විකිපීඩියා siwiki https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80 MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter මාධ්‍යය විශේෂ සාකච්ඡාව පරිශීලක පරිශීලක සාකච්ඡාව විකිපීඩියා විකිපීඩියා සාකච්ඡාව ගොනුව ගොනුව සාකච්ඡාව මාධ්‍යවිකි මාධ්‍යවිකි සාකච්ඡාව සැකිල්ල සැකිලි සාකච්ඡාව උදවු උදවු සාකච්ඡාව ප්‍රවර්ගය ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව ද්වාරය ද්වාරය සාකච්ඡාව MOS MOS talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk අටමස්ථාන 0 4199 791206 789110 2026-05-22T08:56:19Z KSLwiki24 70498 /* අටමස්ථානාධිපති හිමි */ අටමස්ථානාධිපති පිළිබඳව කෙටියෙන් මෙම ලිපියේ මුල් අවස්ථාවේ දක්වා ඇත.ලිපියේ මාතෘකාව සමග අන්තර්ගතය පරස්පර වන බැවින් ඉවත් කරන ලදී. 791206 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced}}{{TOC right}} [[දේවානම්පිය තිස්ස රජ]] සමයේ [[ලක්දිව]] බූද්ධ ශාසනය පිහිටුවීමෙන් පසු ‍ප්‍රධාන බෞද්ධාගමික නගරය වුයේ [[අනුරාධපුර|අනුරාධපුරයයි]]. මෙනිසා එහි වු පුජනිය ස්ථානයන්ට විශේෂ ගෞරවයක් බෞද්ධ ජනතාව තූළ ඇති විය. == මිහිඳුහිම්යන් නම්කල අනාගත අටමස්ථාන == මිහිදු මහ රහතන් වහන්සේ අනුරාධපුර සීමා නිර්ණය කිරීමේදී භූමිය වෙන් කරන ලද අටමස්ථාන. [[දීප වංශය]], [[මහාවංස|මහා වංශය]], [[සමන්තප්‍රාසාදීකාව]], [[පුජාවලිය]], [[සිංහල බෝධි වංශය]], [[සද්ධාර්මාලංකාරය]], [[සද්ධර්මරතනාවලය]] ඇතුළු පොත පතේහි මේ පිළිබඳ සදහන් වේ. # බෝධිගෘහය # ලෝවාමහාපාය # සන්නිපාත ශාලාව # රාශ්‍රි මාලකය # ලහබත් ගෙය # මහාථූපය # කණිෂ්ඨක ථූපය # ප්‍රතිමා ගෘහය ==ඉතිහාස ග්‍රන්ථයන්හී විස්තර වන දේවානම්පිය තිස්ස රජු සමයේ අටමස්ථාන== මෙම ස්ථාන අටම [[අනුරාධපුර මහා විහාරය|මහා විහාරය]] අයත් ස්ථාන වේ. # [[තිස්සමහාරාම රජ මහා විහාරය|තිස්සමහාරාමය]] # කර්මමාලක සීමාව # ජන්තාඝාර පොකුණ පිහිටි ස්ථානය # [[ශ්‍රී මහා බෝධිය, අනුරාධපුර|ශ්‍රී මහාබෝධිය]] # සංඝයාගේ පොහෝය ගෙය # සංඝයාට ලැබුන දේ බෙදන ස්ථානය # චතුස්සාගාරය # මහාථූපයට වෙන්කල භූමිය === තිස්සාරාමය === === භික්ෂුන් විනය කර්ම කරන කම්මාලකය === ===ජන්තාඝර පොකුණ === {{main|ජන්තාඝර පොකුණ}} ===ශ්‍රී මහාබෝධීන් වහන්සේ === {{main|ශ්‍රී මහා බෝධිය, අනුරාධපුර}} මෙය පිහිටා තියෙන්නේ මිහිඳු හිමියන් වෙනුවෙන්දෙවන පෑ තිස් රජු මහාමෙව්නාවේ කර වු තිස්සාරාමයෙය. සංඝමිත්තා මෙහෙණිය විසින් මෙරට වැඩම කරන ලද්දේ බුදුන්ට ධර්මාවබෝධයට සෙවණ දුන් ඇසතු බෝ රුකේ දකුණු ශාඛාවයි. මෙය වප් මස පුරපසලොස්වක දිනයකදි මෙරටට ගෙන ආ බව මහා වංශයේ සදහන් වේ. බෝධීන් වහන්සේ අද තිබෙන තැනට වඩා පහත බිමක මුලින් රෝපණය කර ඇතත් ක්‍රමයෙන් බැමි බැදිමාදියෙන් උස් බිමක් දක්වා වර්ධනය වී ඇත. 1907 සහ 1911 වැසි කුණාටුවකින් මෙහි ශාඛා ‍‍දෙකක් කඩා වැටිණී. 1929 උන්මත්‍තකයෙකු විසින් එක් ශාඛාවක් කපා දමන ලදි. 1985 කොටි ත්‍රස්තවාදීවන් විසින් මළුවේදි වෙඩි තබා [[ශ්‍රී මහා බෝධි සමූලඝාතනය|සිවිල් වැසියන් සමූහයක් ඝාතනය]] කරන ලදි. 19 වන සියවසේදි උඩමළුවේ තිබු විශ්ණු දේවාලය ඉවත් කරන ලදි. මෙහි පළමු රන් වැට 1969 මහනුවර රාජසිංහ පුස්තකාලාධිපති යටි රාවන නාරද හිමියන්ගේ මුලික්වයෙන් මහනුවර ශ්‍රී බෝධී ආරක්ෂක රන් වැට සභාව කරවන ලදි. දෙවැනි රන් වැට රනිල් වික්‍රමසිංහ මහාතාගේ උපදෙස් පිට රන්වැට ආරක්ෂක කමිටුව මගින් 2003 කරවන ලදි. === පෝය ගෙය (ලෝවමාපාය) === {{main|ලෝවාමහාපාය}} ලෝවාමහාපාය හෙවත් හෙවත් ලෝහප්‍රාසාදය යනු මහා විහාරයේ පෝය ගෙයයි. දෙවන පෑතිස් රජු මෙතන භික්ෂුන් වහන්හසේට අඩමසකටවත් ප්‍රාතිමෝක්ෂය කියවිම සදහා පෝය ගෙයක් ඉදි කළ අතර දුටුගැමුණු රජු (ක්‍රි.පු 161-137) එය නව මහල් කරවා තඹ ලෝහ සෙවිළි කරවීය. මෙහි සැකැස්ම තව්තිසාවෙහි භරණි නම් දෙවඟනගේ ප්‍රාසාදයට සම විය. මෙහි යට මහලේ පෘතග්ජන භික්ෂුන්ද දෙවැනි මහලේ සිට නවවැනි මහල දක්වා රහතුන් වහන්සේලාද වැඩ සිට ඇත. වස් අවසාන කාලයේ භික්ෂුන් මෙතැනට රැස්වීමේ සිරිතක්ද පැවත ඇත. මෙය සද්ධාතිස්ස , දෙවැනි සිරිනාග , මහසෙන් , කිත්සිරිමෙවන් , මහා පැරකුම්බා ආදි රජවරැ පිළිසකර කර ඇත. මෙහි ගල්කණු 1600 ක් වේ. ලෝවාමහාපාය අසල ඇති වෙනත් ස්ථාන ලහවත්තේ, රංසිමාලකය, හා චතුශාලාව හෙවත් දාන ශාලාව පිහිටා ඇත. === ලහබත් ගෙය === ===දාන ශාලාව === === රුවන්වැලි සෑය === {{main|රුවන්වැලිසෑය}} දෙවන පෑතිස් රජතුමා රුවන් මළුව නම් බිමේ ශිලා ස්ථම්භයක තම මුණුබුරෙකු අනාගතයේදී මෙහි ස්ථුපයක් කරවන බව සදහන් කර ඇත. මෙය දැක දුටුගැමැණු රජු මෙහි මහාසෑය කර වූ බවත් පසුව ඵය රුවන්වැලිසෑය ලෙස ප්‍රසිද්ධ වී ඇත. මහා වංශයේ සදහන් වන ලෙස විශ්කම්භයෙන් අඩි 370 පමණ වූ ස්ථුපය ගිලා නොබැසීම සදහා රියන් සතක් ගැඹුරට අත්තිවාරම් කපා ගල් දමා ඇතුන් ලවා පාගවා සිනිදු මැටි යොදා, යකඩ දැල් දමා ශක්තිමත් කළ අයුරු සදහන් කර ඇත. ධාතු ගර්භය ගල් පුවරු හයකින් නිමවා ඇත. එහි රනින් කළ බෝරුකක් හා එහි සෙවණේ වැඩ සිටින බුදු පිළිමයක්ද ශක්‍ර, බ්‍රහ්ම, පංච, සිඛ, කාලනාග පිරිවරද තැබීය. බුද්ධ චරිතයේ බොහෝ කතා සිතුවමට නගා ඇත. මෙහි වැඩ දුටු ගැමුණු රජ සමයේ නිමා කළ නොහැකි වූයෙන් සද්ධාතිස්ස රජු සතරැස් කොටුවට ඉහලින් ජත්‍රයද ලංජිතිස්ස රජු ප්‍රේසාවේ ගල් ඇල්ල වීමද සිදු කළ අතර සතරැස් කොටුව, දෙවතා කොටුව සහ කොත් කැරැල්ල පස් වැනි සිය වසින් පසුව ඉදි කර ඇත. ධාතුසේන රජු මෙහිජත්‍රය පිළිසකර කර ඇත. රුවන්වැලි සෑය ආශ්‍රිත වෙනත් කැටයම් හත්ථිවේදය, ඇත් පවුර, පස් පිළිම ගෙය, සූර්ය සේවාලය, කුඩා දාගැබ, සිරි පතුල් ගල්, කඩොල් ඇතුගේ දළ, සළපතළ මළු‍වේ කවය, කීර්ති ශ්‍රී නිශ්ශංකමල්ල ලිපිය, භාතියාභය රූපය හා දුටුගැමුණු රූපය, ගල් ටැඹ, ශිලාචේතිය, එළාර සොහොන යන ස්ථානද මේ අසලම පිහිටා ඇත. == 13 වන සියවස වන විට අටමස්ථාන == # දකුණු මහා සෑය # [[ශ්‍රී මහා බෝධිය, අනුරාධපුර|ශ්‍රී මහාබෝධිය]] # [[ලෝවාමහාපාය|ලෝවාමහාපාය]] # පිරිත් ශාලාගෙය # ජන්තාඝාර පොකුණ පිහිටි ස්ථානය # [[ථූපාරාමය]] # [[රුවන්වැලිසෑය|රූවන්වැලිසෑය]] # [[මිහින්තලය මහාසෑය|මිහින්තලේ මහා සෑය]] == මහනුවර යුගය වන විට අටමස්ථාන. == මහාවිහාරයට අයත් අංග වලට අමතරව [[අභයගිරි විහාරය|අභයගිරි විහාරයට]] අයත් අංගද එක්වී ඇත. # [[ශ්‍රී මහා බෝධිය, අනුරාධපුර|ශ්‍රී මහාබෝධිය]] # [[ලෝවාමහාපාය|ලෝවාමහාපාය]] # [[රුවන්වැලිසෑය|රූවන්වැලිසෑය]] # [[අභයගිරි විහාරය|අභයගිරිය]] # [[ථූපාරාමය]] # [[ජේතවනාරාමය, අනුරාධපුර|ජේතවනාරාමය]] # [[මිරිසවැටිය]] # [[මිහින්තලය මහාසෑය|මිහින්තලේ මහා සෑය]] ==ඉංග්‍රීසි රජයෙන් නම්කළ අටමස්ථාන == ඉංග්‍රීසින් ලංකාවේ පාලන බලය අත් කර ගැනීමෙන් පසුව බෞද්ධ වෙහෙර සතු ඉඩ කඩම් විශාල ප්‍රමානයක් රජය අයත් කර ගන්නා ලදි. 1856 ඉංග්‍රීසි රජයෙන් පත් කළ විහාර දේවාල කොමිසම මගින් නම් කළ පහත සදහන් පුජනිය ස්ථාන අටමස්ථාන ලෙස නම්කර ඔප්පුවක් මගින් 1872 අටමස්ථානාධිපති හිමිට සහ බුලන්කුලම පවුලට {{citation needed}} භාර දෙන ලදි. # මහා බෝධිය # ලෝවාමහාපාය # රූවන්වැලිසෑය # ථූපාරාමය # මිරිසවැටිය # අභයගිරි දාගැබ # ජේතවනාරාම දාගැබ # ලංකාරාමය ===ශ්‍රී මහා බෝධීය === {{main|ශ්‍රී මහා බෝධිය, අනුරාධපුර}}හ්ංහ්ජ්ජ්ක්ග්ස්ව්ම්ංංංංංෆ් ට්ට්ට්ට්ට්‍යුෆිගිෆිජ්ජ්ෆ්‍ය්ද්හ්හ්හ්‍ය් === රුවන්වැලි සෑය === {{main|රුවන්වැලිසෑය}} ===ලෝවාමහාපාය(පෝය ගෙය) === {{main|ලෝවාමහාපාය}} ===ථුපාරාමය === {{main|ථූපාරාමය}} මිහිඳු හිමියන් වැඩම කිරිමෙන් පසු දෙවන පෑතිස් රජතුමා කර වු පළමු ස්ථුපය මෙයයි. මෙහි නිදන් කර ඇත්තේ බුදුන් වහන්සේගේ දකුණු අකු ධාතුවයි. මෙම නිදන් කිරිමත් සමඟ ධාතු වන්දනාව මෙරට ඇරඹුණී. ප්‍රථම චේතිය නිසා පඨමය චේතිය නම් වේ. සරාම්භයේදි ස්ථුපය ධන්‍යාකාර යුක්ත වුවද 1864 ප්‍රතිසංස්කරණවලින් පසු ඝණ්ඨාකාර හැඩය ගෙන ඇත. මේ ආශ්‍රිත කැටයම් හා වෙනත් ස්ථානද එනම් ඇත් පොකුන, බෝධිඝරය, පිළිමගෙය, පදලස චේතිය, දානශාලාව හා මෙහෙණි ආරාමයක්ද දක්නට ඇත. ===මිරිසවැටිය === {{main|මිරිසවැටිය}} [[Image:SL Anuradhapura asv2020-01 img35 Mirisawetiya Stupa.jpg|right|thumb|250px]] මෙය දුටු ගැමුණු රජු(ක්‍රිස්තු පූර්ව 161 - 137) ඉදි කර වන ලදි. මහා වංශයේ සදහන් වන්නේ රජු භිකෂූන්ට නොදි මිරිස් මාළුවක් කෑ නිසා මිරිසවැටිය වන බවයි. පැරණියේ මෙහි සතරැස් කොටුවට ඉහලින් ජත්‍රයක් පමණක් යුක්ත වුවද පසු කාලයක ඒ වෙනුවට දේවතා කොටුව හා කොත්කැරැල්ල එක් කර ඇත. සෝළීන් මෙය කඩා දැමිමෙන් පසු මහ පැරකුම්බාවන් මෙය නැවත ඉදි කරවා ඇත. (පළමුවන ගජබා රජු, වෝහාරිකතිස්ස රජු, පස්වන කාශ්‍යප රජු ආදීන්ද මෙහි සුලු ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු කර ඇත.) ලංකාවේ ශිලා කැටයම් අතර ඉතාමත් කලාත්මක ශිලා කැටයම් මෙහි දක්නට ලැබේ. ===අභයගිරි දාගැබ === {{main|අභයගිරිය}} මෙය පැරණි ඉන්දියාවේ නාලන්දා, ජගන්දලා, වික්‍රමශීලා වැනි ‍බෞද්ධ ආගමික විශ්ව විද්‍යාල ගනයට ඇතුල් කළ හැකිය. මෙහි රත්නප්‍රාසාදය දිව්‍ය විමානයක් බදු වූ බව කාශ්‍යපගේ <!-- රජතුමාගේ? -->අභයගිරි ශිලා ලිපිය දක්වයි. කලා නිර්මාණ අතර ප්‍රමුඛස්ථානයක් ගන්නා මුරගල් සඳකඩ පහණ, කුට්ටම් පොකුණ, සමාධි බුදු පිළිමය ආදිය මෙහි පිහිටා ඇත. වලගම්බා (වට්ටගාමිණි අභය) රජුගේ දෙවැනි පාලන සමයේ(කි.පූ. 89 සිට 77 දක්වා) ඒ රජතුමා විසින් අභයගිරිය තනවන ලද්දේය. තිය (තිස්ස) නම් තරුණ බ්‍රාහ්මණයෙකු හා දෙමළ හමුදාවේ ආක්‍රමණ හමුවේ රජු සිහසුන අත හැර කඳුකරයට පලා ගියේය. මෙසේ පලා යද්දි ජෛන ආශ්‍රමයක සිටි ගිරි නම් පූජකයෙකු රජු දැක "මහා කලු සිංහලයා පලා යනවා" යයි කෑ ගැසීය. වසර 14 කට පසු භාතිය නම් දෙමළ රජු පරදවා නැවත රජවී එසේ කෑ ගැසූ තැන අභයගිරිය තනවන ලද්දේය. ===ජේතවන විහාරය === {{main|ජේතවනාරාමය}} ලංකාවේ අභයගිරිය දෙවැනි බෞද්ධ නිකාය වන අතර '''ජේතවනය තෙවැනි නිකාය''' වේ. මහසෙන් රජු මෙය කර වන ලද්දකි. ජේතවනය ජෝතිය නම් භූමියේ ඉදි කර ඇති අතර මෙයින් ඇරඹුණ නිකාය භාගලික නිකාය සේද හදුන්වයි. ජේතවන ස්ථූපය අනුරාධපුර මහ සෑ තුනෙන් එකකි. බෝධිඝරය, පිළිම ගේ, පොහොය ගෙය, දාන ශාලාවක් ද මෙහි පිහිටා ඇත. ගඩොලින් ඉදිකළ අවශේෂ ස්මාරක අතරින් දැනට ලොව නටබුන්ව පවතින උසම පූජනීය ගොඩනැගීම වන්නේ ජේතවන දාගැබයි. එවක ජේතවන දාගැබ උඩ අඩි 400කින් නොඑසේනම් මීටර් 110 කින් සමන්විත වූ බව කියැවේ. නමුත් කාලයාගේ ඇවෑමෙන් ගරා වැටී පැවති මේ වෙහෙර වර්තමානයේ සිදුකළ සංරක්ෂණ කටයුතුවලින් පසු අඩි 237ක උසකින් සමන්විත වෙයි. ===ලංකාරාමය === {{main|ලංකාරාමය}} පෙර මෙය අභයගිරියට අයත් ආරාමයක් වූ අතර වටදා ගෙයක් හා වෙනම දාගැබක්ද විය. {{෴}} == අටමස්ථානාධිපති හිමිවරුන් == උලුක්කුලමේ හිමි (1747-1815) ඇලගමුවේ හිමි පාලුවැව හිමි උල්පතගම හිමි (1815-1828) ඉපලෝගම ශ්‍රී සුමන සුදස්සි ධම්මජෝති හිමි (1828-1844) පල්ලේගම ශ්‍රී සුමන රේවත නාහිමි (1844-1864) කළුඑබේ ශ්‍රී සුමන ධම්මරක්ඛිත නාහිමි (1864-1872) උඳුරව හල්මිල්ලෑවේ ශ්‍රී සුමන රතනපාල නාහිමි (1872-1896) පහලතලාවේ ශ්‍රී සුමන මේධංකර නාහිමි (1896-1908) පල්ලේගම ශ්‍රී සුමන රතනපාල නාහිමි (1908-1944) උඳුරව හල්මිල්ලෑවේ ශ්‍රී සුමන රේවත නාහිමි (1944-1977) පල්ලේගම ශ්‍රී සුමන රේවත ඤාණරතන නාහිමි (1977-1977) [[පල්ලේගම ශ්‍රී සුමන ධම්මරක්ඛිත සිරිනිවාස නාහිමි (1997-2022)]] [[පල්ලේගම ශ්‍රී සුමන රතනපාල හේමරතන නාහිමි]] (2022 සිට වර්තමානය දක්වා) ==මුලාශ්‍ර== # "අනුරාධපුර අටමස්ථාන සහ ඒ ආශ්‍රිත සිද්ධස්ථාන" ==මේවාද බලන්න== * [[සොළොස්මස්ථානය]] * [[ශ්‍රී ලංකා‍වේ පුජනිය ස්ථාන]] *[[අනුරාධපුර අටමස්ථාන ඒදා සහ අද]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පූජනීය ස්ථාන]] [[Category:අනුරාධපුර]] 9ypl2n0b09hutou9i7rue7fkolw2qr8 791207 791206 2026-05-22T08:56:52Z KSLwiki24 70498 /* අටමස්ථානාධිපති හිමිවරුන් */ උක්ත මාතෘකාව යටතේ අවශ්‍ය නොවේ 791207 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced}}{{TOC right}} [[දේවානම්පිය තිස්ස රජ]] සමයේ [[ලක්දිව]] බූද්ධ ශාසනය පිහිටුවීමෙන් පසු ‍ප්‍රධාන බෞද්ධාගමික නගරය වුයේ [[අනුරාධපුර|අනුරාධපුරයයි]]. මෙනිසා එහි වු පුජනිය ස්ථානයන්ට විශේෂ ගෞරවයක් බෞද්ධ ජනතාව තූළ ඇති විය. == මිහිඳුහිම්යන් නම්කල අනාගත අටමස්ථාන == මිහිදු මහ රහතන් වහන්සේ අනුරාධපුර සීමා නිර්ණය කිරීමේදී භූමිය වෙන් කරන ලද අටමස්ථාන. [[දීප වංශය]], [[මහාවංස|මහා වංශය]], [[සමන්තප්‍රාසාදීකාව]], [[පුජාවලිය]], [[සිංහල බෝධි වංශය]], [[සද්ධාර්මාලංකාරය]], [[සද්ධර්මරතනාවලය]] ඇතුළු පොත පතේහි මේ පිළිබඳ සදහන් වේ. # බෝධිගෘහය # ලෝවාමහාපාය # සන්නිපාත ශාලාව # රාශ්‍රි මාලකය # ලහබත් ගෙය # මහාථූපය # කණිෂ්ඨක ථූපය # ප්‍රතිමා ගෘහය ==ඉතිහාස ග්‍රන්ථයන්හී විස්තර වන දේවානම්පිය තිස්ස රජු සමයේ අටමස්ථාන== මෙම ස්ථාන අටම [[අනුරාධපුර මහා විහාරය|මහා විහාරය]] අයත් ස්ථාන වේ. # [[තිස්සමහාරාම රජ මහා විහාරය|තිස්සමහාරාමය]] # කර්මමාලක සීමාව # ජන්තාඝාර පොකුණ පිහිටි ස්ථානය # [[ශ්‍රී මහා බෝධිය, අනුරාධපුර|ශ්‍රී මහාබෝධිය]] # සංඝයාගේ පොහෝය ගෙය # සංඝයාට ලැබුන දේ බෙදන ස්ථානය # චතුස්සාගාරය # මහාථූපයට වෙන්කල භූමිය === තිස්සාරාමය === === භික්ෂුන් විනය කර්ම කරන කම්මාලකය === ===ජන්තාඝර පොකුණ === {{main|ජන්තාඝර පොකුණ}} ===ශ්‍රී මහාබෝධීන් වහන්සේ === {{main|ශ්‍රී මහා බෝධිය, අනුරාධපුර}} මෙය පිහිටා තියෙන්නේ මිහිඳු හිමියන් වෙනුවෙන්දෙවන පෑ තිස් රජු මහාමෙව්නාවේ කර වු තිස්සාරාමයෙය. සංඝමිත්තා මෙහෙණිය විසින් මෙරට වැඩම කරන ලද්දේ බුදුන්ට ධර්මාවබෝධයට සෙවණ දුන් ඇසතු බෝ රුකේ දකුණු ශාඛාවයි. මෙය වප් මස පුරපසලොස්වක දිනයකදි මෙරටට ගෙන ආ බව මහා වංශයේ සදහන් වේ. බෝධීන් වහන්සේ අද තිබෙන තැනට වඩා පහත බිමක මුලින් රෝපණය කර ඇතත් ක්‍රමයෙන් බැමි බැදිමාදියෙන් උස් බිමක් දක්වා වර්ධනය වී ඇත. 1907 සහ 1911 වැසි කුණාටුවකින් මෙහි ශාඛා ‍‍දෙකක් කඩා වැටිණී. 1929 උන්මත්‍තකයෙකු විසින් එක් ශාඛාවක් කපා දමන ලදි. 1985 කොටි ත්‍රස්තවාදීවන් විසින් මළුවේදි වෙඩි තබා [[ශ්‍රී මහා බෝධි සමූලඝාතනය|සිවිල් වැසියන් සමූහයක් ඝාතනය]] කරන ලදි. 19 වන සියවසේදි උඩමළුවේ තිබු විශ්ණු දේවාලය ඉවත් කරන ලදි. මෙහි පළමු රන් වැට 1969 මහනුවර රාජසිංහ පුස්තකාලාධිපති යටි රාවන නාරද හිමියන්ගේ මුලික්වයෙන් මහනුවර ශ්‍රී බෝධී ආරක්ෂක රන් වැට සභාව කරවන ලදි. දෙවැනි රන් වැට රනිල් වික්‍රමසිංහ මහාතාගේ උපදෙස් පිට රන්වැට ආරක්ෂක කමිටුව මගින් 2003 කරවන ලදි. === පෝය ගෙය (ලෝවමාපාය) === {{main|ලෝවාමහාපාය}} ලෝවාමහාපාය හෙවත් හෙවත් ලෝහප්‍රාසාදය යනු මහා විහාරයේ පෝය ගෙයයි. දෙවන පෑතිස් රජු මෙතන භික්ෂුන් වහන්හසේට අඩමසකටවත් ප්‍රාතිමෝක්ෂය කියවිම සදහා පෝය ගෙයක් ඉදි කළ අතර දුටුගැමුණු රජු (ක්‍රි.පු 161-137) එය නව මහල් කරවා තඹ ලෝහ සෙවිළි කරවීය. මෙහි සැකැස්ම තව්තිසාවෙහි භරණි නම් දෙවඟනගේ ප්‍රාසාදයට සම විය. මෙහි යට මහලේ පෘතග්ජන භික්ෂුන්ද දෙවැනි මහලේ සිට නවවැනි මහල දක්වා රහතුන් වහන්සේලාද වැඩ සිට ඇත. වස් අවසාන කාලයේ භික්ෂුන් මෙතැනට රැස්වීමේ සිරිතක්ද පැවත ඇත. මෙය සද්ධාතිස්ස , දෙවැනි සිරිනාග , මහසෙන් , කිත්සිරිමෙවන් , මහා පැරකුම්බා ආදි රජවරැ පිළිසකර කර ඇත. මෙහි ගල්කණු 1600 ක් වේ. ලෝවාමහාපාය අසල ඇති වෙනත් ස්ථාන ලහවත්තේ, රංසිමාලකය, හා චතුශාලාව හෙවත් දාන ශාලාව පිහිටා ඇත. === ලහබත් ගෙය === ===දාන ශාලාව === === රුවන්වැලි සෑය === {{main|රුවන්වැලිසෑය}} දෙවන පෑතිස් රජතුමා රුවන් මළුව නම් බිමේ ශිලා ස්ථම්භයක තම මුණුබුරෙකු අනාගතයේදී මෙහි ස්ථුපයක් කරවන බව සදහන් කර ඇත. මෙය දැක දුටුගැමැණු රජු මෙහි මහාසෑය කර වූ බවත් පසුව ඵය රුවන්වැලිසෑය ලෙස ප්‍රසිද්ධ වී ඇත. මහා වංශයේ සදහන් වන ලෙස විශ්කම්භයෙන් අඩි 370 පමණ වූ ස්ථුපය ගිලා නොබැසීම සදහා රියන් සතක් ගැඹුරට අත්තිවාරම් කපා ගල් දමා ඇතුන් ලවා පාගවා සිනිදු මැටි යොදා, යකඩ දැල් දමා ශක්තිමත් කළ අයුරු සදහන් කර ඇත. ධාතු ගර්භය ගල් පුවරු හයකින් නිමවා ඇත. එහි රනින් කළ බෝරුකක් හා එහි සෙවණේ වැඩ සිටින බුදු පිළිමයක්ද ශක්‍ර, බ්‍රහ්ම, පංච, සිඛ, කාලනාග පිරිවරද තැබීය. බුද්ධ චරිතයේ බොහෝ කතා සිතුවමට නගා ඇත. මෙහි වැඩ දුටු ගැමුණු රජ සමයේ නිමා කළ නොහැකි වූයෙන් සද්ධාතිස්ස රජු සතරැස් කොටුවට ඉහලින් ජත්‍රයද ලංජිතිස්ස රජු ප්‍රේසාවේ ගල් ඇල්ල වීමද සිදු කළ අතර සතරැස් කොටුව, දෙවතා කොටුව සහ කොත් කැරැල්ල පස් වැනි සිය වසින් පසුව ඉදි කර ඇත. ධාතුසේන රජු මෙහිජත්‍රය පිළිසකර කර ඇත. රුවන්වැලි සෑය ආශ්‍රිත වෙනත් කැටයම් හත්ථිවේදය, ඇත් පවුර, පස් පිළිම ගෙය, සූර්ය සේවාලය, කුඩා දාගැබ, සිරි පතුල් ගල්, කඩොල් ඇතුගේ දළ, සළපතළ මළු‍වේ කවය, කීර්ති ශ්‍රී නිශ්ශංකමල්ල ලිපිය, භාතියාභය රූපය හා දුටුගැමුණු රූපය, ගල් ටැඹ, ශිලාචේතිය, එළාර සොහොන යන ස්ථානද මේ අසලම පිහිටා ඇත. == 13 වන සියවස වන විට අටමස්ථාන == # දකුණු මහා සෑය # [[ශ්‍රී මහා බෝධිය, අනුරාධපුර|ශ්‍රී මහාබෝධිය]] # [[ලෝවාමහාපාය|ලෝවාමහාපාය]] # පිරිත් ශාලාගෙය # ජන්තාඝාර පොකුණ පිහිටි ස්ථානය # [[ථූපාරාමය]] # [[රුවන්වැලිසෑය|රූවන්වැලිසෑය]] # [[මිහින්තලය මහාසෑය|මිහින්තලේ මහා සෑය]] == මහනුවර යුගය වන විට අටමස්ථාන. == මහාවිහාරයට අයත් අංග වලට අමතරව [[අභයගිරි විහාරය|අභයගිරි විහාරයට]] අයත් අංගද එක්වී ඇත. # [[ශ්‍රී මහා බෝධිය, අනුරාධපුර|ශ්‍රී මහාබෝධිය]] # [[ලෝවාමහාපාය|ලෝවාමහාපාය]] # [[රුවන්වැලිසෑය|රූවන්වැලිසෑය]] # [[අභයගිරි විහාරය|අභයගිරිය]] # [[ථූපාරාමය]] # [[ජේතවනාරාමය, අනුරාධපුර|ජේතවනාරාමය]] # [[මිරිසවැටිය]] # [[මිහින්තලය මහාසෑය|මිහින්තලේ මහා සෑය]] ==ඉංග්‍රීසි රජයෙන් නම්කළ අටමස්ථාන == ඉංග්‍රීසින් ලංකාවේ පාලන බලය අත් කර ගැනීමෙන් පසුව බෞද්ධ වෙහෙර සතු ඉඩ කඩම් විශාල ප්‍රමානයක් රජය අයත් කර ගන්නා ලදි. 1856 ඉංග්‍රීසි රජයෙන් පත් කළ විහාර දේවාල කොමිසම මගින් නම් කළ පහත සදහන් පුජනිය ස්ථාන අටමස්ථාන ලෙස නම්කර ඔප්පුවක් මගින් 1872 අටමස්ථානාධිපති හිමිට සහ බුලන්කුලම පවුලට {{citation needed}} භාර දෙන ලදි. # මහා බෝධිය # ලෝවාමහාපාය # රූවන්වැලිසෑය # ථූපාරාමය # මිරිසවැටිය # අභයගිරි දාගැබ # ජේතවනාරාම දාගැබ # ලංකාරාමය ===ශ්‍රී මහා බෝධීය === {{main|ශ්‍රී මහා බෝධිය, අනුරාධපුර}}හ්ංහ්ජ්ජ්ක්ග්ස්ව්ම්ංංංංංෆ් ට්ට්ට්ට්ට්‍යුෆිගිෆිජ්ජ්ෆ්‍ය්ද්හ්හ්හ්‍ය් === රුවන්වැලි සෑය === {{main|රුවන්වැලිසෑය}} ===ලෝවාමහාපාය(පෝය ගෙය) === {{main|ලෝවාමහාපාය}} ===ථුපාරාමය === {{main|ථූපාරාමය}} මිහිඳු හිමියන් වැඩම කිරිමෙන් පසු දෙවන පෑතිස් රජතුමා කර වු පළමු ස්ථුපය මෙයයි. මෙහි නිදන් කර ඇත්තේ බුදුන් වහන්සේගේ දකුණු අකු ධාතුවයි. මෙම නිදන් කිරිමත් සමඟ ධාතු වන්දනාව මෙරට ඇරඹුණී. ප්‍රථම චේතිය නිසා පඨමය චේතිය නම් වේ. සරාම්භයේදි ස්ථුපය ධන්‍යාකාර යුක්ත වුවද 1864 ප්‍රතිසංස්කරණවලින් පසු ඝණ්ඨාකාර හැඩය ගෙන ඇත. මේ ආශ්‍රිත කැටයම් හා වෙනත් ස්ථානද එනම් ඇත් පොකුන, බෝධිඝරය, පිළිමගෙය, පදලස චේතිය, දානශාලාව හා මෙහෙණි ආරාමයක්ද දක්නට ඇත. ===මිරිසවැටිය === {{main|මිරිසවැටිය}} [[Image:SL Anuradhapura asv2020-01 img35 Mirisawetiya Stupa.jpg|right|thumb|250px]] මෙය දුටු ගැමුණු රජු(ක්‍රිස්තු පූර්ව 161 - 137) ඉදි කර වන ලදි. මහා වංශයේ සදහන් වන්නේ රජු භිකෂූන්ට නොදි මිරිස් මාළුවක් කෑ නිසා මිරිසවැටිය වන බවයි. පැරණියේ මෙහි සතරැස් කොටුවට ඉහලින් ජත්‍රයක් පමණක් යුක්ත වුවද පසු කාලයක ඒ වෙනුවට දේවතා කොටුව හා කොත්කැරැල්ල එක් කර ඇත. සෝළීන් මෙය කඩා දැමිමෙන් පසු මහ පැරකුම්බාවන් මෙය නැවත ඉදි කරවා ඇත. (පළමුවන ගජබා රජු, වෝහාරිකතිස්ස රජු, පස්වන කාශ්‍යප රජු ආදීන්ද මෙහි සුලු ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු කර ඇත.) ලංකාවේ ශිලා කැටයම් අතර ඉතාමත් කලාත්මක ශිලා කැටයම් මෙහි දක්නට ලැබේ. ===අභයගිරි දාගැබ === {{main|අභයගිරිය}} මෙය පැරණි ඉන්දියාවේ නාලන්දා, ජගන්දලා, වික්‍රමශීලා වැනි ‍බෞද්ධ ආගමික විශ්ව විද්‍යාල ගනයට ඇතුල් කළ හැකිය. මෙහි රත්නප්‍රාසාදය දිව්‍ය විමානයක් බදු වූ බව කාශ්‍යපගේ <!-- රජතුමාගේ? -->අභයගිරි ශිලා ලිපිය දක්වයි. කලා නිර්මාණ අතර ප්‍රමුඛස්ථානයක් ගන්නා මුරගල් සඳකඩ පහණ, කුට්ටම් පොකුණ, සමාධි බුදු පිළිමය ආදිය මෙහි පිහිටා ඇත. වලගම්බා (වට්ටගාමිණි අභය) රජුගේ දෙවැනි පාලන සමයේ(කි.පූ. 89 සිට 77 දක්වා) ඒ රජතුමා විසින් අභයගිරිය තනවන ලද්දේය. තිය (තිස්ස) නම් තරුණ බ්‍රාහ්මණයෙකු හා දෙමළ හමුදාවේ ආක්‍රමණ හමුවේ රජු සිහසුන අත හැර කඳුකරයට පලා ගියේය. මෙසේ පලා යද්දි ජෛන ආශ්‍රමයක සිටි ගිරි නම් පූජකයෙකු රජු දැක "මහා කලු සිංහලයා පලා යනවා" යයි කෑ ගැසීය. වසර 14 කට පසු භාතිය නම් දෙමළ රජු පරදවා නැවත රජවී එසේ කෑ ගැසූ තැන අභයගිරිය තනවන ලද්දේය. ===ජේතවන විහාරය === {{main|ජේතවනාරාමය}} ලංකාවේ අභයගිරිය දෙවැනි බෞද්ධ නිකාය වන අතර '''ජේතවනය තෙවැනි නිකාය''' වේ. මහසෙන් රජු මෙය කර වන ලද්දකි. ජේතවනය ජෝතිය නම් භූමියේ ඉදි කර ඇති අතර මෙයින් ඇරඹුණ නිකාය භාගලික නිකාය සේද හදුන්වයි. ජේතවන ස්ථූපය අනුරාධපුර මහ සෑ තුනෙන් එකකි. බෝධිඝරය, පිළිම ගේ, පොහොය ගෙය, දාන ශාලාවක් ද මෙහි පිහිටා ඇත. ගඩොලින් ඉදිකළ අවශේෂ ස්මාරක අතරින් දැනට ලොව නටබුන්ව පවතින උසම පූජනීය ගොඩනැගීම වන්නේ ජේතවන දාගැබයි. එවක ජේතවන දාගැබ උඩ අඩි 400කින් නොඑසේනම් මීටර් 110 කින් සමන්විත වූ බව කියැවේ. නමුත් කාලයාගේ ඇවෑමෙන් ගරා වැටී පැවති මේ වෙහෙර වර්තමානයේ සිදුකළ සංරක්ෂණ කටයුතුවලින් පසු අඩි 237ක උසකින් සමන්විත වෙයි. ===ලංකාරාමය === {{main|ලංකාරාමය}} පෙර මෙය අභයගිරියට අයත් ආරාමයක් වූ අතර වටදා ගෙයක් හා වෙනම දාගැබක්ද විය. {{෴}} ==මුලාශ්‍ර== # "අනුරාධපුර අටමස්ථාන සහ ඒ ආශ්‍රිත සිද්ධස්ථාන" ==මේවාද බලන්න== * [[සොළොස්මස්ථානය]] * [[ශ්‍රී ලංකා‍වේ පුජනිය ස්ථාන]] *[[අනුරාධපුර අටමස්ථාන ඒදා සහ අද]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පූජනීය ස්ථාන]] [[Category:අනුරාධපුර]] 3hlrs7dr6n9lljq7i7clgj4ghioe2cf 791208 791207 2026-05-22T08:57:59Z KSLwiki24 70498 /* මේවාද බලන්න */ අටමස්ථානාධිපති ලිපිය වැඩිදුර කියවීම් යටතේ සම්බන්ධ කිරීම 791208 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced}}{{TOC right}} [[දේවානම්පිය තිස්ස රජ]] සමයේ [[ලක්දිව]] බූද්ධ ශාසනය පිහිටුවීමෙන් පසු ‍ප්‍රධාන බෞද්ධාගමික නගරය වුයේ [[අනුරාධපුර|අනුරාධපුරයයි]]. මෙනිසා එහි වු පුජනිය ස්ථානයන්ට විශේෂ ගෞරවයක් බෞද්ධ ජනතාව තූළ ඇති විය. == මිහිඳුහිම්යන් නම්කල අනාගත අටමස්ථාන == මිහිදු මහ රහතන් වහන්සේ අනුරාධපුර සීමා නිර්ණය කිරීමේදී භූමිය වෙන් කරන ලද අටමස්ථාන. [[දීප වංශය]], [[මහාවංස|මහා වංශය]], [[සමන්තප්‍රාසාදීකාව]], [[පුජාවලිය]], [[සිංහල බෝධි වංශය]], [[සද්ධාර්මාලංකාරය]], [[සද්ධර්මරතනාවලය]] ඇතුළු පොත පතේහි මේ පිළිබඳ සදහන් වේ. # බෝධිගෘහය # ලෝවාමහාපාය # සන්නිපාත ශාලාව # රාශ්‍රි මාලකය # ලහබත් ගෙය # මහාථූපය # කණිෂ්ඨක ථූපය # ප්‍රතිමා ගෘහය ==ඉතිහාස ග්‍රන්ථයන්හී විස්තර වන දේවානම්පිය තිස්ස රජු සමයේ අටමස්ථාන== මෙම ස්ථාන අටම [[අනුරාධපුර මහා විහාරය|මහා විහාරය]] අයත් ස්ථාන වේ. # [[තිස්සමහාරාම රජ මහා විහාරය|තිස්සමහාරාමය]] # කර්මමාලක සීමාව # ජන්තාඝාර පොකුණ පිහිටි ස්ථානය # [[ශ්‍රී මහා බෝධිය, අනුරාධපුර|ශ්‍රී මහාබෝධිය]] # සංඝයාගේ පොහෝය ගෙය # සංඝයාට ලැබුන දේ බෙදන ස්ථානය # චතුස්සාගාරය # මහාථූපයට වෙන්කල භූමිය === තිස්සාරාමය === === භික්ෂුන් විනය කර්ම කරන කම්මාලකය === ===ජන්තාඝර පොකුණ === {{main|ජන්තාඝර පොකුණ}} ===ශ්‍රී මහාබෝධීන් වහන්සේ === {{main|ශ්‍රී මහා බෝධිය, අනුරාධපුර}} මෙය පිහිටා තියෙන්නේ මිහිඳු හිමියන් වෙනුවෙන්දෙවන පෑ තිස් රජු මහාමෙව්නාවේ කර වු තිස්සාරාමයෙය. සංඝමිත්තා මෙහෙණිය විසින් මෙරට වැඩම කරන ලද්දේ බුදුන්ට ධර්මාවබෝධයට සෙවණ දුන් ඇසතු බෝ රුකේ දකුණු ශාඛාවයි. මෙය වප් මස පුරපසලොස්වක දිනයකදි මෙරටට ගෙන ආ බව මහා වංශයේ සදහන් වේ. බෝධීන් වහන්සේ අද තිබෙන තැනට වඩා පහත බිමක මුලින් රෝපණය කර ඇතත් ක්‍රමයෙන් බැමි බැදිමාදියෙන් උස් බිමක් දක්වා වර්ධනය වී ඇත. 1907 සහ 1911 වැසි කුණාටුවකින් මෙහි ශාඛා ‍‍දෙකක් කඩා වැටිණී. 1929 උන්මත්‍තකයෙකු විසින් එක් ශාඛාවක් කපා දමන ලදි. 1985 කොටි ත්‍රස්තවාදීවන් විසින් මළුවේදි වෙඩි තබා [[ශ්‍රී මහා බෝධි සමූලඝාතනය|සිවිල් වැසියන් සමූහයක් ඝාතනය]] කරන ලදි. 19 වන සියවසේදි උඩමළුවේ තිබු විශ්ණු දේවාලය ඉවත් කරන ලදි. මෙහි පළමු රන් වැට 1969 මහනුවර රාජසිංහ පුස්තකාලාධිපති යටි රාවන නාරද හිමියන්ගේ මුලික්වයෙන් මහනුවර ශ්‍රී බෝධී ආරක්ෂක රන් වැට සභාව කරවන ලදි. දෙවැනි රන් වැට රනිල් වික්‍රමසිංහ මහාතාගේ උපදෙස් පිට රන්වැට ආරක්ෂක කමිටුව මගින් 2003 කරවන ලදි. === පෝය ගෙය (ලෝවමාපාය) === {{main|ලෝවාමහාපාය}} ලෝවාමහාපාය හෙවත් හෙවත් ලෝහප්‍රාසාදය යනු මහා විහාරයේ පෝය ගෙයයි. දෙවන පෑතිස් රජු මෙතන භික්ෂුන් වහන්හසේට අඩමසකටවත් ප්‍රාතිමෝක්ෂය කියවිම සදහා පෝය ගෙයක් ඉදි කළ අතර දුටුගැමුණු රජු (ක්‍රි.පු 161-137) එය නව මහල් කරවා තඹ ලෝහ සෙවිළි කරවීය. මෙහි සැකැස්ම තව්තිසාවෙහි භරණි නම් දෙවඟනගේ ප්‍රාසාදයට සම විය. මෙහි යට මහලේ පෘතග්ජන භික්ෂුන්ද දෙවැනි මහලේ සිට නවවැනි මහල දක්වා රහතුන් වහන්සේලාද වැඩ සිට ඇත. වස් අවසාන කාලයේ භික්ෂුන් මෙතැනට රැස්වීමේ සිරිතක්ද පැවත ඇත. මෙය සද්ධාතිස්ස , දෙවැනි සිරිනාග , මහසෙන් , කිත්සිරිමෙවන් , මහා පැරකුම්බා ආදි රජවරැ පිළිසකර කර ඇත. මෙහි ගල්කණු 1600 ක් වේ. ලෝවාමහාපාය අසල ඇති වෙනත් ස්ථාන ලහවත්තේ, රංසිමාලකය, හා චතුශාලාව හෙවත් දාන ශාලාව පිහිටා ඇත. === ලහබත් ගෙය === ===දාන ශාලාව === === රුවන්වැලි සෑය === {{main|රුවන්වැලිසෑය}} දෙවන පෑතිස් රජතුමා රුවන් මළුව නම් බිමේ ශිලා ස්ථම්භයක තම මුණුබුරෙකු අනාගතයේදී මෙහි ස්ථුපයක් කරවන බව සදහන් කර ඇත. මෙය දැක දුටුගැමැණු රජු මෙහි මහාසෑය කර වූ බවත් පසුව ඵය රුවන්වැලිසෑය ලෙස ප්‍රසිද්ධ වී ඇත. මහා වංශයේ සදහන් වන ලෙස විශ්කම්භයෙන් අඩි 370 පමණ වූ ස්ථුපය ගිලා නොබැසීම සදහා රියන් සතක් ගැඹුරට අත්තිවාරම් කපා ගල් දමා ඇතුන් ලවා පාගවා සිනිදු මැටි යොදා, යකඩ දැල් දමා ශක්තිමත් කළ අයුරු සදහන් කර ඇත. ධාතු ගර්භය ගල් පුවරු හයකින් නිමවා ඇත. එහි රනින් කළ බෝරුකක් හා එහි සෙවණේ වැඩ සිටින බුදු පිළිමයක්ද ශක්‍ර, බ්‍රහ්ම, පංච, සිඛ, කාලනාග පිරිවරද තැබීය. බුද්ධ චරිතයේ බොහෝ කතා සිතුවමට නගා ඇත. මෙහි වැඩ දුටු ගැමුණු රජ සමයේ නිමා කළ නොහැකි වූයෙන් සද්ධාතිස්ස රජු සතරැස් කොටුවට ඉහලින් ජත්‍රයද ලංජිතිස්ස රජු ප්‍රේසාවේ ගල් ඇල්ල වීමද සිදු කළ අතර සතරැස් කොටුව, දෙවතා කොටුව සහ කොත් කැරැල්ල පස් වැනි සිය වසින් පසුව ඉදි කර ඇත. ධාතුසේන රජු මෙහිජත්‍රය පිළිසකර කර ඇත. රුවන්වැලි සෑය ආශ්‍රිත වෙනත් කැටයම් හත්ථිවේදය, ඇත් පවුර, පස් පිළිම ගෙය, සූර්ය සේවාලය, කුඩා දාගැබ, සිරි පතුල් ගල්, කඩොල් ඇතුගේ දළ, සළපතළ මළු‍වේ කවය, කීර්ති ශ්‍රී නිශ්ශංකමල්ල ලිපිය, භාතියාභය රූපය හා දුටුගැමුණු රූපය, ගල් ටැඹ, ශිලාචේතිය, එළාර සොහොන යන ස්ථානද මේ අසලම පිහිටා ඇත. == 13 වන සියවස වන විට අටමස්ථාන == # දකුණු මහා සෑය # [[ශ්‍රී මහා බෝධිය, අනුරාධපුර|ශ්‍රී මහාබෝධිය]] # [[ලෝවාමහාපාය|ලෝවාමහාපාය]] # පිරිත් ශාලාගෙය # ජන්තාඝාර පොකුණ පිහිටි ස්ථානය # [[ථූපාරාමය]] # [[රුවන්වැලිසෑය|රූවන්වැලිසෑය]] # [[මිහින්තලය මහාසෑය|මිහින්තලේ මහා සෑය]] == මහනුවර යුගය වන විට අටමස්ථාන. == මහාවිහාරයට අයත් අංග වලට අමතරව [[අභයගිරි විහාරය|අභයගිරි විහාරයට]] අයත් අංගද එක්වී ඇත. # [[ශ්‍රී මහා බෝධිය, අනුරාධපුර|ශ්‍රී මහාබෝධිය]] # [[ලෝවාමහාපාය|ලෝවාමහාපාය]] # [[රුවන්වැලිසෑය|රූවන්වැලිසෑය]] # [[අභයගිරි විහාරය|අභයගිරිය]] # [[ථූපාරාමය]] # [[ජේතවනාරාමය, අනුරාධපුර|ජේතවනාරාමය]] # [[මිරිසවැටිය]] # [[මිහින්තලය මහාසෑය|මිහින්තලේ මහා සෑය]] ==ඉංග්‍රීසි රජයෙන් නම්කළ අටමස්ථාන == ඉංග්‍රීසින් ලංකාවේ පාලන බලය අත් කර ගැනීමෙන් පසුව බෞද්ධ වෙහෙර සතු ඉඩ කඩම් විශාල ප්‍රමානයක් රජය අයත් කර ගන්නා ලදි. 1856 ඉංග්‍රීසි රජයෙන් පත් කළ විහාර දේවාල කොමිසම මගින් නම් කළ පහත සදහන් පුජනිය ස්ථාන අටමස්ථාන ලෙස නම්කර ඔප්පුවක් මගින් 1872 අටමස්ථානාධිපති හිමිට සහ බුලන්කුලම පවුලට {{citation needed}} භාර දෙන ලදි. # මහා බෝධිය # ලෝවාමහාපාය # රූවන්වැලිසෑය # ථූපාරාමය # මිරිසවැටිය # අභයගිරි දාගැබ # ජේතවනාරාම දාගැබ # ලංකාරාමය ===ශ්‍රී මහා බෝධීය === {{main|ශ්‍රී මහා බෝධිය, අනුරාධපුර}}හ්ංහ්ජ්ජ්ක්ග්ස්ව්ම්ංංංංංෆ් ට්ට්ට්ට්ට්‍යුෆිගිෆිජ්ජ්ෆ්‍ය්ද්හ්හ්හ්‍ය් === රුවන්වැලි සෑය === {{main|රුවන්වැලිසෑය}} ===ලෝවාමහාපාය(පෝය ගෙය) === {{main|ලෝවාමහාපාය}} ===ථුපාරාමය === {{main|ථූපාරාමය}} මිහිඳු හිමියන් වැඩම කිරිමෙන් පසු දෙවන පෑතිස් රජතුමා කර වු පළමු ස්ථුපය මෙයයි. මෙහි නිදන් කර ඇත්තේ බුදුන් වහන්සේගේ දකුණු අකු ධාතුවයි. මෙම නිදන් කිරිමත් සමඟ ධාතු වන්දනාව මෙරට ඇරඹුණී. ප්‍රථම චේතිය නිසා පඨමය චේතිය නම් වේ. සරාම්භයේදි ස්ථුපය ධන්‍යාකාර යුක්ත වුවද 1864 ප්‍රතිසංස්කරණවලින් පසු ඝණ්ඨාකාර හැඩය ගෙන ඇත. මේ ආශ්‍රිත කැටයම් හා වෙනත් ස්ථානද එනම් ඇත් පොකුන, බෝධිඝරය, පිළිමගෙය, පදලස චේතිය, දානශාලාව හා මෙහෙණි ආරාමයක්ද දක්නට ඇත. ===මිරිසවැටිය === {{main|මිරිසවැටිය}} [[Image:SL Anuradhapura asv2020-01 img35 Mirisawetiya Stupa.jpg|right|thumb|250px]] මෙය දුටු ගැමුණු රජු(ක්‍රිස්තු පූර්ව 161 - 137) ඉදි කර වන ලදි. මහා වංශයේ සදහන් වන්නේ රජු භිකෂූන්ට නොදි මිරිස් මාළුවක් කෑ නිසා මිරිසවැටිය වන බවයි. පැරණියේ මෙහි සතරැස් කොටුවට ඉහලින් ජත්‍රයක් පමණක් යුක්ත වුවද පසු කාලයක ඒ වෙනුවට දේවතා කොටුව හා කොත්කැරැල්ල එක් කර ඇත. සෝළීන් මෙය කඩා දැමිමෙන් පසු මහ පැරකුම්බාවන් මෙය නැවත ඉදි කරවා ඇත. (පළමුවන ගජබා රජු, වෝහාරිකතිස්ස රජු, පස්වන කාශ්‍යප රජු ආදීන්ද මෙහි සුලු ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු කර ඇත.) ලංකාවේ ශිලා කැටයම් අතර ඉතාමත් කලාත්මක ශිලා කැටයම් මෙහි දක්නට ලැබේ. ===අභයගිරි දාගැබ === {{main|අභයගිරිය}} මෙය පැරණි ඉන්දියාවේ නාලන්දා, ජගන්දලා, වික්‍රමශීලා වැනි ‍බෞද්ධ ආගමික විශ්ව විද්‍යාල ගනයට ඇතුල් කළ හැකිය. මෙහි රත්නප්‍රාසාදය දිව්‍ය විමානයක් බදු වූ බව කාශ්‍යපගේ <!-- රජතුමාගේ? -->අභයගිරි ශිලා ලිපිය දක්වයි. කලා නිර්මාණ අතර ප්‍රමුඛස්ථානයක් ගන්නා මුරගල් සඳකඩ පහණ, කුට්ටම් පොකුණ, සමාධි බුදු පිළිමය ආදිය මෙහි පිහිටා ඇත. වලගම්බා (වට්ටගාමිණි අභය) රජුගේ දෙවැනි පාලන සමයේ(කි.පූ. 89 සිට 77 දක්වා) ඒ රජතුමා විසින් අභයගිරිය තනවන ලද්දේය. තිය (තිස්ස) නම් තරුණ බ්‍රාහ්මණයෙකු හා දෙමළ හමුදාවේ ආක්‍රමණ හමුවේ රජු සිහසුන අත හැර කඳුකරයට පලා ගියේය. මෙසේ පලා යද්දි ජෛන ආශ්‍රමයක සිටි ගිරි නම් පූජකයෙකු රජු දැක "මහා කලු සිංහලයා පලා යනවා" යයි කෑ ගැසීය. වසර 14 කට පසු භාතිය නම් දෙමළ රජු පරදවා නැවත රජවී එසේ කෑ ගැසූ තැන අභයගිරිය තනවන ලද්දේය. ===ජේතවන විහාරය === {{main|ජේතවනාරාමය}} ලංකාවේ අභයගිරිය දෙවැනි බෞද්ධ නිකාය වන අතර '''ජේතවනය තෙවැනි නිකාය''' වේ. මහසෙන් රජු මෙය කර වන ලද්දකි. ජේතවනය ජෝතිය නම් භූමියේ ඉදි කර ඇති අතර මෙයින් ඇරඹුණ නිකාය භාගලික නිකාය සේද හදුන්වයි. ජේතවන ස්ථූපය අනුරාධපුර මහ සෑ තුනෙන් එකකි. බෝධිඝරය, පිළිම ගේ, පොහොය ගෙය, දාන ශාලාවක් ද මෙහි පිහිටා ඇත. ගඩොලින් ඉදිකළ අවශේෂ ස්මාරක අතරින් දැනට ලොව නටබුන්ව පවතින උසම පූජනීය ගොඩනැගීම වන්නේ ජේතවන දාගැබයි. එවක ජේතවන දාගැබ උඩ අඩි 400කින් නොඑසේනම් මීටර් 110 කින් සමන්විත වූ බව කියැවේ. නමුත් කාලයාගේ ඇවෑමෙන් ගරා වැටී පැවති මේ වෙහෙර වර්තමානයේ සිදුකළ සංරක්ෂණ කටයුතුවලින් පසු අඩි 237ක උසකින් සමන්විත වෙයි. ===ලංකාරාමය === {{main|ලංකාරාමය}} පෙර මෙය අභයගිරියට අයත් ආරාමයක් වූ අතර වටදා ගෙයක් හා වෙනම දාගැබක්ද විය. {{෴}} ==මුලාශ්‍ර== # "අනුරාධපුර අටමස්ථාන සහ ඒ ආශ්‍රිත සිද්ධස්ථාන" ==මේවාද බලන්න== * [[සොළොස්මස්ථානය]] * [[ශ්‍රී ලංකා‍වේ පුජනිය ස්ථාන]] *[[අනුරාධපුර අටමස්ථාන ඒදා සහ අද]] * [[අටමස්ථානාධිපති]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පූජනීය ස්ථාන]] [[Category:අනුරාධපුර]] 3zzb7njiibd3h8vq2che50buc3gu7lt හන්ගේරියානු සමුහාණ්ඩුව 0 20395 791175 435003 2026-05-21T12:28:50Z Lee 85 791175 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව රට | native_name = ''Magyar Köztársaság'' | conventional_long_name = හන්ගේරියානු සමුහාණ්ඩුව (Hungarian Republic) | common_name = Hungary | image_flag = Flag of Hungary.svg | image_coat = Coat of Arms of Hungary.svg | symbol_width = 65px |image_map = EU-Hungary.svg |map_caption = {{map_caption |location_color=dark green |region=Europe |region_color=dark grey |subregion=the European Union |subregion_color=green |legend=EU-Hungary.svg}} | national_motto =<br /><small>Historically {{lang-la|Cum Deo pro Patria et Libertate}} ("With the help of God for Homeland and Freedom") or {{lang|la|''Regnum Mariae Patronae Hungariae''}} ("Kingdom of Mary, the Patron of Hungary")<ref>[http://esuna.co.uk/~hagfish/blog/index.php?/archives/post-90.html European State Mottos]</ref></small> | national_anthem = ''[[Himnusz]]'' <small style="white-space:nowrap;"><span style="font-size:111%;">''({{lang|hu|"Isten, áldd meg a magyart"}})''</span><br />"Hymn" or "Anthem" ("God, bless the Hungarians")</small> | official_languages = [[Hungarian language|Hungarian]] | ethnic_groups = 95% [[Hungarians|Hungarian]], 2% [[Romani people|Roma]], 3% other minority groups | demonym = Hungarian | capital = [[Budapest]] | latd = 47 |latm=26 |latNS=N |longd=19 |longm=15 |longEW=E | largest_city = capital | government_type = [[Parliamentary republic]] | leader_title1 = [[President of Hungary|President]] | leader_title2 = [[List of Prime Ministers of Hungary|Prime Minister]] | leader_name1 = [[Pál Schmitt]] ([[Fidesz]]) | leader_name2 = [[Viktor Orbán]] ([[Fidesz]]) | leader_title3 = [[List of Speakers of the National Assembly of Hungary|Speaker of the National Assembly]] | leader_name3 = [[László Kövér]] ([[Fidesz]]) | accessionEUdate = 1 May 2004 | EUseats = 24 | area_rank = 109th | area_magnitude = 1 E10 | area_km2 = 93,030 | area_sq_mi = 35,919 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | percent_water = 0.74% | population_estimate = 10,005,000<ref name="KSH">[http://portal.ksh.hu/pls/ksh/docs/hun/xstadat/xstadat_evkozi/e_wdsd001a.html Hungarian Central Statistical Office]. Retrieved 25 July 2010.</ref> | population_estimate_year = 2010 May | population_estimate_rank = 83rd | population_census = 10,198,315 | population_census_year = 2001 | population_density_km2 = 107.7 | population_density_sq_mi = 279.0 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | population_density_rank = 94th | GDP_PPP_year = 2009 | GDP_PPP = $185.873&nbsp;billion<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2010/01/weodata/weorept.aspx?sy=2007&ey=2010&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=944&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=61&pr.y=10 |title=Hungary|publisher=International Monetary Fund|accessdate=21 April 2010}}</ref> | GDP_PPP_rank = | GDP_PPP_per_capita = $18,566<ref name=imf2/> | GDP_PPP_per_capita_rank = | GDP_nominal_year = 2009 | GDP_nominal = $129.407&nbsp;billion<ref name=imf2/> | GDP_nominal_rank = | GDP_nominal_per_capita = $12,926<ref name=imf2/> | GDP_nominal_per_capita_rank = | Gini = 24.96 | Gini_year = 2008 | Gini_rank = 3rd | Gini_category = <span style="color:#090;">low</span> | sovereignty_type = [[History of Hungary|Foundation]] | established_event1 = Foundation of Hungary | established_date1 = 895 | established_event2 = Recognized as Christian kingdom | established_date2 = 1000 | established_event3 = Current 3rd republic | established_date3 = 23 October 1989 | HDI_year = 2010 | HDI = {{increase}} 0.805<ref name="HDI">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_EN_Table1.pdf|title=Human Development Report 2010|year=2010|publisher=United Nations|accessdate=5 November 2010}}</ref> | HDI_rank = 36th | HDI_category = <span style="color:#090;">very high</span> | currency = [[Hungarian forint|Forint]] | currency_code = HUF | country_code = hu | time_zone = [[Central European Time|CET]] | utc_offset = +1 | time_zone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] | utc_offset_DST = +2 | date_format = yyyy.mm.dd, <br />yyyy.[[Roman numerals|{{sm|mm}}]].dd ([[Common Era|CE]]) | drives_on = දකුණ (right) | cctld = [[.hu]]<sup>1</sup> | calling_code = [[Telephone numbers in Hungary|36]] | footnotes = | ISO_3166-1_alpha2 = HU | ISO_3166-1_alpha3 = HUN | ISO_3166-1_numeric = 348 | sport_code = HUN | vehicle_code = H | footnote1 = Also [[.eu]] as part of the European Union. }} '''හන්ගේරියානු සමුහාණ්ඩුව''', [[මධ්‍යම යු‍රෝපය|මධ්‍යම යු‍රෝපයේ]] [[කරහැනියන් ද්‍රෝණිය|කරහැනියන් ද්‍රෝණියේ]] පිහිටි [[රට|රටකි]]. එය මායිම් වන්නේ [[ඔස්ට්‍රියා]], [[සිලොවැනියා]], [[උක්රේන්]], [[රොමානියා]], [[සර්බියා]], [[ත්‍රොඒෂියා]] සහ [[සිලවේනියාවය]]. බ්‍රඩාපෙස්ට් එහි අගනුවරය. හන්ගේරියාව EU නේටෝ OECD, V4 සහ ෂෙන්ගෙන් ප්‍රාන්තයේ සාමාජිකයෙකි. රාජ්‍යභාෂාව වන්නේ හංගේරියන්ය. බටහිර යුරෝපියානු ජනාවාස කාලයකින් පසු 9 වන ශතවර්ෂයේ සිටි ආෂෙඩ් නැමැති පාලකයා හංගේියාව ස්ථාපනය කළහ. ඔහුගේ මුනුපුරා ස්ටෙෆන් පළමුවන හංගේරියාව 1000 වර්ෂයේ පාප්තුමන් විසින් එවන ලද කිරැළකින් කිරැළු පැලැන්දහ. හංගේරියානු රාජධානිය අවුරැදු 946 පැවතුනහ. මොනාන් යුද්ධය ඔටමන් අල්ලා ගැනීමට ඉවහල් විය. 1 වන ලෝක යුද්ධයට පෙර විශාල බලවතෙකුව සිටි රට තම බල ප්‍රදේශ වලින් 70% ක් හා ජනගහනයෙන් 1/3 ක් අහිමි විය. ට්‍රියානොන් ගිවිසුමට අනුව මෙය සිදු විය. 1947 – 1989 පැවැති කොමියුනිස්ට් යුගයේ දී හංගේරියාව විදේශීය අවධානය ‍ලබාගත් අතර මෙය 1986 විප්ලවය සම්බන්ධයෙනි. 1989 තම දේශසීමා ඔස්ට්‍රියාව අතර විවෘත කළ අතර එය නැගෙනහිර කොටසක් කඩා වැටීමට ද හේතු විය. 1989 සිට පාර්ලිමේන්තු සමුහාණ්ඩුවක් තිබෙන අතර ඉහල ආර්ථිකයක් හා නියමිත වෙළද පොළවල් අතරේ ප්‍රාදේශිය නාය‍කයෙකි. 2010 අන්තර්ජාතික ජිවන තත්ත්වය දර්ශකයේ හංගේරියන් 20 වන තැන සිටී. GW, CAN නැමැති පාරිසරික ආරක්ෂණ දර්ශනයේ 6 වන ස්ථාපනය ද මෑතකදී එය සංචාරකයන් අතරේ වඩා ප්‍රසිදධ ස්ථානයක් අතරේ 15 වන ස්ථානය හිමි කරගෙන ඇත. මෙම රට උණුසුම් වාතය සහිත ජලය ඇති ගුහා පද්ධති හා (බැලටන් විල) මධ්‍යම යුරෝපයේ විශාලතම විල (බැලටන් විල) හා යුරෝපයේ විශාලතම තණබිම් ඇති (නෝටෝබැගි) රටයි. මෙය උණුසුම් වාතය අඩංගු ජලය සහිත ලෝකයේ දෙවන විශාලතම විල (නෙවිස් විල) අඩංගු රටයි. හන්ගේරි සමුහාණ්ඩුව පින්තූරය - කොඩිය ආදර්ශ පාඨය ජාතික ගීය හන්ගේරි සැලැස්ම අගනුවර සහ විශාලම නගරය - බ්‍රඩාපෙස්ට් - 470 26' N 190 15' E රාජ්‍ය භාෂාවන් - හන්ගේරියානු, හන්ගේරියානු සංකේත භාෂාව ජන වර්ග - 95% මැග්යාර්, 2% රෝම, 3% වෙනත් සුළු ජනතා කාණ්ඩ පාර්ලිමේන්තුව - සමුහාණ්ඩුව - රාජ්‍යය ජනාධිපති - ලැස්ලෝ සොලිඔම් අගමැති - ගෝඩන් බජ්නායි පදනම - හන්ගේරි පදනම - 896 වර්තමාන තෙවන සමුහාණ්ඩුව - ඔක්තෝම්බර් 23, 1989 EV රාජ්‍යයට පැමිණිම - මැයි 1, 2004 වර්ග ප්‍රමාණය - එකතුව - 93 030 Km2 35 919 sq mi ජලය (%) – 0.74% ජනගහනය - 2009 තක්සේරැව - 10 020 000 2001 ජන සංඛ්‍යාතය - 10 198 315 ඝනත්වය - 107.7 / Km2 279.0 / sq mi GDP (PPP) – 2009 තක්සේරැව එකතුව - $ 180.054 බිලියන සාමාන්‍ය - $ 18 548 GDP (සාමාන්‍ය) - 2009 තක්සේරැව එකතුව - $ 124.241 බිලියන (2008) සාමාන්‍ය - $ 12 386 (2009) ගිනි (2008) – 24.96 (පහළ) HDI (2007) – 0.879 (ඉහළ) මුදල් - ෆොරින්ට් (HUF) == මූලාශ්‍ර == <references/> == බාහිර සබැඳි == * {{wikt-inline}} [[ප්‍රවර්ගය:හන්ගේරියාව]] 3xar6d7mhkgb32hmwda2t8d0pg07bzn ස්ලෝවැකියාව 0 33432 791173 472602 2026-05-21T12:24:23Z Lee 85 791173 wikitext text/x-wiki [[Image:Flag_of_Slovakia.svg|thumb|alt=tiny globe|'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;කොඩිය''' {| |'''ජාතික ගීය''' |Nad Tatrou sa blýska |- |'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;ස්ලෝවැක් සිතියම''' |- |colspan="2" |[[ගොනුව:EU-Slovakia.svg|thumb|]] |- |'''අගනුවර සහ විශාලම නගරය''' |බ්‍රැටිස්ලාවා |- | |උතුරු අක්ෂාංශ 48° 09' නැගෙනහිර දේශාංශ 17° 07' |- |'''රාජ්‍ය භාෂාව''' |ස්ලෝවැක් |- |'''ජන වර්ග''' |85.8% ස්ලෝවැක්, 9.5% හන්ගේරියානු,1.9% ‍රෝමානු, 2.8% වෙනත් සුළු ජනතා |'''රාජ්‍ය''' |පාර්ලිමේන්තු සමුහාණ්ඩුව |- |'''ජනාධිපති''' |අයිවන් ගැස්පොරොවික් |- |'''ජාතික සමුළුවේ සභාපති''' |පැවල් පැස්කා |- |'''නිදහස''' |ඔස්ට්‍රේලියාව සිට |- |'''ස්වයං රාජ්‍යය''' |1 දෙසැම්බර් 1973 |- |'''නිදහස''' |- |'''ඔස්ට්‍රියා හන්ගේරියා සිට''' |ඔක්තෝම්බර් 28, 1918 |- |'''සිං‍කොසැල්වැක් සිට''' |ජනවාරි 1, 1993 |- |'''යුරෝපානු රාජ්‍යයට පැමිණිම''' |මැයි 1, 2004 |- |'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;වර්ග ප්‍රමාණය''' |- |'''එකතුව''' |වර්ග කිලෝමීටර 49 035 |- | |වර්ග සැතපුම් 48 932 |- |'''ජලය (%)''' |නොසැලකේ |- |'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;ජනගහනය''' |- |'''එකතුව''' |2001 |- |'''ජන සංගණනය''' |5 379 455 |- |'''ඝනත්වය''' |වර්ග කිලෝමීටර 111 |- | |වර්ග සැතපුම් 287 |- |'''දළ ජාතික නිෂ්පාදිතය ''' |2008 තක්සේරුව |- |'''එකතුව''' |ඩොලර් බිලියන 119.464 |- |'''සාමාන්‍ය''' |ඩොලර් 22 096 |- |'''දළ ජාතික නිෂ්පාදිතය (සාමාන්‍ය)''' |2008 තක්සේරුව |- |'''එකතුව''' |ඩොලර් බිලියන 95.404 |- |'''සාමාන්‍ය''' |ඩොලර්17 646 |- |'''ගිනි (2008)''' |19.5 (පහළ) |- |'''මානව සංවර්ධන දර්ශකය (2007)''' |0.880 (ඉහළ) |- |'''මුදල්''' |යුරෝ |- |'''මං තීරුව''' |දකුණ |- |'''අන්තර්ජාල TLD''' |.sk3 |- |'''දුරකථන සංකේත''' |421 |} ]] '''ස්ලෝවැකියාව''' මධ්‍යම යුරෝපයේ පිහිටි රටකි. ජනගහනය මිලියන 5 ක් හා වර්ග ප්‍රමාණය වර්ග කි. මී. 49,000 (වර්ග සැතපුම් 19,000) කි. ස්ලෝවැකියාව මායිම් වන්නේ බටහිරින් චෙක් සමුහාණ්ඩුව හා ඔස්ට්‍රියා, උතුරින් පෝලන්තය, නැගෙනහිරින් යුක්රේන් හා දකුණින් හංගේරියාවටය. <br /> අගනුවර හා විශාලතම නගරය වන්නේ බ්‍රැට්ස්ලාවාය. දෙවන විශාලතම නගරය කෝසියෙස්ය. ස්ලොවැනියා යුරෝපියානු සංගමය, නේටෝ, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, ආර්ථික සහයෝගය හා සංවර්ධනය පිළිබඳ සංවිධානය(OECD), ලෝක වෙළඳ ආයතනය(WTO), යුනෙස්කෝ හා අනෙකුත් අන්තර්ජාතික සංවිධානවල සාමාජිකයෙකි.<br /> 5 වන හා 6 වන ශතවර්ෂවලදී වහල් සේවය සඳහා වහලුන් එරටට පැමිණි අතර පුරාණයේ දී අද ස්ලෝවැකියා ප්‍රදේශයට අයිති බොහොමයක් ප්‍රදේශ සාමෝස් අධිරාජ්‍යයට, මොරාවියාවට, හන්ගේරියානු අධිරාජ්‍යයට, ඔස්ට්‍රෝ හංගේරියානු රාජ්‍යයට හා චෙ‍කොෆ්ලෝවෙනියාවට අයත්ව තිබුණි. 2 වන ලෝක යුද්ධයේ දී ස්ලෝවැකියා රාජ්‍ය බිඳ නොවැටී පැවතුණ අතර 1939 – 1944 කාලයේ දී එය ජර්මානු නාට්සින් යටතේ පැවතිණි. 1945 සිට සොල්වැකියාව නැවතත් චෙකොස්ලෝවෙකියාවේ ප්‍රදේශයක් විය. <br /> 1993 ජනවාරි 1 වනදා ස්ලෝවැකියාව නිදහස් රාජ්‍යයක් විය. ස්ලෝවැකියාවේ ඇත්තේ ඉහල ආදායම් ආර්ථිකයක් වන අතර එය යුරෝපියානු සංගමයේ (EU) හා ආර්ථික සහයෝගය හා සංවර්ධනය පිළිබඳ සංවිධානයේ(OECD) වේගවත්ම වර්ධන අනුපාතය වේ. එරට 2004 වර්ෂයේ දී යුරෝපියානු සංගමය(EU) හා 2009 ජනවාරි 01 වනදා යුරෝපීය කලාපය සමඟ එක් විය. යුරෝපියානු සංගමය, යුරෝපීය කලාපය, ස්චෙන්ගන් ප්‍රදේශය හා නේටෝ හි එකම කොමියුනිස්ට් රාජ්‍යය ස්ලෝවැකියාව වේ. == බාහිර සබැඳි == * {{wikt-inline}} {{ප්‍රවර්ගකරණය අවැසි පිටු|date=මැයි 2026}} fhco90blukt7y4a8b9aj7nqi0eft469 ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය 0 34297 791209 772255 2026-05-22T09:12:42Z KSLwiki24 70498 /* ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව */ chart add 791209 wikitext text/x-wiki {{Pp-vandalism|small=yes}}{{Pp-move-vandalism}}[[Image:Most Venerable Walitota Sri Gnanawimalatisssa Maha Thera (1766-1833).jpg|thumb|right|238px|ශ්‍රීමත් පරම පූජ්‍යතර මහා ධම්ම රාජාධි රාජගුරු ගණාචරිය ශ්‍රී විභූෂණ අඹගහපිටියේ ශ්‍රී ඤාණවිමලතිස්සාභිධාන මහා නාහිමිපාණන් වහන්සේ (ශ්‍රී ලංකා අමරපුර නිකායේ නිර්මාතෘ)]] '''ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය''' යනු වර්ෂ 1802 දී ආරම්භ කරන ලද ශ්‍රී ලාංකීය පැවිදි නිකායකි. එය එවකට බුරුමයේ කොන්බෝං රාජවංශයේ අගනුවර වූ අමරපුර නගරය මුල්කොට නම් කර ඇත. අමරපුර නිකායේ හිමිවරු ථෙරවාදී බෞද්ධයෝය. 2019 අගෝස්තු 16 වන දින අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ නිකායන් ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ නිකාය බවට පත් කරමින්, අමරපුර - රාමඤ්ඤ නිකාය ලෙස ඒකාබද්ධ කරන ලදී.<ref name=unity>[http://www.themorning.lk/amarapura-and-ramanna-denominations-unified/ Amarapura and Ramanna denominations unified], the Morning Lanka, accessed 2019.08.17</ref> ==අතීතය== 18 වන සියවසේ මැද භාගය වන විට ලක්දිව උපසම්පදාව නැති වී ගොස් තිබුණි. ශ්‍රී ලංකාවේ බුදු සසුන තෙවරක්ම පිරිහුණු අතර එය නැවත ඇති කිරීමට ගත් උත්සාහය ව්‍යර්ථ විය. එමනිසා කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රාජ්‍ය සමයේ (1747 - 1782) වැලිවිට සරණංකර මාහිමිපානන්ගේ ආරාධනාවෙන් උපාලි නම් තෙරණුවන් වහන්සේ නමක් 1753දී මහනුවරට වැඩම කර උපසම්පදාව නැවත පිහිට වු අතර, එය සියම් නිකාය නම්වේ. එයට හේතුව උපසම්පදාව රැගෙන ආවේ සියම් දේශයෙන් වීමයි.<ref>{{Cite web |url=http://www.divaina.com/2010/01/20/feature02.html |title=ගණින්නාන්සේලා කියවිය යුතු සංඝරජ වැලවිට සරණංකර චරිතය |access-date=2010-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170120202643/http://www.divaina.com/2010/01/20/feature02.html |archive-date=2017-01-20 |url-status=dead }}</ref> බුදු දහම නැවත ස්ථාපිත කර දශකයක් පමණ ගතවීමෙන් පසු 1764 දී එම නිකායට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලා කණ්ඩායමක් එක්ව එම නිකායේ උපසම්පදාව ලැබීමට ගොවිගම කුලයට අයත් විය යුතු බවට නීතියක් පැනවීය. මෙම සමයේදී බුදුරජාණන් වහන්සේ විනය නොසලකා හැර තිබුණු අතර, සමහර භික්ෂුන් වහන්සේලා වතුපිටි අයත් කරගෙන අඹුදරුවන් සමඟ පුද්ගලික නිවාස වල ජීවත් වුහ. ඔවුන් තන්නාසි නමින් හැඳින්වේ. මෙම සම‍යේදී ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළ බඩ ප්‍රදේශය ලන්දේසී ආක්‍රමණ වලට ලක්වෙමින් පැවතුණි. සියම් නිකායේ මෙම ගොවිගම කුල භේදයට විරෝධය පල කෙරමින් වෙනත් කුල වලට අයත් භික්ෂුන් වහන්සේලා රජුගේ අනුග්‍රහය නොලබමින් උපසම්පදා උත්සව 2 ක් 1772 දී තොටගමුව විහාරයේදී ද, 1796 දී තංගල්ලේදී ද පැවැත්විය. නමුත් සියම් නිකාය මෙය විනය නීති කැඩීමක් බව පවසා ඒවාට අනුමැතිය ලබා නොදුන්හ. ===ආරම්භය=== ගොවිගම කුලවාදයත්, ක්‍රි .ව. 1762 ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහයන් විසින් පැනවූ කතිකාවතත් කරණකොටගෙන වෙරළබඩ පළාත් වල විසු භික්ෂුන් වහන්සේලාට උපසම්පදා භාවය ලබාගත නොහැකි විය. මෙම තත්ත්වය වෙනස් කිරීමට සිතූ 1779 දී අඹගහපිටියේ ඤාණවිමලතිස්ස නම් භික්ෂුන් වහන්සේ නමක් තවත් සාමණේර හිමිවරුන් කණ්ඩායමක් සමඟ පහතරට ධනවත් දානපතියෙකුගේ අනුග්‍රහය සහිතව උපසම්පදාව ලබා ගැනීම සඳහා බුරුමය වෙත පිටත්වුහ. 1800 දී බුරුමයේ සංඝරාජ මාහිමියන් අතින් ඔවුන් උපසම්පදාව ලැබීය. මෙම කණ්ඩායම 1802 දී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණියහ. එහිදී ඔවුන් සමඟ පැමිණි ජ්‍යෙෂ්ඨ මියන්මාර් භික්ෂුන් අතින් බලපිටිය මාදු ගඟේ තනවන ලද විශේෂ සීමා මාලකයක වෙසක් පුන් පොහොය දිනයේදී උපසම්පදා උළෙලක් පැවැත්විණි. ඒ සමගින්මෙ පරම පූජ්‍යතර මහා ධම්ම රාජාධි රාජගුරු ගණාචරිය ශ්‍රී විභූෂණ අඹගහපිටියේ ශ්‍රී ඤාණවිමලතිස්සාභිධාන මහා නාහිමිපාණන් වහන්සේගේ ආදිකර්තෘත්වයෙන් වැලිතර අඹගහපිටියේ ශ්‍රී අම්බරුක්ඛාරාම මූල මහා විහාරය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් අමරපුර සමාගම නම් වූ නවනිකායක් ඇරඹි අතර ආරම්භයේ දීම පහතරටට පමණක් සීමා නොවී උඩරට ඇතුළු සමස්ත සිරිලක සිසාරා පූජ්‍යතර බෝගහපිටියේ ශ්‍රී ධම්මජ්ජෝති මහනාහිමි, පූජ්‍යතර කපුගම ශ්‍රී ධම්මක්ඛන්ධ මහනාහිමි, පූජ්‍යතර කතළුවේ ශ්‍රී ගුණරතන තිස්ස මහනාහිමි, පූජ්‍යතර අත්තුඩාවේ ශ්‍රී ධම්මරක්ඛිත මහනාහිමි යන මහා ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේලාගේ උත්සාහයේ ප්‍රතිඵල වශයෙන් මහා නිකායක් වශයෙන් ව්‍යාප්ත කෙරිණ. ===නිල පිලිගැනීම=== සලාගම, කරාව හා දුරාව කුල වලට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලාද බුරුමය වෙත ගොස් උපසම්පදාව ලබාගත් අතර, 1810 දී බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුව අමරපුර නිකායේ උපසම්පදාව පිළිගන්නා බවට නිවේදනයක් නිකුත් කළේය. නමුත් සියම් නිකාය විසින් බුදුදහමට පටහැනිව සිදුකල මෙම ක්‍රියාව හේතුවෙන් කුල වශයෙන් බෙදීමට ලක්විය. ==වැදගත්කම== අමරපුර නිකායේ ආරම්භය ශ්‍රී ලාංකික බුදුදහමේ හා සමාජයේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කරයි. පළමුවරට රාජ්‍ය අනුග්‍රහය රහිතව බුදුදහම වෙනුවෙන් කැපවුනු ගිහි දානපතියන් මුල් වීමෙන් නව නිකායන් බිහිවිය. එම හේතුවෙන් වෙනත් නිකායන් මෙන් නොව අමරපුර නිකාය රාජ්‍ය බලය හා රජතුමාගෙන් නිදහස් විය. ඒ වෙනුවට මධ්‍යම පාන්තික දායකයන් සමඟ වඩාත් සමීපව කටයුතු කලහ. මේ හේතුවෙන් 18 හා 19 වන සියවස් වල මධ්‍යම පංතියේ බලය වැඩි විය. එසේම කුලවාදයට එරෙහි භික්ෂු පරපුරක් මෙතුළින් බිහිවූ අතර මෑත භාගයේදී අමරපුර මහා සංඝ සභාව රාමඤ්ඤ මහා නිකාය හා එක්ව එක් සාමග්‍රී ධර්ම සංඝ සභාවක් ලෙස ස්ථාපිත විය. එය ශාසන ඉතිහාසයේ වැදගත් සිදුවීමක් ලෙස සැලකිය හැකිය. ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව== අතීතයේ අනු නිකායන් 21 කට බෙදුණු අමප්‍රපුර නිකාය 1960 දශකයේ අගභාගයේදී අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් සහ අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් ඒකරාශී විය. ‘ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව’ පිහිටුවා 1969 ජුලි 13 වැනි දින මහරගම සිරි වජිරඤාණ ධර්මායතනයේ පිහිටි උපෝසථාඝාරයේ දී සියලු අමරපුර නිකායට පොදු උසස් පැවිදි කිරීමේ උත්සවයක් පවත්වන ලදී. එම අවස්ථාවට ආණ්ඩුකාර ජනරාල් විලියම් ගොපල්ලව මහතා අනුග්‍රහය දක්වන ලදී. ලංකාව. ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා උත්තරීතර මහානායක පදවියක් මෙම මුලපිරීමත් සමඟ නිර්මාණය වූ අතර එම ගෞරවනීය පදවිය දැරූ ප්‍රථම භික්ෂුව ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන් පත් කරන ලදී.[3] උත්තරීතර මහානායක පදවියට අමතරව අමරපුර නිකායේ සභාපති තනතුරක් ද නිර්මාණය කර අමරපුර මහාසංඝ සභාවේ ප්‍රථම සභාපතිවරයා ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත, අභිධජ මහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් (1896 - 1998) පත් කරන ලදී.[4] 2019 අගෝස්තු 16 දින, අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ නිකාය, ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ සහෝදරත්වය බවට පත් කරමින්, අමරපුර-රාමඤ්ඤ සාමග්‍රී මහා සංඝ සභාව ලෙස ඒකාබද්ධ කරන ලදී.[1] මෙතෙක් ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක හිමිපාණන් වහන්සේලා මෙසේය. {| class="wikitable" ! !නම !සිට !දක්වා |- |1 |අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමි |1969 ජූලි 13 |2003 සැප්තැම්බර් 9 |- |2 |අතිපූජ්‍ය දවුල්දෙන ඤාණිස්සර මහනාහිමි | සැප්තැම්බර් 2003 |3 අප්‍රේල් 2017 |- |3 |අතිපූජ්‍ය කොටුගොඩ ධම්මවාස මහනාහිමි |3 අගෝස්තු 2017 |22 මාර්තු 2021 |- |4 |අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්දසිරි මහනාහිමි |20 ජූලි 2021 |16 මැයි 2023 |- |5 |අතිපූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහනාහිමි |26 නොවැම්බර් 2024 |වර්තමානය |} <div class="toccolours" style="max-width:650px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #ff9933; background-color:#fffaf5; font-family:sans-serif;"> <div style="text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#ff9933; color:black; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:15px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);"> ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ පරිපාලන ගැලීම් සටහන </div> <div style="text-align:center; margin-bottom:10px;"> <div style="display:inline-block; background:#ffebd6; padding:8px 15px; border:2px solid #ff9933; border-radius:4px; font-weight:bold;">උත්තරීතර මහානායක ධුරය</div> <div style="font-size:18px; color:#ff9933; margin:5px 0;">⬇️</div> <div style="display:inline-block; background:#fff0db; padding:8px 15px; border:1px solid #ff9933; border-radius:4px; font-weight:bold;">සමස්ත අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු නිලධාරී මණ්ඩලය</div> <div style="font-size:18px; color:#ff9933; margin:5px 0;">⬇️</div> <div style="font-size:11px; color:#666; font-style:italic; margin-bottom:15px;">(පහත දැක්වෙන සියලුම පාර්ශ්වයන් සමාන්තර මට්ටමකින් නියෝජනය වේ)</div> </div> * '''අමරපුර මහ නිකායේ රාස්සගල පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරය * '''අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් * '''අමරපුර මූලවංශික පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් * '''අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරය * '''උඩරට අමරපුර පාර්ශ්වය / අඹගහපිටිය පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය / වැඩබලන මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරය * '''අමරපුර ශ්‍රී ධම්මරක්ෂිත නිකාය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරය * '''අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික මාතර පාර්ශ්වය / අරියවංශ පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් * '''අමරපුර මහා නිකායේ වජිරවංශ පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය * '''අමරපුර සිරිසුමන (දඩලු) පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් * '''අමරපුර CHULA-GANTHI පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් * '''ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වය''' : ↳ වැඩබලන මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරය * '''අමරපුර මහා නිකාය ඉද්දමල්ගොඩ විහාර පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් </div> ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහ නිකායේ මහානායක හිමිවරු== "උත්තරීතර මහානායක ධුරය" අමරපුර මහා සංඝ සභාව සතු විශේෂ ධුරයකි. {| class="wikitable sortable"width="100%" style="background:#ffffff;" |- !align="left" style="background:#ffdead;" | පාර්ශවය !align="left" style="background:#ffdead;" | මහානායක හිමි !align="left" style="background:#ffdead;" | අනුනායක හිමි |- |සියලු පාර්ශව නියෝජනය කරනු ලබන උත්තරීතර මහානායක ධුරය |කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහානායක හිමි |නොපවතී. |- |අමරපුර මහ නිකායේ රාස්සගල පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය අතිපූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ - සමස්ථ අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ උත්තරීතර මහානායක හිමි ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන,බළංගොඩ |මහෝපාධ්‍යාය පූජ්‍ය පල්ලේවෙල විසුද්ධාජීව අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී සුධර්ශනාරාමය,බෙලිහුල්ඔය |- |අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය |ශ්‍රී සරණපාලවංශාලංකාර ආචාර්ය අතිපූජ්‍ය දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ පරම විචිත්‍රාරාම රාජමහා විහාරය,දෙවිනුවර |1.පූජ්‍ය කොටපොල අමරකිත්ති අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශාන්ති පදනම සහ සේරුවිල බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය,බෞද්ධාලෝක මාවත,කොළඹ 2.අතිපූජ්‍ය තපෝවනයේ නිවාත අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ අභයභූමි තපෝවනය,කෑගල්ල 3.පූජ්‍ය තපෝවනයේ මිතභානි අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ගෝතම තපෝවනය,කලපළුවාව,රාජගිරිය |- |අමරපුර මූලවංශික පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය අහුංගල්ලේ විමලධම්මතිස්ස මහානායක හිමි අම්බරුක්කාරාම මූල මහා විහාරය,බලපිටිය |1.පූජ්‍ය යෝගියානේ සෝභිතතිස්ස අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ජයසින්දරාරමය,යෝගියා 2.පූජ්‍ය කළුවාමෝදර සීලරතනතිස්ස අනුනායක හිමි කේෂ්ථාසන්න මහා විහාරය,අලුත්ගම |- |අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය |අතිපූජ්‍ය අහුංගල්ලේ සිරි සීලවිසුද්ධි මහානායක හිමි රංගිරි උල්පත් රජමහා විහාරය, ත්‍රිකුණාමලය |පූජ්‍ය කොස්‌ගොඩ සුභූති අනුනායක හිමි සංඝරාජ විහාරය, අම්බලන්ගොඩ |- |උඩරට අමරපුර පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය පූජ්‍ය නිකපොත චන්දජෝති (වැඩබලන මහානායක) ස්වාමින්වහන්සේ ඥාණානන්ද බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය, මාදිවෙල, |නොපවතී. |- |අමරපුර පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය අතිපූජ්‍ය කහපොළ සුගතරතන මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ රන්කොත් විහාරය,පානදුර |නොපවතී. |- |ශ්‍රි ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අඹගහපිටිය පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය මාදම්පාගම අස්සජි තිස්ස මහානායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ඉසිපතනාරාමය,වින්සන්ට් පෙරේරා මාවත, කොළඹ 14 |පූජ්‍ය රන්දොඹේ සුමනාලෝකතිස්ස අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ එනසරුක්ඛාරාමය,නවුත්තුඩුව |- |අමරපුර ශ්‍රී ධම්මරක්ෂිත නිකාය |අතිපූජ්‍ය ත්‍රිකුණාමලයේ ආනන්ද මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ සිරි වජිරාරාමය,කොළඹ 05 |පූජ්‍ය වටගෙදර විමලබුද්ධි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ සිරි පඤ්ඤාතිලකාරාමය,මහරගම |- |අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික මාතර පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය අම්බලන්ගොඩ සුධම්ම මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී විජයාරාමය,අම්බලන්ගොඩ |නොපවතී. |- |අමරපුර අරියවංශ සද්ධම්ම යුක්තික පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය එගොඩමුල්ලේ අමරමෝලි තිස්ස මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ විද්‍යාසාගර පිරිවෙන, රිදීගම |1.පූජ්‍ය වල්පොල විමලඥාන අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ගංගාරාම මහ විහාරය,පෑලියගොඩ 2.පූජ්‍ය නවගමුවේ රේවත නායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී පුෂ්පාරාමය,පැපිලියවෙල 3.පූජ්‍ය ඉහළමුල්ලේ සුගුණවංශ අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී බෝධිරාජාරාම මූලමහා විහාරය,අංකුඹුර |- |අමරපුර මහා නිකායේ වජිරවංශ පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය පල්ලෙකන්දේ රතනසාර මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී සාරිපුත්තාරාමය,නාරාහේන්පිට, කොළඹ 08 |- |අමරපුර සිරිසුමන (දඩලු) පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය කොළොන්නාවේ සිරි සුමංගල මහානායක ස්වාමීන් වහනසේ ශ්‍රී දෙව්රම් මහා විහාරය,පන්නිපිටිය |1.පූජ්‍ය කථලුවේ රතනසීහ අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී සම්බුද්ධජයන්ති විහාරය,මොරටුව 2.පූජ්‍ය පල්ලේපොල දේවානන්ද අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ජයන්ති මහා විහාරය,ගලලියද්ද,මාබෝවල |- |අමරපුර චූලගන්ඨි පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය ගන්තුනේ අස්සජි මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ උල්ගල පුරාණ විහාරය,ගන්තුන |1.අතිපූජ්‍ය කරව්වේ විජයතිස්ස අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ නන්දන විහාරය,පිටිගල 2.පූජ්‍ය වැලිතර අමරනන්ද අනූනායක ස්වාමින් වහන්සේ පුලිිනතරාමය,අහුංගල්ල 3.අතිපූජ්‍ය රදාවඩුන්නේ අස්සජි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ පාරමී ධර්මාශ්‍රමය,රදාවඩුන්න |- |ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වය |අතිපුජ්‍ය කදන්ගොඩ සද්ධානන්ද (වැඩබලන මහානායක) ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී ශෛාරාම මහා විහාරය,බලංගොඩ |පූජ්‍ය පලීගල නාරද අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී පූෂ්පාරාම අසූමහා ශ්‍රවක මහා විහාරය,ඇහැලියගොඩ. |- |අමරපුර මහා නිකාය ඉද්දමල්ගොඩ විහාර පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය කදන්ගොඩ සමිත මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී විජයින්දාරාමය,කහවත්ත |1.පූජ්‍ය කරවිට සුජාත අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ සිරිනිවාසාරාම මූලමහා විහාරය,උඩකරවිට 2.පූජ්‍ය පැල්මඩුල්ලේ රතනසිරි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ සුදර්මෝදය පිරිවෙන,පැල්මඩුල්ල |} == අයත් පාර්ශව == අමරපුර - රාමඤ්ඤ නිකායට ඒකරාශී වීමට පෙර, අමරපුර නිකාය අනුශාසනා 21 කට නොඅඩු ලෙස බෙදා ඇත.<ref name="subordrs">{{Cite web |url=http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html |title=Maha Sangha of Sri Lanka |website=metta.lk/ |access-date=2010-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100306174930/http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html |archive-date=2010-03-06 |url-status=dead }}</ref> මෙම උප නියමයන් කුල භේද සහ ප්‍රාදේශීය වෙනස්කම් ඔස්සේ ගොඩනැගුණු බව විශ්වාස කෙරේ. #අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය #උඩරට අමරපුර සාමග්‍රි සංඝ සභාව #අමරපුර ඌව උඩුකිඳ පාර්ශවය #ඌව අමරපුර පාර්ශවය #අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය #අමරපුර එක්නැළිගොඩ පාර්ශවය #අමරපුර ඉද්දමල්ගොඩ පාර්ශවය #අමරපුර රාස්සගල පාර්ශවය #අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය #අමරපුර නිකායේ අමරපුර පාර්ශවය #අමරපුර අඹගහපිටිය පාර්ශවය #අමරපුර ශ්‍රී ධර්මරක්‍ෂිත පාර්ශවය #අමරපුර සද්ධම්මයුත්තික පාර්ශවය #අමරපුර වජිරවංශ පාර්ශවය #අමරපුර සිරි සුමන පාර්ශවය #අමරපුර ස්වේජින් පාර්ශවය #අමරපුර භ්‍රම්මවංශාභිධජ පාර්ශවය #අමරපුර චූලගණ්ඨි පාර්ශවය #උඩරට අමරපුර නිකාය(උඩරට අමරපුර පාර්ශවය) #අමරපුර සම්බුද්ධ සාසනෝදය සංඝ සභාව #[[අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශවය]] මීට අමතරව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායට අයත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ "මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව" නමින් භික්ෂූන් වහන්සේ 1000කට ආසන්න සංඝ සභාවක් ද පවතී. == මූලාශ්‍ර == {{reflist}} == අමතර කියවීමට == * Gombrich, Richard. ''Theravada Buddhism: A Social History from Ancient Benares to Modern Colombo''. Oxon, England: Routledge and Kegan Paul, Ltd., 2004. * [https://web.archive.org/web/20090201174605/http://dailynews.lk/2003/09/17/fea09.html Rohan L. Jayetilleke, 'The bi-centennial of the Amarapura Maha Nikaya of Sri Lanka', ''Daily News'', 17 September 2003] accessed 16 December 2005. * [https://web.archive.org/web/20100306174930/http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html Main Orders of the Sangha] (metta.lk) [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ නිකායන් සහ පාර්ශව]] 7w20y85vluq2h45u1jw6ne4v6f176u8 791210 791209 2026-05-22T09:27:37Z KSLwiki24 70498 /* ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව */ chart add 791210 wikitext text/x-wiki {{Pp-vandalism|small=yes}}{{Pp-move-vandalism}}[[Image:Most Venerable Walitota Sri Gnanawimalatisssa Maha Thera (1766-1833).jpg|thumb|right|238px|ශ්‍රීමත් පරම පූජ්‍යතර මහා ධම්ම රාජාධි රාජගුරු ගණාචරිය ශ්‍රී විභූෂණ අඹගහපිටියේ ශ්‍රී ඤාණවිමලතිස්සාභිධාන මහා නාහිමිපාණන් වහන්සේ (ශ්‍රී ලංකා අමරපුර නිකායේ නිර්මාතෘ)]] '''ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය''' යනු වර්ෂ 1802 දී ආරම්භ කරන ලද ශ්‍රී ලාංකීය පැවිදි නිකායකි. එය එවකට බුරුමයේ කොන්බෝං රාජවංශයේ අගනුවර වූ අමරපුර නගරය මුල්කොට නම් කර ඇත. අමරපුර නිකායේ හිමිවරු ථෙරවාදී බෞද්ධයෝය. 2019 අගෝස්තු 16 වන දින අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ නිකායන් ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ නිකාය බවට පත් කරමින්, අමරපුර - රාමඤ්ඤ නිකාය ලෙස ඒකාබද්ධ කරන ලදී.<ref name=unity>[http://www.themorning.lk/amarapura-and-ramanna-denominations-unified/ Amarapura and Ramanna denominations unified], the Morning Lanka, accessed 2019.08.17</ref> ==අතීතය== 18 වන සියවසේ මැද භාගය වන විට ලක්දිව උපසම්පදාව නැති වී ගොස් තිබුණි. ශ්‍රී ලංකාවේ බුදු සසුන තෙවරක්ම පිරිහුණු අතර එය නැවත ඇති කිරීමට ගත් උත්සාහය ව්‍යර්ථ විය. එමනිසා කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රාජ්‍ය සමයේ (1747 - 1782) වැලිවිට සරණංකර මාහිමිපානන්ගේ ආරාධනාවෙන් උපාලි නම් තෙරණුවන් වහන්සේ නමක් 1753දී මහනුවරට වැඩම කර උපසම්පදාව නැවත පිහිට වු අතර, එය සියම් නිකාය නම්වේ. එයට හේතුව උපසම්පදාව රැගෙන ආවේ සියම් දේශයෙන් වීමයි.<ref>{{Cite web |url=http://www.divaina.com/2010/01/20/feature02.html |title=ගණින්නාන්සේලා කියවිය යුතු සංඝරජ වැලවිට සරණංකර චරිතය |access-date=2010-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170120202643/http://www.divaina.com/2010/01/20/feature02.html |archive-date=2017-01-20 |url-status=dead }}</ref> බුදු දහම නැවත ස්ථාපිත කර දශකයක් පමණ ගතවීමෙන් පසු 1764 දී එම නිකායට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලා කණ්ඩායමක් එක්ව එම නිකායේ උපසම්පදාව ලැබීමට ගොවිගම කුලයට අයත් විය යුතු බවට නීතියක් පැනවීය. මෙම සමයේදී බුදුරජාණන් වහන්සේ විනය නොසලකා හැර තිබුණු අතර, සමහර භික්ෂුන් වහන්සේලා වතුපිටි අයත් කරගෙන අඹුදරුවන් සමඟ පුද්ගලික නිවාස වල ජීවත් වුහ. ඔවුන් තන්නාසි නමින් හැඳින්වේ. මෙම සම‍යේදී ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළ බඩ ප්‍රදේශය ලන්දේසී ආක්‍රමණ වලට ලක්වෙමින් පැවතුණි. සියම් නිකායේ මෙම ගොවිගම කුල භේදයට විරෝධය පල කෙරමින් වෙනත් කුල වලට අයත් භික්ෂුන් වහන්සේලා රජුගේ අනුග්‍රහය නොලබමින් උපසම්පදා උත්සව 2 ක් 1772 දී තොටගමුව විහාරයේදී ද, 1796 දී තංගල්ලේදී ද පැවැත්විය. නමුත් සියම් නිකාය මෙය විනය නීති කැඩීමක් බව පවසා ඒවාට අනුමැතිය ලබා නොදුන්හ. ===ආරම්භය=== ගොවිගම කුලවාදයත්, ක්‍රි .ව. 1762 ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහයන් විසින් පැනවූ කතිකාවතත් කරණකොටගෙන වෙරළබඩ පළාත් වල විසු භික්ෂුන් වහන්සේලාට උපසම්පදා භාවය ලබාගත නොහැකි විය. මෙම තත්ත්වය වෙනස් කිරීමට සිතූ 1779 දී අඹගහපිටියේ ඤාණවිමලතිස්ස නම් භික්ෂුන් වහන්සේ නමක් තවත් සාමණේර හිමිවරුන් කණ්ඩායමක් සමඟ පහතරට ධනවත් දානපතියෙකුගේ අනුග්‍රහය සහිතව උපසම්පදාව ලබා ගැනීම සඳහා බුරුමය වෙත පිටත්වුහ. 1800 දී බුරුමයේ සංඝරාජ මාහිමියන් අතින් ඔවුන් උපසම්පදාව ලැබීය. මෙම කණ්ඩායම 1802 දී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණියහ. එහිදී ඔවුන් සමඟ පැමිණි ජ්‍යෙෂ්ඨ මියන්මාර් භික්ෂුන් අතින් බලපිටිය මාදු ගඟේ තනවන ලද විශේෂ සීමා මාලකයක වෙසක් පුන් පොහොය දිනයේදී උපසම්පදා උළෙලක් පැවැත්විණි. ඒ සමගින්මෙ පරම පූජ්‍යතර මහා ධම්ම රාජාධි රාජගුරු ගණාචරිය ශ්‍රී විභූෂණ අඹගහපිටියේ ශ්‍රී ඤාණවිමලතිස්සාභිධාන මහා නාහිමිපාණන් වහන්සේගේ ආදිකර්තෘත්වයෙන් වැලිතර අඹගහපිටියේ ශ්‍රී අම්බරුක්ඛාරාම මූල මහා විහාරය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් අමරපුර සමාගම නම් වූ නවනිකායක් ඇරඹි අතර ආරම්භයේ දීම පහතරටට පමණක් සීමා නොවී උඩරට ඇතුළු සමස්ත සිරිලක සිසාරා පූජ්‍යතර බෝගහපිටියේ ශ්‍රී ධම්මජ්ජෝති මහනාහිමි, පූජ්‍යතර කපුගම ශ්‍රී ධම්මක්ඛන්ධ මහනාහිමි, පූජ්‍යතර කතළුවේ ශ්‍රී ගුණරතන තිස්ස මහනාහිමි, පූජ්‍යතර අත්තුඩාවේ ශ්‍රී ධම්මරක්ඛිත මහනාහිමි යන මහා ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේලාගේ උත්සාහයේ ප්‍රතිඵල වශයෙන් මහා නිකායක් වශයෙන් ව්‍යාප්ත කෙරිණ. ===නිල පිලිගැනීම=== සලාගම, කරාව හා දුරාව කුල වලට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලාද බුරුමය වෙත ගොස් උපසම්පදාව ලබාගත් අතර, 1810 දී බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුව අමරපුර නිකායේ උපසම්පදාව පිළිගන්නා බවට නිවේදනයක් නිකුත් කළේය. නමුත් සියම් නිකාය විසින් බුදුදහමට පටහැනිව සිදුකල මෙම ක්‍රියාව හේතුවෙන් කුල වශයෙන් බෙදීමට ලක්විය. ==වැදගත්කම== අමරපුර නිකායේ ආරම්භය ශ්‍රී ලාංකික බුදුදහමේ හා සමාජයේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කරයි. පළමුවරට රාජ්‍ය අනුග්‍රහය රහිතව බුදුදහම වෙනුවෙන් කැපවුනු ගිහි දානපතියන් මුල් වීමෙන් නව නිකායන් බිහිවිය. එම හේතුවෙන් වෙනත් නිකායන් මෙන් නොව අමරපුර නිකාය රාජ්‍ය බලය හා රජතුමාගෙන් නිදහස් විය. ඒ වෙනුවට මධ්‍යම පාන්තික දායකයන් සමඟ වඩාත් සමීපව කටයුතු කලහ. මේ හේතුවෙන් 18 හා 19 වන සියවස් වල මධ්‍යම පංතියේ බලය වැඩි විය. එසේම කුලවාදයට එරෙහි භික්ෂු පරපුරක් මෙතුළින් බිහිවූ අතර මෑත භාගයේදී අමරපුර මහා සංඝ සභාව රාමඤ්ඤ මහා නිකාය හා එක්ව එක් සාමග්‍රී ධර්ම සංඝ සභාවක් ලෙස ස්ථාපිත විය. එය ශාසන ඉතිහාසයේ වැදගත් සිදුවීමක් ලෙස සැලකිය හැකිය. ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව== අතීතයේ අනු නිකායන් 21 කට බෙදුණු අමප්‍රපුර නිකාය 1960 දශකයේ අගභාගයේදී අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් සහ අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් ඒකරාශී විය. ‘ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව’ පිහිටුවා 1969 ජුලි 13 වැනි දින මහරගම සිරි වජිරඤාණ ධර්මායතනයේ පිහිටි උපෝසථාඝාරයේ දී සියලු අමරපුර නිකායට පොදු උසස් පැවිදි කිරීමේ උත්සවයක් පවත්වන ලදී. එම අවස්ථාවට ආණ්ඩුකාර ජනරාල් විලියම් ගොපල්ලව මහතා අනුග්‍රහය දක්වන ලදී. ලංකාව. ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා උත්තරීතර මහානායක පදවියක් මෙම මුලපිරීමත් සමඟ නිර්මාණය වූ අතර එම ගෞරවනීය පදවිය දැරූ ප්‍රථම භික්ෂුව ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන් පත් කරන ලදී.[3] උත්තරීතර මහානායක පදවියට අමතරව අමරපුර නිකායේ සභාපති තනතුරක් ද නිර්මාණය කර අමරපුර මහාසංඝ සභාවේ ප්‍රථම සභාපතිවරයා ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත, අභිධජ මහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් (1896 - 1998) පත් කරන ලදී.[4] 2019 අගෝස්තු 16 දින, අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ නිකාය, ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ සහෝදරත්වය බවට පත් කරමින්, අමරපුර-රාමඤ්ඤ සාමග්‍රී මහා සංඝ සභාව ලෙස ඒකාබද්ධ කරන ලදී.[1] මෙතෙක් ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක හිමිපාණන් වහන්සේලා මෙසේය. {| class="wikitable" ! !නම !සිට !දක්වා |- |1 |අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමි |1969 ජූලි 13 |2003 සැප්තැම්බර් 9 |- |2 |අතිපූජ්‍ය දවුල්දෙන ඤාණිස්සර මහනාහිමි | සැප්තැම්බර් 2003 |3 අප්‍රේල් 2017 |- |3 |අතිපූජ්‍ය කොටුගොඩ ධම්මවාස මහනාහිමි |3 අගෝස්තු 2017 |22 මාර්තු 2021 |- |4 |අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්දසිරි මහනාහිමි |20 ජූලි 2021 |16 මැයි 2023 |- |5 |අතිපූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහනාහිමි |26 නොවැම්බර් 2024 |වර්තමානය |} ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ පරිපාලනය ව්‍යුහය== <div class="toccolours" style="max-width:650px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #ff9933; background-color:#fffaf5; font-family:sans-serif;"> <div style="text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#ff9933; color:black; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:15px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);"> ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ පරිපාලන ගැලීම් සටහන </div> <div style="text-align:center; margin-bottom:10px;"> <div style="display:inline-block; background:#ffebd6; padding:8px 15px; border:2px solid #ff9933; border-radius:4px; font-weight:bold;">උත්තරීතර මහානායක ධුරය</div> <div style="font-size:18px; color:#ff9933; margin:5px 0;">⬇️</div> <div style="display:inline-block; background:#fff0db; padding:8px 15px; border:1px solid #ff9933; border-radius:4px; font-weight:bold;">සමස්ත අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු නිලධාරී මණ්ඩලය</div> <div style="font-size:18px; color:#ff9933; margin:5px 0;">⬇️</div> <div style="font-size:11px; color:#666; font-style:italic; margin-bottom:15px;"> (පහත දැක්වෙන සියලුම පාර්ශ්වයන් සමාන්තර මට්ටමකින් නියෝජනය වේ)</div> </div> * '''අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව : :: :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|මහමෙව්නාව සංඝ සභාව (අසපු සංචිතය)}}}}''' * '''අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර මූලවංශික පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''උඩරට අමරපුර පාර්ශ්වය / අඹගහපිටිය පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ශ්‍රී ධම්මරක්ෂිත නිකාය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික මාතර පාර්ශ්වය / අරියවංශ පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර මහා නිකායේ වජිරවංශ පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සිරිසුමන (දඩලු) පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර චූල ගන්ධි පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ඉද්දමල්ගොඩ විහාර පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව </div> ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහ නිකායේ මහානායක හිමිවරු== "උත්තරීතර මහානායක ධුරය" අමරපුර මහා සංඝ සභාව සතු විශේෂ ධුරයකි. {| class="wikitable sortable"width="100%" style="background:#ffffff;" |- !align="left" style="background:#ffdead;" | පාර්ශවය !align="left" style="background:#ffdead;" | මහානායක හිමි !align="left" style="background:#ffdead;" | අනුනායක හිමි |- |සියලු පාර්ශව නියෝජනය කරනු ලබන උත්තරීතර මහානායක ධුරය |කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහානායක හිමි |නොපවතී. |- |අමරපුර මහ නිකායේ රාස්සගල පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය අතිපූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ - සමස්ථ අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ උත්තරීතර මහානායක හිමි ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන,බළංගොඩ |මහෝපාධ්‍යාය පූජ්‍ය පල්ලේවෙල විසුද්ධාජීව අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී සුධර්ශනාරාමය,බෙලිහුල්ඔය |- |අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය |ශ්‍රී සරණපාලවංශාලංකාර ආචාර්ය අතිපූජ්‍ය දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ පරම විචිත්‍රාරාම රාජමහා විහාරය,දෙවිනුවර |1.පූජ්‍ය කොටපොල අමරකිත්ති අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශාන්ති පදනම සහ සේරුවිල බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය,බෞද්ධාලෝක මාවත,කොළඹ 2.අතිපූජ්‍ය තපෝවනයේ නිවාත අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ අභයභූමි තපෝවනය,කෑගල්ල 3.පූජ්‍ය තපෝවනයේ මිතභානි අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ගෝතම තපෝවනය,කලපළුවාව,රාජගිරිය |- |අමරපුර මූලවංශික පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය අහුංගල්ලේ විමලධම්මතිස්ස මහානායක හිමි අම්බරුක්කාරාම මූල මහා විහාරය,බලපිටිය |1.පූජ්‍ය යෝගියානේ සෝභිතතිස්ස අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ජයසින්දරාරමය,යෝගියා 2.පූජ්‍ය කළුවාමෝදර සීලරතනතිස්ස අනුනායක හිමි කේෂ්ථාසන්න මහා විහාරය,අලුත්ගම |- |අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය |අතිපූජ්‍ය අහුංගල්ලේ සිරි සීලවිසුද්ධි මහානායක හිමි රංගිරි උල්පත් රජමහා විහාරය, ත්‍රිකුණාමලය |පූජ්‍ය කොස්‌ගොඩ සුභූති අනුනායක හිමි සංඝරාජ විහාරය, අම්බලන්ගොඩ |- |උඩරට අමරපුර පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය පූජ්‍ය නිකපොත චන්දජෝති (වැඩබලන මහානායක) ස්වාමින්වහන්සේ ඥාණානන්ද බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය, මාදිවෙල, |නොපවතී. |- |අමරපුර පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය අතිපූජ්‍ය කහපොළ සුගතරතන මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ රන්කොත් විහාරය,පානදුර |නොපවතී. |- |ශ්‍රි ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අඹගහපිටිය පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය මාදම්පාගම අස්සජි තිස්ස මහානායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ඉසිපතනාරාමය,වින්සන්ට් පෙරේරා මාවත, කොළඹ 14 |පූජ්‍ය රන්දොඹේ සුමනාලෝකතිස්ස අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ එනසරුක්ඛාරාමය,නවුත්තුඩුව |- |අමරපුර ශ්‍රී ධම්මරක්ෂිත නිකාය |අතිපූජ්‍ය ත්‍රිකුණාමලයේ ආනන්ද මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ සිරි වජිරාරාමය,කොළඹ 05 |පූජ්‍ය වටගෙදර විමලබුද්ධි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ සිරි පඤ්ඤාතිලකාරාමය,මහරගම |- |අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික මාතර පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය අම්බලන්ගොඩ සුධම්ම මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී විජයාරාමය,අම්බලන්ගොඩ |නොපවතී. |- |අමරපුර අරියවංශ සද්ධම්ම යුක්තික පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය එගොඩමුල්ලේ අමරමෝලි තිස්ස මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ විද්‍යාසාගර පිරිවෙන, රිදීගම |1.පූජ්‍ය වල්පොල විමලඥාන අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ගංගාරාම මහ විහාරය,පෑලියගොඩ 2.පූජ්‍ය නවගමුවේ රේවත නායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී පුෂ්පාරාමය,පැපිලියවෙල 3.පූජ්‍ය ඉහළමුල්ලේ සුගුණවංශ අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී බෝධිරාජාරාම මූලමහා විහාරය,අංකුඹුර |- |අමරපුර මහා නිකායේ වජිරවංශ පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය පල්ලෙකන්දේ රතනසාර මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී සාරිපුත්තාරාමය,නාරාහේන්පිට, කොළඹ 08 |- |අමරපුර සිරිසුමන (දඩලු) පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය කොළොන්නාවේ සිරි සුමංගල මහානායක ස්වාමීන් වහනසේ ශ්‍රී දෙව්රම් මහා විහාරය,පන්නිපිටිය |1.පූජ්‍ය කථලුවේ රතනසීහ අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී සම්බුද්ධජයන්ති විහාරය,මොරටුව 2.පූජ්‍ය පල්ලේපොල දේවානන්ද අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ජයන්ති මහා විහාරය,ගලලියද්ද,මාබෝවල |- |අමරපුර චූලගන්ඨි පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය ගන්තුනේ අස්සජි මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ උල්ගල පුරාණ විහාරය,ගන්තුන |1.අතිපූජ්‍ය කරව්වේ විජයතිස්ස අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ නන්දන විහාරය,පිටිගල 2.පූජ්‍ය වැලිතර අමරනන්ද අනූනායක ස්වාමින් වහන්සේ පුලිිනතරාමය,අහුංගල්ල 3.අතිපූජ්‍ය රදාවඩුන්නේ අස්සජි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ පාරමී ධර්මාශ්‍රමය,රදාවඩුන්න |- |ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වය |අතිපුජ්‍ය කදන්ගොඩ සද්ධානන්ද (වැඩබලන මහානායක) ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී ශෛාරාම මහා විහාරය,බලංගොඩ |පූජ්‍ය පලීගල නාරද අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී පූෂ්පාරාම අසූමහා ශ්‍රවක මහා විහාරය,ඇහැලියගොඩ. |- |අමරපුර මහා නිකාය ඉද්දමල්ගොඩ විහාර පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය කදන්ගොඩ සමිත මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී විජයින්දාරාමය,කහවත්ත |1.පූජ්‍ය කරවිට සුජාත අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ සිරිනිවාසාරාම මූලමහා විහාරය,උඩකරවිට 2.පූජ්‍ය පැල්මඩුල්ලේ රතනසිරි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ සුදර්මෝදය පිරිවෙන,පැල්මඩුල්ල |} == අයත් පාර්ශව == අමරපුර - රාමඤ්ඤ නිකායට ඒකරාශී වීමට පෙර, අමරපුර නිකාය අනුශාසනා 21 කට නොඅඩු ලෙස බෙදා ඇත.<ref name="subordrs">{{Cite web |url=http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html |title=Maha Sangha of Sri Lanka |website=metta.lk/ |access-date=2010-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100306174930/http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html |archive-date=2010-03-06 |url-status=dead }}</ref> මෙම උප නියමයන් කුල භේද සහ ප්‍රාදේශීය වෙනස්කම් ඔස්සේ ගොඩනැගුණු බව විශ්වාස කෙරේ. #අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය #උඩරට අමරපුර සාමග්‍රි සංඝ සභාව #අමරපුර ඌව උඩුකිඳ පාර්ශවය #ඌව අමරපුර පාර්ශවය #අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය #අමරපුර එක්නැළිගොඩ පාර්ශවය #අමරපුර ඉද්දමල්ගොඩ පාර්ශවය #අමරපුර රාස්සගල පාර්ශවය #අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය #අමරපුර නිකායේ අමරපුර පාර්ශවය #අමරපුර අඹගහපිටිය පාර්ශවය #අමරපුර ශ්‍රී ධර්මරක්‍ෂිත පාර්ශවය #අමරපුර සද්ධම්මයුත්තික පාර්ශවය #අමරපුර වජිරවංශ පාර්ශවය #අමරපුර සිරි සුමන පාර්ශවය #අමරපුර ස්වේජින් පාර්ශවය #අමරපුර භ්‍රම්මවංශාභිධජ පාර්ශවය #අමරපුර චූලගණ්ඨි පාර්ශවය #උඩරට අමරපුර නිකාය(උඩරට අමරපුර පාර්ශවය) #අමරපුර සම්බුද්ධ සාසනෝදය සංඝ සභාව #[[අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශවය]] මීට අමතරව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායට අයත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ "මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව" නමින් භික්ෂූන් වහන්සේ 1000කට ආසන්න සංඝ සභාවක් ද පවතී. == මූලාශ්‍ර == {{reflist}} == අමතර කියවීමට == * Gombrich, Richard. ''Theravada Buddhism: A Social History from Ancient Benares to Modern Colombo''. Oxon, England: Routledge and Kegan Paul, Ltd., 2004. * [https://web.archive.org/web/20090201174605/http://dailynews.lk/2003/09/17/fea09.html Rohan L. Jayetilleke, 'The bi-centennial of the Amarapura Maha Nikaya of Sri Lanka', ''Daily News'', 17 September 2003] accessed 16 December 2005. * [https://web.archive.org/web/20100306174930/http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html Main Orders of the Sangha] (metta.lk) [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ නිකායන් සහ පාර්ශව]] 7x4jh1iegma1zert517jgfjivwts5if 791211 791210 2026-05-22T09:29:48Z KSLwiki24 70498 /* ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ පරිපාලනය ව්‍යුහය */ minor edits 791211 wikitext text/x-wiki {{Pp-vandalism|small=yes}}{{Pp-move-vandalism}}[[Image:Most Venerable Walitota Sri Gnanawimalatisssa Maha Thera (1766-1833).jpg|thumb|right|238px|ශ්‍රීමත් පරම පූජ්‍යතර මහා ධම්ම රාජාධි රාජගුරු ගණාචරිය ශ්‍රී විභූෂණ අඹගහපිටියේ ශ්‍රී ඤාණවිමලතිස්සාභිධාන මහා නාහිමිපාණන් වහන්සේ (ශ්‍රී ලංකා අමරපුර නිකායේ නිර්මාතෘ)]] '''ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය''' යනු වර්ෂ 1802 දී ආරම්භ කරන ලද ශ්‍රී ලාංකීය පැවිදි නිකායකි. එය එවකට බුරුමයේ කොන්බෝං රාජවංශයේ අගනුවර වූ අමරපුර නගරය මුල්කොට නම් කර ඇත. අමරපුර නිකායේ හිමිවරු ථෙරවාදී බෞද්ධයෝය. 2019 අගෝස්තු 16 වන දින අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ නිකායන් ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ නිකාය බවට පත් කරමින්, අමරපුර - රාමඤ්ඤ නිකාය ලෙස ඒකාබද්ධ කරන ලදී.<ref name=unity>[http://www.themorning.lk/amarapura-and-ramanna-denominations-unified/ Amarapura and Ramanna denominations unified], the Morning Lanka, accessed 2019.08.17</ref> ==අතීතය== 18 වන සියවසේ මැද භාගය වන විට ලක්දිව උපසම්පදාව නැති වී ගොස් තිබුණි. ශ්‍රී ලංකාවේ බුදු සසුන තෙවරක්ම පිරිහුණු අතර එය නැවත ඇති කිරීමට ගත් උත්සාහය ව්‍යර්ථ විය. එමනිසා කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රාජ්‍ය සමයේ (1747 - 1782) වැලිවිට සරණංකර මාහිමිපානන්ගේ ආරාධනාවෙන් උපාලි නම් තෙරණුවන් වහන්සේ නමක් 1753දී මහනුවරට වැඩම කර උපසම්පදාව නැවත පිහිට වු අතර, එය සියම් නිකාය නම්වේ. එයට හේතුව උපසම්පදාව රැගෙන ආවේ සියම් දේශයෙන් වීමයි.<ref>{{Cite web |url=http://www.divaina.com/2010/01/20/feature02.html |title=ගණින්නාන්සේලා කියවිය යුතු සංඝරජ වැලවිට සරණංකර චරිතය |access-date=2010-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170120202643/http://www.divaina.com/2010/01/20/feature02.html |archive-date=2017-01-20 |url-status=dead }}</ref> බුදු දහම නැවත ස්ථාපිත කර දශකයක් පමණ ගතවීමෙන් පසු 1764 දී එම නිකායට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලා කණ්ඩායමක් එක්ව එම නිකායේ උපසම්පදාව ලැබීමට ගොවිගම කුලයට අයත් විය යුතු බවට නීතියක් පැනවීය. මෙම සමයේදී බුදුරජාණන් වහන්සේ විනය නොසලකා හැර තිබුණු අතර, සමහර භික්ෂුන් වහන්සේලා වතුපිටි අයත් කරගෙන අඹුදරුවන් සමඟ පුද්ගලික නිවාස වල ජීවත් වුහ. ඔවුන් තන්නාසි නමින් හැඳින්වේ. මෙම සම‍යේදී ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළ බඩ ප්‍රදේශය ලන්දේසී ආක්‍රමණ වලට ලක්වෙමින් පැවතුණි. සියම් නිකායේ මෙම ගොවිගම කුල භේදයට විරෝධය පල කෙරමින් වෙනත් කුල වලට අයත් භික්ෂුන් වහන්සේලා රජුගේ අනුග්‍රහය නොලබමින් උපසම්පදා උත්සව 2 ක් 1772 දී තොටගමුව විහාරයේදී ද, 1796 දී තංගල්ලේදී ද පැවැත්විය. නමුත් සියම් නිකාය මෙය විනය නීති කැඩීමක් බව පවසා ඒවාට අනුමැතිය ලබා නොදුන්හ. ===ආරම්භය=== ගොවිගම කුලවාදයත්, ක්‍රි .ව. 1762 ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහයන් විසින් පැනවූ කතිකාවතත් කරණකොටගෙන වෙරළබඩ පළාත් වල විසු භික්ෂුන් වහන්සේලාට උපසම්පදා භාවය ලබාගත නොහැකි විය. මෙම තත්ත්වය වෙනස් කිරීමට සිතූ 1779 දී අඹගහපිටියේ ඤාණවිමලතිස්ස නම් භික්ෂුන් වහන්සේ නමක් තවත් සාමණේර හිමිවරුන් කණ්ඩායමක් සමඟ පහතරට ධනවත් දානපතියෙකුගේ අනුග්‍රහය සහිතව උපසම්පදාව ලබා ගැනීම සඳහා බුරුමය වෙත පිටත්වුහ. 1800 දී බුරුමයේ සංඝරාජ මාහිමියන් අතින් ඔවුන් උපසම්පදාව ලැබීය. මෙම කණ්ඩායම 1802 දී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණියහ. එහිදී ඔවුන් සමඟ පැමිණි ජ්‍යෙෂ්ඨ මියන්මාර් භික්ෂුන් අතින් බලපිටිය මාදු ගඟේ තනවන ලද විශේෂ සීමා මාලකයක වෙසක් පුන් පොහොය දිනයේදී උපසම්පදා උළෙලක් පැවැත්විණි. ඒ සමගින්මෙ පරම පූජ්‍යතර මහා ධම්ම රාජාධි රාජගුරු ගණාචරිය ශ්‍රී විභූෂණ අඹගහපිටියේ ශ්‍රී ඤාණවිමලතිස්සාභිධාන මහා නාහිමිපාණන් වහන්සේගේ ආදිකර්තෘත්වයෙන් වැලිතර අඹගහපිටියේ ශ්‍රී අම්බරුක්ඛාරාම මූල මහා විහාරය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් අමරපුර සමාගම නම් වූ නවනිකායක් ඇරඹි අතර ආරම්භයේ දීම පහතරටට පමණක් සීමා නොවී උඩරට ඇතුළු සමස්ත සිරිලක සිසාරා පූජ්‍යතර බෝගහපිටියේ ශ්‍රී ධම්මජ්ජෝති මහනාහිමි, පූජ්‍යතර කපුගම ශ්‍රී ධම්මක්ඛන්ධ මහනාහිමි, පූජ්‍යතර කතළුවේ ශ්‍රී ගුණරතන තිස්ස මහනාහිමි, පූජ්‍යතර අත්තුඩාවේ ශ්‍රී ධම්මරක්ඛිත මහනාහිමි යන මහා ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේලාගේ උත්සාහයේ ප්‍රතිඵල වශයෙන් මහා නිකායක් වශයෙන් ව්‍යාප්ත කෙරිණ. ===නිල පිලිගැනීම=== සලාගම, කරාව හා දුරාව කුල වලට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලාද බුරුමය වෙත ගොස් උපසම්පදාව ලබාගත් අතර, 1810 දී බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුව අමරපුර නිකායේ උපසම්පදාව පිළිගන්නා බවට නිවේදනයක් නිකුත් කළේය. නමුත් සියම් නිකාය විසින් බුදුදහමට පටහැනිව සිදුකල මෙම ක්‍රියාව හේතුවෙන් කුල වශයෙන් බෙදීමට ලක්විය. ==වැදගත්කම== අමරපුර නිකායේ ආරම්භය ශ්‍රී ලාංකික බුදුදහමේ හා සමාජයේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කරයි. පළමුවරට රාජ්‍ය අනුග්‍රහය රහිතව බුදුදහම වෙනුවෙන් කැපවුනු ගිහි දානපතියන් මුල් වීමෙන් නව නිකායන් බිහිවිය. එම හේතුවෙන් වෙනත් නිකායන් මෙන් නොව අමරපුර නිකාය රාජ්‍ය බලය හා රජතුමාගෙන් නිදහස් විය. ඒ වෙනුවට මධ්‍යම පාන්තික දායකයන් සමඟ වඩාත් සමීපව කටයුතු කලහ. මේ හේතුවෙන් 18 හා 19 වන සියවස් වල මධ්‍යම පංතියේ බලය වැඩි විය. එසේම කුලවාදයට එරෙහි භික්ෂු පරපුරක් මෙතුළින් බිහිවූ අතර මෑත භාගයේදී අමරපුර මහා සංඝ සභාව රාමඤ්ඤ මහා නිකාය හා එක්ව එක් සාමග්‍රී ධර්ම සංඝ සභාවක් ලෙස ස්ථාපිත විය. එය ශාසන ඉතිහාසයේ වැදගත් සිදුවීමක් ලෙස සැලකිය හැකිය. ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව== අතීතයේ අනු නිකායන් 21 කට බෙදුණු අමප්‍රපුර නිකාය 1960 දශකයේ අගභාගයේදී අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් සහ අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් ඒකරාශී විය. ‘ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව’ පිහිටුවා 1969 ජුලි 13 වැනි දින මහරගම සිරි වජිරඤාණ ධර්මායතනයේ පිහිටි උපෝසථාඝාරයේ දී සියලු අමරපුර නිකායට පොදු උසස් පැවිදි කිරීමේ උත්සවයක් පවත්වන ලදී. එම අවස්ථාවට ආණ්ඩුකාර ජනරාල් විලියම් ගොපල්ලව මහතා අනුග්‍රහය දක්වන ලදී. ලංකාව. ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා උත්තරීතර මහානායක පදවියක් මෙම මුලපිරීමත් සමඟ නිර්මාණය වූ අතර එම ගෞරවනීය පදවිය දැරූ ප්‍රථම භික්ෂුව ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන් පත් කරන ලදී.[3] උත්තරීතර මහානායක පදවියට අමතරව අමරපුර නිකායේ සභාපති තනතුරක් ද නිර්මාණය කර අමරපුර මහාසංඝ සභාවේ ප්‍රථම සභාපතිවරයා ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත, අභිධජ මහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් (1896 - 1998) පත් කරන ලදී.[4] 2019 අගෝස්තු 16 දින, අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ නිකාය, ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ සහෝදරත්වය බවට පත් කරමින්, අමරපුර-රාමඤ්ඤ සාමග්‍රී මහා සංඝ සභාව ලෙස ඒකාබද්ධ කරන ලදී.[1] මෙතෙක් ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක හිමිපාණන් වහන්සේලා මෙසේය. {| class="wikitable" ! !නම !සිට !දක්වා |- |1 |අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමි |1969 ජූලි 13 |2003 සැප්තැම්බර් 9 |- |2 |අතිපූජ්‍ය දවුල්දෙන ඤාණිස්සර මහනාහිමි | සැප්තැම්බර් 2003 |3 අප්‍රේල් 2017 |- |3 |අතිපූජ්‍ය කොටුගොඩ ධම්මවාස මහනාහිමි |3 අගෝස්තු 2017 |22 මාර්තු 2021 |- |4 |අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්දසිරි මහනාහිමි |20 ජූලි 2021 |16 මැයි 2023 |- |5 |අතිපූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහනාහිමි |26 නොවැම්බර් 2024 |වර්තමානය |} ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ පරිපාලනය ව්‍යුහය== <div class="toccolours" style="max-width:650px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #ff9933; background-color:#fffaf5; font-family:sans-serif;"> <div style="text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#ff9933; color:black; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:15px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);"> ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ පරිපාලන ගැලීම් සටහන </div> <div style="text-align:center; margin-bottom:10px;"> <div style="display:inline-block; background:#ffebd6; padding:8px 15px; border:2px solid #ff9933; border-radius:4px; font-weight:bold;">උත්තරීතර මහානායක ධුරය</div> <div style="font-size:18px; color:#ff9933; margin:5px 0;">⬇️</div> <div style="display:inline-block; background:#fff0db; padding:8px 15px; border:1px solid #ff9933; border-radius:4px; font-weight:bold;">සමස්ත අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු නිලධාරී මණ්ඩලය</div> <div style="font-size:18px; color:#ff9933; margin:5px 0;">⬇️</div> <div style="font-size:11px; color:#666; font-style:italic; margin-bottom:15px;"> (පහත දැක්වෙන සියලුම පාර්ශ්වයන් සමාන්තර මට්ටමකින් නියෝජනය වේ)</div> </div> * '''අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව : :: :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|මහමෙව්නාව සංඝ සභාව (අසපු සංචිතය)}}}}''' * '''අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර මූලවංශික පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර අඹගහපිටිය පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''උඩරට අමරපුර පාර්ශ්වය : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ශ්‍රී ධම්මරක්ෂිත නිකාය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික මාතර පාර්ශ්වය / අරියවංශ පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර මහා නිකායේ වජිරවංශ පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සිරිසුමන (දඩලු) පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර චූල ගන්ධි පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ඉද්දමල්ගොඩ විහාර පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව </div> ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහ නිකායේ මහානායක හිමිවරු== "උත්තරීතර මහානායක ධුරය" අමරපුර මහා සංඝ සභාව සතු විශේෂ ධුරයකි. {| class="wikitable sortable"width="100%" style="background:#ffffff;" |- !align="left" style="background:#ffdead;" | පාර්ශවය !align="left" style="background:#ffdead;" | මහානායක හිමි !align="left" style="background:#ffdead;" | අනුනායක හිමි |- |සියලු පාර්ශව නියෝජනය කරනු ලබන උත්තරීතර මහානායක ධුරය |කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහානායක හිමි |නොපවතී. |- |අමරපුර මහ නිකායේ රාස්සගල පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය අතිපූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ - සමස්ථ අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ උත්තරීතර මහානායක හිමි ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන,බළංගොඩ |මහෝපාධ්‍යාය පූජ්‍ය පල්ලේවෙල විසුද්ධාජීව අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී සුධර්ශනාරාමය,බෙලිහුල්ඔය |- |අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය |ශ්‍රී සරණපාලවංශාලංකාර ආචාර්ය අතිපූජ්‍ය දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ පරම විචිත්‍රාරාම රාජමහා විහාරය,දෙවිනුවර |1.පූජ්‍ය කොටපොල අමරකිත්ති අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශාන්ති පදනම සහ සේරුවිල බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය,බෞද්ධාලෝක මාවත,කොළඹ 2.අතිපූජ්‍ය තපෝවනයේ නිවාත අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ අභයභූමි තපෝවනය,කෑගල්ල 3.පූජ්‍ය තපෝවනයේ මිතභානි අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ගෝතම තපෝවනය,කලපළුවාව,රාජගිරිය |- |අමරපුර මූලවංශික පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය අහුංගල්ලේ විමලධම්මතිස්ස මහානායක හිමි අම්බරුක්කාරාම මූල මහා විහාරය,බලපිටිය |1.පූජ්‍ය යෝගියානේ සෝභිතතිස්ස අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ජයසින්දරාරමය,යෝගියා 2.පූජ්‍ය කළුවාමෝදර සීලරතනතිස්ස අනුනායක හිමි කේෂ්ථාසන්න මහා විහාරය,අලුත්ගම |- |අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය |අතිපූජ්‍ය අහුංගල්ලේ සිරි සීලවිසුද්ධි මහානායක හිමි රංගිරි උල්පත් රජමහා විහාරය, ත්‍රිකුණාමලය |පූජ්‍ය කොස්‌ගොඩ සුභූති අනුනායක හිමි සංඝරාජ විහාරය, අම්බලන්ගොඩ |- |උඩරට අමරපුර පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය පූජ්‍ය නිකපොත චන්දජෝති (වැඩබලන මහානායක) ස්වාමින්වහන්සේ ඥාණානන්ද බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය, මාදිවෙල, |නොපවතී. |- |අමරපුර පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය අතිපූජ්‍ය කහපොළ සුගතරතන මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ රන්කොත් විහාරය,පානදුර |නොපවතී. |- |ශ්‍රි ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අඹගහපිටිය පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය මාදම්පාගම අස්සජි තිස්ස මහානායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ඉසිපතනාරාමය,වින්සන්ට් පෙරේරා මාවත, කොළඹ 14 |පූජ්‍ය රන්දොඹේ සුමනාලෝකතිස්ස අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ එනසරුක්ඛාරාමය,නවුත්තුඩුව |- |අමරපුර ශ්‍රී ධම්මරක්ෂිත නිකාය |අතිපූජ්‍ය ත්‍රිකුණාමලයේ ආනන්ද මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ සිරි වජිරාරාමය,කොළඹ 05 |පූජ්‍ය වටගෙදර විමලබුද්ධි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ සිරි පඤ්ඤාතිලකාරාමය,මහරගම |- |අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික මාතර පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය අම්බලන්ගොඩ සුධම්ම මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී විජයාරාමය,අම්බලන්ගොඩ |නොපවතී. |- |අමරපුර අරියවංශ සද්ධම්ම යුක්තික පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය එගොඩමුල්ලේ අමරමෝලි තිස්ස මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ විද්‍යාසාගර පිරිවෙන, රිදීගම |1.පූජ්‍ය වල්පොල විමලඥාන අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ගංගාරාම මහ විහාරය,පෑලියගොඩ 2.පූජ්‍ය නවගමුවේ රේවත නායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී පුෂ්පාරාමය,පැපිලියවෙල 3.පූජ්‍ය ඉහළමුල්ලේ සුගුණවංශ අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී බෝධිරාජාරාම මූලමහා විහාරය,අංකුඹුර |- |අමරපුර මහා නිකායේ වජිරවංශ පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය පල්ලෙකන්දේ රතනසාර මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී සාරිපුත්තාරාමය,නාරාහේන්පිට, කොළඹ 08 |- |අමරපුර සිරිසුමන (දඩලු) පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය කොළොන්නාවේ සිරි සුමංගල මහානායක ස්වාමීන් වහනසේ ශ්‍රී දෙව්රම් මහා විහාරය,පන්නිපිටිය |1.පූජ්‍ය කථලුවේ රතනසීහ අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී සම්බුද්ධජයන්ති විහාරය,මොරටුව 2.පූජ්‍ය පල්ලේපොල දේවානන්ද අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ජයන්ති මහා විහාරය,ගලලියද්ද,මාබෝවල |- |අමරපුර චූලගන්ඨි පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය ගන්තුනේ අස්සජි මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ උල්ගල පුරාණ විහාරය,ගන්තුන |1.අතිපූජ්‍ය කරව්වේ විජයතිස්ස අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ නන්දන විහාරය,පිටිගල 2.පූජ්‍ය වැලිතර අමරනන්ද අනූනායක ස්වාමින් වහන්සේ පුලිිනතරාමය,අහුංගල්ල 3.අතිපූජ්‍ය රදාවඩුන්නේ අස්සජි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ පාරමී ධර්මාශ්‍රමය,රදාවඩුන්න |- |ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වය |අතිපුජ්‍ය කදන්ගොඩ සද්ධානන්ද (වැඩබලන මහානායක) ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී ශෛාරාම මහා විහාරය,බලංගොඩ |පූජ්‍ය පලීගල නාරද අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී පූෂ්පාරාම අසූමහා ශ්‍රවක මහා විහාරය,ඇහැලියගොඩ. |- |අමරපුර මහා නිකාය ඉද්දමල්ගොඩ විහාර පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය කදන්ගොඩ සමිත මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී විජයින්දාරාමය,කහවත්ත |1.පූජ්‍ය කරවිට සුජාත අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ සිරිනිවාසාරාම මූලමහා විහාරය,උඩකරවිට 2.පූජ්‍ය පැල්මඩුල්ලේ රතනසිරි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ සුදර්මෝදය පිරිවෙන,පැල්මඩුල්ල |} == අයත් පාර්ශව == අමරපුර - රාමඤ්ඤ නිකායට ඒකරාශී වීමට පෙර, අමරපුර නිකාය අනුශාසනා 21 කට නොඅඩු ලෙස බෙදා ඇත.<ref name="subordrs">{{Cite web |url=http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html |title=Maha Sangha of Sri Lanka |website=metta.lk/ |access-date=2010-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100306174930/http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html |archive-date=2010-03-06 |url-status=dead }}</ref> මෙම උප නියමයන් කුල භේද සහ ප්‍රාදේශීය වෙනස්කම් ඔස්සේ ගොඩනැගුණු බව විශ්වාස කෙරේ. #අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය #උඩරට අමරපුර සාමග්‍රි සංඝ සභාව #අමරපුර ඌව උඩුකිඳ පාර්ශවය #ඌව අමරපුර පාර්ශවය #අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය #අමරපුර එක්නැළිගොඩ පාර්ශවය #අමරපුර ඉද්දමල්ගොඩ පාර්ශවය #අමරපුර රාස්සගල පාර්ශවය #අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය #අමරපුර නිකායේ අමරපුර පාර්ශවය #අමරපුර අඹගහපිටිය පාර්ශවය #අමරපුර ශ්‍රී ධර්මරක්‍ෂිත පාර්ශවය #අමරපුර සද්ධම්මයුත්තික පාර්ශවය #අමරපුර වජිරවංශ පාර්ශවය #අමරපුර සිරි සුමන පාර්ශවය #අමරපුර ස්වේජින් පාර්ශවය #අමරපුර භ්‍රම්මවංශාභිධජ පාර්ශවය #අමරපුර චූලගණ්ඨි පාර්ශවය #උඩරට අමරපුර නිකාය(උඩරට අමරපුර පාර්ශවය) #අමරපුර සම්බුද්ධ සාසනෝදය සංඝ සභාව #[[අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශවය]] මීට අමතරව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායට අයත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ "මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව" නමින් භික්ෂූන් වහන්සේ 1000කට ආසන්න සංඝ සභාවක් ද පවතී. == මූලාශ්‍ර == {{reflist}} == අමතර කියවීමට == * Gombrich, Richard. ''Theravada Buddhism: A Social History from Ancient Benares to Modern Colombo''. Oxon, England: Routledge and Kegan Paul, Ltd., 2004. * [https://web.archive.org/web/20090201174605/http://dailynews.lk/2003/09/17/fea09.html Rohan L. Jayetilleke, 'The bi-centennial of the Amarapura Maha Nikaya of Sri Lanka', ''Daily News'', 17 September 2003] accessed 16 December 2005. * [https://web.archive.org/web/20100306174930/http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html Main Orders of the Sangha] (metta.lk) [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ නිකායන් සහ පාර්ශව]] ktt8s3tsg8rynvxi5cf4zl3cw0jluu1 791212 791211 2026-05-22T09:36:53Z KSLwiki24 70498 /* ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ පරිපාලනය ව්‍යුහය */ minor edits 791212 wikitext text/x-wiki {{Pp-vandalism|small=yes}}{{Pp-move-vandalism}}[[Image:Most Venerable Walitota Sri Gnanawimalatisssa Maha Thera (1766-1833).jpg|thumb|right|238px|ශ්‍රීමත් පරම පූජ්‍යතර මහා ධම්ම රාජාධි රාජගුරු ගණාචරිය ශ්‍රී විභූෂණ අඹගහපිටියේ ශ්‍රී ඤාණවිමලතිස්සාභිධාන මහා නාහිමිපාණන් වහන්සේ (ශ්‍රී ලංකා අමරපුර නිකායේ නිර්මාතෘ)]] '''ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය''' යනු වර්ෂ 1802 දී ආරම්භ කරන ලද ශ්‍රී ලාංකීය පැවිදි නිකායකි. එය එවකට බුරුමයේ කොන්බෝං රාජවංශයේ අගනුවර වූ අමරපුර නගරය මුල්කොට නම් කර ඇත. අමරපුර නිකායේ හිමිවරු ථෙරවාදී බෞද්ධයෝය. 2019 අගෝස්තු 16 වන දින අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ නිකායන් ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ නිකාය බවට පත් කරමින්, අමරපුර - රාමඤ්ඤ නිකාය ලෙස ඒකාබද්ධ කරන ලදී.<ref name=unity>[http://www.themorning.lk/amarapura-and-ramanna-denominations-unified/ Amarapura and Ramanna denominations unified], the Morning Lanka, accessed 2019.08.17</ref> ==අතීතය== 18 වන සියවසේ මැද භාගය වන විට ලක්දිව උපසම්පදාව නැති වී ගොස් තිබුණි. ශ්‍රී ලංකාවේ බුදු සසුන තෙවරක්ම පිරිහුණු අතර එය නැවත ඇති කිරීමට ගත් උත්සාහය ව්‍යර්ථ විය. එමනිසා කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රාජ්‍ය සමයේ (1747 - 1782) වැලිවිට සරණංකර මාහිමිපානන්ගේ ආරාධනාවෙන් උපාලි නම් තෙරණුවන් වහන්සේ නමක් 1753දී මහනුවරට වැඩම කර උපසම්පදාව නැවත පිහිට වු අතර, එය සියම් නිකාය නම්වේ. එයට හේතුව උපසම්පදාව රැගෙන ආවේ සියම් දේශයෙන් වීමයි.<ref>{{Cite web |url=http://www.divaina.com/2010/01/20/feature02.html |title=ගණින්නාන්සේලා කියවිය යුතු සංඝරජ වැලවිට සරණංකර චරිතය |access-date=2010-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170120202643/http://www.divaina.com/2010/01/20/feature02.html |archive-date=2017-01-20 |url-status=dead }}</ref> බුදු දහම නැවත ස්ථාපිත කර දශකයක් පමණ ගතවීමෙන් පසු 1764 දී එම නිකායට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලා කණ්ඩායමක් එක්ව එම නිකායේ උපසම්පදාව ලැබීමට ගොවිගම කුලයට අයත් විය යුතු බවට නීතියක් පැනවීය. මෙම සමයේදී බුදුරජාණන් වහන්සේ විනය නොසලකා හැර තිබුණු අතර, සමහර භික්ෂුන් වහන්සේලා වතුපිටි අයත් කරගෙන අඹුදරුවන් සමඟ පුද්ගලික නිවාස වල ජීවත් වුහ. ඔවුන් තන්නාසි නමින් හැඳින්වේ. මෙම සම‍යේදී ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළ බඩ ප්‍රදේශය ලන්දේසී ආක්‍රමණ වලට ලක්වෙමින් පැවතුණි. සියම් නිකායේ මෙම ගොවිගම කුල භේදයට විරෝධය පල කෙරමින් වෙනත් කුල වලට අයත් භික්ෂුන් වහන්සේලා රජුගේ අනුග්‍රහය නොලබමින් උපසම්පදා උත්සව 2 ක් 1772 දී තොටගමුව විහාරයේදී ද, 1796 දී තංගල්ලේදී ද පැවැත්විය. නමුත් සියම් නිකාය මෙය විනය නීති කැඩීමක් බව පවසා ඒවාට අනුමැතිය ලබා නොදුන්හ. ===ආරම්භය=== ගොවිගම කුලවාදයත්, ක්‍රි .ව. 1762 ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහයන් විසින් පැනවූ කතිකාවතත් කරණකොටගෙන වෙරළබඩ පළාත් වල විසු භික්ෂුන් වහන්සේලාට උපසම්පදා භාවය ලබාගත නොහැකි විය. මෙම තත්ත්වය වෙනස් කිරීමට සිතූ 1779 දී අඹගහපිටියේ ඤාණවිමලතිස්ස නම් භික්ෂුන් වහන්සේ නමක් තවත් සාමණේර හිමිවරුන් කණ්ඩායමක් සමඟ පහතරට ධනවත් දානපතියෙකුගේ අනුග්‍රහය සහිතව උපසම්පදාව ලබා ගැනීම සඳහා බුරුමය වෙත පිටත්වුහ. 1800 දී බුරුමයේ සංඝරාජ මාහිමියන් අතින් ඔවුන් උපසම්පදාව ලැබීය. මෙම කණ්ඩායම 1802 දී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණියහ. එහිදී ඔවුන් සමඟ පැමිණි ජ්‍යෙෂ්ඨ මියන්මාර් භික්ෂුන් අතින් බලපිටිය මාදු ගඟේ තනවන ලද විශේෂ සීමා මාලකයක වෙසක් පුන් පොහොය දිනයේදී උපසම්පදා උළෙලක් පැවැත්විණි. ඒ සමගින්මෙ පරම පූජ්‍යතර මහා ධම්ම රාජාධි රාජගුරු ගණාචරිය ශ්‍රී විභූෂණ අඹගහපිටියේ ශ්‍රී ඤාණවිමලතිස්සාභිධාන මහා නාහිමිපාණන් වහන්සේගේ ආදිකර්තෘත්වයෙන් වැලිතර අඹගහපිටියේ ශ්‍රී අම්බරුක්ඛාරාම මූල මහා විහාරය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් අමරපුර සමාගම නම් වූ නවනිකායක් ඇරඹි අතර ආරම්භයේ දීම පහතරටට පමණක් සීමා නොවී උඩරට ඇතුළු සමස්ත සිරිලක සිසාරා පූජ්‍යතර බෝගහපිටියේ ශ්‍රී ධම්මජ්ජෝති මහනාහිමි, පූජ්‍යතර කපුගම ශ්‍රී ධම්මක්ඛන්ධ මහනාහිමි, පූජ්‍යතර කතළුවේ ශ්‍රී ගුණරතන තිස්ස මහනාහිමි, පූජ්‍යතර අත්තුඩාවේ ශ්‍රී ධම්මරක්ඛිත මහනාහිමි යන මහා ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේලාගේ උත්සාහයේ ප්‍රතිඵල වශයෙන් මහා නිකායක් වශයෙන් ව්‍යාප්ත කෙරිණ. ===නිල පිලිගැනීම=== සලාගම, කරාව හා දුරාව කුල වලට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලාද බුරුමය වෙත ගොස් උපසම්පදාව ලබාගත් අතර, 1810 දී බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුව අමරපුර නිකායේ උපසම්පදාව පිළිගන්නා බවට නිවේදනයක් නිකුත් කළේය. නමුත් සියම් නිකාය විසින් බුදුදහමට පටහැනිව සිදුකල මෙම ක්‍රියාව හේතුවෙන් කුල වශයෙන් බෙදීමට ලක්විය. ==වැදගත්කම== අමරපුර නිකායේ ආරම්භය ශ්‍රී ලාංකික බුදුදහමේ හා සමාජයේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කරයි. පළමුවරට රාජ්‍ය අනුග්‍රහය රහිතව බුදුදහම වෙනුවෙන් කැපවුනු ගිහි දානපතියන් මුල් වීමෙන් නව නිකායන් බිහිවිය. එම හේතුවෙන් වෙනත් නිකායන් මෙන් නොව අමරපුර නිකාය රාජ්‍ය බලය හා රජතුමාගෙන් නිදහස් විය. ඒ වෙනුවට මධ්‍යම පාන්තික දායකයන් සමඟ වඩාත් සමීපව කටයුතු කලහ. මේ හේතුවෙන් 18 හා 19 වන සියවස් වල මධ්‍යම පංතියේ බලය වැඩි විය. එසේම කුලවාදයට එරෙහි භික්ෂු පරපුරක් මෙතුළින් බිහිවූ අතර මෑත භාගයේදී අමරපුර මහා සංඝ සභාව රාමඤ්ඤ මහා නිකාය හා එක්ව එක් සාමග්‍රී ධර්ම සංඝ සභාවක් ලෙස ස්ථාපිත විය. එය ශාසන ඉතිහාසයේ වැදගත් සිදුවීමක් ලෙස සැලකිය හැකිය. ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව== අතීතයේ අනු නිකායන් 21 කට බෙදුණු අමප්‍රපුර නිකාය 1960 දශකයේ අගභාගයේදී අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් සහ අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් ඒකරාශී විය. ‘ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව’ පිහිටුවා 1969 ජුලි 13 වැනි දින මහරගම සිරි වජිරඤාණ ධර්මායතනයේ පිහිටි උපෝසථාඝාරයේ දී සියලු අමරපුර නිකායට පොදු උසස් පැවිදි කිරීමේ උත්සවයක් පවත්වන ලදී. එම අවස්ථාවට ආණ්ඩුකාර ජනරාල් විලියම් ගොපල්ලව මහතා අනුග්‍රහය දක්වන ලදී. ලංකාව. ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා උත්තරීතර මහානායක පදවියක් මෙම මුලපිරීමත් සමඟ නිර්මාණය වූ අතර එම ගෞරවනීය පදවිය දැරූ ප්‍රථම භික්ෂුව ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන් පත් කරන ලදී.[3] උත්තරීතර මහානායක පදවියට අමතරව අමරපුර නිකායේ සභාපති තනතුරක් ද නිර්මාණය කර අමරපුර මහාසංඝ සභාවේ ප්‍රථම සභාපතිවරයා ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත, අභිධජ මහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් (1896 - 1998) පත් කරන ලදී.[4] 2019 අගෝස්තු 16 දින, අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ නිකාය, ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ සහෝදරත්වය බවට පත් කරමින්, අමරපුර-රාමඤ්ඤ සාමග්‍රී මහා සංඝ සභාව ලෙස ඒකාබද්ධ කරන ලදී.[1] මෙතෙක් ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක හිමිපාණන් වහන්සේලා මෙසේය. {| class="wikitable" ! !නම !සිට !දක්වා |- |1 |අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමි |1969 ජූලි 13 |2003 සැප්තැම්බර් 9 |- |2 |අතිපූජ්‍ය දවුල්දෙන ඤාණිස්සර මහනාහිමි | සැප්තැම්බර් 2003 |3 අප්‍රේල් 2017 |- |3 |අතිපූජ්‍ය කොටුගොඩ ධම්මවාස මහනාහිමි |3 අගෝස්තු 2017 |22 මාර්තු 2021 |- |4 |අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්දසිරි මහනාහිමි |20 ජූලි 2021 |16 මැයි 2023 |- |5 |අතිපූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහනාහිමි |26 නොවැම්බර් 2024 |වර්තමානය |} ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ පරිපාලනය ව්‍යුහය== <div class="toccolours" style="max-width:650px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #ff9933; background-color:#fffaf5; font-family:sans-serif;"> <div style="text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#ff9933; color:black; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:15px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);"> ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ පරිපාලන ගැලීම් සටහන </div> <div style="text-align:center; margin-bottom:10px;"> <div style="display:inline-block; background:#ffebd6; padding:8px 15px; border:2px solid #ff9933; border-radius:4px; font-weight:bold;">උත්තරීතර මහානායක ධුරය</div> <div style="font-size:18px; color:#ff9933; margin:5px 0;">⬇️</div> <div style="display:inline-block; background:#fff0db; padding:8px 15px; border:1px solid #ff9933; border-radius:4px; font-weight:bold;">සමස්ත අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු නිලධාරී මණ්ඩලය</div> <div style="font-size:18px; color:#ff9933; margin:5px 0;">⬇️</div> <div style="font-size:11px; color:#666; font-style:italic; margin-bottom:15px;"> (පහත දැක්වෙන සියලුම පාර්ශ්වයන් සමාන්තර මට්ටමකින් නියෝජනය වේ)</div> </div> * '''අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව : :: :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|තපෝවන සම්ප්‍රදාය}}}}''' : :: :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|මහමෙව්නාව සංඝ සභාව (අසපු සංචිතය)}}}}''' * '''අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර මූලවංශික පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර අඹගහපිටිය පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''උඩරට අමරපුර පාර්ශ්වය : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ශ්‍රී ධම්මරක්ෂිත නිකාය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික මාතර පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව : :: :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|අරිසිමලේ වන සෙනසුන් සංචිතය}}}}''' * '''අමරපුර අරියවංශ සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර මහා නිකායේ වජිරවංශ පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සිරිසුමන (දඩලු) පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර චූල ගන්ධි පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ඉද්දමල්ගොඩ විහාර පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව </div> ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහ නිකායේ මහානායක හිමිවරු== "උත්තරීතර මහානායක ධුරය" අමරපුර මහා සංඝ සභාව සතු විශේෂ ධුරයකි. {| class="wikitable sortable"width="100%" style="background:#ffffff;" |- !align="left" style="background:#ffdead;" | පාර්ශවය !align="left" style="background:#ffdead;" | මහානායක හිමි !align="left" style="background:#ffdead;" | අනුනායක හිමි |- |සියලු පාර්ශව නියෝජනය කරනු ලබන උත්තරීතර මහානායක ධුරය |කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහානායක හිමි |නොපවතී. |- |අමරපුර මහ නිකායේ රාස්සගල පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය අතිපූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ - සමස්ථ අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ උත්තරීතර මහානායක හිමි ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන,බළංගොඩ |මහෝපාධ්‍යාය පූජ්‍ය පල්ලේවෙල විසුද්ධාජීව අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී සුධර්ශනාරාමය,බෙලිහුල්ඔය |- |අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය |ශ්‍රී සරණපාලවංශාලංකාර ආචාර්ය අතිපූජ්‍ය දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ පරම විචිත්‍රාරාම රාජමහා විහාරය,දෙවිනුවර |1.පූජ්‍ය කොටපොල අමරකිත්ති අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශාන්ති පදනම සහ සේරුවිල බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය,බෞද්ධාලෝක මාවත,කොළඹ 2.අතිපූජ්‍ය තපෝවනයේ නිවාත අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ අභයභූමි තපෝවනය,කෑගල්ල 3.පූජ්‍ය තපෝවනයේ මිතභානි අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ගෝතම තපෝවනය,කලපළුවාව,රාජගිරිය |- |අමරපුර මූලවංශික පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය අහුංගල්ලේ විමලධම්මතිස්ස මහානායක හිමි අම්බරුක්කාරාම මූල මහා විහාරය,බලපිටිය |1.පූජ්‍ය යෝගියානේ සෝභිතතිස්ස අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ජයසින්දරාරමය,යෝගියා 2.පූජ්‍ය කළුවාමෝදර සීලරතනතිස්ස අනුනායක හිමි කේෂ්ථාසන්න මහා විහාරය,අලුත්ගම |- |අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය |අතිපූජ්‍ය අහුංගල්ලේ සිරි සීලවිසුද්ධි මහානායක හිමි රංගිරි උල්පත් රජමහා විහාරය, ත්‍රිකුණාමලය |පූජ්‍ය කොස්‌ගොඩ සුභූති අනුනායක හිමි සංඝරාජ විහාරය, අම්බලන්ගොඩ |- |උඩරට අමරපුර පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය පූජ්‍ය නිකපොත චන්දජෝති (වැඩබලන මහානායක) ස්වාමින්වහන්සේ ඥාණානන්ද බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය, මාදිවෙල, |නොපවතී. |- |අමරපුර පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය අතිපූජ්‍ය කහපොළ සුගතරතන මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ රන්කොත් විහාරය,පානදුර |නොපවතී. |- |ශ්‍රි ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අඹගහපිටිය පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය මාදම්පාගම අස්සජි තිස්ස මහානායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ඉසිපතනාරාමය,වින්සන්ට් පෙරේරා මාවත, කොළඹ 14 |පූජ්‍ය රන්දොඹේ සුමනාලෝකතිස්ස අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ එනසරුක්ඛාරාමය,නවුත්තුඩුව |- |අමරපුර ශ්‍රී ධම්මරක්ෂිත නිකාය |අතිපූජ්‍ය ත්‍රිකුණාමලයේ ආනන්ද මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ සිරි වජිරාරාමය,කොළඹ 05 |පූජ්‍ය වටගෙදර විමලබුද්ධි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ සිරි පඤ්ඤාතිලකාරාමය,මහරගම |- |අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික මාතර පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය අම්බලන්ගොඩ සුධම්ම මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී විජයාරාමය,අම්බලන්ගොඩ |නොපවතී. |- |අමරපුර අරියවංශ සද්ධම්ම යුක්තික පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය එගොඩමුල්ලේ අමරමෝලි තිස්ස මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ විද්‍යාසාගර පිරිවෙන, රිදීගම |1.පූජ්‍ය වල්පොල විමලඥාන අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ගංගාරාම මහ විහාරය,පෑලියගොඩ 2.පූජ්‍ය නවගමුවේ රේවත නායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී පුෂ්පාරාමය,පැපිලියවෙල 3.පූජ්‍ය ඉහළමුල්ලේ සුගුණවංශ අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී බෝධිරාජාරාම මූලමහා විහාරය,අංකුඹුර |- |අමරපුර මහා නිකායේ වජිරවංශ පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය පල්ලෙකන්දේ රතනසාර මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී සාරිපුත්තාරාමය,නාරාහේන්පිට, කොළඹ 08 |- |අමරපුර සිරිසුමන (දඩලු) පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය කොළොන්නාවේ සිරි සුමංගල මහානායක ස්වාමීන් වහනසේ ශ්‍රී දෙව්රම් මහා විහාරය,පන්නිපිටිය |1.පූජ්‍ය කථලුවේ රතනසීහ අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී සම්බුද්ධජයන්ති විහාරය,මොරටුව 2.පූජ්‍ය පල්ලේපොල දේවානන්ද අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ජයන්ති මහා විහාරය,ගලලියද්ද,මාබෝවල |- |අමරපුර චූලගන්ඨි පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය ගන්තුනේ අස්සජි මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ උල්ගල පුරාණ විහාරය,ගන්තුන |1.අතිපූජ්‍ය කරව්වේ විජයතිස්ස අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ නන්දන විහාරය,පිටිගල 2.පූජ්‍ය වැලිතර අමරනන්ද අනූනායක ස්වාමින් වහන්සේ පුලිිනතරාමය,අහුංගල්ල 3.අතිපූජ්‍ය රදාවඩුන්නේ අස්සජි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ පාරමී ධර්මාශ්‍රමය,රදාවඩුන්න |- |ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වය |අතිපුජ්‍ය කදන්ගොඩ සද්ධානන්ද (වැඩබලන මහානායක) ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී ශෛාරාම මහා විහාරය,බලංගොඩ |පූජ්‍ය පලීගල නාරද අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී පූෂ්පාරාම අසූමහා ශ්‍රවක මහා විහාරය,ඇහැලියගොඩ. |- |අමරපුර මහා නිකාය ඉද්දමල්ගොඩ විහාර පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය කදන්ගොඩ සමිත මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී විජයින්දාරාමය,කහවත්ත |1.පූජ්‍ය කරවිට සුජාත අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ සිරිනිවාසාරාම මූලමහා විහාරය,උඩකරවිට 2.පූජ්‍ය පැල්මඩුල්ලේ රතනසිරි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ සුදර්මෝදය පිරිවෙන,පැල්මඩුල්ල |} == අයත් පාර්ශව == අමරපුර - රාමඤ්ඤ නිකායට ඒකරාශී වීමට පෙර, අමරපුර නිකාය අනුශාසනා 21 කට නොඅඩු ලෙස බෙදා ඇත.<ref name="subordrs">{{Cite web |url=http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html |title=Maha Sangha of Sri Lanka |website=metta.lk/ |access-date=2010-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100306174930/http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html |archive-date=2010-03-06 |url-status=dead }}</ref> මෙම උප නියමයන් කුල භේද සහ ප්‍රාදේශීය වෙනස්කම් ඔස්සේ ගොඩනැගුණු බව විශ්වාස කෙරේ. #අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය #උඩරට අමරපුර සාමග්‍රි සංඝ සභාව #අමරපුර ඌව උඩුකිඳ පාර්ශවය #ඌව අමරපුර පාර්ශවය #අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය #අමරපුර එක්නැළිගොඩ පාර්ශවය #අමරපුර ඉද්දමල්ගොඩ පාර්ශවය #අමරපුර රාස්සගල පාර්ශවය #අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය #අමරපුර නිකායේ අමරපුර පාර්ශවය #අමරපුර අඹගහපිටිය පාර්ශවය #අමරපුර ශ්‍රී ධර්මරක්‍ෂිත පාර්ශවය #අමරපුර සද්ධම්මයුත්තික පාර්ශවය #අමරපුර වජිරවංශ පාර්ශවය #අමරපුර සිරි සුමන පාර්ශවය #අමරපුර ස්වේජින් පාර්ශවය #අමරපුර භ්‍රම්මවංශාභිධජ පාර්ශවය #අමරපුර චූලගණ්ඨි පාර්ශවය #උඩරට අමරපුර නිකාය(උඩරට අමරපුර පාර්ශවය) #අමරපුර සම්බුද්ධ සාසනෝදය සංඝ සභාව #[[අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශවය]] මීට අමතරව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායට අයත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ "මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව" නමින් භික්ෂූන් වහන්සේ 1000කට ආසන්න සංඝ සභාවක් ද පවතී. == මූලාශ්‍ර == {{reflist}} == අමතර කියවීමට == * Gombrich, Richard. ''Theravada Buddhism: A Social History from Ancient Benares to Modern Colombo''. Oxon, England: Routledge and Kegan Paul, Ltd., 2004. * [https://web.archive.org/web/20090201174605/http://dailynews.lk/2003/09/17/fea09.html Rohan L. Jayetilleke, 'The bi-centennial of the Amarapura Maha Nikaya of Sri Lanka', ''Daily News'', 17 September 2003] accessed 16 December 2005. * [https://web.archive.org/web/20100306174930/http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html Main Orders of the Sangha] (metta.lk) [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ නිකායන් සහ පාර්ශව]] 6nq4gg7e3ihmn6bgmcypglhngpzhe2i 791213 791212 2026-05-22T10:17:29Z KSLwiki24 70498 /* ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ පරිපාලනය ව්‍යුහය */ minor edits 791213 wikitext text/x-wiki {{Pp-vandalism|small=yes}}{{Pp-move-vandalism}}[[Image:Most Venerable Walitota Sri Gnanawimalatisssa Maha Thera (1766-1833).jpg|thumb|right|238px|ශ්‍රීමත් පරම පූජ්‍යතර මහා ධම්ම රාජාධි රාජගුරු ගණාචරිය ශ්‍රී විභූෂණ අඹගහපිටියේ ශ්‍රී ඤාණවිමලතිස්සාභිධාන මහා නාහිමිපාණන් වහන්සේ (ශ්‍රී ලංකා අමරපුර නිකායේ නිර්මාතෘ)]] '''ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය''' යනු වර්ෂ 1802 දී ආරම්භ කරන ලද ශ්‍රී ලාංකීය පැවිදි නිකායකි. එය එවකට බුරුමයේ කොන්බෝං රාජවංශයේ අගනුවර වූ අමරපුර නගරය මුල්කොට නම් කර ඇත. අමරපුර නිකායේ හිමිවරු ථෙරවාදී බෞද්ධයෝය. 2019 අගෝස්තු 16 වන දින අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ නිකායන් ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ නිකාය බවට පත් කරමින්, අමරපුර - රාමඤ්ඤ නිකාය ලෙස ඒකාබද්ධ කරන ලදී.<ref name=unity>[http://www.themorning.lk/amarapura-and-ramanna-denominations-unified/ Amarapura and Ramanna denominations unified], the Morning Lanka, accessed 2019.08.17</ref> ==අතීතය== 18 වන සියවසේ මැද භාගය වන විට ලක්දිව උපසම්පදාව නැති වී ගොස් තිබුණි. ශ්‍රී ලංකාවේ බුදු සසුන තෙවරක්ම පිරිහුණු අතර එය නැවත ඇති කිරීමට ගත් උත්සාහය ව්‍යර්ථ විය. එමනිසා කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රාජ්‍ය සමයේ (1747 - 1782) වැලිවිට සරණංකර මාහිමිපානන්ගේ ආරාධනාවෙන් උපාලි නම් තෙරණුවන් වහන්සේ නමක් 1753දී මහනුවරට වැඩම කර උපසම්පදාව නැවත පිහිට වු අතර, එය සියම් නිකාය නම්වේ. එයට හේතුව උපසම්පදාව රැගෙන ආවේ සියම් දේශයෙන් වීමයි.<ref>{{Cite web |url=http://www.divaina.com/2010/01/20/feature02.html |title=ගණින්නාන්සේලා කියවිය යුතු සංඝරජ වැලවිට සරණංකර චරිතය |access-date=2010-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170120202643/http://www.divaina.com/2010/01/20/feature02.html |archive-date=2017-01-20 |url-status=dead }}</ref> බුදු දහම නැවත ස්ථාපිත කර දශකයක් පමණ ගතවීමෙන් පසු 1764 දී එම නිකායට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලා කණ්ඩායමක් එක්ව එම නිකායේ උපසම්පදාව ලැබීමට ගොවිගම කුලයට අයත් විය යුතු බවට නීතියක් පැනවීය. මෙම සමයේදී බුදුරජාණන් වහන්සේ විනය නොසලකා හැර තිබුණු අතර, සමහර භික්ෂුන් වහන්සේලා වතුපිටි අයත් කරගෙන අඹුදරුවන් සමඟ පුද්ගලික නිවාස වල ජීවත් වුහ. ඔවුන් තන්නාසි නමින් හැඳින්වේ. මෙම සම‍යේදී ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළ බඩ ප්‍රදේශය ලන්දේසී ආක්‍රමණ වලට ලක්වෙමින් පැවතුණි. සියම් නිකායේ මෙම ගොවිගම කුල භේදයට විරෝධය පල කෙරමින් වෙනත් කුල වලට අයත් භික්ෂුන් වහන්සේලා රජුගේ අනුග්‍රහය නොලබමින් උපසම්පදා උත්සව 2 ක් 1772 දී තොටගමුව විහාරයේදී ද, 1796 දී තංගල්ලේදී ද පැවැත්විය. නමුත් සියම් නිකාය මෙය විනය නීති කැඩීමක් බව පවසා ඒවාට අනුමැතිය ලබා නොදුන්හ. ===ආරම්භය=== ගොවිගම කුලවාදයත්, ක්‍රි .ව. 1762 ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහයන් විසින් පැනවූ කතිකාවතත් කරණකොටගෙන වෙරළබඩ පළාත් වල විසු භික්ෂුන් වහන්සේලාට උපසම්පදා භාවය ලබාගත නොහැකි විය. මෙම තත්ත්වය වෙනස් කිරීමට සිතූ 1779 දී අඹගහපිටියේ ඤාණවිමලතිස්ස නම් භික්ෂුන් වහන්සේ නමක් තවත් සාමණේර හිමිවරුන් කණ්ඩායමක් සමඟ පහතරට ධනවත් දානපතියෙකුගේ අනුග්‍රහය සහිතව උපසම්පදාව ලබා ගැනීම සඳහා බුරුමය වෙත පිටත්වුහ. 1800 දී බුරුමයේ සංඝරාජ මාහිමියන් අතින් ඔවුන් උපසම්පදාව ලැබීය. මෙම කණ්ඩායම 1802 දී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණියහ. එහිදී ඔවුන් සමඟ පැමිණි ජ්‍යෙෂ්ඨ මියන්මාර් භික්ෂුන් අතින් බලපිටිය මාදු ගඟේ තනවන ලද විශේෂ සීමා මාලකයක වෙසක් පුන් පොහොය දිනයේදී උපසම්පදා උළෙලක් පැවැත්විණි. ඒ සමගින්මෙ පරම පූජ්‍යතර මහා ධම්ම රාජාධි රාජගුරු ගණාචරිය ශ්‍රී විභූෂණ අඹගහපිටියේ ශ්‍රී ඤාණවිමලතිස්සාභිධාන මහා නාහිමිපාණන් වහන්සේගේ ආදිකර්තෘත්වයෙන් වැලිතර අඹගහපිටියේ ශ්‍රී අම්බරුක්ඛාරාම මූල මහා විහාරය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් අමරපුර සමාගම නම් වූ නවනිකායක් ඇරඹි අතර ආරම්භයේ දීම පහතරටට පමණක් සීමා නොවී උඩරට ඇතුළු සමස්ත සිරිලක සිසාරා පූජ්‍යතර බෝගහපිටියේ ශ්‍රී ධම්මජ්ජෝති මහනාහිමි, පූජ්‍යතර කපුගම ශ්‍රී ධම්මක්ඛන්ධ මහනාහිමි, පූජ්‍යතර කතළුවේ ශ්‍රී ගුණරතන තිස්ස මහනාහිමි, පූජ්‍යතර අත්තුඩාවේ ශ්‍රී ධම්මරක්ඛිත මහනාහිමි යන මහා ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේලාගේ උත්සාහයේ ප්‍රතිඵල වශයෙන් මහා නිකායක් වශයෙන් ව්‍යාප්ත කෙරිණ. ===නිල පිලිගැනීම=== සලාගම, කරාව හා දුරාව කුල වලට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලාද බුරුමය වෙත ගොස් උපසම්පදාව ලබාගත් අතර, 1810 දී බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුව අමරපුර නිකායේ උපසම්පදාව පිළිගන්නා බවට නිවේදනයක් නිකුත් කළේය. නමුත් සියම් නිකාය විසින් බුදුදහමට පටහැනිව සිදුකල මෙම ක්‍රියාව හේතුවෙන් කුල වශයෙන් බෙදීමට ලක්විය. ==වැදගත්කම== අමරපුර නිකායේ ආරම්භය ශ්‍රී ලාංකික බුදුදහමේ හා සමාජයේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කරයි. පළමුවරට රාජ්‍ය අනුග්‍රහය රහිතව බුදුදහම වෙනුවෙන් කැපවුනු ගිහි දානපතියන් මුල් වීමෙන් නව නිකායන් බිහිවිය. එම හේතුවෙන් වෙනත් නිකායන් මෙන් නොව අමරපුර නිකාය රාජ්‍ය බලය හා රජතුමාගෙන් නිදහස් විය. ඒ වෙනුවට මධ්‍යම පාන්තික දායකයන් සමඟ වඩාත් සමීපව කටයුතු කලහ. මේ හේතුවෙන් 18 හා 19 වන සියවස් වල මධ්‍යම පංතියේ බලය වැඩි විය. එසේම කුලවාදයට එරෙහි භික්ෂු පරපුරක් මෙතුළින් බිහිවූ අතර මෑත භාගයේදී අමරපුර මහා සංඝ සභාව රාමඤ්ඤ මහා නිකාය හා එක්ව එක් සාමග්‍රී ධර්ම සංඝ සභාවක් ලෙස ස්ථාපිත විය. එය ශාසන ඉතිහාසයේ වැදගත් සිදුවීමක් ලෙස සැලකිය හැකිය. ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව== අතීතයේ අනු නිකායන් 21 කට බෙදුණු අමප්‍රපුර නිකාය 1960 දශකයේ අගභාගයේදී අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් සහ අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් ඒකරාශී විය. ‘ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව’ පිහිටුවා 1969 ජුලි 13 වැනි දින මහරගම සිරි වජිරඤාණ ධර්මායතනයේ පිහිටි උපෝසථාඝාරයේ දී සියලු අමරපුර නිකායට පොදු උසස් පැවිදි කිරීමේ උත්සවයක් පවත්වන ලදී. එම අවස්ථාවට ආණ්ඩුකාර ජනරාල් විලියම් ගොපල්ලව මහතා අනුග්‍රහය දක්වන ලදී. ලංකාව. ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා උත්තරීතර මහානායක පදවියක් මෙම මුලපිරීමත් සමඟ නිර්මාණය වූ අතර එම ගෞරවනීය පදවිය දැරූ ප්‍රථම භික්ෂුව ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන් පත් කරන ලදී.[3] උත්තරීතර මහානායක පදවියට අමතරව අමරපුර නිකායේ සභාපති තනතුරක් ද නිර්මාණය කර අමරපුර මහාසංඝ සභාවේ ප්‍රථම සභාපතිවරයා ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත, අභිධජ මහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් (1896 - 1998) පත් කරන ලදී.[4] 2019 අගෝස්තු 16 දින, අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ නිකාය, ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ සහෝදරත්වය බවට පත් කරමින්, අමරපුර-රාමඤ්ඤ සාමග්‍රී මහා සංඝ සභාව ලෙස ඒකාබද්ධ කරන ලදී.[1] මෙතෙක් ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක හිමිපාණන් වහන්සේලා මෙසේය. {| class="wikitable" ! !නම !සිට !දක්වා |- |1 |අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමි |1969 ජූලි 13 |2003 සැප්තැම්බර් 9 |- |2 |අතිපූජ්‍ය දවුල්දෙන ඤාණිස්සර මහනාහිමි | සැප්තැම්බර් 2003 |3 අප්‍රේල් 2017 |- |3 |අතිපූජ්‍ය කොටුගොඩ ධම්මවාස මහනාහිමි |3 අගෝස්තු 2017 |22 මාර්තු 2021 |- |4 |අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්දසිරි මහනාහිමි |20 ජූලි 2021 |16 මැයි 2023 |- |5 |අතිපූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහනාහිමි |26 නොවැම්බර් 2024 |වර්තමානය |} ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ පරිපාලනය ව්‍යුහය== <div class="toccolours" style="max-width:650px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #ff9933; background-color:#fffaf5; font-family:sans-serif;"> <div style="text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#ff9933; color:black; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:15px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);"> ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ පරිපාලන ගැලීම් සටහන </div> <div style="text-align:center; margin-bottom:10px;"> <div style="display:inline-block; background:#ffebd6; padding:8px 15px; border:2px solid #ff9933; border-radius:4px; font-weight:bold;">උත්තරීතර මහානායක ධුරය</div> <div style="font-size:18px; color:#ff9933; margin:5px 0;">⬇️</div> <div style="display:inline-block; background:#fff0db; padding:8px 15px; border:1px solid #ff9933; border-radius:4px; font-weight:bold;">සමස්ත අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු නිලධාරී මණ්ඩලය</div> <div style="font-size:18px; color:#ff9933; margin:5px 0;">⬇️</div> <div style="font-size:11px; color:#666; font-style:italic; margin-bottom:15px;"> (පහත දැක්වෙන සියලුම පාර්ශ්වයන් සමාන්තර මට්ටමකින් නියෝජනය වේ)</div> </div> * '''අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව : :: :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|තපෝවන සම්ප්‍රදාය}}}}''' : :: :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|මහමෙව්නාව සංඝ සභාව (අසපු සංචිතය)}}}}''' * '''අමරපුර අඹගහපිටිය පාර්ශ්වය(අමරපුර ආරම්භක නිකාය)''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර මූලවංශික පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව : :: :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|අමරපුර ශ්‍රී සද්ධර්මෝදය සංඝ සභාව<br>(සිරිසුගත සාසනෝදය සංඝ සභාව)}}}}''' * '''අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර චූලගන්ධි පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සම්බුද්ධ සාසනෝදය සංඝ සභාව''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''උඩරට අමරපුර පාර්ශ්වය : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''උඩරට අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ශ්‍රී ධර්මරක්ෂිතවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික මාතර පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව : :: :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|අරිසිමලේ වන සෙනසුන් සංචිතය}}}}''' * '''අමරපුර ශ්‍රී ධර්මාරාම සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර අරියවංශ සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර භ්‍රම්මවංශාභිධජ සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර මහා නිකායේ වජිරවංශ පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සිරිසුමන (දඩලු) පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ඉද්දමල්ගොඩ විහාර පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''ඌව අමරපුර පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ඌව උඩුකිඳ පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ස්වේජින් පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''සබරගමු අමරපුර පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව </div> ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහ නිකායේ මහානායක හිමිවරු== "උත්තරීතර මහානායක ධුරය" අමරපුර මහා සංඝ සභාව සතු විශේෂ ධුරයකි. {| class="wikitable sortable"width="100%" style="background:#ffffff;" |- !align="left" style="background:#ffdead;" | පාර්ශවය !align="left" style="background:#ffdead;" | මහානායක හිමි !align="left" style="background:#ffdead;" | අනුනායක හිමි |- |සියලු පාර්ශව නියෝජනය කරනු ලබන උත්තරීතර මහානායක ධුරය |කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහානායක හිමි |නොපවතී. |- |අමරපුර මහ නිකායේ රාස්සගල පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය අතිපූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ - සමස්ථ අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ උත්තරීතර මහානායක හිමි ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන,බළංගොඩ |මහෝපාධ්‍යාය පූජ්‍ය පල්ලේවෙල විසුද්ධාජීව අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී සුධර්ශනාරාමය,බෙලිහුල්ඔය |- |අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය |ශ්‍රී සරණපාලවංශාලංකාර ආචාර්ය අතිපූජ්‍ය දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ පරම විචිත්‍රාරාම රාජමහා විහාරය,දෙවිනුවර |1.පූජ්‍ය කොටපොල අමරකිත්ති අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශාන්ති පදනම සහ සේරුවිල බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය,බෞද්ධාලෝක මාවත,කොළඹ 2.අතිපූජ්‍ය තපෝවනයේ නිවාත අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ අභයභූමි තපෝවනය,කෑගල්ල 3.පූජ්‍ය තපෝවනයේ මිතභානි අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ගෝතම තපෝවනය,කලපළුවාව,රාජගිරිය |- |අමරපුර මූලවංශික පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය අහුංගල්ලේ විමලධම්මතිස්ස මහානායක හිමි අම්බරුක්කාරාම මූල මහා විහාරය,බලපිටිය |1.පූජ්‍ය යෝගියානේ සෝභිතතිස්ස අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ජයසින්දරාරමය,යෝගියා 2.පූජ්‍ය කළුවාමෝදර සීලරතනතිස්ස අනුනායක හිමි කේෂ්ථාසන්න මහා විහාරය,අලුත්ගම |- |අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය |අතිපූජ්‍ය අහුංගල්ලේ සිරි සීලවිසුද්ධි මහානායක හිමි රංගිරි උල්පත් රජමහා විහාරය, ත්‍රිකුණාමලය |පූජ්‍ය කොස්‌ගොඩ සුභූති අනුනායක හිමි සංඝරාජ විහාරය, අම්බලන්ගොඩ |- |උඩරට අමරපුර පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය පූජ්‍ය නිකපොත චන්දජෝති (වැඩබලන මහානායක) ස්වාමින්වහන්සේ ඥාණානන්ද බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය, මාදිවෙල, |නොපවතී. |- |අමරපුර පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය අතිපූජ්‍ය කහපොළ සුගතරතන මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ රන්කොත් විහාරය,පානදුර |නොපවතී. |- |ශ්‍රි ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අඹගහපිටිය පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය මාදම්පාගම අස්සජි තිස්ස මහානායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ඉසිපතනාරාමය,වින්සන්ට් පෙරේරා මාවත, කොළඹ 14 |පූජ්‍ය රන්දොඹේ සුමනාලෝකතිස්ස අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ එනසරුක්ඛාරාමය,නවුත්තුඩුව |- |අමරපුර ශ්‍රී ධම්මරක්ෂිත නිකාය |අතිපූජ්‍ය ත්‍රිකුණාමලයේ ආනන්ද මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ සිරි වජිරාරාමය,කොළඹ 05 |පූජ්‍ය වටගෙදර විමලබුද්ධි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ සිරි පඤ්ඤාතිලකාරාමය,මහරගම |- |අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික මාතර පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය අම්බලන්ගොඩ සුධම්ම මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී විජයාරාමය,අම්බලන්ගොඩ |නොපවතී. |- |අමරපුර අරියවංශ සද්ධම්ම යුක්තික පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය එගොඩමුල්ලේ අමරමෝලි තිස්ස මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ විද්‍යාසාගර පිරිවෙන, රිදීගම |1.පූජ්‍ය වල්පොල විමලඥාන අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ගංගාරාම මහ විහාරය,පෑලියගොඩ 2.පූජ්‍ය නවගමුවේ රේවත නායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී පුෂ්පාරාමය,පැපිලියවෙල 3.පූජ්‍ය ඉහළමුල්ලේ සුගුණවංශ අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී බෝධිරාජාරාම මූලමහා විහාරය,අංකුඹුර |- |අමරපුර මහා නිකායේ වජිරවංශ පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය පල්ලෙකන්දේ රතනසාර මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී සාරිපුත්තාරාමය,නාරාහේන්පිට, කොළඹ 08 |- |අමරපුර සිරිසුමන (දඩලු) පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය කොළොන්නාවේ සිරි සුමංගල මහානායක ස්වාමීන් වහනසේ ශ්‍රී දෙව්රම් මහා විහාරය,පන්නිපිටිය |1.පූජ්‍ය කථලුවේ රතනසීහ අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී සම්බුද්ධජයන්ති විහාරය,මොරටුව 2.පූජ්‍ය පල්ලේපොල දේවානන්ද අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ජයන්ති මහා විහාරය,ගලලියද්ද,මාබෝවල |- |අමරපුර චූලගන්ඨි පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය ගන්තුනේ අස්සජි මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ උල්ගල පුරාණ විහාරය,ගන්තුන |1.අතිපූජ්‍ය කරව්වේ විජයතිස්ස අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ නන්දන විහාරය,පිටිගල 2.පූජ්‍ය වැලිතර අමරනන්ද අනූනායක ස්වාමින් වහන්සේ පුලිිනතරාමය,අහුංගල්ල 3.අතිපූජ්‍ය රදාවඩුන්නේ අස්සජි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ පාරමී ධර්මාශ්‍රමය,රදාවඩුන්න |- |ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වය |අතිපුජ්‍ය කදන්ගොඩ සද්ධානන්ද (වැඩබලන මහානායක) ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී ශෛාරාම මහා විහාරය,බලංගොඩ |පූජ්‍ය පලීගල නාරද අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී පූෂ්පාරාම අසූමහා ශ්‍රවක මහා විහාරය,ඇහැලියගොඩ. |- |අමරපුර මහා නිකාය ඉද්දමල්ගොඩ විහාර පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය කදන්ගොඩ සමිත මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී විජයින්දාරාමය,කහවත්ත |1.පූජ්‍ය කරවිට සුජාත අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ සිරිනිවාසාරාම මූලමහා විහාරය,උඩකරවිට 2.පූජ්‍ය පැල්මඩුල්ලේ රතනසිරි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ සුදර්මෝදය පිරිවෙන,පැල්මඩුල්ල |} == අයත් පාර්ශව == අමරපුර - රාමඤ්ඤ නිකායට ඒකරාශී වීමට පෙර, අමරපුර නිකාය අනුශාසනා 21 කට නොඅඩු ලෙස බෙදා ඇත.<ref name="subordrs">{{Cite web |url=http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html |title=Maha Sangha of Sri Lanka |website=metta.lk/ |access-date=2010-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100306174930/http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html |archive-date=2010-03-06 |url-status=dead }}</ref> මෙම උප නියමයන් කුල භේද සහ ප්‍රාදේශීය වෙනස්කම් ඔස්සේ ගොඩනැගුණු බව විශ්වාස කෙරේ. #අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය #උඩරට අමරපුර සාමග්‍රි සංඝ සභාව #අමරපුර ඌව උඩුකිඳ පාර්ශවය #ඌව අමරපුර පාර්ශවය #අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය #අමරපුර එක්නැළිගොඩ පාර්ශවය #අමරපුර ඉද්දමල්ගොඩ පාර්ශවය #අමරපුර රාස්සගල පාර්ශවය #අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය #අමරපුර නිකායේ අමරපුර පාර්ශවය #අමරපුර අඹගහපිටිය පාර්ශවය #අමරපුර ශ්‍රී ධර්මරක්‍ෂිත පාර්ශවය #අමරපුර සද්ධම්මයුත්තික පාර්ශවය #අමරපුර වජිරවංශ පාර්ශවය #අමරපුර සිරි සුමන පාර්ශවය #අමරපුර ස්වේජින් පාර්ශවය #අමරපුර භ්‍රම්මවංශාභිධජ පාර්ශවය #අමරපුර චූලගණ්ඨි පාර්ශවය #උඩරට අමරපුර නිකාය(උඩරට අමරපුර පාර්ශවය) #අමරපුර සම්බුද්ධ සාසනෝදය සංඝ සභාව #[[අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශවය]] මීට අමතරව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායට අයත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ "මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව" නමින් භික්ෂූන් වහන්සේ 1000කට ආසන්න සංඝ සභාවක් ද පවතී. == මූලාශ්‍ර == {{reflist}} == අමතර කියවීමට == * Gombrich, Richard. ''Theravada Buddhism: A Social History from Ancient Benares to Modern Colombo''. Oxon, England: Routledge and Kegan Paul, Ltd., 2004. * [https://web.archive.org/web/20090201174605/http://dailynews.lk/2003/09/17/fea09.html Rohan L. Jayetilleke, 'The bi-centennial of the Amarapura Maha Nikaya of Sri Lanka', ''Daily News'', 17 September 2003] accessed 16 December 2005. * [https://web.archive.org/web/20100306174930/http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html Main Orders of the Sangha] (metta.lk) [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ නිකායන් සහ පාර්ශව]] 1rq4v7us2wtnuaqox59yw8jb0avvvig සීමාසන්න පෞරුෂත්ව ආබාධය 0 38106 791193 198114 2026-05-22T06:34:04Z CeylonChingu 44932 CeylonChingu විසින් [[Boderline Personality Disorder]] සිට [[සීමාසන්න පෞරුෂත්ව ආබාධය]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී: Misspelled title 198114 wikitext text/x-wiki == හැඳින්වීම == Boderline Personality Disorder (BPD) යනු මානසික අසමතුලිතතාවයකි. පහත දක්වා ඇති ලක්ෂණ වලින් පහක් හෝ වැඩි ගණනක් ඇති පුද්ගලයා BPD රෝගියෙකු ලෙස මනෝ චිකිත්සකවරයා හෝ මනෝ වෛද්‍යවරයා විසින් නිර්ණය කරනු ලබයි. == රෝග ලක්ෂණ == * සැනෙකින් වෙනස් වන අදහස්, හැඟීම් ඇතිවීම. (උදා: පෙර දවසේ හොඳ යයි පවසමින් ආදරය කල පුද්ගලයා හට හෙට දිනයේදී වෛර කිරීම) * පුද්ගල සම්බන්ධතා ස්ටාවරව පවත්වා ගැනීමට ඇති නොහැකියාව * තමන් ගැන විවිධාකාරවූ ප්‍රතිරුපයන් ඇතිවීම (අසල සිටින පුද්ගලයා හෝ පරිසරය මත වෙනස් වේ) * තම ක්‍රියාවන් නිසා ඇතිවන ප්‍රතිවිපාක ගැන නොසිතා කටයුතු කිරීම * ස්වයං හානි පමුණුවා ගැනීම (ශරීරය තියුණු අයුධ වලින් කපා ගැනීම, ඖෂධ අනිසි ලෙස භාවිතා කිරීම) * තමන් හුදකලවෙයි/අතහැර යතියි/ප්‍රතික්ෂේප වෙයි පවතින අනිසි භිය. * නැති තත්වයන්/සිද්ධීන් සත්‍ය යයි මවා ගැනීම. == ඇති වීමට හේතු == BPD ඇති වීමට එක් නිශ්චිත හේතුවක් මෙතෙක් සොයාගෙන නොමැත. ජානමය, සමාජයීය බලපෑම සහ පවුල් පසුබිම මෙම රෝග තත්වය ඇති වීම සඳහා බලපායි. * කුඩා කලදී හෝ නව යොවුන් වියේදී තනිවීම, නොසලකා හැරීම. * අසමතිලිත පවුල් පසුබිම. * පවුල තුල ඇති සන්නිවේදන ගැටළු. * ලිංගික අපයෝජන. මෙම තත්වය කාන්තාවන් අතර වැඩිපුර දක්නට ලැබේ. == ප්‍රතිකාර == Dialectical behavioral therapy (DBT) වැනි උපදේශන,සාකච්චා විධි ප්‍රතිකාර සඳහා යොදා ගැනේ. සමුහ චිකිතසවන්ද (group therapy) ස්වයං හානි කිරීමට තැත්කරන රෝගීන් සඳහා භාවිත කෙරේ. මනෝ චිකිත්සකය විසින් හැඟීම් වෙනස්වීම් පාලනය සඳහා ඖෂද වර්ග භාවිතා කරයි. qrhocxhzakqvqymula3m77v94ghlg3v 791198 791193 2026-05-22T06:55:28Z CeylonChingu 44932 added mdwiki version to the existing translation. 791198 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =සීමාසන්න පෞරුෂත්ව ආබාධය |synonym ={{plainlist| *චිත්තවේගීය වශයෙන් අස්ථායී පෞරුෂ ආබාධය - ආවේගශීලී හෝ සීමාසන්න වර්ගය<ref name=Maj2005>{{cite book|first=Robert C.|last=Cloninger|editor1-first=Mario|editor1-last=Maj|editor2-first=Hagop S.|editor2-last=Akiskal|editor3-first=Juan E.|editor3-last=Mezzich|chapter=Antisocial Personality Disorder: A Review|title=Personality disorders|date=2005|publisher=[[Wiley (publisher)|John Wiley & Sons]]|location=New York City|isbn=978-0-470-09036-7|page=126|chapter-url=https://books.google.com/books?id=9fgwbCW7OQMC&pg=PA126|access-date=5 August 2020|archive-date=4 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204232038/https://books.google.com/books?id=9fgwbCW7OQMC&pg=PA126|url-status=live}}</ref> *චිත්තවේගීය තීව්‍රතා ආබාධය<ref>{{cite book|last1=Blom|first1=Jan Dirk|title=A dictionary of hallucinations|date=2010|publisher=Springer|location=New York|isbn=978-1-4419-1223-7|page=74|edition=1st|url=https://books.google.com/books?id=KJtQptBcZloC&pg=PA74|access-date=5 August 2020|archive-date=4 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204232039/https://books.google.com/books?id=KJtQptBcZloC&pg=PA74|url-status=live}}</ref>}} |image =Edvard Munch - The Brooch. Eva Mudocci - Google Art Project.jpg |image_size =280px |alt = |caption =[[Idealization and devaluation|Idealization]] is seen in [[Edvard Munch|Edvard Munch's]] ''The Brooch. Eva Mudocci'' (1903)<ref name="Ed1990">{{cite book|title=Edvard Munch : the life of a person with borderline personality as seen through his art|date=1990|publisher=Lundbeck Pharma A/S|location=[Danmark]|isbn=978-8798352419|pages=34–35}}</ref> |pronounce = |specialty =[[මනෝවෛද්‍ය විද්‍යාව]] |symptoms =අස්ථායී අන්තර් පුද්ගල සම්බන්ධතා, ස්වයං ප්‍රතිරූපය සහ හැඟීම් වලට බලපෑම් කිරීම; [[ආවේගශීලීත්වය]]; පුනරාවර්තන සියදිවි නසාගැනීමේ හැසිරීම සහ ස්වයං-හානිය; චිත්තවේගීය අතහැර දැමීමේ බිය; හිස්බව පිළිබඳ නිදන්ගත හැඟීම; නුසුදුසු කෝපය; විඝටනය (මනෝවිද්‍යාව){{!}}යථාර්ථයෙන් වෙන් වූ හැඟීම<ref name=NIH2016/><ref name=DSM5/> |onset =මුල් වැඩිහිටිභාවය<ref name=DSM5/> |duration =දීර්ඝ කාලීනව<ref name=NIH2016/> |causes =අපැහැදිලිය <ref name=CP2013/> |risks =[[පවුල් ඉතිහාසය (වෛද්‍ය විද්‍යාව)|පවුල් ඉතිහාසය]], [[මානසික කම්පනය|කම්පනය]], [[ළමා අපයෝජනය|අපයෝජනය]]<ref name=NIH2016/><ref name=Lei2011/> |diagnosis =වාර්තා වූ රෝග ලක්ෂණ මත පදනම්ව<ref name=NIH2016/> |differential =අනන්‍යතා ආබාධ, මනෝභාවයේ ආබාධ, පශ්චාත් කම්පන ආතති ආබාධ, මත්ද්‍රව්‍ය අවභාවිතයේ ආබාධ, පොකුරු B පෞරුෂ ආබාධ (ඉතිහාසගත, ආත්මාර්ථකාමී හෝ සමාජ විරෝධී පෞරුෂ ආබාධ)<ref name=DSM5/><ref>{{cite web |title=Borderline Personality Disorder Differential Diagnoses |url=https://emedicine.medscape.com/article/913575-differential |website=emedicine.medscape.com |access-date=10 March 2020 |archive-date=29 April 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110429130848/https://emedicine.medscape.com/article/913575-differential |url-status=live }}</ref> |prevention = |treatment =[[චර්යා චිකිත්සාව]]<ref name=NIH2016/> |medication = |prognosis =කාලයත් සමඟ දියුණු වේ<ref name=DSM5/> |frequency =දී ඇති වර්ෂයක පුද්ගලයින්ගෙන් 1.6% ක්<ref name=NIH2016/> |deaths = }}{{Personality disorders sidebar}} '''චිත්තවේගීය වශයෙන් අස්ථායී''' පෞරුෂ ආබාධය ('''EUPD''') ලෙසද හැඳින්වෙන '''සීමාසන්න''' පෞරුෂ ආබාධය ('''BPD'''),<ref name="NICEGuidelines2009">{{උපන්‍යාස පොත|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK55415/|title=Borderline personality disorder NICE Clinical Guidelines, No. 78|date=2009|publisher=British Psychological Society|access-date=5 August 2020|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112031402/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK55415/|url-status=live}}</ref> යනු දිගුකාලීන අස්ථායී සබඳතා රටාවක්, විකෘති වූ ස්වයං හැඟීමක් සහ ශක්තිමත් චිත්තවේගීය ප්‍රතික්‍රියා මගින් සංලක්ෂිත [[මානසික ‍අක්‍රමතා|මානසික රෝගයකි]].<ref name="NIH2016">{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.nimh.nih.gov/health/topics/borderline-personality-disorder/index.shtml|title=Borderline Personality Disorder|website=NIMH|access-date=16 March 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160322130612/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/borderline-personality-disorder/index.shtml|archive-date=22 March 2016}}</ref><ref name="DSM5" /><ref>{{Cite journal|last=Chapman|first=Alexander L.|date=August 2019|title=Borderline personality disorder and emotion dysregulation|url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0954579419000658/type/journal_article|journal=[[Development and Psychopathology]]|publisher=[[Cambridge University Press]]|location=Cambridge, England|language=en|volume=31|issue=3|pages=1143–1156|doi=10.1017/S0954579419000658|pmid=31169118|issn=0954-5794|access-date=5 August 2020|archive-date=4 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204232023/https://www.cambridge.org/core/journals/development-and-psychopathology/article/abs/borderline-personality-disorder-and-emotion-dysregulation/EA2CB1C041307A34392F49279C107987|url-status=live}}</ref> පුද්ගලයන් බොහෝ විට ස්වයං-හානිකර ගැනීම් සහ වෙනත් භයානක හැසිරීම් වල නිරත වේ.<ref name="NIH2016" /> බලපෑමට ලක් වූ අය හිස්බව, අතහැර දැමීමේ බිය සහ යථාර්ථයෙන් වෙන්වීම වැනි හැඟීම් සමඟ පොරබදමින් සිටිය හැකිය.<ref name="NIH2016" /> අනෙක් අයට සාමාන්‍ය යැයි සැලකෙන සිදුවීම් මගින් රෝග ලක්ෂණ ඇති විය හැක.<ref name="NIH2016" /> හැසිරීම සාමාන්‍යයෙන් මුල් වැඩිහිටි වියේදී ආරම්භ වන අතර විවිධ තත්වයන් හරහා සිදු වේ.<ref name="DSM5">{{උපන්‍යාස පොත|title=Diagnostic and statistical manual of mental disorders : DSM-5|date=2013|publisher=[[American Psychiatric Publishing]]|location=Washington, D.C.|isbn=978-0-89042-555-8|pages=[https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse/page/645 645, 663–6]|edition=5th|url=https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse/page/645}}</ref> [[ද්‍රව්‍ය අපයෝජනය|මත්ද්‍රව්‍ය අනිසි භාවිතය]], [[මානසික අවපීඩනය (මනෝභාවය)|මානසික අවපීඩනය]] සහ ආහාර ගැනීමේ අක්‍රමිකතා සාමාන්‍යයෙන් BPD සමඟ සම්බන්ධ වේ.<ref name="NIH2016" /> බලපෑමට ලක් වූ පුද්ගලයින්ගෙන් ආසන්න වශයෙන් 10% ක් [[සියදිවි නසාගැනීම|සියදිවි නසාගැනීම්]] වලින් මිය යති.<ref name="NIH2016" /><ref name="DSM5" /> BPD සඳහා හේතු පැහැදිලි නැති නමුත් ජානමය, ස්නායු, පාරිසරික සහ සමාජීය සාධක ඊට සම්බන්ධ බව පෙනේ.<ref name="NIH2016" /><ref name="CP2013">{{උපන්‍යාස පොත|title=Clinical Practice Guideline for the Management of Borderline Personality Disorder|publisher=National Health and Medical Research Council|year=2013|isbn=978-1-86496-564-3|location=Melbourne|pages=40–41|quote=In addition to the evidence identified by the systematic review, the Committee also considered a recent narrative review of studies that have evaluated biological and environmental factors as potential risk factors for BPD (including prospective studies of children and adolescents, and studies of young people with BPD)}}</ref> බලපෑමට ලක් වූ සමීප ඥාතියෙකු සිටින පුද්ගලයෙකු තුළ රෝග ලක්ෂණ ඇති වීමේ හැකියාව පස් ගුණයකින් පමණ වැඩි වේ.<ref name="NIH2016" /> අහිතකර ජීවිත සිදුවීම් ද භූමිකාවක් ඉටු කරන බව පෙනේ.<ref name="Lei2011" /> මෙම තත්වයට බලපාන යටින් පවතින යාන්ත්‍රණයට ස්නායු වල ඉදිරිපස ලිම්බික් ජාලය සම්බන්ධ වන බව පෙනේ.<ref name="Lei2011">{{Cite journal|vauthors=Leichsenring F, Leibing E, Kruse J, New AS, Leweke F|title=Borderline personality disorder|journal=[[Lancet (journal)|Lancet]]|volume=377|issue=9759|pages=74–84|date=January 2011|pmid=21195251|doi=10.1016/s0140-6736(10)61422-5}}</ref> ''මානසික ආබාධ පිළිබඳ රෝග විනිශ්චය සහ සංඛ්‍යානමය අත්පොත'' (DSM) මගින් BPD පෞරුෂ ආබාධයක් ලෙස හඳුනාගෙන ඇති අතර තවත් එවැනි ආබාධ නවයක් සමඟින් එය හඳුනාගෙන ඇත.<ref name="DSM5" /> රෝග විනිශ්චය රෝග ලක්ෂණ මත පදනම් වන අතර, අදාළ නොවන වෙනත් ගැටළු බැහැර කිරීම සඳහා වෛද්‍ය පරීක්ෂණයක් සිදු කළ හැකිය.<ref name="NIH2016" /> මෙම තත්ත්වය අනන්‍යතා ගැටලුවකින් හෝ මත්ද්‍රව්‍ය අනිසි භාවිතයේ ආබාධයකින් සහ අනෙකුත් විය හැකි රෝගී තත්වයන්ගෙන් වෙන් කර හඳුනාගත යුතුය.<ref name="DSM5" /> BPD සඳහා සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රතිකාර කරනු ලබන්නේ [[ප්‍රජානන චර්යා ප්‍රතිකාර ක්‍රමය|සංජානන හැසිරීම් චිකිත්සාව]] (CBT) හෝ අපෝහක හැසිරීම් චිකිත්සාව (DBT) වැනි චිකිත්සාවෙනි.<ref name="NIH2016" /> DBT චිකිත්සා මගින් සියදිවි නසාගැනීමේ අවදානම අඩු කළ හැකිය.<ref name="NIH2016" /> චිකිත්සාව තනි තනිව හෝ කණ්ඩායමක් ලෙස සිදු විය හැක.<ref name="NIH2016" /> ඖෂධ මගින් BPD සුව කළ නොහැකි වුවද, ඒවා ආශ්‍රිත රෝග ලක්ෂණ මඟ හරවා ගැනීම සඳහා උපකාර කිරීමට භාවිතා කළ හැකිය.<ref name="NIH2016" /> සමහර අයට රෝහල් ප්‍රතිකාර අවශ්‍ය වේ.<ref name="NIH2016" /> දී ඇති වසරක් තුළ පුද්ගලයින්ගෙන් 1.6% ක් පමණ BPD රෝගයෙන් පෙළෙන අතර, සමහර විට එය ඇස්තමේන්තුගත 6% ක් තරම් ඉහළ අගයක් ගනී.<ref name="NIH2016" /><ref name="DSM5" /> පිරිමින්ට වඩා තුන් ගුණයකින් පමණ කාන්තාවන් තුළ මෙම රෝගය විනිශ්චය කරනු ලැබේ.<ref name="DSM5" /> වැඩිහිටි පුද්ගලයින් අතර එය අඩුවෙන් දක්නට ලැබෙන බව පෙනේ.<ref name="DSM5" /> වසර දහයක කාලයක් තුළ රෝගීන්ගෙන් අඩක් පමණ ධනාත්මක වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරයි.<ref name="DSM5" /> බලපෑමට ලක් වූ පුද්ගලයින් සාමාන්‍යයෙන් ඉහළ සෞඛ්‍ය සේවා සම්පත් ප්‍රමාණයක් භාවිතා කරයි.<ref name="DSM5" /> මෙම ආබාධය නම් කිරීම පිළිබඳව, විශේෂයෙන් ''"borderline"'' යන වචනයේ යෝග්‍යතාවය පිළිබඳව අඛණ්ඩ විවාදයක් පවතී.<ref name="NIH2016" /> == රෝග ලක්ෂණ == * සැනෙකින් වෙනස් වන අදහස්, හැඟීම් ඇතිවීම. (උදා: පෙර දවසේ හොඳ යයි පවසමින් ආදරය කල පුද්ගලයා හට හෙට දිනයේදී වෛර කිරීම) * පුද්ගල සම්බන්ධතා ස්ටාවරව පවත්වා ගැනීමට ඇති නොහැකියාව * තමන් ගැන විවිධාකාරවූ ප්‍රතිරුපයන් ඇතිවීම (අසල සිටින පුද්ගලයා හෝ පරිසරය මත වෙනස් වේ) * තම ක්‍රියාවන් නිසා ඇතිවන ප්‍රතිවිපාක ගැන නොසිතා කටයුතු කිරීම * ස්වයං හානි පමුණුවා ගැනීම (ශරීරය තියුණු අයුධ වලින් කපා ගැනීම, ඖෂධ අනිසි ලෙස භාවිතා කිරීම) * තමන් හුදකලවෙයි/අතහැර යතියි/ප්‍රතික්ෂේප වෙයි පවතින අනිසි භිය. * නැති තත්වයන්/සිද්ධීන් සත්‍ය යයි මවා ගැනීම. == ඇති වීමට හේතු == BPD ඇති වීමට එක් නිශ්චිත හේතුවක් මෙතෙක් සොයාගෙන නොමැත. ජානමය, සමාජයීය බලපෑම සහ පවුල් පසුබිම මෙම රෝග තත්වය ඇති වීම සඳහා බලපායි. * කුඩා කලදී හෝ නව යොවුන් වියේදී තනිවීම, නොසලකා හැරීම. * අසමතිලිත පවුල් පසුබිම. * පවුල තුල ඇති සන්නිවේදන ගැටළු. * ලිංගික අපයෝජන. මෙම තත්වය කාන්තාවන් අතර වැඩිපුර දක්නට ලැබේ. == ප්‍රතිකාර == Dialectical behavioral therapy (DBT) වැනි උපදේශන,සාකච්චා විධි ප්‍රතිකාර සඳහා යොදා ගැනේ. සමුහ චිකිතසවන්ද (group therapy) ස්වයං හානි කිරීමට තැත්කරන රෝගීන් සඳහා භාවිත කෙරේ. මනෝ චිකිත්සකය විසින් හැඟීම් වෙනස්වීම් පාලනය සඳහා ඖෂද වර්ග භාවිතා කරයි. == මූලාශ්‍ර == <references /> [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] aibhxqvokz9utmkpaaae37xebawq6fc 791199 791198 2026-05-22T06:56:09Z CeylonChingu 44932 791199 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =සීමාසන්න පෞරුෂත්ව ආබාධය |synonym ={{plainlist| *චිත්තවේගීය වශයෙන් අස්ථායී පෞරුෂ ආබාධය - ආවේගශීලී හෝ සීමාසන්න වර්ගය<ref name=Maj2005>{{cite book|first=Robert C.|last=Cloninger|editor1-first=Mario|editor1-last=Maj|editor2-first=Hagop S.|editor2-last=Akiskal|editor3-first=Juan E.|editor3-last=Mezzich|chapter=Antisocial Personality Disorder: A Review|title=Personality disorders|date=2005|publisher=[[Wiley (publisher)|John Wiley & Sons]]|location=New York City|isbn=978-0-470-09036-7|page=126|chapter-url=https://books.google.com/books?id=9fgwbCW7OQMC&pg=PA126|access-date=5 August 2020|archive-date=4 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204232038/https://books.google.com/books?id=9fgwbCW7OQMC&pg=PA126|url-status=live}}</ref> *චිත්තවේගීය තීව්‍රතා ආබාධය<ref>{{cite book|last1=Blom|first1=Jan Dirk|title=A dictionary of hallucinations|date=2010|publisher=Springer|location=New York|isbn=978-1-4419-1223-7|page=74|edition=1st|url=https://books.google.com/books?id=KJtQptBcZloC&pg=PA74|access-date=5 August 2020|archive-date=4 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204232039/https://books.google.com/books?id=KJtQptBcZloC&pg=PA74|url-status=live}}</ref>}} |image =Edvard Munch - The Brooch. Eva Mudocci - Google Art Project.jpg |image_size =280px |alt = |caption =[[Idealization and devaluation|Idealization]] is seen in [[Edvard Munch|Edvard Munch's]] ''The Brooch. Eva Mudocci'' (1903)<ref name="Ed1990">{{cite book|title=Edvard Munch : the life of a person with borderline personality as seen through his art|date=1990|publisher=Lundbeck Pharma A/S|location=[Danmark]|isbn=978-8798352419|pages=34–35}}</ref> |pronounce = |specialty =[[මනෝවෛද්‍ය විද්‍යාව]] |symptoms =අස්ථායී අන්තර් පුද්ගල සම්බන්ධතා, ස්වයං ප්‍රතිරූපය සහ හැඟීම් වලට බලපෑම් කිරීම; [[ආවේගශීලීත්වය]]; පුනරාවර්තන සියදිවි නසාගැනීමේ හැසිරීම සහ ස්වයං-හානිය; චිත්තවේගීය අතහැර දැමීමේ බිය; හිස්බව පිළිබඳ නිදන්ගත හැඟීම; නුසුදුසු කෝපය; විඝටනය (මනෝවිද්‍යාව){{!}}යථාර්ථයෙන් වෙන් වූ හැඟීම<ref name=NIH2016/><ref name=DSM5/> |onset =මුල් වැඩිහිටිභාවය<ref name=DSM5/> |duration =දීර්ඝ කාලීනව<ref name=NIH2016/> |causes =අපැහැදිලිය <ref name=CP2013/> |risks =[[පවුල් ඉතිහාසය (වෛද්‍ය විද්‍යාව)|පවුල් ඉතිහාසය]], [[මානසික කම්පනය|කම්පනය]], [[ළමා අපයෝජනය|අපයෝජනය]]<ref name=NIH2016/><ref name=Lei2011/> |diagnosis =වාර්තා වූ රෝග ලක්ෂණ මත පදනම්ව<ref name=NIH2016/> |differential =අනන්‍යතා ආබාධ, මනෝභාවයේ ආබාධ, පශ්චාත් කම්පන ආතති ආබාධ, මත්ද්‍රව්‍ය අවභාවිතයේ ආබාධ, පොකුරු B පෞරුෂ ආබාධ (ඉතිහාසගත, ආත්මාර්ථකාමී හෝ සමාජ විරෝධී පෞරුෂ ආබාධ)<ref name=DSM5/><ref>{{cite web |title=Borderline Personality Disorder Differential Diagnoses |url=https://emedicine.medscape.com/article/913575-differential |website=emedicine.medscape.com |access-date=10 March 2020 |archive-date=29 April 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110429130848/https://emedicine.medscape.com/article/913575-differential |url-status=live }}</ref> |prevention = |treatment =[[චර්යා චිකිත්සාව]]<ref name=NIH2016/> |medication = |prognosis =කාලයත් සමඟ දියුණු වේ<ref name=DSM5/> |frequency =දී ඇති වර්ෂයක පුද්ගලයින්ගෙන් 1.6% ක්<ref name=NIH2016/> |deaths = }}'''චිත්තවේගීය වශයෙන් අස්ථායී''' පෞරුෂ ආබාධය ('''EUPD''') ලෙසද හැඳින්වෙන '''සීමාසන්න''' පෞරුෂ ආබාධය ('''BPD'''),<ref name="NICEGuidelines2009">{{උපන්‍යාස පොත|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK55415/|title=Borderline personality disorder NICE Clinical Guidelines, No. 78|date=2009|publisher=British Psychological Society|access-date=5 August 2020|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112031402/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK55415/|url-status=live}}</ref> යනු දිගුකාලීන අස්ථායී සබඳතා රටාවක්, විකෘති වූ ස්වයං හැඟීමක් සහ ශක්තිමත් චිත්තවේගීය ප්‍රතික්‍රියා මගින් සංලක්ෂිත [[මානසික ‍අක්‍රමතා|මානසික රෝගයකි]].<ref name="NIH2016">{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.nimh.nih.gov/health/topics/borderline-personality-disorder/index.shtml|title=Borderline Personality Disorder|website=NIMH|access-date=16 March 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160322130612/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/borderline-personality-disorder/index.shtml|archive-date=22 March 2016}}</ref><ref name="DSM5" /><ref>{{Cite journal|last=Chapman|first=Alexander L.|date=August 2019|title=Borderline personality disorder and emotion dysregulation|url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0954579419000658/type/journal_article|journal=[[Development and Psychopathology]]|publisher=[[Cambridge University Press]]|location=Cambridge, England|language=en|volume=31|issue=3|pages=1143–1156|doi=10.1017/S0954579419000658|pmid=31169118|issn=0954-5794|access-date=5 August 2020|archive-date=4 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204232023/https://www.cambridge.org/core/journals/development-and-psychopathology/article/abs/borderline-personality-disorder-and-emotion-dysregulation/EA2CB1C041307A34392F49279C107987|url-status=live}}</ref> පුද්ගලයන් බොහෝ විට ස්වයං-හානිකර ගැනීම් සහ වෙනත් භයානක හැසිරීම් වල නිරත වේ.<ref name="NIH2016" /> බලපෑමට ලක් වූ අය හිස්බව, අතහැර දැමීමේ බිය සහ යථාර්ථයෙන් වෙන්වීම වැනි හැඟීම් සමඟ පොරබදමින් සිටිය හැකිය.<ref name="NIH2016" /> අනෙක් අයට සාමාන්‍ය යැයි සැලකෙන සිදුවීම් මගින් රෝග ලක්ෂණ ඇති විය හැක.<ref name="NIH2016" /> හැසිරීම සාමාන්‍යයෙන් මුල් වැඩිහිටි වියේදී ආරම්භ වන අතර විවිධ තත්වයන් හරහා සිදු වේ.<ref name="DSM5">{{උපන්‍යාස පොත|title=Diagnostic and statistical manual of mental disorders : DSM-5|date=2013|publisher=[[American Psychiatric Publishing]]|location=Washington, D.C.|isbn=978-0-89042-555-8|pages=[https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse/page/645 645, 663–6]|edition=5th|url=https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse/page/645}}</ref> [[ද්‍රව්‍ය අපයෝජනය|මත්ද්‍රව්‍ය අනිසි භාවිතය]], [[මානසික අවපීඩනය (මනෝභාවය)|මානසික අවපීඩනය]] සහ ආහාර ගැනීමේ අක්‍රමිකතා සාමාන්‍යයෙන් BPD සමඟ සම්බන්ධ වේ.<ref name="NIH2016" /> බලපෑමට ලක් වූ පුද්ගලයින්ගෙන් ආසන්න වශයෙන් 10% ක් [[සියදිවි නසාගැනීම|සියදිවි නසාගැනීම්]] වලින් මිය යති.<ref name="NIH2016" /><ref name="DSM5" /> BPD සඳහා හේතු පැහැදිලි නැති නමුත් ජානමය, ස්නායු, පාරිසරික සහ සමාජීය සාධක ඊට සම්බන්ධ බව පෙනේ.<ref name="NIH2016" /><ref name="CP2013">{{උපන්‍යාස පොත|title=Clinical Practice Guideline for the Management of Borderline Personality Disorder|publisher=National Health and Medical Research Council|year=2013|isbn=978-1-86496-564-3|location=Melbourne|pages=40–41|quote=In addition to the evidence identified by the systematic review, the Committee also considered a recent narrative review of studies that have evaluated biological and environmental factors as potential risk factors for BPD (including prospective studies of children and adolescents, and studies of young people with BPD)}}</ref> බලපෑමට ලක් වූ සමීප ඥාතියෙකු සිටින පුද්ගලයෙකු තුළ රෝග ලක්ෂණ ඇති වීමේ හැකියාව පස් ගුණයකින් පමණ වැඩි වේ.<ref name="NIH2016" /> අහිතකර ජීවිත සිදුවීම් ද භූමිකාවක් ඉටු කරන බව පෙනේ.<ref name="Lei2011" /> මෙම තත්වයට බලපාන යටින් පවතින යාන්ත්‍රණයට ස්නායු වල ඉදිරිපස ලිම්බික් ජාලය සම්බන්ධ වන බව පෙනේ.<ref name="Lei2011">{{Cite journal|vauthors=Leichsenring F, Leibing E, Kruse J, New AS, Leweke F|title=Borderline personality disorder|journal=[[Lancet (journal)|Lancet]]|volume=377|issue=9759|pages=74–84|date=January 2011|pmid=21195251|doi=10.1016/s0140-6736(10)61422-5}}</ref> ''මානසික ආබාධ පිළිබඳ රෝග විනිශ්චය සහ සංඛ්‍යානමය අත්පොත'' (DSM) මගින් BPD පෞරුෂ ආබාධයක් ලෙස හඳුනාගෙන ඇති අතර තවත් එවැනි ආබාධ නවයක් සමඟින් එය හඳුනාගෙන ඇත.<ref name="DSM5" /> රෝග විනිශ්චය රෝග ලක්ෂණ මත පදනම් වන අතර, අදාළ නොවන වෙනත් ගැටළු බැහැර කිරීම සඳහා වෛද්‍ය පරීක්ෂණයක් සිදු කළ හැකිය.<ref name="NIH2016" /> මෙම තත්ත්වය අනන්‍යතා ගැටලුවකින් හෝ මත්ද්‍රව්‍ය අනිසි භාවිතයේ ආබාධයකින් සහ අනෙකුත් විය හැකි රෝගී තත්වයන්ගෙන් වෙන් කර හඳුනාගත යුතුය.<ref name="DSM5" /> BPD සඳහා සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රතිකාර කරනු ලබන්නේ [[ප්‍රජානන චර්යා ප්‍රතිකාර ක්‍රමය|සංජානන හැසිරීම් චිකිත්සාව]] (CBT) හෝ අපෝහක හැසිරීම් චිකිත්සාව (DBT) වැනි චිකිත්සාවෙනි.<ref name="NIH2016" /> DBT චිකිත්සා මගින් සියදිවි නසාගැනීමේ අවදානම අඩු කළ හැකිය.<ref name="NIH2016" /> චිකිත්සාව තනි තනිව හෝ කණ්ඩායමක් ලෙස සිදු විය හැක.<ref name="NIH2016" /> ඖෂධ මගින් BPD සුව කළ නොහැකි වුවද, ඒවා ආශ්‍රිත රෝග ලක්ෂණ මඟ හරවා ගැනීම සඳහා උපකාර කිරීමට භාවිතා කළ හැකිය.<ref name="NIH2016" /> සමහර අයට රෝහල් ප්‍රතිකාර අවශ්‍ය වේ.<ref name="NIH2016" /> දී ඇති වසරක් තුළ පුද්ගලයින්ගෙන් 1.6% ක් පමණ BPD රෝගයෙන් පෙළෙන අතර, සමහර විට එය ඇස්තමේන්තුගත 6% ක් තරම් ඉහළ අගයක් ගනී.<ref name="NIH2016" /><ref name="DSM5" /> පිරිමින්ට වඩා තුන් ගුණයකින් පමණ කාන්තාවන් තුළ මෙම රෝගය විනිශ්චය කරනු ලැබේ.<ref name="DSM5" /> වැඩිහිටි පුද්ගලයින් අතර එය අඩුවෙන් දක්නට ලැබෙන බව පෙනේ.<ref name="DSM5" /> වසර දහයක කාලයක් තුළ රෝගීන්ගෙන් අඩක් පමණ ධනාත්මක වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරයි.<ref name="DSM5" /> බලපෑමට ලක් වූ පුද්ගලයින් සාමාන්‍යයෙන් ඉහළ සෞඛ්‍ය සේවා සම්පත් ප්‍රමාණයක් භාවිතා කරයි.<ref name="DSM5" /> මෙම ආබාධය නම් කිරීම පිළිබඳව, විශේෂයෙන් ''"borderline"'' යන වචනයේ යෝග්‍යතාවය පිළිබඳව අඛණ්ඩ විවාදයක් පවතී.<ref name="NIH2016" /> == රෝග ලක්ෂණ == * සැනෙකින් වෙනස් වන අදහස්, හැඟීම් ඇතිවීම. (උදා: පෙර දවසේ හොඳ යයි පවසමින් ආදරය කල පුද්ගලයා හට හෙට දිනයේදී වෛර කිරීම) * පුද්ගල සම්බන්ධතා ස්ටාවරව පවත්වා ගැනීමට ඇති නොහැකියාව * තමන් ගැන විවිධාකාරවූ ප්‍රතිරුපයන් ඇතිවීම (අසල සිටින පුද්ගලයා හෝ පරිසරය මත වෙනස් වේ) * තම ක්‍රියාවන් නිසා ඇතිවන ප්‍රතිවිපාක ගැන නොසිතා කටයුතු කිරීම * ස්වයං හානි පමුණුවා ගැනීම (ශරීරය තියුණු අයුධ වලින් කපා ගැනීම, ඖෂධ අනිසි ලෙස භාවිතා කිරීම) * තමන් හුදකලවෙයි/අතහැර යතියි/ප්‍රතික්ෂේප වෙයි පවතින අනිසි භිය. * නැති තත්වයන්/සිද්ධීන් සත්‍ය යයි මවා ගැනීම. == ඇති වීමට හේතු == BPD ඇති වීමට එක් නිශ්චිත හේතුවක් මෙතෙක් සොයාගෙන නොමැත. ජානමය, සමාජයීය බලපෑම සහ පවුල් පසුබිම මෙම රෝග තත්වය ඇති වීම සඳහා බලපායි. * කුඩා කලදී හෝ නව යොවුන් වියේදී තනිවීම, නොසලකා හැරීම. * අසමතිලිත පවුල් පසුබිම. * පවුල තුල ඇති සන්නිවේදන ගැටළු. * ලිංගික අපයෝජන. මෙම තත්වය කාන්තාවන් අතර වැඩිපුර දක්නට ලැබේ. == ප්‍රතිකාර == Dialectical behavioral therapy (DBT) වැනි උපදේශන,සාකච්චා විධි ප්‍රතිකාර සඳහා යොදා ගැනේ. සමුහ චිකිතසවන්ද (group therapy) ස්වයං හානි කිරීමට තැත්කරන රෝගීන් සඳහා භාවිත කෙරේ. මනෝ චිකිත්සකය විසින් හැඟීම් වෙනස්වීම් පාලනය සඳහා ඖෂද වර්ග භාවිතා කරයි. == මූලාශ්‍ර == <references /> [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] ij01yg3ffhwe6re2eiy8za6n5rg9k1t 791200 791199 2026-05-22T06:59:51Z CeylonChingu 44932 791200 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =සීමාසන්න පෞරුෂත්ව ආබාධය |synonym ={{plainlist| *චිත්තවේගීය වශයෙන් අස්ථායී පෞරුෂ ආබාධය - ආවේගශීලී හෝ සීමාසන්න වර්ගය<ref name=Maj2005>{{cite book|first=Robert C.|last=Cloninger|editor1-first=Mario|editor1-last=Maj|editor2-first=Hagop S.|editor2-last=Akiskal|editor3-first=Juan E.|editor3-last=Mezzich|chapter=Antisocial Personality Disorder: A Review|title=Personality disorders|date=2005|publisher=[[Wiley (publisher)|John Wiley & Sons]]|location=New York City|isbn=978-0-470-09036-7|page=126|chapter-url=https://books.google.com/books?id=9fgwbCW7OQMC&pg=PA126|access-date=5 August 2020|archive-date=4 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204232038/https://books.google.com/books?id=9fgwbCW7OQMC&pg=PA126|url-status=live}}</ref> *චිත්තවේගීය තීව්‍රතා ආබාධය<ref>{{cite book|last1=Blom|first1=Jan Dirk|title=A dictionary of hallucinations|date=2010|publisher=Springer|location=New York|isbn=978-1-4419-1223-7|page=74|edition=1st|url=https://books.google.com/books?id=KJtQptBcZloC&pg=PA74|access-date=5 August 2020|archive-date=4 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204232039/https://books.google.com/books?id=KJtQptBcZloC&pg=PA74|url-status=live}}</ref>}} |image =Edvard Munch - The Brooch. Eva Mudocci - Google Art Project.jpg |image_size =280px |alt = |caption =[[Idealization and devaluation|Idealization]] is seen in [[Edvard Munch|Edvard Munch's]] ''The Brooch. Eva Mudocci'' (1903)<ref name="Ed1990">{{cite book|title=Edvard Munch : the life of a person with borderline personality as seen through his art|date=1990|publisher=Lundbeck Pharma A/S|location=[Danmark]|isbn=978-8798352419|pages=34–35}}</ref> |pronounce = |specialty =[[මනෝවෛද්‍ය විද්‍යාව]] |symptoms =අස්ථායී අන්තර් පුද්ගල සම්බන්ධතා, ස්වයං ප්‍රතිරූපය සහ හැඟීම් වලට බලපෑම් කිරීම; [[ආවේගශීලීත්වය]]; පුනරාවර්තන සියදිවි නසාගැනීමේ හැසිරීම සහ ස්වයං-හානිය; චිත්තවේගීය අතහැර දැමීමේ බිය; හිස්බව පිළිබඳ නිදන්ගත හැඟීම; නුසුදුසු කෝපය; විඝටනය (මනෝවිද්‍යාව){{!}}යථාර්ථයෙන් වෙන් වූ හැඟීම<ref name=NIH2016/><ref name=DSM5/> |onset =මුල් වැඩිහිටිභාවය<ref name=DSM5/> |duration =දීර්ඝ කාලීනව<ref name=NIH2016/> |causes =අපැහැදිලිය <ref name=CP2013/> |risks =[[පවුල් ඉතිහාසය (වෛද්‍ය විද්‍යාව)|පවුල් ඉතිහාසය]], [[මානසික කම්පනය|කම්පනය]], [[ළමා අපයෝජනය|අපයෝජනය]]<ref name=NIH2016/><ref name=Lei2011/> |diagnosis =වාර්තා වූ රෝග ලක්ෂණ මත පදනම්ව<ref name=NIH2016/> |differential =අනන්‍යතා ආබාධ, මනෝභාවයේ ආබාධ, පශ්චාත් කම්පන ආතති ආබාධ, මත්ද්‍රව්‍ය අවභාවිතයේ ආබාධ, පොකුරු B පෞරුෂ ආබාධ (ඉතිහාසගත, ආත්මාර්ථකාමී හෝ සමාජ විරෝධී පෞරුෂ ආබාධ)<ref name=DSM5/><ref>{{cite web |title=Borderline Personality Disorder Differential Diagnoses |url=https://emedicine.medscape.com/article/913575-differential |website=emedicine.medscape.com |access-date=10 March 2020 |archive-date=29 April 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110429130848/https://emedicine.medscape.com/article/913575-differential |url-status=live }}</ref> |prevention = |treatment =[[චර්යා චිකිත්සාව]]<ref name=NIH2016/> |medication = |prognosis =කාලයත් සමඟ දියුණු වේ<ref name=DSM5/> |frequency =දී ඇති වර්ෂයක පුද්ගලයින්ගෙන් 1.6% ක්<ref name=NIH2016/> |deaths = }}'''චිත්තවේගීය වශයෙන් අස්ථායී''' පෞරුෂ ආබාධය ('''EUPD''') ලෙසද හැඳින්වෙන '''සීමාසන්න''' පෞරුෂ ආබාධය ('''BPD'''),<ref name="NICEGuidelines2009">{{උපන්‍යාස පොත|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK55415/|title=Borderline personality disorder NICE Clinical Guidelines, No. 78|date=2009|publisher=British Psychological Society|access-date=5 August 2020|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112031402/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK55415/|url-status=live}}</ref> යනු දිගුකාලීන අස්ථායී සබඳතා රටාවක්, විකෘති වූ ස්වයං හැඟීමක් සහ ශක්තිමත් චිත්තවේගීය ප්‍රතික්‍රියා මගින් සංලක්ෂිත [[මානසික ‍අක්‍රමතා|මානසික රෝගයකි]].<ref name="NIH2016">{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.nimh.nih.gov/health/topics/borderline-personality-disorder/index.shtml|title=Borderline Personality Disorder|website=NIMH|access-date=16 March 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160322130612/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/borderline-personality-disorder/index.shtml|archive-date=22 March 2016}}</ref><ref name="DSM5" /><ref>{{Cite journal|last=Chapman|first=Alexander L.|date=August 2019|title=Borderline personality disorder and emotion dysregulation|url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0954579419000658/type/journal_article|journal=[[Development and Psychopathology]]|publisher=[[Cambridge University Press]]|location=Cambridge, England|language=en|volume=31|issue=3|pages=1143–1156|doi=10.1017/S0954579419000658|pmid=31169118|issn=0954-5794|access-date=5 August 2020|archive-date=4 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204232023/https://www.cambridge.org/core/journals/development-and-psychopathology/article/abs/borderline-personality-disorder-and-emotion-dysregulation/EA2CB1C041307A34392F49279C107987|url-status=live}}</ref> පුද්ගලයන් බොහෝ විට ස්වයං-හානිකර ගැනීම් සහ වෙනත් භයානක හැසිරීම් වල නිරත වේ.<ref name="NIH2016" /> බලපෑමට ලක් වූ අය හිස්බව, අතහැර දැමීමේ බිය සහ යථාර්ථයෙන් වෙන්වීම වැනි හැඟීම් සමඟ පොරබදමින් සිටිය හැකිය.<ref name="NIH2016" /> අනෙක් අයට සාමාන්‍ය යැයි සැලකෙන සිදුවීම් මගින් රෝග ලක්ෂණ ඇති විය හැක.<ref name="NIH2016" /> හැසිරීම සාමාන්‍යයෙන් මුල් වැඩිහිටි වියේදී ආරම්භ වන අතර විවිධ තත්වයන් හරහා සිදු වේ.<ref name="DSM5">{{උපන්‍යාස පොත|title=Diagnostic and statistical manual of mental disorders : DSM-5|date=2013|publisher=[[American Psychiatric Publishing]]|location=Washington, D.C.|isbn=978-0-89042-555-8|pages=[https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse/page/645 645, 663–6]|edition=5th|url=https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse/page/645}}</ref> [[ද්‍රව්‍ය අපයෝජනය|මත්ද්‍රව්‍ය අනිසි භාවිතය]], [[මානසික අවපීඩනය (මනෝභාවය)|මානසික අවපීඩනය]] සහ ආහාර ගැනීමේ අක්‍රමිකතා සාමාන්‍යයෙන් BPD සමඟ සම්බන්ධ වේ.<ref name="NIH2016" /> බලපෑමට ලක් වූ පුද්ගලයින්ගෙන් ආසන්න වශයෙන් 10% ක් [[සියදිවි නසාගැනීම|සියදිවි නසාගැනීම්]] වලින් මිය යති.<ref name="NIH2016" /><ref name="DSM5" /> BPD සඳහා හේතු පැහැදිලි නැති නමුත් ජානමය, ස්නායු, පාරිසරික සහ සමාජීය සාධක ඊට සම්බන්ධ බව පෙනේ.<ref name="NIH2016" /><ref name="CP2013">{{උපන්‍යාස පොත|title=Clinical Practice Guideline for the Management of Borderline Personality Disorder|publisher=National Health and Medical Research Council|year=2013|isbn=978-1-86496-564-3|location=Melbourne|pages=40–41|quote=In addition to the evidence identified by the systematic review, the Committee also considered a recent narrative review of studies that have evaluated biological and environmental factors as potential risk factors for BPD (including prospective studies of children and adolescents, and studies of young people with BPD)}}</ref> බලපෑමට ලක් වූ සමීප ඥාතියෙකු සිටින පුද්ගලයෙකු තුළ රෝග ලක්ෂණ ඇති වීමේ හැකියාව පස් ගුණයකින් පමණ වැඩි වේ.<ref name="NIH2016" /> අහිතකර ජීවිත සිදුවීම් ද භූමිකාවක් ඉටු කරන බව පෙනේ.<ref name="Lei2011" /> මෙම තත්වයට බලපාන යටින් පවතින යාන්ත්‍රණයට ස්නායු වල ඉදිරිපස ලිම්බික් ජාලය සම්බන්ධ වන බව පෙනේ.<ref name="Lei2011">{{Cite journal|vauthors=Leichsenring F, Leibing E, Kruse J, New AS, Leweke F|title=Borderline personality disorder|journal=[[Lancet (journal)|Lancet]]|volume=377|issue=9759|pages=74–84|date=January 2011|pmid=21195251|doi=10.1016/s0140-6736(10)61422-5}}</ref> ''මානසික ආබාධ පිළිබඳ රෝග විනිශ්චය සහ සංඛ්‍යානමය අත්පොත'' (DSM) මගින් BPD පෞරුෂ ආබාධයක් ලෙස හඳුනාගෙන ඇති අතර තවත් එවැනි ආබාධ නවයක් සමඟින් එය හඳුනාගෙන ඇත.<ref name="DSM5" /> රෝග විනිශ්චය රෝග ලක්ෂණ මත පදනම් වන අතර, අදාළ නොවන වෙනත් ගැටළු බැහැර කිරීම සඳහා වෛද්‍ය පරීක්ෂණයක් සිදු කළ හැකිය.<ref name="NIH2016" /> මෙම තත්ත්වය අනන්‍යතා ගැටලුවකින් හෝ මත්ද්‍රව්‍ය අනිසි භාවිතයේ ආබාධයකින් සහ අනෙකුත් විය හැකි රෝගී තත්වයන්ගෙන් වෙන් කර හඳුනාගත යුතුය.<ref name="DSM5" /> BPD සඳහා සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රතිකාර කරනු ලබන්නේ [[ප්‍රජානන චර්යා ප්‍රතිකාර ක්‍රමය|සංජානන හැසිරීම් චිකිත්සාව]] (CBT) හෝ අපෝහක හැසිරීම් චිකිත්සාව (DBT) වැනි චිකිත්සාවෙනි.<ref name="NIH2016" /> DBT චිකිත්සා මගින් සියදිවි නසාගැනීමේ අවදානම අඩු කළ හැකිය.<ref name="NIH2016" /> චිකිත්සාව තනි තනිව හෝ කණ්ඩායමක් ලෙස සිදු විය හැක.<ref name="NIH2016" /> ඖෂධ මගින් BPD සුව කළ නොහැකි වුවද, ඒවා ආශ්‍රිත රෝග ලක්ෂණ මඟ හරවා ගැනීම සඳහා උපකාර කිරීමට භාවිතා කළ හැකිය.<ref name="NIH2016" /> සමහර අයට රෝහල් ප්‍රතිකාර අවශ්‍ය වේ.<ref name="NIH2016" /> දී ඇති වසරක් තුළ පුද්ගලයින්ගෙන් 1.6% ක් පමණ BPD රෝගයෙන් පෙළෙන අතර, සමහර විට එය ඇස්තමේන්තුගත 6% ක් තරම් ඉහළ අගයක් ගනී.<ref name="NIH2016" /><ref name="DSM5" /> පිරිමින්ට වඩා තුන් ගුණයකින් පමණ කාන්තාවන් තුළ මෙම රෝගය විනිශ්චය කරනු ලැබේ.<ref name="DSM5" /> වැඩිහිටි පුද්ගලයින් අතර එය අඩුවෙන් දක්නට ලැබෙන බව පෙනේ.<ref name="DSM5" /> වසර දහයක කාලයක් තුළ රෝගීන්ගෙන් අඩක් පමණ ධනාත්මක වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරයි.<ref name="DSM5" /> බලපෑමට ලක් වූ පුද්ගලයින් සාමාන්‍යයෙන් ඉහළ සෞඛ්‍ය සේවා සම්පත් ප්‍රමාණයක් භාවිතා කරයි.<ref name="DSM5" /> මෙම ආබාධය නම් කිරීම පිළිබඳව, විශේෂයෙන් ''"borderline"'' යන වචනයේ යෝග්‍යතාවය පිළිබඳව අඛණ්ඩ විවාදයක් පවතී.<ref name="NIH2016" /> == රෝග ලක්ෂණ == * සැනෙකින් වෙනස් වන අදහස්, හැඟීම් ඇතිවීම. (උදා: පෙර දවසේ හොඳ යයි පවසමින් ආදරය කල පුද්ගලයා හට හෙට දිනයේදී වෛර කිරීම) * පුද්ගල සම්බන්ධතා ස්ටාවරව පවත්වා ගැනීමට ඇති නොහැකියාව * තමන් ගැන විවිධාකාරවූ ප්‍රතිරුපයන් ඇතිවීම (අසල සිටින පුද්ගලයා හෝ පරිසරය මත වෙනස් වේ) * තම ක්‍රියාවන් නිසා ඇතිවන ප්‍රතිවිපාක ගැන නොසිතා කටයුතු කිරීම * ස්වයං හානි පමුණුවා ගැනීම (ශරීරය තියුණු අයුධ වලින් කපා ගැනීම, ඖෂධ අනිසි ලෙස භාවිතා කිරීම) * තමන් හුදකලවෙයි/අතහැර යතියි/ප්‍රතික්ෂේප වෙයි පවතින අනිසි භිය. * නැති තත්වයන්/සිද්ධීන් සත්‍ය යයි මවා ගැනීම. == ඇති වීමට හේතු == BPD ඇති වීමට එක් නිශ්චිත හේතුවක් මෙතෙක් සොයාගෙන නොමැත. ජානමය, සමාජයීය බලපෑම සහ පවුල් පසුබිම මෙම රෝග තත්වය ඇති වීම සඳහා බලපායි. * කුඩා කලදී හෝ නව යොවුන් වියේදී තනිවීම, නොසලකා හැරීම. * අසමතිලිත පවුල් පසුබිම. * පවුල තුල ඇති සන්නිවේදන ගැටළු. * ලිංගික අපයෝජන. මෙම තත්වය කාන්තාවන් අතර වැඩිපුර දක්නට ලැබේ. == ප්‍රතිකාර == Dialectical behavioral therapy (DBT) වැනි උපදේශන,සාකච්චා විධි ප්‍රතිකාර සඳහා යොදා ගැනේ. සමුහ චිකිතසවන්ද (group therapy) ස්වයං හානි කිරීමට තැත්කරන රෝගීන් සඳහා භාවිත කෙරේ. මනෝ චිකිත්සකය විසින් හැඟීම් වෙනස්වීම් පාලනය සඳහා ඖෂද වර්ග භාවිතා කරයි. == මූලාශ්‍ර == <references /> [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] [[ප්‍රවර්ගය:මානසික සෞඛ්‍යය]] [[ප්‍රවර්ගය:ආබාධිත තත්ත්ව]] [[ප්‍රවර්ගය:සෞඛ්‍යය]] ak5rkpb31xeeytytw7zvedwlhal38v5 ක්‍රොඒෂියාව 0 48264 791177 772191 2026-05-21T12:35:02Z Lee 85 /* යොමු කිරීම් */ 791177 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = ක්‍රොඒෂියානු ජනරජය | common_name = ක්‍රොඒෂියාව | native_name = {{native name|hr|Republika Hrvatska}}{{efn|In the recognised [[minority languages of Croatia]] and the most spoken second languages: :* {{langx|cs|Chorvatská republika}} :* {{langx|de|Republik Kroatien}} :* {{langx|fr|République de Croatie}} :* {{langx|hu|Horvát Köztársaság}} :* {{langx|it|Repubblica di Croazia}} :* {{langx|rue|Републіка Хорватія}} :* {{langx|sr|Република Хрватска}} :* {{langx|sk|Chorvátska republika}} :* {{langx|sl|Republika Hrvaška}} :* {{langx|uk|Респу́бліка Хорва́тія}} }} | image_flag = Flag of Croatia.svg | flag_caption = ජාතික ධජය | image_coat = Coat of arms of Croatia.svg | symbol_type = රාජ්‍ය ලාංඡනය | coa_size = 70 | anthem = "[[Lijepa naša domovino]]"<br />("අපේ සුන්දර නිජබිම")<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[File:Lijepa nasa domovino instrumental.ogg|center]]</div> | image_map = {{Switcher|[[File:EU-Croatia (orthographic projection).png|frameless]] | upright=1.15|Show globe|[[File:EU-Croatia.svg|upright=1.15|frameless]] | Show map of Europe|default=1}} | map_caption = {{map caption |location_color=dark green |region=Europe |region_color=dark grey |subregion=the European Union | subregion_color=green}} | capital = [[සාග්‍රබ්, ක්‍රොඒෂියාව|සාග්‍රබ්]] | coordinates = {{Coord|45|48|47|N|15|58|39|E|type:city}} | largest_city = capital | official_languages = [[ක්‍රොඒෂියානු භාෂාව|ක්‍රොඒෂියානු]]{{efn|Apart from Croatian, [[Regions of Croatia|counties]] have [[Minority languages of Croatia|official regional languages]] that are used for official government business and commercially. The most notable minority languages in Croatia are [[Italian language in Croatia|Italian]], [[Serbian language in Croatia|Serbian]] and [[Hungarian language|Hungarian]]. Other recognized minority languages include: [[Slovenian language|Slovenian]], [[German language|German]], [[Czech language|Czech]], [[Slovak language|Slovak]], [[Ukrainian language|Ukrainian]], [[Russian language|Russian]] and [[Romani language|Romani]].}} | languages_type = ලිවීමේ ක්‍රමය | languages = [[ලතින් හෝඩිය|ලතින්]]{{efn|The writing system of Croatia is legally [[Croatian language#Official status|protected by the Croatian Parliament]].}} | ethnic_groups = {{Unbulleted list |91.6% [[ක්‍රොඒෂියානුවන්]] | 3.2% [[සර්බියානුවන්]] | 5.2% වෙනත්}} | ethnic_groups_year = 2021 | religion = {{ublist |item_style=white-space; | {{Tree list}} * 87.4% [[ක්‍රිස්තියානි]] ** 79.0% [[කතෝලික ]] ** 3.3% [[ඕතඩොක්ස්වාදය]] ** 5.1% අනෙකුත් ක්‍රිස්තියානි {{Tree list/end}} | 6.4% අනාගමික | 2.3% වෙනත් | 3.9% ප්‍රකාශ නොකල<ref>{{cite web |url=https://www.croatiaweek.com/share-of-croats-in-croatia-increases-as-census-results-published/ |title=Share of Croats in Croatia increases as census results published |date=22 September 2022}}</ref>}} | religion_year = 2021 | demonym = ක්‍රොඒෂියානුවන් | government_type = [[ඒකීය පාර්ලිමේන්තු ජනරජය]] | leader_title1 = ජනාධිපති | leader_name1 = සොරාන් මිලනොවිච් | leader_title2 = අගමැති | leader_name2 = ඇන්ඩ්‍රෙජ් ප්ලෙන්කොවිච් | leader_title3 = පාර්ලිමේන්තුවේ කථානායක | leader_name3 = ගෝර්ඩන් ජැන්ඩ්‍රෝකොවිච් | legislature = සබෝර් | sovereignty_type = ඉතිහාසය | established_event1 = ආදිපාදවරිය | established_date1 = 7 වන සියවස | established_event2 = රාජධානිය | established_date2 = 925 | established_event3 = ක්‍රොඒෂියාව හා හංගේරියාව සමඟ පුද්ගලික එකමුතුව | established_date3 = 1102 | established_event4 = හැබ්ස්බර්ග් රාජාණ්ඩුවට සම්බන්ධ වීම | established_date4 = 1527 ජනවාරි 1 | established_event5 = [[ඔස්ට්‍රියා-හංගේරියාව]] වෙතින් වෙන්වීම | established_date5 = 1918 ඔක්තෝබර් 29 | established_event6 = යුගෝස්ලාවියාව නිර්මාණය කිරීම | established_date6 = 1918 දෙසැම්බර් 4 | established_event7 = යුගෝස්ලාවියාවේ සමාජවාදී ක්‍රොඒෂියානු ජනරජය | established_date7 = 1944 මැයි 9 | established_event8 = නිදහස ප්‍රකාශ කිරීම | established_date8 = 1991 ජුනි 25 | area_km2 = 56,561<ref name="Hrvatska-LZMK">{{Cite encyclopedia |url=https://www.enciklopedija.hr/clanak/26390 |title=Hrvatska |trans-title=Croatia |encyclopedia=[[Croatian Encyclopedia]] |publisher=[[Lexicographic Institute Miroslav Krleža]] |access-date=2025-02-12}}</ref> | area_rank = 124 වෙනි | area_sq_mi = 21,851 | percent_water = 1.09 | population_estimate = {{decreaseNeutral}} 3,861,967<ref>{{cite web |url=https://podaci.dzs.hr/hr/ |title=POPULATION ESTIMATE OF THE REPUBLIC OF CROATIA, 2023 |website=podaci.dzs.hr |date=8 September 2023 |access-date=2024-07-01}}</ref> | population_estimate_year = 2023 | population_estimate_rank = 128 වෙනි | population_census = {{decreaseNeutral}} 3,871,833<ref name="Census 2021">{{Croatian Census 2021|M}}</ref> | population_census_year = 2021 | population_census_rank = 128 වෙනි | population_density_km2 = 68.4 | population_density_sq_mi = | population_density_rank = 152 වෙනි | GDP_PPP = {{increase}} ඩොලර් බිලියන 198.31<ref name="IMFWEO.HR">{{cite web |url=https://www.imf.org/external/datamapper/profile/HRV |title=World Economic Outlook Database, April 2025 Edition. (Croatia) |website=imf.org |publisher=[[International Monetary Fund]] |date=24 April 2025 |access-date=2025-04-24}}</ref> | GDP_PPP_year = 2025 | GDP_PPP_rank = 79 වෙනි | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} ඩොලර් 51,450<ref name="IMFWEO.HR" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = 39 වෙනි | GDP_nominal = {{increase}} ඩොලර් බිලියන 103.90<ref name="IMFWEO.HR" /> | GDP_nominal_year = 2025 | GDP_nominal_rank = 74 වෙනි | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} ඩොලර් 26,960<ref name="IMFWEO.HR" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = 47 වෙනි | Gini = 29.7 | Gini_year = 2023 | Gini_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | Gini_ref = <ref name="eurogini">{{cite web |url=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en |title=Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey |publisher=European Commission |access-date=2023-09-03}}</ref> | Gini_rank = | HDI = 0.889 | HDI_rank = 41 වෙනි | HDI_year = 2023<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year. --> | HDI_change = increase | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{Cite web |date=6 May 2025 |title=Human Development Report 2025 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506051232/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |archive-date=2025-05-06 |access-date=2025-05-06 |publisher=[[United Nations Development Programme]]}}</ref> | currency = [[යුරෝ]] (€) | currency_code = EUR | time_zone = [[Central European Time|CET]] | utc_offset = +1 | utc_offset_DST = +2 | time_zone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] | calling_code = +385 | patron_saint = [[ශාන්ත ජෝසප්]]<ref name="Hrvatski sabor – Povijest">{{cite web |url=http://www.sabor.hr/sv-josip-zastitnik-hrvatske-domovine |access-date=2018-03-10 |title=Hrvatski sabor – Povijest |archive-url=https://web.archive.org/web/20180306022924/http://www.sabor.hr/sv-josip-zastitnik-hrvatske-domovine |archive-date=2018-03-06 |url-status=dead}}</ref> | cctld = {{vunblist| [[.hr]] සහ [[.eu]]}} }} '''ක්‍රොඒෂියාව''',{{efn|{{IPAc-en|audio=en-us-Croatia.ogg|k|r|oʊ|ˈ|eɪ|ʃ|ə}}, {{respell|kroh|AY|shə}}; {{langx|hr|Hrvatska}}, {{IPA|hr|xř̩ʋaːtskaː|pron}}|group=lower-alpha}} නිල වශයෙන් '''ක්‍රොඒෂියානු ජනරජය''',{{efn|{{langx|hr|Republika Hrvatska|links=no}} {{pronunciation|Hr-Republika Hrvatska.oga|listen|help=no}}, IPA transcription of "''Republika Hrvatska''", {{IPA|hr|repǔblika xř̩ʋaːtskaː|pron}}.|group=lower-alpha}} යනු මධ්‍යම සහ ගිනිකොනදිග යුරෝපයේ, ඇඩ්‍රියාටික් මුහුදේ වෙරළ තීරයේ පිහිටි රටකි. එය වයඹ දෙසින් ස්ලෝවේනියාව, ඊසාන දෙසින් හංගේරියාව, නැගෙනහිරින් සර්බියාව, ගිනිකොන දෙසින් බොස්නියාව සහ හර්සගොවිනා සහ මොන්ටිනිග්‍රෝ සමඟ මායිම් වන අතර බටහිරින් ඉතාලිය සමඟ සමුද්‍රීය මායිමක් බෙදා ගනී. එහි අගනුවර සහ විශාලතම නගරය වන සැග්‍රෙබ්, ප්‍රාන්ත විස්සක් සහිත රටේ ප්‍රාථමික උප කොට්ඨාශවලින් එකක් සාදයි. අනෙකුත් ප්‍රධාන නාගරික මධ්‍යස්ථාන අතර ස්ප්ලිට්, රිජෙකා සහ ඔසිජෙක් ඇතුළත් වේ. රට වර්ග කිලෝමීටර් 56,594 (වර්ග සැතපුම් 21,851) ක භූමි ප්‍රමාණයකින් යුක්ත වන අතර එහි ජනගහනය මිලියන 3.9 කට ආසන්නය. ක්‍රොඒෂියානුවන් 6 වන සියවසේ අගභාගයේදී එවකට රෝම ඉලිරියාවේ කොටසක් වූ නූතන ක්‍රොඒෂියාවට පැමිණියහ. 7 වන සියවසේදී, ඔවුන් භූමිය ආදිපාදවරුන් දෙකකට සංවිධානය කළහ. ක්‍රොඒෂියාව ප්‍රථම වරට ජාත්‍යන්තරව ස්වාධීන ලෙස පිළිගැනීමට ලක් වූයේ 879 ජුනි 7 වන දින ඩියුක් බ්‍රැනිමීර්ගේ පාලන සමයේදීය. 925 වන විට ටොමිස්ලාව් පළමු රජු බවට පත් වූ අතර, ක්‍රොඒෂියාව රාජධානියක තත්ත්වයට උසස් කළේය. ට්‍රිපිරොවික් රාජවංශය අවසන් වීමෙන් පසු අනුප්‍රාප්තික අර්බුදය අතරතුර, ක්‍රොඒෂියාව 1102 දී හංගේරියාව සමඟ පුද්ගලික සමිතියකට ඇතුළු විය. 1527 දී ඔටෝමාන් ජයග්‍රහණයට මුහුණ දුන් ක්‍රොඒෂියානු පාර්ලිමේන්තුව ඔස්ට්‍රියාවේ I වන ෆර්ඩිනන්ඩ් ක්‍රොඒෂියානු සිංහාසනයට තේරී පත් විය. 1918 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී, හැබ්ස්බර්ග් අධිරාජ්‍යයෙන් ස්වාධීන වූ ස්ලෝවේනියානු, ක්‍රොඒෂියානු සහ සර්බියානු රාජ්‍යය සැග්‍රෙබ්හි ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර, 1918 දෙසැම්බර් මාසයේදී එය යුගෝස්ලාවියානු රාජධානියට ඒකාබද්ධ විය. 1941 අප්‍රේල් මාසයේදී යුගෝස්ලාවියාව අක්ෂ ආක්‍රමණය කිරීමෙන් පසුව, ක්‍රොඒෂියාවේ වැඩි කොටසක් නාසි-ස්ථාපිත රූකඩ රාජ්‍යයක් වන ක්‍රොඒෂියානු ස්වාධීන රාජ්‍යයට ඇතුළත් කරන ලදී. ප්‍රතිරෝධක ව්‍යාපාරයක් ක්‍රොඒෂියානු සමාජවාදී ජනරජය නිර්මාණය කිරීමට හේතු වූ අතර, යුද්ධයෙන් පසු එය යුගෝස්ලාවියාවේ සමාජවාදී ෆෙඩරල් ජනරජයේ ආරම්භක සාමාජිකයෙකු සහ සංඝටකයක් බවට පත්විය. 1991 ජුනි 25 වන දින ක්‍රොඒෂියාව නිදහස ප්‍රකාශ කළ අතර, ඉදිරි වසර හතර තුළ නිදහස් යුද්ධය සාර්ථකව සටන් කරන ලදී. ක්‍රොඒෂියාව ජනරජයක් වන අතර පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයකි. එය යුරෝපීය සංගමය, යුරෝ කලාපය, ෂෙන්ගන් ප්‍රදේශය, නේටෝ, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, යුරෝපීය කවුන්සිලය, OSCE, ලෝක වෙළඳ සංවිධානය, මධ්‍යධරණී සංගමයෙහි ආරම්භක සාමාජිකයෙකු වන අතර දැනට OECD හා සම්බන්ධ වීමේ ක්‍රියාවලියේ යෙදී සිටී. එක්සත් ජාතීන්ගේ සාම සාධක හමුදාවේ ක්‍රියාකාරී සහභාගිවන්නෙකු වන ක්‍රොඒෂියාව ජාත්‍යන්තර ආරක්ෂක සහායක බලකායට හමුදා දායකත්වයක් ලබා දුන් අතර 2008-2009 වාරයේදී එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ ස්ථිර නොවන ආසනයක් පිරවීම සඳහා පළමු වරට තේරී පත් විය. ක්‍රොඒෂියාව දියුණු ඉහළ ආදායම් ලබන ආර්ථිකයක් සහිත සංවර්ධිත රටකි.<ref>{{cite news|url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/April|title=IMF World Economic Outlook|access-date=2023-04-14}}</ref> සේවා, කාර්මික අංශ සහ කෘෂිකර්මාන්තය ආර්ථිකයේ ආධිපත්‍යය දරයි. 2019 වන විට සංචාරකයින් මිලියන 20 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් පැමිණෙන සංචාරක ව්‍යාපාරය රටට සැලකිය යුතු ආදායම් මාර්ගයකි.<ref>{{Cite web |title=Croatia tourist arrivals 2022 |url=https://www.statista.com/statistics/413226/number-of-arrivals-spent-in-short-stay-accommodation-in-croatia/ |access-date=2023-11-05 |website=Statista |language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=https://data.worldbank.org/indicator/ST.INT.ARVL?locations=HR&most_recent_value_desc=true|title=International tourism, The World Bank|access-date=2023-04-14|archive-date=2023-04-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20230414081343/https://data.worldbank.org/indicator/ST.INT.ARVL?locations=HR&most_recent_value_desc=true|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.cntraveler.com/story/top-countries-in-the-world|title=Condé Nast Traveler, Top Countries in the World|access-date=2023-04-14}}</ref> 2000 ගණන්වල සිට, ක්‍රොඒෂියානු රජය පෑන්-යුරෝපීය කොරිඩෝ දිගේ යටිතල පහසුකම්, විශේෂයෙන් ප්‍රවාහන මාර්ග සහ පහසුකම් සඳහා දැඩි ලෙස ආයෝජනය කර ඇත. 2020 දශකයේ මුල් භාගයේදී ක්‍රොඒෂියාව කලාපීය බලශක්ති ප්‍රමුඛයෙකු ලෙස ස්ථානගත වී ඇති අතර ක්‍රොක් දූපතේ එල්එන්ජී හර්වාට්ස්කා හි පාවෙන ද්‍රව ස්වාභාවික වායු ආනයන පර්යන්තය හරහා යුරෝපයේ බලශක්ති සැපයුම විවිධාංගීකරණය කිරීමට දායක වේ.<ref name="lng">{{cite news|url=https://www.state.gov/u-s-relations-with-croatia/|title=U.S. Department of State factsheet|access-date=2023-04-24}}</ref> ක්‍රොඒෂියාව සමාජ ආරක්ෂණය, විශ්වීය සෞඛ්‍ය සේවා සහ උපකාරක ගාස්තු රහිත ප්‍රාථමික සහ ද්විතීයික අධ්‍යාපනය සපයන අතරම රාජ්‍ය ආයතන සහ මාධ්‍ය සහ ප්‍රකාශන ආයතනික ආයෝජන හරහා සංස්කෘතියට සහාය වේ. == නිරුක්තිය == {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ නිරුක්තිය||inline=yes}} == ඉතිහාසය == === ප්‍රාග් ඉතිහාසය සහ පෞරාණිකත්වය === {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ ඉතිහාසය|ප්‍රාග් ඉතිහාසය සහ පෞරාණිකත්වය|inline=yes}} === මධ්‍යතන යුගය === {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ ඉතිහාසය|මධ්‍යතන යුගය|inline=yes}} === හංගේරියාව සහ ඔස්ට්‍රියාව සමඟ එකමුතුව === {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ ඉතිහාසය|හංගේරියාව සහ ඔස්ට්‍රියාව සමඟ එකමුතුව|inline=yes}} === ලෝක යුද්ධ සහ යුගෝස්ලාවියාව === {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ ඉතිහාසය|ලෝක යුද්ධ සහ යුගෝස්ලාවියාව|inline=yes}} === ස්වාධීනත්වය === {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ ඉතිහාසය|ස්වාධීනත්වය|inline=yes}} == භූගෝලය == {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ භූගෝලය||inline=yes}} === දේශගුණය === {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ භූගෝලය|දේශගුණය|inline=yes}} === ජෛව විවිධත්වය === {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ භූගෝලය|ජෛව විවිධත්වය|inline=yes}} == පාලනය == {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ පාලනය||inline=yes}} === නීතිය සහ අධිකරණ පද්ධතිය === {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ පාලනය|නීතිය සහ අධිකරණ පද්ධතිය|inline=yes}} === විදේශ සබඳතා === {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ පාලනය|විදේශ සබඳතා|inline=yes}} === ක්‍රොඒෂියානු ඩයස්පෝරාව === {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ පාලනය|ක්‍රොඒෂියානු ඩයස්පෝරාව|inline=yes}} === හමුදා === {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ පාලනය|හමුදා|inline=yes}} === පරිපාලන අංශ === {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ පාලනය|පරිපාලන අංශ|inline=yes}} == ආර්ථිකය == {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ ආර්ථිකය||inline=yes}} === සංචාරක ව්‍යාපාරය === {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ ආර්ථිකය|සංචාරක ව්‍යාපාරය|inline=yes}} === යටිතල පහසුකම් === {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ ආර්ථිකය|යටිතල පහසුකම්|inline=yes}} ==== මෝටර් මාර්ග ==== {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ ආර්ථිකය|මෝටර් මාර්ග|inline=yes}} ==== දුම්රිය මාර්ග ==== {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ ආර්ථිකය|දුම්රිය මාර්ග|inline=yes}} ==== පෙල්ජෙසැක් පාලම ==== {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ ආර්ථිකය|පෙල්ජෙසැක් පාලම|inline=yes}} ==== ගුවන් සේවා ==== {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ ආර්ථිකය|ගුවන් සේවා|inline=yes}} ==== වරාය ==== {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ ආර්ථිකය|වරාය|inline=yes}} ==== බලශක්තිය ==== {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ ආර්ථිකය|බලශක්තිය|inline=yes}} == ජන විකාශනය == {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ ජන විකාශනය||inline=yes}} === ආගම === {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ ජන විකාශනය|ආගම|inline=yes}} === භාෂා === {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ ජන විකාශනය|භාෂා|inline=yes}} === අධ්‍යාපනය === {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ ජන විකාශනය|අධ්‍යාපනය|inline=yes}} === සෞඛ්‍ය සේවා === {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ ජන විකාශනය|සෞඛ්‍ය සේවා|inline=yes}} == සංස්කෘතිය == {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ සංස්කෘතිය||inline=yes}} === කලාව, සාහිත්‍යය සහ සංගීතය === {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ සංස්කෘතිය|කලාව, සාහිත්‍යය සහ සංගීතය|inline=yes}} === මාධ්‍ය === {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ සංස්කෘතිය|මාධ්‍ය|inline=yes}} === චිත්‍රපට කර්මාන්තය === {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ සංස්කෘතිය|චිත්‍රපට කර්මාන්තය|inline=yes}} === ආහාර පිසීම === {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ සංස්කෘතිය|ආහාර පිසීම|inline=yes}} === ක්‍රීඩා === {{Excerpt|ක්‍රොඒෂියාවේ සංස්කෘතිය|ක්‍රීඩා|inline=yes}} == සටහන් == <references group="lower-alpha" /> ==යොමු කිරීම්== {{ආශ්‍රලැයිස්තුව|colwidth=30em}}{{යුරෝපයේ ස්වෛරී රාජ්‍යයන් සහ පරායත්ත භූමි ප්‍රදේශ ලැයිස්තුව}} == බාහිර සබැඳි == * {{wikt-inline}} [[ප්‍රවර්ගය:යුරෝපය තුළ රටවල්]] epjdy2dlgl5ayz8vxha6oky14wz0fhv Duchenne muscular dystrophy 0 49597 791203 283797 2026-05-22T07:44:51Z CeylonChingu 44932 Deletion request added. This is a duplicate. https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%A9%E0%B7%94%E0%B6%A0%E0%B7%99%E0%B6%B1%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%9A%E0%B7%81%E0%B7%92_%E0%B6%AF%E0%B7%94%E0%B7%83%E0%B7%8A%E0%B6%AD%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%B4%E0%B6%AB%E0%B6%BA 791203 wikitext text/x-wiki {{මකන්න}} මාංශ පේශී දුරුවල වීම nciterua50xkhzvp9qog56kuzleq2p8 791204 791203 2026-05-22T07:47:44Z CeylonChingu 44932 791204 wikitext text/x-wiki {{මකන්න | මෙය අනුපිටපතකි. [[ඩුචෙන් පේශි දුස්තර්පණය]] සිංහල ලිපිය පවතින }} මාංශ පේශී දුරුවල වීම 28z764vzgvgwr8c9o3btqbzf0v910ar ප්‍රංශ ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම 0 53875 791168 468969 2026-05-21T12:02:02Z Vinizex94 72913 791168 wikitext text/x-wiki 1998 පාපන්දු ලෝක ශුරතාවය හිමි කරගෙන ඇත. වත්මන් ජාත්‍යන්තර පාපන්දු ශ්‍රේණිගත කිරීම් වල 17 වන ස්ථානයේ පසුවෙයි. [[ගොනුව:Stade_de_France_1500_18.jpg|thumb]] 4umyedzb2wi796yrw1ygk9zivktdcgk සර්බියාව 0 58232 791172 731985 2026-05-21T12:22:02Z Lee 85 791172 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව රට | conventional_long_name = සර්බියා ජනරජය | native_name = {{දේශීය නම |sr|Република Србија<br/>රෙපොබ්ලිකා ස්‍රබියා}} | common_name = සර්බියාව | image_flag = Flag of Serbia.svg | image_coat = Coat of arms of Serbia.svg | image_map = Europe-Serbia (2006–2008).svg | map_caption = යුරෝපය (තද අළු) තුල <br/>සර්බියාවේ (කොළ) සහ මතභේදකාරී [[කොසෝවො]] (ලා කොළ) බලප්‍රදේශයේ පිහිටුම. | national_motto = }} '''සර්බියාව''' ({{IPAc-en|audio=en-us-Serbia.ogg|ˈ|s|ɜr|b|i|ə}}), නිල වශයෙන් '''සර්බියා ජනරජය''' ({{බස-sr|රෙපොබ්ලිකා ස්රබියා, Република Србија}}, {{IPA-sh|repǔblika sř̩bija|pron}}) යනු, [[මධ්‍යම යුරෝපය |මධ්‍යම]]<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |url=http://globaledge.msu.edu/countries/serbia|title=සර්බියා: ඉන්ට්‍රඩක්ෂන්|publisher= මිචිගන් රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාලයය |date=|accessdate=3 ඔක්තොම්බර් 2014}}</ref><ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |url=http://balkans360.com/serbia/|title=සර්බියා |publisher= බෝල්කන්ස් 360 |work= සවුත්ඊස්ටර්න් යුරප් ට්‍රැවල් ගයිඩ් |date=|accessdate=3 ඔක්තොම්බර් 2014}}</ref><ref name="Serbia: On the Way to EU Accession">{{උපන්‍යාස වෙබ් |url=http://www.worldbank.org/en/results/2013/04/08/serbia-on-the-way-to-eu-accession|title=සර්බියා: ඔන් ද වේ ටු ඊයූ ඇසෙෂන් |publisher= වර්ල්ඩ් බෑන්ක් ගෲප් |date=|accessdate=21 ඔක්තොම්බර් 2014}}</ref> සහ [[අග්නිදිග යුරෝපය| අග්නිදිග යුරෝපයේ]] අතරමැදි සන්ධියෙහි පිහිටි සහ, [[පන්නෝනියානු තැන්න | පන්නෝනියානු තැන්නේ]] දක්ෂිණ කොටස සහ මධ්‍යම [[බෝල්කනය]] ආවරණය කරන, [[ස්වෛරී රාජ්‍යය| ස්වෛරී රාජ්‍යයකි]]. [[භූමියෙන් වටවූ රට |භූමියෙන් වටවී ඇති]] සර්බියාව මායිම් වන්නේ, උතුරෙන් [[හන්ගේරියාව]], නැගෙනහිරෙන් [[රුමේනියාව]] සහ [[බල්ගේරියාව]], දකුණෙන් [[මැසඩෝනියානු සමූහාණ්ඩුව |මැසඩෝනියාව]] සහ බටහිරෙන් [[ක්‍රොඒෂියා| ක්‍රොඒෂියාව]], [[බොස්නියා සහ හර්සෙගොවිනා |බොස්නියාව]] සහ [[මොන්ටිනිග්‍රෝ]] වෙතින් වන අතර, [[කොසෝවෝහී දේශපාලන තත්ත්වය |මතභේදකාරී]] [[කොසෝවො]] බලප්‍රදේශයට හිමිකම් පෑම තුලින් [[ඇල්බේනියාව]] හා සමගින්ද දේශසීමාවක් ඇති බවට හිමිකම් පායි.<!--- Please discuss on the talk page (heading "Albania borders Kosovo") before editing the foregoing sentence. ---> සර්බියාවේ අගනගරය වන [[බෙල්ග්‍රේඩ්]], අග්නිදිග යුරෝපයේ විශාලතම නගර අතුරින් එකකි. 6වන සියවසෙන් අනතුරුව බෝල්කනය වෙත [[ස්ලොවික සංක්‍රමණ]] ඇරඹීමෙන් පසුව, මධ්‍යතන යුගයේ මුල් අවධියෙහිදී සර්බ්වරුන් විසින් [[සර්බියානු සාමන්ත රාජ්‍යය (මධ්‍යතන)|රාජ්‍යයන්]] කිහිපයක් සංස්ථාපනය කෙරිණි. ==ආශ්‍රිත== {{ආශ්‍රලැයිස්තුව|30em}} == බාහිර සබැඳි == * {{wikt-inline}} [[ප්‍රවර්ගය:යුරෝපය තුළ රටවල්]] mg0b1qw812i6bzr4cpkxr4kf0ajwlsj පැදකුණු කිරීම 0 67700 791170 376916 2026-05-21T12:16:35Z Lee 85 791170 wikitext text/x-wiki {{වෙන්කර හඳුනාගන්න2|[[වටා ගමන්කිරීම]]}} [[ගොනුව:Plan of Kandariya Mahadeva temple.jpg|thumb|360px| සිද්ධස්ථානයක් තුල දක්ෂිණාවර්ත පරික්‍රමය (රතු පැහැයෙන්).]] [[ගොනුව:StupaCircumDevotees.jpg|thumb|right|300px|පුරාතන ඉන්දියානු බෞද්ධයින්(වම් පසින් භික්ෂූන්, ගිහි යුවලක් දකුණු පසින්, පිටුපසින් ප්‍රතිමාවන්) විසින් [[ස්තූපය|ස්තූපයක්]] පැදකුණු කරන අයුරු දැක්වෙන පේකඩක්]] යමකට තම ගෞරවය දක්වන ක්‍රමයකි. හින්දූන් ආදී අනෙකුත් ජාතීන් හෝ ආගමිකයින් හෝ විසින් මෙන්ම [[සිංහල ජනයා|සිංහලයන් විසින්ද]] යමකට තම ගෞරවය දැක්වීමට මෙම ක්‍රමය භාවිතා කරති. ==වදන== පැදකුණු යන වචනය ප්‍රදක්ෂිණා යන සකු වදනට ඥාති පදයකි. දකුණු යන කොටසෙන් දක්ෂිණාවර්ත බව හෝ දකුණත යොමුවීම හැඟෙයි. ==ක්‍රමය== ගෞරවයට බඳුන්වන්නාවූ වස්තුව දෙසට තම දකුණු පැත්ත යොමුවනසේ අදාල වස්තුව වටා ගමන්කිරීම මෙහිදී සිදු කෙරේ. සාම්ප්‍රදායිකව බොහෝවිට 7 වාරයක් පැදකුණු කිරීම සිදුවේ. == අවස්ථා == ===ආගමික=== ===වෙනත්=== == බාහිර සබැඳි == * {{wikt-inline}} [[ප්‍රවර්ගය:සිංහල දේවාගම]] dxssop6p4nq5a1vyo9oa8dveaeprqm6 සාකච්ඡාව:පැදකුණු කිරීම 1 67701 791169 376755 2026-05-21T12:15:50Z Lee 85 791169 wikitext text/x-wiki {{Talk header}} == පැරණි සාකච්ඡා == සිංහලයෝ යනුවෙන් වාක්‍යයක් ආරම්භ කල විට බහුවචන ආඛ්‍යාතයකින් කෙලවර විය යුතුය. නිදසුන කරති; යති; සටන් කරති ආදි වශයෙන්. මෙය අනුක්ත වාක්‍යයක් බැවින් සිංහලයන් විසින් යනුවෙන් නිවරද විය යුතුයි. <br>පැදකුණු කරන්නේ සිංහලයන් පමණද? සිංහල විකියේ ලිපි වලදී සිංහලයන් පමණක් ආශ්‍රය නොකල යුතු නේද? අන්‍ය ජාතීන්ද මෙම සිරිත කරනවා විය යුතුයි. ---- [[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 07:09, 4 සැප්තැම්බර් 2016 (යූටීසී) ::මුස්ලිම්වරුන් පැදකුණු කරන්නේ වම් පසට නැඹුරුව විය හැකිය. පැදකුණු කිරීම ලිපිය ඒ අනුව වෙනස් කරන්න. --- [[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 08:30, 4 සැප්තැම්බර් 2016 (යූටීසී) nj7kz1yg6xdnjto9jwrixcwu7of7vt8 පෘථිවියේ අර්ධගෝල 0 84440 791179 447724 2026-05-21T14:09:27Z CommonsDelinker 157 The license is OK for WP and Commons, but NC for other uses, so it is not acceptable here., හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:Jameslwoodward|Jameslwoodward]] විසින් [[c:File:Landwaterhemisphereswest.gif|Landwaterhemisphereswest.gif]] ගොනුව මකාදමා ඇත. 791179 wikitext text/x-wiki [[File:Primemeridian.jpg|thumb|300px|[[සමකය]] සහ [[prime meridian]] මගින් [[පෘථිවිය]] බෙදෙන අයුරු.]] [[භූගෝල විද්‍යාව|භූගෝල විද්‍යාවේ]] සහ [[සිතියම් විද්‍යාව|සිතියම් විද්‍යාවේ]] දී '''පෘථිවියේ අර්ධගෝල''' ({{en|hemispheres of Earth}}) යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ [[ලෝක ගෝලය]], [[Sphere#Hemisphere|hemispheres]] කොටස් දෙකකට (පුරාතන ග්‍රීක බසින් {{lang|grc|ἡμισφαίριον}} {{lang|grc-Latn|hēmisphairion}}, අරුත "ගෝලයකින් අඩක්") බෙදීමයි. {{multiple image <!-- Essential parameters --> | align = center | direction = horizontal | width = 180 <!-- Image 1 --> | image1 = Land hemisphere.png | width1 = 180 | alt1 = The Land Hemisphere | caption1 = The Land Hemisphere <!-- Image 2 --> | image2 = Water hemisphere.png | width2 = 180 | alt2 = The Water Hemisphere | caption2 = The Water Hemisphere <!-- Image 3 --> | image3 = landwaterhemisphereseast.gif | width3 = 180 | alt3 = The Land Hemisphere is at the top, and the Water Hemisphere is at the bottom. | caption3 = The Land Hemisphere is at the top, and the Water Hemisphere is at the bottom. <!-- Image 4 --> | image4 = | width4 = 180 | alt4 = The Land Hemisphere is at the top and the Water Hemisphere is at the bottom | caption4 = The Land Hemisphere is at the top and the Water Hemisphere is at the bottom }} {{-}} ==ආශ්‍රිත== * [[Antarctica]] ** [[South Pole]] * [[Arctic Ocean]] ** [[North Pole]] * [[Geographical centre of Earth|Earth's geographical centre]] * [[Eastern Hemisphere]] * [[Land and water hemispheres]] * [[Northern Hemisphere]] * [[Southern Hemisphere]] * [[Western Hemisphere]] == මූලාශ්‍ර == {{reflist}} == භාහිර සබැඳි == {{commonscat-inline|Earth's hemispheres}} {{Hemispheres of the Earth}} [[ප්‍රවර්ගය:පෘථිවියේ අර්ධගෝල| ]] [[ප්‍රවර්ගය:භූගෝල විද්‍යාව]] 8ynoe4zime0lhwbtlglccxw50otvu2b 791180 791179 2026-05-21T14:09:54Z CommonsDelinker 157 The license is OK for WP and Commons, but NC for other uses, so it is not acceptable here., හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:Jameslwoodward|Jameslwoodward]] විසින් [[c:File:Landwaterhemisphereseast.gif|Landwaterhemisphereseast.gif]] ගොනුව මකාදමා ඇත. 791180 wikitext text/x-wiki [[File:Primemeridian.jpg|thumb|300px|[[සමකය]] සහ [[prime meridian]] මගින් [[පෘථිවිය]] බෙදෙන අයුරු.]] [[භූගෝල විද්‍යාව|භූගෝල විද්‍යාවේ]] සහ [[සිතියම් විද්‍යාව|සිතියම් විද්‍යාවේ]] දී '''පෘථිවියේ අර්ධගෝල''' ({{en|hemispheres of Earth}}) යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ [[ලෝක ගෝලය]], [[Sphere#Hemisphere|hemispheres]] කොටස් දෙකකට (පුරාතන ග්‍රීක බසින් {{lang|grc|ἡμισφαίριον}} {{lang|grc-Latn|hēmisphairion}}, අරුත "ගෝලයකින් අඩක්") බෙදීමයි. {{multiple image <!-- Essential parameters --> | align = center | direction = horizontal | width = 180 <!-- Image 1 --> | image1 = Land hemisphere.png | width1 = 180 | alt1 = The Land Hemisphere | caption1 = The Land Hemisphere <!-- Image 2 --> | image2 = Water hemisphere.png | width2 = 180 | alt2 = The Water Hemisphere | caption2 = The Water Hemisphere <!-- Image 3 --> | image3 = | width3 = 180 | alt3 = The Land Hemisphere is at the top, and the Water Hemisphere is at the bottom. | caption3 = The Land Hemisphere is at the top, and the Water Hemisphere is at the bottom. <!-- Image 4 --> | image4 = | width4 = 180 | alt4 = The Land Hemisphere is at the top and the Water Hemisphere is at the bottom | caption4 = The Land Hemisphere is at the top and the Water Hemisphere is at the bottom }} {{-}} ==ආශ්‍රිත== * [[Antarctica]] ** [[South Pole]] * [[Arctic Ocean]] ** [[North Pole]] * [[Geographical centre of Earth|Earth's geographical centre]] * [[Eastern Hemisphere]] * [[Land and water hemispheres]] * [[Northern Hemisphere]] * [[Southern Hemisphere]] * [[Western Hemisphere]] == මූලාශ්‍ර == {{reflist}} == භාහිර සබැඳි == {{commonscat-inline|Earth's hemispheres}} {{Hemispheres of the Earth}} [[ප්‍රවර්ගය:පෘථිවියේ අර්ධගෝල| ]] [[ප්‍රවර්ගය:භූගෝල විද්‍යාව]] g0gcnnvfq2mpcl5g814p3fwrsjcytq6 නෙත්මි රොෂෙල් 0 185717 791205 769656 2026-05-22T08:29:08Z ~2026-30634-07 79088 info 791205 wikitext text/x-wiki === Film === Her mainstream film debut is as "Parami" on the Sri Lankan romance movie, Adaraneeya Prarthana, which was released in 2022 in Sri Lanka, US, Australia, Canada, UAE, and Japan. The film received critical acclaim for its refreshing take on young modern romance, with critics praising the performances, soundtrack, and cinematography of the movie. Furthermore, in December 2021, she ventured into the genre of short film, by starring in ''Cherry Blossom'' directed by ''Jo Dissanayake''. Similarly, in April 2022, she starred as the vivacious, and arrogant ''Kata-malee'' in the Avurudu telefilm ''Wasanthe'', which aired on TV Derana. Rogers starred in the lead role of "Warsha" in the telefilm ''Adara Wasanthe'' opposite costars Lavan Abhishek and Akila Dhanuddara, which was released on New Year's Eve, 2023. Furthermore, the muhurath ceremony for her next mainstream movie, ''Kambili'', was held on 28 March 2023. At the Derana Lux Film Awards 2023 held on 9 September 2023, Roshel received her first nomination for the Best Actress in a Leading Role for Adaraneeya Prarthana and a nomination for the 'Popular Actress'. == Personal life == Rogers is an avid pet lover, and often advocates the better treatment of animals on social media. She was a contributor to the "Feed A Child" programme that was organised by TV Derana on its 17th anniversary, and has spoken about the pressures that Sri Lankan children face in light of the current economic crisis. == Filmography == === Television === {| class="wikitable sortable" !Year !Teledrama !Role !Ref. |- |2019 |''Sakkaran'' |''Jayaneeta / Jayawathi'' | |- |2019 |''Deweni Inima'' |''Aksha'' | |- |2020 |''Hiru Awidin'' |''Ashanthi'' | |- |2020 |''Rawana'' (season 2) |''Suparnika'' | |- |2023 |''Rosa'' |Gaury | |- |2023 |''Nikini kusum'' |Aalya | |- |2024 |''Paaradeese'' |Paarami | |- |2025 |''Tharu Adare'' |Yehansa | |- |2026 |''Sonu Mandara'' |Mandara |} === Film === {| class="wikitable sortable" !Year !Title !Role !Note(s) !Ref. |- |2021 |''Cherry Blossoms'' |''Rashi'' |Short film | |- | rowspan="2" |2022 |''Wasanthe'' |''Kata-malee'' |Telefilm | |- |''Adaraneeya Prarthana'' |''Parami'' |Lead role | |- | rowspan="2" |2023 |''Adara Wasanthe'' |Warsha |Telefilm |- |''Kambili'' |Samadhi |Lead role |- |2026 |Udavu Wasanthaya | |Telefilm |- |TBA |Kalpana | | |- |TBA |Mandolin | | |- |TBA |Supem Sulagak | | |} === Music videos === {| class="wikitable" !Year !Title !Artist(s) |- |2019 |"Me Adare" |Dulakshana Achintha |- |2020 |"Ma Mekala" |Chandana Liyanaarachchi |- | rowspan="4" |2021 |"Divyangana" |Gihan Vithanage |- |"Yan" |Gayan Gunawardana |- |"Sudu Muhuna" |Lavan Abhishek |- |"Welemin Ma" |Nerron Perera ft Subhani Harshani |- | rowspan="5" |2022 |"Pabalu Haadu" |Akash Sachinthana ft Yuki Navaratne |- |"Hitha Kiri Gehune" |Deelaka Chamith |- |"Hadakari Naari" |Dinesh Gamage ft Kaizer Kaiz |- |"Mata Oya Mage Pana Wage" |Sameera Weerawarma ft Kavindya Adikari |- |"Kalawakin" |Vishwa Jayasinghe |- | rowspan="1" |2023 |"Shobana" |Dilmin Perera |} == Awards and nominations == === The 9th Derana Lux Film Awards 2024 === {| class="wikitable" |'''Year''' |'''Category''' |'''Result''' |- | rowspan="2" |2023 |Best Actress in a Leading Role |Nominated |- |Popular Actress |Nominated |} === SLIM Kantar People's Awards 2025 === {| class="wikitable" |'''Year''' |'''Category''' |'''Result''' |- | rowspan="2" |2025 |Tele-drama Actress of the Year |Won |- |Youth Choice Actress of the Year |Won |} * j7ztldm78n0bzhlk8n72u4qz6e8q600 පරිශීලක:PK2 2 185912 791192 770833 2026-05-22T06:33:05Z PK2 45209 add user pages for new Wikipedia editions 791192 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="font-size:85%" |- | [[User:PK2/sandbox|This]] is where my sandbox pages in different languages are |} ;<div class="center" style="width:auto; margin-left:auto; margin-right:auto; font-size:85%">My user pages in different languages by language code</div> {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ A |- | [[:ab:User:PK2|User page]] in [[:en:Abkhaz language|Abkhaz]]<br />(code: <code>ab</code>) | [[:ace:User:PK2|User page]] in [[:en:Acehnese language|Acehnese]]<br />(code: <code>ace</code>) | [[:ady:User:PK2|User page]] in [[:en:Adyghe language|Adyghe]]<br />(code: <code>ady</code>) | [[:af:User:PK2|User page]] in [[:en:Afrikaans|Afrikaans]]<br />(code: <code>af</code>) | [[:als:User:PK2|User page]] in [[:en:Alemannic German|Alemannic German]]<br />(code: <code>als</code>) | [[:alt:User:PK2|User page]] in [[:en:Southern Altai language|Southern Altai]]<br />(code: <code>alt</code>) | [[:am:User:PK2|User page]] in [[:en:Amharic|Amharic]]<br />(code: <code>am</code>) | [[:ami:User:PK2|User page]] in [[:en:Amis language|Amis]]<br />(code: <code>ami</code>) | [[:an:User:PK2|User page]] in [[:en:Aragonese language|Aragonese]]<br />(code: <code>an</code>) | [[:ang:User:PK2|User page]] in [[:en:Old English|Old English]]<br />(code: <code>ang</code>) |- | [[:ann:User:PK2|User page]] in [[:en:Obolo language|Obolo]]<br />(code: <code>ann</code>) | [[:anp:User:PK2|User page]] in [[:en:Angika|Angika]]<br />(code: <code>anp</code>) | [[:ar:User:PK2|User page]] in [[:en:Arabic|Arabic]]<br />(code: <code>ar</code>) | [[:arc:User:PK2|User page]] in [[:en:Aramaic|Aramaic]] ([[:en:Syriac language|Syriac]])<br />(code: <code>arc</code>) | [[:ary:User:PK2|User page]] in [[:en:Moroccan Arabic|Moroccan Arabic]]<br />(code: <code>ary</code>) | [[:arz:User:PK2|User page]] in [[:en:Egyptian Arabic|Egyptian Arabic]]<br />(code: <code>arz</code>) | [[:as:User:PK2|User page]] in [[:en:Assamese language|Assamese]]<br />(code: <code>as</code>) | [[:ast:User:PK2|User page]] in [[:en:Asturleonese language|Asturleonese]] ([[:en:Asturian language|Asturian]])<br />(code: <code>ast</code>) | [[:atj:User:PK2|User page]] in [[:en:Atikamekw language|Atikamekw]]<br />(code: <code>atj</code>) | [[:av:User:PK2|User page]] in [[:en:Avar language|Avar]]<br />(code: <code>av</code>) |- | [[:avk:User:PK2|User page]] in [[:en:Kotava|Kotava]]<br />(code: <code>avk</code>) | [[:awa:User:PK2|User page]] in [[:en:Awadhi language|Awadhi]]<br />(code: <code>awa</code>) | [[:ay:User:PK2|User page]] in [[:en:Aymara language|Aymara]]<br />(code: <code>ay</code>) | [[:az:User:PK2|User page]] in [[:en:Azerbaijani language|Azerbaijani]]<br />(code: <code>az</code>) | [[:azb:User:PK2|User page]] in [[:en:Azerbaijani language#South Azerbaijani|South Azerbaijani]]<br />(code: <code>azb</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ B |- | [[:ba:User:PK2|User page]] in [[:en:Bashkir language|Bashkir]]<br />(code: <code>ba</code>) | [[:ban:User:PK2|User page]] in [[:en:Balinese language|Balinese]]<br />(code: <code>ban</code>) | [[:bar:User:PK2|User page]] in [[:en:Bavarian language|Bavarian]]<br />(code: <code>bar</code>) | [[:bat-smg:User:PK2|User page]] in [[:en:Samogitian language|Samogitian]]<br />(code: <code>bat-smg</code>) | [[:bbc:User:PK2|User page]] in [[:en:Toba Batak language|Toba Batak]]<br />(code: <code>bbc</code>) | [[:bcl:User:PK2|User page]] in [[:en:Central Bikol|Central Bikol]]<br />(code: <code>bcl</code>) | [[:bdr:User:PK2|User page]] in [[:en:Sama–Bajaw languages|West Coast Bajau]]<br />(code: <code>bdr</code>) | [[:be:User:PK2|User page]] in [[:en:Belarusian language|Belarusian]]<br />(code: <code>be</code>) | [[:be-tarask:User:PK2|User page]] in [[:en:Belarusian language|Belarusian]] ([[:en:Taraškievica|Taraškievica]])<br />(code: <code>be-tarask</code>) | [[:bew:User:PK2|User page]] in [[:en:Betawi language|Betawi]]<br />(code: <code>bew</code>) |- | [[:bg:User:PK2|User page]] in [[:en:Bulgarian language|Bulgarian]]<br />(code: <code>bg</code>) | [[:bh:User:PK2|User page]] in [[:en:Bihari languages|Bihari]] ([[:en:Bhojpuri language|Bhojpuri]])<br />(code: <code>bh</code>) | [[:bi:User:PK2|User page]] in [[:en:Bislama|Bislama]]<br />(code: <code>bi</code>) | [[:bjn:User:PK2|User page]] in [[:en:Banjarese language|Banjarese]]<br />(code: <code>bjn</code>) | [[:blk:User:PK2|User page]] in [[:en:Pa'O language|Pa'O]]<br />(code: <code>blk</code>) | [[:bm:User:PK2|User page]] in [[:en:Bambara language|Bambara]]<br />(code: <code>bm</code>) | [[:bn:User:PK2|User page]] in [[:en:Bengali language|Bengali]]<br />(code: <code>bn</code>) | [[:bo:User:PK2|User page]] in [[:en:Central Tibetan|Central Tibetan]] ([[:en:Lhasa Tibetan|Lhasa Tibetan]])<br />(code: <code>bo</code>) | [[:bpy:User:PK2|User page]] in [[:en:Bishnupriya Manipuri|Bishnupriya Manipuri]]<br />(code: <code>bpy</code>) | [[:br:User:PK2|User page]] in [[:en:Breton language|Breton]]<br />(code: <code>br</code>) |- | [[:bs:User:PK2|User page]] in [[:en:Bosnian language|Bosnian]]<br />(code: <code>bs</code>) | [[:btm:User:PK2|User page]] in [[:en:Mandailing Batak language|Mandailing Batak]]<br />(code: <code>btm</code>) | [[:bug:User:PK2|User page]] in [[:en:Buginese language|Buginese]]<br />(code: <code>bug</code>) | [[:bxr:User:PK2|User page]] in [[:en:Buryat language|Buryat]] (Russia Buriat)<br />(code: <code>bxr</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ C |- | [[:ca:User:PK2|User page]] in [[:en:Catalan language|Catalan]]<br />(code: <code>ca</code>) | [[:cbk-zam:User:PK2|User page]] in [[:en:Chavacano|Chavacano]] (Zamboanga)<br />(code: <code>cbk-zam</code>) | [[:cdo:User:PK2|User page]] in [[:en:Eastern Min|Eastern Min]]<br />(code: <code>cdo</code>) | [[:ce:User:PK2|User page]] in [[:en:Chechen language|Chechen]]<br />(code: <code>ce</code>) | [[:ceb:User:PK2|User page]] in [[:en:Cebuano language|Cebuano]]<br />(code: <code>ceb</code>) | [[:ch:User:PK2|User page]] in [[:en:Chamorro language|Chamorro]]<br />(code: <code>ch</code>) | [[:chr:User:PK2|User page]] in [[:en:Cherokee language|Cherokee]]<br />(code: <code>chr</code>) | [[:chy:User:PK2|User page]] in [[:en:Cheyenne language|Cheyenne]]<br />(code: <code>chy</code>) |- | [[:ckb:User:PK2|User page]] in [[:en:Kurdish language|Kurdish]] ([[:en:Sorani|Sorani]])<br />(code: <code>ckb</code>) | [[:co:User:PK2|User page]] in [[:en:Corsican language|Corsican]]<br />(code: <code>co</code>) | [[:crh:User:PK2|User page]] in [[:en:Crimean Tatar language|Crimean Tatar]]<br />(code: <code>crh</code>) | [[:cs:User:PK2|User page]] in [[:en:Czech language|Czech]]<br />(code: <code>cs</code>) | [[:csb:User:PK2|User page]] in [[:en:Kashubian language|Kashubian]]<br />(code: <code>csb</code>) | [[:cu:User:PK2|User page]] in [[:en:Old Church Slavonic|Old Church Slavonic]]<br />(code: <code>cu</code>) | [[:cv:User:PK2|User page]] in [[:en:Chuvash language|Chuvash]]<br />(code: <code>cv</code>) | [[:cy:User:PK2|User page]] in [[:en:Welsh language|Welsh]]<br />(code: <code>cy</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ D |- | [[:da:User:PK2|User page]] in [[:en:Danish language|Danish]]<br />(code: <code>da</code>) | [[:dag:User:PK2|User page]] in [[:en:Dagbani language|Dagbani]]<br />(code: <code>dag</code>) | [[:de:User:PK2|User page]] in [[:en:German language|German]]<br />(code: <code>de</code>) | [[:dga:User:PK2|User page]] in [[:en:Dagaare language|Dagaare]]<br />(code: <code>dga</code>) | [[:din:User:PK2|User page]] in [[:en:Dinka language|Dinka]]<br />(code: <code>din</code>) | [[:diq:User:PK2|User page]] in [[:en:Zaza language|Zaza]]<br />(code: <code>diq</code>) | [[:dsb:User:PK2|User page]] in [[:en:Lower Sorbian language|Lower Sorbian]]<br />(code: <code>dsb</code>) | [[:dtp:User:PK2|User page]] in [[:en:Dusun language|Dusun]]<br />(code: <code>dtp</code>) | [[:dty:User:PK2|User page]] in [[:en:Doteli|Doteli]]<br />(code: <code>dty</code>) | [[:dv:User:PK2|User page]] in [[:en:Maldivian language|Maldivian]]<br />(code: <code>dv</code>) | [[:dz:User:PK2|User page]] in [[:en:Dzongkha|Dzongkha]]<br />(code: <code>dz</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ E |- | [[:ee:User:PK2|User page]] in [[:en:Ewe language|Ewe]]<br />(code: <code>ee</code>) | [[:el:User:PK2|User page]] in [[:en:Greek language|Greek]]<br />(code: <code>el</code>) | [[:eml:User:PK2|User page]] in [[:en:Emilian–Romagnol|Emilian–Romagnol]]<br />(code: <code>eml</code>) | [[:en:User:PK2|User page]] in [[:en:English language|English]]<br />(code: <code>en</code>) | [[:eo:User:PK2|User page]] in [[:en:Esperanto|Esperanto]]<br />(code: <code>eo</code>) | [[:es:User:PK2|User page]] in [[:en:Spanish language|Spanish]]<br />(code: <code>es</code>) | [[:et:User:PK2|User page]] in [[:en:Estonian language|Estonian]]<br />(code: <code>et</code>) | [[:eu:User:PK2|User page]] in [[:en:Basque language|Basque]]<br />(code: <code>eu</code>) | [[:ext:User:PK2|User page]] in [[:en:Extremaduran language|Extremaduran]]<br />(code: <code>ext</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ F |- | [[:fa:User:PK2|User page]] in [[:en:Persian language|Persian]]<br />(code: <code>fa</code>) | [[:fat:User:PK2|User page]] in [[:en:Akan language|Akan]] ([[:en:Fante dialect|Fante]])<br />(code: <code>fat</code>) | [[:ff:User:PK2|User page]] in [[:en:Fula language|Fula]]<br />(code: <code>ff</code>) | [[:fi:User:PK2|User page]] in [[:en:Finnish language|Finnish]]<br />(code: <code>fi</code>) | [[:fiu-vro:User:PK2|User page]] in [[:en:Võro language|Võro]]<br />(code: <code>fiu-vro</code>) | [[:fj:User:PK2|User page]] in [[:en:Fijian language|Fijian]]<br />(code: <code>fj</code>) | [[:fo:User:PK2|User page]] in [[:en:Faroese language|Faroese]]<br />(code: <code>fo</code>) | [[:fon:User:PK2|User page]] in [[:en:Fon language|Fon]]<br />(code: <code>fon</code>) | [[:fr:User:PK2|User page]] in [[:en:French language|French]]<br />(code: <code>fr</code>) | [[:frp:User:PK2|User page]] in [[:en:Franco-Provençal|Franco-Provençal]]<br />(code: <code>frp</code>) | [[:frr:User:PK2|User page]] in [[:en:North Frisian language|North Frisian]]<br />(code: <code>frr</code>) | [[:fur:User:PK2|User page]] in [[:en:Friulian language|Friulian]]<br />(code: <code>fur</code>) | [[:fy:User:PK2|User page]] in [[:en:West Frisian language|West Frisian]]<br />(code: <code>fy</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ G |- | [[:ga:User:PK2|User page]] in [[:en:Irish language|Irish]]<br />(code: <code>ga</code>) | [[:gag:User:PK2|User page]] in [[:en:Gagauz language|Gagauz]]<br />(code: <code>gag</code>) | [[:gan:User:PK2|User page]] in [[:en:Gan Chinese|Gan Chinese]]<br />(code: <code>gan</code>) | [[:gcr:User:PK2|User page]] in [[:en:French Guianese Creole|French Guianese Creole]]<br />(code: <code>gcr</code>) | [[:gd:User:PK2|User page]] in [[:en:Scottish Gaelic|Scottish Gaelic]]<br />(code: <code>gd</code>) | [[:gl:User:PK2|User page]] in [[:en:Galician language|Galician]]<br />(code: <code>gl</code>) | [[:glk:User:PK2|User page]] in [[:en:Gilaki language|Gilaki]]<br />(code: <code>glk</code>) | [[:gn:User:PK2|User page]] in [[:en:Guarani language|Guarani]]<br />(code: <code>gn</code>) | [[:gom:User:PK2|User page]] in [[:en:Konkani language|Konkani]] (Goan Konkani)<br />(code: <code>gom</code>) |- | [[:gor:User:PK2|User page]] in [[:en:Gorontalo language|Gorontalo]]<br />(code: <code>gor</code>) | [[:got:User:PK2|User page]] in [[:en:Gothic language|Gothic]]<br />(code: <code>got</code>) | [[:gpe:User:PK2|User page]] in [[:en:Ghanaian Pidgin English|Ghanaian Pidgin English]]<br />(code: <code>gpe</code>) | [[:gu:User:PK2|User page]] in [[:en:Gujarati language|Gujarati]]<br />(code: <code>gu</code>) | [[:guc:User:PK2|User page]] in [[:en:Wayuu language|Wayuu]]<br />(code: <code>guc</code>) | [[:gur:User:PK2|User page]] in [[:en:Farefare language|Farefare]]<br />(code: <code>gur</code>) | [[:guw:User:PK2|User page]] in [[:en:Gun language|Gun]]<br />(code: <code>guw</code>) | [[:gv:User:PK2|User page]] in [[:en:Manx language|Manx]]<br />(code: <code>gv</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ H |- | [[:ha:User:PK2|User page]] in [[:en:Hausa language|Hausa]]<br />(code: <code>ha</code>) | [[:hak:User:PK2|User page]] in [[:en:Hakka Chinese|Hakka Chinese]]<br />(code: <code>hak</code>) | [[:haw:User:PK2|User page]] in [[:en:Hawaiian language|Hawaiian]]<br />(code: <code>haw</code>) | [[:he:User:PK2|User page]] in [[:en:Hebrew language|Hebrew]]<br />(code: <code>he</code>) | [[:hi:User:PK2|User page]] in [[:en:Hindi|Hindi]]<br />(code: <code>hi</code>) | [[:hif:User:PK2|User page]] in [[:en:Fiji Hindi|Fiji Hindi]]<br />(code: <code>hif</code>) | [[:hr:User:PK2|User page]] in [[:en:Croatian language|Croatian]]<br />(code: <code>hr</code>) | [[:hsb:User:PK2|User page]] in [[:en:Upper Sorbian language|Upper Sorbian]]<br />(code: <code>hsb</code>) | [[:ht:User:PK2|User page]] in [[:en:Haitian Creole|Haitian Creole]]<br />(code: <code>ht</code>) | [[:hu:User:PK2|User page]] in [[:en:Hungarian language|Hungarian]]<br />(code: <code>hu</code>) | [[:hy:User:PK2|User page]] in [[:en:Armenian language|Armenian]] ([[:en:Eastern Armenian|Eastern Armenian]])<br />(code: <code>hy</code>) | [[:hyw:User:PK2|User page]] in [[:en:Western Armenian|Western Armenian]]<br />(code: <code>hyw</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ I |- | [[:ia:User:PK2|User page]] in [[:en:Interlingua|Interlingua]]<br />(code: <code>ia</code>) | [[:iba:User:PK2|User page]] in [[:en:Iban language|Iban]]<br />(code: <code>iba</code>) | [[:id:User:PK2|User page]] in [[:en:Indonesian language|Indonesian]]<br />(code: <code>id</code>) | [[:ie:User:PK2|User page]] in [[:en:Interlingue|Interlingue]]<br />(code: <code>ie</code>) | [[:ig:User:PK2|User page]] in [[:en:Igbo language|Igbo]]<br />(code: <code>ig</code>) | [[:igl:User:PK2|User page]] in [[:en:Igala language|Igala]]<br />(code: <code>igl</code>) | [[:ik:User:PK2|User page]] in [[:en:Iñupiaq language|Iñupiaq]]<br />(code: <code>ik</code>) | [[:ilo:User:PK2|User page]] in [[:en:Ilocano language|Ilocano]]<br />(code: <code>ilo</code>) | [[:inh:User:PK2|User page]] in [[:en:Ingush language|Ingush]]<br />(code: <code>inh</code>) | [[:io:User:PK2|User page]] in [[:en:Ido|Ido]]<br />(code: <code>io</code>) | [[:is:User:PK2|User page]] in [[:en:Icelandic language|Icelandic]]<br />(code: <code>is</code>) | [[:it:User:PK2|User page]] in [[:en:Italian language|Italian]]<br />(code: <code>it</code>) | [[:iu:User:PK2|User page]] in [[:en:Inuktitut|Inuktitut]]<br />(code: <code>iu</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ J |- | [[:ja:User:PK2|User page]] in [[:en:Japanese language|Japanese]]<br />(code: <code>ja</code>) | [[:jam:User:PK2|User page]] in [[:en:Jamaican Patois|Jamaican Patois]]<br />(code: <code>jam</code>) | [[:jbo:User:PK2|User page]] in [[:en:Lojban|Lojban]]<br />(code: <code>jbo</code>) | [[:jv:User:PK2|User page]] in [[:en:Javanese language|Javanese]]<br />(code: <code>jv</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ K |- | [[:ka:User:PK2|User page]] in [[:en:Georgian language|Georgian]]<br />(code: <code>ka</code>) | [[:kaa:User:PK2|User page]] in [[:en:Karakalpak language|Karakalpak]]<br />(code: <code>kaa</code>) | [[:kab:User:PK2|User page]] in [[:en:Kabyle language|Kabyle]]<br />(code: <code>kab</code>) | [[:kai:User:PK2|User page]] in [[:en:Karai-karai|Karai-karai]]<br />(code: <code>kai</code>) | [[:kaj:User:PK2|User page]] in [[:en:Jju language|Jju]]<br />(code: <code>kaj</code>) | [[:kbd:User:PK2|User page]] in [[:en:Kabardian language|Kabardian]]<br />(code: <code>kbd</code>) | [[:kbp:User:PK2|User page]] in [[:en:Kabiye language|Kabiye]]<br />(code: <code>kbp</code>) | [[:kcg:User:PK2|User page]] in [[:en:Tyap|Tyap]]<br />(code: <code>kcg</code>) | [[:kg:User:PK2|User page]] in [[:en:Kongo language|Kongo]]<br />(code: <code>kg</code>) | [[:kge:User:PK2|User page]] in [[:en:Komering language|Komering]]<br />(code: <code>kge</code>) | [[:ki:User:PK2|User page]] in [[:en:Kikuyu language|Kikuyu]]<br />(code: <code>ki</code>) | [[:kk:User:PK2|User page]] in [[:en:Kazakh language|Kazakh]]<br />(code: <code>kk</code>) | [[:km:User:PK2|User page]] in [[:en:Khmer language|Khmer]]<br />(code: <code>km</code>) |- | [[:kn:User:PK2|User page]] in [[:en:Kannada|Kannada]]<br />(code: <code>kn</code>) | [[:knc:User:PK2|User page]] in [[:en:Central Kanuri|Central Kanuri]]<br />(code: <code>knc</code>) | [[:ko:User:PK2|User page]] in [[:en:Korean language|Korean]]<br />(code: <code>ko</code>) | [[:koi:User:PK2|User page]] in [[:en:Komi-Permyak language|Komi-Permyak]]<br />(code: <code>koi</code>) | [[:krc:User:PK2|User page]] in [[:en:Karachay-Balkar|Karachay-Balkar]]<br />(code: <code>krc</code>) | [[:ks:User:PK2|User page]] in [[:en:Kashmiri language|Kashmiri]]<br />(code: <code>ks</code>) | [[:ksh:User:PK2|User page]] in [[:en:Ripuarian language|Ripuarian]]<br />(code: <code>ksh</code>) | [[:ku:User:PK2|User page]] in [[:en:Kurdish language|Kurdish]] ([[:en:Kurmanji|Kurmanji]])<br />(code: <code>ku</code>) | [[:kus:User:PK2|User page]] in [[:en:Kusaal language|Kusaal]]<br />(code: <code>kus</code>) | [[:kv:User:PK2|User page]] in [[:en:Komi language|Komi]]<br />(code: <code>kv</code>) | [[:kw:User:PK2|User page]] in [[:en:Cornish language|Cornish]]<br />(code: <code>kw</code>) | [[:ky:User:PK2|User page]] in [[:en:Kyrgyz language|Kyrgyz]]<br />(code: <code>ky</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ L |- | [[:la:User:PK2|User page]] in [[:en:Latin|Latin]]<br />(code: <code>la</code>) | [[:lad:User:PK2|User page]] in [[:en:Judaeo-Spanish|Judaeo-Spanish]]<br />(code: <code>lad</code>) | [[:lb:User:PK2|User page]] in [[:en:Luxembourgish|Luxembourgish]]<br />(code: <code>lb</code>) | [[:lbe:User:PK2|User page]] in [[:en:Lak language|Lak]]<br />(code: <code>lbe</code>) | [[:lez:User:PK2|User page]] in [[:en:Lezgian language|Lezgian]]<br />(code: <code>lez</code>) | [[:lfn:User:PK2|User page]] in [[:en:Lingua Franca Nova|Lingua Franca Nova]]<br />(code: <code>lfn</code>) | [[:lg:User:PK2|User page]] in [[:en:Luganda|Luganda]]<br />(code: <code>lg</code>) | [[:li:User:PK2|User page]] in [[:en:Limburgish|Limburgish]]<br />(code: <code>li</code>) |- | [[:lij:User:PK2|User page]] in [[:en:Ligurian language|Ligurian]]<br />(code: <code>lij</code>) | [[:lld:User:PK2|User page]] in [[:en:Ladin language|Ladin]]<br />(code: <code>lld</code>) | [[:lmo:User:PK2|User page]] in [[:en:Lombard language|Lombard]]<br />(code: <code>lmo</code>) | [[:ln:User:PK2|User page]] in [[:en:Lingala|Lingala]]<br />(code: <code>ln</code>) | [[:lo:User:PK2|User page]] in [[:en:Lao language|Lao]]<br />(code: <code>lo</code>) | [[:lt:User:PK2|User page]] in [[:en:Lithuanian language|Lithuanian]]<br />(code: <code>lt</code>) | [[:ltg:User:PK2|User page]] in [[:en:Latgalian language|Latgalian]]<br />(code: <code>ltg</code>) | [[:lv:User:PK2|User page]] in [[:en:Latvian language|Latvian]]<br />(code: <code>lv</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ M |- | [[:mad:User:PK2|User page]] in [[:en:Madurese language|Madurese]]<br />(code: <code>mad</code>) | [[:mai:User:PK2|User page]] in [[:en:Maithili language|Maithili]]<br />(code: <code>mai</code>) | [[:map-bms:User:PK2|User page]] in [[:en:Javanese language|Javanese]] ([[:en:Banyumasan dialect|Banyumasan]])<br />(code: <code>map-bms</code>) | [[:mdf:User:PK2|User page]] in [[:en:Moksha language|Moksha]]<br />(code: <code>mdf</code>) | [[:mg:User:PK2|User page]] in [[:en:Malagasy language|Malagasy]]<br />(code: <code>mg</code>) | [[:mhr:User:PK2|User page]] in [[:en:Meadow Mari language|Meadow Mari]]<br />(code: <code>mhr</code>) | [[:mi:User:PK2|User page]] in [[:en:Māori language|Māori]]<br />(code: <code>mi</code>) | [[:min:User:PK2|User page]] in [[:en:Minangkabau language|Minangkabau]]<br />(code: <code>min</code>) | [[:mk:User:PK2|User page]] in [[:en:Macedonian language|Macedonian]]<br />(code: <code>mk</code>) | [[:ml:User:PK2|User page]] in [[:en:Malayalam|Malayalam]]<br />(code: <code>ml</code>) | [[:mn:User:PK2|User page]] in [[:en:Mongolian language|Mongolian]]<br />(code: <code>mn</code>) |- | [[:mni:User:PK2|User page]] in [[:en:Meitei language|Meitei]]<br />(code: <code>mni</code>) | [[:mnw:User:PK2|User page]] in [[:en:Mon language|Mon]]<br />(code: <code>mnw</code>) | [[:m:mos:User:PK2|User page]] in [[:en:Mooré|Mooré]]<br />(code: <code>mos</code>) | [[:mr:User:PK2|User page]] in [[:en:Marathi language|Marathi]]<br />(code: <code>mr</code>) | [[:mrj:User:PK2|User page]] in [[:en:Hill Mari language|Hill Mari]]<br />(code: <code>mrj</code>) | [[:ms:User:PK2|User page]] in [[:en:Malay language|Malay]]<br />(code: <code>ms</code>) | [[:mt:User:PK2|User page]] in [[:en:Maltese language|Maltese]]<br />(code: <code>mt</code>) | [[:mwl:User:PK2|User page]] in [[:en:Mirandese language|Mirandese]]<br />(code: <code>mwl</code>) | [[:my:User:PK2|User page]] in [[:en:Burmese language|Burmese]]<br />(code: <code>my</code>) | [[:myv:User:PK2|User page]] in [[:en:Erzya language|Erzya]]<br />(code: <code>myv</code>) | [[:mzn:User:PK2|User page]] in [[:en:Mazanderani language|Mazanderani]]<br />(code: <code>mzn</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ N |- | [[:nah:User:PK2|User page]] in [[:en:Nahuatl|Nahuatl]]<br />(code: <code>nah</code>) | [[:nap:User:PK2|User page]] in [[:en:Neapolitan language|Neapolitan]]<br />(code: <code>nap</code>) | [[:nds:User:PK2|User page]] in [[:en:Low German|Low German]]<br />(code: <code>nds</code>) | [[:nds-nl:User:PK2|User page]] in [[:en:Dutch Low Saxon|Dutch Low Saxon]]<br />(code: <code>nds-nl</code>) | [[:ne:User:PK2|User page]] in [[:en:Nepali language|Nepali]]<br />(code: <code>ne</code>) | [[:new:User:PK2|User page]] in [[:en:Newar language|Newar]]<br />(code: <code>new</code>) | [[:nia:User:PK2|User page]] in [[:en:Nias language|Nias]]<br />(code: <code>nia</code>) | [[:nl:User:PK2|User page]] in [[:en:Dutch language|Dutch]]<br />(code: <code>nl</code>) | [[:nn:User:PK2|User page]] in [[:en:Norwegian language|Norwegian]] ([[:en:Nynorsk|Nynorsk]])<br />(code: <code>nn</code>) |- | [[:no:User:PK2|User page]] in [[:en:Norwegian language|Norwegian]] ([[:en:Bokmål|Bokmål]])<br />(code: <code>no</code>) | [[:nov:User:PK2|User page]] in [[:en:Novial|Novial]]<br />(code: <code>nov</code>) | [[:nqo:User:PK2|User page]] in [[:en:N'Ko language|N'Ko]]<br />(code: <code>nqo</code>) | [[:nr:User:PK2|User page]] in [[:en:Southern Ndebele language|Southern Ndebele]]<br />(code: <code>nr</code>) | [[:nrm:User:PK2|User page]] in [[:en:Norman language|Norman]]<br />(code: <code>nrm</code>) | [[:nso:User:PK2|User page]] in [[:en:Northern Sotho|Northern Sotho]]<br />(code: <code>nso</code>) | [[:nup:User:PK2|User page]] in [[:en:Nupe language|Nupe]]<br />(code: <code>nup</code>) | [[:nv:User:PK2|User page]] in [[:en:Navajo language|Navajo]]<br />(code: <code>nv</code>) | [[:ny:User:PK2|User page]] in [[:en:Chewa language|Chewa]]<br />(code: <code>ny</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ O |- | [[:oc:User:PK2|User page]] in [[:en:Occitan language|Occitan]]<br />(code: <code>oc</code>) | [[:olo:User:PK2|User page]] in [[:en:Livvi-Karelian language|Livvi-Karelian]]<br />(code: <code>olo</code>) | [[:om:User:PK2|User page]] in [[:en:Oromo language|Oromo]]<br />(code: <code>om</code>) | [[:or:User:PK2|User page]] in [[:en:Odia language|Odia]]<br />(code: <code>or</code>) | [[:os:User:PK2|User page]] in [[:en:Ossetian language|Ossetian]]<br />(code: <code>os</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ P |- | [[:pa:User:PK2|User page]] in [[:en:Punjabi language|Punjabi]]<br />(code: <code>pa</code>) | [[:pag:User:PK2|User page]] in [[:en:Pangasinan language|Pangasinan]]<br />(code: <code>pag</code>) | [[:pam:User:PK2|User page]] in [[:en:Kapampangan language|Kapampangan]]<br />(code: <code>pam</code>) | [[:pap:User:PK2|User page]] in [[:en:Papiamento|Papiamento]]<br />(code: <code>pap</code>) | [[:pcd:User:PK2|User page]] in [[:en:Picard language|Picard]]<br />(code: <code>pcd</code>) | [[:pcm:User:PK2|User page]] in [[:en:Nigerian Pidgin|Nigerian Pidgin]]<br />(code: <code>pcm</code>) | [[:pdc:User:PK2|User page]] in [[:en:Pennsylvania Dutch language|Pennsylvania Dutch]]<br />(code: <code>pdc</code>) | [[:pfl:User:PK2|User page]] in [[:en:Palatine German dialects|Palatine German]]<br />(code: <code>pfl</code>) | [[:pi:User:PK2|User page]] in [[:en:Pali|Pali]]<br />(code: <code>pi</code>) |- | [[:pl:User:PK2|User page]] in [[:en:Polish language|Polish]]<br />(code: <code>pl</code>) | [[:pms:User:PK2|User page]] in [[:en:Piedmontese language|Piedmontese]]<br />(code: <code>pms</code>) | [[:pnb:User:PK2|User page]] in [[:en:Punjabi language|Punjabi]] (Western Punjabi)<br />(code: <code>pnb</code>) | [[:pnt:User:PK2|User page]] in [[:en:Pontic Greek|Pontic Greek]]<br />(code: <code>pnt</code>) | [[:ppl:User:PK2|User page]] in [[:en:Nawat language|Nawat]]<br />(code: <code>ppl</code>) | [[:ps:User:PK2|User page]] in [[:en:Pashto|Pashto]]<br />(code: <code>ps</code>) | [[:pt:User:PK2|User page]] in [[:en:Portuguese language|Portuguese]]<br />(code: <code>pt</code>) | [[:pwn:User:PK2|User page]] in [[:en:Paiwan language|Paiwan]]<br />(code: <code>pwn</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ Q |- | [[:qu:User:PK2|User page]] in [[:en:Quechuan languages|Quechua]] ([[:en:Southern Quechua|Southern Quechua]])<br />(code: <code>qu</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ R |- | [[:rki:User:PK2|User page]] in [[:en:Rakhine language|Rakhine]]<br />(code: <code>rki</code>) | [[:rm:User:PK2|User page]] in [[:en:Romansh language|Romansh]]<br />(code: <code>rm</code>) | [[:rmy:User:PK2|User page]] in [[:en:Romani language|Romani]] ([[:en:Vlax Romani language|Vlax Romani]])<br />(code: <code>rmy</code>) | [[:rn:User:PK2|User page]] in [[:en:Kirundi|Kirundi]]<br />(code: <code>rn</code>) | [[:ro:User:PK2|User page]] in [[:en:Romanian language|Romanian]]<br />(code: <code>ro</code>) | [[:roa-rup:User:PK2|User page]] in [[:en:Aromanian language|Aromanian]]<br />(code: <code>roa-rup</code>) | [[:roa-tara:User:PK2|User page]] in [[:en:Neapolitan language|Neapolitan]] ([[:en:Tarantino dialect|Tarantino]])<br />(code: <code>roa-tara</code>) | [[:rsk:User:PK2|User page]] in [[:en:Pannonian Rusyn|Pannonian Rusyn]]<br />(code: <code>rsk</code>) | [[:ru:User:PK2|User page]] in [[:en:Russian language|Russian]]<br />(code: <code>ru</code>) | [[:rue:User:PK2|User page]] in [[:en:Rusyn language|Rusyn]]<br />(code: <code>rue</code>) | [[:rw:User:PK2|User page]] in [[:en:Kinyarwanda|Kinyarwanda]]<br />(code: <code>rw</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ S |- | [[:sa:User:PK2|User page]] in [[:en:Sanskrit|Sanskrit]]<br />(code: <code>sa</code>) | [[:sah:User:PK2|User page]] in [[:en:Yakut language|Yakut]]<br />(code: <code>sah</code>) | [[:sat:User:PK2|User page]] in [[:en:Santali language|Santali]]<br />(code: <code>sat</code>) | [[:sc:User:PK2|User page]] in [[:en:Sardinian language|Sardinian]]<br />(code: <code>sc</code>) | [[:scn:User:PK2|User page]] in [[:en:Sicilian language|Sicilian]]<br />(code: <code>scn</code>) | [[:sco:User:PK2|User page]] in [[:en:Scots language|Scots]]<br />(code: <code>sco</code>) | [[:sd:User:PK2|User page]] in [[:en:Sindhi language|Sindhi]]<br />(code: <code>sd</code>) | [[:se:User:PK2|User page]] in [[:en:Northern Sámi|Northern Sámi]]<br />(code: <code>se</code>) | [[:sg:User:PK2|User page]] in [[:en:Sango language|Sango]]<br />(code: <code>sg</code>) | [[:sh:User:PK2|User page]] in [[:en:Serbo-Croatian|Serbo-Croatian]]<br />(code: <code>sh</code>) | [[:shi:User:PK2|User page]] in [[:en:Shilha language|Shilha]]<br />(code: <code>shi</code>) |- | [[:shn:User:PK2|User page]] in [[:en:Shan language|Shan]]<br />(code: <code>shn</code>) | [[:si:User:PK2|User page]] in [[:en:Sinhala language|Sinhala]]<br />(code: <code>si</code>) | [[:simple:User:PK2|User page]] in [[:en:Basic English|Basic English]]<br />(code: <code>simple</code>) | [[:sk:User:PK2|User page]] in [[:en:Slovak language|Slovak]]<br />(code: <code>sk</code>) | [[:skr:User:PK2|User page]] in [[:en:Saraiki language|Saraiki]]<br />(code: <code>skr</code>) | [[:sl:User:PK2|User page]] in [[:en:Slovene language|Slovene]]<br />(code: <code>sl</code>) | [[:sm:User:PK2|User page]] in [[:en:Samoan language|Samoan]]<br />(code: <code>sm</code>) | [[:smn:User:PK2|User page]] in [[:en:Inari Sámi language|Inari Sámi]]<br />(code: <code>smn</code>) | [[:sn:User:PK2|User page]] in [[:en:Shona language|Shona]]<br />(code: <code>sn</code>) | [[:so:User:PK2|User page]] in [[:en:Somali language|Somali]]<br />(code: <code>so</code>) | [[:sq:User:PK2|User page]] in [[:en:Albanian language|Albanian]]<br />(code: <code>sq</code>) |- | [[:sr:User:PK2|User page]] in [[:en:Serbian language|Serbian]]<br />(code: <code>sr</code>) | [[:srn:User:PK2|User page]] in [[:en:Sranan Tongo|Sranan Tongo]]<br />(code: <code>srn</code>) | [[:ss:User:PK2|User page]] in [[:en:Swazi language|Swazi]]<br />(code: <code>ss</code>) | [[:st:User:PK2|User page]] in [[:en:Sotho language|Sotho]]<br />(code: <code>st</code>) | [[:stq:User:PK2|User page]] in [[:en:Saterland Frisian language|Saterland Frisian]]<br />(code: <code>stq</code>) | [[:su:User:PK2|User page]] in [[:en:Sundanese language|Sundanese]]<br />(code: <code>su</code>) | [[:sv:User:PK2|User page]] in [[:en:Swedish language|Swedish]]<br />(code: <code>sv</code>) | [[:sw:User:PK2|User page]] in [[:en:Swahili language|Swahili]]<br />(code: <code>sw</code>) | [[:syl:User:PK2|User page]] in [[:en:Sylheti language|Sylheti]]<br />(code: <code>syl</code>) | [[:szl:User:PK2|User page]] in [[:en:Silesian language|Silesian]]<br />(code: <code>szl</code>) | [[:szy:User:PK2|User page]] in [[:en:Sakizaya language|Sakizaya]]<br />(code: <code>szy</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ T |- | [[:ta:User:PK2|User page]] in [[:en:Tamil language|Tamil]]<br />(code: <code>ta</code>) | [[:tay:User:PK2|User page]] in [[:en:Atayal language|Atayal]]<br />(code: <code>tay</code>) | [[:tcy:User:PK2|User page]] in [[:en:Tulu language|Tulu]]<br />(code: <code>tcy</code>) | [[:tdd:User:PK2|User page]] in [[:en:Tai Nuea language|Tai Nuea]]<br />(code: <code>tdd</code>) | [[:te:User:PK2|User page]] in [[:en:Telugu language|Telugu]]<br />(code: <code>te</code>) | [[:tet:User:PK2|User page]] in [[:en:Tetum language|Tetum]]<br />(code: <code>tet</code>) | [[:tg:User:PK2|User page]] in [[:en:Tajik language|Tajik]]<br />(code: <code>tg</code>) | [[:th:User:PK2|User page]] in [[:en:Thai language|Thai]]<br />(code: <code>th</code>) | [[:ti:User:PK2|User page]] in [[:en:Tigrinya language|Tigrinya]]<br />(code: <code>ti</code>) | [[:tig:User:PK2|User page]] in [[:en:Tigre language|Tigre]]<br />(code: <code>tig</code>) | [[:tk:User:PK2|User page]] in [[:en:Turkmen language|Turkmen]]<br />(code: <code>tk</code>) | [[:tl:User:PK2|User page]] in [[:en:Tagalog language|Tagalog]]<br />(code: <code>tl</code>) | [[:tly:User:PK2|User page]] in [[:en:Talysh language|Talysh]]<br />(code: <code>tly</code>) |- | [[:tn:User:PK2|User page]] in [[:en:Tswana language|Tswana]]<br />(code: <code>tn</code>) | [[:to:User:PK2|User page]] in [[:en:Tongan language|Tongan]]<br />(code: <code>to</code>) | [[:tok:User:PK2|User page]] in [[:en:Toki Pona|Toki Pona]]<br />(code: <code>tok</code>) | [[:tpi:User:PK2|User page]] in [[:en:Tok Pisin|Tok Pisin]]<br />(code: <code>tpi</code>) | [[:tr:User:PK2|User page]] in [[:en:Turkish language|Turkish]]<br />(code: <code>tr</code>) | [[:trv:User:PK2|User page]] in [[:en:Seediq language|Seediq]]<br />(code: <code>trv</code>) | [[:ts:User:PK2|User page]] in [[:en:Tsonga language|Tsonga]]<br />(code: <code>ts</code>) | [[:tt:User:PK2|User page]] in [[:en:Tatar language|Tatar]]<br />(code: <code>tt</code>) | [[:tum:User:PK2|User page]] in [[:en:Tumbuka language|Tumbuka]]<br />(code: <code>tum</code>) | [[:tw:User:PK2|User page]] in [[:en:Akan language|Akan]] (Twi)<br />(code: <code>tw</code>) | [[:ty:User:PK2|User page]] in [[:en:Tahitian language|Tahitian]]<br />(code: <code>ty</code>) | [[:tyv:User:PK2|User page]] in [[:en:Tuvan language|Tuvan]]<br />(code: <code>tyv</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ U |- | [[:udm:User:PK2|User page]] in [[:en:Udmurt language|Udmurt]]<br />(code: <code>udm</code>) | [[:ug:User:PK2|User page]] in [[:en:Uyghur language|Uyghur]]<br />(code: <code>ug</code>) | [[:uk:User:PK2|User page]] in [[:en:Ukrainian language|Ukrainian]]<br />(code: <code>uk</code>) | [[:ur:User:PK2|User page]] in [[:en:Urdu|Urdu]]<br />(code: <code>ur</code>) | [[:uz:User:PK2|User page]] in [[:en:Uzbek language|Uzbek]]<br />(code: <code>uz</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ V |- | [[:ve:User:PK2|User page]] in [[:en:Venda language|Venda]]<br />(code: <code>ve</code>) | [[:vec:User:PK2|User page]] in [[:en:Venetian language|Venetian]]<br />(code: <code>vec</code>) | [[:vep:User:PK2|User page]] in [[:en:Veps language|Veps]]<br />(code: <code>vep</code>) | [[:vi:User:PK2|User page]] in [[:en:Vietnamese language|Vietnamese]]<br />(code: <code>vi</code>) | [[:vls:User:PK2|User page]] in [[:en:West Flemish|West Flemish]]<br />(code: <code>vls</code>) | [[:vo:User:PK2|User page]] in [[:en:Volapük|Volapük]]<br />(code: <code>vo</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ W |- | [[:wa:User:PK2|User page]] in [[:en:Walloon language|Walloon]]<br />(code: <code>wa</code>) | [[:war:User:PK2|User page]] in [[:en:Waray language|Waray]]<br />(code: <code>war</code>) | [[:wo:User:PK2|User page]] in [[:en:Wolof language|Wolof]]<br />(code: <code>wo</code>) | [[:wuu:User:PK2|User page]] in [[:en:Wu Chinese|Wu Chinese]]<br />(code: <code>wuu</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ X |- | [[:xal:User:PK2|User page]] in [[:en:Oirat language|Oirat]] ([[:en:Kalmyk Oirat|Kalmyk Oirat]])<br />(code: <code>xal</code>) | [[:xh:User:PK2|User page]] in [[:en:Xhosa language|Xhosa]]<br />(code: <code>xh</code>) | [[:xmf:User:PK2|User page]] in [[:en:Mingrelian language|Mingrelian]]<br />(code: <code>xmf</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ Y |- | [[:yi:User:PK2|User page]] in [[:en:Yiddish|Yiddish]]<br />(code: <code>yi</code>) | [[:yo:User:PK2|User page]] in [[:en:Yoruba language|Yoruba]]<br />(code: <code>yo</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ Z |- | [[:za:User:PK2|User page]] in [[:en:Zhuang languages|Zhuang]] ([[:en:Standard Zhuang|Standard Zhuang]])<br />(code: <code>za</code>) | [[:zea:User:PK2|User page]] in [[:en:Zeelandic|Zeelandic]]<br />(code: <code>zea</code>) | [[:zgh:User:PK2|User page]] in [[:en:Standard Moroccan Amazigh|Standard Moroccan Amazigh]]<br />(code: <code>zgh</code>) | [[:zh:User:PK2|User page]] in [[:en:Chinese language|Chinese]] ([[:en:Mandarin Chinese|Mandarin Chinese]])<br />(code: <code>zh</code>) | [[:zh-classical:User:PK2|User page]] in [[:en:Classical Chinese|Classical Chinese]]<br />(code: <code>zh-classical</code>) | [[:zh-min-nan:User:PK2|User page]] in [[:en:Southern Min|Southern Min]]<br />(code: <code>zh-min-nan</code>) | [[:zh-yue:User:PK2|User page]] in [[:en:Cantonese|Cantonese]]<br />(code: <code>zh-yue</code>) | [[:zu:User:PK2|User page]] in [[:en:Zulu language|Zulu]]<br />(code: <code>zu</code>) |} dud3tixug1qffje4pl8q76cccmmhg8l සාකච්ඡාව:සීමාසන්න පෞරුෂත්ව ආබාධය 1 191527 791195 784708 2026-05-22T06:34:05Z CeylonChingu 44932 CeylonChingu විසින් [[සාකච්ඡාව:Boderline Personality Disorder]] සිට [[සාකච්ඡාව:සීමාසන්න පෞරුෂත්ව ආබාධය]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී: Misspelled title 784708 wikitext text/x-wiki == BPD == BORDERLINE PERSONALITY DISOVER WHAT IS BPD BPD වල අලුත ෙතාරතුරු [[විශේෂ:දායකත්ව/&#126;2026-21320-45|&#126;2026-21320-45]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:&#126;2026-21320-45|talk]]) 15:17, 6 අප්‍රේල් 2026 (යූටීසී) 54razeeadfco1djdcfy0u6g0h3exon2 රූමටොයිඩ් ආත්රයිටිස් 0 194424 791185 791154 2026-05-21T17:55:01Z CeylonChingu 44932 791185 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =රූමටොයිඩ් ආත්රයිටිස් |synonym = |image =Rheumatoid_Arthritis.JPG |image_size = |alt = |caption =රූමටොයිඩ් ආත්රයිටිස් නිසා බෙහෙවින් විකෘතිභාවයට පත්වූ අතක්; වර්තමාන ප්‍රතිකාර මඟින් මෙවන් විකෘතිතා ඇතිවීම වළක්වාගත හැකිය. |pronounce = |specialty =[[Rheumatology|සන්ධිවේදය]] |symptoms =උණුසුම්, ඉදිමුණු, වේදනාකාරී සන්ධි<ref name=NIH2014/> |onset =මැදි විය<ref name=NIH2014/> |duration =ජීවිත කාලයම<ref name=NIH2014/> |causes =නොදනී<ref name=NIH2014/> |risks = |diagnosis =රෝග ලක්ෂණ, [[වෛද්‍ය ප්‍රතිබිම්බකරණය]], රුධිර පරීක්ෂණ<ref name=NIH2014/><ref name=Majithia2007/> |differential =[[ලූපස්|සිස්ටීමික් ලූපස් එරිතිමැටෝසස්]], [[සොරයටික් ආත්රයිටිස්]], [[ෆයිබ්‍රොමයල්ජියා]]<ref name=Majithia2007/> |prevention = |treatment = |medication =[[වේදනා නාශක]], [[ග්ලූකොකෝටිකොයිඩ|ස්ටෙරොයිඩ]], [[ස්ටෙරොයිඩ නොවන ප්‍රති ප්‍රදාහක ඖෂධ]], [[රෝග නවීකරණය කරන ප්‍රතිරූමටික ඖෂධ]]<ref name=NIH2014/> |prognosis = |frequency =0.5–1% (වැඩිහිටියන් [[සංවර්ධිත ලෝකය]])<ref name=Lancet2016/> |deaths =30,000 (2015)<ref name=GBD2015De>{{cite journal | vauthors = Wang H, Naghavi M, Allen C, Barber RM, Bhutta ZA, Carter A, etal | collaboration = GBD 2015 Mortality and Causes of Death Collaborators | title = Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015 | journal = Lancet | volume = 388 | issue = 10053 | pages = 1459–1544 | date = October 2016 | pmid = 27733281 | pmc = 5388903 | doi = 10.1016/S0140-6736(16)31012-1 }}</ref> }} '''රූමටොයිඩ් ආත්රයිටිස්''' ('''RA''') යනු ප්‍රධාන වශයෙන් සන්ධිවලට බලපාන දිගු කාලීන ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ ආබාධයකි.<ref name="NIH2014">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Handout on Health: Rheumatoid Arthritis|url=http://www.niams.nih.gov/health_info/Rheumatic_Disease/default.asp|website=National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases|access-date=July 2, 2015|date=August 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630212818/http://niams.nih.gov/Health_Info/Rheumatic_Disease/default.asp|archive-date=June 30, 2015}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.niams.nih.gov/health_info/Rheumatic_Disease/default.asp "Handout on Health: Rheumatoid Arthritis"]. ''National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases''. August 2014. [https://web.archive.org/web/20150630212818/http://niams.nih.gov/Health_Info/Rheumatic_Disease/default.asp Archived] from the original on June 30, 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 2,</span> 2015</span>.</cite> {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150630212818/http://niams.nih.gov/Health_Info/Rheumatic_Disease/default.asp|date=June 30, 2015}}</ref> එය සාමාන්‍යයෙන් සන්ධි උණුසුම්, ඉදිමී සහ වේදනාකාරී වීමට හේතු වේ.<ref name="NIH2014" /> වේදනාව සහ තද ගතිය බොහෝ විට විවේකයෙන් පසු තවත් උග්‍ර වේ.<ref name="NIH2014" /> බොහෝ විට, මැණික් කටුව සහ අත් සම්බන්ධ වන අතර, සාමාන්‍යයෙන් ශරීරයේ දෙපසම එකම සන්ධි සම්බන්ධ වේ.<ref name="NIH2014" /> මෙම රෝගය ශරීරයේ අනෙකුත් කොටස් වලටද බලපෑ හැකිය.<ref name="NIH2014" /> මෙය රතු රුධිර සෛල ප්‍රමාණය අඩු වීමට, පෙනහළු වටා ප්‍රදාහක ඇතිවීමට සහ හදවත වටා ප්‍රදාහක තත්ත්ව හේතු විය හැක.<ref name="NIH2014" /> උණ සහ අඩු ශක්තියක් ද ඇති විය හැක.<ref name="NIH2014" /> බොහෝ විට, රෝග ලක්ෂණ සති හෝ මාස ගණනක් තුළ ක්‍රමයෙන් මතු වේ.<ref name="Majithia2007">{{Cite journal|vauthors=Majithia V, Geraci SA|title=Rheumatoid arthritis: diagnosis and management|journal=The American Journal of Medicine|volume=120|issue=11|pages=936–9|date=November 2007|pmid=17976416|doi=10.1016/j.amjmed.2007.04.005}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFMajithiaGeraci2007">Majithia V, Geraci SA (November 2007). "Rheumatoid arthritis: diagnosis and management". ''The American Journal of Medicine''. '''120''' (11): <span class="nowrap">936–</span>9. [[Digital object identifier|doi]]:[https://doi.org/10.1016%2Fj.amjmed.2007.04.005 10.1016/j.amjmed.2007.04.005]. [[පබ්මෙඩ්|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17976416 17976416].</cite></ref> '''රූමටොයිඩ් ආත්රයිටිස්''' ඇතිවීමට හේතුව පැහැදිලි නැතත්, එයට [[ප්‍රවේණි විද්‍යාව|ජානමය]] සහ පාරිසරික සාධකවල එකතුවක් සම්බන්ධ වන බව විශ්වාස කෙරේ.<ref name="NIH2014" /> මෙහි යාන්ත්‍රණයට ශරීරයේ [[ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය]] මඟින් සන්ධිවලට පහර දීම ඇතුළත් වේ.<ref name="NIH2014" /> මෙය සන්ධි ප්‍රාවරයේ ප්‍රදාහය හා ඝණ වීමක් ඇති කරයි.<ref name="NIH2014" /> එය යටින් පවතින අස්ථි හා කාටිලේජයට ද බලපායි.<ref name="NIH2014" /> රෝග විනිශ්චය බොහෝ දුරට සිදු කරනු ලබන්නේ පුද්ගලයෙකුගේ සංඥා සහ රෝග ලක්ෂණ පදනම් කරගෙන ය.<ref name="Majithia2007" /> [[Medical imaging|එක්ස් කිරණ]] සහ රසායනාගාර පරීක්ෂණ මගින් රෝග විනිශ්චය සඳහා සහාය විය හැකිය හෝ සමාන රෝග ලක්ෂණ ඇති වෙනත් රෝග බැහැර කළ හැකිය.<ref name="NIH2014" /> ඒ හා සමානව ඇතිවිය හැකි අනෙකුත් රෝග අතර [[ලූපස්|සිස්ටීමික් ලූපස් එරිතිමැටෝසස්]] , සොරයටික් ආත්රයිටිස් සහ ෆයිබ්‍රොමියල්ජියා ඇතුළත් වේ.<ref name="Majithia2007" /> ප්‍රතිකාරයේ අරමුණු වන්නේ වේදනාව අඩු කිරීම, ඉදිමුන අඩු කිරීම සහ පුද්ගලයෙකුගේ සමස්ත ක්‍රියාකාරිත්වය වැඩි දියුණු කිරීමයි.<ref name="NICE2015">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Rheumatoid arthritis in adults: management: recommendations: Guidance and guidelines|url=https://www.nice.org.uk/guidance/CG79/chapter/Recommendations|publisher=NICE|date=December 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170416130024/https://www.nice.org.uk/guidance/CG79/chapter/Recommendations|archive-date=2017-04-16}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170416130024/https://www.nice.org.uk/guidance/CG79/chapter/Recommendations|date=2017-04-16}}</ref> විවේකය සහ ව්‍යායාම සමතුලිත කිරීම, ස්ප්ලින්ට් භාවිතය හෝ සහායක උපාංග භාවිතය මගින් මෙය උපකාරී විය හැක.<ref name="NIH2014" /><ref name=":12">{{Cite journal|vauthors=Rausch Osthoff AK, Juhl CB, Knittle K, Dagfinrud H, Hurkmans E, Braun J, Schoones J, Vliet Vlieland TP, Niedermann K|display-authors=6|title=Effects of exercise and physical activity promotion: meta-analysis informing the 2018 EULAR recommendations for physical activity in people with rheumatoid arthritis, spondyloarthritis and hip/knee osteoarthritis|journal=RMD Open|volume=4|issue=2|pages=e000713|date=2018-12-04|pmid=30622734|pmc=6307596|doi=10.1136/rmdopen-2018-000713}}</ref><ref name=":13">{{Cite journal|vauthors=Park Y, Chang M|title=Effects of rehabilitation for pain relief in patients with rheumatoid arthritis: a systematic review|journal=Journal of Physical Therapy Science|volume=28|issue=1|pages=304–8|date=January 2016|pmid=26957779|pmc=4756025|doi=10.1589/jpts.28.304}}</ref> රෝග ලක්ෂණ සඳහා උපකාර කිරීම සඳහා වේදනා ඖෂධ, ස්ටෙරොයිඩ් සහ NSAIDs නිතර භාවිතා වේ.<ref name="NIH2014" /> රෝගයේ ප්‍රගතිය මන්දගාමී කිරීමට උත්සාහ කිරීම සඳහා හයිඩ්‍රොක්සික්ලෝරෝක්වීන් සහ මෙතොට්‍රෙක්සෙට් වැනි රෝග වෙනස් කරන ප්‍රති-රූමැටික් ඖෂධ (DMARDs) භාවිතා කළ හැකිය.<ref name="NIH2014" /> රෝගය වෙනත් ප්‍රතිකාර වලට ප්‍රතිචාර නොදක්වන විට ජීව විද්‍යාත්මක DMARD භාවිතා කළ හැක.<ref name="ACR2015">{{Cite journal|vauthors=Singh JA, Saag KG, Bridges SL, Akl EA, Bannuru RR, Sullivan MC, Vaysbrot E, McNaughton C, Osani M, Shmerling RH, Curtis JR, Furst DE, Parks D, Kavanaugh A, O'Dell J, King C, Leong A, Matteson EL, Schousboe JT, Drevlow B, Ginsberg S, Grober J, St Clair EW, Tindall E, Miller AS, McAlindon T|title=2015 American College of Rheumatology Guideline for the Treatment of Rheumatoid Arthritis|journal=Arthritis & Rheumatology|volume=68|issue=1|pages=1–26|date=January 2016|pmid=26545940|doi=10.1002/art.39480|url-status=live}}</ref> කෙසේ වෙතත්, ඒවාට අහිතකර බලපෑම් ඇතිවීමේ වැඩි අනුපාතයක් තිබිය හැකිය.<ref>{{Cite journal|vauthors=Singh JA, Wells GA, Christensen R, Tanjong Ghogomu E, Maxwell L, Macdonald JK, Filippini G, Skoetz N, Francis D, Lopes LC, Guyatt GH, Schmitt J, La Mantia L, Weberschock T, Roos JF, Siebert H, Hershan S, Lunn MP, Tugwell P, Buchbinder R|title=Adverse effects of biologics: a network meta-analysis and Cochrane overview|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=2|pages=CD008794|date=February 2011|pmid=21328309|doi=10.1002/14651858.CD008794.pub2|pmc=7173749}}</ref> සන්ධි අලුත්වැඩියා කිරීම, ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීම හෝ පෑස්සීම සඳහා සැත්කම් ඇතැම් අවස්ථාවන්හිදී උපකාරී විය හැක.<ref name="NIH2014" /> බොහෝ විකල්ප වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර සඳහා සාක්ෂි මගින් සහාය නොදක්වයි.<ref name="Ef2010">{{Cite journal|vauthors=Efthimiou P, Kukar M|title=Complementary and alternative medicine use in rheumatoid arthritis: proposed mechanism of action and efficacy of commonly used modalities|journal=Rheumatology International|volume=30|issue=5|pages=571–86|date=March 2010|pmid=19876631|doi=10.1007/s00296-009-1206-y}}</ref><ref name="NCCIH">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Rheumatoid Arthritis and Complementary Health Approaches|url=http://nccih.nih.gov/health/RA/getthefacts.htm|publisher=National Center for Complementary and Integrative Health|access-date=July 1, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150705082102/https://nccih.nih.gov/health/RA/getthefacts.htm|archive-date=July 5, 2015|date=January 2006}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150705082102/https://nccih.nih.gov/health/RA/getthefacts.htm|date=July 5, 2015}}</ref> 2015 වන විට RA මිලියන 24.5 ක පමණ ජනතාවකට බලපායි <ref name="GBD2015Pre">{{Cite journal|vauthors=Vos T, Allen C, Arora M, Barber RM, Bhutta ZA, Brown A, etal|title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015|journal=Lancet|volume=388|issue=10053|pages=1545–1602|date=October 2016|pmid=27733282|pmc=5055577|doi=10.1016/S0140-6736(16)31678-6}}</ref> මෙය [[සංවර්ධිත රටවල්|සංවර්ධිත ලෝකයේ]] වැඩිහිටියන්ගෙන් 0.5 ත් 1% ත් අතර වන අතර සෑම වසරකම පුද්ගලයින් 100,000 කට 5 ත් 50 ත් අතර සංඛ්‍යාවක් මෙම තත්ත්වය අලුතින් වර්ධනය වේ.<ref name="Lancet2016">{{Cite journal|vauthors=Smolen JS, Aletaha D, McInnes IB|title=Rheumatoid arthritis|journal=Lancet|volume=388|issue=10055|pages=2023–2038|date=October 2016|pmid=27156434|doi=10.1016/S0140-6736(16)30173-8|url=http://eprints.gla.ac.uk/131249/1/131249.pdf|access-date=2020-07-07|archive-date=2020-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20201222093809/http://eprints.gla.ac.uk/131249/1/131249.pdf|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201222093809/http://eprints.gla.ac.uk/131249/1/131249.pdf|date=2020-12-22}}</ref> ආරම්භය බොහෝ විට මැදිවියේදී සිදුවන අතර කාන්තාවන්ට පිරිමින්ට වඩා 2.5 ගුණයකින් වැඩි වාර ගණනක් බලපායි.<ref name="NIH2014" /> 1990 දී මරණ 28,000 ක් වූ එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 2013 දී මරණ 38,000 ක් සිදුවිය.<ref name="GDB2013">{{Cite journal|title=Global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990-2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013|journal=Lancet|volume=385|issue=9963|pages=117–71|date=January 2015|pmid=25530442|pmc=4340604|doi=10.1016/S0140-6736(14)61682-2|last=GBD 2013 Mortality Causes of Death Collaborators}}</ref> RA පිළිබඳ පළමු පිළිගත් විස්තරය 1800 දී පැරිසියේ ඔගස්ටින් ජේකබ් ලැන්ඩ්‍රේ-බෝවායිස් (1772–1840) විසින් සිදු කරන ලදී.<ref name="Landre1800">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=Landré-Beauvais AJ|title=La goutte asthénique primitive (doctoral thesis)|year=1800|location=Paris}} reproduced in {{Cite journal|vauthors=Landré-Beauvais AJ|title=The first description of rheumatoid arthritis. Unabridged text of the doctoral dissertation presented in 1800|journal=Joint, Bone, Spine|volume=68|issue=2|pages=130–43|date=March 2001|pmid=11324929|doi=10.1016/S1297-319X(00)00247-5}}</ref> රූමටොයිඩ් ''ආතරයිටිස්'' යන පදය ජලීය සහිත සහ ඉදිමුම් ඇති සන්ධි සඳහා වන ග්‍රීක භාෂා යෙදුම මත පදනම් වේ.<ref name="Paget2002">{{උපන්‍යාස පොත|last=Paget|first=Stephen A.|last2=Lockshin|first2=Michael D.|last3=Loebl|first3=Suzanne|title=The Hospital for Special Surgery Rheumatoid Arthritis Handbook Everything You Need to Know|date=2002|publisher=John Wiley & Sons|location=New York|isbn=9780471223344|pages=32|url=https://books.google.com/books?id=akacOyQrnKkC&pg=PA32|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170222110341/https://books.google.com/books?id=akacOyQrnKkC&pg=PA32|archive-date=2017-02-22}}</ref> == ආශ්‍රේයයන් == <references /> {{Medical condition classification and resources | DiseasesDB = 11506 | ICD10 = {{ICD10|M|05||m|05}}-{{ICD10|M|06||m|05}}, {{ICD10|M45}} (spine) | ICD9 = {{ICD9|714}} | OMIM = 180300 | MedlinePlus = 000431 | eMedicineSubj = article | eMedicineTopic = 331715 | eMedicine_mult = {{eMedicine2|article|1266195}} {{eMedicine2|article|305417}} {{eMedicine2|article|401271}} {{eMedicine2|article|335186}} {{eMedicine2|article|808419}} | MeshID = D001172 |ICD10CM={{ICD10CM|M05}}-{{ICD10CM|M06}}, {{ICD10CM|M45}} (spine)|ICD11={{ICD11|FA20}}, {{ICD11|FA92.0Z}} (spine) }} {{Diseases of the musculoskeletal system and connective tissue}} {{Autoimmune diseases}} {{Authority control}} [[්‍රප්‍රවර්ගය:රූමටොයිඩ් ආත්රයිටිස්| ]] [[ප්‍රවර්ගය:සන්ධිවේදය]] [[ප්‍රවර්ගය:ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝග]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] ndb0a6niswihkxk30semn66wk33b6ai වෙලෝඩ්‍රෝම් ක්‍රීඩාංගණය 0 194431 791167 791164 2026-05-21T12:00:55Z Vinizex94 72913 791167 wikitext text/x-wiki 2016 ජුනි මාසයේ සිට '''ඔරේන්ජ් වෙලෝඩ්‍රෝම්''' ලෙස අනුග්‍රාහක හේතූන් මත ප්‍රසිද්ධ ස්ටේඩ් වෙලෝඩ්‍රෝම් (ප්‍රංශ උච්චාරණය: [stad velɔdʁom]; ඔක්සිටන්: එස්ටාඩි වෙලෝඩ්‍රොම්), [6][7] ප්‍රංශයේ මාර්සෙයිල් හි බහුකාර්ය ක්‍රීඩාංගනයකි. එය 1937 දී විවෘත කළ දා සිට ලිග් 1 හි ඔලිම්පික් ද මාර්සෙයිල් පාපන්දු සමාජයට නිවහන වන අතර 1938 සහ 1998 FIFA ලෝක කුසලාන තරඟාවලියේ ස්ථානයක් වී ඇත; 1960, 1984 සහ 2016 UEFA යුරෝපීය ශූරතාවලියේ සංස්කරණ සහ 2007 සහ 2023 රග්බි ලෝක කුසලානය සහ 2024 ගිම්හාන ඔලිම්පික් උළෙලේ පාපන්දු තරඟ සඳහා ස්ථානයක් වී ඇත. [8] එය ඉඳහිට ඉහළම 14 දෙනා අතරට RC ටූලන් රග්බි සමාජයට සත්කාරකත්වය සපයයි. එය ප්‍රංශයේ දෙවන විශාලතම ක්‍රීඩාංගනය වන අතර, නරඹන්නන් 67,394 ක ධාරිතාවයකින් යුත් ශාන්ත-ඩෙනිස් (පැරිස්) හි ස්ටේඩ් ද ප්‍රංශයට පසුව. මෙම ක්‍රීඩාංගනය ප්‍රංශ ජාතික රග්බි සංගම් කණ්ඩායම විසින් නිතිපතා භාවිතා කරනු ලැබේ. {{තොරතුරුකොටුව ස්ථානය | name = '''වෙලෝඩ්‍රෝම් ක්‍රීඩාංගණය'''<br>Stade Vélodrome | nickname = | native_name = වෙලෝඩ්‍රෝම් ක්‍රීඩාංගණය | native_name_lang = | fullname = | former names = | logo_image = | logo_caption = | image = [[ගොනුව:Stade_Vélodrome_closeup.jpg]] | image_size = 280px | image_alt = | caption = වෙලෝඩ්‍රෝම් ක්‍රීඩාංගණය පිටතින් | pushpin_map = | pushpin_mapsize = | pushpin_map_caption = | pushpin_label_position = | latd = | latm = | lats = | latNS = | longd = | longm = | longs = | longEW = | coordinates_display = | iso_region = | address = | location = [[මාර්සෙල්]], [[ප්‍රංශය]] | coordinates = | type = | genre = | broke_ground = අප්‍රේල් 28, 1935 (වසර 91 කට පෙර) | built = 1935 සිට 1937 දක්වා | opened = {{Start date|1937|05|13|df=y}} | renovated = 1984, 1998, 2014 | expanded = | closed = | demolished = | owner = මාර්සෙල් නගර පාලන අධිකාරිය | operator = | surface = AirFibr (hybrid grass) | scoreboard = | production = | cost = | architect = | project_manager = | structural engineer = | services engineer = | general_contractor = | main_contractors = | seating_type = | capacity = 67,394 | suites = | record_attendance = | dimensions = | field_shape = | acreage = | volume = | tenants = [[ඔලිම්පික් ද මාර්සෙල්|ඔලිම්පික් ද මාර්සෙල් පාපන්දු කණ්ඩායම]]<br>[[ප්‍රංශ ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම]]<br>[[ප්‍රංශ ජාතික රග්බි කණ්ඩායම]] | embedded = | website = <!-- {{URL|orangevelodrome.com}} --> | publictransit = }} ==ඉතිහාසය== 1935 දී, මාර්සෙයිල් හි ක්‍රීඩාංගනයක් ඉදිකිරීම සඳහා ගෘහ නිර්මාණ සමාගමක් වන පොලැක් ප්ලොක්වින් තෝරා ගන්නා ලදී. හෙන්රි ප්ලොක්වින් (1932 දී චාල්ස් බුහානා ස්ටේඩ් නාගරික ලුවී ඩැරගන් සමඟ නිර්මාණය කළ) ක්‍රීඩාංගනය නිර්මාණය කළේය. [[ගොනුව:Stade_Vélodrome_10.jpg|thumb|ක්‍රීඩාංගණය ඇතුලත "මාර්සෙල්" යනුවෙන් සදහන් වන්නේ ක්‍රීඩාංගණයේ ප්‍රධාන කණ්ඩායම ඔවුන් වීම නිසයි]] ආර්ථික හේතූන් මත, ස්ටේඩ් වෙලෝඩ්‍රෝමය පමණක් ඉදිකරන ලදී. 1935 අප්‍රේල් 28 වන දින, මාර්සෙයිල් නගරාධිපති රිබොට් විසින් නගරයට අයත් හමුදා භූමියක ශාන්ත ගිනිස් සහ සාන්ත-මාගුරයිට් නගර මධ්‍යයේ සහ තදාසන්න ප්‍රදේශ අතර භූමියක වෙලෝඩ්‍රෝමය සඳහා මුල්ගල තබන ලදී. 1937 ජුනි 13 වන දින ස්ටේඩ් වෙලෝඩ්‍රෝමය විවෘත කරන ලද අතර, ඔලිම්පික් මාර්සෙයිල් (OM) සහ ඉතාලි ජාතික ටොරිනෝ FC අතර මිත්‍රශීලී තරඟයක් පැවැත්විණි (එය ඔලිම්පික් මාර්සෙයිල් වෙත 2–1 ලෙස අවසන් විය). 1937 අගෝස්තු 29 වන දින (ප්‍රංශ ජාතික පාපන්දු ශූරතාවලියේ දෙවන දිනය) ඕඑම් සහ කෑන්ස් අතර තරඟයක් පැවැත්විණි. මෙය ක්‍රීඩාංගනයේ පැවති පළමු නිල තරඟය විය. 6avpm9du40k2xk345x3vzhqrz4y7ezk සාකච්ඡාව:සර්බියාව 1 194432 791171 2026-05-21T12:21:24Z Lee 85 නිර්මාණය 791171 wikitext text/x-wiki {{Talk header}} 6ujz0t3lkt6jsf7d1r360l6l7wj3njb සාකච්ඡාව:ස්ලෝවැකියාව 1 194433 791174 2026-05-21T12:24:50Z Lee 85 නිර්මාණය 791174 wikitext text/x-wiki {{Talk header}} 6ujz0t3lkt6jsf7d1r360l6l7wj3njb හංගේරියාව 0 194434 791176 2026-05-21T12:30:09Z Lee 85 නිර්මාණය 791176 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[හන්ගේරියානු සමුහාණ්ඩුව]] kh0m1awsbofypiq5fxiyscu5o359ahw සාකච්ඡාව:Rasidence birds 1 194435 791178 2026-05-21T13:46:34Z ~2026-30496-87 79071 Created blank page 791178 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 791183 791178 2026-05-21T16:08:49Z IDB.S 52205 Requesting speedy deletion (Test page). (TwinkleGlobal) 791183 wikitext text/x-wiki {{Db|1=Test page}} sju5i4rjrgd6lw8eei3zqlxd85vclxx ලොරසිපෑම් 0 194437 791186 2026-05-21T18:21:29Z CeylonChingu 44932 Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1457990|Lorazepam]] to:si #mdwikicx 791186 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව බෙහෙත් |Verifiedfields =changed |Watchedfields =changed |verifiedrevid =419619495 |drug_name =ලොරසිපෑම් |image =Lorazepam.svg |alt = |image2 =Lorazepam ball-and-stick model.png |caption =<!-- |type = <!-- Names --> |tradename =ඇටිවන්, ටවෝර්, ටෙමෙස්ටා, වෙනත් නම්<ref>{{cite web|title=Lorazepam|website=The Druge Gene Interaction Database|url=http://dgidb.genome.wustl.edu/drugs/DAP000237|access-date=2016-05-18|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160805201939/http://dgidb.genome.wustl.edu/drugs/DAP000237|archive-date=2016-08-05|df=}}</ref> |synonyms =O-Chloroxazepam, L-Lorazepam Acetate |IUPAC_name =7-Chloro-5-(2-chlorophenyl)-3-hydroxy-1,3-dihydro-1,4-benzodiazepin-2-one <!-- Clinical data --> |pregnancy_AU =C |pregnancy_US =D |pregnancy_category= |routes_of_administration=මුඛයෙන්, අභ්‍යන්තර මාංශ පේශි මගින්, දිව යටින් සහ චර්ම මාර්ගයෙන් |dependency_liability=Low to moderate<ref>{{cite book |title=Legal and Ethical Issues for Health Professions E-Book |date=2018 |publisher=Elsevier Health Sciences |isbn=9780323550338 |page=90 |url=https://books.google.com/books?id=TO5qDwAAQBAJ&pg=PA90 |language=en |access-date=2020-05-09 |archive-date=2021-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210311052518/https://books.google.com/books?id=TO5qDwAAQBAJ&pg=PA90 |url-status=live }}</ref> <!-- External links --> |Drugs.com ={{drugs.com|monograph|lorazepam}} |MedlinePlus =a682053 <!-- Legal data --> |legal_AU =S4 |legal_CA =Schedule IV |legal_UK =CD (Benz) POM |legal_US =Schedule IV |legal_status = |DailyMedID =Lorazepam |licence_US = |licence_EU = <!-- Pharmacokinetic data --> |bioavailability =මුඛයෙන් ගන්නා විට 85% කි |metabolism =[[අක්මාව]] ග්ලූකුරෝනීකරණය |elimination_half-life=10{{ndash}}20 පැය<ref>{{Cite journal |vauthors=Greenblatt DJ, Shader RI, Franke K, Maclaughlin DS, Harmatz JS, Allen MD, Werner A, Woo E | title = Pharmacokinetics and bioavailability of intravenous, intramuscular, and oral lorazepam in humans | journal = Journal of Pharmaceutical Sciences | year = 1991 | volume = 68 | issue = 1 | pages = 57–63 | pmid = 31453 | doi = 10.1002/jps.2600680119 }}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Greenblatt DJ, von Moltke LL, Ehrenberg BL, Harmatz JS, Corbett KE, Wallace DW, Shader RI | title = Kinetics and dynamics of lorazepam during and after continuous intravenous infusion | journal = Critical Care Medicine | volume = 28 | issue = 8 | pages = 2750–2757 | year = 2000 | pmid = 10966246 | doi = 10.1097/00003246-200008000-00011}}</ref><ref name="kineticracemization">{{Cite journal |vauthors=Papini O, da Cunha SP, da Silva Mathes Ado C, Bertucci C, Moisés EC, de Barros Duarte L, de Carvalho Cavalli R, Lanchote VL | title = Kinetic disposition of lorazepam with a focus on the glucuronidation capacity, transplacental transfer in parturients and racemization in biological samples | journal = Journal of Pharmaceutical and Biomedical Analysis | year = 2006 | volume = 40 | issue = 2 | pages = 397–403 | pmid = 16143486 | doi = 10.1016/j.jpba.2005.07.021}}</ref> |excretion =[[වකුගඩු]] <!-- Chemical and physical data --> |C =15 |Cl =2 |H =10 |N =2 |O =2 |smiles =ClC1=CC=CC=C1C2=NC(C(NC3=C2C=C(C=C3)Cl)=O)O |StdInChI =1S/C15H10Cl2N2O2/c16-8-5-6-12-10(7-8)13(19-15(21)14(20)18-12)9-3-1-2-4-11(9)17/h1-7,15,21H,(H,18,20) |StdInChI_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}} |StdInChIKey =DIWRORZWFLOCLC-UHFFFAOYSA-N |StdInChIKey_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}} }} '''ලොරසිපෑම් ('''ලොරාසෙපෑම් ලෙසද උච්චාරණය කෙරේ), '''ඇටිවන්''' යන වෙළඳ නාමය යටතේ අලෙවි කරනු ලබන අතර එය [[Benzodiazepine|බෙන්සෝඩියසපයින්]] ඖෂධයකි.<ref name="AHSP2016" /> [[කාංසා අක්‍රමතාවය]], නිදාගැනීමේ අපහසුතා, සන්තත අපස්මාරය ඇතුළු ක්‍රියාකාරී වලිප්පු තත්වයන්, මත්පැන් නිෂ්ක්‍රමණය (අධික ලෙස මත්පැන් පානය කළ අයෙකු එය හදිසියේ නැවැත්වීමේදී හෝ අඩු කිරීමේදී ශරීරයට සහ මනසට ඇතිවන අහිතකර ප්‍රතික්‍රියා) සහ රසායනික චිකිත්සාව නිසා ඇතිවන ඔක්කාරය හා වමනය සඳහා ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා එය භාවිතා කරයි.<ref name="AHSP2016" /> තවද ශල්‍යකර්මයේදී මතකය ගොඩනැගීමට බාධා කිරීමට සහ යාන්ත්‍රිකව වාතාශ්‍රය ලබා දෙන අය සන්සුන් කිරීමට ද එය භාවිතා කරයි.<ref name="AHSP2016">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Lorazepam|url=https://www.drugs.com/monograph/lorazepam.html|website=drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists|access-date=15 July 2016|date=June 29, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605073500/http://www.drugs.com/monograph/lorazepam.html|archive-date=5 June 2016}}</ref><ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Lorazepam: MedlinePlus Drug Information|url=https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a682053.html#why|website=medlineplus.gov|access-date=16 July 2016|date=1 October 2010|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160819014154/https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a682053.html#why|archive-date=19 August 2016}}</ref> දැඩි කැලඹීම; මන්ථනය සඳහා එය භාවිතා කළ හැකි වුවද, මිඩසෝලම් ඖෂධය සාමාන්‍යයෙන් වැඩිපුර භාවිතා වේ.<ref name="AHSP2016" /> කොකේන් භාවිතය නිසා ඇතිවන උග්‍ර කිරීටක සින්ඩ්‍රෝමය සඳහා අනෙකුත් ප්‍රතිකාර සමඟ ද එය භාවිතා වේ.<ref name="AHSP2016" /> එය මුඛයෙන් හෝ මාංශ පේශි හෝ නහරයකට එන්නත් කිරීමක් ලෙස ලබා දිය හැකිය.<ref name="AHSP2016" /> එන්නතක් ලෙස ලබා දුන් විට, බලපෑමේ ආරම්භය මිනිත්තු එකත් තිහත් අතර වන අතර බලපෑම දිනක් දක්වා පවතී.<ref name="AHSP2016" /> පොදු අතුරු ආබාධ අතර දුර්වලතාවය, නිදිමත ගතිය, අඩු රුධිර පීඩනය සහ හුස්ම ගැනීමට දරන උත්සාහය අඩු වීම ඇතුළත් වේ.<ref name="AHSP2016" /> අභ්‍යන්තරව ලබා දෙන විට පුද්ගලයා හොඳින් නිරීක්ෂණය කළ යුතුය.<ref name="AHSP2016" /> [[සායනික විශාදය|මානසික අවපීඩනයෙන් පෙළෙන]] අය අතර [[සියදිවි නසාගැනීම|සියදිවි නසාගැනීමේ]] අවදානම වැඩි විය හැක.<ref name="AHSP2016" /><ref name="Doc2017">{{Cite journal|last=Dodds|first=Tyler J.|date=2017-03-02|title=Prescribed Benzodiazepines and Suicide Risk: A Review of the Literature|journal=The Primary Care Companion for CNS Disorders|volume=19|issue=2|doi=10.4088/PCC.16r02037|issn=2155-7780|pmid=28257172}}</ref> දිගුකාලීන භාවිතය සමඟ, එකම බලපෑම සඳහා විශාල මාත්‍රාවන් අවශ්‍ය විය හැකිය.<ref name="AHSP2016" /> භෞතික ඖෂධ යැපීම සහ මානසික යැපීම (ශරීරයට අදාළ ඖෂධය නොමැතිව සාමාන්‍ය පරිදි ක්‍රියා කිරීමට නොහැකි තත්ත්වය) ද සිදුවිය හැකිය.<ref name="AHSP2016" /> දිගුකාලීන භාවිතයෙන් පසු හදිසියේම නතර කළහොත්, බෙන්සෝඩියසපයින් නිෂ්ක්‍රමණ සින්ඩ්‍රෝමය ඇති විය හැක.<ref name="AHSP2016" /> වැඩිහිටි පුද්ගලයින් බොහෝ විට අහිතකර බලපෑම් ඇති කරයි.<ref name="Riss-2008">{{Cite journal|vauthors=Riss J, Cloyd J, Gates J, Collins S|title=Benzodiazepines in epilepsy: pharmacology and pharmacokinetics|journal=Acta Neurologica Scandinavica|volume=118|issue=2|pages=69–86|year=2008|doi=10.1111/j.1600-0404.2008.01004.x|pmid=18384456}}</ref> මෙම වයස් කාණ්ඩයේ අයගේ ලොරසිපෑම් භාවිතය, වැටීම් සහ උකුල් ඇට කැඩීම් සමඟ සම්බන්ධ වේ.<ref name="Mets-2010">{{Cite journal|vauthors=Mets MA, Volkerts ER, Olivier B, Verster JC|title=Effect of hypnotic drugs on body balance and standing steadiness|journal=Sleep Medicine Reviews|year=2010|volume=14|issue=4|pages=259–267|doi=10.1016/j.smrv.2009.10.008|pmid=20171127}}</ref> මෙම ගැටළු හේතුවෙන්, ලොරසිපෑම් භාවිතය සාමාන්‍යයෙන් සති දෙකේ සිට හතර දක්වා පමණක් නිර්දේශ කෙරේ.<ref name="Altrx2007">{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2007/017794s034s035lbl.pdf|title=Ativan (lorazepam) Tablets Rx only|date=March 2007|publisher=[[Food and Drug Administration]]|quote=In general, benzodiazepines should be prescribed for short periods only (e.g. 2–4 weeks). Extension of the treatment period should not take place without reevaluation of the need for continued therapy. Continuous long-term use of product is not recommended.|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110917064143/http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2007/017794s034s035lbl.pdf|archive-date=2011-09-17}}</ref> මව්කිරි දීමේදී භාවිතා කිරීම දරුවාට සාධාරණ ආකාරයකින් ආරක්ෂිත වේ.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Lorazepam use while Breastfeeding|url=https://www.drugs.com/breastfeeding/lorazepam.html|website=Drugs.com|access-date=20 September 2021|language=en|archive-date=12 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210812163847/https://www.drugs.com/breastfeeding/lorazepam.html|url-status=live}}</ref> ලොරසිපෑම් මුලින් පේටන්ට් බලපත්‍රය ලබා ගත්තේ 1963 දී වන අතර 1977 දී එක්සත් ජනපදයේ විකිණීමට ඇත.<ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Shorter|first=Edward|title=A Historical Dictionary of Psychiatry|date=2005|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-029201-0|chapter-url=https://books.google.com/books?id=juAJCAAAQBAJ&pg=PT66|chapter=B|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170328043221/https://books.google.com/books?id=juAJCAAAQBAJ&pg=PT66|archive-date=2017-03-28|df=}}</ref><ref>{{Cite patent|country=US|number=3296249|status=patent|title=5-monocyclic aryl-1, 3-dihydro-2h-1, 4-benzodiazepin-2-ones|pubdate=1967-01-03|gdate=1967-01-03|fdate=1963-06-04|pridate=1963-06-04|invent1=Stanley C. Bell|assign1=American Home Products|url=https://worldwide.espacenet.com/publicationDetails/biblio?II=0&ND=3&adjacent=true&locale=en_EP&FT=D&date=19670103&CC=US&NR=3296249A&KC=A}}</ref> එය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ලැයිස්තුවේ ඇත.<ref name="WHO21st">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|year=2019|hdl=10665/325771|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO|hdl-access=free}}</ref> එය සාමාන්‍ය ඖෂධයක් ලෙස ලබා ගත හැකිය.<ref name="AHSP2016" /> [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල]] මුඛයෙන් ලබා දෙන 1 mg මාත්‍රාවක තොග මිල 2015 වන විට [[අමෙරිකා එක්සත් ජනපද ඩොලර්|ඇමරිකානු ඩොලර්]] 0.02 සිට 0.21 දක්වා විය.<ref name="MSH">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Lorazepam|url=http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=483&searchYear=2015|website=International Medical Products Price Guide|access-date=29 November 2019|archive-date=3 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210503173719/https://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=483&searchYear=2015|url-status=live}}</ref> එක්සත් රාජධානියේ ජාතික සෞඛ්‍ය සේවය (NHS) මෙම මාත්‍රාවක තොග මිල සඳහා පවුම් 0.14 ක් පමණ වැය කරන ලදී.<ref name="BNF76">{{උපන්‍යාස පොත|title=British national formulary : BNF 76|date=2018|publisher=Pharmaceutical Press|isbn=9780857113382|pages=336|edition=76}}</ref> ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ, 2015 වන විට, කෙනෙකුගේ සාමාන්‍ය මාසයක සැපයුම ඇමරිකානු ඩොලර් 25 ට වඩා අඩු විය.<ref name="Ric2015">{{උපන්‍යාස පොත|last=Hamilton|first=Richart|title=Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition|date=2015|publisher=Jones & Bartlett Learning|isbn=9781284057560|page=437}}</ref> 2017 දී, එය එක්සත් ජනපදයේ බහුලවම නිර්දේශිත ඖෂධ අතරින් 60 වන ස්ථානයේ වූ අතර, බෙහෙත් වට්ටෝරු මිලියන දොළහකට වඩා නිකුත් කර තිබුණි.<ref name="ref">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020|archive-date=12 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212142534/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}</ref><ref name="ref1">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Lorazepam - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Lorazepam|access-date=11 April 2020|archive-date=12 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200412004606/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Lorazepam|url-status=live}}</ref> == මූලාශ්‍ර == <references /> [[Category:අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] rbpl8zyagkkl1sf54ogf5ub2pth3eno අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ 0 194438 791187 2026-05-21T18:28:07Z CeylonChingu 44932 Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1498223|Essential medicines]] to:si #mdwikicx 791187 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>{{For-multi|the current list|WHO Model List of Essential Medicines|the current list for children|WHO Model List of Essential Medicines for Children}} [[File:V1_40_years_Model_List_of_Essential_Medicines.001.png|thumb| 2017 වසර WHO අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ලැයිස්තුවේ 40 වන සංවත්සරය සනිටුහන් කළේය.]] [[ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය]] (WHO) විසින් අර්ථ දක්වා ඇති පරිදි '''අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ''' යනු "ජනගහනයේ ප්‍රමුඛ [[සෞඛ්‍ය සේවා]] අවශ්‍යතා සපුරාලන" [[ඖෂධවේදීමය බෙහෙත්|ඖෂධ]] වර්ග වේ.<ref name="WHO2017Web">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Essential medicines|url=https://www.who.int/medicines/services/essmedicines_def/en/|archive-url=https://web.archive.org/web/20081002110638/http://www.who.int/medicines/services/essmedicines_def/en/|archive-date=October 2, 2008|website=[[World Health Organization]] (WHO)|access-date=20 January 2017}}</ref> මෙම ඖෂධ සඳහා මිනිසුන්ට සෑම විටම, ප්‍රමාණවත් ප්‍රමාණවලින් සහ සාමාන්‍යයෙන් දැරිය හැකි මිලකට ප්‍රවේශය තිබීම ඉතා සුදුසුය.<ref name="WHO2003">{{උපන්‍යාස වෙබ්|publisher=[[World Health Organization]] (WHO)|website=Essential Medicines and Health Products Information Portal|url=http://apps.who.int/medicinedocs/en/d/Js4875e/5.2.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20140201194528/http://apps.who.int/medicinedocs/en/d/Js4875e/5.2.html|archive-date=February 1, 2014|title=The Selection and Use of Essential Medicines (ss 4.2)|series=WHO Technical Report Series|date=2003|page=132}}</ref> WHO විසින් 1977 සිට මේ ලැයිස්තුව ප්‍රකාශයට පත් කර ඇති අතර, සෑම වසර දෙකකට වරක් එය යාවත්කාලීන කර ඇති අතර, වැඩිහිටි රෝගීන් සඳහා ඖෂධ 400 කට වඩා වත්මන් (2021) ලැයිස්තුව තුලට අන්තර්ගත කර ඇත.<ref name="WHO 2019 adult">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|website=World Health Organization|date=2019|url=https://apps.who.int/iris/handle/10665/325771|hdl-access=free|access-date=2023-07-24|archive-date=2020-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026061949/https://apps.who.int/iris/handle/10665/325771|url-status=live}}</ref> 2007 සිට, ළමුන් සඳහා අදහස් කරන ඖෂධ වෙනම ලැයිස්තුවක් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත.<ref name="WHO 2019 child">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=World Health Organization model list of essential medicines for children: 7th list 2019|website=World Health Organization|date=2019|url=https://apps.who.int/iris/handle/10665/325772|hdl-access=free|access-date=2023-07-24|archive-date=2023-07-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230709174049/http://apps.who.int/iris/handle/10665/325772|url-status=live}}</ref> වැඩිහිටි සහ ළමා ලැයිස්තු දෙකෙහිම යම් ඖෂධයක් "අනුපූරක" දැයි දැක්වෙන අංකනයක් අඩංගු වන බැවින්, එබැවින් "මූලික ලැයිස්තුව" සහ "අනුපූරක ලැයිස්තුව" ලෙස ලැයිස්තු දෙකක් ඇත. ''මූලික ලැයිස්තුව'' මූලික සෞඛ්‍ය සේවා පද්ධතියක් සඳහා අවම ඖෂධ අවශ්‍යතා ලැයිස්තුවක් ඉදිරිපත් කරන අතර, ප්‍රමුඛතා තත්වයන් සඳහා වඩාත්ම ඵලදායී, ආරක්ෂිත සහ ලාභදායී ඖෂධ එහි ලැයිස්තුගත කරයි. ප්‍රමුඛතා කොන්දේසි තෝරා ගනු ලබන්නේ වර්තමාන සහ ඇස්තමේන්තුගත අනාගත මහජන සෞඛ්‍ය අදාළත්වය සහ ආරක්ෂිත සහ ලාභදායී ප්‍රතිකාර සඳහා ඇති හැකියාව මත ය. ''අනුපූරක ලැයිස්තුවේ'' විශේෂිත රෝග විනිශ්චය හෝ අධීක්ෂණ පහසුකම් අවශ්‍ය වන ප්‍රමුඛතා රෝග සඳහා අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ඉදිරිපත් කෙරේ. සැකයක් ඇත්නම්, ඖෂධ ඉහළ පිරිවැය හෝ අඩු ආකර්ශනීය පිරිවැය-ඵලදායීතාවය මත අනුපූරක ලෙස ලැයිස්තුගත කළ හැකිය. [[සංවර්ධිත රටවල්|සංවර්ධිත]] හා [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල]] රටවල් 155 කට වැඩි ගණනක ජාතික ඖෂධ ප්‍රතිපත්තියේ පදනම මෙම ලැයිස්තුව වන බැවින් එය වැදගත් වේ. බොහෝ රජයන් සෞඛ්‍ය වියදම් පිළිබඳ තීරණ ගැනීමට ද මෙය භාවිතා කරයි. දේශීය ප්‍රමුඛතා සැලකිල්ලට ගනිමින් තමන්ගේම ලැයිස්තු සකස් කිරීමට රටවල් දිරිමත් කරනු ලැබේ. රටවල් 150 කට අධික සංඛ්‍යාවක් තමන්ගේම නිල අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ලැයිස්තුවක් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත.<ref name="Sey2011">{{උපන්‍යාස පොත|last=Seyberth|first=Hannsjörg W.|last2=Rane|first2=Anders|last3=Schwab|first3=Matthias|title=Pediatric Clinical Pharmacology|date=2011|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-3-642-20195-0|page=358|url=https://books.google.com/books?id=jM1gob3MeVYC&pg=PA358|access-date=2023-07-24|archive-date=2023-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230111203412/https://books.google.com/books?id=jM1gob3MeVYC&pg=PA358|url-status=live}}</ref> == මූලාශ්‍ර == <references /> [[Category:සෞඛ්‍යය]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] fq6g0mwpyfjawfsz654pozqpvatpyrn ක්ලොක්සසිලින් 0 194439 791188 2026-05-21T18:39:12Z CeylonChingu 44932 Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1458729|Cloxacillin]] to:si #mdwikicx 791188 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව බෙහෙත්|verifiedrevid=460045783|image=Cloxacillin.svg|image2=Cloxacillin ball-and-stick.png <!-- Names -->|tradename=ක්ලෝක්සැපෙන්, වෙනත් නම්|synonyms=|IUPAC_name=(2''S'',5''R'',6''R''<nowiki>)-6-{[3-(2-chlorophenyl)-5-methyl-</nowiki><br>oxazole-4-carbonyl]amino}-3,3-dimethyl-7-oxo-<br>4-thia-1-azabicyclo[3.2.0]heptane-2-carboxylic acid or 5 methyl 3(2 chlorophenyl)4 isoxazoyl penicillin <!-- Clinical data -->|pregnancy_US=B|routes_of_administration=මුඛයෙන්, අභ්‍යන්තර මාංශ පේශි එන්නත් කිරීමෙන්|Drugs.com={{drugs.com|CONS|cloxacillin}}|MedlinePlus=<!-- Legal data -->|legal_status=<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=37 සිට 90%|protein_bound=95%|metabolism=|elimination_half-life=මිනිත්තු 30 සිට පැය 1 දක්වා|excretion=[[වකුගඩු]] සහ පිත්තාශය <!-- Chemical and physical data -->|C=19|Cl=1|H=18|N=3|O=5|S=1|smiles=O=C(O)[C@@H]3N4C(=O)[C@@H](NC(=O)c2c(onc2c1ccccc1Cl)C)[C@H]4SC3(C)C|StdInChI=1S/C19H18ClN3O5S/c1-8-11(12(22-28-8)9-6-4-5-7-10(9)20)15(24)21-13-16(25)23-14(18(26)27)19(2,3)29-17(13)23/h4-7,13-14,17H,1-3H3,(H,21,24)(H,26,27)/t13-,14+,17-/m1/s1|StdInChI_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChIKey=LQOLIRLGBULYKD-JKIFEVAISA-N|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}}}'''ක්ලොක්සසිලින් ('''ක්ලොක්සැසිලින්/Cloxacillin) යනු [[ව්‍යාධිජනක බැක්ටීරියා|බැක්ටීරියා ආසාදන]] ගණනාවකට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා ප්‍රයෝජනවත් [[ප්‍රතිජීවක|ප්‍රතිජීවකයකි]].<ref name="WHO2008" /> මෙයට ඉම්පෙටිගෝ, සෙලියුලිටිස්, [[නියුමෝනියාව]], සෙප්ටික් ආතරයිටිස් සහ ඔටිටිස් එක්ස්ටර්නා වැනි රෝග ඇතුළත් වේ.<ref name="WHO2008" /> [[මෙතිසිලින්-ප්‍රතිරෝධී ස්ටැෆිලොකොකස් ඕරියස්|මෙතිසිලින්-ප්‍රතිරෝධී ''ස්ටැෆිලොකොකස් ඕරියස්'']] (MRSA) සඳහා මෙම ඖෂධය ඵලදායී නොවේ.<ref name="PPA2016">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Cloxacillin (Professional Patient Advice)|url=https://www.drugs.com/ppa/cloxacillin.html|website=www.drugs.com|access-date=10 December 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220224426/https://www.drugs.com/ppa/cloxacillin.html|archive-date=20 December 2016}}</ref> එය මුඛයෙන් සහ එන්නත් කිරීම මගින් භාවිතා කරයි.<ref name="WHO2008">{{උපන්‍යාස පොත|title=WHO Model Formulary 2008|year=2009|isbn=9789241547659|vauthors=((World Health Organization))|veditors=Stuart MC, Kouimtzi M, Hill SR|hdl=10665/44053|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|pages=98, 100, 110–111, 586, 602, 614, 623}}</ref> අතුරු ආබාධ අතර ඔක්කාරය, [[පාචනය]] සහ ඇනෆිලැක්සිස් (අසංරක්ෂකතාව) ඇතුළු [[අසාත්මිකතාව|අසාත්මිකතා ප්‍රතික්‍රියා]] ඇතුළත් වේ.<ref name="WHO2008" /> <nowiki><i id="mwJw">ක්ලොස්ට්‍රිඩියම් ඩිෆිසයිල්</i></nowiki> පාචනය ද ඇති විය හැක.<ref name="PPA2016" /> මීට පෙර පෙනිසිලින් වලට ආසාත්මිකතාවයක් ඇති පුද්ගලයින් සඳහා මෙම ඖෂධය නිර්දේශ නොකරයි.<ref name="WHO2008" /> ගර්භණී සමයේදී භාවිතය සාපේක්ෂව ආරක්ෂිත බව පෙනේ.<ref name="WHO2008" /> ක්ලොක්සසිලින් යනු පෙනිසිලින් ඖෂධ පවුලට අයත් ඖෂධයකි.<ref name="PPA2016" /> ක්ලොක්සසිලින් 1960 දී පේටන්ට් බලපත්‍රය ලබා ගත් අතර 1965 දී වෛද්‍ය භාවිතය සඳහා අනුමත කරන ලදී.<ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Fischer|first=Janos|last2=Ganellin|first2=C. Robin|title=Analogue-based Drug Discovery|date=2006|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9783527607495|page=490|url=https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA490|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220081307/https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA490|archive-date=2016-12-20}}</ref> එය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ලැයිස්තුවේ ඇත.<ref name="WHO21st">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|year=2019|hdl=10665/325771|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO}}</ref> [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල]] පෙති සඳහා දිනකට තොග මිල ඇමරිකානු ඩොලර් 0.16 ක් පමණ වේ.<ref name="ERC2014">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Cloxacillin Sodium|url=http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=204&searchYear=2014|website=International Drug Price Indicator Guide|access-date=8 December 2016|archive-date=25 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180825175951/http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=204&searchYear=2014|url-status=live}}</ref> එය එක්සත් ජනපදයේ වාණිජමය වශයෙන් ලබා ගත නොහැක.<ref name="PPA2016" /> == මූලාශ්‍ර == <references /> [[Category:අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] ijt6vf52o3zguhqlp7kiii5bhpdjqk1 ධනිය ගෝපාල 0 194440 791189 2026-05-22T02:38:44Z සුමන සමන් 79072 ''''ධනිය ගෝපාල  ''' '''  මහී නදී තීරයේ විසූ ධනිය ගෝපාල සිටියේ මහත් ආඩම්බරයෙනි. ඔහුට දහස් ගණන් ගවයන් සිටියහ. කිරිවලින් පිරුණු කළගෙඩි තිබුණි. ආරක්ෂිත නිවසක් සහ සෙනෙහස පි...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි 791189 wikitext text/x-wiki '''ධනිය ගෝපාල  ''' '''  මහී නදී තීරයේ විසූ ධනිය ගෝපාල සිටියේ මහත් ආඩම්බරයෙනි. ඔහුට දහස් ගණන් ගවයන් සිටියහ. කිරිවලින් පිරුණු කළගෙඩි තිබුණි. ආරක්ෂිත නිවසක් සහ සෙනෙහස පිරුණු පවුලක් ඔහු සතු විය. ඔහු සිතුවේ තමන් ලොව වාසනාවන්තම සහ සුරක්ෂිතම මිනිසා කියාය.'''<ref name="tripitaka">ත්‍රිපිටකය, සුත්ත නිපාතය, උරග වර්ගය, ධනිය සුත්ත</ref> '''      එහෙත්''', '''ඒ මහා වර්ෂාව මධ්‍යයේම ධනියට මුණගැසෙන''' '<nowiki/>'''අකම්පිත මනුෂ්‍යයා'''<nowiki/>' '''හෙවත් අපගේ ගෞතම බුදු පියාණන් වහන්සේ''', '''සැබෑ සැනසීම යනු බාහිරව ගොඩගසා ගන්නා වස්තුව නොව''', '''සිත තුළ ඇති කරගන්නා''' ''''නොඇලීම'''<nowiki/>' '''බව පසක් කර දෙති.'''<ref>== මූලාශ්‍ර == * {{cite book |title=ත්‍රිපිටකය (පාලි සහ සිංහල පරිවර්තනය) |publisher=ශ්‍රී ලංකා බුද්ධශාසන අමාත්‍යාංශය |volume=සුත්ත නිපාතය (උරග වර්ගය - ධනිය සුත්ත)}} * {{cite book |title=සුත්තනිපාත අට්ඨකථා (පරමත්ථජෝතිකා - පළමු භාගය) |publisher=බෞද්ධ සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය |chapter=ධනියසූත්ත වර්ණනාව}} === සටහන් === {{reflist}}</ref> '''      ලෞකික සම්පත් ගැන ආඩම්බර වූ ධනිය සහ සියලු කෙලෙස් බන්ධන සිඳලූ බුදු සමිඳුන් අතර ඇති වන මේ අසිරිමත් සංවාදය''', '''අපේ ජීවිතය දෙස නැවත හැරී බලන්නට අපට කරන විවෘත ආරාධනයකි.''' '''      අද වැනි වස්තුව පසුපස හඹායන ලෝකයක''', '''සැබෑ නිදහස සහ සැනසීම සොයන පින්වත් ඔබට මෙම "ධනිය ගෝපාල" සදහම් කතාව මහා සද්ධර්මයේ මිහිර විඳගන්නට මහඟු මඟපෙන්වීමක් වනු නිසැකය.'''   දික්වැල්ලේ පඤ්ඤාසුමන හිමි '''ධනිය ගෝපාල''' (හෙවත් ධනිය ගොපල්ලා) යනු බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩසිටි සමයේ භාරතයේ මහිසී නදී තීරයෙහි ජීවත් වූ අතිශය ධනවත් ගව පාලකයෙකි. ත්‍රිපිටකයේ සුත්ත නිපාතයට අයත් ප්‍රසිද්ධ දේශනාවක් වන "ධනිය සූත්‍රය" නිර්මාණය වී ඇත්තේ මොහු සහ බුදුරජාණන් වහන්සේ අතර ඇති වූ සුන්දර ධර්ම සංවාදයක් ඇසුරෙනි.<ref name="tripitaka" /> == සූත්‍රයේ පසුබිම සහ සංවාදය == දිනක් රාත්‍රියක මහා වර්ෂාවක් ඇද හැලීමට ආසන්න මොහොතක, ධනිය තමන් සතු ලෞකික සම්පත් සහ ආරක්ෂාව පිළිබඳව මහත් තෘප්තියකින් යුතුව ප්‍රකාශ කළේය. ඒ අසල වැඩසිටි බුදුරජාණන් වහන්සේ, ධනිය පවසන සෑම ලෞකික කරුණකටම ගැඹුරු අධ්‍යාත්මික පිළිතුරක් (ලෝකෝත්තර කරුණක්) ඉදිරිපත් කරමින් ඔහු සමඟ සංවාදයක යෙදුණහ.<ref>සුත්ත නිපාත අට්ඨකථා (පරමත්ථජෝතිකා) - ධනිය සූත්‍ර වර්ණනාව</ref> * '''ධනිය:''' "බත් පිස ඇත. දෙනුන් දොවා ඇත. මම මහිසී නදී තීරයේ මගේ පවුල සමඟ වෙසෙමි. මගේ පැල්පත සෙවිලි කර ඇත, ගිනි දල්වා ඇත. එබැවින් වැස්ස වසින්නට කැමති නම් වසින්න." * '''බුදුරජාණන් වහන්සේ:''' "මම ක්‍රෝධය සිඳලූ කෙනෙක්මි, මුල් රහිත කළ කෙනෙක්මි. මහිසී නදී තීරයේ එක් රැයක් වෙසෙමි. මගේ (කෙලෙස්) පැල්පත විවෘතය, (රාග) ගින්න නිවා ඇත. එබැවින් වැස්ස වසින්නට කැමති නම් වසින්න." == ප්‍රතිඵලය == මෙම සංවාදය අවසානයේ මහා වැස්සක් ඇද හැලුණු අතර, ධනිය ගෝපාල තමන් සතු ලෞකික වස්තූන්ගේ අනිත්‍යතාව වටහා ගත්තේය. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දේශනාව ශ්‍රවණය කිරීමෙන් පසු ධනිය ගෝපාල සහ ඔහුගේ බිරිඳ සෝවාන් භාවයට පත්ව, පසුව බුදු සසුනේ පැවිදි වී රහත් භාවය ලබා ගත්හ. == මූලාශ්‍ර == {{reflist}} 4lk4zevv6b8flk3ttkq45sp7k4dpraz පරිශීලක:Innova holdings 2 194441 791190 2026-05-22T06:29:15Z Innova holdings 79083 /* */ 791190 wikitext text/x-wiki Innova holding 5ktmc56n99pu7vjylfew8vw4knxtmke ගර්භණීභාවයේ සංකූලතා 0 194442 791191 2026-05-22T06:30:11Z CeylonChingu 44932 Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1496680|Complications of pregnancy]] to:si #mdwikicx 791191 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =ගර්භණීභාවයේ සංකූලතා |synonym =දරුණු මාතෘ රෝගාබාධ (SMM) |image =810 women die every day from preventable causes related to pregnancy and childbirth, 94% occur in low and lower middle-income countries.png |image_size =360px |alt = |caption =2017 වන විට ගැබ්ගැනීම් සහ [[දරු ප්‍රසූතිය]] ආශ්‍රිත වළක්වා ගත හැකි හේතූන් නිසා දිනකට කාන්තාවන් 810 ක් පමණ මිය යන අතර, බොහෝ දුරට අඩු සහ මධ්‍යම ආදායම් ලබන රටවල මෙම මරණ සිදු වේ. |pronounce = |specialty =[[ප්‍රසවවේදය]] |symptoms = |onset = |duration = |causes = |risks = |diagnosis = |differential = |prevention = |treatment = |medication = |prognosis = |frequency = |deaths =මාතෘ මරණ 287,000 ක් (2020)<ref name=WHO2024/> }} දරු ප්‍රසූතියේදී සහ පශ්චාත් ප්‍රසව කාලය ඇතුළුව''',''' ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන සෞඛ්‍ය ගැටලු '''ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන සංකූලතා''' ලෙස හැඳින්වේ.<ref name="WH2024">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Pregnancy complications {{!}} Office on Women's Health|url=https://www.womenshealth.gov/pregnancy/youre-pregnant-now-what/pregnancy-complications|website=www.womenshealth.gov|access-date=8 March 2024|archive-date=31 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220531131725/https://www.womenshealth.gov/pregnancy/youre-pregnant-now-what/pregnancy-complications|url-status=live}}</ref> ඒවාට අලුතින් වර්ධනය වූ සහ පෙර පැවති ගැටළු යන දෙකම ඇතුළත් වේ.<ref name="WH2024" /> දරු ප්‍රසූතියේදී ඇතිවන සංකූලතා ප්‍රසව හා දරු ප්‍රසූති සංකූලතා ලෙස හඳුන්වන අතර,<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Introduction to Complications of Labor and Delivery - Women's Health Issues|url=https://www.merckmanuals.com/en-ca/home/women-s-health-issues/complications-of-labor-and-delivery/introduction-to-complications-of-labor-and-delivery|website=Merck Manuals Consumer Version|access-date=30 March 2024|language=en-CA|archive-date=10 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231210202354/https://www.merckmanuals.com/en-ca/home/women-s-health-issues/complications-of-labor-and-delivery/introduction-to-complications-of-labor-and-delivery|url-status=live}}</ref> දරු ප්‍රසූතියෙන් පසු ඇතිවන පශ්චාත් ප්‍රසව සංකූලතා ආබාධ ලෙස හැඳින්වේ.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Postpartum Care - Gynecology and Obstetrics|url=https://www.merckmanuals.com/en-ca/professional/gynecology-and-obstetrics/postpartum-care-and-associated-disorders/postpartum-care|website=Merck Manuals Professional Edition|access-date=30 March 2024|language=en-CA|archive-date=4 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231004161835/https://www.merckmanuals.com/en-ca/professional/gynecology-and-obstetrics/postpartum-care-and-associated-disorders/postpartum-care|url-status=live}}</ref> ගර්භණීභාවයේ බොහෝ රෝග ලක්ෂණ අපේක්ෂිත වෙනස්කම් නියෝජනය කරන අතර, අනෙක් ඒවා සඳහා වැඩිදුර පරීක්ෂණ අවශ්‍ය වේ.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Pregnancy - signs and symptoms|url=https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/healthyliving/pregnancy-signs-and-symptoms|access-date=30 March 2024|archive-date=17 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240317220109/https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/HealthyLiving/pregnancy-signs-and-symptoms|url-status=live}}</ref> පොදු රෝග වර්ග අතරට ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන අධි රුධිර පීඩනය මෙන්ම, පූර්ව එක්ලැම්ප්සියාව ; ගර්භණී දියවැඩියාව ; නොමේරූ දරු ප්‍රසූතිය, පශ්චාත් ප්‍රසව මානසික අවපීඩනය ; ගබ්සා වීම ; මළ දරු උපත් ; ගර්භනී අවධියේදී සහ දරු ප්‍රසූතියෙන් පසු ආසාදන; යකඩ ඌනතාවය රක්තහීනතාවය ; සහ ගර්භාෂ අධි රුධිර පීඩනය යනාදිය ඇතුළත් වේ.<ref name="NIH2024">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What are some common complications of pregnancy? {{!}} NICHD - Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|url=https://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/complications|website=www.nichd.nih.gov|access-date=8 March 2024|language=en|date=20 April 2021|archive-date=3 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240303075514/https://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/complications|url-status=live}}</ref><ref name="WH2024" /> අනෙකුත් සංකූලතා අතර රුධිර කැටි ගැසීම්, [[බහිෂ්කේතනක ගැබ් ගැනීම්]], වැදෑමහ අවහිර වීම සහ ගැබ්ගැනීමේ කොලෙස්ටැසිස් යනාදිය ඇතුළත් විය හැකිය.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Pregnancy complications|url=https://www.nhs.uk/pregnancy/related-conditions/complications/|website=nhs.uk|access-date=8 March 2024|language=en|date=8 December 2020|archive-date=4 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230804115617/https://www.nhs.uk/pregnancy/related-conditions/complications/|url-status=live}}</ref><ref name="WH2024" /> පෙර පැවති පොදු ගැටළු අතරට අපස්මාරය, [[ඇදුම]], ඉරුවාරදය සහ තයිරොයිඩ් රෝග ඇතුළත් වේ.<ref name="WH2024" /> ඇතැම් ගැටළු වළක්වා ගැනීමට හෝ හඳුනා ගැනීමට පූර්ව ප්‍රසව පරීක්ෂණ සිදු කළ හැකිය.<ref name="WH2024" /> 2011 වන විට ගර්භණී සංකූලතා, විශේෂයෙන් දරුණු මාතෘ රෝගාබාධ, එක්සත් ජනපදයේ 1.6% ක් පමණ,<ref name="CDC2015">{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=https://www.cdc.gov/reproductivehealth/MaternalInfantHealth/SevereMaternalMorbidity.html|title=Severe Maternal Morbidity in the United States|website=CDC|archive-url=https://web.archive.org/web/20150629114443/http://www.cdc.gov/reproductivehealth/MaternalInfantHealth/SevereMaternalMorbidity.html|archive-date=2015-06-29|url-status=live|access-date=2015-07-08}}</ref> සහ කැනඩාවේ 1.5% ක් ගැබ්ගැනීම් වලින් සිදු වූ බව වාර්තා විය.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://sogc.org/wp-content/uploads/2013/05/Morbidity-EN-Final-PDF.pdf|title=Severe Maternal Morbidity in Canda|website=The Society of Obstetricians and Gynaecologists of Canada (SOGC)|archive-url=https://web.archive.org/web/20160309111959/http://sogc.org/wp-content/uploads/2013/05/Morbidity-EN-Final-PDF.pdf|archive-date=2016-03-09|url-status=dead|access-date=2015-07-08}}</ref> 2020 දී ගෝලීය වශයෙන් සංකූලතා 287,000 ක් මාතෘ මරණවලට හේතු වූ අතර, ඉන් 95% ක් පමණ සිදු වූයේ [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල]], විශේෂයෙන් උප සහරා අප්‍රිකාවේ ය.<ref name="WHO2024">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Maternal mortality|url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/maternal-mortality|website=www.who.int|access-date=8 March 2024|language=en|archive-date=10 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210410041804/https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/maternal-mortality|url-status=live}}</ref> දරු ප්‍රසූතියෙන් පසු සෑම කාන්තාවකටම පාහේ පහළ පිටුපස වේදනාව, පියයුරු ගැටළු, අර්ශස්, ඔක්කාරය සහ තෙහෙට්ටුව වැනි ගැටළු ඇති වේ.<ref>{{Cite journal|last=Cheng|first=CY|last2=Li|first2=Q|title=Integrative review of research on general health status and prevalence of common physical health conditions of women after childbirth.|journal=Women's health issues : official publication of the Jacobs Institute of Women's Health|date=July 2008|volume=18|issue=4|pages=267-80|doi=10.1016/j.whi.2008.02.004|pmid=18468922}}</ref> මාස හයකට පසු ඇති වූ සෞඛ්‍ය ගැටලු පිළිබඳ වාර්තා තුනෙන් එකක් පමණ විය.<ref name="Bor2006">{{Cite journal|vauthors=Borders N|title=After the afterbirth: a critical review of postpartum health relative to method of delivery|journal=Journal of Midwifery & Women's Health|volume=51|issue=4|pages=242–48|date=2006|pmid=16814217|doi=10.1016/j.jmwh.2005.10.014}}</ref> == මූලාශ්‍ර == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} [[Category:ප්‍රසවවේදය]] [[Category:කාන්තා සෞඛ්‍යය]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] sdyra6uf7tpqhs1m0ok7hfiq9319250 Boderline Personality Disorder 0 194443 791194 2026-05-22T06:34:05Z CeylonChingu 44932 CeylonChingu විසින් [[Boderline Personality Disorder]] සිට [[සීමාසන්න පෞරුෂත්ව ආබාධය]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී: Misspelled title 791194 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[සීමාසන්න පෞරුෂත්ව ආබාධය]] rankshm8u3lbg0plrc95bpi434g79n0 සාකච්ඡාව:Boderline Personality Disorder 1 194444 791196 2026-05-22T06:34:05Z CeylonChingu 44932 CeylonChingu විසින් [[සාකච්ඡාව:Boderline Personality Disorder]] සිට [[සාකච්ඡාව:සීමාසන්න පෞරුෂත්ව ආබාධය]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී: Misspelled title 791196 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[සාකච්ඡාව:සීමාසන්න පෞරුෂත්ව ආබාධය]] k96p09786mrbfs8nc7f0oo68gf74u12 පරිශීලක:CeylonChingu/සීමාසන්න පෞරුෂත්ව ආබාධය 2 194445 791197 2026-05-22T06:53:18Z CeylonChingu 44932 Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1458924|Borderline personality disorder]] to:si #mdwikicx 791197 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =සීමාසන්න පෞරුෂත්ව ආබාධය |synonym ={{plainlist| *චිත්තවේගීය වශයෙන් අස්ථායී පෞරුෂ ආබාධය - ආවේගශීලී හෝ සීමාසන්න වර්ගය<ref name=Maj2005>{{cite book|first=Robert C.|last=Cloninger|editor1-first=Mario|editor1-last=Maj|editor2-first=Hagop S.|editor2-last=Akiskal|editor3-first=Juan E.|editor3-last=Mezzich|chapter=Antisocial Personality Disorder: A Review|title=Personality disorders|date=2005|publisher=[[Wiley (publisher)|John Wiley & Sons]]|location=New York City|isbn=978-0-470-09036-7|page=126|chapter-url=https://books.google.com/books?id=9fgwbCW7OQMC&pg=PA126|access-date=5 August 2020|archive-date=4 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204232038/https://books.google.com/books?id=9fgwbCW7OQMC&pg=PA126|url-status=live}}</ref> *චිත්තවේගීය තීව්‍රතා ආබාධය<ref>{{cite book|last1=Blom|first1=Jan Dirk|title=A dictionary of hallucinations|date=2010|publisher=Springer|location=New York|isbn=978-1-4419-1223-7|page=74|edition=1st|url=https://books.google.com/books?id=KJtQptBcZloC&pg=PA74|access-date=5 August 2020|archive-date=4 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204232039/https://books.google.com/books?id=KJtQptBcZloC&pg=PA74|url-status=live}}</ref>}} |image =Edvard Munch - The Brooch. Eva Mudocci - Google Art Project.jpg |image_size =280px |alt = |caption =[[Idealization and devaluation|Idealization]] is seen in [[Edvard Munch|Edvard Munch's]] ''The Brooch. Eva Mudocci'' (1903)<ref name="Ed1990">{{cite book|title=Edvard Munch : the life of a person with borderline personality as seen through his art|date=1990|publisher=Lundbeck Pharma A/S|location=[Danmark]|isbn=978-8798352419|pages=34–35}}</ref> |pronounce = |specialty =[[මනෝවෛද්‍ය විද්‍යාව]] |symptoms =අස්ථායී අන්තර් පුද්ගල සම්බන්ධතා, ස්වයං ප්‍රතිරූපය සහ හැඟීම් වලට බලපෑම් කිරීම; [[ආවේගශීලීත්වය]]; පුනරාවර්තන සියදිවි නසාගැනීමේ හැසිරීම සහ ස්වයං-හානිය; චිත්තවේගීය අතහැර දැමීමේ බිය; හිස්බව පිළිබඳ නිදන්ගත හැඟීම; නුසුදුසු කෝපය; විඝටනය (මනෝවිද්‍යාව){{!}}යථාර්ථයෙන් වෙන් වූ හැඟීම<ref name=NIH2016/><ref name=DSM5/> |onset =මුල් වැඩිහිටිභාවය<ref name=DSM5/> |duration =දීර්ඝ කාලීනව<ref name=NIH2016/> |causes =අපැහැදිලිය <ref name=CP2013/> |risks =[[පවුල් ඉතිහාසය (වෛද්‍ය විද්‍යාව)|පවුල් ඉතිහාසය]], [[මානසික කම්පනය|කම්පනය]], [[ළමා අපයෝජනය|අපයෝජනය]]<ref name=NIH2016/><ref name=Lei2011/> |diagnosis =වාර්තා වූ රෝග ලක්ෂණ මත පදනම්ව<ref name=NIH2016/> |differential =අනන්‍යතා ආබාධ, මනෝභාවයේ ආබාධ, පශ්චාත් කම්පන ආතති ආබාධ, මත්ද්‍රව්‍ය අවභාවිතයේ ආබාධ, පොකුරු B පෞරුෂ ආබාධ (ඉතිහාසගත, ආත්මාර්ථකාමී හෝ සමාජ විරෝධී පෞරුෂ ආබාධ)<ref name=DSM5/><ref>{{cite web |title=Borderline Personality Disorder Differential Diagnoses |url=https://emedicine.medscape.com/article/913575-differential |website=emedicine.medscape.com |access-date=10 March 2020 |archive-date=29 April 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110429130848/https://emedicine.medscape.com/article/913575-differential |url-status=live }}</ref> |prevention = |treatment =[[චර්යා චිකිත්සාව]]<ref name=NIH2016/> |medication = |prognosis =කාලයත් සමඟ දියුණු වේ<ref name=DSM5/> |frequency =දී ඇති වර්ෂයක පුද්ගලයින්ගෙන් 1.6% ක්<ref name=NIH2016/> |deaths = }}{{Personality disorders sidebar}} '''චිත්තවේගීය වශයෙන් අස්ථායී''' පෞරුෂ ආබාධය ('''EUPD''') ලෙසද හැඳින්වෙන '''සීමාසන්න''' පෞරුෂ ආබාධය ('''BPD'''),<ref name="NICEGuidelines2009">{{උපන්‍යාස පොත|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK55415/|title=Borderline personality disorder NICE Clinical Guidelines, No. 78|date=2009|publisher=British Psychological Society|access-date=5 August 2020|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112031402/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK55415/|url-status=live}}</ref> යනු දිගුකාලීන අස්ථායී සබඳතා රටාවක්, විකෘති වූ ස්වයං හැඟීමක් සහ ශක්තිමත් චිත්තවේගීය ප්‍රතික්‍රියා මගින් සංලක්ෂිත [[මානසික ‍අක්‍රමතා|මානසික රෝගයකි]].<ref name="NIH2016">{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.nimh.nih.gov/health/topics/borderline-personality-disorder/index.shtml|title=Borderline Personality Disorder|website=NIMH|access-date=16 March 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160322130612/http://www.nimh.nih.gov/health/topics/borderline-personality-disorder/index.shtml|archive-date=22 March 2016}}</ref><ref name="DSM5" /><ref>{{Cite journal|last=Chapman|first=Alexander L.|date=August 2019|title=Borderline personality disorder and emotion dysregulation|url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0954579419000658/type/journal_article|journal=[[Development and Psychopathology]]|publisher=[[Cambridge University Press]]|location=Cambridge, England|language=en|volume=31|issue=3|pages=1143–1156|doi=10.1017/S0954579419000658|pmid=31169118|issn=0954-5794|access-date=5 August 2020|archive-date=4 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204232023/https://www.cambridge.org/core/journals/development-and-psychopathology/article/abs/borderline-personality-disorder-and-emotion-dysregulation/EA2CB1C041307A34392F49279C107987|url-status=live}}</ref> පුද්ගලයන් බොහෝ විට ස්වයං-හානිකර ගැනීම් සහ වෙනත් භයානක හැසිරීම් වල නිරත වේ.<ref name="NIH2016" /> බලපෑමට ලක් වූ අය හිස්බව, අතහැර දැමීමේ බිය සහ යථාර්ථයෙන් වෙන්වීම වැනි හැඟීම් සමඟ පොරබදමින් සිටිය හැකිය.<ref name="NIH2016" /> අනෙක් අයට සාමාන්‍ය යැයි සැලකෙන සිදුවීම් මගින් රෝග ලක්ෂණ ඇති විය හැක.<ref name="NIH2016" /> හැසිරීම සාමාන්‍යයෙන් මුල් වැඩිහිටි වියේදී ආරම්භ වන අතර විවිධ තත්වයන් හරහා සිදු වේ.<ref name="DSM5">{{උපන්‍යාස පොත|title=Diagnostic and statistical manual of mental disorders : DSM-5|date=2013|publisher=[[American Psychiatric Publishing]]|location=Washington, D.C.|isbn=978-0-89042-555-8|pages=[https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse/page/645 645, 663–6]|edition=5th|url=https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse/page/645}}</ref> [[ද්‍රව්‍ය අපයෝජනය|මත්ද්‍රව්‍ය අනිසි භාවිතය]], [[මානසික අවපීඩනය (මනෝභාවය)|මානසික අවපීඩනය]] සහ ආහාර ගැනීමේ අක්‍රමිකතා සාමාන්‍යයෙන් BPD සමඟ සම්බන්ධ වේ.<ref name="NIH2016" /> බලපෑමට ලක් වූ පුද්ගලයින්ගෙන් ආසන්න වශයෙන් 10% ක් [[සියදිවි නසාගැනීම|සියදිවි නසාගැනීම්]] වලින් මිය යති.<ref name="NIH2016" /><ref name="DSM5" /> BPD සඳහා හේතු පැහැදිලි නැති නමුත් ජානමය, ස්නායු, පාරිසරික සහ සමාජීය සාධක ඊට සම්බන්ධ බව පෙනේ.<ref name="NIH2016" /><ref name="CP2013">{{උපන්‍යාස පොත|title=Clinical Practice Guideline for the Management of Borderline Personality Disorder|publisher=National Health and Medical Research Council|year=2013|isbn=978-1-86496-564-3|location=Melbourne|pages=40–41|quote=In addition to the evidence identified by the systematic review, the Committee also considered a recent narrative review of studies that have evaluated biological and environmental factors as potential risk factors for BPD (including prospective studies of children and adolescents, and studies of young people with BPD)}}</ref> බලපෑමට ලක් වූ සමීප ඥාතියෙකු සිටින පුද්ගලයෙකු තුළ රෝග ලක්ෂණ ඇති වීමේ හැකියාව පස් ගුණයකින් පමණ වැඩි වේ.<ref name="NIH2016" /> අහිතකර ජීවිත සිදුවීම් ද භූමිකාවක් ඉටු කරන බව පෙනේ.<ref name="Lei2011" /> මෙම තත්වයට බලපාන යටින් පවතින යාන්ත්‍රණයට ස්නායු වල ඉදිරිපස ලිම්බික් ජාලය සම්බන්ධ වන බව පෙනේ.<ref name="Lei2011">{{Cite journal|vauthors=Leichsenring F, Leibing E, Kruse J, New AS, Leweke F|title=Borderline personality disorder|journal=[[Lancet (journal)|Lancet]]|volume=377|issue=9759|pages=74–84|date=January 2011|pmid=21195251|doi=10.1016/s0140-6736(10)61422-5}}</ref> ''මානසික ආබාධ පිළිබඳ රෝග විනිශ්චය සහ සංඛ්‍යානමය අත්පොත'' (DSM) මගින් BPD පෞරුෂ ආබාධයක් ලෙස හඳුනාගෙන ඇති අතර තවත් එවැනි ආබාධ නවයක් සමඟින් එය හඳුනාගෙන ඇත.<ref name="DSM5" /> රෝග විනිශ්චය රෝග ලක්ෂණ මත පදනම් වන අතර, අදාළ නොවන වෙනත් ගැටළු බැහැර කිරීම සඳහා වෛද්‍ය පරීක්ෂණයක් සිදු කළ හැකිය.<ref name="NIH2016" /> මෙම තත්ත්වය අනන්‍යතා ගැටලුවකින් හෝ මත්ද්‍රව්‍ය අනිසි භාවිතයේ ආබාධයකින් සහ අනෙකුත් විය හැකි රෝගී තත්වයන්ගෙන් වෙන් කර හඳුනාගත යුතුය.<ref name="DSM5" /> BPD සඳහා සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රතිකාර කරනු ලබන්නේ [[ප්‍රජානන චර්යා ප්‍රතිකාර ක්‍රමය|සංජානන හැසිරීම් චිකිත්සාව]] (CBT) හෝ අපෝහක හැසිරීම් චිකිත්සාව (DBT) වැනි චිකිත්සාවෙනි.<ref name="NIH2016" /> DBT චිකිත්සා මගින් සියදිවි නසාගැනීමේ අවදානම අඩු කළ හැකිය.<ref name="NIH2016" /> චිකිත්සාව තනි තනිව හෝ කණ්ඩායමක් ලෙස සිදු විය හැක.<ref name="NIH2016" /> ඖෂධ මගින් BPD සුව කළ නොහැකි වුවද, ඒවා ආශ්‍රිත රෝග ලක්ෂණ මඟ හරවා ගැනීම සඳහා උපකාර කිරීමට භාවිතා කළ හැකිය.<ref name="NIH2016" /> සමහර අයට රෝහල් ප්‍රතිකාර අවශ්‍ය වේ.<ref name="NIH2016" /> දී ඇති වසරක් තුළ පුද්ගලයින්ගෙන් 1.6% ක් පමණ BPD රෝගයෙන් පෙළෙන අතර, සමහර විට එය ඇස්තමේන්තුගත 6% ක් තරම් ඉහළ අගයක් ගනී.<ref name="NIH2016" /><ref name="DSM5" /> පිරිමින්ට වඩා තුන් ගුණයකින් පමණ කාන්තාවන් තුළ මෙම රෝගය විනිශ්චය කරනු ලැබේ.<ref name="DSM5" /> වැඩිහිටි පුද්ගලයින් අතර එය අඩුවෙන් දක්නට ලැබෙන බව පෙනේ.<ref name="DSM5" /> වසර දහයක කාලයක් තුළ රෝගීන්ගෙන් අඩක් පමණ ධනාත්මක වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරයි.<ref name="DSM5" /> බලපෑමට ලක් වූ පුද්ගලයින් සාමාන්‍යයෙන් ඉහළ සෞඛ්‍ය සේවා සම්පත් ප්‍රමාණයක් භාවිතා කරයි.<ref name="DSM5" /> මෙම ආබාධය නම් කිරීම පිළිබඳව, විශේෂයෙන් ''"borderline"'' යන වචනයේ යෝග්‍යතාවය පිළිබඳව අඛණ්ඩ විවාදයක් පවතී.<ref name="NIH2016" /> == ආශ්රිත == <references /> [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] 5s4qxmu7olsqbamy871tqzgh09e2wql ඩුචෙන් පේශි දුස්තර්පණය 0 194446 791202 2026-05-22T07:42:20Z CeylonChingu 44932 Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1456231|Duchenne muscular dystrophy]] to:si #mdwikicx 791202 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =ඩුචෙන් පේශි දුස්තර්පණය |synonym =ඩුචෙන් මාංශ පේශි ඩිස්ට්‍රොෆි |image =Duchenne-muscular-dystrophy.jpg |image_size = |alt = |caption =ඩුචෙන් පේශි දුස්තර්පණය ඇති පුද්ගලයෙකුගේ පැටවාගේ මාංශ පේශිවල අන්වීක්ෂීය පරිමාණ රූපය. මාංශ පේශිවල හරස්කඩකින් මේද සෛල මගින් මාංශ පේශි තන්තු පුළුල් ලෙස ප්‍රතිස්ථාපනය වන ආකාරය පෙන්වයි. |pronounce = |specialty =[[වෛද්‍ය ජාන විද්‍යාව]], [[ළමා විද්‍යාව]] |symptoms =[[මාංශ පේශි දුර්වලතාවය]], සිටගෙන සිටීමට අපහසු වීම, [[ස්කෝලියෝසිස්]]<ref name=NIH2016/><ref name=NIH2016Re/> |onset =වයස අවුරුදු 4 දී පමණ<ref name=NIH2016/> |duration = |causes =ජානමය ආබාධ <ref name=NIH2016Re/> |risks = |diagnosis =[[ජාන පරීක්ෂාව]]<ref name=NIH2016Re/> |differential = |prevention = |treatment =භෞත චිකිත්සාව, විකලාංග ආධාරක, සැත්කම, සහාය වාතාශ්‍රය<ref name=NIH2016/><ref name=NIH2016Re/> |medication = |prognosis =සාමාන්‍ය [[ආයු අපේක්ෂාව]] 26<ref name=Lis2011/> |frequency =උපතේදී පිරිමින් 5,000 න් 1 ක්;<ref name=NIH2016Re/> much rarer in females<ref name=Noz2016>{{cite journal| author=Nozoe KT, Akamine RT, Mazzotti DR, Polesel DN, Grossklauss LF, Tufik S| title=Phenotypic contrasts of Duchenne Muscular Dystrophy in women: Two case reports. | journal=Sleep Sci | year= 2016 | volume= 9 | issue= 3 | pages= 129–133 | pmid=28123647 | doi=10.1016/j.slsci.2016.07.004 | pmc=5241604}}</ref> |deaths = }} '''ඩුචෙන් පේශි දුස්තර්පණය''' ('''DMD''') යනු ප්‍රධාන වශයෙන් පිරිමි ළමයින්ට බලපාන දරුණු මාංශ පේශි දුස්තර්පණ (ඩිස්ට්‍රොෆි) වර්ගයකි.<ref name="NIH2016Re">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Muscular Dystrophy: Hope Through Research|url=http://www.ninds.nih.gov/disorders/md/detail_md.htm#180483171|website=NINDS|access-date=12 September 2016|date=March 4, 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160930165657/http://www.ninds.nih.gov/disorders/md/detail_md.htm#180483171|archive-date=30 September 2016}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20160930165657/http://www.ninds.nih.gov/disorders/md/detail_md.htm#180483171 "Muscular Dystrophy: Hope Through Research"]. ''NINDS''. March 4, 2016. Archived from [http://www.ninds.nih.gov/disorders/md/detail_md.htm#180483171 the original] on 30 September 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 September</span> 2016</span>.</cite></ref> මාංශ පේශි දුර්වලතාවය සාමාන්‍යයෙන් වයස අවුරුදු හතරේදී පමණ ආරම්භ වන අතර ඉක්මනින් නරක අතට හැරේ.<ref name="NIH2016">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=NINDS Muscular Dystrophy Information Page|url=http://www.ninds.nih.gov/disorders/md/md.htm|website=NINDS|access-date=12 September 2016|date=March 4, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160730004520/http://www.ninds.nih.gov/disorders/md/md.htm|archive-date=30 July 2016}}</ref> මාංශ පේශි අහිමි වීම සාමාන්‍යයෙන් මුලින්ම කලවා සහ [[ශ්‍රෝණිය]] ප්‍රදේශයේ සිදු වන අතර පසුව අත්වල සිදු වේ.<ref name="NIH2016Re" /> මෙය සිටගෙන සිටීමේ අපහසුතාවයට හේතු විය හැක.<ref name="NIH2016Re" /> බොහෝ දෙනෙකුට වයස අවුරුදු 12 වන විට ඇවිදීමට නොහැකි වේ.<ref name="NIH2016" /> බලපෑමට ලක් වූ මාංශ පේශි මේද ප්‍රමාණය වැඩිවීම නිසා විශාල වී පෙනෙන්නට පුළුවන.<ref name="NIH2016Re" /> ස්කෝලියෝසිස් ද බහුලව දක්නට ලැබේ.<ref name="NIH2016Re" /> සමහරුන්ට බුද්ධිමය ආබාධ තිබිය හැකිය.<ref name="NIH2016Re" /> දෝෂ සහිත ජානයක එක් පිටපතක් ඇති කාන්තාවන්ට මෘදු රෝග ලක්ෂණ පෙන්විය හැක.<ref name="NIH2016Re" /> මෙම ආබාධය X-සම්බන්ධිත අවපාත ආබාධයකි.<ref name="NIH2016Re" /> රෝගීන්ගෙන් තුනෙන් දෙකක් පමණ පුද්ගලයෙකුගේ මවගෙන් උරුම වන අතර, රෝගීන්ගෙන් තුනෙන් එකක් නව [[ප්‍රවේණික විකෘති|විකෘතියක්]] නිසා ඇතිවේ.<ref name="NIH2016Re" /> එය සිදුවන්නේ ඩිස්ට්‍රොෆින් [[ප්‍රෝටීන්|ප්‍රෝටීනය]] සඳහා [[ජාන|ජානයේ]] විකෘතියක් හේතුවෙනි.<ref name="NIH2016Re" /> මාංශ පේශි තන්තු වල සෛල පටලය පවත්වා ගැනීම සඳහා ඩිස්ට්‍රොෆින් වැදගත් වේ.<ref name="NIH2016Re" /> ජාන පරීක්ෂණ මගින් බොහෝ විට උපතේදීම රෝග විනිශ්චය කළ හැකිය.<ref name="NIH2016Re" /> බලපෑමට ලක් වූ අයගේ [[ලේ|රුධිරයේ]] ක්‍රියේටීන් කයිනාස් මට්ටමද ඉහළ මට්ටමක පවතී.<ref name="NIH2016Re" /> දන්නා ප්‍රතිකාරයක් නොමැති වුවද, [[භෞත චිකිත්සාව]], ආධාරක සහ නිවැරදි කිරීමේ සැත්කම් සමහර රෝග ලක්ෂණ සඳහා උපකාරී විය හැකිය.<ref name="NIH2016" /> ශ්වසන මාංශ පේශි දුර්වලතා ඇති අයට සහායක වාතාශ්‍රය අවශ්‍ය විය හැකිය.<ref name="NIH2016Re" /> භාවිතා කරන ඖෂධ අතර මාංශ පේශි පරිහානිය මන්දගාමී කිරීමට [[කෝර්ටිකොස්ටෙරොයිඩ|ස්ටෙරොයිඩ්]], වලිප්පුව සහ සමහර මාංශ පේශි ක්‍රියාකාරකම් පාලනය කිරීමට ප්‍රතිදේහජනක සහ මිය යන මාංශ පේශි සෛල වලට හානි වීම ප්‍රමාද කිරීමට ප්‍රතිශක්තිකරණ නාශක ඇතුළත් වේ.<ref name="NIH2016" /> උපතේදී පිරිමින් 5,000 න් එක් අයෙකුට පමණ DMD බලපායි.<ref name="NIH2016Re" /> මෙය වඩාත් සුලභ මාංශ පේශි දුස්තර්පණ වර්ගයයි.<ref name="NIH2016Re" /> සාමාන්‍ය ආයු අපේක්ෂාව අවුරුදු 26 කි; <ref name="Lis2011">{{උපන්‍යාස පොත|last=Lisak|first=Robert P.|last2=Truong|first2=Daniel D.|last3=Carroll|first3=William|last4=Bhidayasiri|first4=Roongroj|title=International Neurology|date=2011|publisher=Wiley|isbn=9781444317015|page=222|url=https://books.google.com/books?id=BxWOErb3sEgC&pg=PA222}}</ref> කෙසේ වෙතත්, විශිෂ්ට සැලකිල්ලක් දක්වන්නේ නම්, සමහරුන්ට අවුරුදු 30ක් හෝ 40ක් දක්වා ජීවත් විය හැකිය.<ref name="NIH2016Re" /> ප්‍රතිකාරයක් ලෙස ජාන චිකිත්සාව, මිනිසුන් පාදක කරගත් අධ්‍යයනයේ මුල් අවධියේ පවතී.<ref name="NIH2016Re" /> == මූලාශ්‍ර == <references /> [[Category:රෝග]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] 7cmcma4lxc2e53ghlm77koez2a9iuos