙම සිනමා රැල්ල තවදුරටත් ඉදිරියට ගෙන ගියේය. ඒ අතරම ලින්ච් සහ කෝවන් සහෝදරයන් ද ''Fargo'' (1996) සහ ''Lost Highway'' (1997) වැනි නිර්මාණ බිහි කළහ. කෙසේ වෙතත්, මාටින් ස්කෝසෙසි (Martin Scorsese) සහ සිඩ්නි ලුමෙට් (Sidney Lumet) වැනි අනෙකුත් අධ්‍යක්ෂවරුන් ''Goodfellas'', ''Prince of the City'' (1980), ''Q &amp; A'' (1990) සහ ''Casino'' (1995) වැනි නිර්මාණ හරහා වඩාත් සාම්ප්‍රදායික අපරාධ චිත්‍රපට (traditional crime films) ශෛලිය අඛණ්ඩව ඉදිරියට ගෙන යාමට කටයුතු කළහ.

1990 දශකයේ පැවති අනෙකුත් ප්‍රවණතාවන්, අපරාධ චිත්‍රපටවල පරාසයන්/සීමාවන් තවදුරටත් පුළුල් කිරීමට සමත් විය. එහිදී ප්‍රධාන චරිත ලෙස කාන්තාවන් හෝ සුළුතර ප්‍රජාවන් (minorities) නිරූපණය කෙරුණු අතර, ''Thelma and Louise'' (1991), ''Swoon'' (1991), ''Devil in a Blue Dress'' (1995), ''Bound'' (1996) සහ ''Dolores Claiborne'' (1996) වැනි චිත්‍රපට මීට කදිම උදාහරණ වේ.

== උප ප්‍රභේද ==
සෑම ප්‍රභේදයක්ම පුළුල් ප්‍රභේදයක උප ප්‍රභේදයක් වන අතර එහි සන්දර්භයන්ගෙන් තමන්ගේම සම්මුතීන් ඒවායේ අර්ථය ලබා ගනී, මැර කල්ලි චිත්‍රපටය තමන්ගේම නියමයන් අනුව ප්‍රභේදයක් ලෙසත් අපරාධ චිත්‍රපටයේ උප ප්‍රභේදයක් ලෙසත් සිතීම අර්ථවත් කරයි.

=== මැර / ගැන්ග්ස්ටර් චිත්‍රපට ===
{{ප්‍රධාන ලිපිය|Gangster film}}
මෙම චිත්‍රපටවල, ගැන්ග්ස්ටර්වරුන් සහ ඔවුන්ගේ සාරධර්ම/ප්‍රමිති දශක ගණනාවක පුනරාවර්තනය සහ සංශෝධනය (reiteration and revision) හරහා සමාජය තුළ තදින් මුල් බැස තිබේ. මේවා සාමාන්‍යයෙන් පුරුෂාධිපත්‍යය හෝ පිරිමි ස්වරූපයක් (masculine style) ගන්නා අතර, එහිදී තීරණාත්මක ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා මඟින් ඔවුන්ගේ චර්යාධර්ම පද්ධතීන් (codes of behavior) විස්තරාත්මකව නිරූපණය කිරීම ප්‍රධාන අවධානයට ලක්වන කරුණ වේ.

මේ සඳහා මුල්ම ආදර්ශය සැපයූ (archetypal) ගැන්ග්ස්ටර් චිත්‍රපටය වූයේ හොලිවුඩ් නිෂ්පාදනයක් වූ ''Little Caesar'' (1931) චිත්‍රපටයයි. ''Little Caesar'' ට පසුව නිකුත් වූ මුල් කාලීන ගැන්ග්ස්ටර් චිත්‍රපට නිසා සමාජය තුළ සදාචාරාත්මක භීතියක් (moral panic) ඇති වූ අතර, මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 1935 දී 'නිෂ්පාදන කේත පරිපාලනය' (Production Code Administration) ස්ථාපිත කරමින් එහි පළමු ප්‍රධාන චිත්‍රපට රැල්ල අවසන් කිරීමට කටයුතු කෙරුණි. 1939 තරම් ඈත අතීතයේදීම, සාම්ප්‍රදායික ගැන්ග්ස්ටර්වරයා යනු අතීතකාමී (nostalgic) චරිතයක් බවට පත්ව තිබූ ආකාරය ''The Roaring Twenties'' (1939) වැනි චිත්‍රපටවලින් පැහැදිලි විය. 1950 දශකයේදී මෙම සෙන්සර් කේතයන් ලිහිල් කිරීම සහ 1966 දී එය මුළුමනින්ම අහෝසි කිරීම (abolition) හේතුවෙන් වෘත්තීය අපරාධකරුවන් පිළිබඳ ඇමරිකානු චිත්‍රපට නිර්මාණය කිරීමට නැවත අවස්ථාව උදා විය. නිෂ්පාදන කේතයන් බිඳවැටීමෙන් පසුව බිහි වූ එකම හෝ පළමු ගැන්ග්ස්ටර් චිත්‍රපටය නොවූවත්, ''The Godfather'' (1972) චිත්‍රපටය අතිශය ජනප්‍රියත්වයට පත් වූ අතර මෙම සිනමා ශෛලියේ මහා පරිමාණ නැවත පිබිදීමක් ආරම්භ කළේය. මෙම චිත්‍රපටය, මෙම ප්‍රභේදයේ පැරණි තේමාවන් අනුගමනය කරන අතරතුර, මාෆියාවේ ඇති සංකීර්ණ ලෝකය, එහි පරිමාණය සහ බරපතළකම කෙරෙහි නව අවධාරණයක් එක් කරමින්, මෙම ප්‍රභේදය සඳහා නව මානයන්/පරාමිතීන් ස්ථාපිත කළේය.

=== මංකොල්ලකෑම් තේමා කරගත් චිත්‍රපට ===
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Hatnote/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{ප්‍රධාන ලිපිය|Heist film}}
&quot;බිග් කේපර්&quot; (big caper) චිත්‍රපට ලෙස ද හැඳින්වෙන 'හයිස්ට්' (heist) චිත්‍රපට යනු සිනමාත්මක පූර්වගාමීන් (cinematic precursors) දෙදෙනෙකුගෙන්, එනම් මැර/ගැන්ග්ස්ටර් චිත්‍රපට (gangster film) සහ මහත්මා සොර චිත්‍රපට (gentleman thief film) යන ආකෘතිවලින් බිහි වූ අපරාධ චිත්‍රපට ශෛලියකි. මෙම චිත්‍රපටවල අත්‍යවශ්‍යම අංගය වන්නේ, අවම වශයෙන් මතුපිට මට්ටමින් හෝ විශාල මූල්‍යමය වටිනාකමක් ඇති තනි අපරාධයක් සිදු කිරීම කෙරෙහි කථා වස්තුව කේන්ද්‍රගත වීමයි. මෙම චිත්‍රපටවල කථා පුවත්, අපරාධකරුගේ මනෝවිද්‍යාවට (criminal psychology) වඩා හෝ ඊට සමාන මට්ටමකින්, එම අපරාධය ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය වටා ගෙතී පවතී. එමෙන්ම බොහෝ විට මොන්ටාජ් (montage) ශිල්ප ක්‍රම සහ දිගු දර්ශන ඛණ්ඩ (extended sequences) හරහා අපරාධය දිග හැරෙන ආකාරය අවධාරණය කිරීම මෙහි ප්‍රධාන ලක්ෂණයකි.

මෙම චිත්‍රපට ප්‍රභේදය හැඳින්වීම සඳහා සමහර අවස්ථාවලදී &quot;කේපර්&quot; (caper) යන පදය ද එකිනෙකට හුවමාරු කරගත හැකි පරිදි භාවිත කෙරේ. 1950 දශකයේ බිහි වූ වඩාත් නාට්‍යමය (dramatic) චිත්‍රපට සඳහා මෙම පදය භාවිත වූ අතර, 1960 දශකය වන විට ''The Thomas Crown Affair'' (1968) සහ ''Topkapi'' (1964) වැනි චිත්‍රපටවලින් පෙනෙන පරිදි, වඩාත් සෙල්ලක්කාර මෙන්ම රොමැන්ටික් ප්‍රහසන (romantic comedy) අංග ද මෙයට ප්‍රබල ලෙස ඇතුළත් විය.

=== දෙමුහුන් ප්‍රභේද ===
ලීච් (Leitch) සිනමා ප්‍රභේදයන් එකිනෙක ඒකාබද්ධ කිරීම ගැටලුකාරී ක්‍රියාවක් ලෙස විස්තර කළේය. තිරනාටක රචකයෙකු මෙන්ම ශාස්ත්‍රාලිකයෙකු ද වන ජූල් සෙල්බෝ (Jule Selbo) මෙම අදහස තවදුරටත් පුළුල් කරමින් කියා සිටියේ, චිත්‍රපටයක් &quot;අපරාධ/ක්‍රියාදාම&quot; (crime/action) හෝ &quot;ක්‍රියාදාම/අපරාධ&quot; (action/crime) හෝ වෙනත් දෙමුහුන් වර්ගයක් ලෙස හැඳින්වීම &quot;හුදෙක් වාග්විද්‍යාත්මක අභ්‍යාසයක්&quot; (semantic exercise) පමණක් වන බවයි; මන්ද කථා වස්තුවක් ගොඩනැඟීමේ අදියරේදී (construction phase) මෙම ප්‍රභේද දෙකම එක හා සමානව වැදගත් වන බැවිනි. ''A Companion to Film Noir'' කෘතියෙහි මාර්ක් බෝල්ඩ් ප්‍රකාශ කළේ, චිත්‍රපට විචාරවලදී මෙලෙස බහුවිධ ප්‍රභේද ලේබලයන් (generic genre labels) භාවිත කර වර්ගීකරණය කිරීම ඉතා සාමාන්‍ය දෙයක් බවයි. එහෙත් එමඟින් චිත්‍රපටයේ ආකෘතිය, අන්තර්ගතය සහ මෙම අංගයන් එකිනෙක මුසු වන ආකාරය පිළිබඳව නිවැරදි වැටහීමක් ලබා දෙන සංක්ෂිප්ත විස්තර කිරීමක් සිදුවන්නේ කලාතුරකිනි.

== ප්‍රතිචාරය ==
ලීච් (Leitch) ප්‍රකාශ කළ පරිදි, සිනමාවේ ශබ්ද සහිත යුගයේ (sound era) ආරම්භයේ සිටම අපරාධ චිත්‍රපට ප්‍රභේදය අතිශය ජනප්‍රිය වී ඇත. අර්සීනි (Ursini) සහ සිල්වර් (Silver) පෙන්වා දෙන්නේ, බටහිර කව්බෝයි චිත්‍රපට (Western), භීෂණ චිත්‍රපට (horror film) හෝ යුද චිත්‍රපට (war film) මෙන් නොව, අපරාධ සිනමාවේ (crime cinema) පවතින ජනප්‍රියත්වය කිසි කලෙකත් අඩු වී හෝ ගිලිහී ගොස් නොමැති බවයි.

== මෙයද බලන්න ==

* අපරාධ ජෑස්
* කොල්ලකරුවන්ගේ චිත්‍රපට
* මුම්බායි පාතාල චිත්‍රපට
* පූර්ව-නීති අපරාධ චිත්‍රපට
* යකුසා චිත්‍රපටය

=== මූලාශ්‍ර ===

* {{උපන්‍යාස පොත |last=Bould |first=Mark |title=A Companion to Film Noir |publisher=[[Wiley-Blackwell|Blackwell Publishing Ltd.]] |year=2013 |isbn=9781444336276 |editor-last=Spicer |editor-first=A. |chapter=Genre, Hybridity, Heterogeneity or the Noir-SF-Vampire-Zombie-Splatter-Romance-Comedy-Action-Thriller Problem |editor-last2=Hanson |editor-first2=H}}
* {{උපන්‍යාස පොත |last=Clarens |first=Carlos |title=Crime Movies |publisher=[[Da Capo Press]] |year=1997 |isbn=0306807688 |edition=2}}
* {{උපන්‍යාස පොත |last=Curti |first=Roberto |title=Italian Gothic Horror Films, 1957–1969 |publisher=[[McFarland &amp; Company]] |year=2015 |isbn=978-1-4766-1989-7}}
* {{උපන්‍යාස පොත |last=Hampton |first=Benjamin B. |title=A History of the Movies |publisher=Covici-Friede Publishers |year=1970}}
* {{උපන්‍යාස පොත |last=Kaminsky |first=Stuart M. |title=American Film Genres |publisher=Pflaum Publishing |year=1974 |isbn=978-0-8278-0277-3}}
* {{උපන්‍යාස පොත |last=Langford |first=Barry |title=Film Genre: Hollywood and Beyond |publisher=Edinburgh University Press |year=2005 |isbn=1474470130}}
* {{උපන්‍යාස පොත |last=Lee |first=Daryl |title=The Heist Film: Stealing with Style |publisher=Wallflower Press |year=2014 |isbn=978-0-231-16969-1}}
* {{උපන්‍යාස පොත |last=Leitch |first=Thomas |title=Crime Films |publisher=[[Cambridge University Press]] |year=2004 |isbn=0-521-64106-3}}
* {{උපන්‍යාස පොත |last=Rafter |first=Nicole Hahn |title=Shots in the Mirror: Crime Films and Society |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2006 |isbn=0-19-512982-2 |editor-last=Rafter |editor-first=Nicole |edition=2nd |chapter=Introduction}}
* {{උපන්‍යාස පොත |last=Rubin |first=Martin |title=Thrillers |publisher=[[Cambridge University Press]] |year=1999 |isbn=0-521-58183-4}}
* {{උපන්‍යාස පොත |last=Schatz |first=Thomas |title=Hollywood Genres: Formulas, Filmmaking, and the Studio System |publisher=[[Random House]] |year=1981 |isbn=0-394-32255-X}}
* {{උපන්‍යාස පොත |last=Silver |first=Alain |title=A Companion to Crime Fiction |last2=Ursini |first2=James |publisher=[[Wiley (publisher)|John Wiley &amp; Sons]] |year=2020 |isbn=978-1119675778 |editor-last=Rzepka |editor-first=Charles J. |chapter=Crime and Mass Media |editor-last2=Horsley |editor-first2=Lee}}
* {{උපන්‍යාස පොත |last=Spina |first=Ferdinando |title=The Oxford Encyclopedia of Crime, Media, and Popular Culture |publisher=Oxford University Press |year=2018 |isbn=9780190494674 |editor-last=Rafter |editor-first=Nicole |chapter=Crime Films |editor-last2=Brown |editor-first2=Michelle}}
* {{උපන්‍යාස පොත |last=Selbo |first=Jule |title=Film Genre for the Screenwriter |publisher=[[Taylor &amp; Francis]] |year=2014 |isbn=978-1-317-69568-4}}
* {{Cite journal|last=Staiger|first=Janet|year=1997|title=Hybrid or Inbred: The Purity Hypothesis and Hollywood Genre History|url=http://www.jstor.org/stable/44018896|journal=Film Criticism|volume=22|issue=1|pages=5–20|jstor=44018896|access-date=June 18, 2024}}
* {{උපන්‍යාස පොත |last=Todd |first=Drew |title=Shots in the Mirror: Crime Films and Society |publisher=Oxford University Press |year=2006 |isbn=0-19-512982-2 |editor-last=Rafter |editor-first=Nicole |edition=2nd |chapter=The History of Crime Films}}

== තවදුරටත් කියවීම් ==

* [http://criminology.oxfordre.com/view/10.1093/acrefore/9780190264079.001.0001/acrefore-9780190264079-e-30 අපරාධ විද්‍යාව සහ අපරාධ යුක්තිය]
* කැවෙන්ඩර්, ග්‍රේ සහ නැන්සි සී. ජුරික්. &quot;අවදානම් සහිත ව්‍යාපාර: ආයතනික අපරාධ චිත්‍රපටවල දෘශ්‍ය නිරූපණයන්.&quot;'' රූට්ලෙජ් ජාත්‍යන්තර දෘශ්‍ය අපරාධ විද්‍යාව පිළිබඳ අත්පොත'' (2017): 215–228.
* හියුස්, හොවාර්ඩ්. ''අපරාධ රැල්ල: මහා අපරාධ චිත්‍රපට සඳහා චිත්‍රපට නරඹන්නන්ගේ මාර්ගෝපදේශය'' (2006) [https://www.amazon.com/Crime-Wave-Filmgoers-Guide-Movies/dp/1845112199/ උපුටා ගැනීම.]
* කැඩ්ලෙක්, කොලීන් සහ ඇලෙක්සැන්ඩර් එම්. හොල්සින්ගර්. &quot; අපරාධ චිත්‍රපට ඉගැන්වීම පිළිබඳ 'ඉදිරිදර්ශන දෙකක්'.&quot; ''අපරාධ යුක්තිය පිළිබඳ අධ්‍යාපන සඟරාව'' 29.2 (2018): 178–197. [https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/10511253.2017.1372501online]
* කිං, නීල්, රයාන් ස්ට්‍රීටර් සහ තලිතා රෝස්. &quot;චිත්‍රපටයේ සහ රූපවාහිනියේ අපරාධ අධ්‍යයනයට සංස්කෘතික අධ්‍යයන ප්‍රවේශයන්.&quot; ''අපරාධ විද්‍යාව සහ අපරාධ යුක්තිය පිළිබඳ ඔක්ස්ෆර්ඩ් පර්යේෂණ විශ්වකෝෂය'' (2016). [https://oxfordre.com/criminology/view/10.1093/acrefore/9780190264079.001.0001/acrefore-9780190264079-e-41 මාර්ගගතව] .
* ලීච්, තෝමස් එම්. ''අපරාධ චිත්‍රපට'' . (කේම්බ්‍රිජ් යූපී, 2002), 
* ලෙන්ස්, තිමෝති ඕ. ''චිත්‍රපට සහ රූපවාහිනී අපරාධ කතා වල නීතියේ ප්‍රතිරූප වෙනස් කිරීම'' (Lang, 2003)
* ලිච්ටන්ෆෙල්ඩ්, එරික්. ''ක්‍රියාදාමය වඩාත් ශබ්ද නඟා කතා කරයි: ප්‍රචණ්ඩත්වය, දර්ශන සහ ඇමරිකානු ක්‍රියාදාම චිත්‍රපටය'' (වෙස්ලියන් විශ්ව විද්‍යාල මුද්‍රණාලය, 2007).
* මේයර්, ජෙෆ්. ''අපරාධ චිත්‍රපට පිළිබඳ ඓතිහාසික ශබ්දකෝෂය'' (ස්කේක්‍රෝ ප්‍රෙස්, 2012). [https://books.google.com/books?id=g1Va-fZwdsUC&amp;dq=crime+film++France&amp;pg=PR7 මාර්ගගතව] .
* රැෆ්ටර්, නිකොල්. &quot;අපරාධ, චිත්‍රපට සහ අපරාධ විද්‍යාව: මෑත කාලීන ලිංගික අපරාධ චිත්‍රපට.&quot; ''න්‍යායාත්මක අපරාධ විද්‍යාව'' 11.3 (2007): 403–420.
* රාෆ්ටර්, නිකොල් හාන් සහ මිෂෙල් බ්‍රවුන්. ''අපරාධ විද්‍යාව චිත්‍රපටවලට යයි: අපරාධ න්‍යාය සහ ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය'' (NYU මුද්‍රණාලය, 2011).
* රාමේකර්, පෝල්. &quot;යථාර්ථවාදය, සංශෝධනවාදය සහ දෘශ්‍ය විලාසය: ප්‍රංශ සම්බන්ධතාවය සහ නව හොලිවුඩ් පොලිස් නිලධාරියා.&quot; ''චිත්‍රපට සහ රූපවාහිනී අධ්‍යයන 8.2 (2010) පිළිබඳ නව සමාලෝචනය'' : 144–163. [https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/17400301003700236 මාර්ගගතව]
* සිම්ප්සන්, පිලිප් එල්. ''මනෝ මාර්ග: සමකාලීන ඇමරිකානු චිත්‍රපට සහ ප්‍රබන්ධ හරහා අනුක්‍රමික ඝාතකයා සොයා යාම'' (දකුණු ඉලිනොයිස් විශ්ව විද්‍යාල මුද්‍රණාලය, 2000).
* මැතිව්, සොරෙන්ටෝ. ''ද නිව් ඇමෙරිකන් ක්‍රයිම් ෆිල්ම්'' (2012) [https://www.amazon.com/New-American-Crime-Film/dp/0786459204/ උපුටා ගැනීම]
* ස්පිනා, ෆර්ඩිනැන්ඩෝ. &quot;අපරාධ චිත්‍රපට&quot;. ''ඔක්ස්ෆර්ඩ් පර්යේෂණ අපරාධ විද්‍යාව පිළිබඳ විශ්වකෝෂය'' (ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාල මුද්‍රණාලය, 2017)
* වේල්ස්, ඇන්ඩෲ, තෝමස් ෆ්ලෙමින් සහ කෙනත් ඩව්ලර්. &quot;චිත්‍රපටය මත අපරාධ සහ යුක්තිය ගොඩනැගීම: සිනමාවේ අර්ථය සහ පණිවිඩය.&quot; ''සමකාලීන යුක්තිය සමාලෝචනය'' 14.4 (2011): 457–476. [https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/10282580.2011.616376 මාර්ගගතව]

=== යුරෝපීය ===

* බැස්චියෙරා, ස්ටෙෆානෝ. &quot;යුරෝපීය අපරාධ සිනමාව සහ කතුවරයා.&quot; ''යුරෝපීය සමාලෝචනය'' 29.5 (2021): 588–600.
* චිබ්නාල්, ස්ටීව් සහ රොබට් මර්ෆි. ''බ්‍රිතාන්‍ය අපරාධ සිනමාව'' (රූට්ලෙජ්, 2005).
* ඩේවිස්, ඈන්. &quot;සමකාලීන අපරාධ ත්‍රාසජනක චිත්‍රපටය ස්පාඤ්ඤ විය හැකිද?&quot; ''යුරෝපීය සිනමාව පිළිබඳ අධ්‍යයන'' 2.3 (2005). [[doi:10.1386/seci.2.3.173/1|මාර්ගගතව]]
* ෆෝර්ෂෝ, බැරී. ''බ්‍රිතාන්‍ය අපරාධ චිත්‍රපටය: සමාජ පිළිවෙල කඩාකප්පල් කිරීම'' (ස්ප්‍රින්ගර්, 2012).
* ෆෝර්ෂෝ, බැරී. ''යුරෝ නොයාර්: යුරෝපීය අපරාධ ප්‍රබන්ධ, චිත්‍රපට සහ රූපවාහිනිය සඳහා පොකට් අත්‍යවශ්‍ය මාර්ගෝපදේශය'' (2014) [https://www.amazon.com/Euro-Noir-Essential-European-Fiction/dp/1843442450/ උපුටා ගැනීම]
* ගර්හාර්ඩ්ස්, සාෂා. &quot;අයදුම් කිරීමේ අනන්‍යතාවය: 1960 ගණන්වල ජර්මානු අපරාධ ප්‍රභේදය සහ එඩ්ගර් වොලස් නිෂ්පාදන ප්‍රවණතාවය.&quot; ''ජර්මානු සිනමාවේ සාමාන්‍ය ඉතිහාසය: ප්‍රභේදය සහ එහි අපගමනය'' (කැම්ඩන් හවුස්, 2013) පිටු: 133–155.
* හැන්සන්, කිම් ටොෆ්ට්, ස්ටීවන් පීකොක් සහ සූ ටර්න්බුල්, සංස්. ''යුරෝපීය රූපවාහිනී අපරාධ නාට්‍ය සහ ඉන් ඔබ්බට'' (චෑම්: පැල්ග්‍රේව් මැක්මිලන්, 2018).
* මාර්ලෝ-මන්, ඇලෙක්ස්. &quot;ආතතියේ උපාය මාර්ග: එන්සෝ ජී. කැස්ටෙලාරිගේ ද බිග් රැකට් සහ ඉතාලි අපරාධ චිත්‍රපටයේ නැවත අර්ථකථනයක් කරා.&quot; ''ජනප්‍රිය ඉතාලි සිනමා'' (2013) පිටු: 133–146.
* පීකොක්, ස්ටීවන්. ''ස්වීඩන් අපරාධ ප්‍රබන්ධ: නවකතාව, චිත්‍රපටය, රූපවාහිනිය'' (මැන්චෙස්ටර් විශ්ව විද්‍යාල මුද්‍රණාලය, 2015).
* Reisinger, Deborah Sreifford. ''සමකාලීන ප්‍රංශයේ අපරාධ සහ මාධ්‍ය'' (Purdue University Press, 2007).
* ටොෆ්ට් හැන්සන්, කිම්, ස්ටීවන් පීකොක් සහ සූ ටර්න්බුල්. &quot;මෙම යුරෝපීය මධ්‍යම වීදි පහළට: යුරෝපීය රූපවාහිනී අපරාධ නාට්‍යයේ සමකාලීන ගැටළු.&quot; ''යුරෝපීය රූපවාහිනී අපරාධ නාට්‍ය සහ ඉන් ඔබ්බට'' (2018) පිටු: 1–19. [https://vbn.aau.dk/files/348223734/hansen_peacock_turnbull_euronoir.pdf මාර්ගගතව]
* විල්සන්, ඩේවිඩ් සහ ෂෝන් ඕ'සලිවන්. ''සිරගත කිරීමේ රූප: චිත්‍රපට සහ රූපවාහිනියේ බන්ධනාගාර නියෝජනය'' (වෝටර්සයිඩ් ප්‍රෙස්, 2004), බ්‍රිතාන්‍ය අවධාරණය.
{{Film genres}}{{Films by genre}}{{අධිකාරී පාලනය}}
[[ප්‍රවර්ගය:අපරාධ චිත්‍රපට]]</text>
      <sha1>ev8n8lpepbqpc6qig3cn8otz1zzz9m2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්ලාසොමයිසින්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194303</id>
    <revision>
      <id>790851</id>
      <timestamp>2026-05-18T18:50:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CeylonChingu</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1469269|Plazomicin]] to:si #mdwikicx</comment>
      <origin>790851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5177" sha1="tscuvs7ch5n9k6cbwjshae1kgd6t68t" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව බෙහෙත්}}'''සෙම්ඩ්‍රි යන''' වෙළඳ නාමය යටතේ අලෙවි කරන '''ප්ලාසොමයිසින්''', සංකීර්ණ මුත්‍රා ආසාදනවලට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා භාවිතා කරන ඇමයිනොග්ලිකොසයිඩ් ප්‍රතිජීවකයකි.&lt;ref name=&quot;AHFS2019&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Plazomicin Sulfate Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/plazomicin-sulfate.html|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists|access-date=10 October 2019|archive-date=6 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806090108/https://www.drugs.com/monograph/plazomicin-sulfate.html|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200806090108/https://www.drugs.com/monograph/plazomicin-sulfate.html|date=6 August 2020}}&lt;/ref&gt; 2019 වන විට එය නිර්දේශ කරනු ලබන්නේ වෙනත් විකල්පයක් නොමැති අයට පමණි.&lt;ref name=&quot;AHFS2019&quot; /&gt; එය ශිරාවකට එන්නත් කිරීම මගින් ලබා දෙනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;AHFS2019&quot; /&gt;

පොදු අතුරු ආබාධ අතරට වකුගඩු ආබාධ, [[පාචනය]], ඔක්කාරය සහ රුධිර පීඩන වෙනස්කම් ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;AHFS2019&quot; /&gt; අනෙකුත් දරුණු අතුරු ආබාධ අතරට ශ්‍රවණාබාධ, ක්ලොස්ට්‍රිඩියම් අපහසුතා ආශ්‍රිත පාචනය, අසංරක්ෂකතා; අධිසංවේදී ප්‍රතික්‍රියා සහ මාංශ පේශි දුර්වලතාවය ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;AHFS2019&quot; /&gt; ගර්භණී සමයේදී භාවිතා කිරීම දරුවාට හානි කළ හැකිය.&lt;ref name=&quot;AHFS2019&quot; /&gt; ප්ලාසොමයිසින් ක්‍රියා කරන්නේ බැක්ටීරියා වලට ප්‍රෝටීන් සෑදීමේ හැකියාව අඩු කිරීමෙනි.&lt;ref name=&quot;AHFS2019&quot; /&gt;

2018 දී ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ වෛද්‍ය භාවිතය සඳහා ප්ලාසොමයිසින් අනුමත කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;FDA Zemdri 210303&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=https://www.accessdata.fda.gov/scripts/cder/daf/index.cfm?event=overview.process&amp;varApplNo=210303|title=FDA Approved Drug Products: Zemdri|website=U.S. [[Food and Drug Administration]]|access-date=2018-06-28|archive-date=28 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128080033/https://www.accessdata.fda.gov/scripts/cder/daf/index.cfm?event=overview.process&amp;varApplNo=210303|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201128080033/https://www.accessdata.fda.gov/scripts/cder/daf/index.cfm?event=overview.process&amp;varApplNo=210303|date=28 November 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Drug Approval Package: Zemdri (plazomicin)|website=U.S. [[Food and Drug Administration]]|date=5 July 2018|url=https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/nda/2018/210303Orig1s000TOC.cfm|access-date=25 December 2019|archive-date=28 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128083016/https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/nda/2018/210303Orig1s000TOC.cfm|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201128083016/https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/nda/2018/210303Orig1s000TOC.cfm|date=28 November 2020}}&lt;/ref&gt; එය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ලැයිස්තුවේ අන්තර්ගත කර ඇත.&lt;ref name=&quot;WHO21st&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|year=2019|hdl=10665/325771|author-link=World Health Organization}}&lt;/ref&gt; ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ දින 10 ක ප්‍රතිකාර සඳහා ඇමරිකානු ඩොලර් 6,600 ක් පමණ වැය වේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Zemdri Prices, Coupons &amp; Patient Assistance Programs|url=https://www.drugs.com/price-guide/zemdri|website=Drugs.com|access-date=10 October 2019|archive-date=10 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191010065839/https://www.drugs.com/price-guide/zemdri|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191010065839/https://www.drugs.com/price-guide/zemdri|date=10 October 2019}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රිත ==
&lt;references /&gt;
[[Category:අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ]]
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>tscuvs7ch5n9k6cbwjshae1kgd6t68t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ට්‍රයැම්සිනොලෝන් හෙක්සැසිටොනයිඩ්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194304</id>
    <revision>
      <id>790853</id>
      <timestamp>2026-05-18T18:59:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CeylonChingu</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1456853|Triamcinolone hexacetonide]] to:si #mdwikicx</comment>
      <origin>790853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7273" sha1="sin6vl60ttkab6b01toyb00nes8826b" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව බෙහෙත්
|Verifiedfields   =
|Watchedfields    =
|verifiedrevid    =
|image            =Triamcinolone hexacetonide.svg
|width            =

&lt;!-- Names --&gt;
|tradename        =ඇරිස්ටෝස්පන්, හෙක්සැට්‍රියෝන්, සහ වෙනත් නම්
|synonyms         =Triamcinolone acetonide 21-tebutate; Triamcinolone acetonide 21-(''tert''-butylacetate); 9α-Fluoro-11β,16α,17α,21-tetrahydroxypregna-1,4-diene-3,20-dione cyclic 16,17-acetal with acetone, 21-(3,3-dimethylbutyrate); 9α-Fluoro-11β-hydroxy-16α,17α-((1-methylethylidene)bis(oxy))pregna-1,4-diene-3,20-dione 21-(3,3-dimethylbutyrate)
|IUPAC_name       =2-[(4a''S'',4b''R'',5''S'',6a''S'',6b''S'',9a''R'',10a''S'',10b''S'')-4b-Fluoro-5-hydroxy-4a,6a,8,8-tetramethyl-2-oxo-2,4a,4b,5,6,6a,9a,10,10a,10b,11,12-dodecahydro-6b''H''-naphtho[2',1':4,5]indeno[1,2-d][1,3]dioxol-6b-yl]-2-oxoethyl 3,3-dimethylbutanoate

&lt;!-- Clinical data --&gt;
|pregnancy_AU     =&lt;!-- A / B1 / B2 / B3 / C / D / X --&gt;
|pregnancy_US     =&lt;!-- A / B            / C / D / X --&gt;
|pregnancy_category=
|routes_of_administration=[[Injection into a joint]]&lt;ref name=EML2023/&gt;
|Drugs.com        =
|MedlinePlus      =

&lt;!-- Legal data --&gt;
|legal_AU         =&lt;!-- Unscheduled / S2 / S3 / S4 / S5 / S6 / S7 / S8 / S9 --&gt;
|legal_CA         =
|legal_UK         =
|legal_US         =
|legal_status     =

&lt;!-- Pharmacokinetic data --&gt;
|bioavailability  =
|protein_bound    =
|metabolism       =
|elimination_half-life=
|excretion        =

&lt;!-- Chemical and physical data --&gt;
|C                =30
|F                =1
|H                =41
|O                =7
|smiles           =C[C@]12C[C@@H]([C@]3([C@H]([C@@H]1C[C@@H]4[C@]2(OC(O4)(C)C)C(=O)COC(=O)CC(C)(C)C)CCC5=CC(=O)C=C[C@@]53C)F)O
|StdInChI         =1S/C30H41FO7/c1-25(2,3)15-24(35)36-16-22(34)30-23(37-26(4,5)38-30)13-20-19-9-8-17-12-18(32)10-11-27(17,6)29(19,31)21(33)14-28(20,30)7/h10-12,19-21,23,33H,8-9,13-16H2,1-7H3/t19-,20-,21-,23+,27-,28-,29-,30+/m0/s1
|StdInChI_Ref     =
|StdInChIKey      =TZIZWYVVGLXXFV-FLRHRWPCSA-N
|StdInChIKey_Ref  =
|drug_name        =Triamcinolone_hexacetonide
}}
'''ඇරිස්ටෝස්පන්''' යන වෙළඳ නාමය යටතේ අලෙවි කරන '''ට්‍රයැම්සිනොලෝන් හෙක්සැසිටොනයිඩ්''', යෞවන ඉඩියෝපතික් ආතරයිටිස් (JIA) ප්‍රතිකාර සඳහා භාවිතා කරන ඖෂධයකි.&lt;ref name=&quot;EML2023&quot; /&gt; එය රක්තවාතය, කෝෂාකාර කුහර ආසාදනය (බර්සයිටිස්) සහ කණ්ඩරා ප්‍රදාහය (ටෙන්ඩිනයිටිස්) සඳහා ද භාවිතා කළ හැකිය.&lt;ref name=&quot;FDA2023&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Aristospan®(Triamcinolone Hexacetonide Injectable Suspension, USP)20 mg/mL PARENTERAL|url=https://fda.report/DailyMed/f280d8f5-4224-4f3b-be1b-ceb7587b15c3|website=FDA|access-date=12 September 2023|archive-date=13 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230913093102/https://fda.report/DailyMed/f280d8f5-4224-4f3b-be1b-ceb7587b15c3|url-status=live}}&lt;/ref&gt; එය සන්ධියකට එන්නත් කිරීම මගින් ලබා දෙනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;EML2023&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=eEML - Electronic Essential Medicines List|url=https://list.essentialmeds.org/medicines/893|website=list.essentialmeds.org|access-date=8 September 2023|archive-date=18 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220618063858/http://list.essentialmeds.org/medicines/893|url-status=live}}&lt;/ref&gt; බලපෑම් සති 4ක් දක්වා පවතී.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Lemke|first=Thomas L.|title=Foye's Principles of Medicinal Chemistry|date=2008|publisher=Lippincott Williams &amp; Wilkins|isbn=9780781768795|page=892|url=https://books.google.com.pk/books?id=R0W1ErpsQpkC&amp;pg=PA892|access-date=12 September 2023|archive-date=13 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230913093055/https://books.google.com.pk/books?id=R0W1ErpsQpkC&amp;pg=PA892|url-status=live}}&lt;/ref&gt; විකල්පයක් ලෙස ට්‍රයැම්සිනොලෝන් ඇසිටොනයිඩ් භාවිතා කළ හැක.&lt;ref name=&quot;WHO23rd&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=The selection and use of essential medicines 2023: web annex A: World Health Organization model list of essential medicines: 23rd list (2023)|year=2023|hdl=10665/371090|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MHP/HPS/EML/2023.02|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt;

අතුරු ආබාධ අතර කාංසාව, ඉදිමීම, ආසාදන වැළදීමේ අවදානම වැඩි වීම, නිදාගැනීමේ අපහසුතා සහ පාචක වණ රෝග ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;BNF2023&quot; /&gt; දුර්ලභ අතුරු ආබාධ අතරට කණ්ඩරාවන් කැඩීම/විදාරණය සහ මධ්‍යම සේරස් කොරියෝරෙටිනෝපති ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;BNF2023&quot; /&gt; එය ප්‍රධාන වශයෙන් ඛනිජමය කෝටිකොයිඩ් බලපෑම් අඩු ග්ලූකෝ කෝටිකොයිඩ් වර්ගයකි.&lt;ref name=&quot;BNF2023&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Triamcinolone hexacetonide|url=https://bnf.nice.org.uk/drugs/triamcinolone-hexacetonide/|website=BNF|access-date=12 September 2023|archive-date=13 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230913093059/https://www.nice.org.uk/bnf-uk-only|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

1969 දී එක්සත් ජනපදයේ වෛද්‍ය භාවිතය සඳහා අනුමත කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Aristospan (Injection)|url=https://www.drugs.com/cons/aristospan.html|access-date=12 September 2023|archive-date=19 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220819164611/https://www.drugs.com/cons/aristospan.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; එය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ලැයිස්තුවේ අන්තර්ගත කර ඇත.&lt;ref name=&quot;WHO23rd&quot; /&gt; එක්සත් රාජධානියේ 20 mg කුප්පියක මිල 2023 වන විට NHS හි පවුම් 12 ක් පමණ විය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Triamcinolone hexacetonide Medicinal forms|url=https://bnf.nice.org.uk/drugs/triamcinolone-hexacetonide/medicinal-forms/|website=BNF|access-date=12 September 2023|archive-date=13 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230913093145/https://www.nice.org.uk/bnf-uk-only|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රිත ==
&lt;references /&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>sin6vl60ttkab6b01toyb00nes8826b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790854</id>
      <parentid>790853</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T18:59:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CeylonChingu</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>790854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7346" sha1="40rujrvskn7reaaie08jc8lt8z2d10e" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව බෙහෙත්
|Verifiedfields   =
|Watchedfields    =
|verifiedrevid    =
|image            =Triamcinolone hexacetonide.svg
|width            =

&lt;!-- Names --&gt;
|tradename        =ඇරිස්ටෝස්පන්, හෙක්සැට්‍රියෝන්, සහ වෙනත් නම්
|synonyms         =Triamcinolone acetonide 21-tebutate; Triamcinolone acetonide 21-(''tert''-butylacetate); 9α-Fluoro-11β,16α,17α,21-tetrahydroxypregna-1,4-diene-3,20-dione cyclic 16,17-acetal with acetone, 21-(3,3-dimethylbutyrate); 9α-Fluoro-11β-hydroxy-16α,17α-((1-methylethylidene)bis(oxy))pregna-1,4-diene-3,20-dione 21-(3,3-dimethylbutyrate)
|IUPAC_name       =2-[(4a''S'',4b''R'',5''S'',6a''S'',6b''S'',9a''R'',10a''S'',10b''S'')-4b-Fluoro-5-hydroxy-4a,6a,8,8-tetramethyl-2-oxo-2,4a,4b,5,6,6a,9a,10,10a,10b,11,12-dodecahydro-6b''H''-naphtho[2',1':4,5]indeno[1,2-d][1,3]dioxol-6b-yl]-2-oxoethyl 3,3-dimethylbutanoate

&lt;!-- Clinical data --&gt;
|pregnancy_AU     =&lt;!-- A / B1 / B2 / B3 / C / D / X --&gt;
|pregnancy_US     =&lt;!-- A / B            / C / D / X --&gt;
|pregnancy_category=
|routes_of_administration=[[Injection into a joint]]&lt;ref name=EML2023/&gt;
|Drugs.com        =
|MedlinePlus      =

&lt;!-- Legal data --&gt;
|legal_AU         =&lt;!-- Unscheduled / S2 / S3 / S4 / S5 / S6 / S7 / S8 / S9 --&gt;
|legal_CA         =
|legal_UK         =
|legal_US         =
|legal_status     =

&lt;!-- Pharmacokinetic data --&gt;
|bioavailability  =
|protein_bound    =
|metabolism       =
|elimination_half-life=
|excretion        =

&lt;!-- Chemical and physical data --&gt;
|C                =30
|F                =1
|H                =41
|O                =7
|smiles           =C[C@]12C[C@@H]([C@]3([C@H]([C@@H]1C[C@@H]4[C@]2(OC(O4)(C)C)C(=O)COC(=O)CC(C)(C)C)CCC5=CC(=O)C=C[C@@]53C)F)O
|StdInChI         =1S/C30H41FO7/c1-25(2,3)15-24(35)36-16-22(34)30-23(37-26(4,5)38-30)13-20-19-9-8-17-12-18(32)10-11-27(17,6)29(19,31)21(33)14-28(20,30)7/h10-12,19-21,23,33H,8-9,13-16H2,1-7H3/t19-,20-,21-,23+,27-,28-,29-,30+/m0/s1
|StdInChI_Ref     =
|StdInChIKey      =TZIZWYVVGLXXFV-FLRHRWPCSA-N
|StdInChIKey_Ref  =
|drug_name        =Triamcinolone_hexacetonide
}}
'''ඇරිස්ටෝස්පන්''' යන වෙළඳ නාමය යටතේ අලෙවි කරන '''ට්‍රයැම්සිනොලෝන් හෙක්සැසිටොනයිඩ්''', යෞවන ඉඩියෝපතික් ආතරයිටිස් (JIA) ප්‍රතිකාර සඳහා භාවිතා කරන ඖෂධයකි.&lt;ref name=&quot;EML2023&quot; /&gt; එය රක්තවාතය, කෝෂාකාර කුහර ආසාදනය (බර්සයිටිස්) සහ කණ්ඩරා ප්‍රදාහය (ටෙන්ඩිනයිටිස්) සඳහා ද භාවිතා කළ හැකිය.&lt;ref name=&quot;FDA2023&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Aristospan®(Triamcinolone Hexacetonide Injectable Suspension, USP)20 mg/mL PARENTERAL|url=https://fda.report/DailyMed/f280d8f5-4224-4f3b-be1b-ceb7587b15c3|website=FDA|access-date=12 September 2023|archive-date=13 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230913093102/https://fda.report/DailyMed/f280d8f5-4224-4f3b-be1b-ceb7587b15c3|url-status=live}}&lt;/ref&gt; එය සන්ධියකට එන්නත් කිරීම මගින් ලබා දෙනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;EML2023&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=eEML - Electronic Essential Medicines List|url=https://list.essentialmeds.org/medicines/893|website=list.essentialmeds.org|access-date=8 September 2023|archive-date=18 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220618063858/http://list.essentialmeds.org/medicines/893|url-status=live}}&lt;/ref&gt; බලපෑම් සති 4ක් දක්වා පවතී.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Lemke|first=Thomas L.|title=Foye's Principles of Medicinal Chemistry|date=2008|publisher=Lippincott Williams &amp; Wilkins|isbn=9780781768795|page=892|url=https://books.google.com.pk/books?id=R0W1ErpsQpkC&amp;pg=PA892|access-date=12 September 2023|archive-date=13 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230913093055/https://books.google.com.pk/books?id=R0W1ErpsQpkC&amp;pg=PA892|url-status=live}}&lt;/ref&gt; විකල්පයක් ලෙස ට්‍රයැම්සිනොලෝන් ඇසිටොනයිඩ් භාවිතා කළ හැක.&lt;ref name=&quot;WHO23rd&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=The selection and use of essential medicines 2023: web annex A: World Health Organization model list of essential medicines: 23rd list (2023)|year=2023|hdl=10665/371090|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MHP/HPS/EML/2023.02|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt;

අතුරු ආබාධ අතර කාංසාව, ඉදිමීම, ආසාදන වැළදීමේ අවදානම වැඩි වීම, නිදාගැනීමේ අපහසුතා සහ පාචක වණ රෝග ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;BNF2023&quot; /&gt; දුර්ලභ අතුරු ආබාධ අතරට කණ්ඩරාවන් කැඩීම/විදාරණය සහ මධ්‍යම සේරස් කොරියෝරෙටිනෝපති ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;BNF2023&quot; /&gt; එය ප්‍රධාන වශයෙන් ඛනිජමය කෝටිකොයිඩ් බලපෑම් අඩු ග්ලූකෝ කෝටිකොයිඩ් වර්ගයකි.&lt;ref name=&quot;BNF2023&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Triamcinolone hexacetonide|url=https://bnf.nice.org.uk/drugs/triamcinolone-hexacetonide/|website=BNF|access-date=12 September 2023|archive-date=13 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230913093059/https://www.nice.org.uk/bnf-uk-only|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

1969 දී එක්සත් ජනපදයේ වෛද්‍ය භාවිතය සඳහා අනුමත කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Aristospan (Injection)|url=https://www.drugs.com/cons/aristospan.html|access-date=12 September 2023|archive-date=19 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220819164611/https://www.drugs.com/cons/aristospan.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; එය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ලැයිස්තුවේ අන්තර්ගත කර ඇත.&lt;ref name=&quot;WHO23rd&quot; /&gt; එක්සත් රාජධානියේ 20 mg කුප්පියක මිල 2023 වන විට NHS හි පවුම් 12 ක් පමණ විය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Triamcinolone hexacetonide Medicinal forms|url=https://bnf.nice.org.uk/drugs/triamcinolone-hexacetonide/medicinal-forms/|website=BNF|access-date=12 September 2023|archive-date=13 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230913093145/https://www.nice.org.uk/bnf-uk-only|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රිත ==
&lt;references /&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]
[[ප්‍රවර්ගය:අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ]]</text>
      <sha1>40rujrvskn7reaaie08jc8lt8z2d10e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790855</id>
      <parentid>790854</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T19:00:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CeylonChingu</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>790855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7379" sha1="jygqwxjkvfm52euqdg9gwm123wj1hy5" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව බෙහෙත්
|Verifiedfields   =
|Watchedfields    =
|verifiedrevid    =
|image            =Triamcinolone hexacetonide.svg
|width            =

&lt;!-- Names --&gt;
|tradename        =ඇරිස්ටෝස්පන්, හෙක්සැට්‍රියෝන්, සහ වෙනත් නම්
|synonyms         =Triamcinolone acetonide 21-tebutate; Triamcinolone acetonide 21-(''tert''-butylacetate); 9α-Fluoro-11β,16α,17α,21-tetrahydroxypregna-1,4-diene-3,20-dione cyclic 16,17-acetal with acetone, 21-(3,3-dimethylbutyrate); 9α-Fluoro-11β-hydroxy-16α,17α-((1-methylethylidene)bis(oxy))pregna-1,4-diene-3,20-dione 21-(3,3-dimethylbutyrate)
|IUPAC_name       =2-[(4a''S'',4b''R'',5''S'',6a''S'',6b''S'',9a''R'',10a''S'',10b''S'')-4b-Fluoro-5-hydroxy-4a,6a,8,8-tetramethyl-2-oxo-2,4a,4b,5,6,6a,9a,10,10a,10b,11,12-dodecahydro-6b''H''-naphtho[2',1':4,5]indeno[1,2-d][1,3]dioxol-6b-yl]-2-oxoethyl 3,3-dimethylbutanoate

&lt;!-- Clinical data --&gt;
|pregnancy_AU     =&lt;!-- A / B1 / B2 / B3 / C / D / X --&gt;
|pregnancy_US     =&lt;!-- A / B            / C / D / X --&gt;
|pregnancy_category=
|routes_of_administration=සන්ධියකට එන්නත් කිරීම&lt;ref name=EML2023/&gt;
|Drugs.com        =
|MedlinePlus      =

&lt;!-- Legal data --&gt;
|legal_AU         =&lt;!-- Unscheduled / S2 / S3 / S4 / S5 / S6 / S7 / S8 / S9 --&gt;
|legal_CA         =
|legal_UK         =
|legal_US         =
|legal_status     =

&lt;!-- Pharmacokinetic data --&gt;
|bioavailability  =
|protein_bound    =
|metabolism       =
|elimination_half-life=
|excretion        =

&lt;!-- Chemical and physical data --&gt;
|C                =30
|F                =1
|H                =41
|O                =7
|smiles           =C[C@]12C[C@@H]([C@]3([C@H]([C@@H]1C[C@@H]4[C@]2(OC(O4)(C)C)C(=O)COC(=O)CC(C)(C)C)CCC5=CC(=O)C=C[C@@]53C)F)O
|StdInChI         =1S/C30H41FO7/c1-25(2,3)15-24(35)36-16-22(34)30-23(37-26(4,5)38-30)13-20-19-9-8-17-12-18(32)10-11-27(17,6)29(19,31)21(33)14-28(20,30)7/h10-12,19-21,23,33H,8-9,13-16H2,1-7H3/t19-,20-,21-,23+,27-,28-,29-,30+/m0/s1
|StdInChI_Ref     =
|StdInChIKey      =TZIZWYVVGLXXFV-FLRHRWPCSA-N
|StdInChIKey_Ref  =
|drug_name        =Triamcinolone_hexacetonide
}}
'''ඇරිස්ටෝස්පන්''' යන වෙළඳ නාමය යටතේ අලෙවි කරන '''ට්‍රයැම්සිනොලෝන් හෙක්සැසිටොනයිඩ්''', යෞවන ඉඩියෝපතික් ආතරයිටිස් (JIA) ප්‍රතිකාර සඳහා භාවිතා කරන ඖෂධයකි.&lt;ref name=&quot;EML2023&quot; /&gt; එය රක්තවාතය, කෝෂාකාර කුහර ආසාදනය (බර්සයිටිස්) සහ කණ්ඩරා ප්‍රදාහය (ටෙන්ඩිනයිටිස්) සඳහා ද භාවිතා කළ හැකිය.&lt;ref name=&quot;FDA2023&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Aristospan®(Triamcinolone Hexacetonide Injectable Suspension, USP)20 mg/mL PARENTERAL|url=https://fda.report/DailyMed/f280d8f5-4224-4f3b-be1b-ceb7587b15c3|website=FDA|access-date=12 September 2023|archive-date=13 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230913093102/https://fda.report/DailyMed/f280d8f5-4224-4f3b-be1b-ceb7587b15c3|url-status=live}}&lt;/ref&gt; එය සන්ධියකට එන්නත් කිරීම මගින් ලබා දෙනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;EML2023&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=eEML - Electronic Essential Medicines List|url=https://list.essentialmeds.org/medicines/893|website=list.essentialmeds.org|access-date=8 September 2023|archive-date=18 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220618063858/http://list.essentialmeds.org/medicines/893|url-status=live}}&lt;/ref&gt; බලපෑම් සති 4ක් දක්වා පවතී.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Lemke|first=Thomas L.|title=Foye's Principles of Medicinal Chemistry|date=2008|publisher=Lippincott Williams &amp; Wilkins|isbn=9780781768795|page=892|url=https://books.google.com.pk/books?id=R0W1ErpsQpkC&amp;pg=PA892|access-date=12 September 2023|archive-date=13 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230913093055/https://books.google.com.pk/books?id=R0W1ErpsQpkC&amp;pg=PA892|url-status=live}}&lt;/ref&gt; විකල්පයක් ලෙස ට්‍රයැම්සිනොලෝන් ඇසිටොනයිඩ් භාවිතා කළ හැක.&lt;ref name=&quot;WHO23rd&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=The selection and use of essential medicines 2023: web annex A: World Health Organization model list of essential medicines: 23rd list (2023)|year=2023|hdl=10665/371090|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MHP/HPS/EML/2023.02|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt;

අතුරු ආබාධ අතර කාංසාව, ඉදිමීම, ආසාදන වැළදීමේ අවදානම වැඩි වීම, නිදාගැනීමේ අපහසුතා සහ පාචක වණ රෝග ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;BNF2023&quot; /&gt; දුර්ලභ අතුරු ආබාධ අතරට කණ්ඩරාවන් කැඩීම/විදාරණය සහ මධ්‍යම සේරස් කොරියෝරෙටිනෝපති ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;BNF2023&quot; /&gt; එය ප්‍රධාන වශයෙන් ඛනිජමය කෝටිකොයිඩ් බලපෑම් අඩු ග්ලූකෝ කෝටිකොයිඩ් වර්ගයකි.&lt;ref name=&quot;BNF2023&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Triamcinolone hexacetonide|url=https://bnf.nice.org.uk/drugs/triamcinolone-hexacetonide/|website=BNF|access-date=12 September 2023|archive-date=13 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230913093059/https://www.nice.org.uk/bnf-uk-only|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

1969 දී එක්සත් ජනපදයේ වෛද්‍ය භාවිතය සඳහා අනුමත කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Aristospan (Injection)|url=https://www.drugs.com/cons/aristospan.html|access-date=12 September 2023|archive-date=19 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220819164611/https://www.drugs.com/cons/aristospan.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; එය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ලැයිස්තුවේ අන්තර්ගත කර ඇත.&lt;ref name=&quot;WHO23rd&quot; /&gt; එක්සත් රාජධානියේ 20 mg කුප්පියක මිල 2023 වන විට NHS හි පවුම් 12 ක් පමණ විය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Triamcinolone hexacetonide Medicinal forms|url=https://bnf.nice.org.uk/drugs/triamcinolone-hexacetonide/medicinal-forms/|website=BNF|access-date=12 September 2023|archive-date=13 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230913093145/https://www.nice.org.uk/bnf-uk-only|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රිත ==
&lt;references /&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]
[[ප්‍රවර්ගය:අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ]]</text>
      <sha1>jygqwxjkvfm52euqdg9gwm123wj1hy5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>අයට්‍රොක්සික් අම්ලය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194305</id>
    <revision>
      <id>790856</id>
      <timestamp>2026-05-18T19:04:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CeylonChingu</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1458116|Iotroxic acid]] to:si #mdwikicx</comment>
      <origin>790856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6544" sha1="iqovuinsiq37tuugh4d18stqtzl86q3" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව බෙහෙත්|image=Iotroxic acid.png

&lt;!-- Names --&gt;|tradename=බිලිස්කොපින්, වෙනත් නම්|synonyms=|IUPAC_name=3-&lt;nowiki/&gt;{2-[2-(2-&lt;nowiki/&gt;{[(3-carboxy-2,4,6-triiodophenyl)carbamoyl]methoxy}ethoxy)ethoxy]acetamido}-2,4,6-triiodobenzoic acid

&lt;!-- Clinical data --&gt;|pregnancy_AU=&lt;!-- A / B1 / B2 / B3 / C / D / X --&gt;|pregnancy_US=&lt;!-- A / B            / C / D / X --&gt;|pregnancy_category=|routes_of_administration=|Drugs.com={{drugs.com|international|iotroxic-acid}}|MedlinePlus=&lt;!-- Legal data --&gt;|legal_AU=&lt;!-- S2, S3, S4, S5, S6, S7, S8, S9 or Unscheduled--&gt;|legal_CA=&lt;!-- Schedule I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII --&gt;|legal_UK=&lt;!-- GSL, P, POM, CD, or Class A, B, C --&gt;|legal_US=&lt;!-- OTC / Rx-only / Schedule I, II, III, IV, V --&gt;|legal_status=&lt;!-- Pharmacokinetic data --&gt;|bioavailability=|protein_bound=|metabolism=|elimination_half-life=|excretion=&lt;!-- Chemical and physical data --&gt;|C=22|H=18|I=6|N=2|O=9|smiles=O=C(Nc1c(I)c(c(I)cc1I)C(=O)O)COCCOCCOCC(=O)Nc2c(I)c(C(=O)O)c(I)cc2I}}'''අයොට්‍රොක්සික් අම්ලය''', '''මෙග්ලුමින් අයොට්‍රොක්සෙට්''' ලෙසද හැඳින්වේ, එය [[එක්ස් කිරණ|එක්ස් කිරණ පරීක්ෂණ]] අතරතුර ප්‍රතිවිරුද්ධ මාධ්‍යයක් ලෙස භාවිතා කරන අණුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Iotroxic Acid - Drugs.com|url=https://www.drugs.com/international/iotroxic-acid.html|website=www.drugs.com|access-date=31 December 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161231170334/https://www.drugs.com/international/iotroxic-acid.html|archive-date=31 December 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;WHO2008&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|title=WHO Model Formulary 2008|year=2009|isbn=9789241547659|vauthors=((World Health Organization))|veditors=Stuart MC, Kouimtzi M, Hill SR|hdl=10665/44053|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|hdl-access=free|pages=315, 318}}&lt;/ref&gt; එය විශේෂයෙන් පිත්තාශය සහ පිත්තාශ මාර්ගය පරීක්ෂා කිරීමේදී භාවිතා වේ.&lt;ref name=&quot;WHO2008&quot; /&gt; එය ශිරාවකට මන්දගාමී ලෙස එන්නත් කිරීම මගින් ලබා දෙනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;WHO2008&quot; /&gt;

මෙහි අතුරු ආබාධ දුර්ලභයි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Neugebauer|first=Edmund|last2=Sauerland|first2=Stefan|title=Recommendations for evidence-based endoscopic surgery: The updated EAES consensus development conferences|date=2014|publisher=Springer Science &amp; Business Media|isbn=9782817808499|page=67|url=https://books.google.ca/books?id=seILBwAAQBAJ&amp;pg=PA67|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170101000948/https://books.google.ca/books?id=seILBwAAQBAJ&amp;pg=PA67|archive-date=2017-01-01}}&lt;/ref&gt; වමනය, සම රතු වීම, [[හිසරදය]], කැසීම සහ අඩු රුධිර පීඩනය ඒ අතුරු ආබාධ වලට ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;WHO2008&quot; /&gt; දුර්ලභ අතුරු ආබාධ අතරට වලිප්පුව සහ [[අසාත්මිකතාව|අසාත්මිකතා ප්‍රතික්‍රියා]] ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;WHO2008&quot; /&gt; අයඩින් ආසාත්මිකතාවයක් ඇති අය විසින් එය භාවිතා නොකළ යුතුය.&lt;ref name=&quot;WHO2008&quot; /&gt; අයොට්‍රොක්සික් අම්ලය යනු ඩයෝනික් ඩයිමර් වර්ගයේ අයඩින් අඩංගු ප්‍රතිවිරුද්ධ මාධ්‍යයකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Schaefer|first=Christof|last2=Peters|first2=Paul W. J.|last3=Miller|first3=Richard K.|title=Drugs During Pregnancy and Lactation: Treatment Options and Risk Assessment|date=2014|publisher=Academic Press|isbn=9780124079014|page=532|url=https://books.google.ca/books?id=L2NzAwAAQBAJ&amp;pg=PA532|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170101001148/https://books.google.ca/books?id=L2NzAwAAQBAJ&amp;pg=PA532|archive-date=2017-01-01}}&lt;/ref&gt;

අයට්‍රොක්සික් අම්ලය ප්‍රථම වරට නිපදවන ලද්දේ 1976 දීය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Korolkovas|first=Andrejus|title=Essentials of Medicinal Chemistry|date=1988|publisher=Wiley|isbn=9780471883562|page=1063|url=https://books.google.ca/books?id=6hxtAAAAMAAJ|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170101001146/https://books.google.ca/books?id=6hxtAAAAMAAJ|archive-date=2017-01-01}}&lt;/ref&gt; එය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ලැයිස්තුවේ අන්තර්ගත කර ඇත.&lt;ref name=&quot;WHO21st&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|year=2019|hdl=10665/325771|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO}}&lt;/ref&gt; මේ වෙනුවට චුම්භක අනුනාද චෝලන්ජියෝපන්ක්‍රියේටෝග්‍රැෆි (MRCP) තාක්ෂණය ලබා ගත හැකි වීම නිසා [[සංවර්ධිත රටවල්|සංවර්ධිත ලෝකයේ]] එය කලාතුරකින් භාවිතා වේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Sherlock|first=Shiela|last2=Dooley|first2=James|title=Diseases of the Liver and Biliary System|date=2008|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=9780470986813|page=568|url=https://books.google.ca/books?id=-TD1_-SiqvcC&amp;lpg=PA568|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170101001040/https://books.google.ca/books?id=-TD1_-SiqvcC&amp;lpg=PA568|archive-date=2017-01-01}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රිත ==
&lt;references /&gt;
[[Category:අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ]]
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>iqovuinsiq37tuugh4d18stqtzl86q3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මෙට්ෆෝමින්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194306</id>
    <revision>
      <id>790861</id>
      <timestamp>2026-05-18T19:42:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1457896|Metformin]] to:si #mdwikicx</comment>
      <origin>790861</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13852" sha1="izlvpzitcwmx3vmc3fjkxp62qbkdr13" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව බෙහෙත්
|drug_name        =මෙට්ෆෝමින්
|image            =Metformin.svg
|width            =
|alt              =
|image2           =Metformin-from-xtal-3D-balls.png
|width2           =
|alt2             =
|caption          =
|type             =&lt;!-- empty --&gt;

&lt;!-- Names --&gt;
|tradename        =ෆෝර්ටමෙට්, ග්ලූකෝෆාජ්, ග්ලූමෙට්සා, [[#Formulations|වෙනත්]]
|synonyms         =''N'',''N''-dimethylbiguanide&lt;ref&gt;{{cite journal | vauthors = Sirtori CR, Franceschini G, Galli-Kienle M, Cighetti G, Galli G, Bondioli A, Conti F | title = Disposition of metformin (N,N-dimethylbiguanide) in man | journal = Clinical Pharmacology and Therapeutics | volume = 24 | issue = 6 | pages = 683–93 | date = December 1978 | pmid = 710026 | doi = 10.1002/cpt1978246683 }}&lt;/ref&gt;
|IUPAC_name       =''N'',''N''-Dimethylimidodicarbonimidic diamide

&lt;!-- Clinical data --&gt;
|pregnancy_AU     =C
|pregnancy_US     =N
|pregnancy_category=
|routes_of_administration=[[මුඛ ඖෂධ භාවිතය|මුඛය හරහා]]
|Drugs.com        ={{drugs.com|monograph|metformin-hydrochloride}}
|MedlinePlus      =a696005

&lt;!-- Legal data --&gt;
|legal_AU         =S4
|legal_CA         =Rx-only
|legal_UN         =&lt;!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV--&gt;
|legal_UK         =POM
|legal_US         =Rx-only
|legal_status     =&lt;!--For countries not listed above--&gt;
|DailyMedID       =Metformin
|licence_US       =Metformin
|licence_EU       =Yes

&lt;!-- Pharmacokinetic data --&gt;
|bioavailability  =50–60%&lt;ref name = D95&gt;{{cite journal | vauthors = Dunn CJ, Peters DH | title = Metformin. A review of its pharmacological properties and therapeutic use in non-insulin-dependent diabetes mellitus | journal = Drugs | volume = 49 | issue = 5 | pages = 721–49 | date = May 1995 | pmid = 7601013 | doi = 10.2165/00003495-199549050-00007 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=D03&gt;{{cite journal | vauthors = Hundal RS, Inzucchi SE | title = Metformin: new understandings, new uses | journal = Drugs | volume = 63 | issue = 18 | pages = 1879–94 | year = 2003 | pmid = 12930161 | doi = 10.2165/00003495-200363180-00001 }}&lt;/ref&gt;
|protein_bound    =අවම&lt;ref name = D95 /&gt;
|metabolism       =අක්මාවෙන් නොවේ&lt;ref name = D95 /&gt;
|elimination_half-life=4–8.7 පැය&lt;ref name = D95 /&gt;
|excretion        =මූත්‍ර (90%)&lt;ref name = D95 /&gt;

&lt;!-- Chemical and physical data --&gt;
|C                =4
|H                =11
|N                =5
|smiles           =CN(C)C(=N)N=C(N)N
|StdInChI         =1S/C4H11N5/c1-9(2)4(7)8-3(5)6/h1-2H3,(H5,5,6,7,8)
|StdInChI_comment =
|StdInChIKey      =XZWYZXLIPXDOLR-UHFFFAOYSA-N
|StdInChIKey_Ref  ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|density          =1.3±0.1&lt;ref name=&quot;chemsrc&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.chemsrc.com/en/cas/657-24-9_889579.html|title=metformin_msds|access-date=2 August 2020|archive-date=12 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170612212251/http://www.chemsrc.com/en/cas/657-24-9_889579.html|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170612212251/http://www.chemsrc.com/en/cas/657-24-9_889579.html |date=12 June 2017 }}&lt;/ref&gt;
|melting_point    =
|melting_high     =
|melting_notes    =
|boiling_point    =
|boiling_notes    =
|solubility       =
|specific_rotation=
}}
'''ග්ලූකෝෆේජ්''' යන වෙළඳ නාමය යටතේ අලෙවි කරන '''මෙට්ෆෝමින්''', දෙවන වර්ගයේ දියවැඩියාවට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා [[චිකිත්සාව|පළමු පෙළ]] ඖෂධයකි,&lt;ref name=&quot;AHFS2016&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Metformin Hydrochloride|url=https://www.drugs.com/monograph/metformin-hydrochloride.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=2 January 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161224162245/https://www.drugs.com/monograph/metformin-hydrochloride.html|archive-date=24 December 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Ann2016&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Maruthur NM, Tseng E, Hutfless S, Wilson LM, Suarez-Cuervo C, Berger Z, Chu Y, Iyoha E, Segal JB, Bolen S|title=Diabetes Medications as Monotherapy or Metformin-Based Combination Therapy for Type 2 Diabetes: A Systematic Review and Meta-analysis|journal=Annals of Internal Medicine|volume=164|issue=11|pages=740–51|date=June 2016|pmid=27088241|doi=10.7326/M15-2650}}&lt;/ref&gt; විශේෂයෙන් අධික බර ඇති පුද්ගලයින් සඳහා.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|title=Clinical Obesity|date=2008|publisher=John Wiley &amp; Sons|location=Oxford|isbn=978-0-470-98708-7|page=262|edition=2nd|url=https://books.google.com/books?id=qGVnItPoPCYC&amp;pg=PA262|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170908185309/https://books.google.com/books?id=qGVnItPoPCYC&amp;pg=PA262|archive-date=2017-09-08}}&lt;/ref&gt; එය බහු කෝෂ්ඨ ඩිම්බකෝෂ සින්ඩ්‍රෝමයට ප්‍රතිකාර කිරීමේදී ද භාවිතා වේ.&lt;ref name=&quot;AHFS2016&quot; /&gt; එය බර වැඩිවීම සමඟ සම්බන්ධ නොවේ.&lt;ref name=&quot;Pres2014&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=|title=Type 2 diabetes and metformin. First choice for monotherapy: weak evidence of efficacy but well-known and acceptable adverse effects|journal=Prescrire International|volume=23|issue=154|pages=269–72|date=November 2014|pmid=25954799}}&lt;/ref&gt; එය මුඛයෙන් ගනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;AHFS2016&quot; /&gt;

මෙට්ෆෝමින් සාමාන්‍යයෙන් හොඳින් ශරීරයට ඔරොත්තු දේ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Triggle CR, Ding H|title=Metformin is not just an antihyperglycaemic drug but also has protective effects on the vascular endothelium|journal=Acta Physiologica|volume=219|issue=1|pages=138–151|date=January 2017|pmid=26680745|doi=10.1111/apha.12644}}&lt;/ref&gt; පොදු අතුරු ආබාධ අතරට [[පාචනය]], ඔක්කාරය සහ උදර වේදනාව ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;AHFS2016&quot; /&gt; එය රුධිරයේ සීනි මට්ටම අඩු කිරීමේ අවදානම අඩුය.&lt;ref name=&quot;AHFS2016&quot; /&gt; ඖෂධ අධික මාත්‍රාවලින් භාවිතා කරන්නේ නම් හෝ දරුණු වකුගඩු ආබාධ ඇති පුද්ගලයින්ට නියම කරන්නේ නම් , රුධිරයේ ලැක්ටික් අම්ල මට්ටම ඉහළ යාම පිලිබඳ සැලකිලිමත් විය යුතුය.&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Blumenberg A, Benabbas R, Sinert R, Jeng A, Wiener SW|title=Do Patients Die with or from Metformin-Associated Lactic Acidosis (MALA)? Systematic Review and Meta-analysis of pH and Lactate as Predictors of Mortality in MALA|journal=J Med Toxicol|volume=16|issue=2|pages=222–229|date=April 2020|pmid=31907741|doi=10.1007/s13181-019-00755-6|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid21617112&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Lipska KJ, Bailey CJ, Inzucchi SE|title=Use of metformin in the setting of mild-to-moderate renal insufficiency|journal=Diabetes Care|volume=34|issue=6|pages=1431–7|date=June 2011|pmid=21617112|pmc=3114336|doi=10.2337/dc10-2361}}&lt;/ref&gt; සැලකිය යුතු අක්මා රෝග ඇති අයට එය නිර්දේශ නොකරයි.&lt;ref name=&quot;AHFS2016&quot; /&gt; ගර්භණී සමයේදී භාවිතයෙන් පැහැදිලි හානියක් සිදු නොවන අතර, ඉන්සියුලින් සාමාන්‍යයෙන් ගර්භණී දියවැඩියාව සඳහා වඩාත් කැමති වේ.&lt;ref name=&quot;AHFS2016&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Lautatzis ME, Goulis DG, Vrontakis M|title=Efficacy and safety of metformin during pregnancy in women with gestational diabetes mellitus or polycystic ovary syndrome: a systematic review|journal=Metabolism|volume=62|issue=11|pages=1522–34|date=November 2013|pmid=23886298|doi=10.1016/j.metabol.2013.06.006}}&lt;/ref&gt; මෙට්ෆෝමින් යනු බයිග්වැනයිඩ් කාණ්ඩයට අයත් රුධිර සීනි පාලක ඖෂධයකි.&lt;ref name=&quot;AHFS2016&quot; /&gt; එය [[අක්මාව]] මගින් ග්ලූකෝස් නිෂ්පාදනය අඩු කිරීමෙන් සහ ශරීර පටක වල ඉන්සියුලින් සංවේදීතාව වැඩි කිරීමෙන් ක්‍රියා කරයි.&lt;ref name=&quot;AHFS2016&quot; /&gt;

මෙට්ෆෝමින් 1922 දී සොයා ගන්නා ලදී.&lt;ref name=&quot;Fis2010&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Fischer|first=Janos|title=Analogue-based Drug Discovery II|date=2010|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=978-3-527-63212-1|pages=49|url=https://books.google.com/books?id=h2Kd8ci4Ln8C&amp;pg=PA49|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170908185310/https://books.google.com/books?id=h2Kd8ci4Ln8C&amp;pg=PA49|archive-date=2017-09-08|df=}}&lt;/ref&gt; ප්‍රංශ වෛද්‍ය ජීන් ස්ටර්න් 1950 ගණන්වලදී මිනිසුන් තුළ අධ්‍යයනය ආරම්භ කළේය.&lt;ref name=&quot;Fis2010&quot; /&gt; එය 1957 දී ප්‍රංශයේ සහ 1995 දී එක්සත් ජනපදයේ ඖෂධයක් ලෙස හඳුන්වා දෙන ලදී &lt;ref name=&quot;AHFS2016&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=McKee|first=Mitchell Bebel Stargrove, Jonathan Treasure, Dwight L.|title=Herb, nutrient, and drug interactions : clinical implications and therapeutic strategies|date=2008|publisher=Mosby/Elsevier|location=St. Louis, Mo.|isbn=978-0-323-02964-3|page=217|url=https://books.google.com/books?id=49kLK--eumEC&amp;pg=PA217|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170908185309/https://books.google.com/books?id=49kLK--eumEC&amp;pg=PA217|archive-date=2017-09-08|df=}}&lt;/ref&gt; එය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ලැයිස්තුවේ ඇත.&lt;ref name=&quot;WHO21st&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|year=2019|hdl=10665/325771|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt; දියවැඩියාව සඳහා මුඛයෙන් ගන්නා වඩාත් බහුලව භාවිතා වන ඖෂධය මෙට්ෆෝමින් වේ.&lt;ref name=&quot;Fis2010&quot; /&gt; එය සාමාන්‍ය ඖෂධයක් ලෙස ලබා ගත හැකිය.&lt;ref name=&quot;AHFS2016&quot; /&gt; {{As of|2014|lc=yes}} [[සංවර්ධිත රටවල්|සංවර්ධිත ලෝකයේ]] තොග මිල මසකට {{US$}} 0.20 ත් 6 ත් අතර විය.&lt;ref name=&quot;ref&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Metformin|url=http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=508&amp;searchYear=2014|access-date=11 January 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170803055731/http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=508&amp;searchYear=2014|archive-date=3 August 2017}}&lt;/ref&gt; එක්සත් ජනපදයේ, එය මසකට ඇමරිකානු ඩොලර් 5 සිට 25 දක්වා වැය වේ.&lt;ref name=&quot;AHFS2016&quot; /&gt; එක්සත් රාජධානියේ, සම්මත 500 mg ටැබ්ලට් එකක මිල පවුම් 0.03 ක් පමණ වන අතර අනෙකුත් ආකාර වඩා මිල අධික වේ.&lt;ref name=&quot;Hitch2019&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Hitchings|first=Andrew|url=https://books.google.com/books?id=FPx0DwAAQBAJ|title=The Top 100 Drugs: Clinical Pharmacology and Practical Prescribing|last2=Lonsdale|first2=Dagan|last3=Burrage|first3=Daniel|last4=Baker|first4=Emma|date=2019|publisher=Elsevier|isbn=978-0-7020-7442-4|edition=2nd|pages=154-155|language=en|access-date=9 November 2021|archive-date=22 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522175005/https://books.google.com/books?id=FPx0DwAAQBAJ|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2017 දී, එය එක්සත් ජනපදයේ බහුලවම නිර්දේශිත ඖෂධ අතරින් සිව්වන ස්ථානය ගත් අතර, බෙහෙත් වට්ටෝරු මිලියන 78 කට වඩා තිබුණි.&lt;ref name=&quot;ref1&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=7 April 2020|archive-date=12 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212142534/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ref2&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Metformin Hydrochloride - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|date=23 December 2019|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/MetforminHydrochloride|access-date=7 April 2020|archive-date=19 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519004033/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/MetforminHydrochloride|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;references /&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>izlvpzitcwmx3vmc3fjkxp62qbkdr13</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ෆෙන්ටනිල්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194307</id>
    <revision>
      <id>790862</id>
      <timestamp>2026-05-18T19:43:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1458399|Fentanyl]] to:si #mdwikicx</comment>
      <origin>790862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13056" sha1="0ucvtp9fo4shvrekx069x2j3eh5riru" xml:space="preserve">'''ෆෙන්ටනිල්''' ලෙස හැඳින්වෙන්නේ  වේදනා නාශකයක් ලෙස සහ නිර්වින්දනය සඳහා අනෙකුත් ඖෂධ සමඟ භාවිතා කරන ඔපියොයිඩ් වර්ගයකි.&lt;ref name=&quot;AHFS2017&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Fentanyl, Fentanyl Citrate, Fentanyl Hydrochloride|url=https://www.drugs.com/monograph/fentanyl-fentanyl-citrate-fentanyl-hydrochloride.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=8 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171214015004/https://www.drugs.com/monograph/fentanyl-fentanyl-citrate-fentanyl-hydrochloride.html|archive-date=14 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ෆෙන්ටනනිල් විනෝදාත්මක ඖෂධයක් ලෙසද භාවිතා කරන අතර එය බොහෝ විට හෙරොයින් හෝ කොකේන් සමඟ මිශ්‍ර කර භාවිතා කෙරේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Fentanyl Drug Overdose|url=https://www.cdc.gov/drugoverdose/opioids/fentanyl.html|website=CDC Injury Center|access-date=14 December 2017|date=29 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171215000701/https://www.cdc.gov/drugoverdose/opioids/fentanyl.html|archive-date=15 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; එය වේගයෙන් ක්‍රියාත්මක වන අතර එහි බලපෑම් සාමාන්‍යයෙන් පැය දෙකකටත් අඩු කාලයක් පවතී.&lt;ref name=&quot;AHFS2017&quot; /&gt; වෛද්‍යමය වශයෙන්, ෆෙන්ටනිල් එන්නත් කිරීම, නාසික ඉසින, සමේ පැලැස්තර හෝ කම්මුල හරහා (පාරාඅහ්ලේෂ්මලක) ලොසින්ජරයක් හෝ ටැබ්ලට් එකක් ලෙස අවශෝෂණය වේ.&lt;ref name=&quot;AHFS2017&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=tablets|url=https://www.goodrx.com/fentanyl-buccal?dosage=400mcg&amp;form=buccal-tablet&amp;label_override=fentanyl+buccal&amp;quantity=224|date=|website=|access-date=|archive-date=2020-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20200731055135/https://www.goodrx.com/fentanyl-buccal?dosage=400mcg&amp;form=buccal-tablet&amp;label_override=fentanyl+buccal&amp;quantity=224|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

පොදු අතුරු ආබාධ අතර වමනය, මලබද්ධය, නිදිමත ගතිය, ව්‍යාකූලත්වය, මායාවන් සහ දුර්වල සමායෝජනය නිසා ඇතිවන තුවාල ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;AHFS2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;SFX2018&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.drugs.com/sfx/fentanyl-side-effects.html|title=Fentanyl Side Effects in Detail - Drugs.com|work=Drugs.com|access-date=2018-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180616103352/https://www.drugs.com/sfx/fentanyl-side-effects.html|archive-date=2018-06-16}}&lt;/ref&gt; බරපතල අතුරු ආබාධ අතරට හුස්ම ගැනීම අඩුවීම (ශ්වසන අවපීඩනය), සෙරොටොනින් සින්ඩ්‍රෝමය, අඩු රුධිර පීඩනය, ඇබ්බැහි වීම හෝ කෝමා ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;AHFS2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;SFX2018&quot; /&gt; ෆෙන්ටනිල් ප්‍රධාන වශයෙන් ක්‍රියා කරන්නේ μ-ඔපියොයිඩ් ප්‍රතිග්‍රාහක සක්‍රීය කිරීමෙනි.&lt;ref name=&quot;AHFS2017&quot; /&gt; එය මෝෆීන් වලට වඩා 100 ගුණයක් පමණ ප්‍රබල වන අතර, කාර්ෆෙන්ටනිල් වැනි සමහර ප්‍රතිසම 10,000 ගුණයක් පමණ ප්‍රබල වේ.&lt;ref name=&quot;UN2017CND&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.unodc.org/unodc/en/frontpage/2017/March/commission-on-narcotic-drugs-takes-decisive-step-to-help-prevent-deadly-fentanyl-overdoses.html|title=Commission on Narcotic Drugs takes decisive step to help prevent deadly fentanyl overdoses|publisher=Commission on Narcotic Drugs, United Nations Office on Drugs and Crime|date=16 March 2017|access-date=19 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170320052640/http://www.unodc.org/unodc/en/frontpage/2017/March/commission-on-narcotic-drugs-takes-decisive-step-to-help-prevent-deadly-fentanyl-overdoses.html|archive-date=20 March 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ෆෙන්ටැනයිල් ප්‍රථම වරට 1960 දී පෝල් ජැන්සන් විසින් නිපදවන ලද අතර 1968 දී එක්සත් ජනපදයේ වෛද්‍ය භාවිතය සඳහා අනුමත කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;AHFS2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Stan1992&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Stanley TH|title=The history and development of the fentanyl series|journal=Journal of Pain and Symptom Management|volume=7|issue=3 Suppl|pages=S3-7|date=April 1992|pmid=1517629|doi=10.1016/0885-3924(92)90047-L}}&lt;/ref&gt; 2015 දී, {{Convert|1,600|kg|lb}} ගෝලීය වශයෙන් සෞඛ්‍ය සේවා සඳහා භාවිතා කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;UN2016&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|title=Narcotic Drugs Estimated World Requirements for 2017 Statistics for 2015|date=2016|publisher=United Nations|location=New York|isbn=978-92-1-048163-2|page=40|url=https://www.incb.org/documents/Narcotic-Drugs/Technical-Publications/2016/Narcotic_Drugs_Publication_2016.pdf|access-date=14 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171022041515/https://www.incb.org/documents/Narcotic-Drugs/Technical-Publications/2016/Narcotic_Drugs_Publication_2016.pdf|archive-date=22 October 2017|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; {{As of|2017}} , ෆෙන්ටනිල් යනු වෛද්‍ය විද්‍යාවේ බහුලව භාවිතා වන කෘතිම ඔපියොයිඩය වේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Fentanyl And Analogues|url=https://livertox.nlm.nih.gov//FentanylAndAnalogues.htm|website=LverTox|date=16 October 2017|access-date=14 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107002718/https://livertox.nlm.nih.gov/FentanylAndAnalogues.htm|archive-date=7 January 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; පිළිකා වේදනාව සඳහා ෆෙන්ටනිල් පැච් ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ලැයිස්තුවේ ඇත.&lt;ref name=&quot;WHO21st&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|year=2019|hdl=10665/325771|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt; 2016 දී, ෆෙන්ටනිල් සහ ඇනලොග් එක්සත් ජනපදයේ අධික මාත්‍රාවෙන් සිදුවන මරණ සඳහා වඩාත් පොදු හේතුව වූ අතර එය 20,000 කට වඩා වැඩි වූ අතර එය ඔපියොයිඩ ආශ්‍රිත මරණ වලින් අඩක් පමණ විය.&lt;ref name=&quot;NIDA2017&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Overdose Death Rates|url=https://www.drugabuse.gov/related-topics/trends-statistics/overdose-death-rates|website=National Institute on Drug Abuse|access-date=14 December 2017|date=15 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171213234138/https://www.drugabuse.gov/related-topics/trends-statistics/overdose-death-rates|archive-date=13 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.drugabuse.gov/news-events/news-releases/2018/05/nearly-half-opioid-related-overdose-deaths-involve-fentanyl|title=Nearly half of opioid-related overdose deaths involve fentanyl|publisher=National Institute on Drug Abuse|date=2018-05-01|access-date=2018-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20180614073204/https://www.drugabuse.gov/news-events/news-releases/2018/05/nearly-half-opioid-related-overdose-deaths-involve-fentanyl|archive-date=2018-06-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Hedegaard H, Bastian BA, Trinidad JP, Spencer M, Warner M|title=Drugs Most Frequently Involved in Drug Overdose Deaths: United States, 2011-2016|journal=National Vital Statistics Reports|volume=67|issue=9|pages=1–14|date=December 2018|pmid=30707673}}&lt;/ref&gt; මෙම අධික මාත්‍රා මරණ වලින් බොහොමයක් නීති විරෝධී ලෙස නිෂ්පාදනය කරන ලද ෆෙන්ටනිල් නිසා සිදු විය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Fentanyl Drug Overdose|url=https://www.cdc.gov/drugoverdose/opioids/fentanyl.html|website=CDC|access-date=28 April 2019|date=21 December 2018|archive-date=15 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171215000701/https://www.cdc.gov/drugoverdose/opioids/fentanyl.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

100&amp;nbsp;මයික්‍රොග්‍රෑම් කුප්පියක් සඳහා, [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල]] සාමාන්‍ය තොග පිරිවැය 2015 දී {{US$}} 0.66 කි.&lt;ref name=&quot;MSH2015&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Single Drug Information|url=http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=343&amp;searchYear=2015|website=International Medical Products Price Guide|access-date=14 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171215000351/http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=343&amp;searchYear=2015|archive-date=15 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2017 දී, එම මුදලටම ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ මිල {{US$}} 0.49 ක් විය.&lt;ref name=&quot;Medi2017&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=NADAC as of 2017-12-13|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2017-12-13/iqwu-vhmf|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|access-date=14 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171214014538/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2017-12-13/iqwu-vhmf|archive-date=14 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ, 800 mcg ටැබ්ලටය 2020 වන විට ලොසින්ජරයට වඩා 6.75 ගුණයකින් මිල අධික විය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Fentanyl Buccal|url=https://www.goodrx.com/fentanyl-buccal?dosage=800mcg&amp;form=buccal-tablet&amp;label_override=fentanyl+buccal&amp;quantity=1|last=|first=|date=|website=|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200731044214/https://www.goodrx.com/fentanyl-buccal?dosage=800mcg&amp;form=buccal-tablet&amp;label_override=fentanyl+buccal&amp;quantity=1|archive-date=2020-07-31|access-date=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Fentanyl Citrate Generic Actiq|url=https://www.goodrx.com/fentanyl-citrate?dosage=800mcg&amp;form=lozenge&amp;label_override=fentanyl+citrate&amp;quantity=1|website=GoodRx|access-date=27 May 2020|archive-date=31 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200731065535/https://www.goodrx.com/fentanyl-citrate?dosage=800mcg&amp;form=lozenge&amp;label_override=fentanyl+citrate&amp;quantity=1|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2017 දී, එය එක්සත් ජනපදයේ බහුලවම නිර්දේශිත ඖෂධ අතරින් 250 වන ස්ථානය වූ අතර, බෙහෙත් වට්ටෝරු මිලියන 1.7 කට වඩා තිබුණි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=29 April 2020|archive-date=12 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212142534/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Fentanyl - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Fentanyl|access-date=29 April 2020|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411201150/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Fentanyl|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;references /&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>0ucvtp9fo4shvrekx069x2j3eh5riru</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790863</id>
      <parentid>790862</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T19:50:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>790863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22676" sha1="kuylluu4sxkgrowl86decufroj6q275" xml:space="preserve">{{Short description|ඔපියොයිඩ ඖෂධය}}
{{Hatnote group|
{{Redirect|ෆෙබ්ට්}}
{{Confuse|ෆෙම්ටනයිල්}}
}}
{{Globalize|1=article|2=United States|date=February 2025}}
{{Use dmy dates|date=February 2026}}
{{cs1 config|name-list-style=vanc|display-authors=6}}
{{Infobox drug
| Watchedfields = changed
| verifiedrevid = 443760208
| image = Fentanyl.svg
| alt = 
| image2 = Fentanyl-xtal-3D-balls.png
| image_class2 = bg-transparent
| alt2 = 
&lt;!-- Clinical data --&gt;
| pronounce = [[Help:IPA/English|/ˈfɛntəˌnɪl/]]
| tradename = Actiq, Duragesic, Sublimaze, others
| Drugs.com = {{drugs.com|monograph|fentanyl-citrate}}
| MedlinePlus = a605043
| DailyMedID = Fentanyl
| pregnancy_AU = C
| dependency_liability = High&lt;ref&gt;{{cite book |vauthors=Bonewit-West K, Hunt SA, Applegate E |year=2012 |title=Today's Medical Assistant: Clinical and administrative procedures |publisher=Elsevier Health Sciences |page=571 |isbn=978-1-4557-0150-6 |url=https://books.google.com/books?id=YalYPI1KqTQC&amp;pg=PA571 |access-date=20 August 2019 |archive-date=10 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230110030031/https://books.google.com/books?id=YalYPI1KqTQC&amp;pg=PA571 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| routes_of_administration = [[මුඛ ශ්ලේෂ්මලකය|මුඛ]], [[epidural]], [[අන්තඃපේශී නික්ෂේපණ|අන්තඃපේශී]], [[intrathecal]], [[අන්තඃශිරා චිකිත්සාව|අන්තඃශිරා]], [[අධෝජිහ්ව]], [[Transdermal patch|පාරචර්මික]]
| class = [[ඔපියොයිඩ]]
| ATC_prefix = N01
| ATC_suffix = AH01
| ATC_supplemental = {{ATC|N02|AB03}}

&lt;!-- Legal status --&gt;| legal_AU = S8
| legal_AU_comment = 
| legal_BR = Class A1
| legal_BR_comment = 
| legal_CA = Schedule I
| legal_CA_comment = 
| legal_DE = Anlage III
| legal_DE_comment = 
| legal_NZ = Class B
| legal_NZ_comment = 
| legal_UK = Class A
| legal_UK_comment = 
| legal_US = [[Controlled Substances Act#Schedule II|Schedule II]]
| legal_US_comment = 
| legal_EU = Rx-only
| legal_EU_comment = &lt;ref&gt;{{cite web | title=Instanyl EPAR | website=European Medicines Agency (EMA) | date=20 July 2009 | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/instanyl | access-date=11 September 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | title=Effentora EPAR | website=European Medicines Agency (EMA) | date=4 April 2008 | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/effentora | access-date=12 October 2024}}&lt;/ref&gt;
| legal_UN = N I &lt;!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV --&gt;
| legal_UN_comment = 
| legal_status = SE: Förteckning II&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://fass.se/product/20070609000057|title=Fentanyl Sandoz (Depotplåster 12 mikrog/timme) • Översikt &amp;#124; FASS Patient|website=fass.se}}&lt;/ref&gt;

&lt;!-- Pharmacokinetic data --&gt;| bioavailability = *[[Transdermal]]: 90–92%&lt;ref name=&quot;Transdermal Bio&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Taylor KP, Singh K, Goyal A | title = Fentanyl Transdermal | journal = StatPearls | location = [[Saint James School of Medicine]] &amp; [[University of Kansas Medical Center]] | date = 6 July 2023 | pmid = 32310428 | url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK555968/ | access-date = 12 July 2025 | publisher = StatPearls Publishing }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Varvel_1989&quot;&gt;{{cite journal | title = Absorption Characteristics of Transdermally Administered Fentanyl | journal = Anesthesiology | volume = 70 | issue = 6 | pages = 928–934 | date = 1 June 1989 | pmid = 2729633 | doi = 10.1097/00000542-198906000-00008 | vauthors = Varvel JR, Shafer SL, Hwang SS, Coen PA, Stanski DR }}&lt;/ref&gt;
* [[අන්තර්නාසික]]: 89%&lt;ref name=&quot;Intranasal Bio&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Nakhaee S, Saeedi F, Mehrpour O | title = Clinical and pharmacokinetics overview of intranasal administration of fentanyl | journal = Heliyon | volume = 9 | issue = 12 | article-number = e23083 | date = December 2023 | pmid = 38144320 | pmc = 10746457 | doi = 10.1016/j.heliyon.2023.e23083  | bibcode = 2023Heliy...923083N | doi-access = free | issn = 2405-8440 }}&lt;/ref&gt;
* [[මුඛ කුහරය තුළට ලබාදීම|මුඛ කුහරයට]]: 51% (පෙති), 71% (film)&lt;ref name=&quot;Buccal &amp; Oral Bio&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Vasisht N, Gever LN, Tagarro I, Finn AL | title = Single-Dose Pharmacokinetics of Fentanyl Buccal Soluble Film | journal = Pain Medicine | volume = 11 | issue = 7 | pages = 1017–1023 | date = July 2010 | pmid = 20492573 | pmc = 2955962 | doi = 10.1111/j.1526-4637.2010.00875.x }}&lt;/ref&gt;
* [[අධෝජිහ්ව]]: 54% (Abstral tablets), 76% (spray)&lt;ref name=&quot;Sublingual tablet Bio&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Beng Stephen Lim C, Schug SA, Bruce Sunderland V, James Paech M, Liu Y | title = A Phase I Pharmacokinetic and Bioavailability Study of a Sublingual Fentanyl Wafer in Healthy Volunteers | journal = Anesthesia and Analgesia | volume = 115 | issue = 3 | pages = 554–559 | date = September 2012 | pmid = 22584544 | doi = 10.1213/ANE.0b013e3182575cbf }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Sublingual Spray Bio&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Taylor D | title = Single-dose fentanyl sublingual spray for breakthrough cancer pain | journal = Clinical Pharmacology: Advances and Applications | volume = 5 | pages = 131–141 | date = July 2013 | pmid = 23901300 | pmc = 3726301 | doi = 10.2147/CPAA.S26649 | doi-access = free }}&lt;/ref&gt;
* [[Oral administration|Oral]]: 35%&lt;ref name=&quot;Buccal &amp; Oral Bio&quot; /&gt;
* [[Inhalation]]: 56–96% &lt;ref name=&quot;Inhalation Bio&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Mather LE, Woodhouse A, Ward ME, Farr SJ, Rubsamen RA, Eltherington LG | title = Pulmonary administration of aerosolized fentanyl: pharmacokinetic analysis of systemic delivery | journal = British Journal of Clinical Pharmacology | volume = 46 | issue = 1 | pages = 37–43 | date = July 1998 | pmid = 9690947 | pmc = 1873979 | doi = 10.1046/j.1365-2125.1998.00035.x }}&lt;/ref&gt;
* [[Intramuscular|IM]] &amp; [[Intravenous|IV]]: 100%&lt;ref name=&quot;Transdermal Bio&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;IM &amp; IV dosing&quot;&gt;{{cite web | title = Fentanyl Citrate Injection, USP | date = November 2012 | url = https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/016619s034lbl.pdf | website = FDA.gov | publisher = Food and Drug Administration | access-date = 12 July 2025 | archive-date = 31 October 2020 | archive-url = https://web.archive.org/web/20201031000544/https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/016619s034lbl.pdf | url-status = live }}&lt;/ref&gt;
| protein_bound = 80–85%&lt;ref&gt;{{cite journal |vauthors = Bista SR, Haywood A, Hardy J, Lobb M, Tapuni A, Norris R |title = Protein binding of fentanyl and its metabolite nor-fentanyl in human plasma, albumin and α-1 acid glycoprotein |journal = Xenobiotica; the Fate of Foreign Compounds in Biological Systems |volume = 45 |issue = 3 |pages = 207–212 |date = March 2015 |pmid = 25314012 |doi = 10.3109/00498254.2014.971093 |s2cid = 21109003 }}&lt;/ref&gt;
| metabolism = [[අක්මාව]], ප්‍රධාන වශයෙන් [[CYP3A4]]
* [[Norfentanyl]]
* [[4-ANPP|Despropionylfentanyl]] (minor)
* Hydroxyfentanyl (minor)
* Hydroxynorfentanyl (minor secondary metabolite)
| onset = 5{{nbsp}}minutes&lt;ref name=Cl2010&gt;{{cite book |title=Clinically Oriented Pharmacology |edition=2nd |year=2010 |publisher=Quick Review of Pharmacology |page=172 |url=https://books.google.com/books?id=PaOhT_4zBL8C&amp;pg=PA172}}&lt;/ref&gt;
| elimination_half-life = {{Abbr|IV|Intravaneous}}: 6{{nbsp}}mins (T&lt;sub&gt;1/2&lt;/sub&gt; α)&lt;br /&gt; 1{{nbsp}}hours (T&lt;sub&gt;1/2&lt;/sub&gt; β)&lt;br /&gt; 16{{nbsp}}hours (T&lt;sub&gt;1/2&lt;/sub&gt; ɣ){{citation needed|date=February 2025}}&lt;br /&gt;Intranasal: 15–25{{nbsp}}hours&lt;ref name=AHFS2017/&gt;&lt;br /&gt;Transdermal: 20–27{{nbsp}}hours&lt;ref name=AHFS2017/&gt;&lt;br /&gt;Sublingual: 5–13.5{{nbsp}}hours&lt;ref name=AHFS2017/&gt;&lt;br /&gt;Buccal: 3.2–6.4{{nbsp}}hours&lt;ref name=AHFS2017/&gt;
| duration_of_action = {{Abbr|IV|Intravaneous}}: 30–60{{nbsp}}minutes&lt;ref name=Cl2010/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Guideline for administration of fentanyl for pain relief in labour |publisher=RCP |url=http://rcp.nshealth.ca/sites/default/files/clinical-practice-guidelines/fentanyl.pdf |access-date=7 October 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304100402/http://rcp.nshealth.ca/sites/default/files/clinical-practice-guidelines/fentanyl.pdf |archive-date=4 March 2016 |quote=Onset of action after I.V. administration of Fentanyl is 3–5{{nbsp}}minutes; duration of action is 30–60{{nbsp}}minutes. }}&lt;/ref&gt;
| excretion = Mostly urinary (metabolites, &lt;{{nbsp}}10% unchanged drug)&lt;ref name=AHFS2017/&gt;

&lt;!-- Identifiers --&gt;| CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}}
| CAS_number = 437-38-7
| PubChem = 3345
| IUPHAR_ligand = 1626
| DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}}
| DrugBank = DB00813
| ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}}
| ChemSpiderID = 3228
| UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}}
| UNII = UF599785JZ
| KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}}
| KEGG = D00320
| ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}}
| ChEBI = 119915
| ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}}
| PDB_ligand = 7V7
| ChEMBL = 596

&lt;!-- Chemical data --&gt;| IUPAC_name = ''N''-phenyl-''N''-[1-(2-phenylethyl)piperidin-4-yl]propanamide
| C = 22
| H = 28
| N = 2
| O = 1
| smiles = O=C(CC)N(C1CCN(CC1)CCc2ccccc2)c3ccccc3
| StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}}
| StdInChI = 1S/C22H28N2O/c1-2-22(25)24(20-11-7-4-8-12-20)21-14-17-23(18-15-21)16-13-19-9-5-3-6-10-19/h3-12,21H,2,13-18H2,1H3
| StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}}
| StdInChIKey = PJMPHNIQZUBGLI-UHFFFAOYSA-N
| density = 1.1
| melting_point = 87.5
}}


'''ෆෙන්ටනිල්''' ලෙස හැඳින්වෙන්නේ  වේදනා නාශකයක් ලෙස සහ නිර්වින්දනය සඳහා අනෙකුත් ඖෂධ සමඟ භාවිතා කරන ඔපියොයිඩ් වර්ගයකි.&lt;ref name=&quot;AHFS2017&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Fentanyl, Fentanyl Citrate, Fentanyl Hydrochloride|url=https://www.drugs.com/monograph/fentanyl-fentanyl-citrate-fentanyl-hydrochloride.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=8 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171214015004/https://www.drugs.com/monograph/fentanyl-fentanyl-citrate-fentanyl-hydrochloride.html|archive-date=14 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ෆෙන්ටනනිල් විනෝදාත්මක ඖෂධයක් ලෙසද භාවිතා කරන අතර එය බොහෝ විට හෙරොයින් හෝ කොකේන් සමඟ මිශ්‍ර කර භාවිතා කෙරේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Fentanyl Drug Overdose|url=https://www.cdc.gov/drugoverdose/opioids/fentanyl.html|website=CDC Injury Center|access-date=14 December 2017|date=29 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171215000701/https://www.cdc.gov/drugoverdose/opioids/fentanyl.html|archive-date=15 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; එය වේගයෙන් ක්‍රියාත්මක වන අතර එහි බලපෑම් සාමාන්‍යයෙන් පැය දෙකකටත් අඩු කාලයක් පවතී.&lt;ref name=&quot;AHFS2017&quot; /&gt; වෛද්‍යමය වශයෙන්, ෆෙන්ටනිල් එන්නත් කිරීම, නාසික ඉසින, සමේ පැලැස්තර හෝ කම්මුල හරහා (පාරාඅහ්ලේෂ්මලක) ලොසින්ජරයක් හෝ ටැබ්ලට් එකක් ලෙස අවශෝෂණය වේ.&lt;ref name=&quot;AHFS2017&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=tablets|url=https://www.goodrx.com/fentanyl-buccal?dosage=400mcg&amp;form=buccal-tablet&amp;label_override=fentanyl+buccal&amp;quantity=224|date=|website=|access-date=|archive-date=2020-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20200731055135/https://www.goodrx.com/fentanyl-buccal?dosage=400mcg&amp;form=buccal-tablet&amp;label_override=fentanyl+buccal&amp;quantity=224|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

පොදු අතුරු ආබාධ අතර වමනය, මලබද්ධය, නිදිමත ගතිය, ව්‍යාකූලත්වය, මායාවන් සහ දුර්වල සමායෝජනය නිසා ඇතිවන තුවාල ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;AHFS2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;SFX2018&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.drugs.com/sfx/fentanyl-side-effects.html|title=Fentanyl Side Effects in Detail - Drugs.com|work=Drugs.com|access-date=2018-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180616103352/https://www.drugs.com/sfx/fentanyl-side-effects.html|archive-date=2018-06-16}}&lt;/ref&gt; බරපතල අතුරු ආබාධ අතරට හුස්ම ගැනීම අඩුවීම (ශ්වසන අවපීඩනය), සෙරොටොනින් සින්ඩ්‍රෝමය, අඩු රුධිර පීඩනය, ඇබ්බැහි වීම හෝ කෝමා ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;AHFS2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;SFX2018&quot; /&gt; ෆෙන්ටනිල් ප්‍රධාන වශයෙන් ක්‍රියා කරන්නේ μ-ඔපියොයිඩ් ප්‍රතිග්‍රාහක සක්‍රීය කිරීමෙනි.&lt;ref name=&quot;AHFS2017&quot; /&gt; එය මෝෆීන් වලට වඩා 100 ගුණයක් පමණ ප්‍රබල වන අතර, කාර්ෆෙන්ටනිල් වැනි සමහර ප්‍රතිසම 10,000 ගුණයක් පමණ ප්‍රබල වේ.&lt;ref name=&quot;UN2017CND&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.unodc.org/unodc/en/frontpage/2017/March/commission-on-narcotic-drugs-takes-decisive-step-to-help-prevent-deadly-fentanyl-overdoses.html|title=Commission on Narcotic Drugs takes decisive step to help prevent deadly fentanyl overdoses|publisher=Commission on Narcotic Drugs, United Nations Office on Drugs and Crime|date=16 March 2017|access-date=19 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170320052640/http://www.unodc.org/unodc/en/frontpage/2017/March/commission-on-narcotic-drugs-takes-decisive-step-to-help-prevent-deadly-fentanyl-overdoses.html|archive-date=20 March 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ෆෙන්ටනිල් ප්‍රථම වරට 1960 දී පෝල් ජැන්සන් විසින් නිපදවන ලද අතර 1968 දී එක්සත් ජනපදයේ වෛද්‍ය භාවිතය සඳහා අනුමත කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;AHFS2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Stan1992&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Stanley TH|title=The history and development of the fentanyl series|journal=Journal of Pain and Symptom Management|volume=7|issue=3 Suppl|pages=S3-7|date=April 1992|pmid=1517629|doi=10.1016/0885-3924(92)90047-L}}&lt;/ref&gt; 2015 දී, {{Convert|1,600|kg|lb}} ගෝලීය වශයෙන් සෞඛ්‍ය සේවා සඳහා භාවිතා කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;UN2016&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|title=Narcotic Drugs Estimated World Requirements for 2017 Statistics for 2015|date=2016|publisher=United Nations|location=New York|isbn=978-92-1-048163-2|page=40|url=https://www.incb.org/documents/Narcotic-Drugs/Technical-Publications/2016/Narcotic_Drugs_Publication_2016.pdf|access-date=14 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171022041515/https://www.incb.org/documents/Narcotic-Drugs/Technical-Publications/2016/Narcotic_Drugs_Publication_2016.pdf|archive-date=22 October 2017|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; {{As of|2017}} , ෆෙන්ටනිල් යනු වෛද්‍ය විද්‍යාවේ බහුලව භාවිතා වන කෘතිම ඔපියොයිඩය වේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Fentanyl And Analogues|url=https://livertox.nlm.nih.gov//FentanylAndAnalogues.htm|website=LverTox|date=16 October 2017|access-date=14 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107002718/https://livertox.nlm.nih.gov/FentanylAndAnalogues.htm|archive-date=7 January 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; පිළිකා වේදනාව සඳහා ෆෙන්ටනිල් පැච් ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ලැයිස්තුවේ ඇත.&lt;ref name=&quot;WHO21st&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|year=2019|hdl=10665/325771|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt; 2016 දී, ෆෙන්ටනිල් සහ ඇනලොග් එක්සත් ජනපදයේ අධික මාත්‍රාවෙන් සිදුවන මරණ සඳහා වඩාත් පොදු හේතුව වූ අතර එය 20,000 කට වඩා වැඩි වූ අතර එය ඔපියොයිඩ ආශ්‍රිත මරණ වලින් අඩක් පමණ විය.&lt;ref name=&quot;NIDA2017&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Overdose Death Rates|url=https://www.drugabuse.gov/related-topics/trends-statistics/overdose-death-rates|website=National Institute on Drug Abuse|access-date=14 December 2017|date=15 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171213234138/https://www.drugabuse.gov/related-topics/trends-statistics/overdose-death-rates|archive-date=13 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.drugabuse.gov/news-events/news-releases/2018/05/nearly-half-opioid-related-overdose-deaths-involve-fentanyl|title=Nearly half of opioid-related overdose deaths involve fentanyl|publisher=National Institute on Drug Abuse|date=2018-05-01|access-date=2018-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20180614073204/https://www.drugabuse.gov/news-events/news-releases/2018/05/nearly-half-opioid-related-overdose-deaths-involve-fentanyl|archive-date=2018-06-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Hedegaard H, Bastian BA, Trinidad JP, Spencer M, Warner M|title=Drugs Most Frequently Involved in Drug Overdose Deaths: United States, 2011-2016|journal=National Vital Statistics Reports|volume=67|issue=9|pages=1–14|date=December 2018|pmid=30707673}}&lt;/ref&gt; මෙම අධික මාත්‍රා මරණ වලින් බොහොමයක් නීති විරෝධී ලෙස නිෂ්පාදනය කරන ලද ෆෙන්ටනිල් නිසා සිදු විය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Fentanyl Drug Overdose|url=https://www.cdc.gov/drugoverdose/opioids/fentanyl.html|website=CDC|access-date=28 April 2019|date=21 December 2018|archive-date=15 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171215000701/https://www.cdc.gov/drugoverdose/opioids/fentanyl.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

100&amp;nbsp;මයික්‍රොග්‍රෑම් කුප්පියක් සඳහා, [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල]] සාමාන්‍ය තොග පිරිවැය 2015 දී {{US$}} 0.66 කි.&lt;ref name=&quot;MSH2015&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Single Drug Information|url=http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=343&amp;searchYear=2015|website=International Medical Products Price Guide|access-date=14 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171215000351/http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=343&amp;searchYear=2015|archive-date=15 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2017 දී, එම මුදලටම ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ මිල {{US$}} 0.49 ක් විය.&lt;ref name=&quot;Medi2017&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=NADAC as of 2017-12-13|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2017-12-13/iqwu-vhmf|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|access-date=14 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171214014538/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2017-12-13/iqwu-vhmf|archive-date=14 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ, 800 mcg ටැබ්ලටය 2020 වන විට ලොසින්ජරයට වඩා 6.75 ගුණයකින් මිල අධික විය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Fentanyl Buccal|url=https://www.goodrx.com/fentanyl-buccal?dosage=800mcg&amp;form=buccal-tablet&amp;label_override=fentanyl+buccal&amp;quantity=1|last=|first=|date=|website=|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200731044214/https://www.goodrx.com/fentanyl-buccal?dosage=800mcg&amp;form=buccal-tablet&amp;label_override=fentanyl+buccal&amp;quantity=1|archive-date=2020-07-31|access-date=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Fentanyl Citrate Generic Actiq|url=https://www.goodrx.com/fentanyl-citrate?dosage=800mcg&amp;form=lozenge&amp;label_override=fentanyl+citrate&amp;quantity=1|website=GoodRx|access-date=27 May 2020|archive-date=31 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200731065535/https://www.goodrx.com/fentanyl-citrate?dosage=800mcg&amp;form=lozenge&amp;label_override=fentanyl+citrate&amp;quantity=1|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2017 දී, එය එක්සත් ජනපදයේ බහුලවම නිර්දේශිත ඖෂධ අතරින් 250 වන ස්ථානය වූ අතර, බෙහෙත් වට්ටෝරු මිලියන 1.7 කට වඩා තිබුණි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=29 April 2020|archive-date=12 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212142534/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Fentanyl - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Fentanyl|access-date=29 April 2020|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411201150/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Fentanyl|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;references /&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>kuylluu4sxkgrowl86decufroj6q275</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790865</id>
      <parentid>790863</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T19:52:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>790865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22670" sha1="nbrk04wb90hz61ec8tp9g1mmm16ui8r" xml:space="preserve">{{Short description|ඔපියොයිඩ ඖෂධය}}
{{Hatnote group|
{{Redirect|ෆෙබ්ට්}}
{{Confuse|ෆෙම්ටනයිල්}}
}}
{{Globalize|1=article|2=United States|date=February 2025}}
{{Use dmy dates|date=February 2026}}
{{cs1 config|name-list-style=vanc|display-authors=6}}
{{Infobox drug
| Watchedfields = changed
| verifiedrevid = 443760208
| image = Fentanyl.svg
| alt = 
| image2 = Fentanyl-xtal-3D-balls.png
| image_class2 = bg-transparent
| alt2 = 
&lt;!-- Clinical data --&gt;
| pronounce = [[Help:IPA/English|/ˈfɛntəˌnɪl/]]
| tradename = Actiq, Duragesic, Sublimaze, others
| Drugs.com = {{drugs.com|monograph|fentanyl-citrate}}
| MedlinePlus = a605043
| DailyMedID = Fentanyl
| pregnancy_AU = C
| dependency_liability = High&lt;ref&gt;{{cite book |vauthors=Bonewit-West K, Hunt SA, Applegate E |year=2012 |title=Today's Medical Assistant: Clinical and administrative procedures |publisher=Elsevier Health Sciences |page=571 |isbn=978-1-4557-0150-6 |url=https://books.google.com/books?id=YalYPI1KqTQC&amp;pg=PA571 |access-date=20 August 2019 |archive-date=10 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230110030031/https://books.google.com/books?id=YalYPI1KqTQC&amp;pg=PA571 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| routes_of_administration = [[මුඛ ශ්ලේෂ්මලකය|මුඛ]], [[epidural]], [[අන්තඃපේශී නික්ෂේපණ|අන්තඃපේශී]], [[intrathecal]], [[අන්තඃශිරා චිකිත්සාව|අන්තඃශිරා]], [[අධෝජිහ්ව]], [[Transdermal patch|පාරචර්මික]]
| class = [[ඔපියොයිඩ]]
| ATC_prefix = N01
| ATC_suffix = AH01
| ATC_supplemental = {{ATC|N02|AB03}}

&lt;!-- Legal status --&gt;| legal_AU = S8
| legal_AU_comment = 
| legal_BR = Class A1
| legal_BR_comment = 
| legal_CA = Schedule I
| legal_CA_comment = 
| legal_DE = Anlage III
| legal_DE_comment = 
| legal_NZ = Class B
| legal_NZ_comment = 
| legal_UK = Class A
| legal_UK_comment = 
| legal_US = [[Controlled Substances Act#Schedule II|Schedule II]]
| legal_US_comment = 
| legal_EU = Rx-only
| legal_EU_comment = &lt;ref&gt;{{cite web | title=Instanyl EPAR | website=European Medicines Agency (EMA) | date=20 July 2009 | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/instanyl | access-date=11 September 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | title=Effentora EPAR | website=European Medicines Agency (EMA) | date=4 April 2008 | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/effentora | access-date=12 October 2024}}&lt;/ref&gt;
| legal_UN = N I &lt;!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV --&gt;
| legal_UN_comment = 
| legal_status = SE: Förteckning II&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://fass.se/product/20070609000057|title=Fentanyl Sandoz (Depotplåster 12 mikrog/timme) • Översikt &amp;#124; FASS Patient|website=fass.se}}&lt;/ref&gt;

&lt;!-- Pharmacokinetic data --&gt;| bioavailability = *[[Transdermal]]: 90–92%&lt;ref name=&quot;Transdermal Bio&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Taylor KP, Singh K, Goyal A | title = Fentanyl Transdermal | journal = StatPearls | location = [[Saint James School of Medicine]] &amp; [[University of Kansas Medical Center]] | date = 6 July 2023 | pmid = 32310428 | url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK555968/ | access-date = 12 July 2025 | publisher = StatPearls Publishing }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Varvel_1989&quot;&gt;{{cite journal | title = Absorption Characteristics of Transdermally Administered Fentanyl | journal = Anesthesiology | volume = 70 | issue = 6 | pages = 928–934 | date = 1 June 1989 | pmid = 2729633 | doi = 10.1097/00000542-198906000-00008 | vauthors = Varvel JR, Shafer SL, Hwang SS, Coen PA, Stanski DR }}&lt;/ref&gt;
* [[අන්තර්නාසික]]: 89%&lt;ref name=&quot;Intranasal Bio&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Nakhaee S, Saeedi F, Mehrpour O | title = Clinical and pharmacokinetics overview of intranasal administration of fentanyl | journal = Heliyon | volume = 9 | issue = 12 | article-number = e23083 | date = December 2023 | pmid = 38144320 | pmc = 10746457 | doi = 10.1016/j.heliyon.2023.e23083  | bibcode = 2023Heliy...923083N | doi-access = free | issn = 2405-8440 }}&lt;/ref&gt;
* [[මුඛ කුහරය තුළට ලබාදීම|මුඛ කුහරයට]]: 51% (පෙති), 71% (film)&lt;ref name=&quot;Buccal &amp; Oral Bio&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Vasisht N, Gever LN, Tagarro I, Finn AL | title = Single-Dose Pharmacokinetics of Fentanyl Buccal Soluble Film | journal = Pain Medicine | volume = 11 | issue = 7 | pages = 1017–1023 | date = July 2010 | pmid = 20492573 | pmc = 2955962 | doi = 10.1111/j.1526-4637.2010.00875.x }}&lt;/ref&gt;
* [[අධෝජිහ්ව]]: 54% (Abstral tablets), 76% (spray)&lt;ref name=&quot;Sublingual tablet Bio&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Beng Stephen Lim C, Schug SA, Bruce Sunderland V, James Paech M, Liu Y | title = A Phase I Pharmacokinetic and Bioavailability Study of a Sublingual Fentanyl Wafer in Healthy Volunteers | journal = Anesthesia and Analgesia | volume = 115 | issue = 3 | pages = 554–559 | date = September 2012 | pmid = 22584544 | doi = 10.1213/ANE.0b013e3182575cbf }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Sublingual Spray Bio&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Taylor D | title = Single-dose fentanyl sublingual spray for breakthrough cancer pain | journal = Clinical Pharmacology: Advances and Applications | volume = 5 | pages = 131–141 | date = July 2013 | pmid = 23901300 | pmc = 3726301 | doi = 10.2147/CPAA.S26649 | doi-access = free }}&lt;/ref&gt;
* [[Oral administration|Oral]]: 35%&lt;ref name=&quot;Buccal &amp; Oral Bio&quot; /&gt;
* [[Inhalation]]: 56–96% &lt;ref name=&quot;Inhalation Bio&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Mather LE, Woodhouse A, Ward ME, Farr SJ, Rubsamen RA, Eltherington LG | title = Pulmonary administration of aerosolized fentanyl: pharmacokinetic analysis of systemic delivery | journal = British Journal of Clinical Pharmacology | volume = 46 | issue = 1 | pages = 37–43 | date = July 1998 | pmid = 9690947 | pmc = 1873979 | doi = 10.1046/j.1365-2125.1998.00035.x }}&lt;/ref&gt;
* [[Intramuscular|IM]] &amp; [[Intravenous|IV]]: 100%&lt;ref name=&quot;Transdermal Bio&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;IM &amp; IV dosing&quot;&gt;{{cite web | title = Fentanyl Citrate Injection, USP | date = November 2012 | url = https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/016619s034lbl.pdf | website = FDA.gov | publisher = Food and Drug Administration | access-date = 12 July 2025 | archive-date = 31 October 2020 | archive-url = https://web.archive.org/web/20201031000544/https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/016619s034lbl.pdf | url-status = live }}&lt;/ref&gt;
| protein_bound = 80–85%&lt;ref&gt;{{cite journal |vauthors = Bista SR, Haywood A, Hardy J, Lobb M, Tapuni A, Norris R |title = Protein binding of fentanyl and its metabolite nor-fentanyl in human plasma, albumin and α-1 acid glycoprotein |journal = Xenobiotica; the Fate of Foreign Compounds in Biological Systems |volume = 45 |issue = 3 |pages = 207–212 |date = March 2015 |pmid = 25314012 |doi = 10.3109/00498254.2014.971093 |s2cid = 21109003 }}&lt;/ref&gt;
| metabolism = [[අක්මාව]], ප්‍රධාන වශයෙන් [[CYP3A4]]
* [[Norfentanyl]]
* [[4-ANPP|Despropionylfentanyl]] (minor)
* Hydroxyfentanyl (minor)
* Hydroxynorfentanyl (minor secondary metabolite)
| onset = 5{{nbsp}}minutes&lt;ref name=Cl2010&gt;{{cite book |title=Clinically Oriented Pharmacology |edition=2nd |year=2010 |publisher=Quick Review of Pharmacology |page=172 |url=https://books.google.com/books?id=PaOhT_4zBL8C&amp;pg=PA172}}&lt;/ref&gt;
| elimination_half-life = {{Abbr|IV|Intravaneous}}: 6{{nbsp}}mins (T&lt;sub&gt;1/2&lt;/sub&gt; α)&lt;br /&gt; 1{{nbsp}}hours (T&lt;sub&gt;1/2&lt;/sub&gt; β)&lt;br /&gt; 16{{nbsp}}hours (T&lt;sub&gt;1/2&lt;/sub&gt; ɣ){{citation needed|date=February 2025}}&lt;br /&gt;Intranasal: 15–25{{nbsp}}hours&lt;ref name=AHFS2017/&gt;&lt;br /&gt;Transdermal: 20–27{{nbsp}}hours&lt;ref name=AHFS2017/&gt;&lt;br /&gt;Sublingual: 5–13.5{{nbsp}}hours&lt;ref name=AHFS2017/&gt;&lt;br /&gt;Buccal: 3.2–6.4{{nbsp}}hours&lt;ref name=AHFS2017/&gt;
| duration_of_action = {{Abbr|IV|Intravaneous}}: 30–60{{nbsp}}minutes&lt;ref name=Cl2010/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Guideline for administration of fentanyl for pain relief in labour |publisher=RCP |url=http://rcp.nshealth.ca/sites/default/files/clinical-practice-guidelines/fentanyl.pdf |access-date=7 October 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304100402/http://rcp.nshealth.ca/sites/default/files/clinical-practice-guidelines/fentanyl.pdf |archive-date=4 March 2016 |quote=Onset of action after I.V. administration of Fentanyl is 3–5{{nbsp}}minutes; duration of action is 30–60{{nbsp}}minutes. }}&lt;/ref&gt;
| excretion = Mostly urinary (metabolites, &lt;{{nbsp}}10% unchanged drug)&lt;ref name=AHFS2017/&gt;

&lt;!-- Identifiers --&gt;| CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}}
| CAS_number = 437-38-7
| PubChem = 3345
| IUPHAR_ligand = 1626
| DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}}
| DrugBank = DB00813
| ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}}
| ChemSpiderID = 3228
| UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}}
| UNII = UF599785JZ
| KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}}
| KEGG = D00320
| ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}}
| ChEBI = 119915
| ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}}
| PDB_ligand = 7V7
| ChEMBL = 596

&lt;!-- Chemical data --&gt;| IUPAC_name = ''N''-phenyl-''N''-[1-(2-phenylethyl)piperidin-4-yl]propanamide
| C = 22
| H = 28
| N = 2
| O = 1
| smiles = O=C(CC)N(C1CCN(CC1)CCc2ccccc2)c3ccccc3
| StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}}
| StdInChI = 1S/C22H28N2O/c1-2-22(25)24(20-11-7-4-8-12-20)21-14-17-23(18-15-21)16-13-19-9-5-3-6-10-19/h3-12,21H,2,13-18H2,1H3
| StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}}
| StdInChIKey = PJMPHNIQZUBGLI-UHFFFAOYSA-N
| density = 1.1
| melting_point = 87.5
}}


'''ෆෙන්ටනිල්''' ලෙස හැඳින්වෙන්නේ  වේදනා නාශකයක් ලෙස සහ නිර්වින්දනය සඳහා අනෙකුත් ඖෂධ සමඟ භාවිතා කරන ඔපියොයිඩ් වර්ගයකි.&lt;ref name=&quot;AHFS2017&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Fentanyl, Fentanyl Citrate, Fentanyl Hydrochloride|url=https://www.drugs.com/monograph/fentanyl-fentanyl-citrate-fentanyl-hydrochloride.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=8 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171214015004/https://www.drugs.com/monograph/fentanyl-fentanyl-citrate-fentanyl-hydrochloride.html|archive-date=14 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ෆෙන්ටනනිල් විනෝදාත්මක ඖෂධයක් ලෙසද භාවිතා කරන අතර එය බොහෝ විට හෙරොයින් හෝ කොකේන් සමඟ මිශ්‍ර කර භාවිතා කෙරේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Fentanyl Drug Overdose|url=https://www.cdc.gov/drugoverdose/opioids/fentanyl.html|website=CDC Injury Center|access-date=14 December 2017|date=29 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171215000701/https://www.cdc.gov/drugoverdose/opioids/fentanyl.html|archive-date=15 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; එය වේගයෙන් ක්‍රියාත්මක වන අතර එහි බලපෑම් සාමාන්‍යයෙන් පැය දෙකකටත් අඩු කාලයක් පවතී.&lt;ref name=&quot;AHFS2017&quot; /&gt; වෛද්‍යමය වශයෙන්, ෆෙන්ටනිල් එන්නත් කිරීම, නාසික ඉසින, සමේ පැලැස්තර හෝ කම්මුල හරහා (පාරශ්ලේෂ්මලක) ලොසින්ජරයක් හෝ ටැබ්ලට් එකක් ලෙස අවශෝෂණය වේ.&lt;ref name=&quot;AHFS2017&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=tablets|url=https://www.goodrx.com/fentanyl-buccal?dosage=400mcg&amp;form=buccal-tablet&amp;label_override=fentanyl+buccal&amp;quantity=224|date=|website=|access-date=|archive-date=2020-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20200731055135/https://www.goodrx.com/fentanyl-buccal?dosage=400mcg&amp;form=buccal-tablet&amp;label_override=fentanyl+buccal&amp;quantity=224|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

පොදු අතුරු ආබාධ අතර වමනය, මලබද්ධය, නිදිමත ගතිය, ව්‍යාකූලත්වය, මායාවන් සහ දුර්වල සමායෝජනය නිසා ඇතිවන තුවාල ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;AHFS2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;SFX2018&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.drugs.com/sfx/fentanyl-side-effects.html|title=Fentanyl Side Effects in Detail - Drugs.com|work=Drugs.com|access-date=2018-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180616103352/https://www.drugs.com/sfx/fentanyl-side-effects.html|archive-date=2018-06-16}}&lt;/ref&gt; බරපතල අතුරු ආබාධ අතරට හුස්ම ගැනීම අඩුවීම (ශ්වසන අවපීඩනය), සෙරොටොනින් සින්ඩ්‍රෝමය, අඩු රුධිර පීඩනය, ඇබ්බැහි වීම හෝ කෝමා ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;AHFS2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;SFX2018&quot; /&gt; ෆෙන්ටනිල් ප්‍රධාන වශයෙන් ක්‍රියා කරන්නේ μ-ඔපියොයිඩ් ප්‍රතිග්‍රාහක සක්‍රීය කිරීමෙනි.&lt;ref name=&quot;AHFS2017&quot; /&gt; එය මෝෆීන් වලට වඩා 100 ගුණයක් පමණ ප්‍රබල වන අතර, කාර්ෆෙන්ටනිල් වැනි සමහර ප්‍රතිසම 10,000 ගුණයක් පමණ ප්‍රබල වේ.&lt;ref name=&quot;UN2017CND&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.unodc.org/unodc/en/frontpage/2017/March/commission-on-narcotic-drugs-takes-decisive-step-to-help-prevent-deadly-fentanyl-overdoses.html|title=Commission on Narcotic Drugs takes decisive step to help prevent deadly fentanyl overdoses|publisher=Commission on Narcotic Drugs, United Nations Office on Drugs and Crime|date=16 March 2017|access-date=19 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170320052640/http://www.unodc.org/unodc/en/frontpage/2017/March/commission-on-narcotic-drugs-takes-decisive-step-to-help-prevent-deadly-fentanyl-overdoses.html|archive-date=20 March 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ෆෙන්ටනිල් ප්‍රථම වරට 1960 දී පෝල් ජැන්සන් විසින් නිපදවන ලද අතර 1968 දී එක්සත් ජනපදයේ වෛද්‍ය භාවිතය සඳහා අනුමත කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;AHFS2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Stan1992&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Stanley TH|title=The history and development of the fentanyl series|journal=Journal of Pain and Symptom Management|volume=7|issue=3 Suppl|pages=S3-7|date=April 1992|pmid=1517629|doi=10.1016/0885-3924(92)90047-L}}&lt;/ref&gt; 2015 දී, {{Convert|1,600|kg|lb}} ගෝලීය වශයෙන් සෞඛ්‍ය සේවා සඳහා භාවිතා කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;UN2016&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|title=Narcotic Drugs Estimated World Requirements for 2017 Statistics for 2015|date=2016|publisher=United Nations|location=New York|isbn=978-92-1-048163-2|page=40|url=https://www.incb.org/documents/Narcotic-Drugs/Technical-Publications/2016/Narcotic_Drugs_Publication_2016.pdf|access-date=14 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171022041515/https://www.incb.org/documents/Narcotic-Drugs/Technical-Publications/2016/Narcotic_Drugs_Publication_2016.pdf|archive-date=22 October 2017|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; {{As of|2017}} , ෆෙන්ටනිල් යනු වෛද්‍ය විද්‍යාවේ බහුලව භාවිතා වන කෘතිම ඔපියොයිඩය වේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Fentanyl And Analogues|url=https://livertox.nlm.nih.gov//FentanylAndAnalogues.htm|website=LverTox|date=16 October 2017|access-date=14 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107002718/https://livertox.nlm.nih.gov/FentanylAndAnalogues.htm|archive-date=7 January 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; පිළිකා වේදනාව සඳහා ෆෙන්ටනිල් පැච් ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ලැයිස්තුවේ ඇත.&lt;ref name=&quot;WHO21st&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|year=2019|hdl=10665/325771|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt; 2016 දී, ෆෙන්ටනිල් සහ ඇනලොග් එක්සත් ජනපදයේ අධික මාත්‍රාවෙන් සිදුවන මරණ සඳහා වඩාත් පොදු හේතුව වූ අතර එය 20,000 කට වඩා වැඩි වූ අතර එය ඔපියොයිඩ ආශ්‍රිත මරණ වලින් අඩක් පමණ විය.&lt;ref name=&quot;NIDA2017&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Overdose Death Rates|url=https://www.drugabuse.gov/related-topics/trends-statistics/overdose-death-rates|website=National Institute on Drug Abuse|access-date=14 December 2017|date=15 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171213234138/https://www.drugabuse.gov/related-topics/trends-statistics/overdose-death-rates|archive-date=13 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.drugabuse.gov/news-events/news-releases/2018/05/nearly-half-opioid-related-overdose-deaths-involve-fentanyl|title=Nearly half of opioid-related overdose deaths involve fentanyl|publisher=National Institute on Drug Abuse|date=2018-05-01|access-date=2018-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20180614073204/https://www.drugabuse.gov/news-events/news-releases/2018/05/nearly-half-opioid-related-overdose-deaths-involve-fentanyl|archive-date=2018-06-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Hedegaard H, Bastian BA, Trinidad JP, Spencer M, Warner M|title=Drugs Most Frequently Involved in Drug Overdose Deaths: United States, 2011-2016|journal=National Vital Statistics Reports|volume=67|issue=9|pages=1–14|date=December 2018|pmid=30707673}}&lt;/ref&gt; මෙම අධික මාත්‍රා මරණ වලින් බොහොමයක් නීති විරෝධී ලෙස නිෂ්පාදනය කරන ලද ෆෙන්ටනිල් නිසා සිදු විය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Fentanyl Drug Overdose|url=https://www.cdc.gov/drugoverdose/opioids/fentanyl.html|website=CDC|access-date=28 April 2019|date=21 December 2018|archive-date=15 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171215000701/https://www.cdc.gov/drugoverdose/opioids/fentanyl.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

100&amp;nbsp;මයික්‍රොග්‍රෑම් කුප්පියක් සඳහා, [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල]] සාමාන්‍ය තොග පිරිවැය 2015 දී {{US$}} 0.66 කි.&lt;ref name=&quot;MSH2015&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Single Drug Information|url=http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=343&amp;searchYear=2015|website=International Medical Products Price Guide|access-date=14 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171215000351/http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=343&amp;searchYear=2015|archive-date=15 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2017 දී, එම මුදලටම ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ මිල {{US$}} 0.49 ක් විය.&lt;ref name=&quot;Medi2017&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=NADAC as of 2017-12-13|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2017-12-13/iqwu-vhmf|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|access-date=14 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171214014538/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2017-12-13/iqwu-vhmf|archive-date=14 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ, 800 mcg ටැබ්ලටය 2020 වන විට ලොසින්ජරයට වඩා 6.75 ගුණයකින් මිල අධික විය.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Fentanyl Buccal|url=https://www.goodrx.com/fentanyl-buccal?dosage=800mcg&amp;form=buccal-tablet&amp;label_override=fentanyl+buccal&amp;quantity=1|last=|first=|date=|website=|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200731044214/https://www.goodrx.com/fentanyl-buccal?dosage=800mcg&amp;form=buccal-tablet&amp;label_override=fentanyl+buccal&amp;quantity=1|archive-date=2020-07-31|access-date=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Fentanyl Citrate Generic Actiq|url=https://www.goodrx.com/fentanyl-citrate?dosage=800mcg&amp;form=lozenge&amp;label_override=fentanyl+citrate&amp;quantity=1|website=GoodRx|access-date=27 May 2020|archive-date=31 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200731065535/https://www.goodrx.com/fentanyl-citrate?dosage=800mcg&amp;form=lozenge&amp;label_override=fentanyl+citrate&amp;quantity=1|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2017 දී, එය එක්සත් ජනපදයේ බහුලවම නිර්දේශිත ඖෂධ අතරින් 250 වන ස්ථානය වූ අතර, බෙහෙත් වට්ටෝරු මිලියන 1.7 කට වඩා තිබුණි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=29 April 2020|archive-date=12 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212142534/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Fentanyl - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Fentanyl|access-date=29 April 2020|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411201150/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Fentanyl|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;references /&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>nbrk04wb90hz61ec8tp9g1mmm16ui8r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සර්ට්‍රලින්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194308</id>
    <revision>
      <id>790866</id>
      <timestamp>2026-05-18T19:59:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1457220|Sertraline]] to:si #mdwikicx</comment>
      <origin>790866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10862" sha1="trcsnw403l26o283jrxunsu4krcy2zk" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව බෙහෙත්
|Watchedfields    =changed
|verifiedrevid    =464389436
|image            =Sertraline.svg
|image2           =Sertraline-A-3D-balls.png

&lt;!-- Names --&gt;
|tradename        =ෆොලොෆ්ට් සහ වෙනත්&lt;ref name=Brand2015&gt;{{cite web |url=https://www.drugs.com/international/sertraline.html |website=Drugs.com |title=Sertraline |access-date=11 May 2015 |archive-date=9 May 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150509064758/http://www.drugs.com/international/sertraline.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|synonyms         =
|IUPAC_name       =(1''S'',4''S'')-4-(3,4-Dichlorophenyl)-''N''-methyl-1,2,3,4-tetrahydronaphthalen-1-amine

&lt;!-- Clinical data --&gt;
|pregnancy_AU     =C
|pregnancy_US     =N
|routes_of_administration=[[මුඛ ඖෂධ ලබා දීම|මුඛයෙන්]] ([[පෙති (ඖෂධ)|පෙති]] සහ [[ද්‍රාවණ]])
|Drugs.com        ={{drugs.com|monograph|sertraline-hydrochloride}}
|MedlinePlus      =a697048

&lt;!-- Legal data --&gt;
|legal_AU         =S4
|legal_UK         =POM
|legal_US         =Rx-only
|legal_status     =Rx-only
|DailyMedID       =Sertraline

&lt;!-- Pharmacokinetic data --&gt;
|bioavailability  =44%
|protein_bound    =98.5%
|metabolism       =[[අක්මාව]] (''N''-[[demethylation]] ප්‍රධාන වශයෙන්ම [[CYP2B6]])&lt;ref name=&quot;pmid15547048&quot; &gt;{{cite journal | vauthors = Obach RS, Cox LM, Tremaine LM | s2cid = 7254643 | title = Sertraline is metabolized by multiple cytochrome P450 enzymes, monoamine oxidases, and glucuronyl transferases in human: an in vitro study | journal = Drug Metabolism and Disposition | volume = 33 | issue = 2 | pages = 262–70 | date = February 2005 | pmid = 15547048 | doi = 10.1124/dmd.104.002428 }}&lt;/ref&gt;
|elimination_half-life=~23–26 h (66 h [less-active&lt;ref name=FDALabel&gt;[http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2014/019839s084,020990s043lbl.pdf Sertraline FDA Label] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201030062001/https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2014/019839s084,020990s043lbl.pdf |date=30 October 2020|title=Wayback Machine}} Last updated May 2014&lt;/ref&gt; metabolite, norsertraline])&lt;ref name=&quot;GG&quot;&gt;Brunton L, Chabner B, Knollman B. (2010) ''Goodman and Gilman’s The Pharmacological Basis of Therapeutics'', Twelfth Edition. McGraw Hill Professional. {{ISBN|9780071769396}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid16192315&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Obach RS, Walsky RL, Venkatakrishnan K, Gaman EA, Houston JB, Tremaine LM | s2cid = 12975686 | title = The utility of in vitro cytochrome P450 inhibition data in the prediction of drug-drug interactions | journal = The Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics | volume = 316 | issue = 1 | pages = 336–48 | date = January 2006 | pmid = 16192315 | doi = 10.1124/jpet.105.093229 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid12452737&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = DeVane CL, Liston HL, Markowitz JS | s2cid = 28720641 | title = Clinical pharmacokinetics of sertraline | journal = Clinical Pharmacokinetics | volume = 41 | issue = 15 | pages = 1247–66 | year = 2002 | pmid = 12452737 | doi = 10.2165/00003088-200241150-00002 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid14709940&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = DeVane CL, Donovan JL, Liston HL, Markowitz JS, Cheng KT, Risch SC, Willard L | s2cid = 25826168 | title = Comparative CYP3A4 inhibitory effects of venlafaxine, fluoxetine, sertraline, and nefazodone in healthy volunteers | journal = Journal of Clinical Psychopharmacology | volume = 24 | issue = 1 | pages = 4–10 | date = February 2004 | pmid = 14709940 | doi = 10.1097/01.jcp.0000104908.75206.26 }}&lt;/ref&gt;
|excretion        =Kidney

&lt;!-- Chemical and physical data --&gt;
|C                =17
|Cl               =2
|H                =17
|N                =1
|smiles           =ClC1=CC=C([C@H]2C3=C([C@H](CC2)NC)C=CC=C3)C=C1Cl
|StdInChI         =1S/C17H17Cl2N/c1-20-17-9-7-12(13-4-2-3-5-14(13)17)11-6-8-15(18)16(19)10-11/h2-6,8,10,12,17,20H,7,9H2,1H3/t12-,17-/m0/s1
|StdInChI_Ref     ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|StdInChIKey      =VGKDLMBJGBXTGI-SJCJKPOMSA-N
|StdInChIKey_Ref  ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|drug_name        =සර්ට්‍රලින්
}}

'''සර්ට්‍රලින්''',  හෙවත් '''සොලොෆ්ට්''' යන වෙළඳ නාමය යටතේ අලෙවි කරනු ලබන අතර, එය වරනීය සෙරොටොනින් නැවත ලබා ගැනීමේ නිෂේධක (SSRI) පන්තියේ විෂාදනාශකයකි.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Sertraline Hydrochloride|website=Drugs.com|url=https://www.drugs.com/monograph/sertraline-hydrochloride.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=8 January 2018|archive-date=18 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190318013128/https://www.drugs.com/monograph/sertraline-hydrochloride.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; එය [[සායනික විශාදය|ප්‍රධාන අවපීඩන ආබාධ]], උමතු-සම්පීඩන ආබාධ, භීතිකා ආබාධ, පශ්චාත් කම්පන ආතති ආබාධ, පූර්ව ඔසප් ඩිස්ෆෝරික් ආබාධ සහ සමාජ කාංසා ආබාධ සඳහා ප්‍රතිකාර කිරීමට භාවිතා කරයි.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; සර්ට්‍රලයින් මුඛයෙන් ගනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt;

පොදු අතුරු ආබාධ අතරට [[පාචනය]], ලිංගික දුර්වලතා සහ නින්දේ ගැටළු ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; බරපතල අතුරු ආබාධ අතරට වයස අවුරුදු 25 ට අඩු අය තුළ සියදිවි නසාගැනීමේ අවදානම වැඩි වීම සහ සෙරොටොනින් සින්ඩ්‍රෝමය ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; ගර්භණී සමයේදී හෝ [[මවුකිරි දීම|මව්කිරි දීමේදී]] භාවිතය ආරක්ෂිතද යන්න පැහැදිලි නැත.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Sertraline (Zoloft) Use During Pregnancy|url=https://www.drugs.com/pregnancy/sertraline.html|website=Drugs.com|access-date=7 January 2018|archive-date=20 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200620105207/https://www.drugs.com/pregnancy/sertraline.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; එය MAO නිෂේධක ඖෂධ සමඟ භාවිතා නොකළ යුතුය.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; මොළයේ සෙරොටොනින් බලපෑම් වැඩි කිරීමෙන්  සර්ට්‍රලින්  ක්‍රියා කරන බව විශ්වාස කෙරේ.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt;

1991 දී ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ වෛද්‍ය භාවිතය සඳහා සර්ට්‍රලයින් අනුමත කරන ලද අතර මුලින් අලෙවි කරන ලද්දේ ෆයිසර් විසිනි.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; ෆ්ලුවොක්සටීන් සඳහා විකල්පයක් ලෙස එය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ලැයිස්තුවේ ඇත.&lt;ref name=&quot;WHO23rd&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=The selection and use of essential medicines 2023: web annex A: World Health Organization model list of essential medicines: 23rd list (2023)|year=2023|hdl=10665/371090|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MHP/HPS/EML/2023.02|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt; එය සාමාන්‍ය ඖෂධයක් ලෙස ලබා ගත හැකිය.&lt;ref name=&quot;AHFS2018&quot; /&gt; ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ, 2018 වන විට තොග මිල මසකට [[අමෙරිකා එක්සත් ජනපද ඩොලර්|ඇමරිකානු ඩොලර්]] 1.50 ක් පමණ වේ &lt;ref name=&quot;ref1&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=NADAC as of 2018-01-03|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-01-03/v54n-gpyk|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|access-date=7 January 2018|archive-date=24 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190624045037/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-01-03/v54n-gpyk|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2016 දී, එය එක්සත් ජනපදයේ බහුලවම නිර්දේශිත මනෝචිකිත්සක ඖෂධය වූ අතර,&lt;ref name=&quot;PsychCentral2&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=https://psychcentral.com/blog/top-25-psychiatric-medications-for-2016/|title=Top 25 Psychiatric Medications for 2016|last=Grohol, John M.|website=Psych Central|date=12 October 2017|access-date=October 22, 2018|archive-date=20 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200920034004/https://psychcentral.com/blog/top-25-psychiatric-medications-for-2016/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; බෙහෙත් වට්ටෝරු මිලියන 37 කට වඩා තිබුණි.&lt;ref name=&quot;Sertraline Hydrochloride - Drug Usage Statistics&quot; /&gt; 2017 දී, එය එක්සත් ජනපදයේ බහුලවම නිර්දේශිත ඖෂධ අතරින් 14 වන ස්ථානය වූ අතර එහි බෙහෙත් වට්ටෝරු මිලියන 38 කට වඩා තිබුණි.&lt;ref name=&quot;ref&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020|archive-date=18 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Sertraline Hydrochloride - Drug Usage Statistics&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Sertraline Hydrochloride - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|date=23 December 2019|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/SertralineHydrochloride|access-date=11 April 2020|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411214351/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/SertralineHydrochloride|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;references /&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>trcsnw403l26o283jrxunsu4krcy2zk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>හෂිමොටෝ තයිරොයිඩ ප්‍රදාහය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194309</id>
    <revision>
      <id>790868</id>
      <timestamp>2026-05-18T20:12:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1456583|Hashimoto's thyroiditis]] to:si #mdwikicx</comment>
      <origin>790868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12046" sha1="k1v3fsb3a164wm46db2ajnn3ckx4c5n" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව)
|name             =හෂිමොටෝගේ තයිරොයිඩ ප්‍රදාහය
|synonym          =Chronic lymphocytic thyroiditis, autoimmune thyroiditis, struma lymphomatosa, Hashimoto's disease
|image            =Hashimoto thyroiditis - alt -- very low mag.jpg
|image_size       =
|alt              =
|caption          =අන්වීක්ෂයේ අවබලය යටතේ හෂිමොටෝ තයිරොයිඩ ප්‍රදාහය සහිත පුද්ගලයකුගේ [[තයිරොයිඩ්]] ග්‍රන්ථිය දිස්වන අයුරු
|pronounce        =
|specialty        =[[අන්තරාසර්ගවේදහ]]
|symptoms         =වේදනාකාරී නොවන [[ගලගණ්ඩය]], [[බර වැඩිවීම]], [[මහන්සිය (වෛද්‍ය විද්‍යාව)|තෙහෙට්ටුව]], [[මලබද්ධය]], [[Mood disorder|මානසික අවපීඩනය]]&lt;ref name=NIH2014/&gt;
|onset            =වයස 30–50 &lt;ref name=NIH2014/&gt;&lt;ref name=Hir2013/&gt;
|duration         =
|causes           =[[ප්‍රවේණිය|ජානමය]] සහ [[පාරිසරික සාධක]].&lt;ref name=Py2015/&gt;
|risks            =පවුල් ඉතිහාසය, වෙනත් [[ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝග]]&lt;ref name=NIH2014/&gt;
|diagnosis        =[[තයිරොයිඩ්-උත්තේජක හෝර්මෝනය|TSH]], T4, [[ප්‍රති-තයිරොයිඩ් ස්වයංප්‍රතිදේහ]]&lt;ref name=NIH2014/&gt;
|differential     =[[ග්‍රේව්ස් රෝගය]], [[nontoxic nodular goiter]]&lt;ref name=Ak2000/&gt;
|prevention       =
|treatment        =[[ලෙවෝතයුරොක්සින්]], ශල්‍යකර්ම&lt;ref name=NIH2014/&gt;&lt;ref name=Ak2000/&gt;
|medication       =
|prognosis        =
|frequency        =5% පමණ කුමන හෝ අවස්ථාවක&lt;ref name=Py2015/&gt;
|deaths           =
}}

'''හෂිමොටෝ තයිරොයිඩ ප්‍රදාහය''', '''නිදන්ගත වසාසෛලික තයිරොයිඩ ප්‍රදාහය''' ලෙසද හැඳින්වේ; එය තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථිය ක්‍රමයෙන් විනාශ වන ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝගයකි.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NIH2017&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Hashimoto's disease|url=https://www.womenshealth.gov/a-z-topics/hashimotos-disease|publisher=Office on Women’s Health, U.S. Department of Health and Human Services|access-date=17 July 2017|date=12 June 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170728031758/https://www.womenshealth.gov/a-z-topics/hashimotos-disease|archive-date=28 July 2017}}{{Source-attribution}}&lt;/ref&gt; මුල් අවධියේදී රෝග ලක්ෂණ නොතිබිය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; කාලයත් සමඟ තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථිය විශාල වී වේදනා රහිත [[ගලගණ්ඩය|ගලගණ්ඩයක්]] ඇති විය හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; සමහර පුද්ගලයින්ට අවසානයේ බර වැඩිවීම, වෙහෙස දැනීම, මලබද්ධය, මානසික අවපීඩනය සහ සාමාන්‍ය වේදනාවන් සමඟ තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථිය වර්ධනය වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; වසර ගණනාවකට පසු තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථිය සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රමාණයෙන් හැකිලී යයි.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Hashimoto's Disease|url=https://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/hashimotos-disease/Pages/fact-sheet.aspx|website=NIDDK|access-date=9 August 2016|date=May 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160822021514/https://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/hashimotos-disease/Pages/fact-sheet.aspx|archive-date=22 August 2016}}&lt;/ref&gt; විය හැකි සංකූලතා අතර තයිරොයිඩ් ලිම්ෆෝමාව ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;Nou2015&quot;&gt;{{Cite journal|last=Noureldine|first=SI|last2=Tufano|first2=RP|title=Association of Hashimoto's thyroiditis and thyroid cancer.|journal=Current Opinion in Oncology|date=January 2015|volume=27|issue=1|pages=21–5|pmid=25390557|doi=10.1097/cco.0000000000000150}}&lt;/ref&gt;

හෂිමොටෝගේ තයිරොයිඩයිටිස් රෝගය [[ප්‍රවේණි විද්‍යාව|ජානමය]] සහ පාරිසරික සාධකවල එකතුවක් නිසා ඇති වන බව සැලකේ.&lt;ref name=&quot;Py2015&quot;&gt;{{Cite journal|last=Pyzik|first=A|last2=Grywalska|first2=E|last3=Matyjaszek-Matuszek|first3=B|last4=Roliński|first4=J|title=Immune disorders in Hashimoto's thyroiditis: what do we know so far?|journal=Journal of Immunology Research|date=2015|volume=2015|pages=979167|pmid=26000316|doi=10.1155/2015/979167|pmc=4426893}}&lt;/ref&gt; අවදානම් සාධක අතරට මෙම රෝගයේ පවුල් ඉතිහාසයක් සහ තවත් ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝගයක් තිබීම ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; TSH, T4 සහ ප්‍රති-තයිරොයිඩ් ස්වයං ප්‍රතිදේහ සඳහා රුධිර පරීක්ෂණ මගින් රෝග විනිශ්චය තහවුරු වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; සමාන රෝග ලක්ෂණ ඇති කළ හැකි අනෙකුත් තත්වයන් අතර [[ග්‍රේව්ස් රෝගය]] සහ විෂ නොවන ගැටිති ගලගණ්ඩය  ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;Ak2000&quot;&gt;{{Cite journal|last=Akamizu|first=T|last2=Amino|first2=N|last3=DeGroot|first3=LJ|last4=De Groot|first4=LJ|last5=Beck-Peccoz|first5=P|last6=Chrousos|first6=G|last7=Dungan|first7=K|last8=Grossman|first8=A|last9=Hershman|first9=JM|last10=Koch|first10=C|last11=McLachlan|first11=R|title=Hashimoto's Thyroiditis|date=2000|pmid=25905412|journal=Endotext}}&lt;/ref&gt;

හෂිමොටෝගේ තයිරොයිඩ ප්‍රදාහය සඳහා  සාමාන්‍යයෙන් ලෙවෝතයිරොක්සීන් සමඟ ප්‍රතිකාර කරනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mer2016Pro&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Hashimoto Thyroiditis – Endocrine and Metabolic Disorders|url=http://www.merckmanuals.com/en-ca/professional/endocrine-and-metabolic-disorders/thyroid-disorders/hashimoto-thyroiditis|website=Merck Manuals Professional Edition|access-date=30 December 2017|language=en-CA|date=July 2016|archive-date=31 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171231082043/http://www.merckmanuals.com/en-ca/professional/endocrine-and-metabolic-disorders/thyroid-disorders/hashimoto-thyroiditis|url-status=live}}&lt;/ref&gt; තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථිය නොමැති නම්, සමහරු ප්‍රතිකාර නිර්දේශ නොකරන අතර තවත් සමහරු ගලගණ්ඩයේ ප්‍රමාණය අඩු කිරීමට ප්‍රතිකාර කළ හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mer2017Con&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Hashimoto Thyroiditis – Hormonal and Metabolic Disorders|url=http://www.merckmanuals.com/en-ca/home/hormonal-and-metabolic-disorders/thyroid-gland-disorders/hashimoto-thyroiditis|website=Merck Manuals Consumer Version|access-date=30 December 2017|language=en-CA|archive-date=30 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171230115231/http://www.merckmanuals.com/en-ca/home/hormonal-and-metabolic-disorders/thyroid-gland-disorders/hashimoto-thyroiditis|url-status=live}}&lt;/ref&gt; බලපෑමට ලක් වූ අය විශාල ප්‍රමාණයක් අයඩින් ආහාරයට ගැනීමෙන් වැළකී සිටිය යුතුය; කෙසේ වෙතත්, විශේෂයෙන් ගර්භණී සමයේදී ප්‍රමාණවත් අයඩින් අවශ්‍ය වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; ගලගණ්ඩයට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා ශල්‍යකර්මයක් කලාතුරකින් අවශ්‍ය වේ.&lt;ref name=&quot;Ak2000&quot; /&gt;

හෂිමොටෝගේ තයිරොයිඩ ප්‍රදාහය රෝගය කොකේසියානුවන්ගෙන් 5% කට පමණ ඔවුන්ගේ ජීවිතයේ යම් අවස්ථාවක බලපායි.&lt;ref name=&quot;Py2015&quot; /&gt; එය සාමාන්‍යයෙන් වයස අවුරුදු 30 ත් 50 ත් අතර කාලය තුළ ආරම්භ වන අතර පිරිමින්ට වඩා කාන්තාවන් තුළ 10 ගුණයකින් වැඩිය.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hir2013&quot;&gt;{{Cite journal|last=Hiromatsu|first=Y|last2=Satoh|first2=H|last3=Amino|first3=N|title=Hashimoto's thyroiditis: history and future outlook.|journal=Hormones (Athens, Greece)|date=2013|volume=12|issue=1|pages=12–8|pmid=23624127|doi=10.1007/BF03401282}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Ral2020&quot;&gt;{{Cite journal|last=Ralli|first=M|last2=Angeletti|first2=D|last3=Fiore|first3=M|last4=D'Aguanno|first4=V|last5=Lambiase|first5=A|last6=Artico|first6=M|last7=de Vincentiis|first7=M|last8=Greco|first8=A|title=Hashimoto's thyroiditis: An update on pathogenic mechanisms, diagnostic protocols, therapeutic strategies, and potential malignant transformation.|journal=Autoimmunity reviews|date=October 2020|volume=19|issue=10|pages=102649|doi=10.1016/j.autrev.2020.102649|pmid=32805423}}&lt;/ref&gt; රෝගයේ අනුපාත වැඩි වන බව පෙනේ.&lt;ref name=&quot;Ral2020&quot; /&gt; එය මුලින්ම විස්තර කළේ 1912 දී [[ජපානය|ජපන්]] වෛද්‍ය හකරු හෂිමොටෝ විසිනි.&lt;ref name=&quot;Sh2010&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Shoenfeld|first=Yehuda|last2=Cervera|first2=Ricard|last3=Gershwin|first3=M. Eric|title=Diagnostic Criteria in Autoimmune Diseases|date=2010|publisher=Springer Science &amp; Business Media|isbn=9781603272858|page=216|url=https://books.google.com/books?id=A_vtzMxtd9AC&amp;pg=PA216|language=en|access-date=29 August 2017|archive-date=28 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200728123111/https://books.google.com/books?id=A_vtzMxtd9AC&amp;pg=PA216|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1957 දී එය ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ ආබාධයක් ලෙස හඳුනා ගන්නා ලදී.&lt;ref name=&quot;Mo2009&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Moore|first=Elaine A.|last2=Wilkinson|first2=Samantha|title=The Promise of Low Dose Naltrexone Therapy: Potential Benefits in Cancer, Autoimmune, Neurological and Infectious Disorders|date=2009|publisher=McFarland|isbn=9780786452583|page=30|url=https://books.google.com/books?id=bkZ9dWPrz2QC&amp;pg=PA30|access-date=29 August 2017|archive-date=28 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200728123044/https://books.google.com/books?id=bkZ9dWPrz2QC&amp;pg=PA30|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;references /&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>k1v3fsb3a164wm46db2ajnn3ckx4c5n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790881</id>
      <parentid>790868</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T04:49:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>790881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12046" sha1="i0t33w00wqbbspmbigincv75g9pkkfn" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව)
|name             =හෂිමොටෝගේ තයිරොයිඩ ප්‍රදාහය
|synonym          =Chronic lymphocytic thyroiditis, autoimmune thyroiditis, struma lymphomatosa, Hashimoto's disease
|image            =Hashimoto thyroiditis - alt -- very low mag.jpg
|image_size       =
|alt              =
|caption          =අන්වීක්ෂයේ අවබලය යටතේ හෂිමොටෝ තයිරොයිඩ ප්‍රදාහය සහිත පුද්ගලයකුගේ [[තයිරොයිඩ්]] ග්‍රන්ථිය දිස්වන අයුරු
|pronounce        =
|specialty        =[[අන්තරාසර්ගවේදහ]]
|symptoms         =වේදනාකාරී නොවන [[ගලගණ්ඩය]], [[බර වැඩිවීම]], [[මහන්සිය (වෛද්‍ය විද්‍යාව)|තෙහෙට්ටුව]], [[මලබද්ධය]], [[Mood disorder|මානසික අවපීඩනය]]&lt;ref name=NIH2014/&gt;
|onset            =වයස 30–50 &lt;ref name=NIH2014/&gt;&lt;ref name=Hir2013/&gt;
|duration         =
|causes           =[[ප්‍රවේණිය|ජානමය]] සහ [[පාරිසරික සාධක]].&lt;ref name=Py2015/&gt;
|risks            =පවුල් ඉතිහාසය, වෙනත් [[ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝග]]&lt;ref name=NIH2014/&gt;
|diagnosis        =[[තයිරොයිඩ්-උත්තේජක හෝර්මෝනය|TSH]], T4, [[ප්‍රති-තයිරොයිඩ් ස්වයංප්‍රතිදේහ]]&lt;ref name=NIH2014/&gt;
|differential     =[[ග්‍රේව්ස් රෝගය]], [[nontoxic nodular goiter]]&lt;ref name=Ak2000/&gt;
|prevention       =
|treatment        =[[ලෙවෝතයිරොක්සින්]], ශල්‍යකර්ම&lt;ref name=NIH2014/&gt;&lt;ref name=Ak2000/&gt;
|medication       =
|prognosis        =
|frequency        =5% පමණ කුමන හෝ අවස්ථාවක&lt;ref name=Py2015/&gt;
|deaths           =
}}

'''හෂිමොටෝ තයිරොයිඩ ප්‍රදාහය''', '''නිදන්ගත වසාසෛලික තයිරොයිඩ ප්‍රදාහය''' ලෙසද හැඳින්වේ; එය තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථිය ක්‍රමයෙන් විනාශ වන ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝගයකි.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NIH2017&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Hashimoto's disease|url=https://www.womenshealth.gov/a-z-topics/hashimotos-disease|publisher=Office on Women’s Health, U.S. Department of Health and Human Services|access-date=17 July 2017|date=12 June 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170728031758/https://www.womenshealth.gov/a-z-topics/hashimotos-disease|archive-date=28 July 2017}}{{Source-attribution}}&lt;/ref&gt; මුල් අවධියේදී රෝග ලක්ෂණ නොතිබිය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; කාලයත් සමඟ තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථිය විශාල වී වේදනා රහිත [[ගලගණ්ඩය|ගලගණ්ඩයක්]] ඇති විය හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; සමහර පුද්ගලයින්ට අවසානයේ බර වැඩිවීම, වෙහෙස දැනීම, මලබද්ධය, මානසික අවපීඩනය සහ සාමාන්‍ය වේදනාවන් සමඟ තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථිය වර්ධනය වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; වසර ගණනාවකට පසු තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථිය සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රමාණයෙන් හැකිලී යයි.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Hashimoto's Disease|url=https://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/hashimotos-disease/Pages/fact-sheet.aspx|website=NIDDK|access-date=9 August 2016|date=May 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160822021514/https://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/endocrine/hashimotos-disease/Pages/fact-sheet.aspx|archive-date=22 August 2016}}&lt;/ref&gt; විය හැකි සංකූලතා අතර තයිරොයිඩ් ලිම්ෆෝමාව ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;Nou2015&quot;&gt;{{Cite journal|last=Noureldine|first=SI|last2=Tufano|first2=RP|title=Association of Hashimoto's thyroiditis and thyroid cancer.|journal=Current Opinion in Oncology|date=January 2015|volume=27|issue=1|pages=21–5|pmid=25390557|doi=10.1097/cco.0000000000000150}}&lt;/ref&gt;

හෂිමොටෝගේ තයිරොයිඩයිටිස් රෝගය [[ප්‍රවේණි විද්‍යාව|ජානමය]] සහ පාරිසරික සාධකවල එකතුවක් නිසා ඇති වන බව සැලකේ.&lt;ref name=&quot;Py2015&quot;&gt;{{Cite journal|last=Pyzik|first=A|last2=Grywalska|first2=E|last3=Matyjaszek-Matuszek|first3=B|last4=Roliński|first4=J|title=Immune disorders in Hashimoto's thyroiditis: what do we know so far?|journal=Journal of Immunology Research|date=2015|volume=2015|pages=979167|pmid=26000316|doi=10.1155/2015/979167|pmc=4426893}}&lt;/ref&gt; අවදානම් සාධක අතරට මෙම රෝගයේ පවුල් ඉතිහාසයක් සහ තවත් ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝගයක් තිබීම ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; TSH, T4 සහ ප්‍රති-තයිරොයිඩ් ස්වයං ප්‍රතිදේහ සඳහා රුධිර පරීක්ෂණ මගින් රෝග විනිශ්චය තහවුරු වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; සමාන රෝග ලක්ෂණ ඇති කළ හැකි අනෙකුත් තත්වයන් අතර [[ග්‍රේව්ස් රෝගය]] සහ විෂ නොවන ගැටිති ගලගණ්ඩය  ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;Ak2000&quot;&gt;{{Cite journal|last=Akamizu|first=T|last2=Amino|first2=N|last3=DeGroot|first3=LJ|last4=De Groot|first4=LJ|last5=Beck-Peccoz|first5=P|last6=Chrousos|first6=G|last7=Dungan|first7=K|last8=Grossman|first8=A|last9=Hershman|first9=JM|last10=Koch|first10=C|last11=McLachlan|first11=R|title=Hashimoto's Thyroiditis|date=2000|pmid=25905412|journal=Endotext}}&lt;/ref&gt;

හෂිමොටෝගේ තයිරොයිඩ ප්‍රදාහය සඳහා  සාමාන්‍යයෙන් ලෙවෝතයිරොක්සීන් සමඟ ප්‍රතිකාර කරනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mer2016Pro&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Hashimoto Thyroiditis – Endocrine and Metabolic Disorders|url=http://www.merckmanuals.com/en-ca/professional/endocrine-and-metabolic-disorders/thyroid-disorders/hashimoto-thyroiditis|website=Merck Manuals Professional Edition|access-date=30 December 2017|language=en-CA|date=July 2016|archive-date=31 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171231082043/http://www.merckmanuals.com/en-ca/professional/endocrine-and-metabolic-disorders/thyroid-disorders/hashimoto-thyroiditis|url-status=live}}&lt;/ref&gt; තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථිය නොමැති නම්, සමහරු ප්‍රතිකාර නිර්දේශ නොකරන අතර තවත් සමහරු ගලගණ්ඩයේ ප්‍රමාණය අඩු කිරීමට ප්‍රතිකාර කළ හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mer2017Con&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Hashimoto Thyroiditis – Hormonal and Metabolic Disorders|url=http://www.merckmanuals.com/en-ca/home/hormonal-and-metabolic-disorders/thyroid-gland-disorders/hashimoto-thyroiditis|website=Merck Manuals Consumer Version|access-date=30 December 2017|language=en-CA|archive-date=30 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171230115231/http://www.merckmanuals.com/en-ca/home/hormonal-and-metabolic-disorders/thyroid-gland-disorders/hashimoto-thyroiditis|url-status=live}}&lt;/ref&gt; බලපෑමට ලක් වූ අය විශාල ප්‍රමාණයක් අයඩින් ආහාරයට ගැනීමෙන් වැළකී සිටිය යුතුය; කෙසේ වෙතත්, විශේෂයෙන් ගර්භණී සමයේදී ප්‍රමාණවත් අයඩින් අවශ්‍ය වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; ගලගණ්ඩයට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා ශල්‍යකර්මයක් කලාතුරකින් අවශ්‍ය වේ.&lt;ref name=&quot;Ak2000&quot; /&gt;

හෂිමොටෝගේ තයිරොයිඩ ප්‍රදාහය රෝගය කොකේසියානුවන්ගෙන් 5% කට පමණ ඔවුන්ගේ ජීවිතයේ යම් අවස්ථාවක බලපායි.&lt;ref name=&quot;Py2015&quot; /&gt; එය සාමාන්‍යයෙන් වයස අවුරුදු 30 ත් 50 ත් අතර කාලය තුළ ආරම්භ වන අතර පිරිමින්ට වඩා කාන්තාවන් තුළ 10 ගුණයකින් වැඩිය.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hir2013&quot;&gt;{{Cite journal|last=Hiromatsu|first=Y|last2=Satoh|first2=H|last3=Amino|first3=N|title=Hashimoto's thyroiditis: history and future outlook.|journal=Hormones (Athens, Greece)|date=2013|volume=12|issue=1|pages=12–8|pmid=23624127|doi=10.1007/BF03401282}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Ral2020&quot;&gt;{{Cite journal|last=Ralli|first=M|last2=Angeletti|first2=D|last3=Fiore|first3=M|last4=D'Aguanno|first4=V|last5=Lambiase|first5=A|last6=Artico|first6=M|last7=de Vincentiis|first7=M|last8=Greco|first8=A|title=Hashimoto's thyroiditis: An update on pathogenic mechanisms, diagnostic protocols, therapeutic strategies, and potential malignant transformation.|journal=Autoimmunity reviews|date=October 2020|volume=19|issue=10|pages=102649|doi=10.1016/j.autrev.2020.102649|pmid=32805423}}&lt;/ref&gt; රෝගයේ අනුපාත වැඩි වන බව පෙනේ.&lt;ref name=&quot;Ral2020&quot; /&gt; එය මුලින්ම විස්තර කළේ 1912 දී [[ජපානය|ජපන්]] වෛද්‍ය හකරු හෂිමොටෝ විසිනි.&lt;ref name=&quot;Sh2010&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Shoenfeld|first=Yehuda|last2=Cervera|first2=Ricard|last3=Gershwin|first3=M. Eric|title=Diagnostic Criteria in Autoimmune Diseases|date=2010|publisher=Springer Science &amp; Business Media|isbn=9781603272858|page=216|url=https://books.google.com/books?id=A_vtzMxtd9AC&amp;pg=PA216|language=en|access-date=29 August 2017|archive-date=28 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200728123111/https://books.google.com/books?id=A_vtzMxtd9AC&amp;pg=PA216|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1957 දී එය ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ ආබාධයක් ලෙස හඳුනා ගන්නා ලදී.&lt;ref name=&quot;Mo2009&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Moore|first=Elaine A.|last2=Wilkinson|first2=Samantha|title=The Promise of Low Dose Naltrexone Therapy: Potential Benefits in Cancer, Autoimmune, Neurological and Infectious Disorders|date=2009|publisher=McFarland|isbn=9780786452583|page=30|url=https://books.google.com/books?id=bkZ9dWPrz2QC&amp;pg=PA30|access-date=29 August 2017|archive-date=28 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200728123044/https://books.google.com/books?id=bkZ9dWPrz2QC&amp;pg=PA30|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;references /&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>i0t33w00wqbbspmbigincv75g9pkkfn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:2025 පෙබරවාරි සිට ගැනෙන තහවුරු නොකළ ප්‍රකාශ අඩංගු ලිපි</title>
    <ns>14</ns>
    <id>194310</id>
    <revision>
      <id>790872</id>
      <timestamp>2026-05-19T03:10:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>නිර්මාණය</comment>
      <origin>790872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29" sha1="pcwath0m0tfjei7jnooirvivp6ubmxo" xml:space="preserve">{{monthly clean-up category}}</text>
      <sha1>pcwath0m0tfjei7jnooirvivp6ubmxo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:2025 පෙබරවාරි සිට ගැනෙන භූගෝලීය විෂය පථය සීමා සහිත ලිපි</title>
    <ns>14</ns>
    <id>194311</id>
    <revision>
      <id>790873</id>
      <timestamp>2026-05-19T03:13:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <comment>නිර්මාණය</comment>
      <origin>790873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29" sha1="pcwath0m0tfjei7jnooirvivp6ubmxo" xml:space="preserve">{{monthly clean-up category}}</text>
      <sha1>pcwath0m0tfjei7jnooirvivp6ubmxo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Drugs with non-standard legal status</title>
    <ns>14</ns>
    <id>194312</id>
    <revision>
      <id>790874</id>
      <timestamp>2024-11-06T01:29:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Doomhope</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>added [[Category:Categories by status]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>790874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1935" sha1="ld4sftck3vaudiwz0obklm9vosk4awe" xml:space="preserve">{{hidden category}}{{empty category}}
{{tl|Infobox drug}} and {{tl|Chembox}} articles that have a legal status that is not in the list of known Schemes. Known schemes are pre-formatted for: AU, DE, CA, NZ, UK, US, UN, EU (see documentation below).

* See also: {{cl|Drugs with no legal status}} ({{para|legal_??}} is empty)

{{Template:Infobox drug/legal status/doc/options|state=collapsed}}

;Maintenance tasks
* Listed '''&amp;nbsp;''' (blank): {{para|legal status}} has regular text input.
* Listed '''&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;''': {{para|legal status}} has &quot;Rx only&quot; or &quot;OTC&quot;. Output is edited. 'Rx-only' or 'OTC' is a ''very'' general statement. Maybe the input could be more precise (see {{tl|Infobox drug}} documentation).

* For all countries and institutes listed here: {{para|legal_XX}} should have a valid code from the listed options only. All descriptive text should be added in {{para|legal_XX_comment}}. If this causes a problem, please report at [[Template talk:Infobox drug|this]] talkpage.

{{TOC top}}
[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from= }} '''&amp;nbsp;'''&amp;lt;blank&amp;gt;] (legal status, any text)

[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=*}} '''*'''] (legal status, has recognised input like 'Rx-only')

[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=A}} '''A'''] (Australia)

[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=B}} '''B'''] (Brazil)

[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=C}} '''C'''] (Canada)

[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=D}} '''D'''] (Germany &lt;small&gt;(Deutschland)&lt;/small&gt;)

[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=E}} '''E'''] (European Union)

[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=K}} '''K'''] (United Kingdom)

[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=N}} '''N'''] (United Nations)

[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=S}} '''S'''] (United States)

[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=S}} '''Z'''] (New Zealand)

{{TOC bottom}}

[[Category:Infobox drug tracking categories|Legal]]
[[Category:Chembox tracking categories|Legal]]
[[Category:Categories by status]]
{{CatAutoTOC}}</text>
      <sha1>ld4sftck3vaudiwz0obklm9vosk4awe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790875</id>
      <parentid>790874</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T03:13:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[:en:Category:Drugs_with_non-standard_legal_status]] වෙතින් එක් සංශෝධනයක්</comment>
      <origin>790874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1935" sha1="ld4sftck3vaudiwz0obklm9vosk4awe" xml:space="preserve">{{hidden category}}{{empty category}}
{{tl|Infobox drug}} and {{tl|Chembox}} articles that have a legal status that is not in the list of known Schemes. Known schemes are pre-formatted for: AU, DE, CA, NZ, UK, US, UN, EU (see documentation below).

* See also: {{cl|Drugs with no legal status}} ({{para|legal_??}} is empty)

{{Template:Infobox drug/legal status/doc/options|state=collapsed}}

;Maintenance tasks
* Listed '''&amp;nbsp;''' (blank): {{para|legal status}} has regular text input.
* Listed '''&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;''': {{para|legal status}} has &quot;Rx only&quot; or &quot;OTC&quot;. Output is edited. 'Rx-only' or 'OTC' is a ''very'' general statement. Maybe the input could be more precise (see {{tl|Infobox drug}} documentation).

* For all countries and institutes listed here: {{para|legal_XX}} should have a valid code from the listed options only. All descriptive text should be added in {{para|legal_XX_comment}}. If this causes a problem, please report at [[Template talk:Infobox drug|this]] talkpage.

{{TOC top}}
[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from= }} '''&amp;nbsp;'''&amp;lt;blank&amp;gt;] (legal status, any text)

[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=*}} '''*'''] (legal status, has recognised input like 'Rx-only')

[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=A}} '''A'''] (Australia)

[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=B}} '''B'''] (Brazil)

[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=C}} '''C'''] (Canada)

[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=D}} '''D'''] (Germany &lt;small&gt;(Deutschland)&lt;/small&gt;)

[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=E}} '''E'''] (European Union)

[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=K}} '''K'''] (United Kingdom)

[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=N}} '''N'''] (United Nations)

[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=S}} '''S'''] (United States)

[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|from=S}} '''Z'''] (New Zealand)

{{TOC bottom}}

[[Category:Infobox drug tracking categories|Legal]]
[[Category:Chembox tracking categories|Legal]]
[[Category:Categories by status]]
{{CatAutoTOC}}</text>
      <sha1>ld4sftck3vaudiwz0obklm9vosk4awe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Categories by status</title>
    <ns>14</ns>
    <id>194313</id>
    <revision>
      <id>790876</id>
      <timestamp>2025-05-08T21:35:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;Doomhope</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>added commons link</comment>
      <origin>790876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="108" sha1="1fxr3hl4v29waxw5cul7zlmph6g106q" xml:space="preserve">{{Container cat}}
{{Commons}}

[[Category:Container categories]]
[[Category:Categories by parameter|status]]</text>
      <sha1>1fxr3hl4v29waxw5cul7zlmph6g106q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790877</id>
      <parentid>790876</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T03:15:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[:en:Category:Categories_by_status]] වෙතින් එක් සංශෝධනයක්</comment>
      <origin>790876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="108" sha1="1fxr3hl4v29waxw5cul7zlmph6g106q" xml:space="preserve">{{Container cat}}
{{Commons}}

[[Category:Container categories]]
[[Category:Categories by parameter|status]]</text>
      <sha1>1fxr3hl4v29waxw5cul7zlmph6g106q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රවර්ගය:Drugs with no legal status</title>
    <ns>14</ns>
    <id>194314</id>
    <revision>
      <id>790878</id>
      <timestamp>2020-05-15T17:05:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>en&gt;DePiep</username>
        <id>0</id>
      </contributor>
      <comment>+toc</comment>
      <origin>790878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="287" sha1="3uah7mfbs5kpd6fxz8hh4ay2h2tb9z3" xml:space="preserve">{{hidden category}}{{empty category}}
{{tl|Infobox drug}} articles that have no legal status set for any of the countries or authorities (AU, CA, UK, US, UN, EU).

* See also: {{cl|Drugs with non-standard legal status}}
{{CatAutoTOC}}

[[Category:Infobox drug tracking categories|Legal]]</text>
      <sha1>3uah7mfbs5kpd6fxz8hh4ay2h2tb9z3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790879</id>
      <parentid>790878</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T03:15:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lee</username>
        <id>85</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[:en:Category:Drugs_with_no_legal_status]] වෙතින් එක් සංශෝධනයක්</comment>
      <origin>790878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="287" sha1="3uah7mfbs5kpd6fxz8hh4ay2h2tb9z3" xml:space="preserve">{{hidden category}}{{empty category}}
{{tl|Infobox drug}} articles that have no legal status set for any of the countries or authorities (AU, CA, UK, US, UN, EU).

* See also: {{cl|Drugs with non-standard legal status}}
{{CatAutoTOC}}

[[Category:Infobox drug tracking categories|Legal]]</text>
      <sha1>3uah7mfbs5kpd6fxz8hh4ay2h2tb9z3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සුදු කබර</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194315</id>
    <revision>
      <id>790882</id>
      <timestamp>2026-05-19T05:08:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1456738|Vitiligo]] to:si #mdwikicx</comment>
      <origin>790882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11405" sha1="gpxvcg41swm0u5a1qukm1cthskwwx7k" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව)
|name             =සුදු කබර &lt;br&gt; විටිලයිගෝ
|synonym          =
|image            =Vitiligo2.JPG
|image_size       =
|alt              =
|caption          =අතෙහි ඇති ඛණ්ඩීය-නොවන සුදු කබර තත්ත්වයක්
|pronounce        ={{IPAc-en|ˌ|v|ɪ|t|ɪ|ˈ|l|aɪ|ɡ|oʊ|audio=LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-vitiligo.wav}}
|specialty        =[[චර්මවේදය]]
|symptoms         =[[වර්ණකහරණය|සුදු සමෙහි]] ලප&lt;ref name=Andrew2020/&gt;
|onset            =ළමාවිය, තරුණ වැඩිහිටියන් &lt;ref name=Andrew2020/&gt;
|duration         =දීර්ඝකාලීන&lt;ref name=Andrew2020/&gt;
|causes           =නොදනී&lt;ref name=Lancet2016/&gt;
|risks            =පවුල් ඉතිහාසය, වෙනත් [[ස්වයංප්‍රතිශක්ති රෝග]]&lt;ref name=NIH2014/&gt;
|diagnosis        =[[පටක බයොප්සි]]&lt;ref name=NIH2014/&gt;
|differential     =
|prevention       =
|treatment        =[[සූර්යාලේපන]], [[අංගරචනය]], [[කෝටිකෝස්ටෙරොයිඩ]] ආලේපන, [[ප්‍රභාචිකිත්සාව]]&lt;ref name=Lancet2016/&gt;&lt;ref name=NIH2014/&gt;
|medication       =
|prognosis        =
|frequency        =1% පමණ ජනයා&lt;ref name=Wh2016/&gt;
|deaths           =
}}
'''විටිලයිගෝ හෙවත් සුදු කබර''' යනු සමේ වර්ණක නැති වී යන පැල්ලම් මගින් සංලක්ෂිත දිගුකාලීන සමේ රෝගයකි.&lt;ref name=&quot;Andrew2020&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=James|first=William D.|last2=Elston|first2=Dirk|last3=Treat|first3=James R.|last4=Rosenbach|first4=Misha A.|last5=Neuhaus|first5=Isaac|title=Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology|date=2020|publisher=Elsevier|location=Edinburgh|isbn=978-0-323-54753-6|page=871-874|edition=13th|chapter-url=https://books.google.com/books?id=UEaEDwAAQBAJ&amp;pg=PA871|language=en|chapter=36. Disturbances of pigmentation|access-date=4 May 2023|archive-date=2 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230702070605/https://books.google.com/books?id=UEaEDwAAQBAJ&amp;pg=PA871|url-status=live}}&lt;/ref&gt; බලපෑමට ලක් වූ සමේ පැල්ලම් සුදු පැහැයට හැරෙන අතර සාමාන්‍යයෙන් තියුණු මායිම් ඇත.&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Ezzedine|first=K|last2=Eleftheriadou|first2=V|last3=Whitton|first3=M|last4=van Geel|first4=N|title=Vitiligo.|journal=Lancet|date=4 July 2015|volume=386|issue=9988|pages=74–84|pmid=25596811|doi=10.1016/s0140-6736(14)60763-7}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFEzzedineEleftheriadouWhittonvan_Geel2015&quot;&gt;Ezzedine, K; Eleftheriadou, V; Whitton, M; van Geel, N (4 July 2015). &quot;Vitiligo&quot;. ''Lancet''. '''386''' (9988): &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;74–&lt;/span&gt;84. [[Digital object identifier|doi]]:[https://doi.org/10.1016%2Fs0140-6736%2814%2960763-7 10.1016/s0140-6736(14)60763-7]. [[පබ්මෙඩ්|PMID]]&amp;nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25596811 25596811].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; සමේ රෝම සුදු පැහැයට හැරෙන්නට ද හැකියාව ඇත.&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; මුඛයේ සහ නාසයේ අභ්‍යන්තරය ද සම්බන්ධ විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Questions and Answers about Vitiligo|url=http://www.niams.nih.gov/health_info/Vitiligo/default.asp|website=NIAMS|access-date=11 August 2016|date=June 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160821083604/http://niams.nih.gov/health_info/Vitiligo/default.asp|archive-date=21 August 2016}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[http://www.niams.nih.gov/health_info/Vitiligo/default.asp &quot;Questions and Answers about Vitiligo&quot;]. ''NIAMS''. June 2014. [https://web.archive.org/web/20160821083604/http://niams.nih.gov/health_info/Vitiligo/default.asp Archived] from the original on 21 August 2016&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;11 August&lt;/span&gt; 2016&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; සාමාන්‍යයෙන් ශරීරයේ දෙපැත්තම බලපායි.&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; බොහෝ විට පැල්ලම් ආරම්භ වන්නේ හිරු එළියට නිරාවරණය වන සමේ ප්‍රදේශවල ය.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; අඳුරු සමක් ඇති පුද්ගලයින් තුළ එය වඩාත් කැපී පෙනේ.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; විටිලයිගෝ මානසික ආතතියට හේතු විය හැකි අතර බලපෑමට ලක් වූ අය කොන්විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt;

විටිලයිගෝ ඇතිවීමට නිශ්චිත හේතුව නොදනී.&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; එය ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝගයක් ඇතිවීමට හේතු වන පාරිසරික සාධකයක් මගින් ප්‍රේරණය වන ජානමය නැමියාවක් නිසා ඇති වන බව විශ්වාස කෙරේ.&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; මෙය සමේ වර්ණක සෛල විනාශ වීමට හේතු වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; අවදානම් සාධක අතරට මෙම තත්ත්වය හා සම්බන්ධ පවුල් ඉතිහාසයක් හෝ [[අතිතයිරොයිඩතාවය|අති තයිරොයිඩතාවය]], ඇලෝපේෂියා ඒරියාටා සහ නාශක රක්තහීනතාවය (Pernicious anaemia) වැනි වෙනත් ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝග ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; එය බෝ නොවන රෝගයකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Chopra|first=Parul|last2=Niyogi|first2=Rageshree|last3=Katyal|first3=Gauri|title=Skin and Hair Care: Your Questions Answered|date=2009|publisher=Byword Books Private Limited|isbn=978-8181930378|page=2|url=https://books.google.ca/books?id=UtxySGP6kQsC&amp;pg=PA2|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170323235431/https://books.google.ca/books?id=UtxySGP6kQsC&amp;pg=PA2|archive-date=23 March 2017|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; විටිලයිගෝ ප්‍රධාන වර්ග දෙකකට වර්ගීකරණය කර ඇත: ඛණ්ඩක (segmental) සහ ඛණ්ඩක නොවන (non- segmental).&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; බොහෝ අවස්ථාවන් ඛණ්ඩක නොවන අතර, ඒවා ශරීරයේ දෙපැත්තටම බලපායි; මෙම අවස්ථා වලදී, සමේ බලපෑමට ලක් වූ ප්‍රදේශය සාමාන්‍යයෙන් කාලයත් සමඟ පැතිරීම සිදු වේ.&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; රෝගීන්ගෙන් 10% ක් පමණ ඛණ්ඩක වේ, එනම් ඒවා බොහෝ දුරට ශරීරයේ එක් පැත්තකට බලපායි; මෙම අවස්ථා වලදී, සමේ බලපෑමට ලක් වූ ප්‍රදේශය සාමාන්‍යයෙන් කාලයත් සමඟ පැතිරීමට ලක් නොවේ.&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; පටක ජෛව පරීක්ෂණ මගින් රෝග විනිශ්චය තහවුරු කළ හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt;

විටිලයිගෝ සඳහා දන්නා ප්‍රතිකාරයක් නොමැත.&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; පැහැපත් සමක් ඇති අය සඳහා, සාමාන්‍යයෙන් නිර්දේශ කරනු ලබන්නේ හිරු ආවරණ සහ [[විලවුන්|වේශ නිරූපණය]] පමණි.&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; වෙනත් ප්‍රතිකාර විකල්ප අතරට ස්ටෙරොයිඩ් ක්‍රීම් හෝ ආලෝක ලප අඳුරු කිරීම සඳහා ප්‍රභා චිකිත්සාව ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; විකල්පයක් ලෙස, හයිඩ්‍රොක්විනෝන් මඟින් බලපෑමට ලක් නොවූ සම පැහැපත් කිරීමට උත්සාහ කළ හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; වෙනත් පියවරයන්ගෙන් දියුණුවක් නොලැබෙන අයට ශල්‍යකර්ම විකල්ප කිහිපයක් තිබේ.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; ප්‍රතිකාර ක්‍රම කිහිපයක එකතුවක් සාමාන්‍යයෙන් වඩා හොඳ ප්‍රතිඵල ලබා දෙයි.&lt;ref name=&quot;Wh2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Whitton|first=M|last2=Pinart|first2=M|last3=Batchelor|first3=JM|last4=Leonardi-Bee|first4=J|last5=Gonzalez|first5=U|last6=Jiyad|first6=Z|last7=Eleftheriadou|first7=V|last8=Ezzedine|first8=K|display-authors=3|title=Evidence-based management of vitiligo: summary of a Cochrane systematic review.|journal=The British Journal of Dermatology|date=May 2016|volume=174|issue=5|pages=962–69|pmid=26686510|doi=10.1111/bjd.14356}}&lt;/ref&gt; මානසික සහය ලබා දීම සඳහා උපදේශනය ප්‍රයෝජනවත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt;

ගෝලීය වශයෙන් 1% ක් පමණ ජනතාව විටිලයිගෝ රෝගයෙන් පීඩා විඳිති.&lt;ref name=&quot;Wh2016&quot; /&gt; සමහර ජනගහනයන්හි එය 2-3% දක්වා බලපායි.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Krüger C|last2=Schallreuter KU|title=A review of the worldwide prevalence of vitiligo in children/adolescents and adults|journal=Int J Dermatol|volume=51|issue=10|pages=1206–12|date=October 2012|pmid=22458952|doi=10.1111/j.1365-4632.2011.05377.x|arxiv=0706.4406}}&lt;/ref&gt; පිරිමින් සහ කාන්තාවන් සමානව පීඩාවට පත්වේ.&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; අඩක් පමණ වයස අවුරුදු 20 ට පෙර මෙම ආබාධය පෙන්නුම් කරන අතර බොහෝ දෙනෙකුට එය වයස අවුරුදු 40 ට පෙර වර්ධනය වේ &lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; විටිලිගෝ [[පුරාණ ඉතිහාසය|පුරාණ ඉතිහාසයේ]] සිට විස්තර කර ඇත.&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;references /&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>gpxvcg41swm0u5a1qukm1cthskwwx7k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790886</id>
      <parentid>790882</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T05:11:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>/* ආශ්‍රේයයන් */</comment>
      <origin>790886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11846" sha1="cvp1rrtav6v8d7vlqex206z4q9nly8o" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව)
|name             =සුදු කබර &lt;br&gt; විටිලයිගෝ
|synonym          =
|image            =Vitiligo2.JPG
|image_size       =
|alt              =
|caption          =අතෙහි ඇති ඛණ්ඩීය-නොවන සුදු කබර තත්ත්වයක්
|pronounce        ={{IPAc-en|ˌ|v|ɪ|t|ɪ|ˈ|l|aɪ|ɡ|oʊ|audio=LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-vitiligo.wav}}
|specialty        =[[චර්මවේදය]]
|symptoms         =[[වර්ණකහරණය|සුදු සමෙහි]] ලප&lt;ref name=Andrew2020/&gt;
|onset            =ළමාවිය, තරුණ වැඩිහිටියන් &lt;ref name=Andrew2020/&gt;
|duration         =දීර්ඝකාලීන&lt;ref name=Andrew2020/&gt;
|causes           =නොදනී&lt;ref name=Lancet2016/&gt;
|risks            =පවුල් ඉතිහාසය, වෙනත් [[ස්වයංප්‍රතිශක්ති රෝග]]&lt;ref name=NIH2014/&gt;
|diagnosis        =[[පටක බයොප්සි]]&lt;ref name=NIH2014/&gt;
|differential     =
|prevention       =
|treatment        =[[සූර්යාලේපන]], [[අංගරචනය]], [[කෝටිකෝස්ටෙරොයිඩ]] ආලේපන, [[ප්‍රභාචිකිත්සාව]]&lt;ref name=Lancet2016/&gt;&lt;ref name=NIH2014/&gt;
|medication       =
|prognosis        =
|frequency        =1% පමණ ජනයා&lt;ref name=Wh2016/&gt;
|deaths           =
}}
'''විටිලයිගෝ හෙවත් සුදු කබර''' යනු සමේ වර්ණක නැති වී යන පැල්ලම් මගින් සංලක්ෂිත දිගුකාලීන සමේ රෝගයකි.&lt;ref name=&quot;Andrew2020&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=James|first=William D.|last2=Elston|first2=Dirk|last3=Treat|first3=James R.|last4=Rosenbach|first4=Misha A.|last5=Neuhaus|first5=Isaac|title=Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology|date=2020|publisher=Elsevier|location=Edinburgh|isbn=978-0-323-54753-6|page=871-874|edition=13th|chapter-url=https://books.google.com/books?id=UEaEDwAAQBAJ&amp;pg=PA871|language=en|chapter=36. Disturbances of pigmentation|access-date=4 May 2023|archive-date=2 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230702070605/https://books.google.com/books?id=UEaEDwAAQBAJ&amp;pg=PA871|url-status=live}}&lt;/ref&gt; බලපෑමට ලක් වූ සමේ පැල්ලම් සුදු පැහැයට හැරෙන අතර සාමාන්‍යයෙන් තියුණු මායිම් ඇත.&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Ezzedine|first=K|last2=Eleftheriadou|first2=V|last3=Whitton|first3=M|last4=van Geel|first4=N|title=Vitiligo.|journal=Lancet|date=4 July 2015|volume=386|issue=9988|pages=74–84|pmid=25596811|doi=10.1016/s0140-6736(14)60763-7}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFEzzedineEleftheriadouWhittonvan_Geel2015&quot;&gt;Ezzedine, K; Eleftheriadou, V; Whitton, M; van Geel, N (4 July 2015). &quot;Vitiligo&quot;. ''Lancet''. '''386''' (9988): &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;74–&lt;/span&gt;84. [[Digital object identifier|doi]]:[https://doi.org/10.1016%2Fs0140-6736%2814%2960763-7 10.1016/s0140-6736(14)60763-7]. [[පබ්මෙඩ්|PMID]]&amp;nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25596811 25596811].&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; සමේ රෝම සුදු පැහැයට හැරෙන්නට ද හැකියාව ඇත.&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; මුඛයේ සහ නාසයේ අභ්‍යන්තරය ද සම්බන්ධ විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Questions and Answers about Vitiligo|url=http://www.niams.nih.gov/health_info/Vitiligo/default.asp|website=NIAMS|access-date=11 August 2016|date=June 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160821083604/http://niams.nih.gov/health_info/Vitiligo/default.asp|archive-date=21 August 2016}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[http://www.niams.nih.gov/health_info/Vitiligo/default.asp &quot;Questions and Answers about Vitiligo&quot;]. ''NIAMS''. June 2014. [https://web.archive.org/web/20160821083604/http://niams.nih.gov/health_info/Vitiligo/default.asp Archived] from the original on 21 August 2016&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;11 August&lt;/span&gt; 2016&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; සාමාන්‍යයෙන් ශරීරයේ දෙපැත්තම බලපායි.&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; බොහෝ විට පැල්ලම් ආරම්භ වන්නේ හිරු එළියට නිරාවරණය වන සමේ ප්‍රදේශවල ය.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; අඳුරු සමක් ඇති පුද්ගලයින් තුළ එය වඩාත් කැපී පෙනේ.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; විටිලයිගෝ මානසික ආතතියට හේතු විය හැකි අතර බලපෑමට ලක් වූ අය කොන්විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt;

විටිලයිගෝ ඇතිවීමට නිශ්චිත හේතුව නොදනී.&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; එය ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝගයක් ඇතිවීමට හේතු වන පාරිසරික සාධකයක් මගින් ප්‍රේරණය වන ජානමය නැමියාවක් නිසා ඇති වන බව විශ්වාස කෙරේ.&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; මෙය සමේ වර්ණක සෛල විනාශ වීමට හේතු වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; අවදානම් සාධක අතරට මෙම තත්ත්වය හා සම්බන්ධ පවුල් ඉතිහාසයක් හෝ [[අතිතයිරොයිඩතාවය|අති තයිරොයිඩතාවය]], ඇලෝපේෂියා ඒරියාටා සහ නාශක රක්තහීනතාවය (Pernicious anaemia) වැනි වෙනත් ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝග ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; එය බෝ නොවන රෝගයකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Chopra|first=Parul|last2=Niyogi|first2=Rageshree|last3=Katyal|first3=Gauri|title=Skin and Hair Care: Your Questions Answered|date=2009|publisher=Byword Books Private Limited|isbn=978-8181930378|page=2|url=https://books.google.ca/books?id=UtxySGP6kQsC&amp;pg=PA2|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170323235431/https://books.google.ca/books?id=UtxySGP6kQsC&amp;pg=PA2|archive-date=23 March 2017|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; විටිලයිගෝ ප්‍රධාන වර්ග දෙකකට වර්ගීකරණය කර ඇත: ඛණ්ඩක (segmental) සහ ඛණ්ඩක නොවන (non- segmental).&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; බොහෝ අවස්ථාවන් ඛණ්ඩක නොවන අතර, ඒවා ශරීරයේ දෙපැත්තටම බලපායි; මෙම අවස්ථා වලදී, සමේ බලපෑමට ලක් වූ ප්‍රදේශය සාමාන්‍යයෙන් කාලයත් සමඟ පැතිරීම සිදු වේ.&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; රෝගීන්ගෙන් 10% ක් පමණ ඛණ්ඩක වේ, එනම් ඒවා බොහෝ දුරට ශරීරයේ එක් පැත්තකට බලපායි; මෙම අවස්ථා වලදී, සමේ බලපෑමට ලක් වූ ප්‍රදේශය සාමාන්‍යයෙන් කාලයත් සමඟ පැතිරීමට ලක් නොවේ.&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; පටක ජෛව පරීක්ෂණ මගින් රෝග විනිශ්චය තහවුරු කළ හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt;

විටිලයිගෝ සඳහා දන්නා ප්‍රතිකාරයක් නොමැත.&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; පැහැපත් සමක් ඇති අය සඳහා, සාමාන්‍යයෙන් නිර්දේශ කරනු ලබන්නේ හිරු ආවරණ සහ [[විලවුන්|වේශ නිරූපණය]] පමණි.&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; වෙනත් ප්‍රතිකාර විකල්ප අතරට ස්ටෙරොයිඩ් ක්‍රීම් හෝ ආලෝක ලප අඳුරු කිරීම සඳහා ප්‍රභා චිකිත්සාව ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; විකල්පයක් ලෙස, හයිඩ්‍රොක්විනෝන් මඟින් බලපෑමට ලක් නොවූ සම පැහැපත් කිරීමට උත්සාහ කළ හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; වෙනත් පියවරයන්ගෙන් දියුණුවක් නොලැබෙන අයට ශල්‍යකර්ම විකල්ප කිහිපයක් තිබේ.&lt;ref name=&quot;NIH2014&quot; /&gt; ප්‍රතිකාර ක්‍රම කිහිපයක එකතුවක් සාමාන්‍යයෙන් වඩා හොඳ ප්‍රතිඵල ලබා දෙයි.&lt;ref name=&quot;Wh2016&quot;&gt;{{Cite journal|last=Whitton|first=M|last2=Pinart|first2=M|last3=Batchelor|first3=JM|last4=Leonardi-Bee|first4=J|last5=Gonzalez|first5=U|last6=Jiyad|first6=Z|last7=Eleftheriadou|first7=V|last8=Ezzedine|first8=K|display-authors=3|title=Evidence-based management of vitiligo: summary of a Cochrane systematic review.|journal=The British Journal of Dermatology|date=May 2016|volume=174|issue=5|pages=962–69|pmid=26686510|doi=10.1111/bjd.14356}}&lt;/ref&gt; මානසික සහය ලබා දීම සඳහා උපදේශනය ප්‍රයෝජනවත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt;

ගෝලීය වශයෙන් 1% ක් පමණ ජනතාව විටිලයිගෝ රෝගයෙන් පීඩා විඳිති.&lt;ref name=&quot;Wh2016&quot; /&gt; සමහර ජනගහනයන්හි එය 2-3% දක්වා බලපායි.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Krüger C|last2=Schallreuter KU|title=A review of the worldwide prevalence of vitiligo in children/adolescents and adults|journal=Int J Dermatol|volume=51|issue=10|pages=1206–12|date=October 2012|pmid=22458952|doi=10.1111/j.1365-4632.2011.05377.x|arxiv=0706.4406}}&lt;/ref&gt; පිරිමින් සහ කාන්තාවන් සමානව පීඩාවට පත්වේ.&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; අඩක් පමණ වයස අවුරුදු 20 ට පෙර මෙම ආබාධය පෙන්නුම් කරන අතර බොහෝ දෙනෙකුට එය වයස අවුරුදු 40 ට පෙර වර්ධනය වේ &lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt; විටිලිගෝ [[පුරාණ ඉතිහාසය|පුරාණ ඉතිහාසයේ]] සිට විස්තර කර ඇත.&lt;ref name=&quot;Lancet2016&quot; /&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;references /&gt;


{{Medical condition classification and resources
| DiseasesDB      = 13965
| ICD10           = {{ICD10|L|80||l|80}}
| ICD9            = {{ICD9|709.01}}
| ICDO            =
| OMIM            = 193200
| MedlinePlus     = 000831
| eMedicineSubj   = derm
| eMedicineTopic  = 453
| MeshID          = D014820
| SNOMED CT       = 56727007
}}
{{Diseases of the skin and appendages by morphology}}
{{Pigmentation disorders}}
{{Authority control}}

[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>cvp1rrtav6v8d7vlqex206z4q9nly8o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>විටිලයිගෝ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194316</id>
    <redirect title="සුදු කබර" />
    <revision>
      <id>790883</id>
      <timestamp>2026-05-19T05:09:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[සුදු කබර]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>790883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52" sha1="s4feig1cpivdikz1j5matpbq683yka3" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[සුදු කබර]]</text>
      <sha1>s4feig1cpivdikz1j5matpbq683yka3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>විටිලිගෝ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194317</id>
    <redirect title="සුදු කබර" />
    <revision>
      <id>790884</id>
      <timestamp>2026-05-19T05:09:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[සුදු කබර]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>790884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52" sha1="s4feig1cpivdikz1j5matpbq683yka3" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[සුදු කබර]]</text>
      <sha1>s4feig1cpivdikz1j5matpbq683yka3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vitiligo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194318</id>
    <redirect title="සුදු කබර" />
    <revision>
      <id>790885</id>
      <timestamp>2026-05-19T05:10:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[සුදු කබර]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>790885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52" sha1="s4feig1cpivdikz1j5matpbq683yka3" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[සුදු කබර]]</text>
      <sha1>s4feig1cpivdikz1j5matpbq683yka3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>අග්න්‍යාශ පිළිකා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194319</id>
    <revision>
      <id>790887</id>
      <timestamp>2026-05-19T05:31:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1496158|Pancreatic cancer]] to:si #mdwikicx</comment>
      <origin>790887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22651" sha1="oepkwanln6ssmshsetszxzbysack7eh" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව)
|name             =අග්න්‍යාශ පිළිකාව
|synonym          =
|image            =Diagram showing the position of the pancreas CRUK 356.svg
|image_size       =
|alt              =
|caption          =ආමාශයට පසුපසින් අග්න්‍යාශයේ පිහිටීම පෙන්වන රූපයක්
|pronounce        =
|specialty        =[[පිළිකාවේදය]]
|symptoms         =[[සෙංගමාලය|සම කහ වීම]], [[උදර වේදනාව|උදර]] හෝ [[කොන්දේ වේදනාව]], [[කැචෙක්සියා|පැහැදිළි කිරීමට අපහසු බර අඩුවීම]], ලා-පැහැ [[මල පහ]], තද පැහැ මූත්‍ර, [[ආහාර අරුචිය]]&lt;ref name=cancer2020/&gt;
|onset            =90% පමණ වයස 50න් පසුව&lt;ref name=Søreide2021.1/&gt;
|duration         =
|causes           =
|risks            =[[දුම්පානය]], [[ස්ථූලතාවය]], [[දියවැඩියාව]], ඇතැම් විරළ [[ප්‍රවේණිය|ජානමය]] තත්ත්ව&lt;ref name=Søreide2021.1/&gt;
|diagnosis        =[[වෛද්‍ය ප්‍රතිබිම්භකරණය]], රුධිර පරීක්ෂණ, [[පටක බයොප්සි]]&lt;ref name=Wolfgang2013/&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Vincent A, Herman J, Schulick R, Hruban RH, Goggins M | title = Pancreatic cancer | journal = Lancet | volume = 378 | issue = 9791 | pages = 607–620 | date = August 2011 | pmid = 21620466 | pmc = 3062508 | doi = 10.1016/S0140-6736(10)62307-0 | url = http://m-learning.zju.edu.cn/G2S/eWebEditor/uploadfile/20111127193405_869876397245.pdf | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20150112190623/http://m-learning.zju.edu.cn/G2S/eWebEditor/uploadfile/20111127193405_869876397245.pdf | archive-date = 12 January 2015 | df = dmy-all }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150112190623/http://m-learning.zju.edu.cn/G2S/eWebEditor/uploadfile/20111127193405_869876397245.pdf |date=12 January 2015 }}&lt;/ref&gt;
|differential     =
|prevention       =දුම්පානයෙන් වැළකීම, සෞඛ්‍යමත් ආහාර වේලක් ගැනීම, අඩු [[රතු මස්]] පරිභෝජනය&lt;ref name=Can2014Meat/&gt;
|treatment        =ශල්‍යකර්ම, [[විකිරණ චිකිත්සාව]], [[රසායනික චිකිත්සාව]], [[සහනකාරක ප්‍රතිකාර]]&lt;ref name=cancer2020/&gt;
|medication       =
|prognosis        =[[පස් වර්ෂ ප්‍රවර්තන අනුපාතිකය]] 2% සිට 9%&lt;ref name=Hu2021/&gt;
|frequency        =459,000 (2018)&lt;ref name=Søreide2021.2/&gt;
|deaths           =432,000 (2018)&lt;ref name=Søreide2021.2/&gt;
}}
'''අග්න්‍යාශ පිළිකාව''' ඇති වන්නේ [[ආමාශය]] පිටුපස ඇති ග්‍රන්ථිමය අවයවයක් වන අග්න්‍යාශයේ [[සෛලය (ජීව විද්‍යාව)|සෛල]] පාලනයෙන් තොරව ගුණනය වී ස්කන්ධයක් සෑදීමට පටන් ගත් විටය.&lt;ref name=&quot;cancer2020&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Pancreatic Cancer Treatment (Adult) (PDQ®)–Patient Version - NCI|url=https://www.cancer.gov/types/pancreatic/patient/pancreatic-treatment-pdq|website=www.cancer.gov|access-date=26 April 2023|language=en|date=11 December 2020|archive-date=5 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140705120519/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/pancreatic/Patient/page1/AllPages|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140705120519/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/pancreatic/Patient/page1/AllPages|date=5 July 2014}}&lt;/ref&gt; මෙම [[පිළිකා]] සෛල ශරීරයේ අනෙකුත් කොටස් ආක්‍රමණය කිරීමේ හැකියාව ඇත.&lt;ref name=&quot;cancer2020&quot; /&gt; අග්න්‍යාශ පිළිකා වර්ග ගණනාවක් තිබේ.&lt;ref name=&quot;Hu2021&quot;&gt;{{Cite journal|last=Hu|first=JX|last2=Zhao|first2=CF|last3=Chen|first3=WB|last4=Liu|first4=QC|last5=Li|first5=QW|last6=Lin|first6=YY|last7=Gao|first7=F|title=Pancreatic cancer: A review of epidemiology, trend, and risk factors.|journal=World journal of gastroenterology|date=21 July 2021|volume=27|issue=27|pages=4298-4321|doi=10.3748/wjg.v27.i27.4298|pmid=34366606|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8316912/|access-date=26 April 2023|archive-date=15 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230315003924/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8316912/|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230315003924/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8316912/|date=15 March 2023}}&lt;/ref&gt; වඩාත් සුලභ වන්නේ '''අග්න්‍යාශයික ඇඩිනොකාර්සිනෝමා''' වන අතර එය රෝගීන්ගෙන් 90% ක් පමණ වන අතර &quot;අග්න්‍යාශයික පිළිකා&quot; යන යෙදුම බොහෝ විට භාවිතා කරනුයේ එම වර්ගය හැඳින්වීමට පමණි.&lt;ref name=&quot;WHO2019&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=WHO Classification of Tumours Editorial Board|url=https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/Digestive-System-Tumours-2019|title=Digestive System Tumours|date=2019|isbn=978-92-832-4499-8|edition=5th|volume=1|location=Lyon (France)|pages=295-372|language=en|chapter=10. Tumours of the pancreas|access-date=26 April 2023|archive-date=13 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220613044546/https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/Digestive-System-Tumours-2019|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220613044546/https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/Digestive-System-Tumours-2019|date=13 June 2022}}&lt;/ref&gt; මෙම ඇඩිනොකාර්සිනෝමා ආරම්භ වන්නේ ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම නිපදවන අග්න්‍යාශයේ කොටස තුළිනි.&lt;ref name=&quot;WCR2014&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|title=World Cancer Report|date=2014|publisher=World Health Organization|isbn=978-92-832-0429-9|at=Chapter 5.7}}&lt;/ref&gt; ඇඩිනොකාර්සිනෝමා නොවන බහුතරයක් සාමූහිකව නියෝජනය කරන තවත් වර්ග කිහිපයක් ද මෙම සෛල වලින් හටගත හැක.&lt;ref name=&quot;WCR2014&quot; /&gt; අග්න්‍යාශ පිළිකා රෝගීන්ගෙන් සියයට එකක් හෝ දෙකක් ස්නායු අන්තරාසර්ග පිළිකා වන අතර ඒවා අග්න්‍යාශයේ හෝමෝන නිපදවන සෛල වලින් හට ගනී.&lt;ref name=&quot;WCR2014&quot; /&gt; මේවා සාමාන්‍යයෙන් අග්න්‍යාශයික ඇඩිනොකාර්සිනෝමා වලට වඩා අඩු ආක්‍රමණශීලීතාවක් පෙන්වයි.&lt;ref name=&quot;WCR2014&quot; /&gt;

වඩාත් සුලභ ආකාරයේ රෝග ලක්ෂණ අතරට [[සෙංගමාලය|කහ පැහැති සම]], උදරයේ හෝ කොන්දේ වේදනාව, පැහැදිලි කළ නොහැකි බර අඩු වීම, ලා පැහැති [[අසූචි|මළපහ]], අඳුරු මුත්‍රා සහ ආහාර රුචිය නැතිවීම ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;PDQ2014&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Pancreatic Cancer Treatment (PDQ®) Patient Version|url=http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/pancreatic/Patient/page1/AllPages|website=National Cancer Institute|publisher=National Institutes of Health|access-date=8 June 2014|date=17 April 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140705120519/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/pancreatic/Patient/page1/AllPages|archive-date=5 July 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140705120519/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/pancreatic/Patient/page1/AllPages|date=5 July 2014}}&lt;/ref&gt; සාමාන්‍යයෙන් මුල් අවධියේදී රෝග ලක්ෂණ නොමැති අතර, අග්න්‍යාශ පිළිකාවක් ඇති බවට යෝජනා කිරීමට තරම් නිශ්චිත රෝග ලක්ෂණ සාමාන්‍යයෙන් රෝගය දියුණු අවධියකට ළඟා වන තුරු වර්ධනය නොවේ.&lt;ref name=&quot;PDQ2014&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NEJM14&quot;&gt;{{Cite journal|last=Ryan|first=David P.|last2=Hong|first2=Theodore S.|last3=Bardeesy|first3=Nabeel|title=Pancreatic Adenocarcinoma|journal=New England Journal of Medicine|date=11 September 2014|volume=371|issue=11|pages=1039–1049|doi=10.1056/NEJMra1404198|pmid=25207767}}&lt;/ref&gt; රෝග විනිශ්චය කරන අවස්ථාව වන විට, අග්න්‍යාශ පිළිකාව බොහෝ විට ශරීරයේ අනෙකුත් කොටස් වලටද පැතිරී ඇත.&lt;ref name=&quot;WCR2014&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bond-Smith&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bond-Smith|first=G.|last2=Banga|first2=N.|last3=Hammond|first3=T. M.|last4=Imber|first4=C. J.|title=Pancreatic adenocarcinoma|journal=BMJ|date=16 May 2012|volume=344|issue=may16 1|pages=e2476|doi=10.1136/bmj.e2476|pmid=22592847}}&lt;/ref&gt;

අග්න්‍යාශ පිළිකා සඳහා අවදානම් සාධක අතර දුම්කොළ දුම්පානය, [[ස්ථුලතාව|තරබාරුකම]], [[දියවැඩියාව]] සහ ඇතැම් දුර්ලභ ජානමය තත්වයන් ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;Søreide2021.1&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Franklin|first=Oskea|last2=Sund|first2=Marlin|editor-last=Søreide|editor-first=Kjetil|editor-last2=Stättner|editor-first2=Stefan|title=Textbook of Pancreatic Cancer: Principles and Practice of Surgical Oncology|date=2021|publisher=Springer|location=Switzerland|isbn=978-3-030-53785-2|chapter-url=https://books.google.com/books?id=sPYZEAAAQBAJ&amp;pg=PA3|language=en|chapter=1. Risk factors pancreatic cancer|pages=3-16|access-date=26 April 2023|archive-date=26 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230426110326/https://books.google.com/books?id=sPYZEAAAQBAJ&amp;pg=PA3|url-status=live}}&lt;/ref&gt; රෝගීන්ගෙන් 25% ක් පමණ දුම්පානයට සම්බන්ධ වන අතර,&lt;ref name=&quot;Wolfgang2013&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Wolfgang CL, Herman JM, Laheru DA, Klein AP, Erdek MA, Fishman EK, Hruban RH|title=Recent progress in pancreatic cancer|journal=CA: A Cancer Journal for Clinicians|volume=63|issue=5|pages=318–348|date=September 2013|pmid=23856911|pmc=3769458|doi=10.3322/caac.21190}}&lt;/ref&gt; සහ 5-10% ක් උරුම වූ ජානවලට සම්බන්ධ වේ.&lt;ref name=&quot;NEJM14&quot; /&gt; අග්න්‍යාශ පිළිකාව සාමාන්‍යයෙන් හඳුනාගනු ලබන්නේ අතිධ්ව්නි හෝ [[CT scan|පරිගණක ටොමොග්‍රැෆි]], රුධිර පරීක්ෂණ සහ පටක සාම්පල පරීක්ෂාව ( බයොප්සි ) වැනි [[Medical imaging|වෛද්‍ය ප්‍රතිබිම්බකරණ]] ශිල්පීය ක්‍රමවල එකතුවක් මගිනි.&lt;ref name=&quot;Wolfgang2013&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet&quot; /&gt; රෝගය මුල් අවධියේ (අදියර |) පසුකාලීන (අදියර IV) දක්වා අදියර  බෙදා ඇත.&lt;ref name=&quot;Bond-Smith&quot; /&gt; සාමාන්‍ය ජනගහනය කල්තියා පරීක්ෂා කිරීම ඵලදායී බව සොයාගෙන නොමැත.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Draft Recommendation Statement: Pancreatic Cancer: Screening – US Preventive Services Task Force|url=https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/Page/Document/draft-recommendation-statement/pancreatic-cancer-screening1|website=www.uspreventiveservicestaskforce.org|access-date=11 February 2019|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419074000/https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/Page/Document/draft-recommendation-statement/pancreatic-cancer-screening1|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190419074000/https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/Page/Document/draft-recommendation-statement/pancreatic-cancer-screening1|date=19 April 2019}}&lt;/ref&gt;

දුම් නොබොන්නන් සහ සෞඛ්‍ය සම්පන්න බරක් පවත්වා ගෙන යන සහ රතු හෝ සැකසූ මස් පරිභෝජනය සීමා කරන පුද්ගලයින් අතර අග්න්‍යාශ පිළිකා ඇතිවීමේ අවදානම අඩුය.&lt;ref name=&quot;Can2014Meat&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Can pancreatic cancer be prevented?|url=http://www.cancer.org/cancer/pancreaticcancer/detailedguide/pancreatic-cancer-prevention|website=American Cancer Society|date=11 June 2014|access-date=13 November 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141113184749/http://www.cancer.org/cancer/pancreaticcancer/detailedguide/pancreatic-cancer-prevention|archive-date=13 November 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141113184749/http://www.cancer.org/cancer/pancreaticcancer/detailedguide/pancreatic-cancer-prevention|date=13 November 2014}}&lt;/ref&gt; දුම්පානය නතර කළහොත් දුම් පානය කරන්නෙකුට රෝගය වැළඳීමේ සම්භාවිතාව අඩු වන අතර වයස අවුරුදු 20 න් පසු අනෙක් ජනගහනයේ එම තත්ත්වයටම නැවත පැමිණේ.&amp;nbsp;අවුරුදු.&lt;ref name=&quot;WCR2014&quot; /&gt; ප්‍රතිකාර ශල්‍යකර්ම, විකිරණ චිකිත්සාව, [[කීමොතෙරපි|රසායනික චිකිත්සාව]], සහන සත්කාර හෝ මේවායේ සංයෝජනයක් සමඟ විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;PDQ2014&quot; /&gt; විකල්ප අර්ධ වශයෙන් පිළිකා අවධිය මත පදනම් වේ.&lt;ref name=&quot;PDQ2014&quot; /&gt; අග්න්‍යාශයික ඇඩිනොකාර්සිනෝමා සුව කළ හැකි එකම ප්‍රතිකාරය ශල්‍යකර්මයයි,&lt;ref name=&quot;Bond-Smith&quot; /&gt; සහ සුව කිරීමේ විභවයක් නොමැතිව ජීවන තත්ත්වය වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා ද එය කළ හැකිය.&lt;ref name=&quot;PDQ2014&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bond-Smith&quot; /&gt; ආහාර ජීර්ණය වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා වේදනා කළමනාකරණය සහ ඖෂධ සමහර විට අවශ්‍ය වේ.&lt;ref name=&quot;Bond-Smith&quot; /&gt; සුවයක් අරමුණු කරගත් ප්‍රතිකාර ලබා ගන්නා අයට පවා මුල් සහන සත්කාර නිර්දේශ කෙරේ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Bardou M, Le Ray I|title=Treatment of pancreatic cancer: A narrative review of cost-effectiveness studies|journal=Best Practice &amp; Research. Clinical Gastroenterology|volume=27|issue=6|pages=881–892|date=December 2013|pmid=24182608|doi=10.1016/j.bpg.2013.09.006}}&lt;/ref&gt;

2018 දී, අග්න්‍යාශ පිළිකාව ගෝලීය වශයෙන් මරණ 432,000 ක් සිදු කළ අතර, එය පිළිකාවෙන් මරණයට වඩාත් පොදු හේතු අතර හත්වන ස්ථානය ගනී.&lt;ref name=&quot;Søreide2021.2&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Heidinger|first=Gerald|editor-last=Søreide|editor-first=Kjetil|editor-last2=Stättner|editor-first2=Stefan|title=Textbook of Pancreatic Cancer: Principles and Practice of Surgical Oncology|date=2021|publisher=Springer|location=Switzerland|isbn=978-3-030-53785-2|chapter-url=https://books.google.com/books?id=sPYZEAAAQBAJ&amp;pg=PA17|language=en|chapter=2. Epidemiology of pancreatic cancer|pages=17-28|access-date=25 April 2023|archive-date=26 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230426011439/https://books.google.com/books?id=sPYZEAAAQBAJ&amp;pg=PA17|url-status=live}}&lt;/ref&gt; එය එක්සත් රාජධානියේ පිළිකාවෙන් මරණයට පත්වන පස්වන වඩාත් පොදු හේතුව වන අතර,&lt;ref name=&quot;PCRF2019&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Cancer facts and figures – Why we exist – Pancreatic Cancer Research Fund|url=http://www.pcrf.org.uk/pages/cancer-table.html|website=www.pcrf.org.uk|access-date=5 April 2019|archive-date=27 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151127102301/http://www.pcrf.org.uk/pages/cancer-table.html|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151127102301/http://www.pcrf.org.uk/pages/cancer-table.html|date=27 November 2015}}&lt;/ref&gt; එක්සත් ජනපදයේ තුන්වන වඩාත් පොදු හේතුව වේ.&lt;ref name=&quot;SEER2019&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Pancreatic Cancer – Cancer Stat Facts|url=https://seer.cancer.gov/statfacts/html/pancreas.html|website=SEER|access-date=4 April 2019|language=en|archive-date=9 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190909024837/https://seer.cancer.gov/statfacts/html/pancreas.html|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190909024837/https://seer.cancer.gov/statfacts/html/pancreas.html|date=9 September 2019}}&lt;/ref&gt; අග්න්‍යාශ පිළිකා රෝග විනිශ්චය කිරීමේ සාමාන්‍ය වයස අවුරුදු 72 ක් වන අතර, රෝගීන්ගෙන් 90% ක් පමණ වයස අවුරුදු 50 ට වැඩි අය තුළ සිදු වේ &lt;ref name=&quot;Søreide2021.1&quot; /&gt; මෙම රෝගය බොහෝ විට සිදුවන්නේ දියුණු රටවල වන අතර, 2012 දී නව රෝගීන්ගෙන් 70% ක් පමණ එහි ආරම්භ විය.&lt;ref name=&quot;WCR2014&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WCR2014&quot; /&gt; අග්න්‍යාශයික ඇඩිනොකාර්සිනෝමා රෝගයට සාමාන්‍යයෙන් ඉතා දුර්වල පුරෝකථනයක් ඇත: රෝග විනිශ්චය කිරීමෙන් පසු, 25% ක් වසරක් ජීවත් වන අතර 5% ක් අවුරුදු පහක් ජීවත් වේ.&lt;ref name=&quot;ACS-CFF-2010&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Cancer Facts &amp; Figures 2010|url=http://www.cancer.org/acs/groups/content/@nho/documents/document/acspc-024113.pdf|date=2010|access-date=5 December 2014|website=American Cancer Society|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150114080100/http://www.cancer.org/acs/groups/content/%40nho/documents/document/acspc-024113.pdf|archive-date=14 January 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150114080100/http://www.cancer.org/acs/groups/content/%40nho/documents/document/acspc-024113.pdf|date=14 January 2015}} See p.&amp;nbsp;4 for incidence estimates, and p.&amp;nbsp;19 for survival percentages.&lt;/ref&gt; කලින් හඳුනාගත් පිළිකා සඳහා, පස් අවුරුදු පැවැත්මේ අනුපාතය 20% දක්වා ඉහළ යයි.&lt;ref name=&quot;PDQ2014P&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Pancreatic Cancer Treatment (PDQ®) Health Professional Version|url=http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/pancreatic/HealthProfessional/page1/AllPages|website=National Cancer Institute|publisher=National Institutes of Health|access-date=24 November 2014|date=21 February 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141022041746/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/pancreatic/HealthProfessional/page1/AllPages|archive-date=22 October 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141022041746/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/pancreatic/HealthProfessional/page1/AllPages|date=22 October 2014}} &quot;The highest cure rate occurs if the tumor is truly localized to the pancreas; however, this stage of disease accounts for less than 20% of cases. In cases with localized disease and small cancers (&lt;2 cm) with no lymph node metastases and no extension beyond the capsule of the pancreas, complete surgical resection is still associated with a low actuarial five-year survival rate of 18% to 24%.&quot;&lt;/ref&gt; ස්නායු අන්තරාසර්ග පිළිකා වලට වඩා හොඳ ප්‍රතිඵල ඇත; පහේදී&amp;nbsp;රෝග විනිශ්චය කිරීමෙන් වසර ගණනාවකට පසු, රෝග විනිශ්චය කරන ලද අයගෙන් 65% ක් ජීවත් වෙති, නමුත් පැවැත්ම පිළිකා වර්ගය අනුව සැලකිය යුතු ලෙස වෙනස් වේ.&lt;ref name=&quot;WCR2014&quot; /&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>oepkwanln6ssmshsetszxzbysack7eh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790888</id>
      <parentid>790887</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T05:33:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>/* ආශ්‍රේයයන් */</comment>
      <origin>790888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23307" sha1="ew65ijwjmucjctra2ezfiuarei6rf35" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව)
|name             =අග්න්‍යාශ පිළිකාව
|synonym          =
|image            =Diagram showing the position of the pancreas CRUK 356.svg
|image_size       =
|alt              =
|caption          =ආමාශයට පසුපසින් අග්න්‍යාශයේ පිහිටීම පෙන්වන රූපයක්
|pronounce        =
|specialty        =[[පිළිකාවේදය]]
|symptoms         =[[සෙංගමාලය|සම කහ වීම]], [[උදර වේදනාව|උදර]] හෝ [[කොන්දේ වේදනාව]], [[කැචෙක්සියා|පැහැදිළි කිරීමට අපහසු බර අඩුවීම]], ලා-පැහැ [[මල පහ]], තද පැහැ මූත්‍ර, [[ආහාර අරුචිය]]&lt;ref name=cancer2020/&gt;
|onset            =90% පමණ වයස 50න් පසුව&lt;ref name=Søreide2021.1/&gt;
|duration         =
|causes           =
|risks            =[[දුම්පානය]], [[ස්ථූලතාවය]], [[දියවැඩියාව]], ඇතැම් විරළ [[ප්‍රවේණිය|ජානමය]] තත්ත්ව&lt;ref name=Søreide2021.1/&gt;
|diagnosis        =[[වෛද්‍ය ප්‍රතිබිම්භකරණය]], රුධිර පරීක්ෂණ, [[පටක බයොප්සි]]&lt;ref name=Wolfgang2013/&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet&quot;&gt;{{cite journal | vauthors = Vincent A, Herman J, Schulick R, Hruban RH, Goggins M | title = Pancreatic cancer | journal = Lancet | volume = 378 | issue = 9791 | pages = 607–620 | date = August 2011 | pmid = 21620466 | pmc = 3062508 | doi = 10.1016/S0140-6736(10)62307-0 | url = http://m-learning.zju.edu.cn/G2S/eWebEditor/uploadfile/20111127193405_869876397245.pdf | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20150112190623/http://m-learning.zju.edu.cn/G2S/eWebEditor/uploadfile/20111127193405_869876397245.pdf | archive-date = 12 January 2015 | df = dmy-all }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150112190623/http://m-learning.zju.edu.cn/G2S/eWebEditor/uploadfile/20111127193405_869876397245.pdf |date=12 January 2015 }}&lt;/ref&gt;
|differential     =
|prevention       =දුම්පානයෙන් වැළකීම, සෞඛ්‍යමත් ආහාර වේලක් ගැනීම, අඩු [[රතු මස්]] පරිභෝජනය&lt;ref name=Can2014Meat/&gt;
|treatment        =ශල්‍යකර්ම, [[විකිරණ චිකිත්සාව]], [[රසායනික චිකිත්සාව]], [[සහනකාරක ප්‍රතිකාර]]&lt;ref name=cancer2020/&gt;
|medication       =
|prognosis        =[[පස් වර්ෂ ප්‍රවර්තන අනුපාතිකය]] 2% සිට 9%&lt;ref name=Hu2021/&gt;
|frequency        =459,000 (2018)&lt;ref name=Søreide2021.2/&gt;
|deaths           =432,000 (2018)&lt;ref name=Søreide2021.2/&gt;
}}
'''අග්න්‍යාශ පිළිකාව''' ඇති වන්නේ [[ආමාශය]] පිටුපස ඇති ග්‍රන්ථිමය අවයවයක් වන අග්න්‍යාශයේ [[සෛලය (ජීව විද්‍යාව)|සෛල]] පාලනයෙන් තොරව ගුණනය වී ස්කන්ධයක් සෑදීමට පටන් ගත් විටය.&lt;ref name=&quot;cancer2020&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Pancreatic Cancer Treatment (Adult) (PDQ®)–Patient Version - NCI|url=https://www.cancer.gov/types/pancreatic/patient/pancreatic-treatment-pdq|website=www.cancer.gov|access-date=26 April 2023|language=en|date=11 December 2020|archive-date=5 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140705120519/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/pancreatic/Patient/page1/AllPages|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140705120519/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/pancreatic/Patient/page1/AllPages|date=5 July 2014}}&lt;/ref&gt; මෙම [[පිළිකා]] සෛල ශරීරයේ අනෙකුත් කොටස් ආක්‍රමණය කිරීමේ හැකියාව ඇත.&lt;ref name=&quot;cancer2020&quot; /&gt; අග්න්‍යාශ පිළිකා වර්ග ගණනාවක් තිබේ.&lt;ref name=&quot;Hu2021&quot;&gt;{{Cite journal|last=Hu|first=JX|last2=Zhao|first2=CF|last3=Chen|first3=WB|last4=Liu|first4=QC|last5=Li|first5=QW|last6=Lin|first6=YY|last7=Gao|first7=F|title=Pancreatic cancer: A review of epidemiology, trend, and risk factors.|journal=World journal of gastroenterology|date=21 July 2021|volume=27|issue=27|pages=4298-4321|doi=10.3748/wjg.v27.i27.4298|pmid=34366606|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8316912/|access-date=26 April 2023|archive-date=15 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230315003924/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8316912/|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230315003924/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8316912/|date=15 March 2023}}&lt;/ref&gt; වඩාත් සුලභ වන්නේ '''අග්න්‍යාශයික ඇඩිනොකාර්සිනෝමා''' වන අතර එය රෝගීන්ගෙන් 90% ක් පමණ වන අතර &quot;අග්න්‍යාශයික පිළිකා&quot; යන යෙදුම බොහෝ විට භාවිතා කරනුයේ එම වර්ගය හැඳින්වීමට පමණි.&lt;ref name=&quot;WHO2019&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=WHO Classification of Tumours Editorial Board|url=https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/Digestive-System-Tumours-2019|title=Digestive System Tumours|date=2019|isbn=978-92-832-4499-8|edition=5th|volume=1|location=Lyon (France)|pages=295-372|language=en|chapter=10. Tumours of the pancreas|access-date=26 April 2023|archive-date=13 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220613044546/https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/Digestive-System-Tumours-2019|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220613044546/https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/Digestive-System-Tumours-2019|date=13 June 2022}}&lt;/ref&gt; මෙම ඇඩිනොකාර්සිනෝමා ආරම්භ වන්නේ ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම නිපදවන අග්න්‍යාශයේ කොටස තුළිනි.&lt;ref name=&quot;WCR2014&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|title=World Cancer Report|date=2014|publisher=World Health Organization|isbn=978-92-832-0429-9|at=Chapter 5.7}}&lt;/ref&gt; ඇඩිනොකාර්සිනෝමා නොවන බහුතරයක් සාමූහිකව නියෝජනය කරන තවත් වර්ග කිහිපයක් ද මෙම සෛල වලින් හටගත හැක.&lt;ref name=&quot;WCR2014&quot; /&gt; අග්න්‍යාශ පිළිකා රෝගීන්ගෙන් සියයට එකක් හෝ දෙකක් ස්නායු අන්තරාසර්ග පිළිකා වන අතර ඒවා අග්න්‍යාශයේ හෝමෝන නිපදවන සෛල වලින් හට ගනී.&lt;ref name=&quot;WCR2014&quot; /&gt; මේවා සාමාන්‍යයෙන් අග්න්‍යාශයික ඇඩිනොකාර්සිනෝමා වලට වඩා අඩු ආක්‍රමණශීලීතාවක් පෙන්වයි.&lt;ref name=&quot;WCR2014&quot; /&gt;

වඩාත් සුලභ ආකාරයේ රෝග ලක්ෂණ අතරට [[සෙංගමාලය|කහ පැහැති සම]], උදරයේ හෝ කොන්දේ වේදනාව, පැහැදිලි කළ නොහැකි බර අඩු වීම, ලා පැහැති [[අසූචි|මළපහ]], අඳුරු මුත්‍රා සහ ආහාර රුචිය නැතිවීම ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;PDQ2014&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Pancreatic Cancer Treatment (PDQ®) Patient Version|url=http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/pancreatic/Patient/page1/AllPages|website=National Cancer Institute|publisher=National Institutes of Health|access-date=8 June 2014|date=17 April 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140705120519/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/pancreatic/Patient/page1/AllPages|archive-date=5 July 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140705120519/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/pancreatic/Patient/page1/AllPages|date=5 July 2014}}&lt;/ref&gt; සාමාන්‍යයෙන් මුල් අවධියේදී රෝග ලක්ෂණ නොමැති අතර, අග්න්‍යාශ පිළිකාවක් ඇති බවට යෝජනා කිරීමට තරම් නිශ්චිත රෝග ලක්ෂණ සාමාන්‍යයෙන් රෝගය දියුණු අවධියකට ළඟා වන තුරු වර්ධනය නොවේ.&lt;ref name=&quot;PDQ2014&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NEJM14&quot;&gt;{{Cite journal|last=Ryan|first=David P.|last2=Hong|first2=Theodore S.|last3=Bardeesy|first3=Nabeel|title=Pancreatic Adenocarcinoma|journal=New England Journal of Medicine|date=11 September 2014|volume=371|issue=11|pages=1039–1049|doi=10.1056/NEJMra1404198|pmid=25207767}}&lt;/ref&gt; රෝග විනිශ්චය කරන අවස්ථාව වන විට, අග්න්‍යාශ පිළිකාව බොහෝ විට ශරීරයේ අනෙකුත් කොටස් වලටද පැතිරී ඇත.&lt;ref name=&quot;WCR2014&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bond-Smith&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bond-Smith|first=G.|last2=Banga|first2=N.|last3=Hammond|first3=T. M.|last4=Imber|first4=C. J.|title=Pancreatic adenocarcinoma|journal=BMJ|date=16 May 2012|volume=344|issue=may16 1|pages=e2476|doi=10.1136/bmj.e2476|pmid=22592847}}&lt;/ref&gt;

අග්න්‍යාශ පිළිකා සඳහා අවදානම් සාධක අතර දුම්කොළ දුම්පානය, [[ස්ථුලතාව|තරබාරුකම]], [[දියවැඩියාව]] සහ ඇතැම් දුර්ලභ ජානමය තත්වයන් ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;Søreide2021.1&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Franklin|first=Oskea|last2=Sund|first2=Marlin|editor-last=Søreide|editor-first=Kjetil|editor-last2=Stättner|editor-first2=Stefan|title=Textbook of Pancreatic Cancer: Principles and Practice of Surgical Oncology|date=2021|publisher=Springer|location=Switzerland|isbn=978-3-030-53785-2|chapter-url=https://books.google.com/books?id=sPYZEAAAQBAJ&amp;pg=PA3|language=en|chapter=1. Risk factors pancreatic cancer|pages=3-16|access-date=26 April 2023|archive-date=26 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230426110326/https://books.google.com/books?id=sPYZEAAAQBAJ&amp;pg=PA3|url-status=live}}&lt;/ref&gt; රෝගීන්ගෙන් 25% ක් පමණ දුම්පානයට සම්බන්ධ වන අතර,&lt;ref name=&quot;Wolfgang2013&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Wolfgang CL, Herman JM, Laheru DA, Klein AP, Erdek MA, Fishman EK, Hruban RH|title=Recent progress in pancreatic cancer|journal=CA: A Cancer Journal for Clinicians|volume=63|issue=5|pages=318–348|date=September 2013|pmid=23856911|pmc=3769458|doi=10.3322/caac.21190}}&lt;/ref&gt; සහ 5-10% ක් උරුම වූ ජානවලට සම්බන්ධ වේ.&lt;ref name=&quot;NEJM14&quot; /&gt; අග්න්‍යාශ පිළිකාව සාමාන්‍යයෙන් හඳුනාගනු ලබන්නේ අතිධ්ව්නි හෝ [[CT scan|පරිගණක ටොමොග්‍රැෆි]], රුධිර පරීක්ෂණ සහ පටක සාම්පල පරීක්ෂාව ( බයොප්සි ) වැනි [[Medical imaging|වෛද්‍ය ප්‍රතිබිම්බකරණ]] ශිල්පීය ක්‍රමවල එකතුවක් මගිනි.&lt;ref name=&quot;Wolfgang2013&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet&quot; /&gt; රෝගය මුල් අවධියේ (අදියර |) පසුකාලීන (අදියර IV) දක්වා අදියර  බෙදා ඇත.&lt;ref name=&quot;Bond-Smith&quot; /&gt; සාමාන්‍ය ජනගහනය කල්තියා පරීක්ෂා කිරීම ඵලදායී බව සොයාගෙන නොමැත.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Draft Recommendation Statement: Pancreatic Cancer: Screening – US Preventive Services Task Force|url=https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/Page/Document/draft-recommendation-statement/pancreatic-cancer-screening1|website=www.uspreventiveservicestaskforce.org|access-date=11 February 2019|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419074000/https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/Page/Document/draft-recommendation-statement/pancreatic-cancer-screening1|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190419074000/https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/Page/Document/draft-recommendation-statement/pancreatic-cancer-screening1|date=19 April 2019}}&lt;/ref&gt;

දුම් නොබොන්නන් සහ සෞඛ්‍ය සම්පන්න බරක් පවත්වා ගෙන යන සහ රතු හෝ සැකසූ මස් පරිභෝජනය සීමා කරන පුද්ගලයින් අතර අග්න්‍යාශ පිළිකා ඇතිවීමේ අවදානම අඩුය.&lt;ref name=&quot;Can2014Meat&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Can pancreatic cancer be prevented?|url=http://www.cancer.org/cancer/pancreaticcancer/detailedguide/pancreatic-cancer-prevention|website=American Cancer Society|date=11 June 2014|access-date=13 November 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141113184749/http://www.cancer.org/cancer/pancreaticcancer/detailedguide/pancreatic-cancer-prevention|archive-date=13 November 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141113184749/http://www.cancer.org/cancer/pancreaticcancer/detailedguide/pancreatic-cancer-prevention|date=13 November 2014}}&lt;/ref&gt; දුම්පානය නතර කළහොත් දුම් පානය කරන්නෙකුට රෝගය වැළඳීමේ සම්භාවිතාව අඩු වන අතර වයස අවුරුදු 20 න් පසු අනෙක් ජනගහනයේ එම තත්ත්වයටම නැවත පැමිණේ.&amp;nbsp;අවුරුදු.&lt;ref name=&quot;WCR2014&quot; /&gt; ප්‍රතිකාර ශල්‍යකර්ම, විකිරණ චිකිත්සාව, [[කීමොතෙරපි|රසායනික චිකිත්සාව]], සහන සත්කාර හෝ මේවායේ සංයෝජනයක් සමඟ විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;PDQ2014&quot; /&gt; විකල්ප අර්ධ වශයෙන් පිළිකා අවධිය මත පදනම් වේ.&lt;ref name=&quot;PDQ2014&quot; /&gt; අග්න්‍යාශයික ඇඩිනොකාර්සිනෝමා සුව කළ හැකි එකම ප්‍රතිකාරය ශල්‍යකර්මයයි,&lt;ref name=&quot;Bond-Smith&quot; /&gt; සහ සුව කිරීමේ විභවයක් නොමැතිව ජීවන තත්ත්වය වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා ද එය කළ හැකිය.&lt;ref name=&quot;PDQ2014&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bond-Smith&quot; /&gt; ආහාර ජීර්ණය වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා වේදනා කළමනාකරණය සහ ඖෂධ සමහර විට අවශ්‍ය වේ.&lt;ref name=&quot;Bond-Smith&quot; /&gt; සුවයක් අරමුණු කරගත් ප්‍රතිකාර ලබා ගන්නා අයට පවා මුල් සහන සත්කාර නිර්දේශ කෙරේ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|vauthors=Bardou M, Le Ray I|title=Treatment of pancreatic cancer: A narrative review of cost-effectiveness studies|journal=Best Practice &amp; Research. Clinical Gastroenterology|volume=27|issue=6|pages=881–892|date=December 2013|pmid=24182608|doi=10.1016/j.bpg.2013.09.006}}&lt;/ref&gt;

2018 දී, අග්න්‍යාශ පිළිකාව ගෝලීය වශයෙන් මරණ 432,000 ක් සිදු කළ අතර, එය පිළිකාවෙන් මරණයට වඩාත් පොදු හේතු අතර හත්වන ස්ථානය ගනී.&lt;ref name=&quot;Søreide2021.2&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Heidinger|first=Gerald|editor-last=Søreide|editor-first=Kjetil|editor-last2=Stättner|editor-first2=Stefan|title=Textbook of Pancreatic Cancer: Principles and Practice of Surgical Oncology|date=2021|publisher=Springer|location=Switzerland|isbn=978-3-030-53785-2|chapter-url=https://books.google.com/books?id=sPYZEAAAQBAJ&amp;pg=PA17|language=en|chapter=2. Epidemiology of pancreatic cancer|pages=17-28|access-date=25 April 2023|archive-date=26 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230426011439/https://books.google.com/books?id=sPYZEAAAQBAJ&amp;pg=PA17|url-status=live}}&lt;/ref&gt; එය එක්සත් රාජධානියේ පිළිකාවෙන් මරණයට පත්වන පස්වන වඩාත් පොදු හේතුව වන අතර,&lt;ref name=&quot;PCRF2019&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Cancer facts and figures – Why we exist – Pancreatic Cancer Research Fund|url=http://www.pcrf.org.uk/pages/cancer-table.html|website=www.pcrf.org.uk|access-date=5 April 2019|archive-date=27 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151127102301/http://www.pcrf.org.uk/pages/cancer-table.html|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151127102301/http://www.pcrf.org.uk/pages/cancer-table.html|date=27 November 2015}}&lt;/ref&gt; එක්සත් ජනපදයේ තුන්වන වඩාත් පොදු හේතුව වේ.&lt;ref name=&quot;SEER2019&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Pancreatic Cancer – Cancer Stat Facts|url=https://seer.cancer.gov/statfacts/html/pancreas.html|website=SEER|access-date=4 April 2019|language=en|archive-date=9 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190909024837/https://seer.cancer.gov/statfacts/html/pancreas.html|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190909024837/https://seer.cancer.gov/statfacts/html/pancreas.html|date=9 September 2019}}&lt;/ref&gt; අග්න්‍යාශ පිළිකා රෝග විනිශ්චය කිරීමේ සාමාන්‍ය වයස අවුරුදු 72 ක් වන අතර, රෝගීන්ගෙන් 90% ක් පමණ වයස අවුරුදු 50 ට වැඩි අය තුළ සිදු වේ &lt;ref name=&quot;Søreide2021.1&quot; /&gt; මෙම රෝගය බොහෝ විට සිදුවන්නේ දියුණු රටවල වන අතර, 2012 දී නව රෝගීන්ගෙන් 70% ක් පමණ එහි ආරම්භ විය.&lt;ref name=&quot;WCR2014&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WCR2014&quot; /&gt; අග්න්‍යාශයික ඇඩිනොකාර්සිනෝමා රෝගයට සාමාන්‍යයෙන් ඉතා දුර්වල පුරෝකථනයක් ඇත: රෝග විනිශ්චය කිරීමෙන් පසු, 25% ක් වසරක් ජීවත් වන අතර 5% ක් අවුරුදු පහක් ජීවත් වේ.&lt;ref name=&quot;ACS-CFF-2010&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Cancer Facts &amp; Figures 2010|url=http://www.cancer.org/acs/groups/content/@nho/documents/document/acspc-024113.pdf|date=2010|access-date=5 December 2014|website=American Cancer Society|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150114080100/http://www.cancer.org/acs/groups/content/%40nho/documents/document/acspc-024113.pdf|archive-date=14 January 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150114080100/http://www.cancer.org/acs/groups/content/%40nho/documents/document/acspc-024113.pdf|date=14 January 2015}} See p.&amp;nbsp;4 for incidence estimates, and p.&amp;nbsp;19 for survival percentages.&lt;/ref&gt; කලින් හඳුනාගත් පිළිකා සඳහා, පස් අවුරුදු පැවැත්මේ අනුපාතය 20% දක්වා ඉහළ යයි.&lt;ref name=&quot;PDQ2014P&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Pancreatic Cancer Treatment (PDQ®) Health Professional Version|url=http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/pancreatic/HealthProfessional/page1/AllPages|website=National Cancer Institute|publisher=National Institutes of Health|access-date=24 November 2014|date=21 February 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141022041746/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/pancreatic/HealthProfessional/page1/AllPages|archive-date=22 October 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141022041746/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/pancreatic/HealthProfessional/page1/AllPages|date=22 October 2014}} &quot;The highest cure rate occurs if the tumor is truly localized to the pancreas; however, this stage of disease accounts for less than 20% of cases. In cases with localized disease and small cancers (&lt;2 cm) with no lymph node metastases and no extension beyond the capsule of the pancreas, complete surgical resection is still associated with a low actuarial five-year survival rate of 18% to 24%.&quot;&lt;/ref&gt; ස්නායු අන්තරාසර්ග පිළිකා වලට වඩා හොඳ ප්‍රතිඵල ඇත; පහේදී&amp;nbsp;රෝග විනිශ්චය කිරීමෙන් වසර ගණනාවකට පසු, රෝග විනිශ්චය කරන ලද අයගෙන් 65% ක් ජීවත් වෙති, නමුත් පැවැත්ම පිළිකා වර්ගය අනුව සැලකිය යුතු ලෙස වෙනස් වේ.&lt;ref name=&quot;WCR2014&quot; /&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
{{reflist}}

{{Medical condition classification and resources
| DiseasesDB     = 9510
| ICD10          = {{ICD10|C|25||c|15}}
| ICD9           = {{ICD9|157}}
| ICDO           =
| OMIM           = 260350
| MedlinePlus    = 000236
| eMedicineSubj  = med
| eMedicineTopic = 1712
| MeshID         = D010190
}}
{{Commons category}}

{{Digestive system neoplasia}}
{{Endocrine gland neoplasia}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Pancreatic Cancer}}
[[Category:Pancreatic cancer| ]]
[[Category:Gastrointestinal cancer]]
[[Category:Pancreas disorders|cancer]]
[[Category:Digestive system neoplasia]]
[[Category:Wikipedia medicine articles ready to translate]]

[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>ew65ijwjmucjctra2ezfiuarei6rf35</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:Endocrine gland neoplasia</title>
    <ns>10</ns>
    <id>194320</id>
    <revision>
      <id>790889</id>
      <timestamp>2026-05-19T05:38:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>'{{Navbox  | name = Endocrine gland neoplasia  | title = [[Endocrine gland neoplasm|අන්තරාසර්ග ග්‍රන්ථිවල අර්බුද (tumours)]]  | state = {{{state&lt;includeonly&gt;|autocollapse&lt;/includeonly&gt;}}}  | listclass = hlist   | group1 = [[අග්න්‍යාශය]]  | list1 = * [[අග්න්‍යාශ පිළිකා]] * [[Pancreatic neuroendocrine tumor]] * Alpha ce...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</comment>
      <origin>790889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2321" sha1="coizqn3zfni9ok8vyf68jxfx5snzwwp" xml:space="preserve">{{Navbox
 | name = Endocrine gland neoplasia
 | title = [[Endocrine gland neoplasm|අන්තරාසර්ග ග්‍රන්ථිවල අර්බුද (tumours)]]
 | state = {{{state&lt;includeonly&gt;|autocollapse&lt;/includeonly&gt;}}}
 | listclass = hlist

 | group1 = [[අග්න්‍යාශය]]
 | list1 =
* [[අග්න්‍යාශ පිළිකා]]
* [[Pancreatic neuroendocrine tumor]]
* [[Alpha cell|α]]: [[Glucagonoma]]
* [[Beta cell|β]]: [[Insulinoma]]
* [[Delta cell|δ]]: [[Somatostatinoma]]
* [[G cell|G]]: [[Gastrinoma]]
* [[VIPoma]]

 | group2 = [[Pituitary neoplasm|Pituitary]]
 | list2 =
* [[Pituitary adenoma]]: [[Prolactinoma]]
* [[Cushing's disease|ACTH-secreting pituitary adenoma]]
* [[Growth hormone-secreting pituitary adenoma|GH-secreting pituitary adenoma]]
* [[Craniopharyngioma]]
* [[Pituicytoma]]

 | group3 = [[Thyroid neoplasm|Thyroid]]
 | list3 =
* [[Thyroid cancer]] (malignant): ''[[Thyroid epithelial cell|epithelial-cell]]'' ''carcinoma''
** [[Papillary thyroid cancer|Papillary]]
** [[Follicular thyroid cancer|Follicular]]/[[Hurthle cell]]
* [[Parafollicular cell]]
** [[Medullary thyroid cancer|Medullary]]
* [[Anaplastic thyroid cancer|Anaplastic]]
* [[Thyroid lymphoma|Lymphoma]]
* [[Squamous-cell thyroid carcinoma|Squamous-cell carcinoma]]
* Benign
** [[Thyroid adenoma]]
** [[Struma ovarii]]

 | group4 = [[Adrenal tumor]]
 | list4 =
* [[අධිවෘක්ක බාහිකය|බාහිකය]]
** [[Adrenocortical adenoma]]
** [[Adrenocortical carcinoma]]
* [[අධිවෘක්ක මජ්ජාව|මජ්ජාව]]
** [[Pheochromocytoma]]
** [[Neuroblastoma]]
* [[Paraganglioma]]

 | group5 = [[පැරාතයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථිය|පැරාතයිරොයිඩ්]]
 | list5 =
* [[Parathyroid neoplasm]]
* [[Parathyroid adenoma|Adenoma]]
* [[Parathyroid carcinoma|Carcinoma]]

 | group6 = [[කේතු දේහය]]
 | list6 =
* [[Pinealoma]]
* [[Pinealoblastoma]]
* [[Pineocytoma]]

 | group7 = [[Multiple endocrine neoplasia|MEN]]
 | list7 =
* [[Multiple endocrine neoplasia type 1|1]]
* [[Multiple endocrine neoplasia type 2|2A]]
* [[Multiple endocrine neoplasia type 2B|2B]]

}}&lt;noinclude&gt;
{{Documentation|content=
{{Collapsible option}}
[[Category:Oncology navigational boxes]]
}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>coizqn3zfni9ok8vyf68jxfx5snzwwp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ස්ථූලතාවය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194321</id>
    <redirect title="ස්ථුලතාව" />
    <revision>
      <id>790890</id>
      <timestamp>2026-05-19T05:40:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[ස්ථුලතාව]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>790890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="30qu9yt0cs36bnt1qa9uwh0kjtuid5j" xml:space="preserve">#redirect[[ස්ථුලතාව]]</text>
      <sha1>30qu9yt0cs36bnt1qa9uwh0kjtuid5j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>රසායනික චිකිත්සාව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194322</id>
    <redirect title="කීමොතෙරපි" />
    <revision>
      <id>790891</id>
      <timestamp>2026-05-19T05:41:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[කීමොතෙරපි]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>790891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="595w6x062399io24oa0cm2dbu6392vw" xml:space="preserve">#redirect[[කීමොතෙරපි]]</text>
      <sha1>595w6x062399io24oa0cm2dbu6392vw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>වෛද්‍ය ප්‍රතිබිම්භකරණය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194323</id>
    <redirect title="Medical imaging" />
    <revision>
      <id>790892</id>
      <timestamp>2026-05-19T05:42:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[Medical imaging]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>790892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29" sha1="i0cjjo62q5e6z9toahhyc39073bzbkm" xml:space="preserve">#redirect [[Medical imaging]]</text>
      <sha1>i0cjjo62q5e6z9toahhyc39073bzbkm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ආර්තවාභාවය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194324</id>
    <revision>
      <id>790893</id>
      <timestamp>2026-05-19T05:54:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1457912|Menopause]] to:si #mdwikicx</comment>
      <origin>790893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16258" sha1="ldd0y8hirhepzrekz49wp5w7oicapue" xml:space="preserve">'''ආර්තවාභාවය''', '''ආර්තවහරණය''' ලෙසද හැඳින්වේ; මෙය බොහෝ කාන්තාවන්ගේ ජීවිතයේ [[ඔසප් චක්‍ර|ඔසප් වීම]] ස්ථිරවම නතර වන කාලය වන අතර, ඔවුන්ට තවදුරටත් දරුවන් බිහි කිරීමට නොහැකි වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2013Def&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Menopause: Overview|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|archive-date=2 April 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|date=2 April 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Menopause: Overview|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|publisher=PubMedHealth|access-date=8 March 2015|date=29 August 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|archive-date=10 September 2017}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|date=10 September 2017}}&lt;/ref&gt; ආර්තවාභාවය සාමාන්‍යයෙන් වයස අවුරුදු 49 ත් 52 ත් අතර සිදු වේ.&lt;ref name=&quot;Tak2015&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Takahashi TA, Johnson KM|title=Menopause|journal=The Medical Clinics of North America|volume=99|issue=3|pages=521–34|date=May 2015|pmid=25841598|doi=10.1016/j.mcna.2015.01.006}}&lt;/ref&gt; වෛද්‍ය වෘත්තිකයන් බොහෝ විට ආර්තවාභාවය අර්ථ දක්වන්නේ කාන්තාවකට වසරක් පුරා ඔසප් රුධිර වහනයක් සිදු නොවූ විට  ය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Con&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What is menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|archive-date=19 March 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|date=19 March 2015}}&lt;/ref&gt; ඩිම්බ කෝෂ මගින් හෝමෝන නිෂ්පාදනය අඩුවීම ලෙස ද එය අර්ථ දැක්විය හැක.&lt;ref name=&quot;Sie2006&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Sievert|first=Lynnette Leidy|title=Menopause : a biocultural perspective|date=2006|publisher=Rutgers University Press|location=New Brunswick, N.J.|isbn=9780813538563|page=81|edition=[Online-Ausg.]|url=https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&amp;pg=PA81|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&amp;pg=PA81|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ගර්භාෂය ඉවත් කිරීමට සැත්කමක් කර ඇති නමුත් තවමත් ඩිම්බ කෝෂ ඇති අය තුළ, සැත්කම සිදු වූ අවස්ථාවේදී හෝ ඔවුන්ගේ හෝමෝන මට්ටම පහත වැටුණු විට ආර්තවාභාවය සිදු වූ බව සැලකිය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Sie2006&quot; /&gt; ගර්භාෂය ඉවත් කිරීමෙන් පසුව, රෝග ලක්ෂණ සාමාන්‍යයෙන් කලින් ඇති වේ, සාමාන්‍යයෙන් වයස අවුරුදු 45 දී පමණ මෙම ලක්ෂණ ඔවුනට ඇති වේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|title=International position paper on women's health and menopause : a comprehensive approach|date=2002|publisher=DIANE Publishing|isbn=9781428905214|page=36|url=https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&amp;pg=PA36|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&amp;pg=PA36|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

ආර්තවාභාවයට පෙර වසරවලදී, කාන්තාවකගේ ඔසප් වීම සාමාන්‍යයෙන් අක්‍රමවත් වේ,&lt;ref name=&quot;NIH2013Sym&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NIA2017&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=https://www.nia.nih.gov/health/what-menopause|title=What Is Menopause?|website=National Institute on Aging|access-date=2018-10-06|archive-date=7 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181007073716/https://www.nia.nih.gov/health/what-menopause|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181007073716/https://www.nia.nih.gov/health/what-menopause|date=7 October 2018}}&lt;/ref&gt; එනම් ඔසප් කාලය දිගු හෝ කෙටි විය හැකි අතර රුධිර වහනයේ ප්‍රමාණය අඩු හෝ වැඩි විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Sym&quot; /&gt; මෙම කාලය තුළ කාන්තාවන්ට බොහෝ විට උණුසුම් ගතියක් දැනීම ඇති වේ; මේවා සාමාන්‍යයෙන් තත්පර 30 සිට මිනිත්තු දහයක් දක්වා පවතින අතර වෙව්ලීම, දහඩිය දැමීම සහ සම රතු වීම සමඟ සම්බන්ධ විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Sym&quot; /&gt; උණුසුම් ගතිය දැනීම බොහෝ විට වසරක් හෝ දෙකකට පසු නතර වේ.&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot; /&gt; අනෙකුත් රෝග ලක්ෂණ අතර යෝනි මාර්ගයේ වියළි බව, නිදාගැනීමේ අපහසුතා සහ මනෝභාවය වෙනස්වීම් ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Sym&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What are the symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|archive-date=20 March 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|date=20 March 2015}}&lt;/ref&gt; රෝග ලක්ෂණ වල බරපතලකම කාන්තාවන් අනුව වෙනස් වේ.&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot; /&gt; ආර්තවාභාවය බොහෝ විට [[හෘද රෝග]] වැඩිවීමට සම්බන්ධ යැයි සැලකුවද, මෙය ප්‍රධාන වශයෙන් සිදුවන්නේ වයස වැඩිවීම නිසා වන අතර ආර්තවාභාවය සමඟ සෘජු සම්බන්ධයක් නොමැත.&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot; /&gt; සමහර කාන්තාවන් තුළ, එන්ඩොමෙට්‍රියෝසිස් හෝ වේදනාකාරී ඔසප් වීම වැනි ගැටළු ආර්තවහරණයෙන් පසු සුව වනු ඇත.&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot; /&gt;

ආර්තවාභාවය සාමාන්‍යයෙන් ස්වාභාවික වෙනසක් වන අතර,&lt;ref name=&quot;NIH2013Ca&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What causes menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|archive-date=2 April 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|date=2 April 2015}}&lt;/ref&gt; වයසත් සමඟ ඩිම්බ කෝෂ ක්‍රමයෙන් කුඩා වේ.&lt;ref name=&quot;Zheng2019&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Suster|first=David|last2=Liu|first2=Martina Z.|last3=Lin|first3=Douglas I.|editor-last=Zheng|editor-first=Wenxin|editor-last2=Fadare|editor-first2=Oluwole|editor-last3=Quick|editor-first3=Charles Matthew|editor-last4=Shen|editor-first4=Danhua|editor-last5=Guo|editor-first5=Donghui|title=Gynecologic and Obstetric Pathology|volume=2|date=2019|publisher=Springer|location=Springer|isbn=978-981-13-3018-6|page=96|url=https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PA96&amp;dq=&amp;hl=en|language=en|chapter=3. Benign diseases of the ovary|access-date=30 July 2022|archive-date=2 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802001238/https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PA96&amp;dq=&amp;hl=en|url-status=live}}&lt;/ref&gt; දුම්කොළ දුම් පානය කරන්නන් තුළ එය කලින් සිදුවිය හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2013Con&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Warren|first=volume editors, Claudio N. Soares, Michelle|title=The menopausal transition : interface between gynecology and psychiatry|date=2009|publisher=Karger|location=Basel|isbn=978-3805591010|page=73|edition=[Online-Ausg.]}}&lt;/ref&gt; අනෙකුත් හේතූන් අතර ඩිම්බ කෝෂ දෙකම ඉවත් කරන සැත්කම් හෝ සමහර රසායනික [[කීමොතෙරපි|චිකිත්සක]] ක්‍රම ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2013Con&quot; /&gt; ව්‍යූහවිද්‍යාත්මකව සැලකීමේ දී, ආර්තවාභාවය සිදුවන්නේ ඩිම්බ කෝෂ මගින් ඊස්ට්‍රජන් සහ ප්‍රොජෙස්ටරෝන් හෝමෝන නිපදවීම අඩුවීම නිසාය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Def&quot; /&gt; සාමාන්‍යයෙන් අවශ්‍ය නොවූවත්, රුධිරයේ හෝ මුත්‍රාවල හෝමෝන මට්ටම මැනීමෙන් ආර්තවාභාවය පිළිබඳ රෝග විනිශ්චය තහවුරු කළ හැක.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=How do health care providers diagnose menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|archive-date=2 April 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|date=2 April 2015}}&lt;/ref&gt; ආර්තවාභාවය යනු ගැහැණු ළමයෙකුගේ ඔසප් වීම ආරම්භ වන කාලය වන මල්වරවීමට ප්‍රතිවිරුද්ධයයි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Wood|first=James|title=Dynamics of Human Reproduction: Biology, Biometry, Demography|publisher=Transaction Publishers|isbn=9780202365701|page=401|chapter-url=https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&amp;pg=PA401|chapter=9|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&amp;pg=PA401|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

නිශ්චිත ප්‍රතිකාර සාමාන්‍යයෙන් අවශ්‍ය නොවේ.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt; කෙසේ වෙතත්, සමහර රෝග ලක්ෂණ ප්‍රතිකාර මගින් වැඩිදියුණු කළ හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt; උණුසුම්ගතිය දැනීම සම්බන්ධයෙන්, දුම්පානය, කැෆේන් සහ මත්පැන් වලින් වැළකී සිටීම බොහෝ විට නිර්දේශ කෙරේ.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt; සිසිල් කාමරයක නිදා ගැනීම සහ විදුලි පංකාවක් භාවිතා කිරීම උපකාරී විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt; පහත සඳහන් ඖෂධ උපකාරී විය හැක: ආර්තවාභාව හෝමෝන චිකිත්සාව (MHT), ක්ලෝනිඩීන්, ගැබාපෙන්ටීන්, හෝ වරනීය සෙරොටොනින් නැවත ලබා ගැනීමේ නිෂේධක  මෙලෙස ලබාදිය හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kra2015&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Krause MS, Nakajima ST|title=Hormonal and nonhormonal treatment of vasomotor symptoms|journal=Obstetrics and Gynecology Clinics of North America|volume=42|issue=1|pages=163–79|date=March 2015|pmid=25681847|doi=10.1016/j.ogc.2014.09.008}}&lt;/ref&gt; ව්‍යායාම කිරීම නින්දේ ගැටළු වලට උපකාරී විය හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt; MHT වරෙක නිතිපතා නියම කරන ලද නමුත්, අතුරු ආබාධ පිළිබඳ සැලකිලිමත් වන බැවින්, දැන් එය සැලකිය යුතු රෝග ලක්ෂණ ඇති අයට පමණක් නිර්දේශ කෙරේ.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What are the treatments for other symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|archive-date=20 March 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|date=20 March 2015}}&lt;/ref&gt; විකල්ප වෛද්‍ය විද්‍යාවේ ඵලදායීතාවය සඳහා උසස් තත්ත්වයේ සාක්ෂි සොයාගෙන නොමැත.&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot; /&gt; ෆයිටොඊස්ට්‍රජන සඳහා තාවකාලික සාක්ෂි තිබේ.&lt;ref name=&quot;Franco2016&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Franco OH, Chowdhury R, Troup J, Voortman T, Kunutsor S, Kavousi M, Oliver-Williams C, Muka T|title=Use of Plant-Based Therapies and Menopausal Symptoms: A Systematic Review and Meta-analysis|journal=JAMA|volume=315|issue=23|pages=2554–63|date=June 2016|pmid=27327802|doi=10.1001/jama.2016.8012|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;references /&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>ldd0y8hirhepzrekz49wp5w7oicapue</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790896</id>
      <parentid>790893</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T05:56:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>790896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18516" sha1="afy5suphmcztlifkc0dh8b15ze4gtwe" xml:space="preserve">{{Short description|Time when menstrual periods stop permanently}}
{{About|the condition affecting females|the condition called male menopause|Andropause|the medical journal|Menopause (journal)}}
{{Distinguish|mesopause}}
{{AI-generated|date=November 2025}}
{{cs1 config|name-list-style=vanc}}
{{Use dmy dates|date=September 2022}}
{{Infobox medical condition
| name          = Menopause
| synonyms      = Climacteric
| image         = File:Menopause symbol.svg
| caption       =
| field         = [[Gynecology]]
| symptoms      = No [[menstrual period]]s for a year&lt;ref name=&quot;NIH2013-Basics&quot;&gt;{{Cite web |date=2025-03-13 |title=Menopause Basics |url=https://womenshealth.gov/menopause/menopause-basics |access-date=2025-03-15 |website=[[United States Deputy Secretary of Health and Human Services]]}}&lt;/ref&gt;
| complications =
| duration      = 5-15 years
| types         =
| causes        = Usually a natural change.&lt;br /&gt;Can also be caused by surgery that removes both [[ovaries]], and some types of [[chemotherapy]].&lt;ref name=&quot;NIH2013-Basics&quot; /&gt;
| risks         =
| diagnosis     =
| differential  =
| prevention    =
| treatment     = None, lifestyle changes&lt;ref name=NIH2013Tx&gt;{{cite web|title=What are the treatments for other symptoms of menopause?|url=https://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/treatments|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=28 June 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|archive-date=20 March 2015}}&lt;/ref&gt;
| medication    = [[Hormone replacement therapy|Menopausal hormone therapy]], [[clonidine]], [[gabapentin]], [[selective serotonin reuptake inhibitor]]s, [[lisdexamfetamine]]&lt;ref name=NIH2013Tx/&gt;&lt;ref name=Kra2015&gt;{{cite journal | vauthors = Krause MS, Nakajima ST | title = Hormonal and nonhormonal treatment of vasomotor symptoms | journal = Obstetrics and Gynecology Clinics of North America | volume = 42 | issue = 1 | pages = 163–179 | date = March 2015 | pmid = 25681847 | doi = 10.1016/j.ogc.2014.09.008 }}&lt;/ref&gt;
| prognosis     =
| frequency     =
| deaths        =
| image_size    = 250
}}

'''ආර්තවාභාවය''', '''ආර්තවහරණය''' ලෙසද හැඳින්වේ; මෙය බොහෝ කාන්තාවන්ගේ ජීවිතයේ [[ඔසප් චක්‍ර|ඔසප් වීම]] ස්ථිරවම නතර වන කාලය වන අතර, ඔවුන්ට තවදුරටත් දරුවන් බිහි කිරීමට නොහැකි වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2013Def&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Menopause: Overview|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|archive-date=2 April 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|date=2 April 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Menopause: Overview|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|publisher=PubMedHealth|access-date=8 March 2015|date=29 August 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|archive-date=10 September 2017}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|date=10 September 2017}}&lt;/ref&gt; ආර්තවාභාවය සාමාන්‍යයෙන් වයස අවුරුදු 49 ත් 52 ත් අතර සිදු වේ.&lt;ref name=&quot;Tak2015&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Takahashi TA, Johnson KM|title=Menopause|journal=The Medical Clinics of North America|volume=99|issue=3|pages=521–34|date=May 2015|pmid=25841598|doi=10.1016/j.mcna.2015.01.006}}&lt;/ref&gt; වෛද්‍ය වෘත්තිකයන් බොහෝ විට ආර්තවාභාවය අර්ථ දක්වන්නේ කාන්තාවකට වසරක් පුරා ඔසප් රුධිර වහනයක් සිදු නොවූ විට  ය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Con&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What is menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|archive-date=19 March 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|date=19 March 2015}}&lt;/ref&gt; ඩිම්බ කෝෂ මගින් හෝමෝන නිෂ්පාදනය අඩුවීම ලෙස ද එය අර්ථ දැක්විය හැක.&lt;ref name=&quot;Sie2006&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Sievert|first=Lynnette Leidy|title=Menopause : a biocultural perspective|date=2006|publisher=Rutgers University Press|location=New Brunswick, N.J.|isbn=9780813538563|page=81|edition=[Online-Ausg.]|url=https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&amp;pg=PA81|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&amp;pg=PA81|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ගර්භාෂය ඉවත් කිරීමට සැත්කමක් කර ඇති නමුත් තවමත් ඩිම්බ කෝෂ ඇති අය තුළ, සැත්කම සිදු වූ අවස්ථාවේදී හෝ ඔවුන්ගේ හෝමෝන මට්ටම පහත වැටුණු විට ආර්තවාභාවය සිදු වූ බව සැලකිය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Sie2006&quot; /&gt; ගර්භාෂය ඉවත් කිරීමෙන් පසුව, රෝග ලක්ෂණ සාමාන්‍යයෙන් කලින් ඇති වේ, සාමාන්‍යයෙන් වයස අවුරුදු 45 දී පමණ මෙම ලක්ෂණ ඔවුනට ඇති වේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|title=International position paper on women's health and menopause : a comprehensive approach|date=2002|publisher=DIANE Publishing|isbn=9781428905214|page=36|url=https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&amp;pg=PA36|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&amp;pg=PA36|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

ආර්තවාභාවයට පෙර වසරවලදී, කාන්තාවකගේ ඔසප් වීම සාමාන්‍යයෙන් අක්‍රමවත් වේ,&lt;ref name=&quot;NIH2013Sym&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NIA2017&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=https://www.nia.nih.gov/health/what-menopause|title=What Is Menopause?|website=National Institute on Aging|access-date=2018-10-06|archive-date=7 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181007073716/https://www.nia.nih.gov/health/what-menopause|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181007073716/https://www.nia.nih.gov/health/what-menopause|date=7 October 2018}}&lt;/ref&gt; එනම් ඔසප් කාලය දිගු හෝ කෙටි විය හැකි අතර රුධිර වහනයේ ප්‍රමාණය අඩු හෝ වැඩි විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Sym&quot; /&gt; මෙම කාලය තුළ කාන්තාවන්ට බොහෝ විට උණුසුම් ගතියක් දැනීම ඇති වේ; මේවා සාමාන්‍යයෙන් තත්පර 30 සිට මිනිත්තු දහයක් දක්වා පවතින අතර වෙව්ලීම, දහඩිය දැමීම සහ සම රතු වීම සමඟ සම්බන්ධ විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Sym&quot; /&gt; උණුසුම් ගතිය දැනීම බොහෝ විට වසරක් හෝ දෙකකට පසු නතර වේ.&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot; /&gt; අනෙකුත් රෝග ලක්ෂණ අතර යෝනි මාර්ගයේ වියළි බව, නිදාගැනීමේ අපහසුතා සහ මනෝභාවය වෙනස්වීම් ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Sym&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What are the symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|archive-date=20 March 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|date=20 March 2015}}&lt;/ref&gt; රෝග ලක්ෂණ වල බරපතලකම කාන්තාවන් අනුව වෙනස් වේ.&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot; /&gt; ආර්තවාභාවය බොහෝ විට [[හෘද රෝග]] වැඩිවීමට සම්බන්ධ යැයි සැලකුවද, මෙය ප්‍රධාන වශයෙන් සිදුවන්නේ වයස වැඩිවීම නිසා වන අතර ආර්තවාභාවය සමඟ සෘජු සම්බන්ධයක් නොමැත.&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot; /&gt; සමහර කාන්තාවන් තුළ, එන්ඩොමෙට්‍රියෝසිස් හෝ වේදනාකාරී ඔසප් වීම වැනි ගැටළු ආර්තවහරණයෙන් පසු සුව වනු ඇත.&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot; /&gt;

ආර්තවාභාවය සාමාන්‍යයෙන් ස්වාභාවික වෙනසක් වන අතර,&lt;ref name=&quot;NIH2013Ca&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What causes menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|archive-date=2 April 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|date=2 April 2015}}&lt;/ref&gt; වයසත් සමඟ ඩිම්බ කෝෂ ක්‍රමයෙන් කුඩා වේ.&lt;ref name=&quot;Zheng2019&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Suster|first=David|last2=Liu|first2=Martina Z.|last3=Lin|first3=Douglas I.|editor-last=Zheng|editor-first=Wenxin|editor-last2=Fadare|editor-first2=Oluwole|editor-last3=Quick|editor-first3=Charles Matthew|editor-last4=Shen|editor-first4=Danhua|editor-last5=Guo|editor-first5=Donghui|title=Gynecologic and Obstetric Pathology|volume=2|date=2019|publisher=Springer|location=Springer|isbn=978-981-13-3018-6|page=96|url=https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PA96&amp;dq=&amp;hl=en|language=en|chapter=3. Benign diseases of the ovary|access-date=30 July 2022|archive-date=2 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802001238/https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PA96&amp;dq=&amp;hl=en|url-status=live}}&lt;/ref&gt; දුම්කොළ දුම් පානය කරන්නන් තුළ එය කලින් සිදුවිය හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2013Con&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Warren|first=volume editors, Claudio N. Soares, Michelle|title=The menopausal transition : interface between gynecology and psychiatry|date=2009|publisher=Karger|location=Basel|isbn=978-3805591010|page=73|edition=[Online-Ausg.]}}&lt;/ref&gt; අනෙකුත් හේතූන් අතර ඩිම්බ කෝෂ දෙකම ඉවත් කරන සැත්කම් හෝ සමහර රසායනික [[කීමොතෙරපි|චිකිත්සක]] ක්‍රම ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2013Con&quot; /&gt; ව්‍යූහවිද්‍යාත්මකව සැලකීමේ දී, ආර්තවාභාවය සිදුවන්නේ ඩිම්බ කෝෂ මගින් ඊස්ට්‍රජන් සහ ප්‍රොජෙස්ටරෝන් හෝමෝන නිපදවීම අඩුවීම නිසාය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Def&quot; /&gt; සාමාන්‍යයෙන් අවශ්‍ය නොවූවත්, රුධිරයේ හෝ මුත්‍රාවල හෝමෝන මට්ටම මැනීමෙන් ආර්තවාභාවය පිළිබඳ රෝග විනිශ්චය තහවුරු කළ හැක.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=How do health care providers diagnose menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|archive-date=2 April 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|date=2 April 2015}}&lt;/ref&gt; ආර්තවාභාවය යනු ගැහැණු ළමයෙකුගේ ඔසප් වීම ආරම්භ වන කාලය වන මල්වරවීමට ප්‍රතිවිරුද්ධයයි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Wood|first=James|title=Dynamics of Human Reproduction: Biology, Biometry, Demography|publisher=Transaction Publishers|isbn=9780202365701|page=401|chapter-url=https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&amp;pg=PA401|chapter=9|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&amp;pg=PA401|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

නිශ්චිත ප්‍රතිකාර සාමාන්‍යයෙන් අවශ්‍ය නොවේ.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt; කෙසේ වෙතත්, සමහර රෝග ලක්ෂණ ප්‍රතිකාර මගින් වැඩිදියුණු කළ හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt; උණුසුම්ගතිය දැනීම සම්බන්ධයෙන්, දුම්පානය, කැෆේන් සහ මත්පැන් වලින් වැළකී සිටීම බොහෝ විට නිර්දේශ කෙරේ.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt; සිසිල් කාමරයක නිදා ගැනීම සහ විදුලි පංකාවක් භාවිතා කිරීම උපකාරී විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt; පහත සඳහන් ඖෂධ උපකාරී විය හැක: ආර්තවාභාව හෝමෝන චිකිත්සාව (MHT), ක්ලෝනිඩීන්, ගැබාපෙන්ටීන්, හෝ වරනීය සෙරොටොනින් නැවත ලබා ගැනීමේ නිෂේධක  මෙලෙස ලබාදිය හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kra2015&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Krause MS, Nakajima ST|title=Hormonal and nonhormonal treatment of vasomotor symptoms|journal=Obstetrics and Gynecology Clinics of North America|volume=42|issue=1|pages=163–79|date=March 2015|pmid=25681847|doi=10.1016/j.ogc.2014.09.008}}&lt;/ref&gt; ව්‍යායාම කිරීම නින්දේ ගැටළු වලට උපකාරී විය හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt; MHT වරෙක නිතිපතා නියම කරන ලද නමුත්, අතුරු ආබාධ පිළිබඳ සැලකිලිමත් වන බැවින්, දැන් එය සැලකිය යුතු රෝග ලක්ෂණ ඇති අයට පමණක් නිර්දේශ කෙරේ.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What are the treatments for other symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|archive-date=20 March 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|date=20 March 2015}}&lt;/ref&gt; විකල්ප වෛද්‍ය විද්‍යාවේ ඵලදායීතාවය සඳහා උසස් තත්ත්වයේ සාක්ෂි සොයාගෙන නොමැත.&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot; /&gt; ෆයිටොඊස්ට්‍රජන සඳහා තාවකාලික සාක්ෂි තිබේ.&lt;ref name=&quot;Franco2016&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Franco OH, Chowdhury R, Troup J, Voortman T, Kunutsor S, Kavousi M, Oliver-Williams C, Muka T|title=Use of Plant-Based Therapies and Menopausal Symptoms: A Systematic Review and Meta-analysis|journal=JAMA|volume=315|issue=23|pages=2554–63|date=June 2016|pmid=27327802|doi=10.1001/jama.2016.8012|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;references /&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>afy5suphmcztlifkc0dh8b15ze4gtwe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790897</id>
      <parentid>790896</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T06:03:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>790897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19137" sha1="c9y1a1vos122s67xndb1h3wmpdj3sv5" xml:space="preserve">{{Short description|ඔසප්
චක්‍රයස්ථිරවම නතරවන අවධිය}}
{{About|කාන්තාවන්ට බලපාන තත්ත්වය|පුරුෂ ආර්තවාභාවය|Andropause|වෛද්‍ය ජර්නලය|මෙනෝපෝස් (ජර්නලය)}}
{{Use dmy dates|date=September 2022}}
{{Infobox medical condition
| name          = ආර්තවාභාවය
| synonyms      = Climacteric
| image         = File:Menopause symbol.svg
| caption       =
| field         = [[නාරිවේදය]]
| symptoms      = වර්ෂයක් පුරා [[ඔසප් වීම]]ක් සිදුනොවීම&lt;ref name=&quot;NIH2013-Basics&quot;&gt;{{Cite web |date=2025-03-13 |title=Menopause Basics |url=https://womenshealth.gov/menopause/menopause-basics |access-date=2025-03-15 |website=[[United States Deputy Secretary of Health and Human Services]]}}&lt;/ref&gt;
| complications =
| duration      = වර්ෂ 5-15
| types         =
| causes        = සාමාන්‍යයෙන් ස්වාභාවික වෙනසකි.&lt;br /&gt;[[ඩිම්බකෝෂ]] ඉවත්කිරීමේ ශල්‍යකර්ම ඇතැම් [[රසායනික
චිකිත්සාව]]න් නිසා ද සිදුවිය හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2013-Basics&quot; /&gt;
| risks         =
| diagnosis     =
| differential  =
| prevention    =
| treatment     = නැත, ජීවන පෙවෙත වෙනස්කිරීම&lt;ref name=NIH2013Tx&gt;{{cite web|title=What are the treatments for other symptoms of menopause?|url=https://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/treatments|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=28 June 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|archive-date=20 March 2015}}&lt;/ref&gt;
| medication    = [[හෝර්මෝන ප්‍රතිස්ථාපන චිකිත්සාව|ආර්තවාභාව හෝර්මෝන චිකිත්සාව]], [[ක්ලොනිඩීන්]], [[ගැබාපෙන්ටීන්]], [[වරනීය සෙරොටොනින් යළි ලබාගැනීම් නිෂේධක]], [[ලිස්ඩෙක්සැම්ෆෙටමින්]]&lt;ref name=NIH2013Tx/&gt;&lt;ref name=Kra2015&gt;{{cite journal | vauthors = Krause MS, Nakajima ST | title = Hormonal and nonhormonal treatment of vasomotor symptoms | journal = Obstetrics and Gynecology Clinics of North America | volume = 42 | issue = 1 | pages = 163–179 | date = March 2015 | pmid = 25681847 | doi = 10.1016/j.ogc.2014.09.008 }}&lt;/ref&gt;
| prognosis     =
| frequency     =
| deaths        =
| image_size    = 250
}}

'''ආර්තවාභාවය''', '''ආර්තවහරණය''' ලෙසද හැඳින්වේ; මෙය බොහෝ කාන්තාවන්ගේ ජීවිතයේ [[ඔසප් චක්‍ර|ඔසප් වීම]] ස්ථිරවම නතර වන කාලය වන අතර, ඔවුන්ට තවදුරටත් දරුවන් බිහි කිරීමට නොහැකි වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2013Def&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Menopause: Overview|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|archive-date=2 April 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|date=2 April 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Menopause: Overview|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|publisher=PubMedHealth|access-date=8 March 2015|date=29 August 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|archive-date=10 September 2017}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|date=10 September 2017}}&lt;/ref&gt; ආර්තවාභාවය සාමාන්‍යයෙන් වයස අවුරුදු 49 ත් 52 ත් අතර සිදු වේ.&lt;ref name=&quot;Tak2015&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Takahashi TA, Johnson KM|title=Menopause|journal=The Medical Clinics of North America|volume=99|issue=3|pages=521–34|date=May 2015|pmid=25841598|doi=10.1016/j.mcna.2015.01.006}}&lt;/ref&gt; වෛද්‍ය වෘත්තිකයන් බොහෝ විට ආර්තවාභාවය අර්ථ දක්වන්නේ කාන්තාවකට වසරක් පුරා ඔසප් රුධිර වහනයක් සිදු නොවූ විට  ය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Con&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What is menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|archive-date=19 March 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|date=19 March 2015}}&lt;/ref&gt; ඩිම්බ කෝෂ මගින් හෝමෝන නිෂ්පාදනය අඩුවීම ලෙස ද එය අර්ථ දැක්විය හැක.&lt;ref name=&quot;Sie2006&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Sievert|first=Lynnette Leidy|title=Menopause : a biocultural perspective|date=2006|publisher=Rutgers University Press|location=New Brunswick, N.J.|isbn=9780813538563|page=81|edition=[Online-Ausg.]|url=https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&amp;pg=PA81|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&amp;pg=PA81|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ගර්භාෂය ඉවත් කිරීමට සැත්කමක් කර ඇති නමුත් තවමත් ඩිම්බ කෝෂ ඇති අය තුළ, සැත්කම සිදු වූ අවස්ථාවේදී හෝ ඔවුන්ගේ හෝමෝන මට්ටම පහත වැටුණු විට ආර්තවාභාවය සිදු වූ බව සැලකිය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Sie2006&quot; /&gt; ගර්භාෂය ඉවත් කිරීමෙන් පසුව, රෝග ලක්ෂණ සාමාන්‍යයෙන් කලින් ඇති වේ, සාමාන්‍යයෙන් වයස අවුරුදු 45 දී පමණ මෙම ලක්ෂණ ඔවුනට ඇති වේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|title=International position paper on women's health and menopause : a comprehensive approach|date=2002|publisher=DIANE Publishing|isbn=9781428905214|page=36|url=https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&amp;pg=PA36|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&amp;pg=PA36|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

ආර්තවාභාවයට පෙර වසරවලදී, කාන්තාවකගේ ඔසප් වීම සාමාන්‍යයෙන් අක්‍රමවත් වේ,&lt;ref name=&quot;NIH2013Sym&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NIA2017&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=https://www.nia.nih.gov/health/what-menopause|title=What Is Menopause?|website=National Institute on Aging|access-date=2018-10-06|archive-date=7 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181007073716/https://www.nia.nih.gov/health/what-menopause|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181007073716/https://www.nia.nih.gov/health/what-menopause|date=7 October 2018}}&lt;/ref&gt; එනම් ඔසප් කාලය දිගු හෝ කෙටි විය හැකි අතර රුධිර වහනයේ ප්‍රමාණය අඩු හෝ වැඩි විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Sym&quot; /&gt; මෙම කාලය තුළ කාන්තාවන්ට බොහෝ විට උණුසුම් ගතියක් දැනීම ඇති වේ; මේවා සාමාන්‍යයෙන් තත්පර 30 සිට මිනිත්තු දහයක් දක්වා පවතින අතර වෙව්ලීම, දහඩිය දැමීම සහ සම රතු වීම සමඟ සම්බන්ධ විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Sym&quot; /&gt; උණුසුම් ගතිය දැනීම බොහෝ විට වසරක් හෝ දෙකකට පසු නතර වේ.&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot; /&gt; අනෙකුත් රෝග ලක්ෂණ අතර යෝනි මාර්ගයේ වියළි බව, නිදාගැනීමේ අපහසුතා සහ මනෝභාවය වෙනස්වීම් ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Sym&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What are the symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|archive-date=20 March 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|date=20 March 2015}}&lt;/ref&gt; රෝග ලක්ෂණ වල බරපතලකම කාන්තාවන් අනුව වෙනස් වේ.&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot; /&gt; ආර්තවාභාවය බොහෝ විට [[හෘද රෝග]] වැඩිවීමට සම්බන්ධ යැයි සැලකුවද, මෙය ප්‍රධාන වශයෙන් සිදුවන්නේ වයස වැඩිවීම නිසා වන අතර ආර්තවාභාවය සමඟ සෘජු සම්බන්ධයක් නොමැත.&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot; /&gt; සමහර කාන්තාවන් තුළ, එන්ඩොමෙට්‍රියෝසිස් හෝ වේදනාකාරී ඔසප් වීම වැනි ගැටළු ආර්තවහරණයෙන් පසු සුව වනු ඇත.&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot; /&gt;

ආර්තවාභාවය සාමාන්‍යයෙන් ස්වාභාවික වෙනසක් වන අතර,&lt;ref name=&quot;NIH2013Ca&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What causes menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|archive-date=2 April 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|date=2 April 2015}}&lt;/ref&gt; වයසත් සමඟ ඩිම්බ කෝෂ ක්‍රමයෙන් කුඩා වේ.&lt;ref name=&quot;Zheng2019&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Suster|first=David|last2=Liu|first2=Martina Z.|last3=Lin|first3=Douglas I.|editor-last=Zheng|editor-first=Wenxin|editor-last2=Fadare|editor-first2=Oluwole|editor-last3=Quick|editor-first3=Charles Matthew|editor-last4=Shen|editor-first4=Danhua|editor-last5=Guo|editor-first5=Donghui|title=Gynecologic and Obstetric Pathology|volume=2|date=2019|publisher=Springer|location=Springer|isbn=978-981-13-3018-6|page=96|url=https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PA96&amp;dq=&amp;hl=en|language=en|chapter=3. Benign diseases of the ovary|access-date=30 July 2022|archive-date=2 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802001238/https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PA96&amp;dq=&amp;hl=en|url-status=live}}&lt;/ref&gt; දුම්කොළ දුම් පානය කරන්නන් තුළ එය කලින් සිදුවිය හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2013Con&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Warren|first=volume editors, Claudio N. Soares, Michelle|title=The menopausal transition : interface between gynecology and psychiatry|date=2009|publisher=Karger|location=Basel|isbn=978-3805591010|page=73|edition=[Online-Ausg.]}}&lt;/ref&gt; අනෙකුත් හේතූන් අතර ඩිම්බ කෝෂ දෙකම ඉවත් කරන සැත්කම් හෝ සමහර රසායනික [[කීමොතෙරපි|චිකිත්සක]] ක්‍රම ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2013Con&quot; /&gt; ව්‍යූහවිද්‍යාත්මකව සැලකීමේ දී, ආර්තවාභාවය සිදුවන්නේ ඩිම්බ කෝෂ මගින් ඊස්ට්‍රජන් සහ ප්‍රොජෙස්ටරෝන් හෝමෝන නිපදවීම අඩුවීම නිසාය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Def&quot; /&gt; සාමාන්‍යයෙන් අවශ්‍ය නොවූවත්, රුධිරයේ හෝ මුත්‍රාවල හෝමෝන මට්ටම මැනීමෙන් ආර්තවාභාවය පිළිබඳ රෝග විනිශ්චය තහවුරු කළ හැක.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=How do health care providers diagnose menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|archive-date=2 April 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|date=2 April 2015}}&lt;/ref&gt; ආර්තවාභාවය යනු ගැහැණු ළමයෙකුගේ ඔසප් වීම ආරම්භ වන කාලය වන මල්වරවීමට ප්‍රතිවිරුද්ධයයි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Wood|first=James|title=Dynamics of Human Reproduction: Biology, Biometry, Demography|publisher=Transaction Publishers|isbn=9780202365701|page=401|chapter-url=https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&amp;pg=PA401|chapter=9|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&amp;pg=PA401|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

නිශ්චිත ප්‍රතිකාර සාමාන්‍යයෙන් අවශ්‍ය නොවේ.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt; කෙසේ වෙතත්, සමහර රෝග ලක්ෂණ ප්‍රතිකාර මගින් වැඩිදියුණු කළ හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt; උණුසුම්ගතිය දැනීම සම්බන්ධයෙන්, දුම්පානය, කැෆේන් සහ මත්පැන් වලින් වැළකී සිටීම බොහෝ විට නිර්දේශ කෙරේ.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt; සිසිල් කාමරයක නිදා ගැනීම සහ විදුලි පංකාවක් භාවිතා කිරීම උපකාරී විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt; පහත සඳහන් ඖෂධ උපකාරී විය හැක: ආර්තවාභාව හෝමෝන චිකිත්සාව (MHT), ක්ලෝනිඩීන්, ගැබාපෙන්ටීන්, හෝ වරනීය සෙරොටොනින් නැවත ලබා ගැනීමේ නිෂේධක  මෙලෙස ලබාදිය හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kra2015&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Krause MS, Nakajima ST|title=Hormonal and nonhormonal treatment of vasomotor symptoms|journal=Obstetrics and Gynecology Clinics of North America|volume=42|issue=1|pages=163–79|date=March 2015|pmid=25681847|doi=10.1016/j.ogc.2014.09.008}}&lt;/ref&gt; ව්‍යායාම කිරීම නින්දේ ගැටළු වලට උපකාරී විය හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt; MHT වරෙක නිතිපතා නියම කරන ලද නමුත්, අතුරු ආබාධ පිළිබඳ සැලකිලිමත් වන බැවින්, දැන් එය සැලකිය යුතු රෝග ලක්ෂණ ඇති අයට පමණක් නිර්දේශ කෙරේ.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What are the treatments for other symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|archive-date=20 March 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|date=20 March 2015}}&lt;/ref&gt; විකල්ප වෛද්‍ය විද්‍යාවේ ඵලදායීතාවය සඳහා උසස් තත්ත්වයේ සාක්ෂි සොයාගෙන නොමැත.&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot; /&gt; ෆයිටොඊස්ට්‍රජන සඳහා තාවකාලික සාක්ෂි තිබේ.&lt;ref name=&quot;Franco2016&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Franco OH, Chowdhury R, Troup J, Voortman T, Kunutsor S, Kavousi M, Oliver-Williams C, Muka T|title=Use of Plant-Based Therapies and Menopausal Symptoms: A Systematic Review and Meta-analysis|journal=JAMA|volume=315|issue=23|pages=2554–63|date=June 2016|pmid=27327802|doi=10.1001/jama.2016.8012|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;references /&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>c9y1a1vos122s67xndb1h3wmpdj3sv5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790899</id>
      <parentid>790897</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T06:11:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>790899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19178" sha1="9ns88zdd9277zl3h0mdn0u4ycflohvn" xml:space="preserve">{{Short description|ඔසප්
චක්‍රයස්ථිරවම නතරවන අවධිය}}
{{About|කාන්තාවන්ට බලපාන තත්ත්වය|පුරුෂ ආර්තවාභාවය|Andropause|වෛද්‍ය ජර්නලය|මෙනෝපෝස් (ජර්නලය)}}
{{Use dmy dates|date=September 2022}}
{{Infobox medical condition
| name          = ආර්තවාභාවය
| synonyms      = Climacteric
| image         = File:Menopause symbol.svg
| caption       =
| field         = [[නාරිවේදය]]
| symptoms      = වර්ෂයක් පුරා [[ඔසප් වීම]]ක් සිදුනොවීම&lt;ref name=&quot;NIH2013-Basics&quot;&gt;{{Cite web |date=2025-03-13 |title=Menopause Basics |url=https://womenshealth.gov/menopause/menopause-basics |access-date=2025-03-15 |website=[[United States Deputy Secretary of Health and Human Services]]}}&lt;/ref&gt;
| complications =
| duration      = වර්ෂ 5-15
| types         =
| causes        = සාමාන්‍යයෙන් ස්වාභාවික වෙනසකි.&lt;br /&gt;[[ඩිම්බකෝෂ]] ඉවත්කිරීමේ ශල්‍යකර්ම ඇතැම් [[රසායනික
චිකිත්සාව|රසායනික චිකිත්සා]] නිසා ද සිදුවිය හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2013-Basics&quot; /&gt;
| risks         =
| diagnosis     =
| differential  =
| prevention    =
| treatment     = නැත, ජීවන පෙවෙත වෙනස්කිරීම&lt;ref name=NIH2013Tx&gt;{{cite web|title=What are the treatments for other symptoms of menopause?|url=https://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/treatments|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=28 June 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|archive-date=20 March 2015}}&lt;/ref&gt;
| medication    = [[හෝර්මෝන ප්‍රතිස්ථාපන චිකිත්සාව|ආර්තවාභාව හෝර්මෝන චිකිත්සාව]], [[ක්ලොනිඩීන්]], [[ගැබාපෙන්ටීන්]], [[වරනීය සෙරොටොනින් යළි ලබාගැනීම් නිෂේධක]], [[ලිස්ඩෙක්සැම්ෆෙටමින්]]&lt;ref name=NIH2013Tx/&gt;&lt;ref name=Kra2015&gt;{{cite journal | vauthors = Krause MS, Nakajima ST | title = Hormonal and nonhormonal treatment of vasomotor symptoms | journal = Obstetrics and Gynecology Clinics of North America | volume = 42 | issue = 1 | pages = 163–179 | date = March 2015 | pmid = 25681847 | doi = 10.1016/j.ogc.2014.09.008 }}&lt;/ref&gt;
| prognosis     =
| frequency     =
| deaths        =
| image_size    = 250
}}

'''ආර්තවාභාවය''', '''ආර්තවහරණය''' ලෙසද හැඳින්වේ; මෙය බොහෝ කාන්තාවන්ගේ ජීවිතයේ [[ඔසප් චක්‍ර|ඔසප් වීම]] ස්ථිරවම නතර වන කාලය වන අතර, ඔවුන්ට තවදුරටත් දරුවන් බිහි කිරීමට නොහැකි වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2013Def&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Menopause: Overview|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|archive-date=2 April 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|date=2 April 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Menopause: Overview|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|publisher=PubMedHealth|access-date=8 March 2015|date=29 August 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|archive-date=10 September 2017}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|date=10 September 2017}}&lt;/ref&gt; ආර්තවාභාවය සාමාන්‍යයෙන් වයස අවුරුදු 49 ත් 52 ත් අතර සිදු වේ.&lt;ref name=&quot;Tak2015&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Takahashi TA, Johnson KM|title=Menopause|journal=The Medical Clinics of North America|volume=99|issue=3|pages=521–34|date=May 2015|pmid=25841598|doi=10.1016/j.mcna.2015.01.006}}&lt;/ref&gt; වෛද්‍ය වෘත්තිකයන් බොහෝ විට ආර්තවාභාවය අර්ථ දක්වන්නේ කාන්තාවකට වසරක් පුරා ඔසප් රුධිර වහනයක් සිදු නොවූ විට  ය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Con&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What is menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|archive-date=19 March 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|date=19 March 2015}}&lt;/ref&gt; ඩිම්බ කෝෂ මගින් හෝමෝන නිෂ්පාදනය අඩුවීම ලෙස ද එය අර්ථ දැක්විය හැක.&lt;ref name=&quot;Sie2006&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Sievert|first=Lynnette Leidy|title=Menopause : a biocultural perspective|date=2006|publisher=Rutgers University Press|location=New Brunswick, N.J.|isbn=9780813538563|page=81|edition=[Online-Ausg.]|url=https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&amp;pg=PA81|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&amp;pg=PA81|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ගර්භාෂය ඉවත් කිරීමට සැත්කමක් කර ඇති නමුත් තවමත් ඩිම්බ කෝෂ ඇති අය තුළ, සැත්කම සිදු වූ අවස්ථාවේදී හෝ ඔවුන්ගේ හෝමෝන මට්ටම පහත වැටුණු විට ආර්තවාභාවය සිදු වූ බව සැලකිය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Sie2006&quot; /&gt; ගර්භාෂය ඉවත් කිරීමෙන් පසුව, රෝග ලක්ෂණ සාමාන්‍යයෙන් කලින් ඇති වේ, සාමාන්‍යයෙන් වයස අවුරුදු 45 දී පමණ මෙම ලක්ෂණ ඔවුනට ඇති වේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|title=International position paper on women's health and menopause : a comprehensive approach|date=2002|publisher=DIANE Publishing|isbn=9781428905214|page=36|url=https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&amp;pg=PA36|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&amp;pg=PA36|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

ආර්තවාභාවයට පෙර වසරවලදී, කාන්තාවකගේ ඔසප් වීම සාමාන්‍යයෙන් අක්‍රමවත් වේ,&lt;ref name=&quot;NIH2013Sym&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NIA2017&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=https://www.nia.nih.gov/health/what-menopause|title=What Is Menopause?|website=National Institute on Aging|access-date=2018-10-06|archive-date=7 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181007073716/https://www.nia.nih.gov/health/what-menopause|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181007073716/https://www.nia.nih.gov/health/what-menopause|date=7 October 2018}}&lt;/ref&gt; එනම් ඔසප් කාලය දිගු හෝ කෙටි විය හැකි අතර රුධිර වහනයේ ප්‍රමාණය අඩු හෝ වැඩි විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Sym&quot; /&gt; මෙම කාලය තුළ කාන්තාවන්ට බොහෝ විට උණුසුම් ගතියක් දැනීම ඇති වේ; මේවා සාමාන්‍යයෙන් තත්පර 30 සිට මිනිත්තු දහයක් දක්වා පවතින අතර වෙව්ලීම, දහඩිය දැමීම සහ සම රතු වීම සමඟ සම්බන්ධ විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Sym&quot; /&gt; උණුසුම් ගතිය දැනීම බොහෝ විට වසරක් හෝ දෙකකට පසු නතර වේ.&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot; /&gt; අනෙකුත් රෝග ලක්ෂණ අතර යෝනි මාර්ගයේ වියළි බව, නිදාගැනීමේ අපහසුතා සහ මනෝභාවය වෙනස්වීම් ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Sym&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What are the symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|archive-date=20 March 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|date=20 March 2015}}&lt;/ref&gt; රෝග ලක්ෂණ වල බරපතලකම කාන්තාවන් අනුව වෙනස් වේ.&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot; /&gt; ආර්තවාභාවය බොහෝ විට [[හෘද රෝග]] වැඩිවීමට සම්බන්ධ යැයි සැලකුවද, මෙය ප්‍රධාන වශයෙන් සිදුවන්නේ වයස වැඩිවීම නිසා වන අතර ආර්තවාභාවය සමඟ සෘජු සම්බන්ධයක් නොමැත.&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot; /&gt; සමහර කාන්තාවන් තුළ, එන්ඩොමෙට්‍රියෝසිස් හෝ වේදනාකාරී ඔසප් වීම වැනි ගැටළු ආර්තවහරණයෙන් පසු සුව වනු ඇත.&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot; /&gt;

ආර්තවාභාවය සාමාන්‍යයෙන් ස්වාභාවික වෙනසක් වන අතර,&lt;ref name=&quot;NIH2013Ca&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What causes menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|archive-date=2 April 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|date=2 April 2015}}&lt;/ref&gt; වයසත් සමඟ ඩිම්බ කෝෂ ක්‍රමයෙන් කුඩා වේ.&lt;ref name=&quot;Zheng2019&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Suster|first=David|last2=Liu|first2=Martina Z.|last3=Lin|first3=Douglas I.|editor-last=Zheng|editor-first=Wenxin|editor-last2=Fadare|editor-first2=Oluwole|editor-last3=Quick|editor-first3=Charles Matthew|editor-last4=Shen|editor-first4=Danhua|editor-last5=Guo|editor-first5=Donghui|title=Gynecologic and Obstetric Pathology|volume=2|date=2019|publisher=Springer|location=Springer|isbn=978-981-13-3018-6|page=96|url=https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PA96&amp;dq=&amp;hl=en|language=en|chapter=3. Benign diseases of the ovary|access-date=30 July 2022|archive-date=2 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802001238/https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PA96&amp;dq=&amp;hl=en|url-status=live}}&lt;/ref&gt; දුම්කොළ දුම් පානය කරන්නන් තුළ එය කලින් සිදුවිය හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2013Con&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Warren|first=volume editors, Claudio N. Soares, Michelle|title=The menopausal transition : interface between gynecology and psychiatry|date=2009|publisher=Karger|location=Basel|isbn=978-3805591010|page=73|edition=[Online-Ausg.]}}&lt;/ref&gt; අනෙකුත් හේතූන් අතර ඩිම්බ කෝෂ දෙකම ඉවත් කරන සැත්කම් හෝ සමහර රසායනික [[කීමොතෙරපි|චිකිත්සක]] ක්‍රම ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2013Con&quot; /&gt; ව්‍යූහවිද්‍යාත්මකව සැලකීමේ දී, ආර්තවාභාවය සිදුවන්නේ ඩිම්බ කෝෂ මගින් ඊස්ට්‍රජන් සහ ප්‍රොජෙස්ටරෝන් හෝමෝන නිපදවීම අඩුවීම නිසාය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Def&quot; /&gt; සාමාන්‍යයෙන් අවශ්‍ය නොවූවත්, රුධිරයේ හෝ මුත්‍රාවල හෝමෝන මට්ටම මැනීමෙන් ආර්තවාභාවය පිළිබඳ රෝග විනිශ්චය තහවුරු කළ හැක.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=How do health care providers diagnose menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|archive-date=2 April 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|date=2 April 2015}}&lt;/ref&gt; ආර්තවාභාවය යනු ගැහැණු ළමයෙකුගේ ඔසප් වීම ආරම්භ වන කාලය වන මල්වරවීමට ප්‍රතිවිරුද්ධයයි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Wood|first=James|title=Dynamics of Human Reproduction: Biology, Biometry, Demography|publisher=Transaction Publishers|isbn=9780202365701|page=401|chapter-url=https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&amp;pg=PA401|chapter=9|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&amp;pg=PA401|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

නිශ්චිත ප්‍රතිකාර සාමාන්‍යයෙන් අවශ්‍ය නොවේ.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt; කෙසේ වෙතත්, සමහර රෝග ලක්ෂණ ප්‍රතිකාර මගින් වැඩිදියුණු කළ හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt; උණුසුම්ගතිය දැනීම සම්බන්ධයෙන්, දුම්පානය, කැෆේන් සහ මත්පැන් වලින් වැළකී සිටීම බොහෝ විට නිර්දේශ කෙරේ.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt; සිසිල් කාමරයක නිදා ගැනීම සහ විදුලි පංකාවක් භාවිතා කිරීම උපකාරී විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt; පහත සඳහන් ඖෂධ උපකාරී විය හැක: ආර්තවාභාව හෝමෝන චිකිත්සාව (MHT), ක්ලෝනිඩීන්, ගැබාපෙන්ටීන්, හෝ වරනීය සෙරොටොනින් නැවත ලබා ගැනීමේ නිෂේධක  මෙලෙස ලබාදිය හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kra2015&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Krause MS, Nakajima ST|title=Hormonal and nonhormonal treatment of vasomotor symptoms|journal=Obstetrics and Gynecology Clinics of North America|volume=42|issue=1|pages=163–79|date=March 2015|pmid=25681847|doi=10.1016/j.ogc.2014.09.008}}&lt;/ref&gt; ව්‍යායාම කිරීම නින්දේ ගැටළු වලට උපකාරී විය හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt; MHT වරෙක නිතිපතා නියම කරන ලද නමුත්, අතුරු ආබාධ පිළිබඳ සැලකිලිමත් වන බැවින්, දැන් එය සැලකිය යුතු රෝග ලක්ෂණ ඇති අයට පමණක් නිර්දේශ කෙරේ.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What are the treatments for other symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|archive-date=20 March 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|date=20 March 2015}}&lt;/ref&gt; විකල්ප වෛද්‍ය විද්‍යාවේ ඵලදායීතාවය සඳහා උසස් තත්ත්වයේ සාක්ෂි සොයාගෙන නොමැත.&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot; /&gt; ෆයිටොඊස්ට්‍රජන සඳහා තාවකාලික සාක්ෂි තිබේ.&lt;ref name=&quot;Franco2016&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Franco OH, Chowdhury R, Troup J, Voortman T, Kunutsor S, Kavousi M, Oliver-Williams C, Muka T|title=Use of Plant-Based Therapies and Menopausal Symptoms: A Systematic Review and Meta-analysis|journal=JAMA|volume=315|issue=23|pages=2554–63|date=June 2016|pmid=27327802|doi=10.1001/jama.2016.8012|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;references /&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>9ns88zdd9277zl3h0mdn0u4ycflohvn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790900</id>
      <parentid>790899</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T06:14:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>/* ආශ්‍රේයයන් */</comment>
      <origin>790900</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19763" sha1="q0xnuluuhrkd1musp5muvdd0ppipeyl" xml:space="preserve">{{Short description|ඔසප්
චක්‍රයස්ථිරවම නතරවන අවධිය}}
{{About|කාන්තාවන්ට බලපාන තත්ත්වය|පුරුෂ ආර්තවාභාවය|Andropause|වෛද්‍ය ජර්නලය|මෙනෝපෝස් (ජර්නලය)}}
{{Use dmy dates|date=September 2022}}
{{Infobox medical condition
| name          = ආර්තවාභාවය
| synonyms      = Climacteric
| image         = File:Menopause symbol.svg
| caption       =
| field         = [[නාරිවේදය]]
| symptoms      = වර්ෂයක් පුරා [[ඔසප් වීම]]ක් සිදුනොවීම&lt;ref name=&quot;NIH2013-Basics&quot;&gt;{{Cite web |date=2025-03-13 |title=Menopause Basics |url=https://womenshealth.gov/menopause/menopause-basics |access-date=2025-03-15 |website=[[United States Deputy Secretary of Health and Human Services]]}}&lt;/ref&gt;
| complications =
| duration      = වර්ෂ 5-15
| types         =
| causes        = සාමාන්‍යයෙන් ස්වාභාවික වෙනසකි.&lt;br /&gt;[[ඩිම්බකෝෂ]] ඉවත්කිරීමේ ශල්‍යකර්ම ඇතැම් [[රසායනික
චිකිත්සාව|රසායනික චිකිත්සා]] නිසා ද සිදුවිය හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2013-Basics&quot; /&gt;
| risks         =
| diagnosis     =
| differential  =
| prevention    =
| treatment     = නැත, ජීවන පෙවෙත වෙනස්කිරීම&lt;ref name=NIH2013Tx&gt;{{cite web|title=What are the treatments for other symptoms of menopause?|url=https://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/treatments|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=28 June 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|archive-date=20 March 2015}}&lt;/ref&gt;
| medication    = [[හෝර්මෝන ප්‍රතිස්ථාපන චිකිත්සාව|ආර්තවාභාව හෝර්මෝන චිකිත්සාව]], [[ක්ලොනිඩීන්]], [[ගැබාපෙන්ටීන්]], [[වරනීය සෙරොටොනින් යළි ලබාගැනීම් නිෂේධක]], [[ලිස්ඩෙක්සැම්ෆෙටමින්]]&lt;ref name=NIH2013Tx/&gt;&lt;ref name=Kra2015&gt;{{cite journal | vauthors = Krause MS, Nakajima ST | title = Hormonal and nonhormonal treatment of vasomotor symptoms | journal = Obstetrics and Gynecology Clinics of North America | volume = 42 | issue = 1 | pages = 163–179 | date = March 2015 | pmid = 25681847 | doi = 10.1016/j.ogc.2014.09.008 }}&lt;/ref&gt;
| prognosis     =
| frequency     =
| deaths        =
| image_size    = 250
}}

'''ආර්තවාභාවය''', '''ආර්තවහරණය''' ලෙසද හැඳින්වේ; මෙය බොහෝ කාන්තාවන්ගේ ජීවිතයේ [[ඔසප් චක්‍ර|ඔසප් වීම]] ස්ථිරවම නතර වන කාලය වන අතර, ඔවුන්ට තවදුරටත් දරුවන් බිහි කිරීමට නොහැකි වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2013Def&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Menopause: Overview|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|archive-date=2 April 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|date=2 April 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Menopause: Overview|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|publisher=PubMedHealth|access-date=8 March 2015|date=29 August 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|archive-date=10 September 2017}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|date=10 September 2017}}&lt;/ref&gt; ආර්තවාභාවය සාමාන්‍යයෙන් වයස අවුරුදු 49 ත් 52 ත් අතර සිදු වේ.&lt;ref name=&quot;Tak2015&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Takahashi TA, Johnson KM|title=Menopause|journal=The Medical Clinics of North America|volume=99|issue=3|pages=521–34|date=May 2015|pmid=25841598|doi=10.1016/j.mcna.2015.01.006}}&lt;/ref&gt; වෛද්‍ය වෘත්තිකයන් බොහෝ විට ආර්තවාභාවය අර්ථ දක්වන්නේ කාන්තාවකට වසරක් පුරා ඔසප් රුධිර වහනයක් සිදු නොවූ විට  ය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Con&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What is menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|archive-date=19 March 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|date=19 March 2015}}&lt;/ref&gt; ඩිම්බ කෝෂ මගින් හෝමෝන නිෂ්පාදනය අඩුවීම ලෙස ද එය අර්ථ දැක්විය හැක.&lt;ref name=&quot;Sie2006&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Sievert|first=Lynnette Leidy|title=Menopause : a biocultural perspective|date=2006|publisher=Rutgers University Press|location=New Brunswick, N.J.|isbn=9780813538563|page=81|edition=[Online-Ausg.]|url=https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&amp;pg=PA81|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&amp;pg=PA81|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ගර්භාෂය ඉවත් කිරීමට සැත්කමක් කර ඇති නමුත් තවමත් ඩිම්බ කෝෂ ඇති අය තුළ, සැත්කම සිදු වූ අවස්ථාවේදී හෝ ඔවුන්ගේ හෝමෝන මට්ටම පහත වැටුණු විට ආර්තවාභාවය සිදු වූ බව සැලකිය හැකිය.&lt;ref name=&quot;Sie2006&quot; /&gt; ගර්භාෂය ඉවත් කිරීමෙන් පසුව, රෝග ලක්ෂණ සාමාන්‍යයෙන් කලින් ඇති වේ, සාමාන්‍යයෙන් වයස අවුරුදු 45 දී පමණ මෙම ලක්ෂණ ඔවුනට ඇති වේ.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|title=International position paper on women's health and menopause : a comprehensive approach|date=2002|publisher=DIANE Publishing|isbn=9781428905214|page=36|url=https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&amp;pg=PA36|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&amp;pg=PA36|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

ආර්තවාභාවයට පෙර වසරවලදී, කාන්තාවකගේ ඔසප් වීම සාමාන්‍යයෙන් අක්‍රමවත් වේ,&lt;ref name=&quot;NIH2013Sym&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NIA2017&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=https://www.nia.nih.gov/health/what-menopause|title=What Is Menopause?|website=National Institute on Aging|access-date=2018-10-06|archive-date=7 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181007073716/https://www.nia.nih.gov/health/what-menopause|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181007073716/https://www.nia.nih.gov/health/what-menopause|date=7 October 2018}}&lt;/ref&gt; එනම් ඔසප් කාලය දිගු හෝ කෙටි විය හැකි අතර රුධිර වහනයේ ප්‍රමාණය අඩු හෝ වැඩි විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Sym&quot; /&gt; මෙම කාලය තුළ කාන්තාවන්ට බොහෝ විට උණුසුම් ගතියක් දැනීම ඇති වේ; මේවා සාමාන්‍යයෙන් තත්පර 30 සිට මිනිත්තු දහයක් දක්වා පවතින අතර වෙව්ලීම, දහඩිය දැමීම සහ සම රතු වීම සමඟ සම්බන්ධ විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Sym&quot; /&gt; උණුසුම් ගතිය දැනීම බොහෝ විට වසරක් හෝ දෙකකට පසු නතර වේ.&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot; /&gt; අනෙකුත් රෝග ලක්ෂණ අතර යෝනි මාර්ගයේ වියළි බව, නිදාගැනීමේ අපහසුතා සහ මනෝභාවය වෙනස්වීම් ඇතුළත් විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Sym&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What are the symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|archive-date=20 March 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|date=20 March 2015}}&lt;/ref&gt; රෝග ලක්ෂණ වල බරපතලකම කාන්තාවන් අනුව වෙනස් වේ.&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot; /&gt; ආර්තවාභාවය බොහෝ විට [[හෘද රෝග]] වැඩිවීමට සම්බන්ධ යැයි සැලකුවද, මෙය ප්‍රධාන වශයෙන් සිදුවන්නේ වයස වැඩිවීම නිසා වන අතර ආර්තවාභාවය සමඟ සෘජු සම්බන්ධයක් නොමැත.&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot; /&gt; සමහර කාන්තාවන් තුළ, එන්ඩොමෙට්‍රියෝසිස් හෝ වේදනාකාරී ඔසප් වීම වැනි ගැටළු ආර්තවහරණයෙන් පසු සුව වනු ඇත.&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot; /&gt;

ආර්තවාභාවය සාමාන්‍යයෙන් ස්වාභාවික වෙනසක් වන අතර,&lt;ref name=&quot;NIH2013Ca&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What causes menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|archive-date=2 April 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|date=2 April 2015}}&lt;/ref&gt; වයසත් සමඟ ඩිම්බ කෝෂ ක්‍රමයෙන් කුඩා වේ.&lt;ref name=&quot;Zheng2019&quot;&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Suster|first=David|last2=Liu|first2=Martina Z.|last3=Lin|first3=Douglas I.|editor-last=Zheng|editor-first=Wenxin|editor-last2=Fadare|editor-first2=Oluwole|editor-last3=Quick|editor-first3=Charles Matthew|editor-last4=Shen|editor-first4=Danhua|editor-last5=Guo|editor-first5=Donghui|title=Gynecologic and Obstetric Pathology|volume=2|date=2019|publisher=Springer|location=Springer|isbn=978-981-13-3018-6|page=96|url=https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PA96&amp;dq=&amp;hl=en|language=en|chapter=3. Benign diseases of the ovary|access-date=30 July 2022|archive-date=2 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802001238/https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PA96&amp;dq=&amp;hl=en|url-status=live}}&lt;/ref&gt; දුම්කොළ දුම් පානය කරන්නන් තුළ එය කලින් සිදුවිය හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2013Con&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Warren|first=volume editors, Claudio N. Soares, Michelle|title=The menopausal transition : interface between gynecology and psychiatry|date=2009|publisher=Karger|location=Basel|isbn=978-3805591010|page=73|edition=[Online-Ausg.]}}&lt;/ref&gt; අනෙකුත් හේතූන් අතර ඩිම්බ කෝෂ දෙකම ඉවත් කරන සැත්කම් හෝ සමහර රසායනික [[කීමොතෙරපි|චිකිත්සක]] ක්‍රම ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;NIH2013Con&quot; /&gt; ව්‍යූහවිද්‍යාත්මකව සැලකීමේ දී, ආර්තවාභාවය සිදුවන්නේ ඩිම්බ කෝෂ මගින් ඊස්ට්‍රජන් සහ ප්‍රොජෙස්ටරෝන් හෝමෝන නිපදවීම අඩුවීම නිසාය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Def&quot; /&gt; සාමාන්‍යයෙන් අවශ්‍ය නොවූවත්, රුධිරයේ හෝ මුත්‍රාවල හෝමෝන මට්ටම මැනීමෙන් ආර්තවාභාවය පිළිබඳ රෝග විනිශ්චය තහවුරු කළ හැක.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=How do health care providers diagnose menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|archive-date=2 April 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|date=2 April 2015}}&lt;/ref&gt; ආර්තවාභාවය යනු ගැහැණු ළමයෙකුගේ ඔසප් වීම ආරම්භ වන කාලය වන මල්වරවීමට ප්‍රතිවිරුද්ධයයි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස පොත|last=Wood|first=James|title=Dynamics of Human Reproduction: Biology, Biometry, Demography|publisher=Transaction Publishers|isbn=9780202365701|page=401|chapter-url=https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&amp;pg=PA401|chapter=9|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&amp;pg=PA401|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

නිශ්චිත ප්‍රතිකාර සාමාන්‍යයෙන් අවශ්‍ය නොවේ.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt; කෙසේ වෙතත්, සමහර රෝග ලක්ෂණ ප්‍රතිකාර මගින් වැඩිදියුණු කළ හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt; උණුසුම්ගතිය දැනීම සම්බන්ධයෙන්, දුම්පානය, කැෆේන් සහ මත්පැන් වලින් වැළකී සිටීම බොහෝ විට නිර්දේශ කෙරේ.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt; සිසිල් කාමරයක නිදා ගැනීම සහ විදුලි පංකාවක් භාවිතා කිරීම උපකාරී විය හැකිය.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt; පහත සඳහන් ඖෂධ උපකාරී විය හැක: ආර්තවාභාව හෝමෝන චිකිත්සාව (MHT), ක්ලෝනිඩීන්, ගැබාපෙන්ටීන්, හෝ වරනීය සෙරොටොනින් නැවත ලබා ගැනීමේ නිෂේධක  මෙලෙස ලබාදිය හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kra2015&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Krause MS, Nakajima ST|title=Hormonal and nonhormonal treatment of vasomotor symptoms|journal=Obstetrics and Gynecology Clinics of North America|volume=42|issue=1|pages=163–79|date=March 2015|pmid=25681847|doi=10.1016/j.ogc.2014.09.008}}&lt;/ref&gt; ව්‍යායාම කිරීම නින්දේ ගැටළු වලට උපකාරී විය හැක.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot; /&gt; MHT වරෙක නිතිපතා නියම කරන ලද නමුත්, අතුරු ආබාධ පිළිබඳ සැලකිලිමත් වන බැවින්, දැන් එය සැලකිය යුතු රෝග ලක්ෂණ ඇති අයට පමණක් නිර්දේශ කෙරේ.&lt;ref name=&quot;NIH2013Tx&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What are the treatments for other symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|archive-date=20 March 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|date=20 March 2015}}&lt;/ref&gt; විකල්ප වෛද්‍ය විද්‍යාවේ ඵලදායීතාවය සඳහා උසස් තත්ත්වයේ සාක්ෂි සොයාගෙන නොමැත.&lt;ref name=&quot;PubMed2013&quot; /&gt; ෆයිටොඊස්ට්‍රජන සඳහා තාවකාලික සාක්ෂි තිබේ.&lt;ref name=&quot;Franco2016&quot;&gt;{{Cite journal|vauthors=Franco OH, Chowdhury R, Troup J, Voortman T, Kunutsor S, Kavousi M, Oliver-Williams C, Muka T|title=Use of Plant-Based Therapies and Menopausal Symptoms: A Systematic Review and Meta-analysis|journal=JAMA|volume=315|issue=23|pages=2554–63|date=June 2016|pmid=27327802|doi=10.1001/jama.2016.8012|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

== ආශ්‍රේයයන් ==
&lt;references /&gt;


{{Medical resources
|  DiseasesDB     = 8034
|  ICD11          = {{ICD11|GA30.0}}
|  ICD10          = {{ICD10|N95.1}}
|  ICD9           = {{ICD9|627.2}}
|  ICDO           =
|  OMIM           =
|  MedlinePlus    = 000894
|  eMedicineSubj  = article
|  eMedicineTopic = 264088
|  MeshID         = D008593
}}
{{Reproductive physiology}}
{{Menstrual cycle}}
{{Authority control}}

[[Category:Menopause| ]]
[[Category:Developmental stages]]
[[Category:Endocrinology]]
[[Category:Gynaecological endocrinology]]
[[Category:Menstrual cycle]]
[[Category:Middle age]]
[[Category:Senescence]]

[[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]]</text>
      <sha1>q0xnuluuhrkd1musp5muvdd0ppipeyl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ආර්තවහරණය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194325</id>
    <redirect title="ආර්තවාභාවය" />
    <revision>
      <id>790894</id>
      <timestamp>2026-05-19T05:55:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[ආර්තවාභාවය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>790894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60" sha1="6tzp33ugos9t9haevgcoohc8c48b5n2" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[ආර්තවාභාවය]]</text>
      <sha1>6tzp33ugos9t9haevgcoohc8c48b5n2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Menopause</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194326</id>
    <redirect title="ආර්තවාභාවය" />
    <revision>
      <id>790895</id>
      <timestamp>2026-05-19T05:55:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[ආර්තවාභාවය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>790895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60" sha1="6tzp33ugos9t9haevgcoohc8c48b5n2" xml:space="preserve">#යළියොමුව [[ආර්තවාභාවය]]</text>
      <sha1>6tzp33ugos9t9haevgcoohc8c48b5n2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඇම්ස්ටර්ඩෑමයේ ඉතිහස</title>
    <ns>0</ns>
    <id>194327</id>
    <revision>
      <id>790903</id>
      <timestamp>2026-05-19T08:42:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WrdSrchSi</username>
        <id>55524</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1347219799|History of Amsterdam]]&quot;</comment>
      <origin>790903</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11187" sha1="nn5xnjgubs1oq3uuxf6gmlhqwmodoje" xml:space="preserve">[[ගොනුව:Gezicht_op_Amsterdam_in_vogelvlucht_1538_Cornelis_Anthonisz.jpg|thumb|300x300පික්|1538 දී කෝර්නෙලිස් ඇන්තනිසූන් විසින් IJ වෙතින් ඇඳුණු ඇම්ස්ටර්ඩෑමය. මෙය ඇම්ස්ටර්ඩෑමයේ පැරැණිතම නගර සිතියමයි. එය ඇරැකි පවුරත් ගේට්ටුත් සහිත සපිරි මැදි-කැලි නගරය පෙන්වයි.]]
ඇම්ස්ටර්ඩෑමයට දිගු හා ඉසවුබර ඉතිහසෙකි. නගරයේ මුල එහි වැසියන් ඇම්ස්ටෙල මුවෙහි විසුම් ගෙන පීට්ලන්ත ගොඩකිරීම ඇරැඹූ කි.ව. 1000 පමණ වෙයි. 1170 දී වූ සියලු සාන්තුවරුන් ගේ ගංවතුරින් පසු, ගංවතුරින් පහත් බිම් පිරිරකිනුව ඇම්ස්ටෙලයේ වේල්ලෙක් බැඳිණි. &lt;ref name=&quot;200jaarouder&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=22 October 2008 |title='Amsterdam 200 jaar ouder dan aangenomen' |url=http://www.nu.nl/news/1801750/80/rss/%27Amsterdam_200_jaar_ouder_dan_aangenomen%27.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081025045803/http://www.nu.nl/news/1801750/80/rss/%27Amsterdam_200_jaar_ouder_dan_aangenomen%27.html |archive-date=25 October 2008 |access-date=8 September 2024 |website=NU.nl |via=ANP - Algemeen Nederlands Persbureau}}&lt;/ref&gt;

1275 දී, කවුන්ට්වර පස්වන ෆ්ලොරිස් විසින් දෙවුණු ගාස්තු වරප්‍රසාදය හේතුවෙන් ඇම්ස්ටර්ඩෑමය පාලම් ගාස්තුවෙන් නිදහස් විණි. &lt;ref name=&quot;toll1&quot;&gt;[https://stadsarchief.amsterdam.nl/english/amsterdam_treasures/trade/toll_privilege/index.en.html The toll privilege at the Amsterdam City Archives] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160106010052/http://stadsarchief.amsterdam.nl/english/amsterdam_treasures/trade/toll_privilege/index.en.html|date=6 January 2016}}&lt;/ref&gt; මෙය ඇම්ස්ටර්ඩෑමය දෑබැඳි වෙළඳුන් අතර අඩු මිලට බඬු විකිණීම සඳහා ජනප්‍රිය කළේ යි. &lt;ref name=&quot;toll1&quot; /&gt; මධ්‍යතන යුගයේ දී ලොව විසල්තම වෙළෙඳ පුරවලින් එකක් බවට ඒ දිවැඩිණි. රන්මය යුගයක් වූ 17 වන සියවසේ දී ඇම්ස්ටර්ඩෑමය යුරෝපාවේ වැදැගත් මැ මැදි වෙළෙඳ තැනත් බටහිරි ලොව ප්‍රමුඛ මූල්‍ය පොළත් විණි. &lt;ref name=&quot;am17&quot;&gt;[http://www.uncp.edu/home/rwb/Amsterdam_l.html Amsterdam in the 17th century] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090826132532/http://www.uncp.edu/home/rwb/Amsterdam_l.html|date=26 August 2009}}, The University of [[උතුරු කැරොලිනා|North Carolina]] at Pembroke&lt;/ref&gt; ඇම්ස්ටර්ඩෑමය එහි ඇති බොහෝ ඇළ මං නිසා &quot;උතුරේ වැනීසිය&quot; ලෙස වාචිකව හැඳින්වේ. වැඩිහිටි පිනැවුම හේතුවෙන් ඒ ඉහළම පවෙහි නගරයක් ලෙස ද ශ්‍රේණිගත කෙරී ඇත. නෙදර්ලන්තයේ අගනුවර ලෙස, 2024 දී 930,000 කට අධික ජනගහනයකින් යුත් එහි විසල්ම නගරය එය යි. &lt;ref name=&quot;venice1&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Ahmed |first=Shamim |date=10 July 2015 |title=Amsterdam {{•}} Venice of the North |url=https://m.theindependentbd.com//magazine/details/7145/Amsterdam-%E2%80%93-Venice-of-the-North |archive-url=https://web.archive.org/web/20220615062341/https://m.theindependentbd.com//magazine/details/7145/Amsterdam-%E2%80%93-Venice-of-the-North |archive-date=15 June 2022 |access-date=15 June 2022 |website=The Independent}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;askmen2&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Voyer |first=Marc |title=Top 10: Sin Cities |url=https://uk.askmen.com/top_10/travel/top-10-sin-cities.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111090315/https://uk.askmen.com/top_10/travel/top-10-sin-cities.html |archive-date=11 January 2023 |access-date=19 December 2017 |website=[[Ask Men]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;dutchreview&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Hull |first=Kenneth |date=9 March 2018 |title=Sin City Wars: Amsterdam versus Las Vegas |url=https://dutchreview.com/featured/sin-city-wars-amsterdam-versus-las-vegas/ |archive-url=https://archive.today/20241013122953/https://dutchreview.com/featured/sin-city-wars-amsterdam-versus-las-vegas/ |archive-date=13 October 2024 |access-date=13 October 2024 |website=DutchReview}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;bevolking2024&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Bevolkingsontwikkeling; regio per maand - 2024 |url=https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/37230ned/table |access-date=11 September 2024 |website=Central Bureau of Statistics |quote=Filter region Regio's &gt; Gemeenten per Provincie &gt; Amsterdam}}&lt;/ref&gt;

== පෙරැ-ඉතිහස ==
ඇම්ස්ටර්ඩෑමයේ මුල 12 වන සියවසට වඩා බොහෝ පැරැණි බවට 2005 සහ 2012 අතරැ කැරුණු කැණීම්වලින් දෙස් ලැබිණි. මෙට්‍රෝ ලයින් 52 (නූර්ඩ්/සුයිඩ්ලිජ්න් ලෙස ද හැඳින්වෙන) දැමීමේ දී පුරාවිදුවන් විසින් දැන් දම්රැක් සහ රොකින් පිහිටි ඇම්ස්ටෙල ගං පත්ලෙන් බොහෝ වස්තූන් සොයාගැනිණි. වීදි මට්ටමට මීටර් 30 ක් පමණ පහළින්, පුරාවිදුවෝ රොකින් (කි.පෙ. 2200–2000) යටින් කණු-පොරෝ, ගල් මිටියක්, බෙල් බීකර් හැදියාවේ මැටි බඳුන් කැබැලි සහ දම්රැක් (කි.පෙ. 2700–2750) යටින් ග්‍රැනයිට් ඇඹරුම් ගලක් සොයාගත් හ. බොහෝ වස්තූන් නව ශිලා යුගයේ (වසර 4600 දක්වා) සහ රෝම යුගයේ (වසර 2000 පමණ පෙර) සිටැ පැවැතෙන්නේ යි. &lt;ref name=&quot;steentijd1&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Peter-Paul de Baar |date=6 January 2012 |title=Amsterdam al in de steentijd bewoond |url=https://www.onsamsterdam.nl/nieuws/1241-breaking-news-amsterdam-al-in-steentijd-bewoond.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180926085853/https://www.onsamsterdam.nl/nieuws/1241-breaking-news-amsterdam-al-in-steentijd-bewoond.html |archive-date=2018-09-26 |website=Ons Amsterdam}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Gawronski|first=J|date=2017|title=Ontstaan uit een storm; De vroegste geschiedenis van Amsterdam archeologisch en landschappelijk belicht|trans-title=Born from a storm; The earliest history of Amsterdam from an archaeological and landscape perspective.|url=https://www.theobakker.net/pdf/TX_Gawronski2017JbAmstelodamum_10.pdf|journal=Jaarboek van het Genootschap Amstelodamum|language=Dutch|location=Amsterdam|publisher=University of Amsterdam|volume=109|archive-url=https://web.archive.org/web/20240914204020/https://www.theobakker.net/pdf/TX_Gawronski2017JbAmstelodamum_10.pdf|archive-date=14 September 2024|access-date=5 January 2021}}, pp. 69–71.&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Below the Surface – Archeologische vondsten Noord/Zuidlijn Amsterdam |url=https://belowthesurface.amsterdam/en/vondsten |archive-url=https://web.archive.org/web/20240915045817/https://belowthesurface.amsterdam/en/vondsten |archive-date=15 September 2024 |access-date=25 February 2021 |website=belowthesurface.amsterdam}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;steentijd1&quot; /&gt;

මින් හැඟවෙන්නේ ඇම්ස්ටර්ඩෑමයේ හෝ එහි පූර්වගාමිකයේ හෝ කි.පෙ. 2600 පමණ සිටැ ජනාවාස තිබූ බව යි. කෙසේ වතදු, මෙ ජනාවාස බොහෝ විට අඩ තිර හෝ උතුමය හෝ වූයේ විය හැකි. මන්ද ඇම්ස්ටෙල ගං මුවත් ඉවුරුත් තිර විසුමට සුදුසු නොවන තරම් තෙත් වීම යි. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Simone Lautenbach |date=5 January 2012 |title='Amsterdam mogelijk 2000 jaar ouder dan gedacht' |url=http://www.parool.nl/parool/nl/4/AMSTERDAM/article/detail/3107442/2012/01/05/Amsterdam-mogelijk-2000-jaar-ouder-dan-gedacht.dhtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20120111004829/http://www.parool.nl/parool/nl/4/AMSTERDAM/article/detail/3107442/2012/01/05/Amsterdam-mogelijk-2000-jaar-ouder-dan-gedacht.dhtml |archive-date=11 January 2012 |website=Het Parool}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=10 January 2012 |title=Ons Amsterdam, no 1, 2012. |url=http://www.onsamsterdam.nl/component/content/article/32-tijdschrift/tijdschrift-jaargang-2012/1237-nummer-1-januari-2012?showall=&amp;start=5 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160313104734/http://www.onsamsterdam.nl/component/content/article/32-tijdschrift/tijdschrift-jaargang-2012/1237-nummer-1-januari-2012?showall=&amp;start=5 |archive-date=13 March 2016}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Gawronski|first=J|date=2017|title=Ontstaan uit een storm; De vroegste geschiedenis van Amsterdam archeologisch en landschappelijk belicht|trans-title=Born from a storm; The earliest history of Amsterdam from an archaeological and landscape perspective.|url=https://www.theobakker.net/pdf/TX_Gawronski2017JbAmstelodamum_10.pdf|journal=Jaarboek van het Genootschap Amstelodamum|language=Dutch|location=Amsterdam|publisher=University of Amsterdam|volume=109|access-date=5 January 2021}}, pp. 62–63.&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kranendonk|first=P.|last2=Kluiving|first2=S. J.|last3=Troelstra|first3=S. R.|date=December 2015|title=Chrono- and archaeostratigraphy and development of the River Amstel: results of the North/South underground line excavations, Amsterdam, the Netherlands&lt;!--sic--&gt;|journal=Netherlands Journal of Geosciences|volume=94|issue=4|pages=333–352|bibcode=2015NJGeo..94..333K|doi=10.1017/njg.2014.38|issn=0016-7746|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>nn5xnjgubs1oq3uuxf6gmlhqwmodoje</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790904</id>
      <parentid>790903</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T08:46:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WrdSrchSi</username>
        <id>55524</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/*මුලාශ්‍ර*/ added Reflist</comment>
      <origin>790904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11231" sha1="28g0ho481v2b2dy0qscbjr5lslpo357" xml:space="preserve">[[ගොනුව:Gezicht_op_Amsterdam_in_vogelvlucht_1538_Cornelis_Anthonisz.jpg|thumb|300x300පික්|1538 දී කෝර්නෙලිස් ඇන්තනිසූන් විසින් IJ වෙතින් ඇඳුණු ඇම්ස්ටර්ඩෑමය. මෙය ඇම්ස්ටර්ඩෑමයේ පැරැණිතම නගර සිතියමයි. එය ඇරැකි පවුරත් ගේට්ටුත් සහිත සපිරි මැදි-කැලි නගරය පෙන්වයි.]]
ඇම්ස්ටර්ඩෑමයට දිගු හා ඉසවුබර ඉතිහසෙකි. නගරයේ මුල එහි වැසියන් ඇම්ස්ටෙල මුවෙහි විසුම් ගෙන පීට්ලන්ත ගොඩකිරීම ඇරැඹූ කි.ව. 1000 පමණ වෙයි. 1170 දී වූ සියලු සාන්තුවරුන් ගේ ගංවතුරින් පසු, ගංවතුරින් පහත් බිම් පිරිරකිනුව ඇම්ස්ටෙලයේ වේල්ලෙක් බැඳිණි. &lt;ref name=&quot;200jaarouder&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=22 October 2008 |title='Amsterdam 200 jaar ouder dan aangenomen' |url=http://www.nu.nl/news/1801750/80/rss/%27Amsterdam_200_jaar_ouder_dan_aangenomen%27.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081025045803/http://www.nu.nl/news/1801750/80/rss/%27Amsterdam_200_jaar_ouder_dan_aangenomen%27.html |archive-date=25 October 2008 |access-date=8 September 2024 |website=NU.nl |via=ANP - Algemeen Nederlands Persbureau}}&lt;/ref&gt;

1275 දී, කවුන්ට්වර පස්වන ෆ්ලොරිස් විසින් දෙවුණු ගාස්තු වරප්‍රසාදය හේතුවෙන් ඇම්ස්ටර්ඩෑමය පාලම් ගාස්තුවෙන් නිදහස් විණි. &lt;ref name=&quot;toll1&quot;&gt;[https://stadsarchief.amsterdam.nl/english/amsterdam_treasures/trade/toll_privilege/index.en.html The toll privilege at the Amsterdam City Archives] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160106010052/http://stadsarchief.amsterdam.nl/english/amsterdam_treasures/trade/toll_privilege/index.en.html|date=6 January 2016}}&lt;/ref&gt; මෙය ඇම්ස්ටර්ඩෑමය දෑබැඳි වෙළඳුන් අතර අඩු මිලට බඬු විකිණීම සඳහා ජනප්‍රිය කළේ යි. &lt;ref name=&quot;toll1&quot; /&gt; මධ්‍යතන යුගයේ දී ලොව විසල්තම වෙළෙඳ පුරවලින් එකක් බවට ඒ දිවැඩිණි. රන්මය යුගයක් වූ 17 වන සියවසේ දී ඇම්ස්ටර්ඩෑමය යුරෝපාවේ වැදැගත් මැ මැදි වෙළෙඳ තැනත් බටහිරි ලොව ප්‍රමුඛ මූල්‍ය පොළත් විණි. &lt;ref name=&quot;am17&quot;&gt;[http://www.uncp.edu/home/rwb/Amsterdam_l.html Amsterdam in the 17th century] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090826132532/http://www.uncp.edu/home/rwb/Amsterdam_l.html|date=26 August 2009}}, The University of [[උතුරු කැරොලිනා|North Carolina]] at Pembroke&lt;/ref&gt; ඇම්ස්ටර්ඩෑමය එහි ඇති බොහෝ ඇළ මං නිසා &quot;උතුරේ වැනීසිය&quot; ලෙස වාචිකව හැඳින්වේ. වැඩිහිටි පිනැවුම හේතුවෙන් ඒ ඉහළම පවෙහි නගරයක් ලෙස ද ශ්‍රේණිගත කෙරී ඇත. නෙදර්ලන්තයේ අගනුවර ලෙස, 2024 දී 930,000 කට අධික ජනගහනයකින් යුත් එහි විසල්ම නගරය එය යි. &lt;ref name=&quot;venice1&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Ahmed |first=Shamim |date=10 July 2015 |title=Amsterdam {{•}} Venice of the North |url=https://m.theindependentbd.com//magazine/details/7145/Amsterdam-%E2%80%93-Venice-of-the-North |archive-url=https://web.archive.org/web/20220615062341/https://m.theindependentbd.com//magazine/details/7145/Amsterdam-%E2%80%93-Venice-of-the-North |archive-date=15 June 2022 |access-date=15 June 2022 |website=The Independent}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;askmen2&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Voyer |first=Marc |title=Top 10: Sin Cities |url=https://uk.askmen.com/top_10/travel/top-10-sin-cities.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111090315/https://uk.askmen.com/top_10/travel/top-10-sin-cities.html |archive-date=11 January 2023 |access-date=19 December 2017 |website=[[Ask Men]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;dutchreview&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Hull |first=Kenneth |date=9 March 2018 |title=Sin City Wars: Amsterdam versus Las Vegas |url=https://dutchreview.com/featured/sin-city-wars-amsterdam-versus-las-vegas/ |archive-url=https://archive.today/20241013122953/https://dutchreview.com/featured/sin-city-wars-amsterdam-versus-las-vegas/ |archive-date=13 October 2024 |access-date=13 October 2024 |website=DutchReview}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;bevolking2024&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Bevolkingsontwikkeling; regio per maand - 2024 |url=https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/37230ned/table |access-date=11 September 2024 |website=Central Bureau of Statistics |quote=Filter region Regio's &gt; Gemeenten per Provincie &gt; Amsterdam}}&lt;/ref&gt;

== පෙරැ-ඉතිහස ==
ඇම්ස්ටර්ඩෑමයේ මුල 12 වන සියවසට වඩා බොහෝ පැරැණි බවට 2005 සහ 2012 අතරැ කැරුණු කැණීම්වලින් දෙස් ලැබිණි. මෙට්‍රෝ ලයින් 52 (නූර්ඩ්/සුයිඩ්ලිජ්න් ලෙස ද හැඳින්වෙන) දැමීමේ දී පුරාවිදුවන් විසින් දැන් දම්රැක් සහ රොකින් පිහිටි ඇම්ස්ටෙල ගං පත්ලෙන් බොහෝ වස්තූන් සොයාගැනිණි. වීදි මට්ටමට මීටර් 30 ක් පමණ පහළින්, පුරාවිදුවෝ රොකින් (කි.පෙ. 2200–2000) යටින් කණු-පොරෝ, ගල් මිටියක්, බෙල් බීකර් හැදියාවේ මැටි බඳුන් කැබැලි සහ දම්රැක් (කි.පෙ. 2700–2750) යටින් ග්‍රැනයිට් ඇඹරුම් ගලක් සොයාගත් හ. බොහෝ වස්තූන් නව ශිලා යුගයේ (වසර 4600 දක්වා) සහ රෝම යුගයේ (වසර 2000 පමණ පෙර) සිටැ පැවැතෙන්නේ යි. &lt;ref name=&quot;steentijd1&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Peter-Paul de Baar |date=6 January 2012 |title=Amsterdam al in de steentijd bewoond |url=https://www.onsamsterdam.nl/nieuws/1241-breaking-news-amsterdam-al-in-steentijd-bewoond.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180926085853/https://www.onsamsterdam.nl/nieuws/1241-breaking-news-amsterdam-al-in-steentijd-bewoond.html |archive-date=2018-09-26 |website=Ons Amsterdam}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Gawronski|first=J|date=2017|title=Ontstaan uit een storm; De vroegste geschiedenis van Amsterdam archeologisch en landschappelijk belicht|trans-title=Born from a storm; The earliest history of Amsterdam from an archaeological and landscape perspective.|url=https://www.theobakker.net/pdf/TX_Gawronski2017JbAmstelodamum_10.pdf|journal=Jaarboek van het Genootschap Amstelodamum|language=Dutch|location=Amsterdam|publisher=University of Amsterdam|volume=109|archive-url=https://web.archive.org/web/20240914204020/https://www.theobakker.net/pdf/TX_Gawronski2017JbAmstelodamum_10.pdf|archive-date=14 September 2024|access-date=5 January 2021}}, pp. 69–71.&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Below the Surface – Archeologische vondsten Noord/Zuidlijn Amsterdam |url=https://belowthesurface.amsterdam/en/vondsten |archive-url=https://web.archive.org/web/20240915045817/https://belowthesurface.amsterdam/en/vondsten |archive-date=15 September 2024 |access-date=25 February 2021 |website=belowthesurface.amsterdam}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;steentijd1&quot; /&gt;

මින් හැඟවෙන්නේ ඇම්ස්ටර්ඩෑමයේ හෝ එහි පූර්වගාමිකයේ හෝ කි.පෙ. 2600 පමණ සිටැ ජනාවාස තිබූ බව යි. කෙසේ වතදු, මෙ ජනාවාස බොහෝ විට අඩ තිර හෝ උතුමය හෝ වූයේ විය හැකි. මන්ද ඇම්ස්ටෙල ගං මුවත් ඉවුරුත් තිර විසුමට සුදුසු නොවන තරම් තෙත් වීම යි. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Simone Lautenbach |date=5 January 2012 |title='Amsterdam mogelijk 2000 jaar ouder dan gedacht' |url=http://www.parool.nl/parool/nl/4/AMSTERDAM/article/detail/3107442/2012/01/05/Amsterdam-mogelijk-2000-jaar-ouder-dan-gedacht.dhtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20120111004829/http://www.parool.nl/parool/nl/4/AMSTERDAM/article/detail/3107442/2012/01/05/Amsterdam-mogelijk-2000-jaar-ouder-dan-gedacht.dhtml |archive-date=11 January 2012 |website=Het Parool}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=10 January 2012 |title=Ons Amsterdam, no 1, 2012. |url=http://www.onsamsterdam.nl/component/content/article/32-tijdschrift/tijdschrift-jaargang-2012/1237-nummer-1-januari-2012?showall=&amp;start=5 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160313104734/http://www.onsamsterdam.nl/component/content/article/32-tijdschrift/tijdschrift-jaargang-2012/1237-nummer-1-januari-2012?showall=&amp;start=5 |archive-date=13 March 2016}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Gawronski|first=J|date=2017|title=Ontstaan uit een storm; De vroegste geschiedenis van Amsterdam archeologisch en landschappelijk belicht|trans-title=Born from a storm; The earliest history of Amsterdam from an archaeological and landscape perspective.|url=https://www.theobakker.net/pdf/TX_Gawronski2017JbAmstelodamum_10.pdf|journal=Jaarboek van het Genootschap Amstelodamum|language=Dutch|location=Amsterdam|publisher=University of Amsterdam|volume=109|access-date=5 January 2021}}, pp. 62–63.&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kranendonk|first=P.|last2=Kluiving|first2=S. J.|last3=Troelstra|first3=S. R.|date=December 2015|title=Chrono- and archaeostratigraphy and development of the River Amstel: results of the North/South underground line excavations, Amsterdam, the Netherlands&lt;!--sic--&gt;|journal=Netherlands Journal of Geosciences|volume=94|issue=4|pages=333–352|bibcode=2015NJGeo..94..333K|doi=10.1017/njg.2014.38|issn=0016-7746|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

== මුලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>28g0ho481v2b2dy0qscbjr5lslpo357</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>790905</id>
      <parentid>790904</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T11:16:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WrdSrchSi</username>
        <id>55524</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/*හැදියාව*/ translated.</comment>
      <origin>790905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14249" sha1="3kzzevc3dsfe8exuuokajcfhglaxeok" xml:space="preserve">[[ගොනුව:Gezicht_op_Amsterdam_in_vogelvlucht_1538_Cornelis_Anthonisz.jpg|thumb|300x300පික්|IJ වෙතින් 1538 දී කෝර්නෙලිස් ඇන්තනිසූන් විසින් ඇඳුණු ඇම්ස්ටර්ඩෑමය. මෙය ඇම්ස්ටර්ඩෑමයේ පැරැණිතම නගර සිතියමයි. එය ඇරැකි පවුරත් ගේට්ටුත් සහිත සපිරි මැදි-කැලි නගරය පෙන්වයි.]]
ඇම්ස්ටර්ඩෑමයට දිගු හා ඉසවුබර ඉතිහසෙකි. නගරයේ මුල එහි වැසියන් ඇම්ස්ටෙල මුවෙහි විසුම් ගෙන පීට්ලන්ත ගොඩකිරීම ඇරැඹූ කි.ව. 1000 පමණ වෙයි. 1170 දී වූ සියලු සාන්තුවරුන් ගේ ගංවතුරින් පසු, ගංවතුරින් පහත් බිම් පිරිරකිනුව ඇම්ස්ටෙලයේ වේල්ලෙක් බැඳිණි. &lt;ref name=&quot;200jaarouder&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=22 October 2008 |title='Amsterdam 200 jaar ouder dan aangenomen' |url=http://www.nu.nl/news/1801750/80/rss/%27Amsterdam_200_jaar_ouder_dan_aangenomen%27.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081025045803/http://www.nu.nl/news/1801750/80/rss/%27Amsterdam_200_jaar_ouder_dan_aangenomen%27.html |archive-date=25 October 2008 |access-date=8 September 2024 |website=NU.nl |via=ANP - Algemeen Nederlands Persbureau}}&lt;/ref&gt;

1275 දී, කවුන්ට්වර පස්වන ෆ්ලොරිස් විසින් දෙවුණු ගාස්තු වරප්‍රසාදය හේතුවෙන් ඇම්ස්ටර්ඩෑමය පාලම් ගාස්තුවෙන් නිදහස් විණි. &lt;ref name=&quot;toll1&quot;&gt;[https://stadsarchief.amsterdam.nl/english/amsterdam_treasures/trade/toll_privilege/index.en.html The toll privilege at the Amsterdam City Archives] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160106010052/http://stadsarchief.amsterdam.nl/english/amsterdam_treasures/trade/toll_privilege/index.en.html|date=6 January 2016}}&lt;/ref&gt; මෙය ඇම්ස්ටර්ඩෑමය දෑබැඳි වෙළඳුන් අතර අඩු මිලට බඬු විකිණීම සඳහා ජනප්‍රිය කළේ යි. &lt;ref name=&quot;toll1&quot; /&gt; මධ්‍යතන යුගයේ දී ලොව විසල්තම වෙළෙඳ පුරවලින් එකක් බවට ඒ දිවැඩිණි. රන්මය යුගයක් වූ 17 වන සියවසේ දී ඇම්ස්ටර්ඩෑමය යුරෝපාවේ වැදැගත් මැ මැදි වෙළෙඳ තැනත් බටහිරි ලොව ප්‍රමුඛ මූල්‍ය පොළත් විණි. &lt;ref name=&quot;am17&quot;&gt;[http://www.uncp.edu/home/rwb/Amsterdam_l.html Amsterdam in the 17th century] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090826132532/http://www.uncp.edu/home/rwb/Amsterdam_l.html|date=26 August 2009}}, The University of [[උතුරු කැරොලිනා|North Carolina]] at Pembroke&lt;/ref&gt; ඇම්ස්ටර්ඩෑමය එහි ඇති බොහෝ ඇළ මං නිසා &quot;උතුරේ වැනීසිය&quot; ලෙස වාචිකව හැඳින්වේ. වැඩිහිටි පිනැවුම හේතුවෙන් ඒ ඉහළම පවෙහි නගරයක් ලෙස ද ශ්‍රේණිගත කෙරී ඇත. නෙදර්ලන්තයේ අගනුවර ලෙස, 2024 දී 930,000 කට අධික ජනගහනයකින් යුත් එහි විසල්ම නගරය එය යි. &lt;ref name=&quot;venice1&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Ahmed |first=Shamim |date=10 July 2015 |title=Amsterdam {{•}} Venice of the North |url=https://m.theindependentbd.com//magazine/details/7145/Amsterdam-%E2%80%93-Venice-of-the-North |archive-url=https://web.archive.org/web/20220615062341/https://m.theindependentbd.com//magazine/details/7145/Amsterdam-%E2%80%93-Venice-of-the-North |archive-date=15 June 2022 |access-date=15 June 2022 |website=The Independent}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;askmen2&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Voyer |first=Marc |title=Top 10: Sin Cities |url=https://uk.askmen.com/top_10/travel/top-10-sin-cities.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20230111090315/https://uk.askmen.com/top_10/travel/top-10-sin-cities.html |archive-date=11 January 2023 |access-date=19 December 2017 |website=[[Ask Men]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;dutchreview&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Hull |first=Kenneth |date=9 March 2018 |title=Sin City Wars: Amsterdam versus Las Vegas |url=https://dutchreview.com/featured/sin-city-wars-amsterdam-versus-las-vegas/ |archive-url=https://archive.today/20241013122953/https://dutchreview.com/featured/sin-city-wars-amsterdam-versus-las-vegas/ |archive-date=13 October 2024 |access-date=13 October 2024 |website=DutchReview}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;bevolking2024&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Bevolkingsontwikkeling; regio per maand - 2024 |url=https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/37230ned/table |access-date=11 September 2024 |website=Central Bureau of Statistics |quote=Filter region Regio's &gt; Gemeenten per Provincie &gt; Amsterdam}}&lt;/ref&gt;

== පෙරැ-ඉතිහස ==
ඇම්ස්ටර්ඩෑමයේ මුල 12 වන සියවසට වඩා බොහෝ පැරැණි බවට 2005 සහ 2012 අතරැ කැරුණු කැණීම්වලින් දෙස් ලැබිණි. මෙට්‍රෝ ලයින් 52 (නූර්ඩ්/සුයිඩ්ලිජ්න් ලෙස ද හැඳින්වෙන) දැමීමේ දී පුරාවිදුවන් විසින් දැන් දම්රැක් සහ රොකින් පිහිටි ඇම්ස්ටෙල ගං පත්ලෙන් බොහෝ වස්තූන් සොයාගැනිණි. වීදි මට්ටමට මීටර් 30 ක් පමණ පහළින්, පුරාවිදුවෝ රොකින් (කි.පෙ. 2200–2000) යටින් කණු-පොරෝ, ගල් මිටියක්, බෙල් බීකර් හැදියාවේ මැටි බඳුන් කැබැලි සහ දම්රැක් (කි.පෙ. 2700–2750) යටින් ග්‍රැනයිට් ඇඹරුම් ගලක් සොයාගත් හ. බොහෝ වස්තූන් නව ශිලා යුගයේ (වසර 4600 දක්වා) සහ රෝම යුගයේ (වසර 2000 පමණ පෙර) සිටැ පැවැතෙන්නේ යි. &lt;ref name=&quot;steentijd1&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Peter-Paul de Baar |date=6 January 2012 |title=Amsterdam al in de steentijd bewoond |url=https://www.onsamsterdam.nl/nieuws/1241-breaking-news-amsterdam-al-in-steentijd-bewoond.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180926085853/https://www.onsamsterdam.nl/nieuws/1241-breaking-news-amsterdam-al-in-steentijd-bewoond.html |archive-date=2018-09-26 |website=Ons Amsterdam}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Gawronski|first=J|date=2017|title=Ontstaan uit een storm; De vroegste geschiedenis van Amsterdam archeologisch en landschappelijk belicht|trans-title=Born from a storm; The earliest history of Amsterdam from an archaeological and landscape perspective.|url=https://www.theobakker.net/pdf/TX_Gawronski2017JbAmstelodamum_10.pdf|journal=Jaarboek van het Genootschap Amstelodamum|language=Dutch|location=Amsterdam|publisher=University of Amsterdam|volume=109|archive-url=https://web.archive.org/web/20240914204020/https://www.theobakker.net/pdf/TX_Gawronski2017JbAmstelodamum_10.pdf|archive-date=14 September 2024|access-date=5 January 2021}}, pp. 69–71.&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Below the Surface – Archeologische vondsten Noord/Zuidlijn Amsterdam |url=https://belowthesurface.amsterdam/en/vondsten |archive-url=https://web.archive.org/web/20240915045817/https://belowthesurface.amsterdam/en/vondsten |archive-date=15 September 2024 |access-date=25 February 2021 |website=belowthesurface.amsterdam}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;steentijd1&quot; /&gt;

මින් හැඟවෙන්නේ ඇම්ස්ටර්ඩෑමයේ හෝ එහි පූර්වගාමිකයේ හෝ කි.පෙ. 2600 පමණ සිටැ ජනාවාස තිබූ බව යි. කෙසේ වතදු, මෙ ජනාවාස බොහෝ විට අඩ තිර හෝ උතුමය හෝ වූයේ විය හැකි. මන්ද ඇම්ස්ටෙල ගං මුවත් ඉවුරුත් තිර විසුමට සුදුසු නොවන තරම් තෙත් වීම යි. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Simone Lautenbach |date=5 January 2012 |title='Amsterdam mogelijk 2000 jaar ouder dan gedacht' |url=http://www.parool.nl/parool/nl/4/AMSTERDAM/article/detail/3107442/2012/01/05/Amsterdam-mogelijk-2000-jaar-ouder-dan-gedacht.dhtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20120111004829/http://www.parool.nl/parool/nl/4/AMSTERDAM/article/detail/3107442/2012/01/05/Amsterdam-mogelijk-2000-jaar-ouder-dan-gedacht.dhtml |archive-date=11 January 2012 |website=Het Parool}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=10 January 2012 |title=Ons Amsterdam, no 1, 2012. |url=http://www.onsamsterdam.nl/component/content/article/32-tijdschrift/tijdschrift-jaargang-2012/1237-nummer-1-januari-2012?showall=&amp;start=5 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160313104734/http://www.onsamsterdam.nl/component/content/article/32-tijdschrift/tijdschrift-jaargang-2012/1237-nummer-1-januari-2012?showall=&amp;start=5 |archive-date=13 March 2016}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Gawronski|first=J|date=2017|title=Ontstaan uit een storm; De vroegste geschiedenis van Amsterdam archeologisch en landschappelijk belicht|trans-title=Born from a storm; The earliest history of Amsterdam from an archaeological and landscape perspective.|url=https://www.theobakker.net/pdf/TX_Gawronski2017JbAmstelodamum_10.pdf|journal=Jaarboek van het Genootschap Amstelodamum|language=Dutch|location=Amsterdam|publisher=University of Amsterdam|volume=109|access-date=5 January 2021}}, pp. 62–63.&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kranendonk|first=P.|last2=Kluiving|first2=S. J.|last3=Troelstra|first3=S. R.|date=December 2015|title=Chrono- and archaeostratigraphy and development of the River Amstel: results of the North/South underground line excavations, Amsterdam, the Netherlands&lt;!--sic--&gt;|journal=Netherlands Journal of Geosciences|volume=94|issue=4|pages=333–352|bibcode=2015NJGeo..94..333K|doi=10.1017/njg.2014.38|issn=0016-7746|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

== හැදියාව ==
15 වන සහ 16 වන සියවස්වල දී, ඇම්ස්ටර්ඩෑමයේ සංස්කෘතික දිවිය ප්‍රධාන විසින් උලෙළුවලින් යුත් වුයේ යි. 16 වන සියවසේ අග හරියේ දී, ඇම්ස්ටර්ඩෑමයේ Rederijkerskamer කවි හා [[නාට්‍ය|නළු]] හදාරන නන් මඬුලු අතර තරඟ සවිදහන් කළේ යි. ඇම්ස්ටර්ඩෑමයට 1638 දී එහි පළමු රඟහල ලැබිණි. 1642 තරම් මුල් කලැ දී මෙ රඟහලේ දී බැලේ සංදර්ශන පෙන්විණි. 18 වන සියවසේ දී ප්‍රංශ නළු ජනප්‍රිය විය. 1677 සිටැ ඇම්ස්ටර්ඩෑමයේ ඔපෙරා දැකියැ හැකි විය. පළමුවෙන් ඉතාලි සහ ප්‍රංශ ඔපෙරා පමණ ක් වූ නමුත් 18 වන සියවසෙහි ජරමන ඔපෙරා ද විය. 19 වන සියවසේ දී, ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය ඇම්ස්ටර්ඩෑමයේ නෙස් පෙදෙස (ප්‍රධාන වශයෙන් vaudeville සහ මීයැසි හල) කේන්ද්‍රගත වැ විය. [[සම්භාව්‍යය සංගීතය|යුරෝපා කුලවත් මීයැසියේ]] වැදැගත් මැ දියුණුවක් වන මෙට්‍රොනෝමය 1812 දී ඩියෙට්‍රික් නිකොලස් වින්කෙල් විසින් බිහි කැරිණි. මෙ සියවස අවසනැ,  Rijksmuseum හා Stedelijk ඇම්ස්ටර්ඩෑම කටුගෙය ඉදිකැරිණි. 1888 දී Concertgebouworkest ඇරැඹිණි. 20 වන සියවසත් සමඟ [[චිත්‍රපට|සලරුවත්]] [[ගුවන් විදුලිය|රෙදෙව්වත්]] [[රූපවාහිනිය|තෙලදසුනත්]] පැමිණි. Hilversum සහ Aalsmeer හි කලාගර තිබුණත් වැඩසටහන්කරණය කෙරෙහි ඇම්ස්ටර්ඩෑමයේ බලපෑම ඉතා සවිමති.[[දෙවන ලෝක යුද්ධය|දෙ වන ලෝ මහ යුදෙන්]] පසු, ජනප්‍රිය [[සංස්කෘතිය|හැදියාව]] ඇම්ස්ටර්ඩෑමයේ ප්‍රමුඛ සංස්කෘතික සංසිද්ධිය බවට පත්විය. ලොවැ පළමු නිල සමලිංගික විවාහය ඇම්ස්ටර්ඩෑමයේ පැවැත්විණි.

== මුලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>3kzzevc3dsfe8exuuokajcfhglaxeok</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>