විකිපීඩියා siwiki https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80 MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter මාධ්‍යය විශේෂ සාකච්ඡාව පරිශීලක පරිශීලක සාකච්ඡාව විකිපීඩියා විකිපීඩියා සාකච්ඡාව ගොනුව ගොනුව සාකච්ඡාව මාධ්‍යවිකි මාධ්‍යවිකි සාකච්ඡාව සැකිල්ල සැකිලි සාකච්ඡාව උදවු උදවු සාකච්ඡාව ප්‍රවර්ගය ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව ද්වාරය ද්වාරය සාකච්ඡාව MOS MOS talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk ලේ 0 7167 791292 422250 2026-05-23T03:07:33Z Pinthura 45635 Bot: Replacing category Hematology with [[:ප්‍රවර්ගය:රක්තවේදය|රක්තවේදය]] 791292 wikitext text/x-wiki [[ගොනු|300px|thumb|right|Human [[blood smear]]: <br />a - [[erythrocytes]]; b - [[neutrophil]];<br />c - [[eosinophil]]; d - [[lymphocyte]].]] [[ගොනුව:Red White Blood cells.jpg|thumb|right|A [[scanning electron microscope]] (SEM) image of a normal [[red blood cell]], a [[platelet]], and a [[white blood cell]].]] '''ලේ''' හෙවත් '''රුධිරය''' යනු රුධිර ෙසෙල, රුධිර ප්ලාස්මය නමින් හඳුන්වන දියරමය ආකාරයක් තුල ගිලී පවතින විශේෂිත ශරීර තරලයකි. ජීව විද්‍යාත්මකව සම්බන්ධක පටක වලට අයත්වේ. ශරීර තරලයන්ගෙන් 55% රුධිර ප්ලාස්මය වන අතර එහි අන්තර්ගතය 90% ම ජලයයි, ඉතිරිය එහි දියවූ ප්‍රෝටීන, ග්ලූකෝස්, ඛණිජ ලවන, හෝමෝන, කාබන් ඩයොක්සයිඩ්, පට්ටිකා සහ රුධිර ෙසෙල යනාදිය වේ. (රුධිර ප්ලාස්මය, බහිශ්රාවීය ඵල ප්රවාහනය කරන ප්රධානතම මාධය වේ,) රුධිර සෛල, [[රතු රුධිරාණු]] හා [[සුදු රුධිරාණු]] වලින් සමන්විත වේ. <ref>{{cite book | last = Maton | first = Anthea | authorlink = | coauthors = Jean Hopkins, Charles William McLaughlin, Susan Johnson, Maryanna Quon Warner, David LaHart, Jill D. Wright | title = Human Biology and Health | publisher = Prentice Hall | date = 1993 | location = Englewood Cliffs, New Jersey, USA | pages = | url = | doi = | id = | isbn = 0-13-981176-1}}</ref> රුධිරය, රුධිර නාලිකා ඔස්සේ ශරීරය පුරා සංසරණය වේ. මෙය සිදුවන්නේ [[හෘදය]] මගින් සිදුකරන පොම්ප කිරීමේ ක්‍රියාවලියක් මගිනි. [[Artery|ධමනි]], ඔක්ෂිජනීකෘත රුධිරය ශරීර පටක වෙත රැගෙන යන අතර, [[vein|ශිරා]], කාබන් ඩයොක්සයිඩ් සහිත රුධිරය පෙනහලු වෙත ගෙන යෑම සිදු කරයි. සංයුතිය ලෙස නිරෝගී වැඩිහිටි පුද්ගලයෙකුගේ,රධිරය ඝන මිලිමීටර එකක රක්තාණු මිලියන4.5-5,ශ්වේතාණු 7000-10000,පට්ටිකා මිලියන 0.2-0.4 ඇත. [[ගොනුව:Diagram of the human heart (cropped).svg|right|300px|thumb|The circulation of blood through the human heart]] == ක්‍රියාකාරිත්වය == [[ගොනුව:1GZX Haemoglobin.png|right|thumb|Hemoglobin<br />green = heme groups<br />red & blue = protein subunits]] <!--[[Image:Hb-animation2.gif|right|thumb|Animation of hemoglobin binding and releasing oxygen. Only one of the four heme groups is shown. <br>Red = heme<br>Blue = oxygen molecule]]--> [[ගොනුව:Heme b.svg|right|thumb|Heme]] රුධිරය පහත දැක්වෙන වැදගත් ක්‍රියාවන්ට දායක වේ: * පටක වලට [[ඔක්ෂිජන්]] සැපයීම (රතු රුධිරාණු සමග බැදී ඇති [[හිමොග්ලොබින්]] මගින්) * [[ග්ලූකෝස්]], [[ඇමයිනෝ අම්ල]] හා [[මේද අම්ල]] වැනි පෝෂක සැපයීම * [[කාබන් ඩයොක්සයිඩ්]], [[යූරියා]] සහ [[ලැක්ටික් අම්ලය]] වැනි අප ද්‍රව්‍ය බැහැර කිරීම. * [[ප්‍රතිදේහ]] මගින් ආගන්තුක ද්‍රව්‍ය හදුනා ගැනීම හා සුදු රුධිරාණු සංසරණය කරමින් ඒවා භක්ෂණය මගින් ප්‍රතිශක්තිය රදවා ගැනීම. * කැටිගැසීම මගින්, සිදුරු වූ රුධිර වාහිනී ඔස්සේ අඛණ්ඩව රුධිරය ගලා යෑම නවතාලීම. * දූත මෙහෙවර, [[හෝමෝන]] ප්‍රවාහණය හා සංකූලතා සහිත පටක සම්බන්ධයෙන් සංඥා කිරීම. * ශරීරයේ නියත [[pH]] අගය පවත්වා ගැනීමට ආධාර වීම (ශරීරයේ සාමාන්‍ය රුධිර pH අගය පරාසය 7.35 - 7.45) * ශරීර උෂ්ණත්වය නියතව පවත්වා ගැනීම == References == {{reflist}} == External links == {{wiktionary}} {{commonscat|Blood}} {{blood}} {{cardiovascular_system}} {{transfusion_medicine}} [[ප්‍රවර්ගය:ලේ| ]] [[ප්‍රවර්ගය:රක්තවේදය]] [[ප්‍රවර්ගය:Tissues]] 9tfu3uavvwnt4ksg0b4tymifdg0e7lg කඩොලාන පරිසර පද්ධතිය 0 8045 791393 746619 2026-05-23T10:48:31Z ඩී.සඳරුක් 76924 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 791393 wikitext text/x-wiki ==කඩොලාන යනු කුමක් ද?== කඩොලාන යනු බීජ දරන, අතිශය විශේෂණය වූ,පඳුරුවල සිට උස් ගස් දක්වා ප්‍රමාණයෙන් වෙනස් වන ශාක වේ. මේවා සාමාන්‍යයෙන් ආවරණය සහිත මුහුදු තීරයේ මෝය සහ කලපු ආශ්‍රිතව දක්නට ලැබේ. ===මිරිදිය ජලය හිඟවිම=== පස විටින් විට කරදියෙ ජලය අවශෝෂණයට මෙහි දී බාධා ඇති වේ. මේ අභියෝග ජය ගැනීම සඳහා ශාක විවිධ අනුවර්තන දරයි. * ලවණ ජලයෙන් අවශ්‍ය ජලය අවශෝෂණය කිරීමේ හැකියාව උදා: මහ කඩොල් *ලුණු සහිත ජලය අවශෝෂණය කර පත්‍ර තුල ලුණු ගබඩා කිරීම හා පසුව පත්‍ර හලා දැමීම. උදා: තෙල *ජලයෙන් ලුණු වෙන්කර පිට කිරීමට හැකි ග්‍රන්ථි පිහිටීම. උදා: මල් කඩොල්, හීන් කඩොල්. *උත්ස්වේදනයේ දී පිටවන ජල ප්‍රමාණය අවම කර ශාකය තුල ජලය සංචිත කිරීම.මේ සඳහා අනුවර්තන දැකිය හැක. **ඝණ උච්චර්මයක් පැවතීම. උදා: මුට්ටි කඩොල්, බෑරිය, පුංකඩ **පත්‍ර කටු සහිත වීම. උදා: කටු ඉකිලිය. **පත්‍ර මාංශල වීම. උදා: කිරල. ===පාංශු වාතය හිඟ වීම=== මුහුදු ජලයෙන් යටවීම නිසා පාංශු අවකාශවල ජලය රැඳීම හේතුවෙන් පාංශු වාතය හිඟ වී ඇත. මෙම අභියෝගය ජය ලැනීමට ද විවිධ අනුවර්තන පවතී. **වායුධර මුල් පැවතීම.පොළවෙන් ඉහළට වැඩුණ වායුධර මුල් මගින් මුල්වල ශ්වසනයට අවශ්‍ය වාතය වායුගෝලයෙන් අවශෝෂණය කර දෙනු ලැබේ. උදා: මණ්ඩා, කිරල. **දණිස් මුල් පැවතීම. මේවා ද පොළවෙන් ඉහළට වැඩී වායු හුවමාරුව සිදු කරයි. උදා: මල් කඩොල්. ===උපස්ථරය ලිහිල්, මඩ සහිත ස්වභාවයක් දැරීම=== පාංශු ජල ප්‍රමාණය අධික වීම නිසා සාමන්‍යයෙන් මෙම පරිසරයේ පොළව මඩ සහිත වේ. මේ නිසා ශාකය ඍජුව පවත්වා ගැනීමට හා හොඳින් පොළවට සවිවීමට අනුවර්තන දක්වයි. **කරු මුල් හා කයිරු මුල් පැවතීම. ප්‍රධාන කඳෙන් පැන නගින කයිරු මුල් මෙන් ම අතුවලින් පැන නගින කරු මුල් ශාකයේ සංධාරණ ශක්තිය වැඩි කරයි. ===බීජ ප්‍රරෝහණයට අහිතකර පරිසරයක් පැවතීම=== නිර්වායු, ආම්ලික හා මඩ සහිත බිමක් පැවතීම ද වඩදිය බාදිය ඇතිවීම ද නිසා මෙම පරිසර පද්ධතිය තුල බීජ ප්‍රරෝහණයට සුදුසු තත්ත්වයක් නැත. ඒ නිසා ශාක ජලබුජතාව නම් අනුවර්තනය දරයි.එහි දී ප්‍රරෝහණය ආරම්භ වී කළල විකශනයේ පසු අවධිය වන තුරු ම බීජය මාතෘ ශාකයට සම්බන්ධ වී පවතී. මේ කාල සීමාව තුල බීජ ධරය දික් වී, කරලක් ලෙස දර්ශනය වේ.පොළවට වැටුණු පසු බීජය ප්‍රරෝහණයේ ඉතිරි කොටස පහසුවෙන් සම්පූර්ණ කරයි. උදා: මහ කඩොල්, මල් කඩොල්. ==ලෝකයේ කඩොලාන ව්‍යාප්තිය== [[රූපය:කඩොලාන.jpg|right|300px]] කඩොලාන සෞම්‍ය කලාපීය රටවල අන්තර් උදම් කලාපය තුළ දක්නට ලැබෙන විශේෂිත ශාක ප්‍රජාවකි.නමුත් [[ජපානය]],ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ප්ලොරීඩා වෙරළ ආශ්‍රිත නිරක්ෂයට උතුරින් පිහිටි කොටස්වල සිට නවසීලන්තය,[[ආජන්ටිනාව]] වැනි නිරක්ෂයට දකුණින් පිහිටි ප්‍රදේශ දක්වා ම කඩොලාන ශාක ප්‍රජාව ව්‍යාප්ත වී ඇත. මෙම ශාක ප්‍රජාව වඩාත් පුළුල්ව ව්‍යාප්තව ඇත්තේ ඝර්ම කලාපීය රටවල පුහුදු ප්‍රදේශවල කලපු සහ බොකු ආශ්‍රිතව ය. ලෝකයේ ඇති කඩොලාන ශාක ප්‍රජාවන්ගේ ප්‍රමාණය හෙක්ටයාර මිලියන 15.9ක් ලෙස ගණනය කර ඇති අතර මින් හෙක්ටයාර මිලියන 4.25ක් එනම්, 27%ක් ඇත්තේ ඉන්දුනීසියාවේ ය. බ්‍රසීලයේ 16%ක් ද ඕස්ට්‍රේලියාවේ 7%ක් පමණ ද දැකිය හැක. ==ශ්‍රී ලංකාවේ කඩොලාන ව්‍යාප්තිය== ශ්‍රී ලංකාවේ ඇති මුළු කඩොලාන ප්‍රමාණය හෙක්ටයාර 12500ක් පමණ වේ. කඩොලාන වඩා විශාල ලෙස ව්‍යාප්තව ඇත්තේ පුත්තලම් දිස්ත්‍රික්කයේ මෝයන් ආශ්‍රිතව ය. ඝනව වැඩුණු කඩොලාන නිරිත දිග, දකුණු ඊසාන ප්‍රදේශයන්හි කලපු ආශ්‍රිතව තැනින් තැන විසිරී ඇත. ==කඩොලාන ශාක== කඩොලාන ශාකවල සුවිශේෂී බවට ප්‍රධානම හේතුව ඒවා වැඩෙන පරිසරයයි. සාමාන්‍යයෙන් කඩොලාන ශාක වර්ධනය වන්නේ අන්තර් උදම් කලාපය තුල මෝය හා කලපු ආශ්‍රිතව ය. මෙම ප්‍රදේශය විටින් විට ජලයෙන් වට වීම හේතුවෙන් මෙහි පස ආම්ලික හා මඩ සහිත වේ. ඒ නිසා මෙම පරිසරයේ නොනැසී පැවතීමට සුවිශේෂී අනුවර්තන අත්‍යවශ්‍ය වන අතර එවැනි අනුවර්තන පැවතීම නිසා කඩොලාන පරිසරයේ අයිතිය කඩොලාන ශාකවලට හිමි වී ඇත. ===ශ්‍රී ලංකාවේ බහුල කඩොලාන ශාක විශේෂ=== ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළ තීරයේ කලපු හා මෝය ආදී ස්ථාන ආශ්‍රිතව කඩොලාන ශාක විශේෂ 23ක් පමණ දක්නට ලැ #මහ කඩොල්- Rhizophro mucronta / Rhizophro apiculata #මල් කඩොල්- Bruguera gymnorhiza #රතු කඩොල්- Ceriops tagal #මණ්ඩා- Avicennia marina #බෑරිය- Lumnitzera recemosa #තෙල- Excoecarias agallocha #හීන් කඩොල්- Aegiceras cornicul #කටු ඉකිලිය- Acanthus ilicifolius #ගිංපොල් - Nypa fruticans [[ශ්‍රි ලංකාවේ ක‍ඩොලාන]] ==කඩොලාන පරිසරයේ සතුන්== ශාක ප්‍රජාව මෙන් ම කඩොලාන පරිසරයේ සත්ත්ව ප්‍රජාව ද සුවිශේෂ වූ අනුවර්තනවලින් යුත් සොබාදහමේ අපූර්ව නිර්මාණයන්ගෙන් අනූන වේ. විශේෂයෙන් කකුළු විශේෂ,මට්ටි විශේෂ, බෙල්ලන් විශේෂ, මත්ස්‍ය විශේෂ හා පක්ෂි විශේෂ මෙම පරිසරයේ බහුලව දක්නට ලැබේ. ===කඩොලාන පරිසරයේ සත්ත්ව විශේෂ=== #'''[[කකුළුවා|මඩ කකුළුවා]]''' #තනි අඬු කකුළුවා #මුහුදු කකුළුවා (සිනක්කාලි) #මඩ පොකිරිස්සා #කිරි ඉස්සා #කඩොලාන මට්ටි #ටෙලස්කෝපියම් බෙල්ලන් #සෙරිතිඩිය බෙල්ලන් (ඌරි) #ලිටොරාරිය බෙල්ලන් (කඩොල් බෙල්ලන්) #කඩොලාන කවාටි #දිය හූනා #කඩොල් කොකා #ඇලි කොකා #ගලුවියන් හා මුහුදු ලිහිණියන් #සිලි බිල්ලන් #ගොඩයා ===මිරිදිය ජලය හිඟවිම=== පස විටින් විට කරදියෙන් යටවුවත් ශාක වර්ධනයට වැදගත් මිරිදිය මෙම පරිසරයේ හිඟ සම්පතකි. මෙම තත්ත්වය පාරිභෝගික නිරුදකත්වය ලෙස හැදින්වේ. පාංශු ජලයේ ලවණතාව ඉහළ මට්ටමක පවතින නිසා ආස්‍රැතිය මගින් ජලය අවශෝෂණයට මෙහි දී බාධා ඇති වේ. මේ අභියෝග ජය ගැනීම සඳහා ශාක විවිධ අනුවර්තන දරයි. * ලවණ ජලයෙන් අවශ්‍ය ජලය අවශෝෂණය කිරීමේ හැකියාව උදා: මහ කඩොල් *ලුණු සහිත ජලය අවශෝෂණය කර පත්‍ර තුල ලුණු ගබඩා කිරීම හා පසුව පත්‍ර හලා දැමීම. උදා: තෙල *ජලයෙන් ලුණු වෙන්කර පිට කිරීමට හැකි ග්‍රන්ථි පිහිටීම. උදා: මල් කඩොල්, හීන් කඩොල්. *උත්ස්වේදනයේ දී පිටවන ජල ප්‍රමාණය අවම කර ශාකය තුල ජලය සංචිත කිරීම.මේ සඳහා අනුවර්තන දැකිය හැක. **ඝණ උච්චර්මයක් පැවතීම. උදා: මුට්ටි කඩොල්, බෑරිය, පුංකඩ **පත්‍ර කටු සහිත වීම. උදා: කටු ඉකිලිය. **පත්‍ර මාංශල වීම. උදා: කිරල. වඩදිය බාදිය හේතුවෙන් මෙහි ජීවත් වන සතුන්ට වරක දී ජලයෙන් යට වූ පරිසරයක ද තවත් වරක දී වායුගෝලයට නිරාවරණය වූ පරිසරයක ද ජීවත්වීමට සිදු වේ.ඒ නිසා බොහෝ කකුළු විශේෂවලට ජලක්ලෝම කුටීරයේ තෙතමනය දිගු කාල සීමාවක් රඳවා තබා ගැනීමේ හැකියාව ඇත. එමඟින් ඔවුන්ට වැඩි වේලාවක් භෞමික පරිසරයේ ජීවත්වීමේ හැකියාව ලැබී ඇත. දිය හූනා (Mud Skipper) වැනි මසුන්ගේ ලය වරල් හා ශ්‍රෝණි වරල් පැනීමට හා ගස් නැගීමට හැකි වන ලෙස අනුවර්තනය වී ඇති නිසා භෞමික පරිසරය තුල දී ද නොනැසී පැවතීමට ඔවුන්ට හැකි වී ඇත. ==කඩොලාන පරිසරයේ වැදගත්කම== *බොහෝ මසුන්, ඉස්සන්, කකුළුවන් වැනි සත්ත්ව විශේෂවල ලාබාල අවධි ගත කරන ස්ථාන මෙන් ම අභිජනන ස්ථානයක් වීම. *කුඩා සතුන්ට විලෝපිකයන්ගෙන් ආරක්ෂා වීම සඳහා සැඟවී සිටීමට හැකි වීම හා ආහාර සුලභ වීම. *කඩොලාන ශාක මඟින් පත්‍ර හා අනෙකුත් ශාක කොටස් ලෙස කාබනික ද්‍රව්‍ය විශාල ප්‍රමාණයක් පරිසරයට එකතු කිරීම. *ක්ෂුද්‍ර ජීවී ක්‍රියාකාරිත්වය අධික වීම. *මෙම පරිසර පද්ධතිය මගින් ජීවීන් විශාල සංඛ්‍යාවකට ආහාර සැපයීම. *වෙරළාසන්න ප්‍රදේශවලින් මුහුදට එකතු වන දූෂිත ජලය රඳවා තබා ගනිමින් ඒවායේ විෂ බව පහත හෙළීම මගින් [[පරිසර දූෂණය]] අවම කිරිමට දායක වීම. *මෝය හා ඉවුරු ඛාදනය වැළැක්වීම. *ධීවර කර්මාන්තය සඳහා මසුන් බහුල ස්ථානයක් වීම හා මත්ස්‍ය උගුල් ලබා ගත හැකි ස්ථානයක් වීම. *මාළු දැල් සඳහා සායම් ලෙස ද ඔරු සඳහා දැව ද මෙම පරිසරයෙන් ලබා ගත හැක. *කඩොලාන ශාක ඉන්ධන, දැව, පොහොර හා ඖෂධ ලෙස ද යොදා ගනි. *පරිභෝජනය සඳහා කැරන් කොකු ද පැදුරු හා කූඩා විවීමට පන් වර්ග ද සපයා ගත හැකිවීම. *ශාක හා සත්ත්ව විවිධත්වය නිසා [[ජීව විද්‍යාව]] හදාරන්නන්ට කඩොලාන පරිසරය එළිමහන් විද්‍යාගාරයක් වීම. කඩොලාන යනු පාරිසරික හා ආර්ථික අංශවලින් ඉතා වැදගත් පරිසර පද්ධතියකි. නමුත් මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් හේතු කොට ගෙන මෙම පරිසර පද්ධතිය විනාශවීමේ තර්ජනයට මුහුණ දී තිබේ. එබැවින් අනාගත පරපුරේ පැවැත්ම උදෙසා කඩොලාන පරිසරය ආරක්ෂා කිරීම අද පරපුරේ යුතුකමක් මෙන් ම වගකීමක් ද වේ. [[රූපය:Kadolana2.jpg|right|300px]] ==ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ== #සමුද්‍ර දූෂණය වැළැක්වීමේ අධිකාරිය, සමුදුර පුවත්, 2006 - අප්‍රේල් කලාපය - වෙළුම 2. #සමාජ අධ්‍යයනය (පැරණි නිර්දේශය) - 9 වසර. #සිළුමිණ පුවත්පත (රසඳුන). #වෙරළ සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ අත් පත්‍රිකා. ==මේ අඩවිත් බලන්න== * [[ක‍ඩොලාන - ශ්‍රි ලංකා]] [[ප්‍රවර්ගය:ක‍ඩොලාන]] [[ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව]] ccuyi3koc7idehbcm2kdyymdrcx3xsr පිළිකාවේදය 0 9262 791341 464245 2026-05-23T06:57:53Z Yasasuru 23090 Yasasuru විසින් [[ඔන්කොලොජි]] සිට [[පිළිකාවේදය]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී: Misspelled title 464245 wikitext text/x-wiki {{පරිවර්තනය නොනිමි|Oncology|ඉංග්‍රීසි|en}} == ප්‍රතිකාර ක්‍රම == එය සම්පුර්ණයෙන්ම පදනම් වනුයේ අදාල පිළිකාවේ ස්වාභාවය සහ ලබාදෙන ප්‍රතිකාර වර්ගයන්හි ස්වභාවය අනුවයි. ඇතැම් පිළිකා රෝග සඳහා වහා ක්‍රියාත්මක වන පරිදි රෝහල් ගත කිරීමක් සහ රසායන චිකිත්සාව ලබාදීමක් අවශ්‍ය වේ. (ALL හා AML යන ලියුකේමියා රෝග වලදී) අනෙකුත් පිළිකා රෝග සඳහා නිරතුරුවම සිදුකරන පරීක්ෂා කිරීමක් සහ රුධිර පරීක්ෂාවන් අවශ්‍ය වේ. ඇතැම් අවස්ථාවල දී සැත්කම් මගින් සම්පුර්ණ පිළිකාවම ඉවත් කිරීම සඳහා උත්සාහ කෙරේ. මේය සිදුකළ හැක්කේ අදාල කොටස සැත්කමක් මගින් ඉවත් කිරීමට හැකි ආකාරයට පිහිටා ඇති අවස්ථාවන්හි දී පමණි. සිරුරෙහි වෙනත් ස්ථාන වෙත පිළිකා කොටස් ව්‍යාප්තව ගොස් ඒවා යාබද අවයව සහ පටක කොටස් ආක්‍රමණය කර ඇති අවස්ථාවන්හි දී රෝගියාගේ ජීවිතය අවධානමට ලක් නොකර සම්පුර්ණ වශයෙන්ම සුවයක් ලබාදීම පිණිස පිළිකාව මුළුමනින්ම ඉවත් කිරීම අපහසුය. ඇතැම් අවස්ථාවල දී පිළිකාවෙහි සියලුම කොටස් ඉවත් නොකළද එවන් සැත්කමක් මගින් රෝගියාගේ ආයු කාලය දීර්ඝ කළ හැකිය. මෙහිදී පිළිකා පටක ප්‍රමාණයෙහි අඩු කිරීමක් සිදු කරයි. ඇතැම් පිළිකාවන් සඳහා (උදාහරණ - පිත්ත ප්‍රනාලයෙහි සිදුවන අවහිරතා හෝ ඇතැම් මොළයෙහි පිළිකා නිසා ඇති වන ආබාධ මග හරවා ගැනීම සඳහා) සිදුකරන සැත්කම් මගින් රෝගියාට යම් ආකාරයක සහනයක් ලබාදීම අපේක්ෂා කරයි. මෙහිදී සැත්කම මගින් රෝගියාට ලැබෙන ප්‍රතිලාභ සහ එමගින් රෝගියා ලක්වන අවධානම පිළිබඳව තක්සේරු කිරීමක් අත්‍යවශ්‍ය වේ. විකිරණ චිකිත්සාව සහ රසායනික චිකිත්සාව බොහෝ පිළිකාවන් සඳහා පළමු පෙළ ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් ලෙසට භාවිතා වේ. තවද මේවා තවත් ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් සමග ද භාවිතා කරයි. උදා - සැත්කමක් මගින් පිළිකාවක් සම්පුර්ණයෙන්ම ඉවත් කළ පසුව එය නැවත ඇතිවීම සඳහා අවධානමක් ඇති අවස්ථාවන්හි දී ඉහත කී ප්‍රතිකාර ක්‍රම භාවිතා කරයි. මෙය උපකාරක ප්‍රතිකාරක ක්‍රමයකි. රෝගය සුව කළ නොහැකි බවට පැහැදිලි අවස්ථාවන්හි දී රෝගියාගේ ජීවිත අපේක්ෂාව වැඩිකර ගැනීමට හා ඔහුගේ ජීවිතයෙහි ගුණාත්මක භාවය වර්ධනය කර ගැනීම සදහා රසායන චිකිත්සාව සහ විකිරණ චිකිත්සාව අදාල රෝගියා සඳහා සහනයක් ලබාදීමට භාවිතා කරයි. හෝමෝන වර්ග භාවිතා කිරීම මගින් පියයුරු සහ පුරස්ථ ග්‍රන්ථිවල පිළිකාවන් සඳහා ප්‍රතිකාර කරනු ලබයි. Monoclonal ප්‍රතිදේහ භාවිතා කිරීම මගින් ප්‍රතිකාර කිරීම නුතනයේ බහුලවම භාවිතා කරනු ලබයි. ලිම්ෆෝමා සහ පියයුරු පිළිකා සඳහා Rituximab සහ Trastuzumab භාවිතා කිරීම මේ සඳහා නිදසුන්ය. එන්නත් ක්‍රම සහ වෙනත් ප්‍රතිශක්ති [[ඖෂධ]] වර්ග භාවිතා කිරීම පිළිබඳව ඉතා විශාල වශයෙන් සමීක්ෂණ සිදු කරනු ලබයි. ඝන පිළිකාවන් සදහා අති ධ්වනි කිරණ HIFU ආකාරයට භාවිතා කිරීම පර්යේෂණ මට්ටමේ ඇත. [[Category:ඔන්කොලොජි]] bwrp9yyc8e03bbzz42abinl21apy7uh 791345 791341 2026-05-23T07:00:25Z Yasasuru 23090 [[පිළිකා රෝග අධ්‍යයන විද්‍යාව]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791345 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[පිළිකා රෝග අධ්‍යයන විද්‍යාව]] 2pg8qnvc7gz0ddwzwk20ft9eozqn1kx පිළිකා රෝග අධ්‍යයන විද්‍යාව 0 9702 791347 575916 2026-05-23T07:01:18Z Yasasuru 23090 791347 wikitext text/x-wiki '''පිළිකා රෝග''' අධ්‍යයන [[විද්‍යාව]] ({{en|Oncology}}) හෙවත් '''පිළිකාවේදය''' යනු පිළිකා වල වර්ධනය, රෝග නිර්ණය, ප්‍රතිකාර ක්‍රම සහ වළක්වා ගැනීම පිළිබදව අධ්‍යයනය කරනු ලබන වෛද්‍ය විද්‍යාවෙහි එක් ශාඛාවකි. පිළිකා රෝග පිළිබදව විශේෂඥ දැනුමක් ඇති වෛද්‍ය වරයෙකු පිළිකා රෝග විශේෂඥවරයෙක් නම් වේ. Oncology යන වදන ග්‍රීක භාෂාවෙන් ගෙඩියක් යන තේරුම ඇති onkos සහ අධ්‍යයනය යන තේරුම ඇති - ology යන වචන වලින් බිදි ආවකි. පිළිකා රෝග විශේෂඥයකු විසින් පිළිකා රෝගියෙකුට ප්‍රතිකාර කිරීමේදී භෞත චිකිත්සකයින්, උපදේශකයින් සහ සායනික ජාන විද්‍යාව යන අංග වල උපකාර ලබාගනී. වෙනත් ආකාරයකින් පැවසුව හොත් පිළිකාරෝග පිළිබද විශේෂඥවරයෙකු‍ට රෝගියෙකුට ප්‍රතිකාර ලබාදීමේදි ව්‍යාදි වේදියෙකුගේ උපදෙස් ලබාගනිමින් අදාල පිළිකාවෙහි නියම ජීව විද්‍යාත්මක තත්වය පිළිබද අවබෝධයක් ලබාගත යුතුය. පිළිකා රෝග අධ්‍යයන විද්‍යාවේදි; * පිළිකා රෝග හදුනා ගැනීම * ප්‍රතිකාර කිරීම (උදා - ශල්‍යකර්ම, රසායනික චිකිත්සාව, විකිරණ චිකිත්සා සහ අනෙකුත් ක්‍රම) * සාර්ථක ප්‍රතිකාර ක්‍රම වලින් පසු පිළිකා‍ රෝගීන් පිළිබද සොයා බැලීම. * පිළිකා රෝග මගින් අසාධ්‍යයට පත් වු රෝගින් හට සහනයක් ලබාදෙන ප්‍රතිකාර ක්‍රම ලබාදීම. * පිළිකා රෝග සදහා ප්‍රතිකාර කිරීමේ දී ආචාර ධර්ම පිළිබද සැලකීමට ගැනීම. * රෝග විමර්ශනය කිරීම. පිළිබද අවධානය යොමු කෙරේ. #ජනගහනයක් තුළ හෝ; #ප්‍රවේනි ගත උරුමයක් ඇති (පියයුරු පිළිකා) පිළිකාවන් සහිත රෝගීන්ගේ ඥාතීන්. [[ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව]] ktyzam9sc6kdkjcbr34v89dgsw0jobq 791350 791347 2026-05-23T07:07:27Z Yasasuru 23090 791350 wikitext text/x-wiki {{Short description|පිළිකා සම්බන්ධයෙන් විශේෂඥතාවය දරන වෛද්‍ය විද්‍යාවේ එන ශාඛාව}} {{Infobox medical specialty | title = පිළිකාවේදය | subdivisions = වෛද්‍ය පිළිකාවේදය, විකිරණ පිළිකාවේදය, ශල්‍ය පිළිකාවේදය | image = [[File:Tumor Mesothelioma2 legend.jpg|240px]] | caption = පිළිකාමය [[මීසොතීලියෝමා]]වක් පෙන්වන [[සීටී පරිලෝකනය]]ක කිරීටක කඩක්, මෙහි එය ඊතල සහ තරුව මඟින් දැක්වේ | focus = [[පිළිකාමය ගෙඩි]] | tests = [[Tumor marker]]s, [[TNM staging system|TNM staging]], [[X-ray computed tomography|සීටී පරිලෝකන]], [[චුම්බක අනුනාද ප්‍රතිබිම්බකරණය|MRI]], [[PET-CT]] | specialist = }} {{Infobox Occupation | name = පිළිකා විශේෂඥ වෛද්‍ය | image = | caption = | official_names = | type = [[Specialty (medicine)|විශේෂඥතාව]] | activity_sector = [[වෛද්‍ය විද්‍යාව]] | competencies = | formation = | employment_field = [[රෝහල|රෝහල්]], [[සායන]], [[සායනික පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථාන]] | related_occupation = }} '''පිළිකා රෝග''' අධ්‍යයන [[විද්‍යාව]] ({{en|Oncology}}) හෙවත් '''පිළිකාවේදය''' යනු පිළිකා වල වර්ධනය, රෝග නිර්ණය, ප්‍රතිකාර ක්‍රම සහ වළක්වා ගැනීම පිළිබදව අධ්‍යයනය කරනු ලබන වෛද්‍ය විද්‍යාවෙහි එක් ශාඛාවකි. පිළිකා රෝග පිළිබදව විශේෂඥ දැනුමක් ඇති වෛද්‍ය වරයෙකු පිළිකා රෝග විශේෂඥවරයෙක් නම් වේ. Oncology යන වදන ග්‍රීක භාෂාවෙන් ගෙඩියක් යන තේරුම ඇති onkos සහ අධ්‍යයනය යන තේරුම ඇති - ology යන වචන වලින් බිදි ආවකි. පිළිකා රෝග විශේෂඥයකු විසින් පිළිකා රෝගියෙකුට ප්‍රතිකාර කිරීමේදී භෞත චිකිත්සකයින්, උපදේශකයින් සහ සායනික ජාන විද්‍යාව යන අංග වල උපකාර ලබාගනී. වෙනත් ආකාරයකින් පැවසුව හොත් පිළිකාරෝග පිළිබද විශේෂඥවරයෙකු‍ට රෝගියෙකුට ප්‍රතිකාර ලබාදීමේදි ව්‍යාදි වේදියෙකුගේ උපදෙස් ලබාගනිමින් අදාල පිළිකාවෙහි නියම ජීව විද්‍යාත්මක තත්වය පිළිබද අවබෝධයක් ලබාගත යුතුය. පිළිකා රෝග අධ්‍යයන විද්‍යාවේදි; * පිළිකා රෝග හදුනා ගැනීම * ප්‍රතිකාර කිරීම (උදා - ශල්‍යකර්ම, රසායනික චිකිත්සාව, විකිරණ චිකිත්සා සහ අනෙකුත් ක්‍රම) * සාර්ථක ප්‍රතිකාර ක්‍රම වලින් පසු පිළිකා‍ රෝගීන් පිළිබද සොයා බැලීම. * පිළිකා රෝග මගින් අසාධ්‍යයට පත් වු රෝගින් හට සහනයක් ලබාදෙන ප්‍රතිකාර ක්‍රම ලබාදීම. * පිළිකා රෝග සදහා ප්‍රතිකාර කිරීමේ දී ආචාර ධර්ම පිළිබද සැලකීමට ගැනීම. * රෝග විමර්ශනය කිරීම. පිළිබද අවධානය යොමු කෙරේ. #ජනගහනයක් තුළ හෝ; #ප්‍රවේනි ගත උරුමයක් ඇති (පියයුරු පිළිකා) පිළිකාවන් සහිත රෝගීන්ගේ ඥාතීන්. [[ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව]] 1967idxn9b8cupst63chuuxzlzl7kom සංඝමිත්තා තෙරණිය 0 14797 791214 759679 2026-05-22T13:59:24Z ~2026-30811-83 79095 වැරදි නම් නිවැරදි කිරීම 791214 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | Name = සංඝමිත්තා | name = | image = Arhat Sangamitta Theri.jpg | image_size = 250px | alt = | caption = සංඝමිත්තා තෙරණිය ජයශ්‍රීමහා බෝධිය ලංකාවට වැඩමවීම | birth_name = | other_names = සංඝමිත්‍රා | birth_date = ක්‍රි:පූ:3 වන සියවසේ | birth_place = ඉන්දියාවේදී උජ්ජයිනී නගරයේදී | death_date = ජීවත් වූ වයස:79 | death_place = අනුරාධපුර,ශ්‍රීලංකාව | death_cause = වයස්ගතවීම | resting_place = ශ්‍රීලංකාව | nationality = [[ඉන්දියානු]] | known_for = ප්‍රධාන වශයෙන්ම ශ්‍රි ලංකාවේ භික්ෂුණී ශාසනය පිහිටුවීම | education = ථෙරවාදී බෞද්ධ ධර්මය | alma_mater = ආයුපාලී නම් මහෝත්තමී රහත් මෙහෙණින් වහන්සේ උපාධ්‍යායවරිය | religion = [[ථෙරවාදී බෞද්ධ]] | spouse = අග්ගිබ්‍රහ්ම | children = සුමංගල (සාමණේර) | parents = [[අශෝක අධිරාජ්‍යයා]] (පියා)<br/>දේවි(අම්මා) | awards = ශ්‍රි ලාංකික භික්ෂූණීන් වෙනුවෙන් භික්ෂුණී ශාසනය පිහිටවූ රහත් තෙරණිය }} '''සංඝමිත්‍රා තෙරණිය''' (සිංහල උරුව:සංඝමිත්තා තෙරණිය) [[:si:අශෝක අධිරාජයා|අශෝක]] අධිරාජ්‍යයාගේ සහ එතුමාගේ බිසවුන් වූ '''"දේවී"''' නම් බෞද්ධ රැජිණගේ දියණියයි. සංඝමිත්තාගේ සොයුරු [[:si:මහින්ද තෙරණුවෝ|මහින්ද]] කුමරු ය සමග එතුමිය ද බෞද්ධ ශාසනයට ඇතුළත් වූවාය. මෙම සහෝදරයා සහ සහෝදරිය සාසන පැවිද්ද ලබා, බුදු දහම පැතිරවීම සඳහා පසුව ශ්‍රී ලංකාවට වැඩම කළ සේක කාලිංග යුද්ධය අවසාන වීමෙන් පසු අශෝක රජු තම බෞද්ධ දේවිය සමග බුද්ධාගම වැලඳ ගත් අවස්ථාවේ දියණියට බෞද්ධ නමක් තබන ලෙස කරන ලද ඉල්ලීම අනුව ඇයට සංඝමිත්තා යන නම දේවිය විසින් යොදා ඇත. අශෝක රජු තම දරුවන් ධර්ම දූත කටයුතු සඳහා විදේශ රටකට යැවීමට තීරණය කළේය. ඇයට ගරු කරන දිනය සෑම වසරකම දක්ෂිණායන දිනයයි. නැතහොත් දෙසැම්බර් 21 වැනි දිනය. ලකාවේ රජකල [[:si:දේවානම්පිය තිස්ස රජ|දේවනම්පියතිස්ස]] රජු (ක්‍රි:පූ: 250-210) අශෝක රජුගේ (ක්‍රි:පූ:304-232) සමකාලීන මිත්‍රයෙකි. එතුමාගේ ඉල්ලීමක් පරිදි [[:si:ශ්‍රී ලංකාව|ලංකාවේ]] බුදුදහම ස්ථපිත කිරීම සඳහා සංඝමිත්තා තෙරණිය සහ මිහිඳු හිමියන්(මහින්ද) පසුව ලංකාව බලා නැව් නැග පිටත් වේ. ඉන්දියන් සාගරය ඔස්සේ යාත්‍රා කල මෙම පිරිස [[:si:උතුරු පළාත|ලංකාවේ උතුරු පලාතේ]] [[:si:යාපනය අර්ධද්වීපය|යාපනය]] නගරයෙන් 16km ක් ඔබ්බට වන්නට [[:si:ඉන්දියානු සාගරය|ඉන්දියන් සාගරයේ]] වෙරලාසන්නය ඔස්සේ පිහිටි '''“මතාගල”''' නම් වු ග්‍රාමයට ගොඩබසින ලදී. මිහිඳු හිමිගේ ලංකාගමනයත් සමඟ එහි වැසියන් බෞද්ධයන් බවට පත් විය. මේ නිසා “අනුලා” බිසව සහ රජ මැඳුරේ තවත් කාන්තා පිරිසක් බුදු සසුනේ භික්ෂූණීන් ලෙස පවිදි වීමට තිස්ස රජුගෙන් අවසර ඉල්ලා සිටියේය.<ref name=Sangha>{{cite web|url=http://What-Buddha-Said.net/library/DPPN/sa/sanghamitta_theri.htm|title= Sanghamittā Therī|accessdate=2010-04-28|publisher= What the Buddha said in plain English!}}</ref><ref name=Thailand>{{Cite web|url=http://www.thaibhikkhunis.org/eng/index.php?option=com_content&task=view&id=51&Itemid=21|title= A brief history of Sanghamitta |accessdate=2010-05-02|publisher=Bodhistav Foundation}}</ref><ref name=more>{{Cite web|url=https://archive.is/20121117145117/dhammatimes.blogspot.com/2007/06/mahindagamanaya-was-more-than.html|title=Mahindagamanaya was more than a diplomatic mission|accessdate=2010-05-02|publisher=Daily Mirror}}</ref><ref name=Sangamitta>{{Cite web|url=http://www.usamyanmar.net/Buddha/Article/The%20Theri%20Arahant%20Sanghamitta.pdf |format=pdf|title=Theerrii Sanghamiitttta and The Bodhii—tree|pages=1–8|accessdate=2010-05-02|publisher=A Gift of Dhamma:Maung Paw|location=California}}</ref><ref name=Harishchandra>{{Cite book|last=Harishchanndar|first=Walisinha|title= The sacred city of Anuradhapura|pages=29–36|accessdate=2010-05-02|url=http://books.google.co.in/books?id=aWv0A4abVyQC&pg=PA30&dq=Sanghamitta#v=onepage&q=Sanghamitta&f=false|publisher= Asian Educational Services|year=1998|isbn=81-206-0216-1}}</ref> ඒ සඳහා ධර්මාශෝක අධිරාජ්‍යයා තවත් භික්ෂූණීන් පිරිසක් ලංකාවට පිටත් කර හරින ලදී. මෙම පිරිස මුල් වීමෙන් ලංකාවේ භික්ෂුණි ශාසනය ආරම්භ විය. එපමනක් නොව, ඇගේ ලංකාගමනේදී ශ්‍රි ලාංකීය බෞද්ධ ජනතාවට වන්දනමාන කිරීම සඳහා ඉන්දියාවේදී බුදුන් වහන්සේ බුදුවීමේදී සෙවන දුන් බෝධියේ රෝපණය කරන ලද ''දක්ෂිණ ශාඛාවක්''ද ශ්‍රි ලංකාවට ගෙනෙන ලදී.එය [[:si:අනුරාධපුර|අනුරාධපුරයේ]] රෝපණය කරන ලදී. ලාංකික බෞද්ධ ජනතාව ඉතාමත් ගෞරවයෙන් වන්දනාමාන කරන මෙම බෝධි ශාඛය වර්ථමානය වන විටත් නොනැසී පවතී. සෑම වසරකම උඳුවප් මස පොහෝ දිනයේදී (දෙසැම්බරයේදී) මෙම බෝධිය ඉතා උත්සවශ්‍රීයෙන් වන්දනාමාන කරනු ලැබේ. එය ශ්‍රි ලංකා බෞද්ධයන් ලද අගනා පූජනීය වස්තුවක් ලෙස සලකයි.<ref name=Thailand/><ref name=Sangamitta/><ref name=festival>{{Cite web|url=http://What-Buddha-Said.net/drops/III/Unduwap_Poya_Day.htm|title= How to be Real Buddhist through Observance?|accessdate=2010-05-02|publisher=What Buddha Said Net}}</ref> == පසුබිම == ක්‍රිස්තු පූර්ව 3 වන සියවසේ ඉන්දියාව පාලනය කළ, [[:si:මගධ රාජාවලිය|මෞර්ය වංශික අශෝක අධිරාජ්යයාගේ]](සංඝමිත්තාගේ පියාණන්) මූලිකත්වයෙන්, [[:si:මහින්ද තෙරණුවෝ|මිහිඳු හිමි]] ලංකාවට මුලින්ම බුදුදහම හදුන්වා දුන්නේය. ඉන්පසු ශ්‍රි ලාංකික කාන්තාවන්ට ධර්මයක අවශ්‍යතාවය හදුනාගත් එතුමිය ශ්‍රි ලංකාවේ වැඩසිටි සමයේ මූලික පරමාර්ථය ලෙස සැලකුවේ ශ්‍රි ලාංකික කාන්තාවන් බුදු දහමට යොමු කිරීමයි.තමන් වැලඳගත් මෙම උතුම් [[:si:ථේරවාදය|ථෙරවාද බුදු දහම]] කලාපයේ තවත් රටවල් 9ක් තුල ව්‍යාප්ත කිරිමට අශෝක රජු ක්‍රියා කලේය. අශෝක රජුගේ සමකාලීන මිත්‍රයකු වූද, ශ්‍රි ලංකාවේ රජතුමා වුද දේවානම්පියතිස්ස රජු ශ්‍රි ලංකාව තුල බුදුදහමේ ප්‍රචලිත වීම දුටුවේය. කෙසේ වුවද බුදුදහම ඉන්දියාව අවට රටවල් කිහිපය තුල ප්‍රචලිත කිරීමට ප්‍රථම, අශෝක රජු, [[මොග්ගලීපුත්ත තිස්ස]] මහරහතන් වහන්සේ හමුවී උපදෙස් ලබා ගත්තේය. මෙහිදී [[:si:බ‍්‍රාහ්මණයෝ සහ බ‍්‍රාහ්මණ සමාජය|බ්‍රාහ්මීය හින්දු ආගම]] නිසා බුදු දහමට වන හානිය ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා කල අතර, විනයානුකූල නොවු භික්ෂූන් ගැනද සාකච්ඡා කෙරිණි. බුදු දහමේ අනාගත පැවැත්ම ගැන සිතා, මෙයට විසඳුමක් ලෙස රහතන් වහන්සේලා '''1000''' නමකගේ සහභාගිත්වයෙන් තුන්වන ධර්ම සංගායනාවක් පැවැත්වීමට තීරණය විය. මෙම සංගායනාවේ මූලිකත්වය ගෙන ක්‍රියා කලේ මොග්ගලීපුත්ත තිස්ස මහරහතන් වහන්සේයි. [[:si:ධර්ම සංගායනා|සංගායනාවෙන්]] අනතුරුව පිරිසිදු බුදුදහම ව්‍යාප්ත කිරීම පිණිස, කණ්ඩායම් 9ක් විවිධ දිශාවලට පිටත් කරන ලදී. මෙසේ අශෝක රජු විසින් දිශා 9කට ධර්මදුත පිරිස පිටත් කර හරින ලදී. ඉන්දියාවේ දකුණු දෙසට පිටත් කර හරින ලද පිරිසෙහි නායකත්වය මිහිඳු හිමි භාර ගත්තේය. තිස්ස රජුගේ ඉල්ලීම පරිදි, මිහිඳු හිමි ඇතුලු පිරිස ශ්‍රි ලංකාව බලා පිටත් විය. මෙම දීර්ඝ ගමනට පෙර සිය මෑණියන්ගේ ආශිර්වාදය ලබා ගැනීමට උන්වහන්සේ අමතක නොකලේය. මෙම ගමනට මිහිඳු හිමි සහ තවත් 6 දෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායමක් විය. එනම් '''ඉට්ඨිය''','''උත්ථිය''','''සම්බල''','''බද්ධසාල''' යන රහතන්ද , [[:si:බුද්ධාගමේ ඉතිහාසය|සුමන සාමණේරයන්ද]](මිහිඳු හිමිගේ බෑණනුවන්) ,'''භන්ඩුක'''(මිහිඳු හිමිගේ ඥාති සහෝදරයෙකි) උපාසකත් ය. මෙම දුත පිරිසෙහි සියලු සාමාජිකයන් රාජකීය පව්ලට අයත් විය. බුදු දහම ශ්‍රි ලංකාව තුල ව්‍යාප්ත කිරීමේ වැදගත්කම අවධාරණය කරමින් පිටත් කරවූ දුත පිරිස අශෝක රජු විසින් සිදු විය. බුදුරජාණන් වහන්සේ බුද්ධත්වය ලැබීමෙන් පසු වැඩ සිටි කාලය තුළ 3 වතාවක් ලංකාවට වරින් වර වැඩම කර ඇත. එනම් බුද්ධත්වයෙන් වසර 8ක් පමණ ගතවූ මොහොතේය. එසේ වැඩම කල උන්වහන්සේ, එවකට ලංකාවේ වාසය කල රාජ්‍යවාංශික පිරිසට මෙන්ම, සාමාන්‍ය ජනතාවට ද උන්වහන්සේ අවබෝධ කල ධර්මයෙහි අර්ථය වටහා දුන් අතර, ජනතාවට [[:si:පන්සිල්|ශික්ෂාපද]] හදුන්වා දී ඒවා පිලිපැදීමටද ඉගැන්විය.නමුත් බුදුන්වහන්සේගේ ලංකාගමනය සිදුවී බොහෝ කලක් ගතවන එම වකවානුවේදී නැවතත් ලංකාව තුල බුදුදහම ව්‍යාප්ත කිරීම කාලෝචිත විය.බුදුන් ජීවමානව වැඩිසිටි කාලයේදී ,බුදුදහමෙහි අනාගත පැවැත්ම සලසා ධර්ම විනය පුහුණු කිරීමට සංඝ සමාජයක් පිහිටුවන ලදී. එනම් භික්ෂූන් සහ භික්ෂූණීන් (මෙහෙණින් ) වහන්සේලාය. පිරිසිදු බුදුදහම අනාගත පරපුරට දයාද කිරීම මෙහි අරමුණ විය. <br /> තම රට තුල ආගමික පසුබිමක් එවකට නොමැතිබව හොඳින්ම අවබෝධ කරගත් තිස්ස රජු, ඉන්දියාවෙන් පැමිණි මෙම දූත පිරිස ඉතා කැමැත්තෙන් පිලිගත්තේය. මිහිඳු හිමි උන්වහන්සේගේ පිරිවර සමඟ වැඩම කලේ '''අනුරාධපුරය'''ටයි. එහිදී තිස්ස රජු සහ රජුගේ මළණුවන්ගේ භාර්යාව වන '''අනුලා''' දේවිය ඇතුළු කාන්තා පිරිසද, '''මහාමේඝ''' උයනේදී හමුවිය. එහිදී මිහිඳුහිමිගේ දූත මෙහෙවරෙහි සාර්ථකත්වය සනාථ කරමින් උන්වහන්සේ විසින් ලංකාවේ පුරුෂ පක්ෂය සඳහා භික්ෂූ ශාසනය පිහිටුවන ලදී.<br /> මේ වනවිට තිස්ස රජු මෙන්ම අනුලා දේවියද තෙරුවන් සරණ ගොස් තිබිණි. මෙහිදී අනුලා දේවියඇතුළු දහසකට අධික කාන්තා පිරිස පැවිදි වීමට අවසර ඉල්ලා සිටියෝය. තමන් විසින් කාන්තාවන්ට පැවිද්ද ලබාදිය නොහැකි බවත්, එය කල හැක්කේ තෙරණින්(මෙහෙණින්) වහන්සේ නමකට බවත් සඳහන් කල මිහිඳු හිමි පැවසුවේ, අශෝක රජුට හසුනක් යවා, තම නැගණිය වන සංඝමිත්තාගේ සහය ලබාගන්නා ලෙසයි(බුද්ධ දර්ශනය පිළිබඳව මනා අවබෝධයක් ඇය සතු විය). ඒ උපදෙස් අනුව ක්‍රියා කල රජු තවත් යමක් ඉල්ලා සිටියේය. එනම් , බුද්ධත්වයට පත්වීමේදී බෝධිසත්වයන් පිටදුන් [[මහා බෝධියේ ශඛාවක්]] ද ඇය සමඟ වැඩම කරවන ලෙසයි. මෙම හසුන අශෝක රජුට යැවීමට, තම බෑණා වූ ඇමති '''අරිට්ඨ''' කුමරා සුදුසු බව රජතුමා සිතීය. එහිදී එක් කොන්දේසියක් මත කුමරු ගමනට එකඟ විය. එනම් පෙරලා පැමිණි පසු තමන්ටද භික්ෂූ ශාසනය තුල පැවිදි වීමට අවසර දෙන ලෙසටයි. එයට අනුමැතිය දුන් රජු අරිට්ඨ කුමරු ඉන්දියාවට පිටත් කර හැරීය. ==ජීවිතයේ මුල් භාගය== සංඝමිත්තාගේ දෙමවුපියන් අශෝක අධිරාජ්‍යයා සහ ඔහුගේ අගමෙහෙසිය විදීස දේවියයි.ක්‍රි:පූ 285 දී ඇය උපත ලැබුවාය. ජනකතා අනුව අශෝක රජුගේ දෙවන දරුවාවු ද, මහින්ද කුමරුගේ බාල නැගණිය වුද සංඝමිත්තාගේ උපත පිලිබඳව ග්‍රන්ථ පවා ලියවී ඇත. [[:si:මෞර්ය අධිරාජ්‍යය|ඉන්දියාවේ මධ්‍ය ප්‍රදේශයේ]] '''‘උජ්ජයිනී‘''' නම් වු ග්‍රාමයේ ඇයගේ උපත සිදුවී ඇත. කුඩා කලදීම සංඝමිත්තා සහ මහින්ද [[:si:ශ්‍රී ලංකාවේ බුද්ධාගම|බුදුදහම]] වැලඳගෙන තිබුණි. වයස අවු:14 දී අශෝක රජුගේ බෑණනුවන් කෙනෙකු වන්නාවූ '''‘අග්‍රිබ්‍රාහ්මී’''' නම් වූ කෙනෙකු සමඟ ඇය විවාහ වෙයි. ඇයට සුමන නමින් පුතෙකු විය. පසු කලෙක ඇයද මහණ වී , මිහිඳු හිමි(මාමා) සමඟ ලංකාවට පැමිණ බුදුදහම ප්‍රචලිත කිරීමේ කටයුතුවල නිරතව ඇත.ඇය වයස අවු:18දී [[ථෙරවාදී බුදුසසුනෙහි]] පැවිදි බව ලබයි (මහින්ද කුමරු මහණ වී ඇත්තේද මේ වකවානුවෙහිදීමය ). සංඝමිත්තා තෙරණියගේ දැඩි වීර්යය සහ කැපවීම නිසාම නොබෝ කලකින් අරහත්වයට පත්විය. මෙම මෙහෙණිය පසුව '''‘පාටලීපුත්‍ර’''' නම් වු ග්‍රාමයෙහි ජීවත්වීය. ==ජීවිතයේ මැද භාගය== මිහිඳු හිමිගේ ලංකාගමනේදී උන්වහන්සේ දේශනා කල ධර්මය අසා, තිස්ස රජුගේ මලණුවන්ගේ බිරිඳ වූ අනුලා දේවිය [[සෝතාපණ්ණ]] විය. පසුව ඇය පැවිදි බව ඉල්ලා සිටි නිසා, තිස්ස රජු මෙන්ම මිහිඳු හිමියන්ද අශෝක රජුට හසුන් පතක් යවා කියා සිටියේ , සංඝමිත්තා තෙරණිය ලංකාවට වැඩම කරවා දෙන ලෙසටය. එය තිස්ස රජුගේ කාරුණික ඉල්ලීමක් ලෙස සටහන් කර තිබිණි. තිස්ස රජු සහ තම පුතු මිහිඳු හිමිගේ ඉල්ලීමට අනුව , අනුලා දේවිය ඇතුලු කාන්තා පිරිසට පැවිදි බව ලබා දීම පිණිස, අශෝක රජු විසින් සංඝමිත්තා තෙරණිය, තවත් උගත් භික්ෂූණීන් 10 දෙනෙකු ඇතුලු පිරිසක් ලංකාවට යවන ලදී.මුලදී තම දියණිය වෙනත් රටකට යැවීමට අශෝක රජු අකමැත්ත පලකර සිටියද , සංඝමිත්තා තෙරණියගේ කැමැත්ත සහ බලවත් ආයාචනය නිසාම පසුව රජු ඊට අනුමැතිය ලබා දුන්නේය. ඇය තම පියාට මෙසේ පවසා සිටියේය. {{quotation |''මහරජතුමණි! මාගේ සොහොයුරාට මාගේ පැමිණීම අත්‍යාවශ්‍ය වී තිබේ. පැවිදි වීමට සිටින ලාංකික කාන්තා පිරිස බොහෝය; එමනිසා නිසැකවම මා එහි පැමිණීම අනිවාර්ය වේ''. }} එතුමියගේ ලංකාගමනෙහි අරමුණ වූයේ, බුදුදහම ව්‍යාප්ත කිරීම සඳහා භික්ෂූණී සංඝ සමාජය පිහිටුවීමත්, ලංකාවේ කාන්තාවන්ගේ විමුක්තිය සලසා දීමත්ය. රන් බඳුනක බහාලූ බෝධි ශාඛයද රැගෙන නැවකින් යාත්‍රා කල තෙරණිය, ලංකාවේ උතුරු වෙරළේ ජම්බුකෝල පටුනෙන් ගොඩබසින ලදී. බෝධි පැලය සහිත සංඝමිත්තා ඇතුලු පිරිස තිස්ස රජු විසින් ඉතා ගෞරවයෙන් සහ භක්තියෙන් පිලිගන්නා ලදී. මෙම පිරිස රජුගේ පිරිස විසින් උත්සව මධ්‍යයේ අනුරාධපුරයට කැඳවාගෙන යන ලදී. ඔවුන් පිරිස උතුරු දොරින් අනුරාධපුරයට ඇතුළු විය. එතැන් සිට මර්ගයේ සුදු වැලි අතුරා තිබුණි. '''මහාමේඝ''' නම් වූ උපවනයේ පූජෝපහාර මැද ජය ශ්‍රි මහා බෝධින් වහන්සේගේ දක්ශිණ ශාඛය රෝපණය කරන ලදී. එය වර්තමානය වන විටත් එය නොනැසී පවතී. දීපවංශයේ සඳහන් වන පරිදි සංඝමිත්තා තෙරණිය සමග ලංකාවට පැමිණි භික්ෂුණීන් වහන්සේලා වන්නේ '''උත්තරා''', '''හේමා''','''පසද්පලා''','''අග්ගිමිත්තා''','''දාසිකා''', '''ජේගු''', '''පබ්බතා''','''මන්තා''','''මල්ලා''' සහ '''ධම්මදාසියා''' යන පිරිසයි. මීට අමතරව ශ්‍රි ලංකාවෙන් ගිය රාජ දූතයා වන '''අතිත''' කුමරු පිරිස සමග නැව් නැග ආපසු පැමිණෙන විට, විවිධ කර්මාන්ත වලට දක්ෂ වූ පිරිසක්ද ගෙන්වා ගන්නා ලදී. එසේම මගධයේ රාජකීය පෙළපතට අයත් 8 දෙනෙක්ද (බෝගත්, සුමිත්ත, සන්ගොත්,දෙව්ගොත්, හිරුගොත්, දම්ගොත්, සිසිගොත් සහ ජටින්දරා) , රදළ පෙළපතට අයත් 8 දෙනෙකුත්, බ්‍රාහ්මණවරු 8 දෙනෙකුත්, වෛශ්‍යයන් (වෙළෙදුන්)8 දෙනෙකුත්,එඪේරුන්,කර්මාන්තකරුවන්,යක්ශයන් (මොවුන් ගෝත්‍රික මිනිසුන්ය), නාගයන්(මොවුන් ගෝත්‍රික මිනිසුන්ය), සන්නලියන්ද, කුඹල් කරුවන්ද, තවත් කුලවලට අයත් පිරිසද වේ. මෙම ගමනට පිටත් වනවිට සංඝමිත්තා තෙරණියගේ වයස අවු: 32කි. ඇයගේ පුත්‍ර සාමණේරයන් මේ වනවිට ලංකාවේ සිටියේය(මිහිඳු හිමි සමඟ ). ශ්‍රි ලංකාවේ මුලින්ම පැවිදි වු කාන්තව අනුලා දේවියයි. ඊට අමතරව 1000කට අධික ලාංකික කාන්තා පිරිසක්ද දසසිල් සමාදන් වීමෙන් පැවිදි උපසම්පදාව මෙහිදී ලබා ගත්තෝය. මෙය ලංකවේ විධිමත්, විනයානුකූලව සිදුවූ මුල්ම භික්ෂූණී ශාසනයයි. මෙම පැවිදි වීම සඳහා සමාජයේ විවිධ ස්ථරවල කාන්තාවන් සිටීම දක්නට ලැබේ. සංඝමිත්තා තෙරණිය ශ්‍රි ලංකාවේ කාන්තාවන්ගේ ආධ්‍යාත්මික ජීවන මට්ටම ඉහළ නැංවීමට බොහෝ කැප කිරීම් කලාය. සංඝමිත්තා තෙරණිය අනුරාධපුරයට වැඩම කල අවස්ථාවේදී කල ඉල්ලීමකට අනුව තිස්ස රජු විසින් මුලින්ම ‘'''උපාසිකා'''’ විහාරයද භික්ෂූණීන්ට භවනා, වතාවත් ආදිය කිරීම පිණිස තවත් ගොඩනැගිලි 12ක් ද , ඒ සියල්ලෙන් වෙන්වන පරිදි සංඝමිත්තා තෙරණිය වෙනුවෙන් ‘'''හතලක'''’ විහාරයද කරවන ලදී. දීපවංශයට අනුව, ලංකාවේ භික්ෂුණී ශාසනය පිහිටුවීමත් සමඟ ධර්මය රටපුරා කාන්තාවන් අතර වයස් භේදයකින් තොරව ව්‍යාප්ත විය. පැවිදි කාන්තාවෝ(භික්ෂුණීන් ) ධර්ම ග්‍රන්ථ වැඩිපුර භාවිතා කල අතර, සාමාන්‍ය සමාජයේ විනය, එකිනෙකාට ගරුකිරීම වැනි ගුණාංග දියුණු විය. ==ජය ශ්‍රි මහා බෝධිය සහ එහි වතාවත්== [[File:Photograph of Jaya Sri Maha Bodhi Anuradhapura Sri Lanka.jpg|right|thumb|250px|Revered Bodhi tree brought by Sangamitta and planted at [[Anuradhapura]], [[Sri Lanka]] -Oldest surviving [[Bodhi Tree]]]] අශෝක රජු රජවී 12 වසරක් ගතවන මොහොතක සංඝමිත්තා තෙරණිය විසින් බුද්ධගයාවේ දක්ෂිණ ශාඛයක් ලංකාවට ගෙනෙන ලදී. මෙම පූජනීය බෝ පැලය දේවානම්පියතිස්ස රජු විසින් අනුරාධපුර '''මහමෙව්නාවේ''' රෝපණය කරන ලදී. මෙම බෝධි ශාඛයේ විශේෂත්වය වන්නේ බුදුන් පිරිණිවන්පානා මොහොතේ ප්‍රකාශ කල පරිදිම බෝ අත්ත '''''මව් ශාඛයෙන් ඉබේම වෙන්වී''''' රන් බඳුන තුල පිහිටීමයි. පසුව මෙම බෝ පැලය සහිත රන් බඳුන සංඝමිත්තා තෙරණිය විසින් ගෙනැවිත් අනුරාධපුරයේදී '''දේවානම්පියතිස්ස''' රජුට භාරදෙන ලදී. තවද බොධි පැලෑටිය උත්සවශ්‍රීයෙන් රජු විසින් රෝපණය කරන ලද්දේ, සංඝමිත්තා සහ මිහිඳු හිමි ඉදිරිපිටදී '''කජරාගාම''', '''චන්දනගාම''' සහ '''හිවක්කු''' යන පූජකවරුන්ගේද සහය ඇතිවය. ඒ මොහොතේදී අශ්චර්යවත් ලෙස තවත් බෝ පැල 8ක් මතුවිය. තවද එහි බීජ සහිත ඵල ද හටගන්නා ලදී. මෙවා ලංකාවේ '''ජම්බුකෝල''','''තිවක්ක''','''ථූපාරාම''', '''තිස්සමහාරාම''', '''ප්‍රථමසේටිය''', '''චේතියගිරි''', '''කජරාගාම''' සහ '''චන්දනගාම''' යන ප්‍රදේශ වල පූජනීය වෘක්ෂ ලෙස රෝපණය කරන ලදී. වර්ශ 1907 වන විටදී ශ්‍රි මහා බෝධියේ උස අඩි 32(9.8m) ක් වූ අතර , වටප්‍රමාණය අඩි 8.17(2.49m) කි. අඩි 61(19m)*අඩි 57(17m) ප්‍රමාණයෙන්ද , උසින් අඩි 21(6.4m) ප්‍රමාණයෙන්ද යුක්ත වු '''රන් ආලේපිත වැටකින් බෝධියට ආරක්ෂාව සපයයි'''. ඊට එපිටින් මිදුල වටේට පූජාසන පිහිටා ඇත. තවත් බෝධි ශාඛ කිහිපයක්ම කොටු සීමාව තුල රෝපණය කර පවතී. තවද වෙනත් වර්ගයේ ශාඛ 32ක් පමණ අවට දක්නට ලැබේ. මෙම බෝගය ශතවර්ෂ ගණනාවක් මුලුල්ලේම ශ්‍රි ලංකාවේ රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ඇතිව සුරක්ෂිතව පවතී. තවද එය නඩත්තු කිරීම සඳහා පත්කල ගම් වැසියෙක්ද සිටී. '''H.G. වෙල්ස් නැමති ඉතිහාසඥයා'''ගේ මෑත නිකුත් කල දත්ත අනුව නඩත්තු වී පවතින ලොව පැරණිතම ශාඛය ජයශ්‍රිමහා බෝධියයි. තවද ඉන්දියාවේ පිහිටි [https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bodhgaya_3639641913_f4c5f73689_t.jpg [[මහා බෝධියද]]] බෞද්ධයන් ඉතාම පූජනීයකොට සලකන ගසකි. ==ජීවිතයේ අග භාගය== '''ඌට්ඨිය''' රජු රජකමට පැමිණ වසර 9ක් ගතවූ අවස්ථාවේදී සංඝමිත්තා තෙරණිය පිරිනිවන් පෑ (මරණය) සේක. ඒ අනුරධපුරායේ පිහිටි ඇයගේ ආවාසය වූ '''හත්තාලෝක උපාසිකාරාමයේදී''' වයස අවු: 79ක් ව තිබියදීය. ඇයට ගරු කිරීමක් ලෙස සතියක් පුරා මුළු ශ්‍රි ලංකාව පුරාම ඇයගේ අනුස්මරණය සිදුවිය. ඇය ජීවමානව සීටියදී ඉල්ලා සිටි පරිදි ඇයගේ දේහය, නැගෙනහිර ථුපාරාමයේ බෝධි ශාඛය ඉදිරිපිට ආදාහනය කොට, එහි භෂ්මාවශේෂ මැදිකොට උට්ඨිය රජු විසින් ස්ථූපයක් සාදන ලදී. ==References== {{reflist|colwidth=30em}} ==ආශ්‍රිත ලිපි== * [[මහින්ද තෙරණුවෝ]] * [[ශ්‍රී මහා බෝධිය, අනුරාධපුර]] * [[අශෝක අධිරාජයා]] [[ප්‍රවර්ගය:භික්ෂුණිය]] [[ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු බෞද්ධයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:බුද්ධ ශාසනයේ ඉතිහාසය]] er5ucl5gvhu7f5lelze2zfhgpbxnamh 791215 791214 2026-05-22T14:12:04Z ~2026-30811-83 79095 වැරදි නම් නිවැරදි කිරීම 791215 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | Name = සංඝමිත්තා | name = | image = Arhat Sangamitta Theri.jpg | image_size = 250px | alt = | caption = සංඝමිත්තා තෙරණිය ජයශ්‍රීමහා බෝධිය ලංකාවට වැඩමවීම | birth_name = | other_names = සංඝමිත්‍රා | birth_date = ක්‍රි:පූ:3 වන සියවසේ | birth_place = ඉන්දියාවේදී උජ්ජයිනී නගරයේදී | death_date = ජීවත් වූ වයස:79 | death_place = අනුරාධපුර,ශ්‍රීලංකාව | death_cause = වයස්ගතවීම | resting_place = ශ්‍රීලංකාව | nationality = [[ඉන්දියානු]] | known_for = ප්‍රධාන වශයෙන්ම ශ්‍රි ලංකාවේ භික්ෂුණී ශාසනය පිහිටුවීම | education = ථෙරවාදී බෞද්ධ ධර්මය | alma_mater = ආයුපාලී නම් මහෝත්තමී රහත් මෙහෙණින් වහන්සේ උපාධ්‍යායවරිය | religion = [[ථෙරවාදී බෞද්ධ]] | spouse = අග්ගිබ්‍රහ්ම | children = සුමන (සාමණේර) | parents = [[අශෝක අධිරාජ්‍යයා]] (පියා)<br/>දේවි(අම්මා) | awards = ශ්‍රි ලාංකික භික්ෂූණීන් වෙනුවෙන් භික්ෂුණී ශාසනය පිහිටවූ රහත් තෙරණිය }} '''සංඝමිත්‍රා තෙරණිය''' (සිංහල උරුව:සංඝමිත්තා තෙරණිය) [[:si:අශෝක අධිරාජයා|අශෝක]] අධිරාජ්‍යයාගේ සහ එතුමාගේ බිසවුන් වූ '''"දේවී"''' නම් බෞද්ධ රැජිණගේ දියණියයි. සංඝමිත්තාගේ සොයුරු [[:si:මහින්ද තෙරණුවෝ|මහින්ද]] කුමරු ය සමග එතුමිය ද බෞද්ධ ශාසනයට ඇතුළත් වූවාය. මෙම සහෝදරයා සහ සහෝදරිය සාසන පැවිද්ද ලබා, බුදු දහම පැතිරවීම සඳහා පසුව ශ්‍රී ලංකාවට වැඩම කළ සේක කාලිංග යුද්ධය අවසාන වීමෙන් පසු අශෝක රජු තම බෞද්ධ දේවිය සමග බුද්ධාගම වැලඳ ගත් අවස්ථාවේ දියණියට බෞද්ධ නමක් තබන ලෙස කරන ලද ඉල්ලීම අනුව ඇයට සංඝමිත්තා යන නම දේවිය විසින් යොදා ඇත. අශෝක රජු තම දරුවන් ධර්ම දූත කටයුතු සඳහා විදේශ රටකට යැවීමට තීරණය කළේය. ඇයට ගරු කරන දිනය සෑම වසරකම දක්ෂිණායන දිනයයි. නැතහොත් දෙසැම්බර් 21 වැනි දිනය. ලකාවේ රජකල [[:si:දේවානම්පිය තිස්ස රජ|දේවනම්පියතිස්ස]] රජු (ක්‍රි:පූ: 250-210) අශෝක රජුගේ (ක්‍රි:පූ:304-232) සමකාලීන මිත්‍රයෙකි. එතුමාගේ ඉල්ලීමක් පරිදි [[:si:ශ්‍රී ලංකාව|ලංකාවේ]] බුදුදහම ස්ථපිත කිරීම සඳහා සංඝමිත්තා තෙරණිය සහ මිහිඳු හිමියන්(මහින්ද) පසුව ලංකාව බලා නැව් නැග පිටත් වේ. ඉන්දියන් සාගරය ඔස්සේ යාත්‍රා කල මෙම පිරිස [[:si:උතුරු පළාත|ලංකාවේ උතුරු පලාතේ]] [[:si:යාපනය අර්ධද්වීපය|යාපනය]] නගරයෙන් 16km ක් ඔබ්බට වන්නට [[:si:ඉන්දියානු සාගරය|ඉන්දියන් සාගරයේ]] වෙරලාසන්නය ඔස්සේ පිහිටි '''“මතාගල”''' නම් වු ග්‍රාමයට ගොඩබසින ලදී. මිහිඳු හිමිගේ ලංකාගමනයත් සමඟ එහි වැසියන් බෞද්ධයන් බවට පත් විය. මේ නිසා “අනුලා” බිසව සහ රජ මැඳුරේ තවත් කාන්තා පිරිසක් බුදු සසුනේ භික්ෂූණීන් ලෙස පවිදි වීමට තිස්ස රජුගෙන් අවසර ඉල්ලා සිටියේය.<ref name=Sangha>{{cite web|url=http://What-Buddha-Said.net/library/DPPN/sa/sanghamitta_theri.htm|title= Sanghamittā Therī|accessdate=2010-04-28|publisher= What the Buddha said in plain English!}}</ref><ref name=Thailand>{{Cite web|url=http://www.thaibhikkhunis.org/eng/index.php?option=com_content&task=view&id=51&Itemid=21|title= A brief history of Sanghamitta |accessdate=2010-05-02|publisher=Bodhistav Foundation}}</ref><ref name=more>{{Cite web|url=https://archive.is/20121117145117/dhammatimes.blogspot.com/2007/06/mahindagamanaya-was-more-than.html|title=Mahindagamanaya was more than a diplomatic mission|accessdate=2010-05-02|publisher=Daily Mirror}}</ref><ref name=Sangamitta>{{Cite web|url=http://www.usamyanmar.net/Buddha/Article/The%20Theri%20Arahant%20Sanghamitta.pdf |format=pdf|title=Theerrii Sanghamiitttta and The Bodhii—tree|pages=1–8|accessdate=2010-05-02|publisher=A Gift of Dhamma:Maung Paw|location=California}}</ref><ref name=Harishchandra>{{Cite book|last=Harishchanndar|first=Walisinha|title= The sacred city of Anuradhapura|pages=29–36|accessdate=2010-05-02|url=http://books.google.co.in/books?id=aWv0A4abVyQC&pg=PA30&dq=Sanghamitta#v=onepage&q=Sanghamitta&f=false|publisher= Asian Educational Services|year=1998|isbn=81-206-0216-1}}</ref> ඒ සඳහා ධර්මාශෝක අධිරාජ්‍යයා තවත් භික්ෂූණීන් පිරිසක් ලංකාවට පිටත් කර හරින ලදී. මෙම පිරිස මුල් වීමෙන් ලංකාවේ භික්ෂුණි ශාසනය ආරම්භ විය. එපමනක් නොව, ඇගේ ලංකාගමනේදී ශ්‍රි ලාංකීය බෞද්ධ ජනතාවට වන්දනමාන කිරීම සඳහා ඉන්දියාවේදී බුදුන් වහන්සේ බුදුවීමේදී සෙවන දුන් බෝධියේ රෝපණය කරන ලද ''දක්ෂිණ ශාඛාවක්''ද ශ්‍රි ලංකාවට ගෙනෙන ලදී.එය [[:si:අනුරාධපුර|අනුරාධපුරයේ]] රෝපණය කරන ලදී. ලාංකික බෞද්ධ ජනතාව ඉතාමත් ගෞරවයෙන් වන්දනාමාන කරන මෙම බෝධි ශාඛය වර්ථමානය වන විටත් නොනැසී පවතී. සෑම වසරකම උඳුවප් මස පොහෝ දිනයේදී (දෙසැම්බරයේදී) මෙම බෝධිය ඉතා උත්සවශ්‍රීයෙන් වන්දනාමාන කරනු ලැබේ. එය ශ්‍රි ලංකා බෞද්ධයන් ලද අගනා පූජනීය වස්තුවක් ලෙස සලකයි.<ref name=Thailand/><ref name=Sangamitta/><ref name=festival>{{Cite web|url=http://What-Buddha-Said.net/drops/III/Unduwap_Poya_Day.htm|title= How to be Real Buddhist through Observance?|accessdate=2010-05-02|publisher=What Buddha Said Net}}</ref> == පසුබිම == ක්‍රිස්තු පූර්ව 3 වන සියවසේ ඉන්දියාව පාලනය කළ, [[:si:මගධ රාජාවලිය|මෞර්ය වංශික අශෝක අධිරාජ්යයාගේ]](සංඝමිත්තාගේ පියාණන්) මූලිකත්වයෙන්, [[:si:මහින්ද තෙරණුවෝ|මිහිඳු හිමි]] ලංකාවට මුලින්ම බුදුදහම හදුන්වා දුන්නේය. ඉන්පසු ශ්‍රි ලාංකික කාන්තාවන්ට ධර්මයක අවශ්‍යතාවය හදුනාගත් එතුමිය ශ්‍රි ලංකාවේ වැඩසිටි සමයේ මූලික පරමාර්ථය ලෙස සැලකුවේ ශ්‍රි ලාංකික කාන්තාවන් බුදු දහමට යොමු කිරීමයි.තමන් වැලඳගත් මෙම උතුම් [[:si:ථේරවාදය|ථෙරවාද බුදු දහම]] කලාපයේ තවත් රටවල් 9ක් තුල ව්‍යාප්ත කිරිමට අශෝක රජු ක්‍රියා කලේය. අශෝක රජුගේ සමකාලීන මිත්‍රයකු වූද, ශ්‍රි ලංකාවේ රජතුමා වුද දේවානම්පියතිස්ස රජු ශ්‍රි ලංකාව තුල බුදුදහමේ ප්‍රචලිත වීම දුටුවේය. කෙසේ වුවද බුදුදහම ඉන්දියාව අවට රටවල් කිහිපය තුල ප්‍රචලිත කිරීමට ප්‍රථම, අශෝක රජු, [[මොග්ගලීපුත්ත තිස්ස]] මහරහතන් වහන්සේ හමුවී උපදෙස් ලබා ගත්තේය. මෙහිදී [[:si:බ‍්‍රාහ්මණයෝ සහ බ‍්‍රාහ්මණ සමාජය|බ්‍රාහ්මීය හින්දු ආගම]] නිසා බුදු දහමට වන හානිය ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා කල අතර, විනයානුකූල නොවු භික්ෂූන් ගැනද සාකච්ඡා කෙරිණි. බුදු දහමේ අනාගත පැවැත්ම ගැන සිතා, මෙයට විසඳුමක් ලෙස රහතන් වහන්සේලා '''1000''' නමකගේ සහභාගිත්වයෙන් තුන්වන ධර්ම සංගායනාවක් පැවැත්වීමට තීරණය විය. මෙම සංගායනාවේ මූලිකත්වය ගෙන ක්‍රියා කලේ මොග්ගලීපුත්ත තිස්ස මහරහතන් වහන්සේයි. [[:si:ධර්ම සංගායනා|සංගායනාවෙන්]] අනතුරුව පිරිසිදු බුදුදහම ව්‍යාප්ත කිරීම පිණිස, කණ්ඩායම් 9ක් විවිධ දිශාවලට පිටත් කරන ලදී. මෙසේ අශෝක රජු විසින් දිශා 9කට ධර්මදුත පිරිස පිටත් කර හරින ලදී. ඉන්දියාවේ දකුණු දෙසට පිටත් කර හරින ලද පිරිසෙහි නායකත්වය මිහිඳු හිමි භාර ගත්තේය. තිස්ස රජුගේ ඉල්ලීම පරිදි, මිහිඳු හිමි ඇතුලු පිරිස ශ්‍රි ලංකාව බලා පිටත් විය. මෙම දීර්ඝ ගමනට පෙර සිය මෑණියන්ගේ ආශිර්වාදය ලබා ගැනීමට උන්වහන්සේ අමතක නොකලේය. මෙම ගමනට මිහිඳු හිමි සහ තවත් 6 දෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායමක් විය. එනම් '''ඉට්ඨිය''','''උත්ථිය''','''සම්බල''','''බද්ධසාල''' යන රහතන්ද , [[:si:බුද්ධාගමේ ඉතිහාසය|සුමන සාමණේරයන්ද]](මිහිඳු හිමිගේ බෑණනුවන්) ,'''භන්ඩුක'''(මිහිඳු හිමිගේ ඥාති සහෝදරයෙකි) උපාසකත් ය. මෙම දුත පිරිසෙහි සියලු සාමාජිකයන් රාජකීය පව්ලට අයත් විය. බුදු දහම ශ්‍රි ලංකාව තුල ව්‍යාප්ත කිරීමේ වැදගත්කම අවධාරණය කරමින් පිටත් කරවූ දුත පිරිස අශෝක රජු විසින් සිදු විය. බුදුරජාණන් වහන්සේ බුද්ධත්වය ලැබීමෙන් පසු වැඩ සිටි කාලය තුළ 3 වතාවක් ලංකාවට වරින් වර වැඩම කර ඇත. එනම් බුද්ධත්වයෙන් වසර 8ක් පමණ ගතවූ මොහොතේය. එසේ වැඩම කල උන්වහන්සේ, එවකට ලංකාවේ වාසය කල රාජ්‍යවාංශික පිරිසට මෙන්ම, සාමාන්‍ය ජනතාවට ද උන්වහන්සේ අවබෝධ කල ධර්මයෙහි අර්ථය වටහා දුන් අතර, ජනතාවට [[:si:පන්සිල්|ශික්ෂාපද]] හදුන්වා දී ඒවා පිලිපැදීමටද ඉගැන්විය.නමුත් බුදුන්වහන්සේගේ ලංකාගමනය සිදුවී බොහෝ කලක් ගතවන එම වකවානුවේදී නැවතත් ලංකාව තුල බුදුදහම ව්‍යාප්ත කිරීම කාලෝචිත විය.බුදුන් ජීවමානව වැඩිසිටි කාලයේදී ,බුදුදහමෙහි අනාගත පැවැත්ම සලසා ධර්ම විනය පුහුණු කිරීමට සංඝ සමාජයක් පිහිටුවන ලදී. එනම් භික්ෂූන් සහ භික්ෂූණීන් (මෙහෙණින් ) වහන්සේලාය. පිරිසිදු බුදුදහම අනාගත පරපුරට දයාද කිරීම මෙහි අරමුණ විය. <br /> තම රට තුල ආගමික පසුබිමක් එවකට නොමැතිබව හොඳින්ම අවබෝධ කරගත් තිස්ස රජු, ඉන්දියාවෙන් පැමිණි මෙම දූත පිරිස ඉතා කැමැත්තෙන් පිලිගත්තේය. මිහිඳු හිමි උන්වහන්සේගේ පිරිවර සමඟ වැඩම කලේ '''අනුරාධපුරය'''ටයි. එහිදී තිස්ස රජු සහ රජුගේ මළණුවන්ගේ භාර්යාව වන '''අනුලා''' දේවිය ඇතුළු කාන්තා පිරිසද, '''මහාමේඝ''' උයනේදී හමුවිය. එහිදී මිහිඳුහිමිගේ දූත මෙහෙවරෙහි සාර්ථකත්වය සනාථ කරමින් උන්වහන්සේ විසින් ලංකාවේ පුරුෂ පක්ෂය සඳහා භික්ෂූ ශාසනය පිහිටුවන ලදී.<br /> මේ වනවිට තිස්ස රජු මෙන්ම අනුලා දේවියද තෙරුවන් සරණ ගොස් තිබිණි. මෙහිදී අනුලා දේවියඇතුළු දහසකට අධික කාන්තා පිරිස පැවිදි වීමට අවසර ඉල්ලා සිටියෝය. තමන් විසින් කාන්තාවන්ට පැවිද්ද ලබාදිය නොහැකි බවත්, එය කල හැක්කේ තෙරණින්(මෙහෙණින්) වහන්සේ නමකට බවත් සඳහන් කල මිහිඳු හිමි පැවසුවේ, අශෝක රජුට හසුනක් යවා, තම නැගණිය වන සංඝමිත්තාගේ සහය ලබාගන්නා ලෙසයි(බුද්ධ දර්ශනය පිළිබඳව මනා අවබෝධයක් ඇය සතු විය). ඒ උපදෙස් අනුව ක්‍රියා කල රජු තවත් යමක් ඉල්ලා සිටියේය. එනම් , බුද්ධත්වයට පත්වීමේදී බෝධිසත්වයන් පිටදුන් [[මහා බෝධියේ ශඛාවක්]] ද ඇය සමඟ වැඩම කරවන ලෙසයි. මෙම හසුන අශෝක රජුට යැවීමට, තම බෑණා වූ ඇමති '''අරිට්ඨ''' කුමරා සුදුසු බව රජතුමා සිතීය. එහිදී එක් කොන්දේසියක් මත කුමරු ගමනට එකඟ විය. එනම් පෙරලා පැමිණි පසු තමන්ටද භික්ෂූ ශාසනය තුල පැවිදි වීමට අවසර දෙන ලෙසටයි. එයට අනුමැතිය දුන් රජු අරිට්ඨ කුමරු ඉන්දියාවට පිටත් කර හැරීය. ==ජීවිතයේ මුල් භාගය== සංඝමිත්තාගේ දෙමවුපියන් අශෝක අධිරාජ්‍යයා සහ ඔහුගේ අගමෙහෙසිය විදීස දේවියයි.ක්‍රි:පූ 285 දී ඇය උපත ලැබුවාය. ජනකතා අනුව අශෝක රජුගේ දෙවන දරුවාවු ද, මහින්ද කුමරුගේ බාල නැගණිය වුද සංඝමිත්තාගේ උපත පිලිබඳව ග්‍රන්ථ පවා ලියවී ඇත. [[:si:මෞර්ය අධිරාජ්‍යය|ඉන්දියාවේ මධ්‍ය ප්‍රදේශයේ]] '''‘උජ්ජයිනී‘''' නම් වු ග්‍රාමයේ ඇයගේ උපත සිදුවී ඇත. කුඩා කලදීම සංඝමිත්තා සහ මහින්ද [[:si:ශ්‍රී ලංකාවේ බුද්ධාගම|බුදුදහම]] වැලඳගෙන තිබුණි. වයස අවු:14 දී අශෝක රජුගේ බෑණනුවන් කෙනෙකු වන්නාවූ '''‘අග්‍රිබ්‍රාහ්මී’''' නම් වූ කෙනෙකු සමඟ ඇය විවාහ වෙයි. ඇයට සුමන නමින් පුතෙකු විය. පසු කලෙක ඇයද මහණ වී , මිහිඳු හිමි(මාමා) සමඟ ලංකාවට පැමිණ බුදුදහම ප්‍රචලිත කිරීමේ කටයුතුවල නිරතව ඇත.ඇය වයස අවු:18දී [[ථෙරවාදී බුදුසසුනෙහි]] පැවිදි බව ලබයි (මහින්ද කුමරු මහණ වී ඇත්තේද මේ වකවානුවෙහිදීමය ). සංඝමිත්තා තෙරණියගේ දැඩි වීර්යය සහ කැපවීම නිසාම නොබෝ කලකින් අරහත්වයට පත්විය. මෙම මෙහෙණිය පසුව '''‘පාටලීපුත්‍ර’''' නම් වු ග්‍රාමයෙහි ජීවත්වීය. ==ජීවිතයේ මැද භාගය== මිහිඳු හිමිගේ ලංකාගමනේදී උන්වහන්සේ දේශනා කල ධර්මය අසා, තිස්ස රජුගේ මලණුවන්ගේ බිරිඳ වූ අනුලා දේවිය [[සෝතාපණ්ණ]] විය. පසුව ඇය පැවිදි බව ඉල්ලා සිටි නිසා, තිස්ස රජු මෙන්ම මිහිඳු හිමියන්ද අශෝක රජුට හසුන් පතක් යවා කියා සිටියේ , සංඝමිත්තා තෙරණිය ලංකාවට වැඩම කරවා දෙන ලෙසටය. එය තිස්ස රජුගේ කාරුණික ඉල්ලීමක් ලෙස සටහන් කර තිබිණි. තිස්ස රජු සහ තම පුතු මිහිඳු හිමිගේ ඉල්ලීමට අනුව , අනුලා දේවිය ඇතුලු කාන්තා පිරිසට පැවිදි බව ලබා දීම පිණිස, අශෝක රජු විසින් සංඝමිත්තා තෙරණිය, තවත් උගත් භික්ෂූණීන් 10 දෙනෙකු ඇතුලු පිරිසක් ලංකාවට යවන ලදී.මුලදී තම දියණිය වෙනත් රටකට යැවීමට අශෝක රජු අකමැත්ත පලකර සිටියද , සංඝමිත්තා තෙරණියගේ කැමැත්ත සහ බලවත් ආයාචනය නිසාම පසුව රජු ඊට අනුමැතිය ලබා දුන්නේය. ඇය තම පියාට මෙසේ පවසා සිටියේය. {{quotation |''මහරජතුමණි! මාගේ සොහොයුරාට මාගේ පැමිණීම අත්‍යාවශ්‍ය වී තිබේ. පැවිදි වීමට සිටින ලාංකික කාන්තා පිරිස බොහෝය; එමනිසා නිසැකවම මා එහි පැමිණීම අනිවාර්ය වේ''. }} එතුමියගේ ලංකාගමනෙහි අරමුණ වූයේ, බුදුදහම ව්‍යාප්ත කිරීම සඳහා භික්ෂූණී සංඝ සමාජය පිහිටුවීමත්, ලංකාවේ කාන්තාවන්ගේ විමුක්තිය සලසා දීමත්ය. රන් බඳුනක බහාලූ බෝධි ශාඛයද රැගෙන නැවකින් යාත්‍රා කල තෙරණිය, ලංකාවේ උතුරු වෙරළේ ජම්බුකෝල පටුනෙන් ගොඩබසින ලදී. බෝධි පැලය සහිත සංඝමිත්තා ඇතුලු පිරිස තිස්ස රජු විසින් ඉතා ගෞරවයෙන් සහ භක්තියෙන් පිලිගන්නා ලදී. මෙම පිරිස රජුගේ පිරිස විසින් උත්සව මධ්‍යයේ අනුරාධපුරයට කැඳවාගෙන යන ලදී. ඔවුන් පිරිස උතුරු දොරින් අනුරාධපුරයට ඇතුළු විය. එතැන් සිට මර්ගයේ සුදු වැලි අතුරා තිබුණි. '''මහාමේඝ''' නම් වූ උපවනයේ පූජෝපහාර මැද ජය ශ්‍රි මහා බෝධින් වහන්සේගේ දක්ශිණ ශාඛය රෝපණය කරන ලදී. එය වර්තමානය වන විටත් එය නොනැසී පවතී. දීපවංශයේ සඳහන් වන පරිදි සංඝමිත්තා තෙරණිය සමග ලංකාවට පැමිණි භික්ෂුණීන් වහන්සේලා වන්නේ '''උත්තරා''', '''හේමා''','''පසද්පලා''','''අග්ගිමිත්තා''','''දාසිකා''', '''ජේගු''', '''පබ්බතා''','''මන්තා''','''මල්ලා''' සහ '''ධම්මදාසියා''' යන පිරිසයි. මීට අමතරව ශ්‍රි ලංකාවෙන් ගිය රාජ දූතයා වන '''අතිත''' කුමරු පිරිස සමග නැව් නැග ආපසු පැමිණෙන විට, විවිධ කර්මාන්ත වලට දක්ෂ වූ පිරිසක්ද ගෙන්වා ගන්නා ලදී. එසේම මගධයේ රාජකීය පෙළපතට අයත් 8 දෙනෙක්ද (බෝගත්, සුමිත්ත, සන්ගොත්,දෙව්ගොත්, හිරුගොත්, දම්ගොත්, සිසිගොත් සහ ජටින්දරා) , රදළ පෙළපතට අයත් 8 දෙනෙකුත්, බ්‍රාහ්මණවරු 8 දෙනෙකුත්, වෛශ්‍යයන් (වෙළෙදුන්)8 දෙනෙකුත්,එඪේරුන්,කර්මාන්තකරුවන්,යක්ශයන් (මොවුන් ගෝත්‍රික මිනිසුන්ය), නාගයන්(මොවුන් ගෝත්‍රික මිනිසුන්ය), සන්නලියන්ද, කුඹල් කරුවන්ද, තවත් කුලවලට අයත් පිරිසද වේ. මෙම ගමනට පිටත් වනවිට සංඝමිත්තා තෙරණියගේ වයස අවු: 32කි. ඇයගේ පුත්‍ර සාමණේරයන් මේ වනවිට ලංකාවේ සිටියේය(මිහිඳු හිමි සමඟ ). ශ්‍රි ලංකාවේ මුලින්ම පැවිදි වු කාන්තව අනුලා දේවියයි. ඊට අමතරව 1000කට අධික ලාංකික කාන්තා පිරිසක්ද දසසිල් සමාදන් වීමෙන් පැවිදි උපසම්පදාව මෙහිදී ලබා ගත්තෝය. මෙය ලංකවේ විධිමත්, විනයානුකූලව සිදුවූ මුල්ම භික්ෂූණී ශාසනයයි. මෙම පැවිදි වීම සඳහා සමාජයේ විවිධ ස්ථරවල කාන්තාවන් සිටීම දක්නට ලැබේ. සංඝමිත්තා තෙරණිය ශ්‍රි ලංකාවේ කාන්තාවන්ගේ ආධ්‍යාත්මික ජීවන මට්ටම ඉහළ නැංවීමට බොහෝ කැප කිරීම් කලාය. සංඝමිත්තා තෙරණිය අනුරාධපුරයට වැඩම කල අවස්ථාවේදී කල ඉල්ලීමකට අනුව තිස්ස රජු විසින් මුලින්ම ‘'''උපාසිකා'''’ විහාරයද භික්ෂූණීන්ට භවනා, වතාවත් ආදිය කිරීම පිණිස තවත් ගොඩනැගිලි 12ක් ද , ඒ සියල්ලෙන් වෙන්වන පරිදි සංඝමිත්තා තෙරණිය වෙනුවෙන් ‘'''හතලක'''’ විහාරයද කරවන ලදී. දීපවංශයට අනුව, ලංකාවේ භික්ෂුණී ශාසනය පිහිටුවීමත් සමඟ ධර්මය රටපුරා කාන්තාවන් අතර වයස් භේදයකින් තොරව ව්‍යාප්ත විය. පැවිදි කාන්තාවෝ(භික්ෂුණීන් ) ධර්ම ග්‍රන්ථ වැඩිපුර භාවිතා කල අතර, සාමාන්‍ය සමාජයේ විනය, එකිනෙකාට ගරුකිරීම වැනි ගුණාංග දියුණු විය. ==ජය ශ්‍රි මහා බෝධිය සහ එහි වතාවත්== [[File:Photograph of Jaya Sri Maha Bodhi Anuradhapura Sri Lanka.jpg|right|thumb|250px|Revered Bodhi tree brought by Sangamitta and planted at [[Anuradhapura]], [[Sri Lanka]] -Oldest surviving [[Bodhi Tree]]]] අශෝක රජු රජවී 12 වසරක් ගතවන මොහොතක සංඝමිත්තා තෙරණිය විසින් බුද්ධගයාවේ දක්ෂිණ ශාඛයක් ලංකාවට ගෙනෙන ලදී. මෙම පූජනීය බෝ පැලය දේවානම්පියතිස්ස රජු විසින් අනුරාධපුර '''මහමෙව්නාවේ''' රෝපණය කරන ලදී. මෙම බෝධි ශාඛයේ විශේෂත්වය වන්නේ බුදුන් පිරිණිවන්පානා මොහොතේ ප්‍රකාශ කල පරිදිම බෝ අත්ත '''''මව් ශාඛයෙන් ඉබේම වෙන්වී''''' රන් බඳුන තුල පිහිටීමයි. පසුව මෙම බෝ පැලය සහිත රන් බඳුන සංඝමිත්තා තෙරණිය විසින් ගෙනැවිත් අනුරාධපුරයේදී '''දේවානම්පියතිස්ස''' රජුට භාරදෙන ලදී. තවද බොධි පැලෑටිය උත්සවශ්‍රීයෙන් රජු විසින් රෝපණය කරන ලද්දේ, සංඝමිත්තා සහ මිහිඳු හිමි ඉදිරිපිටදී '''කජරාගාම''', '''චන්දනගාම''' සහ '''හිවක්කු''' යන පූජකවරුන්ගේද සහය ඇතිවය. ඒ මොහොතේදී අශ්චර්යවත් ලෙස තවත් බෝ පැල 8ක් මතුවිය. තවද එහි බීජ සහිත ඵල ද හටගන්නා ලදී. මෙවා ලංකාවේ '''ජම්බුකෝල''','''තිවක්ක''','''ථූපාරාම''', '''තිස්සමහාරාම''', '''ප්‍රථමසේටිය''', '''චේතියගිරි''', '''කජරාගාම''' සහ '''චන්දනගාම''' යන ප්‍රදේශ වල පූජනීය වෘක්ෂ ලෙස රෝපණය කරන ලදී. වර්ශ 1907 වන විටදී ශ්‍රි මහා බෝධියේ උස අඩි 32(9.8m) ක් වූ අතර , වටප්‍රමාණය අඩි 8.17(2.49m) කි. අඩි 61(19m)*අඩි 57(17m) ප්‍රමාණයෙන්ද , උසින් අඩි 21(6.4m) ප්‍රමාණයෙන්ද යුක්ත වු '''රන් ආලේපිත වැටකින් බෝධියට ආරක්ෂාව සපයයි'''. ඊට එපිටින් මිදුල වටේට පූජාසන පිහිටා ඇත. තවත් බෝධි ශාඛ කිහිපයක්ම කොටු සීමාව තුල රෝපණය කර පවතී. තවද වෙනත් වර්ගයේ ශාඛ 32ක් පමණ අවට දක්නට ලැබේ. මෙම බෝගය ශතවර්ෂ ගණනාවක් මුලුල්ලේම ශ්‍රි ලංකාවේ රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ඇතිව සුරක්ෂිතව පවතී. තවද එය නඩත්තු කිරීම සඳහා පත්කල ගම් වැසියෙක්ද සිටී. '''H.G. වෙල්ස් නැමති ඉතිහාසඥයා'''ගේ මෑත නිකුත් කල දත්ත අනුව නඩත්තු වී පවතින ලොව පැරණිතම ශාඛය ජයශ්‍රිමහා බෝධියයි. තවද ඉන්දියාවේ පිහිටි [https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bodhgaya_3639641913_f4c5f73689_t.jpg [[මහා බෝධියද]]] බෞද්ධයන් ඉතාම පූජනීයකොට සලකන ගසකි. ==ජීවිතයේ අග භාගය== '''ඌට්ඨිය''' රජු රජකමට පැමිණ වසර 9ක් ගතවූ අවස්ථාවේදී සංඝමිත්තා තෙරණිය පිරිනිවන් පෑ (මරණය) සේක. ඒ අනුරධපුරායේ පිහිටි ඇයගේ ආවාසය වූ '''හත්තාලෝක උපාසිකාරාමයේදී''' වයස අවු: 79ක් ව තිබියදීය. ඇයට ගරු කිරීමක් ලෙස සතියක් පුරා මුළු ශ්‍රි ලංකාව පුරාම ඇයගේ අනුස්මරණය සිදුවිය. ඇය ජීවමානව සීටියදී ඉල්ලා සිටි පරිදි ඇයගේ දේහය, නැගෙනහිර ථුපාරාමයේ බෝධි ශාඛය ඉදිරිපිට ආදාහනය කොට, එහි භෂ්මාවශේෂ මැදිකොට උට්ඨිය රජු විසින් ස්ථූපයක් සාදන ලදී. ==References== {{reflist|colwidth=30em}} ==ආශ්‍රිත ලිපි== * [[මහින්ද තෙරණුවෝ]] * [[ශ්‍රී මහා බෝධිය, අනුරාධපුර]] * [[අශෝක අධිරාජයා]] [[ප්‍රවර්ගය:භික්ෂුණිය]] [[ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු බෞද්ධයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:බුද්ධ ශාසනයේ ඉතිහාසය]] s233i5f3fn2s3542xczeyv9ejfkw8aq සාකච්ඡාව:පිළිකාවේදය 1 25975 791343 165646 2026-05-23T06:57:53Z Yasasuru 23090 Yasasuru විසින් [[සාකච්ඡාව:ඔන්කොලොජි]] සිට [[සාකච්ඡාව:පිළිකාවේදය]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී: Misspelled title 165646 wikitext text/x-wiki == Oncology? == මෙම ලිපියේ අන්තර්ගතය සැබැවින්ම තිබිය යුත්තේ වෙනත් ලිපියක නොවේද? --[[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 07:26, 4 ඔක්තෝබර් 2010 (යූටීසී) ===පිලිතුර=== Oncology යනු පිලිකා සහ පිලිකා නොවන ගෙඩි සම්බන්ද වෛද්‍ය වේදයයයි. මෙම වදනට ගැලපෙන සිංහල වදනක් නොමැතිවීම කලකසිට පවතින ගැටළුවකි. කලක් '''අර්බුද'' වදන පිලිකා සහ පිලිකා නොවන ගෙඩි සඳහා යෙදුවද එයද එතරමි නොගැලපේ. දැනට මාස කීපයකට පෙර මහරගම පිලිකා රෝහලේ නම වෙනස්කල යුතුබවට රජය ප්‍රතිපත්තිමය තීරනයකට එලඹුනද වදනක් නොමැතිවීම නිසා ක්‍රියාත්මක වීම පමාවී ඇත. ගැලපෙන වදනක් යෝජනා කරනමෙන් රජය විවෘත ආරාධනාවක් සිදුකර ඇත. [[User:Singhalawap|Singhalawap]] ([[User talk:Singhalawap|talk]]) 08:40, 4 ඔක්තෝබර් 2010 (යූටීසී) :නියමයි වැප්. ඔන්න චාන්ස් එකක් තියෙනවා වැඩ පෙන්වන්න. --&nbsp;[[පරිශීලක:බිඟුවා|<span style="color:BLUE;"><b>බිඟුවා</b></span>]]&nbsp;[[User talk:බිඟුවා|<sup><span style="color:RED;">සාකච්ඡාව</span></sup>]] 03:03, 16 අගෝස්තු 2011 (යූටීසී) fr3yzga0a2yb2ruh959ubqtohbxrio0 791391 791343 2026-05-23T08:58:41Z Lee 85 /* අන්තර්ගතය */ නව ඡේදය 791391 wikitext text/x-wiki == Oncology? == මෙම ලිපියේ අන්තර්ගතය සැබැවින්ම තිබිය යුත්තේ වෙනත් ලිපියක නොවේද? --[[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 07:26, 4 ඔක්තෝබර් 2010 (යූටීසී) ===පිලිතුර=== Oncology යනු පිලිකා සහ පිලිකා නොවන ගෙඩි සම්බන්ද වෛද්‍ය වේදයයයි. මෙම වදනට ගැලපෙන සිංහල වදනක් නොමැතිවීම කලකසිට පවතින ගැටළුවකි. කලක් '''අර්බුද'' වදන පිලිකා සහ පිලිකා නොවන ගෙඩි සඳහා යෙදුවද එයද එතරමි නොගැලපේ. දැනට මාස කීපයකට පෙර මහරගම පිලිකා රෝහලේ නම වෙනස්කල යුතුබවට රජය ප්‍රතිපත්තිමය තීරනයකට එලඹුනද වදනක් නොමැතිවීම නිසා ක්‍රියාත්මක වීම පමාවී ඇත. ගැලපෙන වදනක් යෝජනා කරනමෙන් රජය විවෘත ආරාධනාවක් සිදුකර ඇත. [[User:Singhalawap|Singhalawap]] ([[User talk:Singhalawap|talk]]) 08:40, 4 ඔක්තෝබර් 2010 (යූටීසී) :නියමයි වැප්. ඔන්න චාන්ස් එකක් තියෙනවා වැඩ පෙන්වන්න. --&nbsp;[[පරිශීලක:බිඟුවා|<span style="color:BLUE;"><b>බිඟුවා</b></span>]]&nbsp;[[User talk:බිඟුවා|<sup><span style="color:RED;">සාකච්ඡාව</span></sup>]] 03:03, 16 අගෝස්තු 2011 (යූටීසී) == අන්තර්ගතය == @[[පරිශීලක:Yasasuru|Yasasuru]], හරවා යවා ඇත්තේ ඒකාබද්ධයකින් තොරව නේද? -- [[User:Lee|Lee]] ([[User talk:Lee|talk]]) 08:58, 23 මැයි 2026 (යූටීසී) d44jljbcxllosh30k0dzht6nsmtd4zk ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය 0 34297 791223 791213 2026-05-22T17:21:36Z KSLwiki24 70498 /* ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ පරිපාලනය ව්‍යුහය */ minor edits 791223 wikitext text/x-wiki {{Pp-vandalism|small=yes}}{{Pp-move-vandalism}}[[Image:Most Venerable Walitota Sri Gnanawimalatisssa Maha Thera (1766-1833).jpg|thumb|right|238px|ශ්‍රීමත් පරම පූජ්‍යතර මහා ධම්ම රාජාධි රාජගුරු ගණාචරිය ශ්‍රී විභූෂණ අඹගහපිටියේ ශ්‍රී ඤාණවිමලතිස්සාභිධාන මහා නාහිමිපාණන් වහන්සේ (ශ්‍රී ලංකා අමරපුර නිකායේ නිර්මාතෘ)]] '''ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය''' යනු වර්ෂ 1802 දී ආරම්භ කරන ලද ශ්‍රී ලාංකීය පැවිදි නිකායකි. එය එවකට බුරුමයේ කොන්බෝං රාජවංශයේ අගනුවර වූ අමරපුර නගරය මුල්කොට නම් කර ඇත. අමරපුර නිකායේ හිමිවරු ථෙරවාදී බෞද්ධයෝය. 2019 අගෝස්තු 16 වන දින අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ නිකායන් ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ නිකාය බවට පත් කරමින්, අමරපුර - රාමඤ්ඤ නිකාය ලෙස ඒකාබද්ධ කරන ලදී.<ref name=unity>[http://www.themorning.lk/amarapura-and-ramanna-denominations-unified/ Amarapura and Ramanna denominations unified], the Morning Lanka, accessed 2019.08.17</ref> ==අතීතය== 18 වන සියවසේ මැද භාගය වන විට ලක්දිව උපසම්පදාව නැති වී ගොස් තිබුණි. ශ්‍රී ලංකාවේ බුදු සසුන තෙවරක්ම පිරිහුණු අතර එය නැවත ඇති කිරීමට ගත් උත්සාහය ව්‍යර්ථ විය. එමනිසා කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රාජ්‍ය සමයේ (1747 - 1782) වැලිවිට සරණංකර මාහිමිපානන්ගේ ආරාධනාවෙන් උපාලි නම් තෙරණුවන් වහන්සේ නමක් 1753දී මහනුවරට වැඩම කර උපසම්පදාව නැවත පිහිට වු අතර, එය සියම් නිකාය නම්වේ. එයට හේතුව උපසම්පදාව රැගෙන ආවේ සියම් දේශයෙන් වීමයි.<ref>{{Cite web |url=http://www.divaina.com/2010/01/20/feature02.html |title=ගණින්නාන්සේලා කියවිය යුතු සංඝරජ වැලවිට සරණංකර චරිතය |access-date=2010-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170120202643/http://www.divaina.com/2010/01/20/feature02.html |archive-date=2017-01-20 |url-status=dead }}</ref> බුදු දහම නැවත ස්ථාපිත කර දශකයක් පමණ ගතවීමෙන් පසු 1764 දී එම නිකායට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලා කණ්ඩායමක් එක්ව එම නිකායේ උපසම්පදාව ලැබීමට ගොවිගම කුලයට අයත් විය යුතු බවට නීතියක් පැනවීය. මෙම සමයේදී බුදුරජාණන් වහන්සේ විනය නොසලකා හැර තිබුණු අතර, සමහර භික්ෂුන් වහන්සේලා වතුපිටි අයත් කරගෙන අඹුදරුවන් සමඟ පුද්ගලික නිවාස වල ජීවත් වුහ. ඔවුන් තන්නාසි නමින් හැඳින්වේ. මෙම සම‍යේදී ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළ බඩ ප්‍රදේශය ලන්දේසී ආක්‍රමණ වලට ලක්වෙමින් පැවතුණි. සියම් නිකායේ මෙම ගොවිගම කුල භේදයට විරෝධය පල කෙරමින් වෙනත් කුල වලට අයත් භික්ෂුන් වහන්සේලා රජුගේ අනුග්‍රහය නොලබමින් උපසම්පදා උත්සව 2 ක් 1772 දී තොටගමුව විහාරයේදී ද, 1796 දී තංගල්ලේදී ද පැවැත්විය. නමුත් සියම් නිකාය මෙය විනය නීති කැඩීමක් බව පවසා ඒවාට අනුමැතිය ලබා නොදුන්හ. ===ආරම්භය=== ගොවිගම කුලවාදයත්, ක්‍රි .ව. 1762 ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහයන් විසින් පැනවූ කතිකාවතත් කරණකොටගෙන වෙරළබඩ පළාත් වල විසු භික්ෂුන් වහන්සේලාට උපසම්පදා භාවය ලබාගත නොහැකි විය. මෙම තත්ත්වය වෙනස් කිරීමට සිතූ 1779 දී අඹගහපිටියේ ඤාණවිමලතිස්ස නම් භික්ෂුන් වහන්සේ නමක් තවත් සාමණේර හිමිවරුන් කණ්ඩායමක් සමඟ පහතරට ධනවත් දානපතියෙකුගේ අනුග්‍රහය සහිතව උපසම්පදාව ලබා ගැනීම සඳහා බුරුමය වෙත පිටත්වුහ. 1800 දී බුරුමයේ සංඝරාජ මාහිමියන් අතින් ඔවුන් උපසම්පදාව ලැබීය. මෙම කණ්ඩායම 1802 දී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණියහ. එහිදී ඔවුන් සමඟ පැමිණි ජ්‍යෙෂ්ඨ මියන්මාර් භික්ෂුන් අතින් බලපිටිය මාදු ගඟේ තනවන ලද විශේෂ සීමා මාලකයක වෙසක් පුන් පොහොය දිනයේදී උපසම්පදා උළෙලක් පැවැත්විණි. ඒ සමගින්මෙ පරම පූජ්‍යතර මහා ධම්ම රාජාධි රාජගුරු ගණාචරිය ශ්‍රී විභූෂණ අඹගහපිටියේ ශ්‍රී ඤාණවිමලතිස්සාභිධාන මහා නාහිමිපාණන් වහන්සේගේ ආදිකර්තෘත්වයෙන් වැලිතර අඹගහපිටියේ ශ්‍රී අම්බරුක්ඛාරාම මූල මහා විහාරය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් අමරපුර සමාගම නම් වූ නවනිකායක් ඇරඹි අතර ආරම්භයේ දීම පහතරටට පමණක් සීමා නොවී උඩරට ඇතුළු සමස්ත සිරිලක සිසාරා පූජ්‍යතර බෝගහපිටියේ ශ්‍රී ධම්මජ්ජෝති මහනාහිමි, පූජ්‍යතර කපුගම ශ්‍රී ධම්මක්ඛන්ධ මහනාහිමි, පූජ්‍යතර කතළුවේ ශ්‍රී ගුණරතන තිස්ස මහනාහිමි, පූජ්‍යතර අත්තුඩාවේ ශ්‍රී ධම්මරක්ඛිත මහනාහිමි යන මහා ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේලාගේ උත්සාහයේ ප්‍රතිඵල වශයෙන් මහා නිකායක් වශයෙන් ව්‍යාප්ත කෙරිණ. ===නිල පිලිගැනීම=== සලාගම, කරාව හා දුරාව කුල වලට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලාද බුරුමය වෙත ගොස් උපසම්පදාව ලබාගත් අතර, 1810 දී බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුව අමරපුර නිකායේ උපසම්පදාව පිළිගන්නා බවට නිවේදනයක් නිකුත් කළේය. නමුත් සියම් නිකාය විසින් බුදුදහමට පටහැනිව සිදුකල මෙම ක්‍රියාව හේතුවෙන් කුල වශයෙන් බෙදීමට ලක්විය. ==වැදගත්කම== අමරපුර නිකායේ ආරම්භය ශ්‍රී ලාංකික බුදුදහමේ හා සමාජයේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කරයි. පළමුවරට රාජ්‍ය අනුග්‍රහය රහිතව බුදුදහම වෙනුවෙන් කැපවුනු ගිහි දානපතියන් මුල් වීමෙන් නව නිකායන් බිහිවිය. එම හේතුවෙන් වෙනත් නිකායන් මෙන් නොව අමරපුර නිකාය රාජ්‍ය බලය හා රජතුමාගෙන් නිදහස් විය. ඒ වෙනුවට මධ්‍යම පාන්තික දායකයන් සමඟ වඩාත් සමීපව කටයුතු කලහ. මේ හේතුවෙන් 18 හා 19 වන සියවස් වල මධ්‍යම පංතියේ බලය වැඩි විය. එසේම කුලවාදයට එරෙහි භික්ෂු පරපුරක් මෙතුළින් බිහිවූ අතර මෑත භාගයේදී අමරපුර මහා සංඝ සභාව රාමඤ්ඤ මහා නිකාය හා එක්ව එක් සාමග්‍රී ධර්ම සංඝ සභාවක් ලෙස ස්ථාපිත විය. එය ශාසන ඉතිහාසයේ වැදගත් සිදුවීමක් ලෙස සැලකිය හැකිය. ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව== අතීතයේ අනු නිකායන් 21 කට බෙදුණු අමප්‍රපුර නිකාය 1960 දශකයේ අගභාගයේදී අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් සහ අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් ඒකරාශී විය. ‘ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව’ පිහිටුවා 1969 ජුලි 13 වැනි දින මහරගම සිරි වජිරඤාණ ධර්මායතනයේ පිහිටි උපෝසථාඝාරයේ දී සියලු අමරපුර නිකායට පොදු උසස් පැවිදි කිරීමේ උත්සවයක් පවත්වන ලදී. එම අවස්ථාවට ආණ්ඩුකාර ජනරාල් විලියම් ගොපල්ලව මහතා අනුග්‍රහය දක්වන ලදී. ලංකාව. ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා උත්තරීතර මහානායක පදවියක් මෙම මුලපිරීමත් සමඟ නිර්මාණය වූ අතර එම ගෞරවනීය පදවිය දැරූ ප්‍රථම භික්ෂුව ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන් පත් කරන ලදී.[3] උත්තරීතර මහානායක පදවියට අමතරව අමරපුර නිකායේ සභාපති තනතුරක් ද නිර්මාණය කර අමරපුර මහාසංඝ සභාවේ ප්‍රථම සභාපතිවරයා ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත, අභිධජ මහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් (1896 - 1998) පත් කරන ලදී.[4] 2019 අගෝස්තු 16 දින, අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ නිකාය, ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ සහෝදරත්වය බවට පත් කරමින්, අමරපුර-රාමඤ්ඤ සාමග්‍රී මහා සංඝ සභාව ලෙස ඒකාබද්ධ කරන ලදී.[1] මෙතෙක් ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක හිමිපාණන් වහන්සේලා මෙසේය. {| class="wikitable" ! !නම !සිට !දක්වා |- |1 |අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමි |1969 ජූලි 13 |2003 සැප්තැම්බර් 9 |- |2 |අතිපූජ්‍ය දවුල්දෙන ඤාණිස්සර මහනාහිමි | සැප්තැම්බර් 2003 |3 අප්‍රේල් 2017 |- |3 |අතිපූජ්‍ය කොටුගොඩ ධම්මවාස මහනාහිමි |3 අගෝස්තු 2017 |22 මාර්තු 2021 |- |4 |අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්දසිරි මහනාහිමි |20 ජූලි 2021 |16 මැයි 2023 |- |5 |අතිපූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහනාහිමි |26 නොවැම්බර් 2024 |වර්තමානය |} ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ පරිපාලනය ව්‍යුහය== <div class="toccolours" style="max-width:650px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #ff9933; background-color:#fffaf5; font-family:sans-serif;"> <div style="text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#ff9933; color:black; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:15px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);"> ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ පරිපාලන ගැලීම් සටහන </div> <div style="text-align:center; margin-bottom:10px;"> <div style="display:inline-block; background:#ffebd6; padding:8px 15px; border:2px solid #ff9933; border-radius:4px; font-weight:bold;">උත්තරීතර මහානායක ධුරය</div> <div style="font-size:18px; color:#ff9933; margin:5px 0;">⬇️</div> <div style="display:inline-block; background:#fff0db; padding:8px 15px; border:1px solid #ff9933; border-radius:4px; font-weight:bold;">සමස්ත අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු නිලධාරී මණ්ඩලය</div> <div style="font-size:18px; color:#ff9933; margin:5px 0;">⬇️</div> <div style="font-size:11px; color:#666; font-style:italic; margin-bottom:15px;"> (පහත දැක්වෙන සියලුම පාර්ශ්වයන් සමාන්තර මට්ටමකින් නියෝජනය වේ)</div> </div> * '''අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව : :: :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|තපෝවන සම්ප්‍රදාය}}}}''' : :: :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|මහමෙව්නාව සංඝ සභාව (අසපු සංචිතය)}}}}''' * '''අමරපුර අඹගහපිටිය පාර්ශ්වය(අමරපුර මූල මහා නිකාය)''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර මූලවංශික පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව : :: :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|අමරපුර ශ්‍රී සද්ධර්මෝදය සංඝ සභාව<br>(සිරිසුගත සාසනෝදය සංඝ සභාව)}}}}''' * '''අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර චූලගන්ධි පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සම්බුද්ධ සාසනෝදය සංඝ සභාව''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''උඩරට අමරපුර පාර්ශ්වය : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''උඩරට අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ශ්‍රී ධර්මරක්ෂිතවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික මාතර පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව : :: :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|අරිසිමලේ වන සෙනසුන් සංචිතය}}}}''' * '''අමරපුර ශ්‍රී ධර්මාරාම සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර අරියවංශ සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර භ්‍රම්මවංශාභිධජ සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර මහා නිකායේ වජිරවංශ පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සිරිසුමන (දඩලු) පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ඉද්දමල්ගොඩ විහාර පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''ඌව අමරපුර පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ඌව උඩුකිඳ පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර රාස්සගල පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ස්වේජින් පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''සබරගමු අමරපුර පාර්ශ්වය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව </div> ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහ නිකායේ මහානායක හිමිවරු== "උත්තරීතර මහානායක ධුරය" අමරපුර මහා සංඝ සභාව සතු විශේෂ ධුරයකි. {| class="wikitable sortable"width="100%" style="background:#ffffff;" |- !align="left" style="background:#ffdead;" | පාර්ශවය !align="left" style="background:#ffdead;" | මහානායක හිමි !align="left" style="background:#ffdead;" | අනුනායක හිමි |- |සියලු පාර්ශව නියෝජනය කරනු ලබන උත්තරීතර මහානායක ධුරය |කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහානායක හිමි |නොපවතී. |- |අමරපුර මහ නිකායේ රාස්සගල පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය අතිපූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ - සමස්ථ අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ උත්තරීතර මහානායක හිමි ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන,බළංගොඩ |මහෝපාධ්‍යාය පූජ්‍ය පල්ලේවෙල විසුද්ධාජීව අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී සුධර්ශනාරාමය,බෙලිහුල්ඔය |- |අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය |ශ්‍රී සරණපාලවංශාලංකාර ආචාර්ය අතිපූජ්‍ය දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ පරම විචිත්‍රාරාම රාජමහා විහාරය,දෙවිනුවර |1.පූජ්‍ය කොටපොල අමරකිත්ති අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශාන්ති පදනම සහ සේරුවිල බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය,බෞද්ධාලෝක මාවත,කොළඹ 2.අතිපූජ්‍ය තපෝවනයේ නිවාත අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ අභයභූමි තපෝවනය,කෑගල්ල 3.පූජ්‍ය තපෝවනයේ මිතභානි අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ගෝතම තපෝවනය,කලපළුවාව,රාජගිරිය |- |අමරපුර මූලවංශික පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය අහුංගල්ලේ විමලධම්මතිස්ස මහානායක හිමි අම්බරුක්කාරාම මූල මහා විහාරය,බලපිටිය |1.පූජ්‍ය යෝගියානේ සෝභිතතිස්ස අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ජයසින්දරාරමය,යෝගියා 2.පූජ්‍ය කළුවාමෝදර සීලරතනතිස්ස අනුනායක හිමි කේෂ්ථාසන්න මහා විහාරය,අලුත්ගම |- |අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය |අතිපූජ්‍ය අහුංගල්ලේ සිරි සීලවිසුද්ධි මහානායක හිමි රංගිරි උල්පත් රජමහා විහාරය, ත්‍රිකුණාමලය |පූජ්‍ය කොස්‌ගොඩ සුභූති අනුනායක හිමි සංඝරාජ විහාරය, අම්බලන්ගොඩ |- |උඩරට අමරපුර පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය පූජ්‍ය නිකපොත චන්දජෝති (වැඩබලන මහානායක) ස්වාමින්වහන්සේ ඥාණානන්ද බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය, මාදිවෙල, |නොපවතී. |- |අමරපුර පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය අතිපූජ්‍ය කහපොළ සුගතරතන මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ රන්කොත් විහාරය,පානදුර |නොපවතී. |- |ශ්‍රි ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අඹගහපිටිය පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය මාදම්පාගම අස්සජි තිස්ස මහානායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ඉසිපතනාරාමය,වින්සන්ට් පෙරේරා මාවත, කොළඹ 14 |පූජ්‍ය රන්දොඹේ සුමනාලෝකතිස්ස අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ එනසරුක්ඛාරාමය,නවුත්තුඩුව |- |අමරපුර ශ්‍රී ධම්මරක්ෂිත නිකාය |අතිපූජ්‍ය ත්‍රිකුණාමලයේ ආනන්ද මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ සිරි වජිරාරාමය,කොළඹ 05 |පූජ්‍ය වටගෙදර විමලබුද්ධි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ සිරි පඤ්ඤාතිලකාරාමය,මහරගම |- |අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික මාතර පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය අම්බලන්ගොඩ සුධම්ම මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී විජයාරාමය,අම්බලන්ගොඩ |නොපවතී. |- |අමරපුර අරියවංශ සද්ධම්ම යුක්තික පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය එගොඩමුල්ලේ අමරමෝලි තිස්ස මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ විද්‍යාසාගර පිරිවෙන, රිදීගම |1.පූජ්‍ය වල්පොල විමලඥාන අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ගංගාරාම මහ විහාරය,පෑලියගොඩ 2.පූජ්‍ය නවගමුවේ රේවත නායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී පුෂ්පාරාමය,පැපිලියවෙල 3.පූජ්‍ය ඉහළමුල්ලේ සුගුණවංශ අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී බෝධිරාජාරාම මූලමහා විහාරය,අංකුඹුර |- |අමරපුර මහා නිකායේ වජිරවංශ පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය පල්ලෙකන්දේ රතනසාර මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී සාරිපුත්තාරාමය,නාරාහේන්පිට, කොළඹ 08 |- |අමරපුර සිරිසුමන (දඩලු) පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය කොළොන්නාවේ සිරි සුමංගල මහානායක ස්වාමීන් වහනසේ ශ්‍රී දෙව්රම් මහා විහාරය,පන්නිපිටිය |1.පූජ්‍ය කථලුවේ රතනසීහ අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී සම්බුද්ධජයන්ති විහාරය,මොරටුව 2.පූජ්‍ය පල්ලේපොල දේවානන්ද අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ජයන්ති මහා විහාරය,ගලලියද්ද,මාබෝවල |- |අමරපුර චූලගන්ඨි පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය ගන්තුනේ අස්සජි මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ උල්ගල පුරාණ විහාරය,ගන්තුන |1.අතිපූජ්‍ය කරව්වේ විජයතිස්ස අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ නන්දන විහාරය,පිටිගල 2.පූජ්‍ය වැලිතර අමරනන්ද අනූනායක ස්වාමින් වහන්සේ පුලිිනතරාමය,අහුංගල්ල 3.අතිපූජ්‍ය රදාවඩුන්නේ අස්සජි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ පාරමී ධර්මාශ්‍රමය,රදාවඩුන්න |- |ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වය |අතිපුජ්‍ය කදන්ගොඩ සද්ධානන්ද (වැඩබලන මහානායක) ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී ශෛාරාම මහා විහාරය,බලංගොඩ |පූජ්‍ය පලීගල නාරද අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී පූෂ්පාරාම අසූමහා ශ්‍රවක මහා විහාරය,ඇහැලියගොඩ. |- |අමරපුර මහා නිකාය ඉද්දමල්ගොඩ විහාර පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය කදන්ගොඩ සමිත මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී විජයින්දාරාමය,කහවත්ත |1.පූජ්‍ය කරවිට සුජාත අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ සිරිනිවාසාරාම මූලමහා විහාරය,උඩකරවිට 2.පූජ්‍ය පැල්මඩුල්ලේ රතනසිරි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ සුදර්මෝදය පිරිවෙන,පැල්මඩුල්ල |} == අයත් පාර්ශව == අමරපුර - රාමඤ්ඤ නිකායට ඒකරාශී වීමට පෙර, අමරපුර නිකාය අනුශාසනා 21 කට නොඅඩු ලෙස බෙදා ඇත.<ref name="subordrs">{{Cite web |url=http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html |title=Maha Sangha of Sri Lanka |website=metta.lk/ |access-date=2010-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100306174930/http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html |archive-date=2010-03-06 |url-status=dead }}</ref> මෙම උප නියමයන් කුල භේද සහ ප්‍රාදේශීය වෙනස්කම් ඔස්සේ ගොඩනැගුණු බව විශ්වාස කෙරේ. #අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය #උඩරට අමරපුර සාමග්‍රි සංඝ සභාව #අමරපුර ඌව උඩුකිඳ පාර්ශවය #ඌව අමරපුර පාර්ශවය #අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය #අමරපුර එක්නැළිගොඩ පාර්ශවය #අමරපුර ඉද්දමල්ගොඩ පාර්ශවය #අමරපුර රාස්සගල පාර්ශවය #අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය #අමරපුර නිකායේ අමරපුර පාර්ශවය #අමරපුර අඹගහපිටිය පාර්ශවය #අමරපුර ශ්‍රී ධර්මරක්‍ෂිත පාර්ශවය #අමරපුර සද්ධම්මයුත්තික පාර්ශවය #අමරපුර වජිරවංශ පාර්ශවය #අමරපුර සිරි සුමන පාර්ශවය #අමරපුර ස්වේජින් පාර්ශවය #අමරපුර භ්‍රම්මවංශාභිධජ පාර්ශවය #අමරපුර චූලගණ්ඨි පාර්ශවය #උඩරට අමරපුර නිකාය(උඩරට අමරපුර පාර්ශවය) #අමරපුර සම්බුද්ධ සාසනෝදය සංඝ සභාව #[[අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශවය]] මීට අමතරව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායට අයත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ "මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව" නමින් භික්ෂූන් වහන්සේ 1000කට ආසන්න සංඝ සභාවක් ද පවතී. == මූලාශ්‍ර == {{reflist}} == අමතර කියවීමට == * Gombrich, Richard. ''Theravada Buddhism: A Social History from Ancient Benares to Modern Colombo''. Oxon, England: Routledge and Kegan Paul, Ltd., 2004. * [https://web.archive.org/web/20090201174605/http://dailynews.lk/2003/09/17/fea09.html Rohan L. Jayetilleke, 'The bi-centennial of the Amarapura Maha Nikaya of Sri Lanka', ''Daily News'', 17 September 2003] accessed 16 December 2005. * [https://web.archive.org/web/20100306174930/http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html Main Orders of the Sangha] (metta.lk) [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ නිකායන් සහ පාර්ශව]] 51n0k6d4lpeoa3lub7x8w2rw16okwkd 791227 791223 2026-05-22T17:29:34Z KSLwiki24 70498 /* ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ පරිපාලනය ව්‍යුහය */ minor edits 791227 wikitext text/x-wiki {{Pp-vandalism|small=yes}}{{Pp-move-vandalism}}[[Image:Most Venerable Walitota Sri Gnanawimalatisssa Maha Thera (1766-1833).jpg|thumb|right|238px|ශ්‍රීමත් පරම පූජ්‍යතර මහා ධම්ම රාජාධි රාජගුරු ගණාචරිය ශ්‍රී විභූෂණ අඹගහපිටියේ ශ්‍රී ඤාණවිමලතිස්සාභිධාන මහා නාහිමිපාණන් වහන්සේ (ශ්‍රී ලංකා අමරපුර නිකායේ නිර්මාතෘ)]] '''ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය''' යනු වර්ෂ 1802 දී ආරම්භ කරන ලද ශ්‍රී ලාංකීය පැවිදි නිකායකි. එය එවකට බුරුමයේ කොන්බෝං රාජවංශයේ අගනුවර වූ අමරපුර නගරය මුල්කොට නම් කර ඇත. අමරපුර නිකායේ හිමිවරු ථෙරවාදී බෞද්ධයෝය. 2019 අගෝස්තු 16 වන දින අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ නිකායන් ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ නිකාය බවට පත් කරමින්, අමරපුර - රාමඤ්ඤ නිකාය ලෙස ඒකාබද්ධ කරන ලදී.<ref name=unity>[http://www.themorning.lk/amarapura-and-ramanna-denominations-unified/ Amarapura and Ramanna denominations unified], the Morning Lanka, accessed 2019.08.17</ref> ==අතීතය== 18 වන සියවසේ මැද භාගය වන විට ලක්දිව උපසම්පදාව නැති වී ගොස් තිබුණි. ශ්‍රී ලංකාවේ බුදු සසුන තෙවරක්ම පිරිහුණු අතර එය නැවත ඇති කිරීමට ගත් උත්සාහය ව්‍යර්ථ විය. එමනිසා කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රාජ්‍ය සමයේ (1747 - 1782) වැලිවිට සරණංකර මාහිමිපානන්ගේ ආරාධනාවෙන් උපාලි නම් තෙරණුවන් වහන්සේ නමක් 1753දී මහනුවරට වැඩම කර උපසම්පදාව නැවත පිහිට වු අතර, එය සියම් නිකාය නම්වේ. එයට හේතුව උපසම්පදාව රැගෙන ආවේ සියම් දේශයෙන් වීමයි.<ref>{{Cite web |url=http://www.divaina.com/2010/01/20/feature02.html |title=ගණින්නාන්සේලා කියවිය යුතු සංඝරජ වැලවිට සරණංකර චරිතය |access-date=2010-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170120202643/http://www.divaina.com/2010/01/20/feature02.html |archive-date=2017-01-20 |url-status=dead }}</ref> බුදු දහම නැවත ස්ථාපිත කර දශකයක් පමණ ගතවීමෙන් පසු 1764 දී එම නිකායට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලා කණ්ඩායමක් එක්ව එම නිකායේ උපසම්පදාව ලැබීමට ගොවිගම කුලයට අයත් විය යුතු බවට නීතියක් පැනවීය. මෙම සමයේදී බුදුරජාණන් වහන්සේ විනය නොසලකා හැර තිබුණු අතර, සමහර භික්ෂුන් වහන්සේලා වතුපිටි අයත් කරගෙන අඹුදරුවන් සමඟ පුද්ගලික නිවාස වල ජීවත් වුහ. ඔවුන් තන්නාසි නමින් හැඳින්වේ. මෙම සම‍යේදී ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළ බඩ ප්‍රදේශය ලන්දේසී ආක්‍රමණ වලට ලක්වෙමින් පැවතුණි. සියම් නිකායේ මෙම ගොවිගම කුල භේදයට විරෝධය පල කෙරමින් වෙනත් කුල වලට අයත් භික්ෂුන් වහන්සේලා රජුගේ අනුග්‍රහය නොලබමින් උපසම්පදා උත්සව 2 ක් 1772 දී තොටගමුව විහාරයේදී ද, 1796 දී තංගල්ලේදී ද පැවැත්විය. නමුත් සියම් නිකාය මෙය විනය නීති කැඩීමක් බව පවසා ඒවාට අනුමැතිය ලබා නොදුන්හ. ===ආරම්භය=== ගොවිගම කුලවාදයත්, ක්‍රි .ව. 1762 ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහයන් විසින් පැනවූ කතිකාවතත් කරණකොටගෙන වෙරළබඩ පළාත් වල විසු භික්ෂුන් වහන්සේලාට උපසම්පදා භාවය ලබාගත නොහැකි විය. මෙම තත්ත්වය වෙනස් කිරීමට සිතූ 1779 දී අඹගහපිටියේ ඤාණවිමලතිස්ස නම් භික්ෂුන් වහන්සේ නමක් තවත් සාමණේර හිමිවරුන් කණ්ඩායමක් සමඟ පහතරට ධනවත් දානපතියෙකුගේ අනුග්‍රහය සහිතව උපසම්පදාව ලබා ගැනීම සඳහා බුරුමය වෙත පිටත්වුහ. 1800 දී බුරුමයේ සංඝරාජ මාහිමියන් අතින් ඔවුන් උපසම්පදාව ලැබීය. මෙම කණ්ඩායම 1802 දී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණියහ. එහිදී ඔවුන් සමඟ පැමිණි ජ්‍යෙෂ්ඨ මියන්මාර් භික්ෂුන් අතින් බලපිටිය මාදු ගඟේ තනවන ලද විශේෂ සීමා මාලකයක වෙසක් පුන් පොහොය දිනයේදී උපසම්පදා උළෙලක් පැවැත්විණි. ඒ සමගින්මෙ පරම පූජ්‍යතර මහා ධම්ම රාජාධි රාජගුරු ගණාචරිය ශ්‍රී විභූෂණ අඹගහපිටියේ ශ්‍රී ඤාණවිමලතිස්සාභිධාන මහා නාහිමිපාණන් වහන්සේගේ ආදිකර්තෘත්වයෙන් වැලිතර අඹගහපිටියේ ශ්‍රී අම්බරුක්ඛාරාම මූල මහා විහාරය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් අමරපුර සමාගම නම් වූ නවනිකායක් ඇරඹි අතර ආරම්භයේ දීම පහතරටට පමණක් සීමා නොවී උඩරට ඇතුළු සමස්ත සිරිලක සිසාරා පූජ්‍යතර බෝගහපිටියේ ශ්‍රී ධම්මජ්ජෝති මහනාහිමි, පූජ්‍යතර කපුගම ශ්‍රී ධම්මක්ඛන්ධ මහනාහිමි, පූජ්‍යතර කතළුවේ ශ්‍රී ගුණරතන තිස්ස මහනාහිමි, පූජ්‍යතර අත්තුඩාවේ ශ්‍රී ධම්මරක්ඛිත මහනාහිමි යන මහා ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේලාගේ උත්සාහයේ ප්‍රතිඵල වශයෙන් මහා නිකායක් වශයෙන් ව්‍යාප්ත කෙරිණ. ===නිල පිලිගැනීම=== සලාගම, කරාව හා දුරාව කුල වලට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලාද බුරුමය වෙත ගොස් උපසම්පදාව ලබාගත් අතර, 1810 දී බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුව අමරපුර නිකායේ උපසම්පදාව පිළිගන්නා බවට නිවේදනයක් නිකුත් කළේය. නමුත් සියම් නිකාය විසින් බුදුදහමට පටහැනිව සිදුකල මෙම ක්‍රියාව හේතුවෙන් කුල වශයෙන් බෙදීමට ලක්විය. ==වැදගත්කම== අමරපුර නිකායේ ආරම්භය ශ්‍රී ලාංකික බුදුදහමේ හා සමාජයේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කරයි. පළමුවරට රාජ්‍ය අනුග්‍රහය රහිතව බුදුදහම වෙනුවෙන් කැපවුනු ගිහි දානපතියන් මුල් වීමෙන් නව නිකායන් බිහිවිය. එම හේතුවෙන් වෙනත් නිකායන් මෙන් නොව අමරපුර නිකාය රාජ්‍ය බලය හා රජතුමාගෙන් නිදහස් විය. ඒ වෙනුවට මධ්‍යම පාන්තික දායකයන් සමඟ වඩාත් සමීපව කටයුතු කලහ. මේ හේතුවෙන් 18 හා 19 වන සියවස් වල මධ්‍යම පංතියේ බලය වැඩි විය. එසේම කුලවාදයට එරෙහි භික්ෂු පරපුරක් මෙතුළින් බිහිවූ අතර මෑත භාගයේදී අමරපුර මහා සංඝ සභාව රාමඤ්ඤ මහා නිකාය හා එක්ව එක් සාමග්‍රී ධර්ම සංඝ සභාවක් ලෙස ස්ථාපිත විය. එය ශාසන ඉතිහාසයේ වැදගත් සිදුවීමක් ලෙස සැලකිය හැකිය. ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව== අතීතයේ අනු නිකායන් 21 කට බෙදුණු අමප්‍රපුර නිකාය 1960 දශකයේ අගභාගයේදී අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් සහ අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් ඒකරාශී විය. ‘ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව’ පිහිටුවා 1969 ජුලි 13 වැනි දින මහරගම සිරි වජිරඤාණ ධර්මායතනයේ පිහිටි උපෝසථාඝාරයේ දී සියලු අමරපුර නිකායට පොදු උසස් පැවිදි කිරීමේ උත්සවයක් පවත්වන ලදී. එම අවස්ථාවට ආණ්ඩුකාර ජනරාල් විලියම් ගොපල්ලව මහතා අනුග්‍රහය දක්වන ලදී. ලංකාව. ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා උත්තරීතර මහානායක පදවියක් මෙම මුලපිරීමත් සමඟ නිර්මාණය වූ අතර එම ගෞරවනීය පදවිය දැරූ ප්‍රථම භික්ෂුව ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන් පත් කරන ලදී.[3] උත්තරීතර මහානායක පදවියට අමතරව අමරපුර නිකායේ සභාපති තනතුරක් ද නිර්මාණය කර අමරපුර මහාසංඝ සභාවේ ප්‍රථම සභාපතිවරයා ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත, අභිධජ මහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් (1896 - 1998) පත් කරන ලදී.[4] 2019 අගෝස්තු 16 දින, අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ නිකාය, ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ සහෝදරත්වය බවට පත් කරමින්, අමරපුර-රාමඤ්ඤ සාමග්‍රී මහා සංඝ සභාව ලෙස ඒකාබද්ධ කරන ලදී.[1] මෙතෙක් ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක හිමිපාණන් වහන්සේලා මෙසේය. {| class="wikitable" ! !නම !සිට !දක්වා |- |1 |අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමි |1969 ජූලි 13 |2003 සැප්තැම්බර් 9 |- |2 |අතිපූජ්‍ය දවුල්දෙන ඤාණිස්සර මහනාහිමි | සැප්තැම්බර් 2003 |3 අප්‍රේල් 2017 |- |3 |අතිපූජ්‍ය කොටුගොඩ ධම්මවාස මහනාහිමි |3 අගෝස්තු 2017 |22 මාර්තු 2021 |- |4 |අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්දසිරි මහනාහිමි |20 ජූලි 2021 |16 මැයි 2023 |- |5 |අතිපූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහනාහිමි |26 නොවැම්බර් 2024 |වර්තමානය |} ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ පරිපාලනමය ව්‍යුහය== <div class="toccolours" style="max-width:650px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #ff9933; background-color:#fffaf5; font-family:sans-serif;"> <div style="text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#ff9933; color:black; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:15px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);"> ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ පරිපාලන ගැලීම් සටහන </div> <div style="text-align:center; margin-bottom:10px;"> <div style="display:inline-block; background:#ffebd6; padding:8px 15px; border:2px solid #ff9933; border-radius:4px; font-weight:bold;">උත්තරීතර මහානායක ධුරය</div> <div style="font-size:18px; color:#ff9933; margin:5px 0;">⬇️</div> <div style="display:inline-block; background:#fff0db; padding:8px 15px; border:1px solid #ff9933; border-radius:4px; font-weight:bold;">සමස්ත අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු නිලධාරී මණ්ඩලය</div> <div style="font-size:18px; color:#ff9933; margin:5px 0;">⬇️</div> <div style="font-size:11px; color:#666; font-style:italic; margin-bottom:15px;"> (පහත දැක්වෙන සියලුම පාර්ශවයන් සමාන්තර මට්ටමකින් නියෝජනය වේ)</div> </div> * '''අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව : :: :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|තපෝවන සම්ප්‍රදාය}}}}''' : :: :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|මහමෙව්නාව සංඝ සභාව (අසපු සංචිතය)}}}}''' * '''අමරපුර අඹගහපිටිය පාර්ශවය<br>(අමරපුර මූල මහා නිකාය)''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව : :: :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|අමරපුර ශ්‍රී සද්ධර්මෝදය සංඝ සභාව<br>(සිරිසුගත සාසනෝදය සංඝ සභාව)}}}}''' * '''අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර චූලගන්ධි පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සම්බුද්ධ සාසනෝදය සංඝ සභාව''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''උඩරට අමරපුර පාර්ශවය : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''උඩරට අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ශ්‍රී ධර්මරක්ෂිතවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික මාතර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව : :: :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|අරිසිමලේ වන සෙනසුන් සංචිතය}}}}''' * '''අමරපුර ශ්‍රී ධර්මාරාම සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර අරියවංශ සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර භ්‍රම්මවංශාභිධජ සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර මහා නිකායේ වජිරවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සිරිසුමන (දඩලු) පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ඉද්දමල්ගොඩ විහාර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''ඌව අමරපුර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ඌව උඩුකිඳ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර රාස්සගල පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ස්වේජින් පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''සබරගමු අමරපුර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය : :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව </div> ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහ නිකායේ මහානායක හිමිවරු== "උත්තරීතර මහානායක ධුරය" අමරපුර මහා සංඝ සභාව සතු විශේෂ ධුරයකි. {| class="wikitable sortable"width="100%" style="background:#ffffff;" |- !align="left" style="background:#ffdead;" | පාර්ශවය !align="left" style="background:#ffdead;" | මහානායක හිමි !align="left" style="background:#ffdead;" | අනුනායක හිමි |- |සියලු පාර්ශව නියෝජනය කරනු ලබන උත්තරීතර මහානායක ධුරය |කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහානායක හිමි |නොපවතී. |- |අමරපුර මහ නිකායේ රාස්සගල පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය අතිපූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ - සමස්ථ අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ උත්තරීතර මහානායක හිමි ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන,බළංගොඩ |මහෝපාධ්‍යාය පූජ්‍ය පල්ලේවෙල විසුද්ධාජීව අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී සුධර්ශනාරාමය,බෙලිහුල්ඔය |- |අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය |ශ්‍රී සරණපාලවංශාලංකාර ආචාර්ය අතිපූජ්‍ය දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ පරම විචිත්‍රාරාම රාජමහා විහාරය,දෙවිනුවර |1.පූජ්‍ය කොටපොල අමරකිත්ති අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශාන්ති පදනම සහ සේරුවිල බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය,බෞද්ධාලෝක මාවත,කොළඹ 2.අතිපූජ්‍ය තපෝවනයේ නිවාත අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ අභයභූමි තපෝවනය,කෑගල්ල 3.පූජ්‍ය තපෝවනයේ මිතභානි අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ගෝතම තපෝවනය,කලපළුවාව,රාජගිරිය |- |අමරපුර මූලවංශික පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය අහුංගල්ලේ විමලධම්මතිස්ස මහානායක හිමි අම්බරුක්කාරාම මූල මහා විහාරය,බලපිටිය |1.පූජ්‍ය යෝගියානේ සෝභිතතිස්ස අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ජයසින්දරාරමය,යෝගියා 2.පූජ්‍ය කළුවාමෝදර සීලරතනතිස්ස අනුනායක හිමි කේෂ්ථාසන්න මහා විහාරය,අලුත්ගම |- |අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය |අතිපූජ්‍ය අහුංගල්ලේ සිරි සීලවිසුද්ධි මහානායක හිමි රංගිරි උල්පත් රජමහා විහාරය, ත්‍රිකුණාමලය |පූජ්‍ය කොස්‌ගොඩ සුභූති අනුනායක හිමි සංඝරාජ විහාරය, අම්බලන්ගොඩ |- |උඩරට අමරපුර පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය පූජ්‍ය නිකපොත චන්දජෝති (වැඩබලන මහානායක) ස්වාමින්වහන්සේ ඥාණානන්ද බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය, මාදිවෙල, |නොපවතී. |- |අමරපුර පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය අතිපූජ්‍ය කහපොළ සුගතරතන මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ රන්කොත් විහාරය,පානදුර |නොපවතී. |- |ශ්‍රි ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අඹගහපිටිය පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය මාදම්පාගම අස්සජි තිස්ස මහානායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ඉසිපතනාරාමය,වින්සන්ට් පෙරේරා මාවත, කොළඹ 14 |පූජ්‍ය රන්දොඹේ සුමනාලෝකතිස්ස අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ එනසරුක්ඛාරාමය,නවුත්තුඩුව |- |අමරපුර ශ්‍රී ධම්මරක්ෂිත නිකාය |අතිපූජ්‍ය ත්‍රිකුණාමලයේ ආනන්ද මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ සිරි වජිරාරාමය,කොළඹ 05 |පූජ්‍ය වටගෙදර විමලබුද්ධි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ සිරි පඤ්ඤාතිලකාරාමය,මහරගම |- |අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික මාතර පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය අම්බලන්ගොඩ සුධම්ම මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී විජයාරාමය,අම්බලන්ගොඩ |නොපවතී. |- |අමරපුර අරියවංශ සද්ධම්ම යුක්තික පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය එගොඩමුල්ලේ අමරමෝලි තිස්ස මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ විද්‍යාසාගර පිරිවෙන, රිදීගම |1.පූජ්‍ය වල්පොල විමලඥාන අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ගංගාරාම මහ විහාරය,පෑලියගොඩ 2.පූජ්‍ය නවගමුවේ රේවත නායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී පුෂ්පාරාමය,පැපිලියවෙල 3.පූජ්‍ය ඉහළමුල්ලේ සුගුණවංශ අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී බෝධිරාජාරාම මූලමහා විහාරය,අංකුඹුර |- |අමරපුර මහා නිකායේ වජිරවංශ පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය පල්ලෙකන්දේ රතනසාර මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී සාරිපුත්තාරාමය,නාරාහේන්පිට, කොළඹ 08 |- |අමරපුර සිරිසුමන (දඩලු) පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය කොළොන්නාවේ සිරි සුමංගල මහානායක ස්වාමීන් වහනසේ ශ්‍රී දෙව්රම් මහා විහාරය,පන්නිපිටිය |1.පූජ්‍ය කථලුවේ රතනසීහ අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී සම්බුද්ධජයන්ති විහාරය,මොරටුව 2.පූජ්‍ය පල්ලේපොල දේවානන්ද අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ජයන්ති මහා විහාරය,ගලලියද්ද,මාබෝවල |- |අමරපුර චූලගන්ඨි පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය ගන්තුනේ අස්සජි මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ උල්ගල පුරාණ විහාරය,ගන්තුන |1.අතිපූජ්‍ය කරව්වේ විජයතිස්ස අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ නන්දන විහාරය,පිටිගල 2.පූජ්‍ය වැලිතර අමරනන්ද අනූනායක ස්වාමින් වහන්සේ පුලිිනතරාමය,අහුංගල්ල 3.අතිපූජ්‍ය රදාවඩුන්නේ අස්සජි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ පාරමී ධර්මාශ්‍රමය,රදාවඩුන්න |- |ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වය |අතිපුජ්‍ය කදන්ගොඩ සද්ධානන්ද (වැඩබලන මහානායක) ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී ශෛාරාම මහා විහාරය,බලංගොඩ |පූජ්‍ය පලීගල නාරද අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී පූෂ්පාරාම අසූමහා ශ්‍රවක මහා විහාරය,ඇහැලියගොඩ. |- |අමරපුර මහා නිකාය ඉද්දමල්ගොඩ විහාර පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය කදන්ගොඩ සමිත මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී විජයින්දාරාමය,කහවත්ත |1.පූජ්‍ය කරවිට සුජාත අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ සිරිනිවාසාරාම මූලමහා විහාරය,උඩකරවිට 2.පූජ්‍ය පැල්මඩුල්ලේ රතනසිරි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ සුදර්මෝදය පිරිවෙන,පැල්මඩුල්ල |} == අයත් පාර්ශව == අමරපුර - රාමඤ්ඤ නිකායට ඒකරාශී වීමට පෙර, අමරපුර නිකාය අනුශාසනා 21 කට නොඅඩු ලෙස බෙදා ඇත.<ref name="subordrs">{{Cite web |url=http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html |title=Maha Sangha of Sri Lanka |website=metta.lk/ |access-date=2010-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100306174930/http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html |archive-date=2010-03-06 |url-status=dead }}</ref> මෙම උප නියමයන් කුල භේද සහ ප්‍රාදේශීය වෙනස්කම් ඔස්සේ ගොඩනැගුණු බව විශ්වාස කෙරේ. #අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය #උඩරට අමරපුර සාමග්‍රි සංඝ සභාව #අමරපුර ඌව උඩුකිඳ පාර්ශවය #ඌව අමරපුර පාර්ශවය #අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය #අමරපුර එක්නැළිගොඩ පාර්ශවය #අමරපුර ඉද්දමල්ගොඩ පාර්ශවය #අමරපුර රාස්සගල පාර්ශවය #අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය #අමරපුර නිකායේ අමරපුර පාර්ශවය #අමරපුර අඹගහපිටිය පාර්ශවය #අමරපුර ශ්‍රී ධර්මරක්‍ෂිත පාර්ශවය #අමරපුර සද්ධම්මයුත්තික පාර්ශවය #අමරපුර වජිරවංශ පාර්ශවය #අමරපුර සිරි සුමන පාර්ශවය #අමරපුර ස්වේජින් පාර්ශවය #අමරපුර භ්‍රම්මවංශාභිධජ පාර්ශවය #අමරපුර චූලගණ්ඨි පාර්ශවය #උඩරට අමරපුර නිකාය(උඩරට අමරපුර පාර්ශවය) #අමරපුර සම්බුද්ධ සාසනෝදය සංඝ සභාව #[[අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශවය]] මීට අමතරව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායට අයත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ "මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව" නමින් භික්ෂූන් වහන්සේ 1000කට ආසන්න සංඝ සභාවක් ද පවතී. == මූලාශ්‍ර == {{reflist}} == අමතර කියවීමට == * Gombrich, Richard. ''Theravada Buddhism: A Social History from Ancient Benares to Modern Colombo''. Oxon, England: Routledge and Kegan Paul, Ltd., 2004. * [https://web.archive.org/web/20090201174605/http://dailynews.lk/2003/09/17/fea09.html Rohan L. Jayetilleke, 'The bi-centennial of the Amarapura Maha Nikaya of Sri Lanka', ''Daily News'', 17 September 2003] accessed 16 December 2005. * [https://web.archive.org/web/20100306174930/http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html Main Orders of the Sangha] (metta.lk) [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ නිකායන් සහ පාර්ශව]] gsjuq3sj7chka11l921juxg029ct3h4 791237 791227 2026-05-22T17:58:29Z KSLwiki24 70498 /* ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ පරිපාලනමය ව්‍යුහය */ chart add 791237 wikitext text/x-wiki {{Pp-vandalism|small=yes}}{{Pp-move-vandalism}}[[Image:Most Venerable Walitota Sri Gnanawimalatisssa Maha Thera (1766-1833).jpg|thumb|right|238px|ශ්‍රීමත් පරම පූජ්‍යතර මහා ධම්ම රාජාධි රාජගුරු ගණාචරිය ශ්‍රී විභූෂණ අඹගහපිටියේ ශ්‍රී ඤාණවිමලතිස්සාභිධාන මහා නාහිමිපාණන් වහන්සේ (ශ්‍රී ලංකා අමරපුර නිකායේ නිර්මාතෘ)]] '''ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය''' යනු වර්ෂ 1802 දී ආරම්භ කරන ලද ශ්‍රී ලාංකීය පැවිදි නිකායකි. එය එවකට බුරුමයේ කොන්බෝං රාජවංශයේ අගනුවර වූ අමරපුර නගරය මුල්කොට නම් කර ඇත. අමරපුර නිකායේ හිමිවරු ථෙරවාදී බෞද්ධයෝය. 2019 අගෝස්තු 16 වන දින අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ නිකායන් ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ නිකාය බවට පත් කරමින්, අමරපුර - රාමඤ්ඤ නිකාය ලෙස ඒකාබද්ධ කරන ලදී.<ref name=unity>[http://www.themorning.lk/amarapura-and-ramanna-denominations-unified/ Amarapura and Ramanna denominations unified], the Morning Lanka, accessed 2019.08.17</ref> ==අතීතය== 18 වන සියවසේ මැද භාගය වන විට ලක්දිව උපසම්පදාව නැති වී ගොස් තිබුණි. ශ්‍රී ලංකාවේ බුදු සසුන තෙවරක්ම පිරිහුණු අතර එය නැවත ඇති කිරීමට ගත් උත්සාහය ව්‍යර්ථ විය. එමනිසා කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රාජ්‍ය සමයේ (1747 - 1782) වැලිවිට සරණංකර මාහිමිපානන්ගේ ආරාධනාවෙන් උපාලි නම් තෙරණුවන් වහන්සේ නමක් 1753දී මහනුවරට වැඩම කර උපසම්පදාව නැවත පිහිට වු අතර, එය සියම් නිකාය නම්වේ. එයට හේතුව උපසම්පදාව රැගෙන ආවේ සියම් දේශයෙන් වීමයි.<ref>{{Cite web |url=http://www.divaina.com/2010/01/20/feature02.html |title=ගණින්නාන්සේලා කියවිය යුතු සංඝරජ වැලවිට සරණංකර චරිතය |access-date=2010-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170120202643/http://www.divaina.com/2010/01/20/feature02.html |archive-date=2017-01-20 |url-status=dead }}</ref> බුදු දහම නැවත ස්ථාපිත කර දශකයක් පමණ ගතවීමෙන් පසු 1764 දී එම නිකායට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලා කණ්ඩායමක් එක්ව එම නිකායේ උපසම්පදාව ලැබීමට ගොවිගම කුලයට අයත් විය යුතු බවට නීතියක් පැනවීය. මෙම සමයේදී බුදුරජාණන් වහන්සේ විනය නොසලකා හැර තිබුණු අතර, සමහර භික්ෂුන් වහන්සේලා වතුපිටි අයත් කරගෙන අඹුදරුවන් සමඟ පුද්ගලික නිවාස වල ජීවත් වුහ. ඔවුන් තන්නාසි නමින් හැඳින්වේ. මෙම සම‍යේදී ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළ බඩ ප්‍රදේශය ලන්දේසී ආක්‍රමණ වලට ලක්වෙමින් පැවතුණි. සියම් නිකායේ මෙම ගොවිගම කුල භේදයට විරෝධය පල කෙරමින් වෙනත් කුල වලට අයත් භික්ෂුන් වහන්සේලා රජුගේ අනුග්‍රහය නොලබමින් උපසම්පදා උත්සව 2 ක් 1772 දී තොටගමුව විහාරයේදී ද, 1796 දී තංගල්ලේදී ද පැවැත්විය. නමුත් සියම් නිකාය මෙය විනය නීති කැඩීමක් බව පවසා ඒවාට අනුමැතිය ලබා නොදුන්හ. ===ආරම්භය=== ගොවිගම කුලවාදයත්, ක්‍රි .ව. 1762 ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහයන් විසින් පැනවූ කතිකාවතත් කරණකොටගෙන වෙරළබඩ පළාත් වල විසු භික්ෂුන් වහන්සේලාට උපසම්පදා භාවය ලබාගත නොහැකි විය. මෙම තත්ත්වය වෙනස් කිරීමට සිතූ 1779 දී අඹගහපිටියේ ඤාණවිමලතිස්ස නම් භික්ෂුන් වහන්සේ නමක් තවත් සාමණේර හිමිවරුන් කණ්ඩායමක් සමඟ පහතරට ධනවත් දානපතියෙකුගේ අනුග්‍රහය සහිතව උපසම්පදාව ලබා ගැනීම සඳහා බුරුමය වෙත පිටත්වුහ. 1800 දී බුරුමයේ සංඝරාජ මාහිමියන් අතින් ඔවුන් උපසම්පදාව ලැබීය. මෙම කණ්ඩායම 1802 දී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණියහ. එහිදී ඔවුන් සමඟ පැමිණි ජ්‍යෙෂ්ඨ මියන්මාර් භික්ෂුන් අතින් බලපිටිය මාදු ගඟේ තනවන ලද විශේෂ සීමා මාලකයක වෙසක් පුන් පොහොය දිනයේදී උපසම්පදා උළෙලක් පැවැත්විණි. ඒ සමගින්මෙ පරම පූජ්‍යතර මහා ධම්ම රාජාධි රාජගුරු ගණාචරිය ශ්‍රී විභූෂණ අඹගහපිටියේ ශ්‍රී ඤාණවිමලතිස්සාභිධාන මහා නාහිමිපාණන් වහන්සේගේ ආදිකර්තෘත්වයෙන් වැලිතර අඹගහපිටියේ ශ්‍රී අම්බරුක්ඛාරාම මූල මහා විහාරය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් අමරපුර සමාගම නම් වූ නවනිකායක් ඇරඹි අතර ආරම්භයේ දීම පහතරටට පමණක් සීමා නොවී උඩරට ඇතුළු සමස්ත සිරිලක සිසාරා පූජ්‍යතර බෝගහපිටියේ ශ්‍රී ධම්මජ්ජෝති මහනාහිමි, පූජ්‍යතර කපුගම ශ්‍රී ධම්මක්ඛන්ධ මහනාහිමි, පූජ්‍යතර කතළුවේ ශ්‍රී ගුණරතන තිස්ස මහනාහිමි, පූජ්‍යතර අත්තුඩාවේ ශ්‍රී ධම්මරක්ඛිත මහනාහිමි යන මහා ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේලාගේ උත්සාහයේ ප්‍රතිඵල වශයෙන් මහා නිකායක් වශයෙන් ව්‍යාප්ත කෙරිණ. ===නිල පිලිගැනීම=== සලාගම, කරාව හා දුරාව කුල වලට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලාද බුරුමය වෙත ගොස් උපසම්පදාව ලබාගත් අතර, 1810 දී බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුව අමරපුර නිකායේ උපසම්පදාව පිළිගන්නා බවට නිවේදනයක් නිකුත් කළේය. නමුත් සියම් නිකාය විසින් බුදුදහමට පටහැනිව සිදුකල මෙම ක්‍රියාව හේතුවෙන් කුල වශයෙන් බෙදීමට ලක්විය. ==වැදගත්කම== අමරපුර නිකායේ ආරම්භය ශ්‍රී ලාංකික බුදුදහමේ හා සමාජයේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කරයි. පළමුවරට රාජ්‍ය අනුග්‍රහය රහිතව බුදුදහම වෙනුවෙන් කැපවුනු ගිහි දානපතියන් මුල් වීමෙන් නව නිකායන් බිහිවිය. එම හේතුවෙන් වෙනත් නිකායන් මෙන් නොව අමරපුර නිකාය රාජ්‍ය බලය හා රජතුමාගෙන් නිදහස් විය. ඒ වෙනුවට මධ්‍යම පාන්තික දායකයන් සමඟ වඩාත් සමීපව කටයුතු කලහ. මේ හේතුවෙන් 18 හා 19 වන සියවස් වල මධ්‍යම පංතියේ බලය වැඩි විය. එසේම කුලවාදයට එරෙහි භික්ෂු පරපුරක් මෙතුළින් බිහිවූ අතර මෑත භාගයේදී අමරපුර මහා සංඝ සභාව රාමඤ්ඤ මහා නිකාය හා එක්ව එක් සාමග්‍රී ධර්ම සංඝ සභාවක් ලෙස ස්ථාපිත විය. එය ශාසන ඉතිහාසයේ වැදගත් සිදුවීමක් ලෙස සැලකිය හැකිය. ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව== අතීතයේ අනු නිකායන් 21 කට බෙදුණු අමප්‍රපුර නිකාය 1960 දශකයේ අගභාගයේදී අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් සහ අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් ඒකරාශී විය. ‘ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව’ පිහිටුවා 1969 ජුලි 13 වැනි දින මහරගම සිරි වජිරඤාණ ධර්මායතනයේ පිහිටි උපෝසථාඝාරයේ දී සියලු අමරපුර නිකායට පොදු උසස් පැවිදි කිරීමේ උත්සවයක් පවත්වන ලදී. එම අවස්ථාවට ආණ්ඩුකාර ජනරාල් විලියම් ගොපල්ලව මහතා අනුග්‍රහය දක්වන ලදී. ලංකාව. ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා උත්තරීතර මහානායක පදවියක් මෙම මුලපිරීමත් සමඟ නිර්මාණය වූ අතර එම ගෞරවනීය පදවිය දැරූ ප්‍රථම භික්ෂුව ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන් පත් කරන ලදී.[3] උත්තරීතර මහානායක පදවියට අමතරව අමරපුර නිකායේ සභාපති තනතුරක් ද නිර්මාණය කර අමරපුර මහාසංඝ සභාවේ ප්‍රථම සභාපතිවරයා ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත, අභිධජ මහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් (1896 - 1998) පත් කරන ලදී.[4] 2019 අගෝස්තු 16 දින, අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ නිකාය, ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ සහෝදරත්වය බවට පත් කරමින්, අමරපුර-රාමඤ්ඤ සාමග්‍රී මහා සංඝ සභාව ලෙස ඒකාබද්ධ කරන ලදී.[1] මෙතෙක් ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක හිමිපාණන් වහන්සේලා මෙසේය. {| class="wikitable" ! !නම !සිට !දක්වා |- |1 |අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමි |1969 ජූලි 13 |2003 සැප්තැම්බර් 9 |- |2 |අතිපූජ්‍ය දවුල්දෙන ඤාණිස්සර මහනාහිමි | සැප්තැම්බර් 2003 |3 අප්‍රේල් 2017 |- |3 |අතිපූජ්‍ය කොටුගොඩ ධම්මවාස මහනාහිමි |3 අගෝස්තු 2017 |22 මාර්තු 2021 |- |4 |අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්දසිරි මහනාහිමි |20 ජූලි 2021 |16 මැයි 2023 |- |5 |අතිපූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහනාහිමි |26 නොවැම්බර් 2024 |වර්තමානය |} ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ පරිපාලනමය ව්‍යුහය== <div class="toccolours" style="max-width:650px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #ff9933; background-color:#fffaf5; font-family:sans-serif;"> <div style="text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#ff9933; color:black; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:15px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);"> ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ පරිපාලන ගැලීම් සටහන </div> <div style="text-align:center; margin-bottom:10px;"> <div style="display:inline-block; background:#ffebd6; padding:8px 15px; border:2px solid #ff9933; border-radius:4px; font-weight:bold;">උත්තරීතර මහානායක ධුරය</div> <div style="font-size:18px; color:#ff9933; margin:5px 0;">⬇️</div> <div style="display:inline-block; background:#fff0db; padding:8px 15px; border:1px solid #ff9933; border-radius:4px; font-weight:bold;">සමස්ත අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු නිලධාරී මණ්ඩලය</div> <div style="font-size:18px; color:#ff9933; margin:5px 0;">⬇️</div> <div style="font-size:11px; color:#666; font-style:italic; margin-bottom:15px;"> (පහත දැක්වෙන සියලුම පාර්ශවයන් සමාන්තර මට්ටමකින් නියෝජනය වේ)</div> </div> * '''අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|තපෝවන සම්ප්‍රදාය}}}}''' :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|මහමෙව්නාව සංඝ සභාව (අසපු සංචිතය)}}}}''' * '''අමරපුර අඹගහපිටිය පාර්ශවය<br>(අමරපුර මූල මහා නිකාය)''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|අමරපුර ශ්‍රී සද්ධර්මෝදය සංඝ සභාව<br>(සිරිසුගත සාසනෝදය සංඝ සභාව)}}}}''' * '''අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර චූලගන්ධි පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සම්බුද්ධ සාසනෝදය සංඝ සභාව''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''උඩරට අමරපුර පාර්ශවය : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''උඩරට අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ශ්‍රී ධර්මරක්ෂිතවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික මාතර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|අරිසිමලේ වන සෙනසුන් සංචිතය}}}}''' * '''අමරපුර ශ්‍රී ධර්මාරාම සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර අරියවංශ සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර භ්‍රම්මවංශාභිධජ සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර මහා නිකායේ වජිරවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සිරිසුමන (දඩලු) පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ඉද්දමල්ගොඩ විහාර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''ඌව අමරපුර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ඌව උඩුකිඳ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර රාස්සගල පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ස්වේජින් පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''සබරගමු අමරපුර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව </div> ==අමරපුර සංඝ සභාවේ පාර්ශ්වයක ධුරයන් බෙදීයාමේ සංවිධාන ව්‍යුහය== <div class="toccolours" style="max-width:750px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #ff9933; background-color:#fffaf5; font-family:sans-serif;"> <div style="text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#ff9933; color:black; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);"> නිකාය පාර්ශ්වයක ධුරයන් බෙදීයාමේ සංවිධාන ව්‍යුහය </div> <div style="text-align:center; margin-bottom:15px;"> <div style="font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #ff9933; display:inline-block; border-radius:4px;">නිකාය පාර්ශ්වය</div> <div style="font-size:16px; color:#ff9933; margin:3px 0;">⬇️</div> <div style="font-weight:bold;">මහා නායක හිමි</div> <div style="font-size:16px; color:#ff9933; margin:3px 0;">⬇️</div> <div style="font-weight:bold;">අනුනායක හිමිවරුන්</div> <div style="font-size:16px; color:#ff9933; margin:3px 0;">⬇️</div> <div style="font-weight:bold; background:#ffe0b3; padding:6px 15px; border:1px solid #ff9933; display:inline-block; border-radius:4px;">කාරක සංඝ සභාව</div> </div> <hr style="border:0; border-top:1px dashed #ff9933; margin:15px 0;"> {| width="100%" cellspacing="10" cellpadding="0" style="background:transparent;" |- valign="top" | width="33%" style="background:#ffffff; border:1px solid #cca473; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);" | <center>'''ලේඛකාධිකාරී ධුරය'''</center> <hr style="border:0; border-top:1px solid #cca473; margin:5px 0;"> * <small>මහා ලේඛකාධිකාරී හිමි</small> :: ↳ <small>උප ලේඛකාධිකාරී හිමි</small> | width="33%" style="background:#ffffff; border:1px solid #cca473; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);" | <center>'''ප්‍රධාන සංඝනායක'''</center> <hr style="border:0; border-top:1px solid #cca473; margin:5px 0;"> * <small>පළාත් ප්‍රධාන සංඝනායක හිමි</small> :: ↳ <small>උප ප්‍රධාන සංඝනායක හිමි</small> * <small>දිස්ත්‍රික්/පත්තු ප්‍රධාන සංඝනායක හිමි</small> :: ↳ <small>උප ප්‍රධාන සංඝනායක හිමි</small> | width="33%" style="background:#ffffff; border:1px solid #cca473; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);" | <center>'''අධිකරණ සංඝනායක'''</center> <hr style="border:0; border-top:1px solid #cca473; margin:5px 0;"> * <small>ප්‍රධාන අධිකරණ සංඝනායක හිමි</small> :: ↳ <small>පළාත් අධිකරණ සංඝනායක හිමි</small> ::: ↳ <small>දිස්ත්‍රික්/පත්තු අධිකරණ සංඝනායක හිමි</small> :::: ↳ <small>උප සංඝනායක හිමි</small> |} </div> ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහ නිකායේ මහානායක හිමිවරු== "උත්තරීතර මහානායක ධුරය" අමරපුර මහා සංඝ සභාව සතු විශේෂ ධුරයකි. {| class="wikitable sortable"width="100%" style="background:#ffffff;" |- !align="left" style="background:#ffdead;" | පාර්ශවය !align="left" style="background:#ffdead;" | මහානායක හිමි !align="left" style="background:#ffdead;" | අනුනායක හිමි |- |සියලු පාර්ශව නියෝජනය කරනු ලබන උත්තරීතර මහානායක ධුරය |කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහානායක හිමි |නොපවතී. |- |අමරපුර මහ නිකායේ රාස්සගල පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය අතිපූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ - සමස්ථ අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ උත්තරීතර මහානායක හිමි ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන,බළංගොඩ |මහෝපාධ්‍යාය පූජ්‍ය පල්ලේවෙල විසුද්ධාජීව අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී සුධර්ශනාරාමය,බෙලිහුල්ඔය |- |අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය |ශ්‍රී සරණපාලවංශාලංකාර ආචාර්ය අතිපූජ්‍ය දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ පරම විචිත්‍රාරාම රාජමහා විහාරය,දෙවිනුවර |1.පූජ්‍ය කොටපොල අමරකිත්ති අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශාන්ති පදනම සහ සේරුවිල බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය,බෞද්ධාලෝක මාවත,කොළඹ 2.අතිපූජ්‍ය තපෝවනයේ නිවාත අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ අභයභූමි තපෝවනය,කෑගල්ල 3.පූජ්‍ය තපෝවනයේ මිතභානි අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ගෝතම තපෝවනය,කලපළුවාව,රාජගිරිය |- |අමරපුර මූලවංශික පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය අහුංගල්ලේ විමලධම්මතිස්ස මහානායක හිමි අම්බරුක්කාරාම මූල මහා විහාරය,බලපිටිය |1.පූජ්‍ය යෝගියානේ සෝභිතතිස්ස අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ජයසින්දරාරමය,යෝගියා 2.පූජ්‍ය කළුවාමෝදර සීලරතනතිස්ස අනුනායක හිමි කේෂ්ථාසන්න මහා විහාරය,අලුත්ගම |- |අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය |අතිපූජ්‍ය අහුංගල්ලේ සිරි සීලවිසුද්ධි මහානායක හිමි රංගිරි උල්පත් රජමහා විහාරය, ත්‍රිකුණාමලය |පූජ්‍ය කොස්‌ගොඩ සුභූති අනුනායක හිමි සංඝරාජ විහාරය, අම්බලන්ගොඩ |- |උඩරට අමරපුර පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය පූජ්‍ය නිකපොත චන්දජෝති (වැඩබලන මහානායක) ස්වාමින්වහන්සේ ඥාණානන්ද බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය, මාදිවෙල, |නොපවතී. |- |අමරපුර පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය අතිපූජ්‍ය කහපොළ සුගතරතන මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ රන්කොත් විහාරය,පානදුර |නොපවතී. |- |ශ්‍රි ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අඹගහපිටිය පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය මාදම්පාගම අස්සජි තිස්ස මහානායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ඉසිපතනාරාමය,වින්සන්ට් පෙරේරා මාවත, කොළඹ 14 |පූජ්‍ය රන්දොඹේ සුමනාලෝකතිස්ස අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ එනසරුක්ඛාරාමය,නවුත්තුඩුව |- |අමරපුර ශ්‍රී ධම්මරක්ෂිත නිකාය |අතිපූජ්‍ය ත්‍රිකුණාමලයේ ආනන්ද මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ සිරි වජිරාරාමය,කොළඹ 05 |පූජ්‍ය වටගෙදර විමලබුද්ධි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ සිරි පඤ්ඤාතිලකාරාමය,මහරගම |- |අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික මාතර පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය අම්බලන්ගොඩ සුධම්ම මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී විජයාරාමය,අම්බලන්ගොඩ |නොපවතී. |- |අමරපුර අරියවංශ සද්ධම්ම යුක්තික පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය එගොඩමුල්ලේ අමරමෝලි තිස්ස මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ විද්‍යාසාගර පිරිවෙන, රිදීගම |1.පූජ්‍ය වල්පොල විමලඥාන අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ගංගාරාම මහ විහාරය,පෑලියගොඩ 2.පූජ්‍ය නවගමුවේ රේවත නායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී පුෂ්පාරාමය,පැපිලියවෙල 3.පූජ්‍ය ඉහළමුල්ලේ සුගුණවංශ අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී බෝධිරාජාරාම මූලමහා විහාරය,අංකුඹුර |- |අමරපුර මහා නිකායේ වජිරවංශ පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය පල්ලෙකන්දේ රතනසාර මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී සාරිපුත්තාරාමය,නාරාහේන්පිට, කොළඹ 08 |- |අමරපුර සිරිසුමන (දඩලු) පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය කොළොන්නාවේ සිරි සුමංගල මහානායක ස්වාමීන් වහනසේ ශ්‍රී දෙව්රම් මහා විහාරය,පන්නිපිටිය |1.පූජ්‍ය කථලුවේ රතනසීහ අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී සම්බුද්ධජයන්ති විහාරය,මොරටුව 2.පූජ්‍ය පල්ලේපොල දේවානන්ද අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ජයන්ති මහා විහාරය,ගලලියද්ද,මාබෝවල |- |අමරපුර චූලගන්ඨි පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය ගන්තුනේ අස්සජි මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ උල්ගල පුරාණ විහාරය,ගන්තුන |1.අතිපූජ්‍ය කරව්වේ විජයතිස්ස අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ නන්දන විහාරය,පිටිගල 2.පූජ්‍ය වැලිතර අමරනන්ද අනූනායක ස්වාමින් වහන්සේ පුලිිනතරාමය,අහුංගල්ල 3.අතිපූජ්‍ය රදාවඩුන්නේ අස්සජි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ පාරමී ධර්මාශ්‍රමය,රදාවඩුන්න |- |ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වය |අතිපුජ්‍ය කදන්ගොඩ සද්ධානන්ද (වැඩබලන මහානායක) ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී ශෛාරාම මහා විහාරය,බලංගොඩ |පූජ්‍ය පලීගල නාරද අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී පූෂ්පාරාම අසූමහා ශ්‍රවක මහා විහාරය,ඇහැලියගොඩ. |- |අමරපුර මහා නිකාය ඉද්දමල්ගොඩ විහාර පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය කදන්ගොඩ සමිත මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී විජයින්දාරාමය,කහවත්ත |1.පූජ්‍ය කරවිට සුජාත අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ සිරිනිවාසාරාම මූලමහා විහාරය,උඩකරවිට 2.පූජ්‍ය පැල්මඩුල්ලේ රතනසිරි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ සුදර්මෝදය පිරිවෙන,පැල්මඩුල්ල |} == අයත් පාර්ශව == අමරපුර - රාමඤ්ඤ නිකායට ඒකරාශී වීමට පෙර, අමරපුර නිකාය අනුශාසනා 21 කට නොඅඩු ලෙස බෙදා ඇත.<ref name="subordrs">{{Cite web |url=http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html |title=Maha Sangha of Sri Lanka |website=metta.lk/ |access-date=2010-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100306174930/http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html |archive-date=2010-03-06 |url-status=dead }}</ref> මෙම උප නියමයන් කුල භේද සහ ප්‍රාදේශීය වෙනස්කම් ඔස්සේ ගොඩනැගුණු බව විශ්වාස කෙරේ. #අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය #උඩරට අමරපුර සාමග්‍රි සංඝ සභාව #අමරපුර ඌව උඩුකිඳ පාර්ශවය #ඌව අමරපුර පාර්ශවය #අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය #අමරපුර එක්නැළිගොඩ පාර්ශවය #අමරපුර ඉද්දමල්ගොඩ පාර්ශවය #අමරපුර රාස්සගල පාර්ශවය #අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය #අමරපුර නිකායේ අමරපුර පාර්ශවය #අමරපුර අඹගහපිටිය පාර්ශවය #අමරපුර ශ්‍රී ධර්මරක්‍ෂිත පාර්ශවය #අමරපුර සද්ධම්මයුත්තික පාර්ශවය #අමරපුර වජිරවංශ පාර්ශවය #අමරපුර සිරි සුමන පාර්ශවය #අමරපුර ස්වේජින් පාර්ශවය #අමරපුර භ්‍රම්මවංශාභිධජ පාර්ශවය #අමරපුර චූලගණ්ඨි පාර්ශවය #උඩරට අමරපුර නිකාය(උඩරට අමරපුර පාර්ශවය) #අමරපුර සම්බුද්ධ සාසනෝදය සංඝ සභාව #[[අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශවය]] මීට අමතරව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායට අයත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ "මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව" නමින් භික්ෂූන් වහන්සේ 1000කට ආසන්න සංඝ සභාවක් ද පවතී. == මූලාශ්‍ර == {{reflist}} == අමතර කියවීමට == * Gombrich, Richard. ''Theravada Buddhism: A Social History from Ancient Benares to Modern Colombo''. Oxon, England: Routledge and Kegan Paul, Ltd., 2004. * [https://web.archive.org/web/20090201174605/http://dailynews.lk/2003/09/17/fea09.html Rohan L. Jayetilleke, 'The bi-centennial of the Amarapura Maha Nikaya of Sri Lanka', ''Daily News'', 17 September 2003] accessed 16 December 2005. * [https://web.archive.org/web/20100306174930/http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html Main Orders of the Sangha] (metta.lk) [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ නිකායන් සහ පාර්ශව]] srd0vzvkk39q77uy7ph42v9w83zrc4f 791238 791237 2026-05-22T17:59:20Z KSLwiki24 70498 /* අමරපුර සංඝ සභාවේ පාර්ශ්වයක ධුරයන් බෙදීයාමේ සංවිධාන ව්‍යුහය */ අක්ෂර වින්‍යාසය 791238 wikitext text/x-wiki {{Pp-vandalism|small=yes}}{{Pp-move-vandalism}}[[Image:Most Venerable Walitota Sri Gnanawimalatisssa Maha Thera (1766-1833).jpg|thumb|right|238px|ශ්‍රීමත් පරම පූජ්‍යතර මහා ධම්ම රාජාධි රාජගුරු ගණාචරිය ශ්‍රී විභූෂණ අඹගහපිටියේ ශ්‍රී ඤාණවිමලතිස්සාභිධාන මහා නාහිමිපාණන් වහන්සේ (ශ්‍රී ලංකා අමරපුර නිකායේ නිර්මාතෘ)]] '''ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය''' යනු වර්ෂ 1802 දී ආරම්භ කරන ලද ශ්‍රී ලාංකීය පැවිදි නිකායකි. එය එවකට බුරුමයේ කොන්බෝං රාජවංශයේ අගනුවර වූ අමරපුර නගරය මුල්කොට නම් කර ඇත. අමරපුර නිකායේ හිමිවරු ථෙරවාදී බෞද්ධයෝය. 2019 අගෝස්තු 16 වන දින අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ නිකායන් ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ නිකාය බවට පත් කරමින්, අමරපුර - රාමඤ්ඤ නිකාය ලෙස ඒකාබද්ධ කරන ලදී.<ref name=unity>[http://www.themorning.lk/amarapura-and-ramanna-denominations-unified/ Amarapura and Ramanna denominations unified], the Morning Lanka, accessed 2019.08.17</ref> ==අතීතය== 18 වන සියවසේ මැද භාගය වන විට ලක්දිව උපසම්පදාව නැති වී ගොස් තිබුණි. ශ්‍රී ලංකාවේ බුදු සසුන තෙවරක්ම පිරිහුණු අතර එය නැවත ඇති කිරීමට ගත් උත්සාහය ව්‍යර්ථ විය. එමනිසා කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රාජ්‍ය සමයේ (1747 - 1782) වැලිවිට සරණංකර මාහිමිපානන්ගේ ආරාධනාවෙන් උපාලි නම් තෙරණුවන් වහන්සේ නමක් 1753දී මහනුවරට වැඩම කර උපසම්පදාව නැවත පිහිට වු අතර, එය සියම් නිකාය නම්වේ. එයට හේතුව උපසම්පදාව රැගෙන ආවේ සියම් දේශයෙන් වීමයි.<ref>{{Cite web |url=http://www.divaina.com/2010/01/20/feature02.html |title=ගණින්නාන්සේලා කියවිය යුතු සංඝරජ වැලවිට සරණංකර චරිතය |access-date=2010-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170120202643/http://www.divaina.com/2010/01/20/feature02.html |archive-date=2017-01-20 |url-status=dead }}</ref> බුදු දහම නැවත ස්ථාපිත කර දශකයක් පමණ ගතවීමෙන් පසු 1764 දී එම නිකායට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලා කණ්ඩායමක් එක්ව එම නිකායේ උපසම්පදාව ලැබීමට ගොවිගම කුලයට අයත් විය යුතු බවට නීතියක් පැනවීය. මෙම සමයේදී බුදුරජාණන් වහන්සේ විනය නොසලකා හැර තිබුණු අතර, සමහර භික්ෂුන් වහන්සේලා වතුපිටි අයත් කරගෙන අඹුදරුවන් සමඟ පුද්ගලික නිවාස වල ජීවත් වුහ. ඔවුන් තන්නාසි නමින් හැඳින්වේ. මෙම සම‍යේදී ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළ බඩ ප්‍රදේශය ලන්දේසී ආක්‍රමණ වලට ලක්වෙමින් පැවතුණි. සියම් නිකායේ මෙම ගොවිගම කුල භේදයට විරෝධය පල කෙරමින් වෙනත් කුල වලට අයත් භික්ෂුන් වහන්සේලා රජුගේ අනුග්‍රහය නොලබමින් උපසම්පදා උත්සව 2 ක් 1772 දී තොටගමුව විහාරයේදී ද, 1796 දී තංගල්ලේදී ද පැවැත්විය. නමුත් සියම් නිකාය මෙය විනය නීති කැඩීමක් බව පවසා ඒවාට අනුමැතිය ලබා නොදුන්හ. ===ආරම්භය=== ගොවිගම කුලවාදයත්, ක්‍රි .ව. 1762 ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහයන් විසින් පැනවූ කතිකාවතත් කරණකොටගෙන වෙරළබඩ පළාත් වල විසු භික්ෂුන් වහන්සේලාට උපසම්පදා භාවය ලබාගත නොහැකි විය. මෙම තත්ත්වය වෙනස් කිරීමට සිතූ 1779 දී අඹගහපිටියේ ඤාණවිමලතිස්ස නම් භික්ෂුන් වහන්සේ නමක් තවත් සාමණේර හිමිවරුන් කණ්ඩායමක් සමඟ පහතරට ධනවත් දානපතියෙකුගේ අනුග්‍රහය සහිතව උපසම්පදාව ලබා ගැනීම සඳහා බුරුමය වෙත පිටත්වුහ. 1800 දී බුරුමයේ සංඝරාජ මාහිමියන් අතින් ඔවුන් උපසම්පදාව ලැබීය. මෙම කණ්ඩායම 1802 දී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණියහ. එහිදී ඔවුන් සමඟ පැමිණි ජ්‍යෙෂ්ඨ මියන්මාර් භික්ෂුන් අතින් බලපිටිය මාදු ගඟේ තනවන ලද විශේෂ සීමා මාලකයක වෙසක් පුන් පොහොය දිනයේදී උපසම්පදා උළෙලක් පැවැත්විණි. ඒ සමගින්මෙ පරම පූජ්‍යතර මහා ධම්ම රාජාධි රාජගුරු ගණාචරිය ශ්‍රී විභූෂණ අඹගහපිටියේ ශ්‍රී ඤාණවිමලතිස්සාභිධාන මහා නාහිමිපාණන් වහන්සේගේ ආදිකර්තෘත්වයෙන් වැලිතර අඹගහපිටියේ ශ්‍රී අම්බරුක්ඛාරාම මූල මහා විහාරය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් අමරපුර සමාගම නම් වූ නවනිකායක් ඇරඹි අතර ආරම්භයේ දීම පහතරටට පමණක් සීමා නොවී උඩරට ඇතුළු සමස්ත සිරිලක සිසාරා පූජ්‍යතර බෝගහපිටියේ ශ්‍රී ධම්මජ්ජෝති මහනාහිමි, පූජ්‍යතර කපුගම ශ්‍රී ධම්මක්ඛන්ධ මහනාහිමි, පූජ්‍යතර කතළුවේ ශ්‍රී ගුණරතන තිස්ස මහනාහිමි, පූජ්‍යතර අත්තුඩාවේ ශ්‍රී ධම්මරක්ඛිත මහනාහිමි යන මහා ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේලාගේ උත්සාහයේ ප්‍රතිඵල වශයෙන් මහා නිකායක් වශයෙන් ව්‍යාප්ත කෙරිණ. ===නිල පිලිගැනීම=== සලාගම, කරාව හා දුරාව කුල වලට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලාද බුරුමය වෙත ගොස් උපසම්පදාව ලබාගත් අතර, 1810 දී බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුව අමරපුර නිකායේ උපසම්පදාව පිළිගන්නා බවට නිවේදනයක් නිකුත් කළේය. නමුත් සියම් නිකාය විසින් බුදුදහමට පටහැනිව සිදුකල මෙම ක්‍රියාව හේතුවෙන් කුල වශයෙන් බෙදීමට ලක්විය. ==වැදගත්කම== අමරපුර නිකායේ ආරම්භය ශ්‍රී ලාංකික බුදුදහමේ හා සමාජයේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කරයි. පළමුවරට රාජ්‍ය අනුග්‍රහය රහිතව බුදුදහම වෙනුවෙන් කැපවුනු ගිහි දානපතියන් මුල් වීමෙන් නව නිකායන් බිහිවිය. එම හේතුවෙන් වෙනත් නිකායන් මෙන් නොව අමරපුර නිකාය රාජ්‍ය බලය හා රජතුමාගෙන් නිදහස් විය. ඒ වෙනුවට මධ්‍යම පාන්තික දායකයන් සමඟ වඩාත් සමීපව කටයුතු කලහ. මේ හේතුවෙන් 18 හා 19 වන සියවස් වල මධ්‍යම පංතියේ බලය වැඩි විය. එසේම කුලවාදයට එරෙහි භික්ෂු පරපුරක් මෙතුළින් බිහිවූ අතර මෑත භාගයේදී අමරපුර මහා සංඝ සභාව රාමඤ්ඤ මහා නිකාය හා එක්ව එක් සාමග්‍රී ධර්ම සංඝ සභාවක් ලෙස ස්ථාපිත විය. එය ශාසන ඉතිහාසයේ වැදගත් සිදුවීමක් ලෙස සැලකිය හැකිය. ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව== අතීතයේ අනු නිකායන් 21 කට බෙදුණු අමප්‍රපුර නිකාය 1960 දශකයේ අගභාගයේදී අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් සහ අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් ඒකරාශී විය. ‘ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව’ පිහිටුවා 1969 ජුලි 13 වැනි දින මහරගම සිරි වජිරඤාණ ධර්මායතනයේ පිහිටි උපෝසථාඝාරයේ දී සියලු අමරපුර නිකායට පොදු උසස් පැවිදි කිරීමේ උත්සවයක් පවත්වන ලදී. එම අවස්ථාවට ආණ්ඩුකාර ජනරාල් විලියම් ගොපල්ලව මහතා අනුග්‍රහය දක්වන ලදී. ලංකාව. ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා උත්තරීතර මහානායක පදවියක් මෙම මුලපිරීමත් සමඟ නිර්මාණය වූ අතර එම ගෞරවනීය පදවිය දැරූ ප්‍රථම භික්ෂුව ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන් පත් කරන ලදී.[3] උත්තරීතර මහානායක පදවියට අමතරව අමරපුර නිකායේ සභාපති තනතුරක් ද නිර්මාණය කර අමරපුර මහාසංඝ සභාවේ ප්‍රථම සභාපතිවරයා ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත, අභිධජ මහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් (1896 - 1998) පත් කරන ලදී.[4] 2019 අගෝස්තු 16 දින, අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ නිකාය, ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ සහෝදරත්වය බවට පත් කරමින්, අමරපුර-රාමඤ්ඤ සාමග්‍රී මහා සංඝ සභාව ලෙස ඒකාබද්ධ කරන ලදී.[1] මෙතෙක් ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක හිමිපාණන් වහන්සේලා මෙසේය. {| class="wikitable" ! !නම !සිට !දක්වා |- |1 |අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමි |1969 ජූලි 13 |2003 සැප්තැම්බර් 9 |- |2 |අතිපූජ්‍ය දවුල්දෙන ඤාණිස්සර මහනාහිමි | සැප්තැම්බර් 2003 |3 අප්‍රේල් 2017 |- |3 |අතිපූජ්‍ය කොටුගොඩ ධම්මවාස මහනාහිමි |3 අගෝස්තු 2017 |22 මාර්තු 2021 |- |4 |අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්දසිරි මහනාහිමි |20 ජූලි 2021 |16 මැයි 2023 |- |5 |අතිපූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහනාහිමි |26 නොවැම්බර් 2024 |වර්තමානය |} ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ පරිපාලනමය ව්‍යුහය== <div class="toccolours" style="max-width:650px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #ff9933; background-color:#fffaf5; font-family:sans-serif;"> <div style="text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#ff9933; color:black; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:15px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);"> ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ පරිපාලන ගැලීම් සටහන </div> <div style="text-align:center; margin-bottom:10px;"> <div style="display:inline-block; background:#ffebd6; padding:8px 15px; border:2px solid #ff9933; border-radius:4px; font-weight:bold;">උත්තරීතර මහානායක ධුරය</div> <div style="font-size:18px; color:#ff9933; margin:5px 0;">⬇️</div> <div style="display:inline-block; background:#fff0db; padding:8px 15px; border:1px solid #ff9933; border-radius:4px; font-weight:bold;">සමස්ත අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු නිලධාරී මණ්ඩලය</div> <div style="font-size:18px; color:#ff9933; margin:5px 0;">⬇️</div> <div style="font-size:11px; color:#666; font-style:italic; margin-bottom:15px;"> (පහත දැක්වෙන සියලුම පාර්ශවයන් සමාන්තර මට්ටමකින් නියෝජනය වේ)</div> </div> * '''අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|තපෝවන සම්ප්‍රදාය}}}}''' :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|මහමෙව්නාව සංඝ සභාව (අසපු සංචිතය)}}}}''' * '''අමරපුර අඹගහපිටිය පාර්ශවය<br>(අමරපුර මූල මහා නිකාය)''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|අමරපුර ශ්‍රී සද්ධර්මෝදය සංඝ සභාව<br>(සිරිසුගත සාසනෝදය සංඝ සභාව)}}}}''' * '''අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර චූලගන්ධි පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සම්බුද්ධ සාසනෝදය සංඝ සභාව''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''උඩරට අමරපුර පාර්ශවය : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''උඩරට අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ශ්‍රී ධර්මරක්ෂිතවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික මාතර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|අරිසිමලේ වන සෙනසුන් සංචිතය}}}}''' * '''අමරපුර ශ්‍රී ධර්මාරාම සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර අරියවංශ සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර භ්‍රම්මවංශාභිධජ සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර මහා නිකායේ වජිරවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සිරිසුමන (දඩලු) පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ඉද්දමල්ගොඩ විහාර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''ඌව අමරපුර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ඌව උඩුකිඳ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර රාස්සගල පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ස්වේජින් පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''සබරගමු අමරපුර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව </div> ==අමරපුර සංඝ සභාවේ පාර්ශවයක ධුරයන් බෙදීයාමේ සංවිධාන ව්‍යුහය== <div class="toccolours" style="max-width:750px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #ff9933; background-color:#fffaf5; font-family:sans-serif;"> <div style="text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#ff9933; color:black; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);"> නිකාය පාර්ශවයක ධුරයන් බෙදීයාමේ සංවිධාන ව්‍යුහය </div> <div style="text-align:center; margin-bottom:15px;"> <div style="font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #ff9933; display:inline-block; border-radius:4px;">නිකාය පාර්ශවය</div> <div style="font-size:16px; color:#ff9933; margin:3px 0;">⬇️</div> <div style="font-weight:bold;">මහා නායක හිමි</div> <div style="font-size:16px; color:#ff9933; margin:3px 0;">⬇️</div> <div style="font-weight:bold;">අනුනායක හිමිවරුන්</div> <div style="font-size:16px; color:#ff9933; margin:3px 0;">⬇️</div> <div style="font-weight:bold; background:#ffe0b3; padding:6px 15px; border:1px solid #ff9933; display:inline-block; border-radius:4px;">කාරක සංඝ සභාව</div> </div> <hr style="border:0; border-top:1px dashed #ff9933; margin:15px 0;"> {| width="100%" cellspacing="10" cellpadding="0" style="background:transparent;" |- valign="top" | width="33%" style="background:#ffffff; border:1px solid #cca473; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);" | <center>'''ලේඛකාධිකාරී ධුරය'''</center> <hr style="border:0; border-top:1px solid #cca473; margin:5px 0;"> * <small>මහා ලේඛකාධිකාරී හිමි</small> :: ↳ <small>උප ලේඛකාධිකාරී හිමි</small> | width="33%" style="background:#ffffff; border:1px solid #cca473; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);" | <center>'''ප්‍රධාන සංඝනායක'''</center> <hr style="border:0; border-top:1px solid #cca473; margin:5px 0;"> * <small>පළාත් ප්‍රධාන සංඝනායක හිමි</small> :: ↳ <small>උප ප්‍රධාන සංඝනායක හිමි</small> * <small>දිස්ත්‍රික්/පත්තු ප්‍රධාන සංඝනායක හිමි</small> :: ↳ <small>උප ප්‍රධාන සංඝනායක හිමි</small> | width="33%" style="background:#ffffff; border:1px solid #cca473; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);" | <center>'''අධිකරණ සංඝනායක'''</center> <hr style="border:0; border-top:1px solid #cca473; margin:5px 0;"> * <small>ප්‍රධාන අධිකරණ සංඝනායක හිමි</small> :: ↳ <small>පළාත් අධිකරණ සංඝනායක හිමි</small> ::: ↳ <small>දිස්ත්‍රික්/පත්තු අධිකරණ සංඝනායක හිමි</small> :::: ↳ <small>උප සංඝනායක හිමි</small> |} </div> ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහ නිකායේ මහානායක හිමිවරු== "උත්තරීතර මහානායක ධුරය" අමරපුර මහා සංඝ සභාව සතු විශේෂ ධුරයකි. {| class="wikitable sortable"width="100%" style="background:#ffffff;" |- !align="left" style="background:#ffdead;" | පාර්ශවය !align="left" style="background:#ffdead;" | මහානායක හිමි !align="left" style="background:#ffdead;" | අනුනායක හිමි |- |සියලු පාර්ශව නියෝජනය කරනු ලබන උත්තරීතර මහානායක ධුරය |කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහානායක හිමි |නොපවතී. |- |අමරපුර මහ නිකායේ රාස්සගල පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය අතිපූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ - සමස්ථ අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ උත්තරීතර මහානායක හිමි ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන,බළංගොඩ |මහෝපාධ්‍යාය පූජ්‍ය පල්ලේවෙල විසුද්ධාජීව අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී සුධර්ශනාරාමය,බෙලිහුල්ඔය |- |අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය |ශ්‍රී සරණපාලවංශාලංකාර ආචාර්ය අතිපූජ්‍ය දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ පරම විචිත්‍රාරාම රාජමහා විහාරය,දෙවිනුවර |1.පූජ්‍ය කොටපොල අමරකිත්ති අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශාන්ති පදනම සහ සේරුවිල බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය,බෞද්ධාලෝක මාවත,කොළඹ 2.අතිපූජ්‍ය තපෝවනයේ නිවාත අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ අභයභූමි තපෝවනය,කෑගල්ල 3.පූජ්‍ය තපෝවනයේ මිතභානි අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ගෝතම තපෝවනය,කලපළුවාව,රාජගිරිය |- |අමරපුර මූලවංශික පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය අහුංගල්ලේ විමලධම්මතිස්ස මහානායක හිමි අම්බරුක්කාරාම මූල මහා විහාරය,බලපිටිය |1.පූජ්‍ය යෝගියානේ සෝභිතතිස්ස අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ජයසින්දරාරමය,යෝගියා 2.පූජ්‍ය කළුවාමෝදර සීලරතනතිස්ස අනුනායක හිමි කේෂ්ථාසන්න මහා විහාරය,අලුත්ගම |- |අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය |අතිපූජ්‍ය අහුංගල්ලේ සිරි සීලවිසුද්ධි මහානායක හිමි රංගිරි උල්පත් රජමහා විහාරය, ත්‍රිකුණාමලය |පූජ්‍ය කොස්‌ගොඩ සුභූති අනුනායක හිමි සංඝරාජ විහාරය, අම්බලන්ගොඩ |- |උඩරට අමරපුර පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය පූජ්‍ය නිකපොත චන්දජෝති (වැඩබලන මහානායක) ස්වාමින්වහන්සේ ඥාණානන්ද බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය, මාදිවෙල, |නොපවතී. |- |අමරපුර පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය අතිපූජ්‍ය කහපොළ සුගතරතන මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ රන්කොත් විහාරය,පානදුර |නොපවතී. |- |ශ්‍රි ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අඹගහපිටිය පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය මාදම්පාගම අස්සජි තිස්ස මහානායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ඉසිපතනාරාමය,වින්සන්ට් පෙරේරා මාවත, කොළඹ 14 |පූජ්‍ය රන්දොඹේ සුමනාලෝකතිස්ස අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ එනසරුක්ඛාරාමය,නවුත්තුඩුව |- |අමරපුර ශ්‍රී ධම්මරක්ෂිත නිකාය |අතිපූජ්‍ය ත්‍රිකුණාමලයේ ආනන්ද මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ සිරි වජිරාරාමය,කොළඹ 05 |පූජ්‍ය වටගෙදර විමලබුද්ධි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ සිරි පඤ්ඤාතිලකාරාමය,මහරගම |- |අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික මාතර පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය අම්බලන්ගොඩ සුධම්ම මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී විජයාරාමය,අම්බලන්ගොඩ |නොපවතී. |- |අමරපුර අරියවංශ සද්ධම්ම යුක්තික පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය එගොඩමුල්ලේ අමරමෝලි තිස්ස මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ විද්‍යාසාගර පිරිවෙන, රිදීගම |1.පූජ්‍ය වල්පොල විමලඥාන අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ගංගාරාම මහ විහාරය,පෑලියගොඩ 2.පූජ්‍ය නවගමුවේ රේවත නායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී පුෂ්පාරාමය,පැපිලියවෙල 3.පූජ්‍ය ඉහළමුල්ලේ සුගුණවංශ අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී බෝධිරාජාරාම මූලමහා විහාරය,අංකුඹුර |- |අමරපුර මහා නිකායේ වජිරවංශ පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය පල්ලෙකන්දේ රතනසාර මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී සාරිපුත්තාරාමය,නාරාහේන්පිට, කොළඹ 08 |- |අමරපුර සිරිසුමන (දඩලු) පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය කොළොන්නාවේ සිරි සුමංගල මහානායක ස්වාමීන් වහනසේ ශ්‍රී දෙව්රම් මහා විහාරය,පන්නිපිටිය |1.පූජ්‍ය කථලුවේ රතනසීහ අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී සම්බුද්ධජයන්ති විහාරය,මොරටුව 2.පූජ්‍ය පල්ලේපොල දේවානන්ද අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ජයන්ති මහා විහාරය,ගලලියද්ද,මාබෝවල |- |අමරපුර චූලගන්ඨි පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය ගන්තුනේ අස්සජි මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ උල්ගල පුරාණ විහාරය,ගන්තුන |1.අතිපූජ්‍ය කරව්වේ විජයතිස්ස අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ නන්දන විහාරය,පිටිගල 2.පූජ්‍ය වැලිතර අමරනන්ද අනූනායක ස්වාමින් වහන්සේ පුලිිනතරාමය,අහුංගල්ල 3.අතිපූජ්‍ය රදාවඩුන්නේ අස්සජි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ පාරමී ධර්මාශ්‍රමය,රදාවඩුන්න |- |ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වය |අතිපුජ්‍ය කදන්ගොඩ සද්ධානන්ද (වැඩබලන මහානායක) ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී ශෛාරාම මහා විහාරය,බලංගොඩ |පූජ්‍ය පලීගල නාරද අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී පූෂ්පාරාම අසූමහා ශ්‍රවක මහා විහාරය,ඇහැලියගොඩ. |- |අමරපුර මහා නිකාය ඉද්දමල්ගොඩ විහාර පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය කදන්ගොඩ සමිත මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී විජයින්දාරාමය,කහවත්ත |1.පූජ්‍ය කරවිට සුජාත අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ සිරිනිවාසාරාම මූලමහා විහාරය,උඩකරවිට 2.පූජ්‍ය පැල්මඩුල්ලේ රතනසිරි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ සුදර්මෝදය පිරිවෙන,පැල්මඩුල්ල |} == අයත් පාර්ශව == අමරපුර - රාමඤ්ඤ නිකායට ඒකරාශී වීමට පෙර, අමරපුර නිකාය අනුශාසනා 21 කට නොඅඩු ලෙස බෙදා ඇත.<ref name="subordrs">{{Cite web |url=http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html |title=Maha Sangha of Sri Lanka |website=metta.lk/ |access-date=2010-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100306174930/http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html |archive-date=2010-03-06 |url-status=dead }}</ref> මෙම උප නියමයන් කුල භේද සහ ප්‍රාදේශීය වෙනස්කම් ඔස්සේ ගොඩනැගුණු බව විශ්වාස කෙරේ. #අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය #උඩරට අමරපුර සාමග්‍රි සංඝ සභාව #අමරපුර ඌව උඩුකිඳ පාර්ශවය #ඌව අමරපුර පාර්ශවය #අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය #අමරපුර එක්නැළිගොඩ පාර්ශවය #අමරපුර ඉද්දමල්ගොඩ පාර්ශවය #අමරපුර රාස්සගල පාර්ශවය #අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය #අමරපුර නිකායේ අමරපුර පාර්ශවය #අමරපුර අඹගහපිටිය පාර්ශවය #අමරපුර ශ්‍රී ධර්මරක්‍ෂිත පාර්ශවය #අමරපුර සද්ධම්මයුත්තික පාර්ශවය #අමරපුර වජිරවංශ පාර්ශවය #අමරපුර සිරි සුමන පාර්ශවය #අමරපුර ස්වේජින් පාර්ශවය #අමරපුර භ්‍රම්මවංශාභිධජ පාර්ශවය #අමරපුර චූලගණ්ඨි පාර්ශවය #උඩරට අමරපුර නිකාය(උඩරට අමරපුර පාර්ශවය) #අමරපුර සම්බුද්ධ සාසනෝදය සංඝ සභාව #[[අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශවය]] මීට අමතරව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායට අයත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ "මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව" නමින් භික්ෂූන් වහන්සේ 1000කට ආසන්න සංඝ සභාවක් ද පවතී. == මූලාශ්‍ර == {{reflist}} == අමතර කියවීමට == * Gombrich, Richard. ''Theravada Buddhism: A Social History from Ancient Benares to Modern Colombo''. Oxon, England: Routledge and Kegan Paul, Ltd., 2004. * [https://web.archive.org/web/20090201174605/http://dailynews.lk/2003/09/17/fea09.html Rohan L. Jayetilleke, 'The bi-centennial of the Amarapura Maha Nikaya of Sri Lanka', ''Daily News'', 17 September 2003] accessed 16 December 2005. * [https://web.archive.org/web/20100306174930/http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html Main Orders of the Sangha] (metta.lk) [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ නිකායන් සහ පාර්ශව]] 21toq438s7tmxee8rn1izbehixy598v 791242 791238 2026-05-22T18:02:30Z KSLwiki24 70498 /* අමරපුර සංඝ සභාවේ පාර්ශවයක ධුරයන් බෙදීයාමේ සංවිධාන ව්‍යුහය */ minor edits 791242 wikitext text/x-wiki {{Pp-vandalism|small=yes}}{{Pp-move-vandalism}}[[Image:Most Venerable Walitota Sri Gnanawimalatisssa Maha Thera (1766-1833).jpg|thumb|right|238px|ශ්‍රීමත් පරම පූජ්‍යතර මහා ධම්ම රාජාධි රාජගුරු ගණාචරිය ශ්‍රී විභූෂණ අඹගහපිටියේ ශ්‍රී ඤාණවිමලතිස්සාභිධාන මහා නාහිමිපාණන් වහන්සේ (ශ්‍රී ලංකා අමරපුර නිකායේ නිර්මාතෘ)]] '''ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය''' යනු වර්ෂ 1802 දී ආරම්භ කරන ලද ශ්‍රී ලාංකීය පැවිදි නිකායකි. එය එවකට බුරුමයේ කොන්බෝං රාජවංශයේ අගනුවර වූ අමරපුර නගරය මුල්කොට නම් කර ඇත. අමරපුර නිකායේ හිමිවරු ථෙරවාදී බෞද්ධයෝය. 2019 අගෝස්තු 16 වන දින අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ නිකායන් ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ නිකාය බවට පත් කරමින්, අමරපුර - රාමඤ්ඤ නිකාය ලෙස ඒකාබද්ධ කරන ලදී.<ref name=unity>[http://www.themorning.lk/amarapura-and-ramanna-denominations-unified/ Amarapura and Ramanna denominations unified], the Morning Lanka, accessed 2019.08.17</ref> ==අතීතය== 18 වන සියවසේ මැද භාගය වන විට ලක්දිව උපසම්පදාව නැති වී ගොස් තිබුණි. ශ්‍රී ලංකාවේ බුදු සසුන තෙවරක්ම පිරිහුණු අතර එය නැවත ඇති කිරීමට ගත් උත්සාහය ව්‍යර්ථ විය. එමනිසා කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රාජ්‍ය සමයේ (1747 - 1782) වැලිවිට සරණංකර මාහිමිපානන්ගේ ආරාධනාවෙන් උපාලි නම් තෙරණුවන් වහන්සේ නමක් 1753දී මහනුවරට වැඩම කර උපසම්පදාව නැවත පිහිට වු අතර, එය සියම් නිකාය නම්වේ. එයට හේතුව උපසම්පදාව රැගෙන ආවේ සියම් දේශයෙන් වීමයි.<ref>{{Cite web |url=http://www.divaina.com/2010/01/20/feature02.html |title=ගණින්නාන්සේලා කියවිය යුතු සංඝරජ වැලවිට සරණංකර චරිතය |access-date=2010-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170120202643/http://www.divaina.com/2010/01/20/feature02.html |archive-date=2017-01-20 |url-status=dead }}</ref> බුදු දහම නැවත ස්ථාපිත කර දශකයක් පමණ ගතවීමෙන් පසු 1764 දී එම නිකායට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලා කණ්ඩායමක් එක්ව එම නිකායේ උපසම්පදාව ලැබීමට ගොවිගම කුලයට අයත් විය යුතු බවට නීතියක් පැනවීය. මෙම සමයේදී බුදුරජාණන් වහන්සේ විනය නොසලකා හැර තිබුණු අතර, සමහර භික්ෂුන් වහන්සේලා වතුපිටි අයත් කරගෙන අඹුදරුවන් සමඟ පුද්ගලික නිවාස වල ජීවත් වුහ. ඔවුන් තන්නාසි නමින් හැඳින්වේ. මෙම සම‍යේදී ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළ බඩ ප්‍රදේශය ලන්දේසී ආක්‍රමණ වලට ලක්වෙමින් පැවතුණි. සියම් නිකායේ මෙම ගොවිගම කුල භේදයට විරෝධය පල කෙරමින් වෙනත් කුල වලට අයත් භික්ෂුන් වහන්සේලා රජුගේ අනුග්‍රහය නොලබමින් උපසම්පදා උත්සව 2 ක් 1772 දී තොටගමුව විහාරයේදී ද, 1796 දී තංගල්ලේදී ද පැවැත්විය. නමුත් සියම් නිකාය මෙය විනය නීති කැඩීමක් බව පවසා ඒවාට අනුමැතිය ලබා නොදුන්හ. ===ආරම්භය=== ගොවිගම කුලවාදයත්, ක්‍රි .ව. 1762 ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහයන් විසින් පැනවූ කතිකාවතත් කරණකොටගෙන වෙරළබඩ පළාත් වල විසු භික්ෂුන් වහන්සේලාට උපසම්පදා භාවය ලබාගත නොහැකි විය. මෙම තත්ත්වය වෙනස් කිරීමට සිතූ 1779 දී අඹගහපිටියේ ඤාණවිමලතිස්ස නම් භික්ෂුන් වහන්සේ නමක් තවත් සාමණේර හිමිවරුන් කණ්ඩායමක් සමඟ පහතරට ධනවත් දානපතියෙකුගේ අනුග්‍රහය සහිතව උපසම්පදාව ලබා ගැනීම සඳහා බුරුමය වෙත පිටත්වුහ. 1800 දී බුරුමයේ සංඝරාජ මාහිමියන් අතින් ඔවුන් උපසම්පදාව ලැබීය. මෙම කණ්ඩායම 1802 දී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණියහ. එහිදී ඔවුන් සමඟ පැමිණි ජ්‍යෙෂ්ඨ මියන්මාර් භික්ෂුන් අතින් බලපිටිය මාදු ගඟේ තනවන ලද විශේෂ සීමා මාලකයක වෙසක් පුන් පොහොය දිනයේදී උපසම්පදා උළෙලක් පැවැත්විණි. ඒ සමගින්මෙ පරම පූජ්‍යතර මහා ධම්ම රාජාධි රාජගුරු ගණාචරිය ශ්‍රී විභූෂණ අඹගහපිටියේ ශ්‍රී ඤාණවිමලතිස්සාභිධාන මහා නාහිමිපාණන් වහන්සේගේ ආදිකර්තෘත්වයෙන් වැලිතර අඹගහපිටියේ ශ්‍රී අම්බරුක්ඛාරාම මූල මහා විහාරය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් අමරපුර සමාගම නම් වූ නවනිකායක් ඇරඹි අතර ආරම්භයේ දීම පහතරටට පමණක් සීමා නොවී උඩරට ඇතුළු සමස්ත සිරිලක සිසාරා පූජ්‍යතර බෝගහපිටියේ ශ්‍රී ධම්මජ්ජෝති මහනාහිමි, පූජ්‍යතර කපුගම ශ්‍රී ධම්මක්ඛන්ධ මහනාහිමි, පූජ්‍යතර කතළුවේ ශ්‍රී ගුණරතන තිස්ස මහනාහිමි, පූජ්‍යතර අත්තුඩාවේ ශ්‍රී ධම්මරක්ඛිත මහනාහිමි යන මහා ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේලාගේ උත්සාහයේ ප්‍රතිඵල වශයෙන් මහා නිකායක් වශයෙන් ව්‍යාප්ත කෙරිණ. ===නිල පිලිගැනීම=== සලාගම, කරාව හා දුරාව කුල වලට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලාද බුරුමය වෙත ගොස් උපසම්පදාව ලබාගත් අතර, 1810 දී බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුව අමරපුර නිකායේ උපසම්පදාව පිළිගන්නා බවට නිවේදනයක් නිකුත් කළේය. නමුත් සියම් නිකාය විසින් බුදුදහමට පටහැනිව සිදුකල මෙම ක්‍රියාව හේතුවෙන් කුල වශයෙන් බෙදීමට ලක්විය. ==වැදගත්කම== අමරපුර නිකායේ ආරම්භය ශ්‍රී ලාංකික බුදුදහමේ හා සමාජයේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කරයි. පළමුවරට රාජ්‍ය අනුග්‍රහය රහිතව බුදුදහම වෙනුවෙන් කැපවුනු ගිහි දානපතියන් මුල් වීමෙන් නව නිකායන් බිහිවිය. එම හේතුවෙන් වෙනත් නිකායන් මෙන් නොව අමරපුර නිකාය රාජ්‍ය බලය හා රජතුමාගෙන් නිදහස් විය. ඒ වෙනුවට මධ්‍යම පාන්තික දායකයන් සමඟ වඩාත් සමීපව කටයුතු කලහ. මේ හේතුවෙන් 18 හා 19 වන සියවස් වල මධ්‍යම පංතියේ බලය වැඩි විය. එසේම කුලවාදයට එරෙහි භික්ෂු පරපුරක් මෙතුළින් බිහිවූ අතර මෑත භාගයේදී අමරපුර මහා සංඝ සභාව රාමඤ්ඤ මහා නිකාය හා එක්ව එක් සාමග්‍රී ධර්ම සංඝ සභාවක් ලෙස ස්ථාපිත විය. එය ශාසන ඉතිහාසයේ වැදගත් සිදුවීමක් ලෙස සැලකිය හැකිය. ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව== අතීතයේ අනු නිකායන් 21 කට බෙදුණු අමප්‍රපුර නිකාය 1960 දශකයේ අගභාගයේදී අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් සහ අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් ඒකරාශී විය. ‘ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව’ පිහිටුවා 1969 ජුලි 13 වැනි දින මහරගම සිරි වජිරඤාණ ධර්මායතනයේ පිහිටි උපෝසථාඝාරයේ දී සියලු අමරපුර නිකායට පොදු උසස් පැවිදි කිරීමේ උත්සවයක් පවත්වන ලදී. එම අවස්ථාවට ආණ්ඩුකාර ජනරාල් විලියම් ගොපල්ලව මහතා අනුග්‍රහය දක්වන ලදී. ලංකාව. ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා උත්තරීතර මහානායක පදවියක් මෙම මුලපිරීමත් සමඟ නිර්මාණය වූ අතර එම ගෞරවනීය පදවිය දැරූ ප්‍රථම භික්ෂුව ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන් පත් කරන ලදී.[3] උත්තරීතර මහානායක පදවියට අමතරව අමරපුර නිකායේ සභාපති තනතුරක් ද නිර්මාණය කර අමරපුර මහාසංඝ සභාවේ ප්‍රථම සභාපතිවරයා ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත, අභිධජ මහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් (1896 - 1998) පත් කරන ලදී.[4] 2019 අගෝස්තු 16 දින, අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ නිකාය, ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ සහෝදරත්වය බවට පත් කරමින්, අමරපුර-රාමඤ්ඤ සාමග්‍රී මහා සංඝ සභාව ලෙස ඒකාබද්ධ කරන ලදී.[1] මෙතෙක් ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක හිමිපාණන් වහන්සේලා මෙසේය. {| class="wikitable" ! !නම !සිට !දක්වා |- |1 |අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමි |1969 ජූලි 13 |2003 සැප්තැම්බර් 9 |- |2 |අතිපූජ්‍ය දවුල්දෙන ඤාණිස්සර මහනාහිමි | සැප්තැම්බර් 2003 |3 අප්‍රේල් 2017 |- |3 |අතිපූජ්‍ය කොටුගොඩ ධම්මවාස මහනාහිමි |3 අගෝස්තු 2017 |22 මාර්තු 2021 |- |4 |අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්දසිරි මහනාහිමි |20 ජූලි 2021 |16 මැයි 2023 |- |5 |අතිපූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහනාහිමි |26 නොවැම්බර් 2024 |වර්තමානය |} ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ පරිපාලනමය ව්‍යුහය== <div class="toccolours" style="max-width:650px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #ff9933; background-color:#fffaf5; font-family:sans-serif;"> <div style="text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#ff9933; color:black; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:15px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);"> ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ පරිපාලන ගැලීම් සටහන </div> <div style="text-align:center; margin-bottom:10px;"> <div style="display:inline-block; background:#ffebd6; padding:8px 15px; border:2px solid #ff9933; border-radius:4px; font-weight:bold;">උත්තරීතර මහානායක ධුරය</div> <div style="font-size:18px; color:#ff9933; margin:5px 0;">⬇️</div> <div style="display:inline-block; background:#fff0db; padding:8px 15px; border:1px solid #ff9933; border-radius:4px; font-weight:bold;">සමස්ත අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු නිලධාරී මණ්ඩලය</div> <div style="font-size:18px; color:#ff9933; margin:5px 0;">⬇️</div> <div style="font-size:11px; color:#666; font-style:italic; margin-bottom:15px;"> (පහත දැක්වෙන සියලුම පාර්ශවයන් සමාන්තර මට්ටමකින් නියෝජනය වේ)</div> </div> * '''අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|තපෝවන සම්ප්‍රදාය}}}}''' :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|මහමෙව්නාව සංඝ සභාව (අසපු සංචිතය)}}}}''' * '''අමරපුර අඹගහපිටිය පාර්ශවය<br>(අමරපුර මූල මහා නිකාය)''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|අමරපුර ශ්‍රී සද්ධර්මෝදය සංඝ සභාව<br>(සිරිසුගත සාසනෝදය සංඝ සභාව)}}}}''' * '''අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර චූලගන්ධි පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සම්බුද්ධ සාසනෝදය සංඝ සභාව''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''උඩරට අමරපුර පාර්ශවය : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''උඩරට අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ශ්‍රී ධර්මරක්ෂිතවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික මාතර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|අරිසිමලේ වන සෙනසුන් සංචිතය}}}}''' * '''අමරපුර ශ්‍රී ධර්මාරාම සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර අරියවංශ සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර භ්‍රම්මවංශාභිධජ සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර මහා නිකායේ වජිරවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සිරිසුමන (දඩලු) පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ඉද්දමල්ගොඩ විහාර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''ඌව අමරපුර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ඌව උඩුකිඳ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර රාස්සගල පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ස්වේජින් පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''සබරගමු අමරපුර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව </div> ==අමරපුර සංඝ සභාවේ පාර්ශවයක ධුරයන් බෙදීයාමේ සංවිධාන ව්‍යුහය== <div class="toccolours" style="max-width:750px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #ff9933; background-color:#fffaf5; font-family:sans-serif;"> <div style="text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#ff9933; color:black; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);"> අමරපුර සංඝ සභාවේ නිකාය පාර්ශවයක ධුරයන් බෙදීයාමේ සංවිධාන ව්‍යුහය </div> <div style="text-align:center; margin-bottom:15px;"> <div style="font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #ff9933; display:inline-block; border-radius:4px;">අමරපුර නිකායික පාර්ශවය</div> <div style="font-size:16px; color:#ff9933; margin:3px 0;">⬇️</div> <div style="font-weight:bold;">මහානායක හිමි</div> <div style="font-size:16px; color:#ff9933; margin:3px 0;">⬇️</div> <div style="font-weight:bold;">අනුනායක හිමිවරුන්</div> <div style="font-size:16px; color:#ff9933; margin:3px 0;">⬇️</div> <div style="font-weight:bold; background:#ffe0b3; padding:6px 15px; border:1px solid #ff9933; display:inline-block; border-radius:4px;">කාරක සංඝ සභාව</div> </div> <hr style="border:0; border-top:1px dashed #ff9933; margin:15px 0;"> {| width="100%" cellspacing="10" cellpadding="0" style="background:transparent;" |- valign="top" | width="33%" style="background:#ffffff; border:1px solid #cca473; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);" | <center>'''ලේඛකාධිකාරී ධුරය'''</center> <hr style="border:0; border-top:1px solid #cca473; margin:5px 0;"> * <small>මහා ලේඛකාධිකාරී හිමි</small> :: ↳ <small>උප ලේඛකාධිකාරී හිමි</small> | width="33%" style="background:#ffffff; border:1px solid #cca473; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);" | <center>'''ප්‍රධාන සංඝනායක'''</center> <hr style="border:0; border-top:1px solid #cca473; margin:5px 0;"> * <small>පළාත් ප්‍රධාන සංඝනායක හිමි</small> :: ↳ <small>උප ප්‍රධාන සංඝනායක හිමි</small> * <small>දිස්ත්‍රික්/පත්තු ප්‍රධාන සංඝනායක හිමි</small> :: ↳ <small>උප ප්‍රධාන සංඝනායක හිමි</small> | width="33%" style="background:#ffffff; border:1px solid #cca473; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);" | <center>'''අධිකරණ සංඝනායක'''</center> <hr style="border:0; border-top:1px solid #cca473; margin:5px 0;"> * <small>ප්‍රධාන අධිකරණ සංඝනායක හිමි</small> :: ↳ <small>පළාත් අධිකරණ සංඝනායක හිමි</small> ::: ↳ <small>දිස්ත්‍රික්/පත්තු අධිකරණ සංඝනායක හිමි</small> :::: ↳ <small>දිස්ත්‍රික්/පත්තු උප අධිකරණ සංඝනායක හිමි</small> |} </div> ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහ නිකායේ මහානායක හිමිවරු== "උත්තරීතර මහානායක ධුරය" අමරපුර මහා සංඝ සභාව සතු විශේෂ ධුරයකි. {| class="wikitable sortable"width="100%" style="background:#ffffff;" |- !align="left" style="background:#ffdead;" | පාර්ශවය !align="left" style="background:#ffdead;" | මහානායක හිමි !align="left" style="background:#ffdead;" | අනුනායක හිමි |- |සියලු පාර්ශව නියෝජනය කරනු ලබන උත්තරීතර මහානායක ධුරය |කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහානායක හිමි |නොපවතී. |- |අමරපුර මහ නිකායේ රාස්සගල පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය අතිපූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ - සමස්ථ අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ උත්තරීතර මහානායක හිමි ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන,බළංගොඩ |මහෝපාධ්‍යාය පූජ්‍ය පල්ලේවෙල විසුද්ධාජීව අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී සුධර්ශනාරාමය,බෙලිහුල්ඔය |- |අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය |ශ්‍රී සරණපාලවංශාලංකාර ආචාර්ය අතිපූජ්‍ය දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ පරම විචිත්‍රාරාම රාජමහා විහාරය,දෙවිනුවර |1.පූජ්‍ය කොටපොල අමරකිත්ති අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශාන්ති පදනම සහ සේරුවිල බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය,බෞද්ධාලෝක මාවත,කොළඹ 2.අතිපූජ්‍ය තපෝවනයේ නිවාත අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ අභයභූමි තපෝවනය,කෑගල්ල 3.පූජ්‍ය තපෝවනයේ මිතභානි අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ගෝතම තපෝවනය,කලපළුවාව,රාජගිරිය |- |අමරපුර මූලවංශික පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය අහුංගල්ලේ විමලධම්මතිස්ස මහානායක හිමි අම්බරුක්කාරාම මූල මහා විහාරය,බලපිටිය |1.පූජ්‍ය යෝගියානේ සෝභිතතිස්ස අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ජයසින්දරාරමය,යෝගියා 2.පූජ්‍ය කළුවාමෝදර සීලරතනතිස්ස අනුනායක හිමි කේෂ්ථාසන්න මහා විහාරය,අලුත්ගම |- |අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය |අතිපූජ්‍ය අහුංගල්ලේ සිරි සීලවිසුද්ධි මහානායක හිමි රංගිරි උල්පත් රජමහා විහාරය, ත්‍රිකුණාමලය |පූජ්‍ය කොස්‌ගොඩ සුභූති අනුනායක හිමි සංඝරාජ විහාරය, අම්බලන්ගොඩ |- |උඩරට අමරපුර පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය පූජ්‍ය නිකපොත චන්දජෝති (වැඩබලන මහානායක) ස්වාමින්වහන්සේ ඥාණානන්ද බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය, මාදිවෙල, |නොපවතී. |- |අමරපුර පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය අතිපූජ්‍ය කහපොළ සුගතරතන මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ රන්කොත් විහාරය,පානදුර |නොපවතී. |- |ශ්‍රි ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අඹගහපිටිය පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය මාදම්පාගම අස්සජි තිස්ස මහානායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ඉසිපතනාරාමය,වින්සන්ට් පෙරේරා මාවත, කොළඹ 14 |පූජ්‍ය රන්දොඹේ සුමනාලෝකතිස්ස අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ එනසරුක්ඛාරාමය,නවුත්තුඩුව |- |අමරපුර ශ්‍රී ධම්මරක්ෂිත නිකාය |අතිපූජ්‍ය ත්‍රිකුණාමලයේ ආනන්ද මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ සිරි වජිරාරාමය,කොළඹ 05 |පූජ්‍ය වටගෙදර විමලබුද්ධි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ සිරි පඤ්ඤාතිලකාරාමය,මහරගම |- |අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික මාතර පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය අම්බලන්ගොඩ සුධම්ම මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී විජයාරාමය,අම්බලන්ගොඩ |නොපවතී. |- |අමරපුර අරියවංශ සද්ධම්ම යුක්තික පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය එගොඩමුල්ලේ අමරමෝලි තිස්ස මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ විද්‍යාසාගර පිරිවෙන, රිදීගම |1.පූජ්‍ය වල්පොල විමලඥාන අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ගංගාරාම මහ විහාරය,පෑලියගොඩ 2.පූජ්‍ය නවගමුවේ රේවත නායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී පුෂ්පාරාමය,පැපිලියවෙල 3.පූජ්‍ය ඉහළමුල්ලේ සුගුණවංශ අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී බෝධිරාජාරාම මූලමහා විහාරය,අංකුඹුර |- |අමරපුර මහා නිකායේ වජිරවංශ පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය පල්ලෙකන්දේ රතනසාර මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී සාරිපුත්තාරාමය,නාරාහේන්පිට, කොළඹ 08 |- |අමරපුර සිරිසුමන (දඩලු) පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය කොළොන්නාවේ සිරි සුමංගල මහානායක ස්වාමීන් වහනසේ ශ්‍රී දෙව්රම් මහා විහාරය,පන්නිපිටිය |1.පූජ්‍ය කථලුවේ රතනසීහ අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී සම්බුද්ධජයන්ති විහාරය,මොරටුව 2.පූජ්‍ය පල්ලේපොල දේවානන්ද අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ජයන්ති මහා විහාරය,ගලලියද්ද,මාබෝවල |- |අමරපුර චූලගන්ඨි පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය ගන්තුනේ අස්සජි මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ උල්ගල පුරාණ විහාරය,ගන්තුන |1.අතිපූජ්‍ය කරව්වේ විජයතිස්ස අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ නන්දන විහාරය,පිටිගල 2.පූජ්‍ය වැලිතර අමරනන්ද අනූනායක ස්වාමින් වහන්සේ පුලිිනතරාමය,අහුංගල්ල 3.අතිපූජ්‍ය රදාවඩුන්නේ අස්සජි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ පාරමී ධර්මාශ්‍රමය,රදාවඩුන්න |- |ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වය |අතිපුජ්‍ය කදන්ගොඩ සද්ධානන්ද (වැඩබලන මහානායක) ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී ශෛාරාම මහා විහාරය,බලංගොඩ |පූජ්‍ය පලීගල නාරද අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී පූෂ්පාරාම අසූමහා ශ්‍රවක මහා විහාරය,ඇහැලියගොඩ. |- |අමරපුර මහා නිකාය ඉද්දමල්ගොඩ විහාර පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය කදන්ගොඩ සමිත මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී විජයින්දාරාමය,කහවත්ත |1.පූජ්‍ය කරවිට සුජාත අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ සිරිනිවාසාරාම මූලමහා විහාරය,උඩකරවිට 2.පූජ්‍ය පැල්මඩුල්ලේ රතනසිරි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ සුදර්මෝදය පිරිවෙන,පැල්මඩුල්ල |} == අයත් පාර්ශව == අමරපුර - රාමඤ්ඤ නිකායට ඒකරාශී වීමට පෙර, අමරපුර නිකාය අනුශාසනා 21 කට නොඅඩු ලෙස බෙදා ඇත.<ref name="subordrs">{{Cite web |url=http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html |title=Maha Sangha of Sri Lanka |website=metta.lk/ |access-date=2010-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100306174930/http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html |archive-date=2010-03-06 |url-status=dead }}</ref> මෙම උප නියමයන් කුල භේද සහ ප්‍රාදේශීය වෙනස්කම් ඔස්සේ ගොඩනැගුණු බව විශ්වාස කෙරේ. #අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය #උඩරට අමරපුර සාමග්‍රි සංඝ සභාව #අමරපුර ඌව උඩුකිඳ පාර්ශවය #ඌව අමරපුර පාර්ශවය #අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය #අමරපුර එක්නැළිගොඩ පාර්ශවය #අමරපුර ඉද්දමල්ගොඩ පාර්ශවය #අමරපුර රාස්සගල පාර්ශවය #අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය #අමරපුර නිකායේ අමරපුර පාර්ශවය #අමරපුර අඹගහපිටිය පාර්ශවය #අමරපුර ශ්‍රී ධර්මරක්‍ෂිත පාර්ශවය #අමරපුර සද්ධම්මයුත්තික පාර්ශවය #අමරපුර වජිරවංශ පාර්ශවය #අමරපුර සිරි සුමන පාර්ශවය #අමරපුර ස්වේජින් පාර්ශවය #අමරපුර භ්‍රම්මවංශාභිධජ පාර්ශවය #අමරපුර චූලගණ්ඨි පාර්ශවය #උඩරට අමරපුර නිකාය(උඩරට අමරපුර පාර්ශවය) #අමරපුර සම්බුද්ධ සාසනෝදය සංඝ සභාව #[[අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශවය]] මීට අමතරව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායට අයත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ "මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව" නමින් භික්ෂූන් වහන්සේ 1000කට ආසන්න සංඝ සභාවක් ද පවතී. == මූලාශ්‍ර == {{reflist}} == අමතර කියවීමට == * Gombrich, Richard. ''Theravada Buddhism: A Social History from Ancient Benares to Modern Colombo''. Oxon, England: Routledge and Kegan Paul, Ltd., 2004. * [https://web.archive.org/web/20090201174605/http://dailynews.lk/2003/09/17/fea09.html Rohan L. Jayetilleke, 'The bi-centennial of the Amarapura Maha Nikaya of Sri Lanka', ''Daily News'', 17 September 2003] accessed 16 December 2005. * [https://web.archive.org/web/20100306174930/http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html Main Orders of the Sangha] (metta.lk) [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ නිකායන් සහ පාර්ශව]] 036avqhzbntnpclst64zs4v1s6vs6ki 791243 791242 2026-05-22T18:07:03Z KSLwiki24 70498 /* අමරපුර සංඝ සභාවේ පාර්ශවයක ධුරයන් බෙදීයාමේ සංවිධාන ව්‍යුහය */ cart updated 791243 wikitext text/x-wiki {{Pp-vandalism|small=yes}}{{Pp-move-vandalism}}[[Image:Most Venerable Walitota Sri Gnanawimalatisssa Maha Thera (1766-1833).jpg|thumb|right|238px|ශ්‍රීමත් පරම පූජ්‍යතර මහා ධම්ම රාජාධි රාජගුරු ගණාචරිය ශ්‍රී විභූෂණ අඹගහපිටියේ ශ්‍රී ඤාණවිමලතිස්සාභිධාන මහා නාහිමිපාණන් වහන්සේ (ශ්‍රී ලංකා අමරපුර නිකායේ නිර්මාතෘ)]] '''ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය''' යනු වර්ෂ 1802 දී ආරම්භ කරන ලද ශ්‍රී ලාංකීය පැවිදි නිකායකි. එය එවකට බුරුමයේ කොන්බෝං රාජවංශයේ අගනුවර වූ අමරපුර නගරය මුල්කොට නම් කර ඇත. අමරපුර නිකායේ හිමිවරු ථෙරවාදී බෞද්ධයෝය. 2019 අගෝස්තු 16 වන දින අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ නිකායන් ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ නිකාය බවට පත් කරමින්, අමරපුර - රාමඤ්ඤ නිකාය ලෙස ඒකාබද්ධ කරන ලදී.<ref name=unity>[http://www.themorning.lk/amarapura-and-ramanna-denominations-unified/ Amarapura and Ramanna denominations unified], the Morning Lanka, accessed 2019.08.17</ref> ==අතීතය== 18 වන සියවසේ මැද භාගය වන විට ලක්දිව උපසම්පදාව නැති වී ගොස් තිබුණි. ශ්‍රී ලංකාවේ බුදු සසුන තෙවරක්ම පිරිහුණු අතර එය නැවත ඇති කිරීමට ගත් උත්සාහය ව්‍යර්ථ විය. එමනිසා කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රාජ්‍ය සමයේ (1747 - 1782) වැලිවිට සරණංකර මාහිමිපානන්ගේ ආරාධනාවෙන් උපාලි නම් තෙරණුවන් වහන්සේ නමක් 1753දී මහනුවරට වැඩම කර උපසම්පදාව නැවත පිහිට වු අතර, එය සියම් නිකාය නම්වේ. එයට හේතුව උපසම්පදාව රැගෙන ආවේ සියම් දේශයෙන් වීමයි.<ref>{{Cite web |url=http://www.divaina.com/2010/01/20/feature02.html |title=ගණින්නාන්සේලා කියවිය යුතු සංඝරජ වැලවිට සරණංකර චරිතය |access-date=2010-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170120202643/http://www.divaina.com/2010/01/20/feature02.html |archive-date=2017-01-20 |url-status=dead }}</ref> බුදු දහම නැවත ස්ථාපිත කර දශකයක් පමණ ගතවීමෙන් පසු 1764 දී එම නිකායට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලා කණ්ඩායමක් එක්ව එම නිකායේ උපසම්පදාව ලැබීමට ගොවිගම කුලයට අයත් විය යුතු බවට නීතියක් පැනවීය. මෙම සමයේදී බුදුරජාණන් වහන්සේ විනය නොසලකා හැර තිබුණු අතර, සමහර භික්ෂුන් වහන්සේලා වතුපිටි අයත් කරගෙන අඹුදරුවන් සමඟ පුද්ගලික නිවාස වල ජීවත් වුහ. ඔවුන් තන්නාසි නමින් හැඳින්වේ. මෙම සම‍යේදී ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළ බඩ ප්‍රදේශය ලන්දේසී ආක්‍රමණ වලට ලක්වෙමින් පැවතුණි. සියම් නිකායේ මෙම ගොවිගම කුල භේදයට විරෝධය පල කෙරමින් වෙනත් කුල වලට අයත් භික්ෂුන් වහන්සේලා රජුගේ අනුග්‍රහය නොලබමින් උපසම්පදා උත්සව 2 ක් 1772 දී තොටගමුව විහාරයේදී ද, 1796 දී තංගල්ලේදී ද පැවැත්විය. නමුත් සියම් නිකාය මෙය විනය නීති කැඩීමක් බව පවසා ඒවාට අනුමැතිය ලබා නොදුන්හ. ===ආරම්භය=== ගොවිගම කුලවාදයත්, ක්‍රි .ව. 1762 ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහයන් විසින් පැනවූ කතිකාවතත් කරණකොටගෙන වෙරළබඩ පළාත් වල විසු භික්ෂුන් වහන්සේලාට උපසම්පදා භාවය ලබාගත නොහැකි විය. මෙම තත්ත්වය වෙනස් කිරීමට සිතූ 1779 දී අඹගහපිටියේ ඤාණවිමලතිස්ස නම් භික්ෂුන් වහන්සේ නමක් තවත් සාමණේර හිමිවරුන් කණ්ඩායමක් සමඟ පහතරට ධනවත් දානපතියෙකුගේ අනුග්‍රහය සහිතව උපසම්පදාව ලබා ගැනීම සඳහා බුරුමය වෙත පිටත්වුහ. 1800 දී බුරුමයේ සංඝරාජ මාහිමියන් අතින් ඔවුන් උපසම්පදාව ලැබීය. මෙම කණ්ඩායම 1802 දී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණියහ. එහිදී ඔවුන් සමඟ පැමිණි ජ්‍යෙෂ්ඨ මියන්මාර් භික්ෂුන් අතින් බලපිටිය මාදු ගඟේ තනවන ලද විශේෂ සීමා මාලකයක වෙසක් පුන් පොහොය දිනයේදී උපසම්පදා උළෙලක් පැවැත්විණි. ඒ සමගින්මෙ පරම පූජ්‍යතර මහා ධම්ම රාජාධි රාජගුරු ගණාචරිය ශ්‍රී විභූෂණ අඹගහපිටියේ ශ්‍රී ඤාණවිමලතිස්සාභිධාන මහා නාහිමිපාණන් වහන්සේගේ ආදිකර්තෘත්වයෙන් වැලිතර අඹගහපිටියේ ශ්‍රී අම්බරුක්ඛාරාම මූල මහා විහාරය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් අමරපුර සමාගම නම් වූ නවනිකායක් ඇරඹි අතර ආරම්භයේ දීම පහතරටට පමණක් සීමා නොවී උඩරට ඇතුළු සමස්ත සිරිලක සිසාරා පූජ්‍යතර බෝගහපිටියේ ශ්‍රී ධම්මජ්ජෝති මහනාහිමි, පූජ්‍යතර කපුගම ශ්‍රී ධම්මක්ඛන්ධ මහනාහිමි, පූජ්‍යතර කතළුවේ ශ්‍රී ගුණරතන තිස්ස මහනාහිමි, පූජ්‍යතර අත්තුඩාවේ ශ්‍රී ධම්මරක්ඛිත මහනාහිමි යන මහා ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේලාගේ උත්සාහයේ ප්‍රතිඵල වශයෙන් මහා නිකායක් වශයෙන් ව්‍යාප්ත කෙරිණ. ===නිල පිලිගැනීම=== සලාගම, කරාව හා දුරාව කුල වලට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලාද බුරුමය වෙත ගොස් උපසම්පදාව ලබාගත් අතර, 1810 දී බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුව අමරපුර නිකායේ උපසම්පදාව පිළිගන්නා බවට නිවේදනයක් නිකුත් කළේය. නමුත් සියම් නිකාය විසින් බුදුදහමට පටහැනිව සිදුකල මෙම ක්‍රියාව හේතුවෙන් කුල වශයෙන් බෙදීමට ලක්විය. ==වැදගත්කම== අමරපුර නිකායේ ආරම්භය ශ්‍රී ලාංකික බුදුදහමේ හා සමාජයේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කරයි. පළමුවරට රාජ්‍ය අනුග්‍රහය රහිතව බුදුදහම වෙනුවෙන් කැපවුනු ගිහි දානපතියන් මුල් වීමෙන් නව නිකායන් බිහිවිය. එම හේතුවෙන් වෙනත් නිකායන් මෙන් නොව අමරපුර නිකාය රාජ්‍ය බලය හා රජතුමාගෙන් නිදහස් විය. ඒ වෙනුවට මධ්‍යම පාන්තික දායකයන් සමඟ වඩාත් සමීපව කටයුතු කලහ. මේ හේතුවෙන් 18 හා 19 වන සියවස් වල මධ්‍යම පංතියේ බලය වැඩි විය. එසේම කුලවාදයට එරෙහි භික්ෂු පරපුරක් මෙතුළින් බිහිවූ අතර මෑත භාගයේදී අමරපුර මහා සංඝ සභාව රාමඤ්ඤ මහා නිකාය හා එක්ව එක් සාමග්‍රී ධර්ම සංඝ සභාවක් ලෙස ස්ථාපිත විය. එය ශාසන ඉතිහාසයේ වැදගත් සිදුවීමක් ලෙස සැලකිය හැකිය. ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව== අතීතයේ අනු නිකායන් 21 කට බෙදුණු අමප්‍රපුර නිකාය 1960 දශකයේ අගභාගයේදී අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් සහ අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් ඒකරාශී විය. ‘ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව’ පිහිටුවා 1969 ජුලි 13 වැනි දින මහරගම සිරි වජිරඤාණ ධර්මායතනයේ පිහිටි උපෝසථාඝාරයේ දී සියලු අමරපුර නිකායට පොදු උසස් පැවිදි කිරීමේ උත්සවයක් පවත්වන ලදී. එම අවස්ථාවට ආණ්ඩුකාර ජනරාල් විලියම් ගොපල්ලව මහතා අනුග්‍රහය දක්වන ලදී. ලංකාව. ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා උත්තරීතර මහානායක පදවියක් මෙම මුලපිරීමත් සමඟ නිර්මාණය වූ අතර එම ගෞරවනීය පදවිය දැරූ ප්‍රථම භික්ෂුව ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන් පත් කරන ලදී.[3] උත්තරීතර මහානායක පදවියට අමතරව අමරපුර නිකායේ සභාපති තනතුරක් ද නිර්මාණය කර අමරපුර මහාසංඝ සභාවේ ප්‍රථම සභාපතිවරයා ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත, අභිධජ මහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් (1896 - 1998) පත් කරන ලදී.[4] 2019 අගෝස්තු 16 දින, අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ නිකාය, ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ සහෝදරත්වය බවට පත් කරමින්, අමරපුර-රාමඤ්ඤ සාමග්‍රී මහා සංඝ සභාව ලෙස ඒකාබද්ධ කරන ලදී.[1] මෙතෙක් ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක හිමිපාණන් වහන්සේලා මෙසේය. {| class="wikitable" ! !නම !සිට !දක්වා |- |1 |අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමි |1969 ජූලි 13 |2003 සැප්තැම්බර් 9 |- |2 |අතිපූජ්‍ය දවුල්දෙන ඤාණිස්සර මහනාහිමි | සැප්තැම්බර් 2003 |3 අප්‍රේල් 2017 |- |3 |අතිපූජ්‍ය කොටුගොඩ ධම්මවාස මහනාහිමි |3 අගෝස්තු 2017 |22 මාර්තු 2021 |- |4 |අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්දසිරි මහනාහිමි |20 ජූලි 2021 |16 මැයි 2023 |- |5 |අතිපූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහනාහිමි |26 නොවැම්බර් 2024 |වර්තමානය |} ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ පරිපාලනමය ව්‍යුහය== <div class="toccolours" style="max-width:650px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #ff9933; background-color:#fffaf5; font-family:sans-serif;"> <div style="text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#ff9933; color:black; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:15px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);"> ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ පරිපාලන ගැලීම් සටහන </div> <div style="text-align:center; margin-bottom:10px;"> <div style="display:inline-block; background:#ffebd6; padding:8px 15px; border:2px solid #ff9933; border-radius:4px; font-weight:bold;">උත්තරීතර මහානායක ධුරය</div> <div style="font-size:18px; color:#ff9933; margin:5px 0;">⬇️</div> <div style="display:inline-block; background:#fff0db; padding:8px 15px; border:1px solid #ff9933; border-radius:4px; font-weight:bold;">සමස්ත අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු නිලධාරී මණ්ඩලය</div> <div style="font-size:18px; color:#ff9933; margin:5px 0;">⬇️</div> <div style="font-size:11px; color:#666; font-style:italic; margin-bottom:15px;"> (පහත දැක්වෙන සියලුම පාර්ශවයන් සමාන්තර මට්ටමකින් නියෝජනය වේ)</div> </div> * '''අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|තපෝවන සම්ප්‍රදාය}}}}''' :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|මහමෙව්නාව සංඝ සභාව (අසපු සංචිතය)}}}}''' * '''අමරපුර අඹගහපිටිය පාර්ශවය<br>(අමරපුර මූල මහා නිකාය)''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|අමරපුර ශ්‍රී සද්ධර්මෝදය සංඝ සභාව<br>(සිරිසුගත සාසනෝදය සංඝ සභාව)}}}}''' * '''අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර චූලගන්ධි පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සම්බුද්ධ සාසනෝදය සංඝ සභාව''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''උඩරට අමරපුර පාර්ශවය : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''උඩරට අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ශ්‍රී ධර්මරක්ෂිතවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික මාතර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|අරිසිමලේ වන සෙනසුන් සංචිතය}}}}''' * '''අමරපුර ශ්‍රී ධර්මාරාම සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර අරියවංශ සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර භ්‍රම්මවංශාභිධජ සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර මහා නිකායේ වජිරවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සිරිසුමන (දඩලු) පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ඉද්දමල්ගොඩ විහාර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''ඌව අමරපුර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ඌව උඩුකිඳ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර රාස්සගල පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ස්වේජින් පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''සබරගමු අමරපුර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව </div> ==අමරපුර සංඝ සභාවේ පාර්ශවයක ධුරයන් බෙදීයාමේ සංවිධාන ව්‍යුහය== <div class="toccolours" style="max-width:750px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #ff9933; background-color:#fffaf5; font-family:sans-serif;"> <div style="text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#ff9933; color:black; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);"> අමරපුර සංඝ සභාවේ නිකාය පාර්ශවයක ධුරයන් බෙදීයාමේ සංවිධාන ව්‍යුහය </div> <div style="text-align:center; margin-bottom:15px;"> <div style="font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #ff9933; display:inline-block; border-radius:4px;">අමරපුර නිකායික පාර්ශවය</div> <div style="font-size:16px; color:#ff9933; margin:3px 0;">⬇️</div> <div style="font-weight:bold;">මහානායක හිමි</div> <div style="font-size:16px; color:#ff9933; margin:3px 0;">⬇️</div> <div style="font-weight:bold;">අනුනායක හිමිවරුන්</div> <div style="font-size:16px; color:#ff9933; margin:3px 0;">⬇️</div> <div style="font-weight:bold;">ත්‍රිංශත්වර්ගික විධායක සංඝ සභාව</div> <div style="font-size:16px; color:#ff9933; margin:3px 0;">⬇️</div> <div style="font-weight:bold; background:#ffe0b3; padding:6px 15px; border:1px solid #ff9933; display:inline-block; border-radius:4px;">විධායක කාරක සංඝ සභාව</div> </div> <hr style="border:0; border-top:1px dashed #ff9933; margin:15px 0;"> {| width="100%" cellspacing="10" cellpadding="0" style="background:transparent;" |- valign="top" | width="33%" style="background:#ffffff; border:1px solid #cca473; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);" | <center>'''ලේඛකාධිකාරී ධුරය'''</center> <hr style="border:0; border-top:1px solid #cca473; margin:5px 0;"> * <small>මහා ලේඛකාධිකාරී හිමි</small> :: ↳ <small>උප ලේඛකාධිකාරී හිමි</small> | width="33%" style="background:#ffffff; border:1px solid #cca473; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);" | <center>'''ප්‍රධාන සංඝනායක'''</center> <hr style="border:0; border-top:1px solid #cca473; margin:5px 0;"> * <small>පළාත් ප්‍රධාන සංඝනායක හිමි</small> :: ↳ <small>උප ප්‍රධාන සංඝනායක හිමි</small> * <small>දිස්ත්‍රික්/පත්තු ප්‍රධාන සංඝනායක හිමි</small> :: ↳ <small>උප ප්‍රධාන සංඝනායක හිමි</small> | width="33%" style="background:#ffffff; border:1px solid #cca473; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);" | <center>'''අධිකරණ සංඝනායක'''</center> <hr style="border:0; border-top:1px solid #cca473; margin:5px 0;"> * <small>ප්‍රධාන අධිකරණ සංඝනායක හිමි</small> :: ↳ <small>පළාත් අධිකරණ සංඝනායක හිමි</small> ::: ↳ <small>දිස්ත්‍රික්/පත්තු අධිකරණ සංඝනායක හිමි</small> :::: ↳ <small>දිස්ත්‍රික්/පත්තු උප අධිකරණ සංඝනායක හිමි</small> |} </div> ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහ නිකායේ මහානායක හිමිවරු== "උත්තරීතර මහානායක ධුරය" අමරපුර මහා සංඝ සභාව සතු විශේෂ ධුරයකි. {| class="wikitable sortable"width="100%" style="background:#ffffff;" |- !align="left" style="background:#ffdead;" | පාර්ශවය !align="left" style="background:#ffdead;" | මහානායක හිමි !align="left" style="background:#ffdead;" | අනුනායක හිමි |- |සියලු පාර්ශව නියෝජනය කරනු ලබන උත්තරීතර මහානායක ධුරය |කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහානායක හිමි |නොපවතී. |- |අමරපුර මහ නිකායේ රාස්සගල පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය අතිපූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ - සමස්ථ අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ උත්තරීතර මහානායක හිමි ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන,බළංගොඩ |මහෝපාධ්‍යාය පූජ්‍ය පල්ලේවෙල විසුද්ධාජීව අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී සුධර්ශනාරාමය,බෙලිහුල්ඔය |- |අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය |ශ්‍රී සරණපාලවංශාලංකාර ආචාර්ය අතිපූජ්‍ය දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ පරම විචිත්‍රාරාම රාජමහා විහාරය,දෙවිනුවර |1.පූජ්‍ය කොටපොල අමරකිත්ති අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශාන්ති පදනම සහ සේරුවිල බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය,බෞද්ධාලෝක මාවත,කොළඹ 2.අතිපූජ්‍ය තපෝවනයේ නිවාත අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ අභයභූමි තපෝවනය,කෑගල්ල 3.පූජ්‍ය තපෝවනයේ මිතභානි අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ගෝතම තපෝවනය,කලපළුවාව,රාජගිරිය |- |අමරපුර මූලවංශික පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය අහුංගල්ලේ විමලධම්මතිස්ස මහානායක හිමි අම්බරුක්කාරාම මූල මහා විහාරය,බලපිටිය |1.පූජ්‍ය යෝගියානේ සෝභිතතිස්ස අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ජයසින්දරාරමය,යෝගියා 2.පූජ්‍ය කළුවාමෝදර සීලරතනතිස්ස අනුනායක හිමි කේෂ්ථාසන්න මහා විහාරය,අලුත්ගම |- |අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය |අතිපූජ්‍ය අහුංගල්ලේ සිරි සීලවිසුද්ධි මහානායක හිමි රංගිරි උල්පත් රජමහා විහාරය, ත්‍රිකුණාමලය |පූජ්‍ය කොස්‌ගොඩ සුභූති අනුනායක හිමි සංඝරාජ විහාරය, අම්බලන්ගොඩ |- |උඩරට අමරපුර පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය පූජ්‍ය නිකපොත චන්දජෝති (වැඩබලන මහානායක) ස්වාමින්වහන්සේ ඥාණානන්ද බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය, මාදිවෙල, |නොපවතී. |- |අමරපුර පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය අතිපූජ්‍ය කහපොළ සුගතරතන මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ රන්කොත් විහාරය,පානදුර |නොපවතී. |- |ශ්‍රි ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අඹගහපිටිය පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය මාදම්පාගම අස්සජි තිස්ස මහානායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ඉසිපතනාරාමය,වින්සන්ට් පෙරේරා මාවත, කොළඹ 14 |පූජ්‍ය රන්දොඹේ සුමනාලෝකතිස්ස අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ එනසරුක්ඛාරාමය,නවුත්තුඩුව |- |අමරපුර ශ්‍රී ධම්මරක්ෂිත නිකාය |අතිපූජ්‍ය ත්‍රිකුණාමලයේ ආනන්ද මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ සිරි වජිරාරාමය,කොළඹ 05 |පූජ්‍ය වටගෙදර විමලබුද්ධි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ සිරි පඤ්ඤාතිලකාරාමය,මහරගම |- |අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික මාතර පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය අම්බලන්ගොඩ සුධම්ම මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී විජයාරාමය,අම්බලන්ගොඩ |නොපවතී. |- |අමරපුර අරියවංශ සද්ධම්ම යුක්තික පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය එගොඩමුල්ලේ අමරමෝලි තිස්ස මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ විද්‍යාසාගර පිරිවෙන, රිදීගම |1.පූජ්‍ය වල්පොල විමලඥාන අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ගංගාරාම මහ විහාරය,පෑලියගොඩ 2.පූජ්‍ය නවගමුවේ රේවත නායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී පුෂ්පාරාමය,පැපිලියවෙල 3.පූජ්‍ය ඉහළමුල්ලේ සුගුණවංශ අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී බෝධිරාජාරාම මූලමහා විහාරය,අංකුඹුර |- |අමරපුර මහා නිකායේ වජිරවංශ පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය පල්ලෙකන්දේ රතනසාර මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී සාරිපුත්තාරාමය,නාරාහේන්පිට, කොළඹ 08 |- |අමරපුර සිරිසුමන (දඩලු) පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය කොළොන්නාවේ සිරි සුමංගල මහානායක ස්වාමීන් වහනසේ ශ්‍රී දෙව්රම් මහා විහාරය,පන්නිපිටිය |1.පූජ්‍ය කථලුවේ රතනසීහ අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී සම්බුද්ධජයන්ති විහාරය,මොරටුව 2.පූජ්‍ය පල්ලේපොල දේවානන්ද අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ජයන්ති මහා විහාරය,ගලලියද්ද,මාබෝවල |- |අමරපුර චූලගන්ඨි පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය ගන්තුනේ අස්සජි මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ උල්ගල පුරාණ විහාරය,ගන්තුන |1.අතිපූජ්‍ය කරව්වේ විජයතිස්ස අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ නන්දන විහාරය,පිටිගල 2.පූජ්‍ය වැලිතර අමරනන්ද අනූනායක ස්වාමින් වහන්සේ පුලිිනතරාමය,අහුංගල්ල 3.අතිපූජ්‍ය රදාවඩුන්නේ අස්සජි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ පාරමී ධර්මාශ්‍රමය,රදාවඩුන්න |- |ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වය |අතිපුජ්‍ය කදන්ගොඩ සද්ධානන්ද (වැඩබලන මහානායක) ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී ශෛාරාම මහා විහාරය,බලංගොඩ |පූජ්‍ය පලීගල නාරද අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී පූෂ්පාරාම අසූමහා ශ්‍රවක මහා විහාරය,ඇහැලියගොඩ. |- |අමරපුර මහා නිකාය ඉද්දමල්ගොඩ විහාර පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය කදන්ගොඩ සමිත මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී විජයින්දාරාමය,කහවත්ත |1.පූජ්‍ය කරවිට සුජාත අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ සිරිනිවාසාරාම මූලමහා විහාරය,උඩකරවිට 2.පූජ්‍ය පැල්මඩුල්ලේ රතනසිරි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ සුදර්මෝදය පිරිවෙන,පැල්මඩුල්ල |} == අයත් පාර්ශව == අමරපුර - රාමඤ්ඤ නිකායට ඒකරාශී වීමට පෙර, අමරපුර නිකාය අනුශාසනා 21 කට නොඅඩු ලෙස බෙදා ඇත.<ref name="subordrs">{{Cite web |url=http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html |title=Maha Sangha of Sri Lanka |website=metta.lk/ |access-date=2010-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100306174930/http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html |archive-date=2010-03-06 |url-status=dead }}</ref> මෙම උප නියමයන් කුල භේද සහ ප්‍රාදේශීය වෙනස්කම් ඔස්සේ ගොඩනැගුණු බව විශ්වාස කෙරේ. #අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය #උඩරට අමරපුර සාමග්‍රි සංඝ සභාව #අමරපුර ඌව උඩුකිඳ පාර්ශවය #ඌව අමරපුර පාර්ශවය #අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය #අමරපුර එක්නැළිගොඩ පාර්ශවය #අමරපුර ඉද්දමල්ගොඩ පාර්ශවය #අමරපුර රාස්සගල පාර්ශවය #අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය #අමරපුර නිකායේ අමරපුර පාර්ශවය #අමරපුර අඹගහපිටිය පාර්ශවය #අමරපුර ශ්‍රී ධර්මරක්‍ෂිත පාර්ශවය #අමරපුර සද්ධම්මයුත්තික පාර්ශවය #අමරපුර වජිරවංශ පාර්ශවය #අමරපුර සිරි සුමන පාර්ශවය #අමරපුර ස්වේජින් පාර්ශවය #අමරපුර භ්‍රම්මවංශාභිධජ පාර්ශවය #අමරපුර චූලගණ්ඨි පාර්ශවය #උඩරට අමරපුර නිකාය(උඩරට අමරපුර පාර්ශවය) #අමරපුර සම්බුද්ධ සාසනෝදය සංඝ සභාව #[[අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශවය]] මීට අමතරව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායට අයත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ "මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව" නමින් භික්ෂූන් වහන්සේ 1000කට ආසන්න සංඝ සභාවක් ද පවතී. == මූලාශ්‍ර == {{reflist}} == අමතර කියවීමට == * Gombrich, Richard. ''Theravada Buddhism: A Social History from Ancient Benares to Modern Colombo''. Oxon, England: Routledge and Kegan Paul, Ltd., 2004. * [https://web.archive.org/web/20090201174605/http://dailynews.lk/2003/09/17/fea09.html Rohan L. Jayetilleke, 'The bi-centennial of the Amarapura Maha Nikaya of Sri Lanka', ''Daily News'', 17 September 2003] accessed 16 December 2005. * [https://web.archive.org/web/20100306174930/http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html Main Orders of the Sangha] (metta.lk) [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ නිකායන් සහ පාර්ශව]] od2n66balktirz2gi9tazhvwjywhc3a 791244 791243 2026-05-22T18:09:14Z KSLwiki24 70498 /* අමරපුර සංඝ සභාවේ පාර්ශවයක ධුරයන් බෙදීයාමේ සංවිධාන ව්‍යුහය */ minor edits 791244 wikitext text/x-wiki {{Pp-vandalism|small=yes}}{{Pp-move-vandalism}}[[Image:Most Venerable Walitota Sri Gnanawimalatisssa Maha Thera (1766-1833).jpg|thumb|right|238px|ශ්‍රීමත් පරම පූජ්‍යතර මහා ධම්ම රාජාධි රාජගුරු ගණාචරිය ශ්‍රී විභූෂණ අඹගහපිටියේ ශ්‍රී ඤාණවිමලතිස්සාභිධාන මහා නාහිමිපාණන් වහන්සේ (ශ්‍රී ලංකා අමරපුර නිකායේ නිර්මාතෘ)]] '''ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය''' යනු වර්ෂ 1802 දී ආරම්භ කරන ලද ශ්‍රී ලාංකීය පැවිදි නිකායකි. එය එවකට බුරුමයේ කොන්බෝං රාජවංශයේ අගනුවර වූ අමරපුර නගරය මුල්කොට නම් කර ඇත. අමරපුර නිකායේ හිමිවරු ථෙරවාදී බෞද්ධයෝය. 2019 අගෝස්තු 16 වන දින අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ නිකායන් ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ නිකාය බවට පත් කරමින්, අමරපුර - රාමඤ්ඤ නිකාය ලෙස ඒකාබද්ධ කරන ලදී.<ref name=unity>[http://www.themorning.lk/amarapura-and-ramanna-denominations-unified/ Amarapura and Ramanna denominations unified], the Morning Lanka, accessed 2019.08.17</ref> ==අතීතය== 18 වන සියවසේ මැද භාගය වන විට ලක්දිව උපසම්පදාව නැති වී ගොස් තිබුණි. ශ්‍රී ලංකාවේ බුදු සසුන තෙවරක්ම පිරිහුණු අතර එය නැවත ඇති කිරීමට ගත් උත්සාහය ව්‍යර්ථ විය. එමනිසා කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රාජ්‍ය සමයේ (1747 - 1782) වැලිවිට සරණංකර මාහිමිපානන්ගේ ආරාධනාවෙන් උපාලි නම් තෙරණුවන් වහන්සේ නමක් 1753දී මහනුවරට වැඩම කර උපසම්පදාව නැවත පිහිට වු අතර, එය සියම් නිකාය නම්වේ. එයට හේතුව උපසම්පදාව රැගෙන ආවේ සියම් දේශයෙන් වීමයි.<ref>{{Cite web |url=http://www.divaina.com/2010/01/20/feature02.html |title=ගණින්නාන්සේලා කියවිය යුතු සංඝරජ වැලවිට සරණංකර චරිතය |access-date=2010-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170120202643/http://www.divaina.com/2010/01/20/feature02.html |archive-date=2017-01-20 |url-status=dead }}</ref> බුදු දහම නැවත ස්ථාපිත කර දශකයක් පමණ ගතවීමෙන් පසු 1764 දී එම නිකායට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලා කණ්ඩායමක් එක්ව එම නිකායේ උපසම්පදාව ලැබීමට ගොවිගම කුලයට අයත් විය යුතු බවට නීතියක් පැනවීය. මෙම සමයේදී බුදුරජාණන් වහන්සේ විනය නොසලකා හැර තිබුණු අතර, සමහර භික්ෂුන් වහන්සේලා වතුපිටි අයත් කරගෙන අඹුදරුවන් සමඟ පුද්ගලික නිවාස වල ජීවත් වුහ. ඔවුන් තන්නාසි නමින් හැඳින්වේ. මෙම සම‍යේදී ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළ බඩ ප්‍රදේශය ලන්දේසී ආක්‍රමණ වලට ලක්වෙමින් පැවතුණි. සියම් නිකායේ මෙම ගොවිගම කුල භේදයට විරෝධය පල කෙරමින් වෙනත් කුල වලට අයත් භික්ෂුන් වහන්සේලා රජුගේ අනුග්‍රහය නොලබමින් උපසම්පදා උත්සව 2 ක් 1772 දී තොටගමුව විහාරයේදී ද, 1796 දී තංගල්ලේදී ද පැවැත්විය. නමුත් සියම් නිකාය මෙය විනය නීති කැඩීමක් බව පවසා ඒවාට අනුමැතිය ලබා නොදුන්හ. ===ආරම්භය=== ගොවිගම කුලවාදයත්, ක්‍රි .ව. 1762 ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහයන් විසින් පැනවූ කතිකාවතත් කරණකොටගෙන වෙරළබඩ පළාත් වල විසු භික්ෂුන් වහන්සේලාට උපසම්පදා භාවය ලබාගත නොහැකි විය. මෙම තත්ත්වය වෙනස් කිරීමට සිතූ 1779 දී අඹගහපිටියේ ඤාණවිමලතිස්ස නම් භික්ෂුන් වහන්සේ නමක් තවත් සාමණේර හිමිවරුන් කණ්ඩායමක් සමඟ පහතරට ධනවත් දානපතියෙකුගේ අනුග්‍රහය සහිතව උපසම්පදාව ලබා ගැනීම සඳහා බුරුමය වෙත පිටත්වුහ. 1800 දී බුරුමයේ සංඝරාජ මාහිමියන් අතින් ඔවුන් උපසම්පදාව ලැබීය. මෙම කණ්ඩායම 1802 දී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණියහ. එහිදී ඔවුන් සමඟ පැමිණි ජ්‍යෙෂ්ඨ මියන්මාර් භික්ෂුන් අතින් බලපිටිය මාදු ගඟේ තනවන ලද විශේෂ සීමා මාලකයක වෙසක් පුන් පොහොය දිනයේදී උපසම්පදා උළෙලක් පැවැත්විණි. ඒ සමගින්මෙ පරම පූජ්‍යතර මහා ධම්ම රාජාධි රාජගුරු ගණාචරිය ශ්‍රී විභූෂණ අඹගහපිටියේ ශ්‍රී ඤාණවිමලතිස්සාභිධාන මහා නාහිමිපාණන් වහන්සේගේ ආදිකර්තෘත්වයෙන් වැලිතර අඹගහපිටියේ ශ්‍රී අම්බරුක්ඛාරාම මූල මහා විහාරය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් අමරපුර සමාගම නම් වූ නවනිකායක් ඇරඹි අතර ආරම්භයේ දීම පහතරටට පමණක් සීමා නොවී උඩරට ඇතුළු සමස්ත සිරිලක සිසාරා පූජ්‍යතර බෝගහපිටියේ ශ්‍රී ධම්මජ්ජෝති මහනාහිමි, පූජ්‍යතර කපුගම ශ්‍රී ධම්මක්ඛන්ධ මහනාහිමි, පූජ්‍යතර කතළුවේ ශ්‍රී ගුණරතන තිස්ස මහනාහිමි, පූජ්‍යතර අත්තුඩාවේ ශ්‍රී ධම්මරක්ඛිත මහනාහිමි යන මහා ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේලාගේ උත්සාහයේ ප්‍රතිඵල වශයෙන් මහා නිකායක් වශයෙන් ව්‍යාප්ත කෙරිණ. ===නිල පිලිගැනීම=== සලාගම, කරාව හා දුරාව කුල වලට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලාද බුරුමය වෙත ගොස් උපසම්පදාව ලබාගත් අතර, 1810 දී බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුව අමරපුර නිකායේ උපසම්පදාව පිළිගන්නා බවට නිවේදනයක් නිකුත් කළේය. නමුත් සියම් නිකාය විසින් බුදුදහමට පටහැනිව සිදුකල මෙම ක්‍රියාව හේතුවෙන් කුල වශයෙන් බෙදීමට ලක්විය. ==වැදගත්කම== අමරපුර නිකායේ ආරම්භය ශ්‍රී ලාංකික බුදුදහමේ හා සමාජයේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කරයි. පළමුවරට රාජ්‍ය අනුග්‍රහය රහිතව බුදුදහම වෙනුවෙන් කැපවුනු ගිහි දානපතියන් මුල් වීමෙන් නව නිකායන් බිහිවිය. එම හේතුවෙන් වෙනත් නිකායන් මෙන් නොව අමරපුර නිකාය රාජ්‍ය බලය හා රජතුමාගෙන් නිදහස් විය. ඒ වෙනුවට මධ්‍යම පාන්තික දායකයන් සමඟ වඩාත් සමීපව කටයුතු කලහ. මේ හේතුවෙන් 18 හා 19 වන සියවස් වල මධ්‍යම පංතියේ බලය වැඩි විය. එසේම කුලවාදයට එරෙහි භික්ෂු පරපුරක් මෙතුළින් බිහිවූ අතර මෑත භාගයේදී අමරපුර මහා සංඝ සභාව රාමඤ්ඤ මහා නිකාය හා එක්ව එක් සාමග්‍රී ධර්ම සංඝ සභාවක් ලෙස ස්ථාපිත විය. එය ශාසන ඉතිහාසයේ වැදගත් සිදුවීමක් ලෙස සැලකිය හැකිය. ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව== අතීතයේ අනු නිකායන් 21 කට බෙදුණු අමප්‍රපුර නිකාය 1960 දශකයේ අගභාගයේදී අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් සහ අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් ඒකරාශී විය. ‘ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව’ පිහිටුවා 1969 ජුලි 13 වැනි දින මහරගම සිරි වජිරඤාණ ධර්මායතනයේ පිහිටි උපෝසථාඝාරයේ දී සියලු අමරපුර නිකායට පොදු උසස් පැවිදි කිරීමේ උත්සවයක් පවත්වන ලදී. එම අවස්ථාවට ආණ්ඩුකාර ජනරාල් විලියම් ගොපල්ලව මහතා අනුග්‍රහය දක්වන ලදී. ලංකාව. ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා උත්තරීතර මහානායක පදවියක් මෙම මුලපිරීමත් සමඟ නිර්මාණය වූ අතර එම ගෞරවනීය පදවිය දැරූ ප්‍රථම භික්ෂුව ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන් පත් කරන ලදී.[3] උත්තරීතර මහානායක පදවියට අමතරව අමරපුර නිකායේ සභාපති තනතුරක් ද නිර්මාණය කර අමරපුර මහාසංඝ සභාවේ ප්‍රථම සභාපතිවරයා ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත, අභිධජ මහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් (1896 - 1998) පත් කරන ලදී.[4] 2019 අගෝස්තු 16 දින, අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ නිකාය, ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ සහෝදරත්වය බවට පත් කරමින්, අමරපුර-රාමඤ්ඤ සාමග්‍රී මහා සංඝ සභාව ලෙස ඒකාබද්ධ කරන ලදී.[1] මෙතෙක් ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක හිමිපාණන් වහන්සේලා මෙසේය. {| class="wikitable" ! !නම !සිට !දක්වා |- |1 |අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමි |1969 ජූලි 13 |2003 සැප්තැම්බර් 9 |- |2 |අතිපූජ්‍ය දවුල්දෙන ඤාණිස්සර මහනාහිමි | සැප්තැම්බර් 2003 |3 අප්‍රේල් 2017 |- |3 |අතිපූජ්‍ය කොටුගොඩ ධම්මවාස මහනාහිමි |3 අගෝස්තු 2017 |22 මාර්තු 2021 |- |4 |අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්දසිරි මහනාහිමි |20 ජූලි 2021 |16 මැයි 2023 |- |5 |අතිපූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහනාහිමි |26 නොවැම්බර් 2024 |වර්තමානය |} ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ පරිපාලනමය ව්‍යුහය== <div class="toccolours" style="max-width:650px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #ff9933; background-color:#fffaf5; font-family:sans-serif;"> <div style="text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#ff9933; color:black; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:15px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);"> ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ පරිපාලන ගැලීම් සටහන </div> <div style="text-align:center; margin-bottom:10px;"> <div style="display:inline-block; background:#ffebd6; padding:8px 15px; border:2px solid #ff9933; border-radius:4px; font-weight:bold;">උත්තරීතර මහානායක ධුරය</div> <div style="font-size:18px; color:#ff9933; margin:5px 0;">⬇️</div> <div style="display:inline-block; background:#fff0db; padding:8px 15px; border:1px solid #ff9933; border-radius:4px; font-weight:bold;">සමස්ත අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු නිලධාරී මණ්ඩලය</div> <div style="font-size:18px; color:#ff9933; margin:5px 0;">⬇️</div> <div style="font-size:11px; color:#666; font-style:italic; margin-bottom:15px;"> (පහත දැක්වෙන සියලුම පාර්ශවයන් සමාන්තර මට්ටමකින් නියෝජනය වේ)</div> </div> * '''අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|තපෝවන සම්ප්‍රදාය}}}}''' :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|මහමෙව්නාව සංඝ සභාව (අසපු සංචිතය)}}}}''' * '''අමරපුර අඹගහපිටිය පාර්ශවය<br>(අමරපුර මූල මහා නිකාය)''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|අමරපුර ශ්‍රී සද්ධර්මෝදය සංඝ සභාව<br>(සිරිසුගත සාසනෝදය සංඝ සභාව)}}}}''' * '''අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර චූලගන්ධි පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සම්බුද්ධ සාසනෝදය සංඝ සභාව''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''උඩරට අමරපුර පාර්ශවය : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''උඩරට අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ශ්‍රී ධර්මරක්ෂිතවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික මාතර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|අරිසිමලේ වන සෙනසුන් සංචිතය}}}}''' * '''අමරපුර ශ්‍රී ධර්මාරාම සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර අරියවංශ සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර භ්‍රම්මවංශාභිධජ සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර මහා නිකායේ වජිරවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සිරිසුමන (දඩලු) පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ඉද්දමල්ගොඩ විහාර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''ඌව අමරපුර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ඌව උඩුකිඳ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර රාස්සගල පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ස්වේජින් පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''සබරගමු අමරපුර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව </div> ==අමරපුර සංඝ සභාවේ පාර්ශවයක ධුරයන් බෙදීයාමේ සංවිධාන ව්‍යුහය== <div class="toccolours" style="max-width:750px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #ff9933; background-color:#fffaf5; font-family:sans-serif;"> <div style="text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#ff9933; color:black; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);"> අමරපුර සංඝ සභාවේ නිකාය පාර්ශවයක ධුරයන් බෙදීයාමේ සංවිධාන ව්‍යුහය </div> <div style="text-align:center; margin-bottom:15px;"> <div style="font-weight:bold; background:#ffe0b3; padding:6px 15px; border:1px solid #ff9933; display:inline-block; border-radius:4px;">අමරපුර නිකායික පාර්ශවය</div> <div style="font-size:16px; color:#ff9933; margin:3px 0;">⬇️</div> <div style="font-weight:bold;">මහානායක හිමි</div> <div style="font-size:16px; color:#ff9933; margin:3px 0;">⬇️</div> <div style="font-weight:bold;">අනුනායක හිමිවරුන්</div> <div style="font-size:16px; color:#ff9933; margin:3px 0;">⬇️</div> <div style="font-weight:bold;">ත්‍රිංශත්වර්ගික විධායක සංඝ සභාව</div> <div style="font-size:16px; color:#ff9933; margin:3px 0;">⬇️</div> <div style="font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #ff9933; display:inline-block; border-radius:4px;">විධායක කාරක සංඝ සභාව</div> </div> <hr style="border:0; border-top:1px dashed #ff9933; margin:15px 0;"> {| width="100%" cellspacing="10" cellpadding="0" style="background:transparent;" |- valign="top" | width="33%" style="background:#ffffff; border:1px solid #cca473; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);" | <center>'''ලේඛකාධිකාරී ධුරය'''</center> <hr style="border:0; border-top:1px solid #cca473; margin:5px 0;"> * <small>මහා ලේඛකාධිකාරී හිමි</small> :: ↳ <small>උප ලේඛකාධිකාරී හිමි</small> | width="33%" style="background:#ffffff; border:1px solid #cca473; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);" | <center>'''ප්‍රධාන සංඝනායක'''</center> <hr style="border:0; border-top:1px solid #cca473; margin:5px 0;"> * <small>පළාත් ප්‍රධාන සංඝනායක හිමි</small> :: ↳ <small>උප ප්‍රධාන සංඝනායක හිමි</small> * <small>දිස්ත්‍රික්/පත්තු ප්‍රධාන සංඝනායක හිමි</small> :: ↳ <small>උප ප්‍රධාන සංඝනායක හිමි</small> | width="33%" style="background:#ffffff; border:1px solid #cca473; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);" | <center>'''අධිකරණ සංඝනායක'''</center> <hr style="border:0; border-top:1px solid #cca473; margin:5px 0;"> * <small>ප්‍රධාන අධිකරණ සංඝනායක හිමි</small> :: ↳ <small>පළාත් අධිකරණ සංඝනායක හිමි</small> ::: ↳ <small>දිස්ත්‍රික්/පත්තු අධිකරණ සංඝනායක හිමි</small> :::: ↳ <small>දිස්ත්‍රික්/පත්තු උප අධිකරණ සංඝනායක හිමි</small> |} </div> ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහ නිකායේ මහානායක හිමිවරු== "උත්තරීතර මහානායක ධුරය" අමරපුර මහා සංඝ සභාව සතු විශේෂ ධුරයකි. {| class="wikitable sortable"width="100%" style="background:#ffffff;" |- !align="left" style="background:#ffdead;" | පාර්ශවය !align="left" style="background:#ffdead;" | මහානායක හිමි !align="left" style="background:#ffdead;" | අනුනායක හිමි |- |සියලු පාර්ශව නියෝජනය කරනු ලබන උත්තරීතර මහානායක ධුරය |කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහානායක හිමි |නොපවතී. |- |අමරපුර මහ නිකායේ රාස්සගල පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය අතිපූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ - සමස්ථ අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ උත්තරීතර මහානායක හිමි ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන,බළංගොඩ |මහෝපාධ්‍යාය පූජ්‍ය පල්ලේවෙල විසුද්ධාජීව අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී සුධර්ශනාරාමය,බෙලිහුල්ඔය |- |අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය |ශ්‍රී සරණපාලවංශාලංකාර ආචාර්ය අතිපූජ්‍ය දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ පරම විචිත්‍රාරාම රාජමහා විහාරය,දෙවිනුවර |1.පූජ්‍ය කොටපොල අමරකිත්ති අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශාන්ති පදනම සහ සේරුවිල බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය,බෞද්ධාලෝක මාවත,කොළඹ 2.අතිපූජ්‍ය තපෝවනයේ නිවාත අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ අභයභූමි තපෝවනය,කෑගල්ල 3.පූජ්‍ය තපෝවනයේ මිතභානි අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ගෝතම තපෝවනය,කලපළුවාව,රාජගිරිය |- |අමරපුර මූලවංශික පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය අහුංගල්ලේ විමලධම්මතිස්ස මහානායක හිමි අම්බරුක්කාරාම මූල මහා විහාරය,බලපිටිය |1.පූජ්‍ය යෝගියානේ සෝභිතතිස්ස අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ජයසින්දරාරමය,යෝගියා 2.පූජ්‍ය කළුවාමෝදර සීලරතනතිස්ස අනුනායක හිමි කේෂ්ථාසන්න මහා විහාරය,අලුත්ගම |- |අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය |අතිපූජ්‍ය අහුංගල්ලේ සිරි සීලවිසුද්ධි මහානායක හිමි රංගිරි උල්පත් රජමහා විහාරය, ත්‍රිකුණාමලය |පූජ්‍ය කොස්‌ගොඩ සුභූති අනුනායක හිමි සංඝරාජ විහාරය, අම්බලන්ගොඩ |- |උඩරට අමරපුර පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය පූජ්‍ය නිකපොත චන්දජෝති (වැඩබලන මහානායක) ස්වාමින්වහන්සේ ඥාණානන්ද බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය, මාදිවෙල, |නොපවතී. |- |අමරපුර පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය අතිපූජ්‍ය කහපොළ සුගතරතන මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ රන්කොත් විහාරය,පානදුර |නොපවතී. |- |ශ්‍රි ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අඹගහපිටිය පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය මාදම්පාගම අස්සජි තිස්ස මහානායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ඉසිපතනාරාමය,වින්සන්ට් පෙරේරා මාවත, කොළඹ 14 |පූජ්‍ය රන්දොඹේ සුමනාලෝකතිස්ස අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ එනසරුක්ඛාරාමය,නවුත්තුඩුව |- |අමරපුර ශ්‍රී ධම්මරක්ෂිත නිකාය |අතිපූජ්‍ය ත්‍රිකුණාමලයේ ආනන්ද මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ සිරි වජිරාරාමය,කොළඹ 05 |පූජ්‍ය වටගෙදර විමලබුද්ධි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ සිරි පඤ්ඤාතිලකාරාමය,මහරගම |- |අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික මාතර පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය අම්බලන්ගොඩ සුධම්ම මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී විජයාරාමය,අම්බලන්ගොඩ |නොපවතී. |- |අමරපුර අරියවංශ සද්ධම්ම යුක්තික පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය එගොඩමුල්ලේ අමරමෝලි තිස්ස මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ විද්‍යාසාගර පිරිවෙන, රිදීගම |1.පූජ්‍ය වල්පොල විමලඥාන අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ගංගාරාම මහ විහාරය,පෑලියගොඩ 2.පූජ්‍ය නවගමුවේ රේවත නායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී පුෂ්පාරාමය,පැපිලියවෙල 3.පූජ්‍ය ඉහළමුල්ලේ සුගුණවංශ අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී බෝධිරාජාරාම මූලමහා විහාරය,අංකුඹුර |- |අමරපුර මහා නිකායේ වජිරවංශ පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය පල්ලෙකන්දේ රතනසාර මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී සාරිපුත්තාරාමය,නාරාහේන්පිට, කොළඹ 08 |- |අමරපුර සිරිසුමන (දඩලු) පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය කොළොන්නාවේ සිරි සුමංගල මහානායක ස්වාමීන් වහනසේ ශ්‍රී දෙව්රම් මහා විහාරය,පන්නිපිටිය |1.පූජ්‍ය කථලුවේ රතනසීහ අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී සම්බුද්ධජයන්ති විහාරය,මොරටුව 2.පූජ්‍ය පල්ලේපොල දේවානන්ද අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ජයන්ති මහා විහාරය,ගලලියද්ද,මාබෝවල |- |අමරපුර චූලගන්ඨි පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය ගන්තුනේ අස්සජි මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ උල්ගල පුරාණ විහාරය,ගන්තුන |1.අතිපූජ්‍ය කරව්වේ විජයතිස්ස අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ නන්දන විහාරය,පිටිගල 2.පූජ්‍ය වැලිතර අමරනන්ද අනූනායක ස්වාමින් වහන්සේ පුලිිනතරාමය,අහුංගල්ල 3.අතිපූජ්‍ය රදාවඩුන්නේ අස්සජි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ පාරමී ධර්මාශ්‍රමය,රදාවඩුන්න |- |ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වය |අතිපුජ්‍ය කදන්ගොඩ සද්ධානන්ද (වැඩබලන මහානායක) ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී ශෛාරාම මහා විහාරය,බලංගොඩ |පූජ්‍ය පලීගල නාරද අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී පූෂ්පාරාම අසූමහා ශ්‍රවක මහා විහාරය,ඇහැලියගොඩ. |- |අමරපුර මහා නිකාය ඉද්දමල්ගොඩ විහාර පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය කදන්ගොඩ සමිත මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී විජයින්දාරාමය,කහවත්ත |1.පූජ්‍ය කරවිට සුජාත අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ සිරිනිවාසාරාම මූලමහා විහාරය,උඩකරවිට 2.පූජ්‍ය පැල්මඩුල්ලේ රතනසිරි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ සුදර්මෝදය පිරිවෙන,පැල්මඩුල්ල |} == අයත් පාර්ශව == අමරපුර - රාමඤ්ඤ නිකායට ඒකරාශී වීමට පෙර, අමරපුර නිකාය අනුශාසනා 21 කට නොඅඩු ලෙස බෙදා ඇත.<ref name="subordrs">{{Cite web |url=http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html |title=Maha Sangha of Sri Lanka |website=metta.lk/ |access-date=2010-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100306174930/http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html |archive-date=2010-03-06 |url-status=dead }}</ref> මෙම උප නියමයන් කුල භේද සහ ප්‍රාදේශීය වෙනස්කම් ඔස්සේ ගොඩනැගුණු බව විශ්වාස කෙරේ. #අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය #උඩරට අමරපුර සාමග්‍රි සංඝ සභාව #අමරපුර ඌව උඩුකිඳ පාර්ශවය #ඌව අමරපුර පාර්ශවය #අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය #අමරපුර එක්නැළිගොඩ පාර්ශවය #අමරපුර ඉද්දමල්ගොඩ පාර්ශවය #අමරපුර රාස්සගල පාර්ශවය #අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය #අමරපුර නිකායේ අමරපුර පාර්ශවය #අමරපුර අඹගහපිටිය පාර්ශවය #අමරපුර ශ්‍රී ධර්මරක්‍ෂිත පාර්ශවය #අමරපුර සද්ධම්මයුත්තික පාර්ශවය #අමරපුර වජිරවංශ පාර්ශවය #අමරපුර සිරි සුමන පාර්ශවය #අමරපුර ස්වේජින් පාර්ශවය #අමරපුර භ්‍රම්මවංශාභිධජ පාර්ශවය #අමරපුර චූලගණ්ඨි පාර්ශවය #උඩරට අමරපුර නිකාය(උඩරට අමරපුර පාර්ශවය) #අමරපුර සම්බුද්ධ සාසනෝදය සංඝ සභාව #[[අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශවය]] මීට අමතරව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායට අයත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ "මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව" නමින් භික්ෂූන් වහන්සේ 1000කට ආසන්න සංඝ සභාවක් ද පවතී. == මූලාශ්‍ර == {{reflist}} == අමතර කියවීමට == * Gombrich, Richard. ''Theravada Buddhism: A Social History from Ancient Benares to Modern Colombo''. Oxon, England: Routledge and Kegan Paul, Ltd., 2004. * [https://web.archive.org/web/20090201174605/http://dailynews.lk/2003/09/17/fea09.html Rohan L. Jayetilleke, 'The bi-centennial of the Amarapura Maha Nikaya of Sri Lanka', ''Daily News'', 17 September 2003] accessed 16 December 2005. * [https://web.archive.org/web/20100306174930/http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html Main Orders of the Sangha] (metta.lk) [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ නිකායන් සහ පාර්ශව]] 25ete66wrde7ofzxs0i3ie2bloawpk7 791366 791244 2026-05-23T07:29:38Z KSLwiki24 70498 /* අමරපුර සංඝ සභාවේ පාර්ශවයක ධුරයන් බෙදීයාමේ සංවිධාන ව්‍යුහය */ minor edits 791366 wikitext text/x-wiki {{Pp-vandalism|small=yes}}{{Pp-move-vandalism}}[[Image:Most Venerable Walitota Sri Gnanawimalatisssa Maha Thera (1766-1833).jpg|thumb|right|238px|ශ්‍රීමත් පරම පූජ්‍යතර මහා ධම්ම රාජාධි රාජගුරු ගණාචරිය ශ්‍රී විභූෂණ අඹගහපිටියේ ශ්‍රී ඤාණවිමලතිස්සාභිධාන මහා නාහිමිපාණන් වහන්සේ (ශ්‍රී ලංකා අමරපුර නිකායේ නිර්මාතෘ)]] '''ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය''' යනු වර්ෂ 1802 දී ආරම්භ කරන ලද ශ්‍රී ලාංකීය පැවිදි නිකායකි. එය එවකට බුරුමයේ කොන්බෝං රාජවංශයේ අගනුවර වූ අමරපුර නගරය මුල්කොට නම් කර ඇත. අමරපුර නිකායේ හිමිවරු ථෙරවාදී බෞද්ධයෝය. 2019 අගෝස්තු 16 වන දින අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ නිකායන් ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ නිකාය බවට පත් කරමින්, අමරපුර - රාමඤ්ඤ නිකාය ලෙස ඒකාබද්ධ කරන ලදී.<ref name=unity>[http://www.themorning.lk/amarapura-and-ramanna-denominations-unified/ Amarapura and Ramanna denominations unified], the Morning Lanka, accessed 2019.08.17</ref> ==අතීතය== 18 වන සියවසේ මැද භාගය වන විට ලක්දිව උපසම්පදාව නැති වී ගොස් තිබුණි. ශ්‍රී ලංකාවේ බුදු සසුන තෙවරක්ම පිරිහුණු අතර එය නැවත ඇති කිරීමට ගත් උත්සාහය ව්‍යර්ථ විය. එමනිසා කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රාජ්‍ය සමයේ (1747 - 1782) වැලිවිට සරණංකර මාහිමිපානන්ගේ ආරාධනාවෙන් උපාලි නම් තෙරණුවන් වහන්සේ නමක් 1753දී මහනුවරට වැඩම කර උපසම්පදාව නැවත පිහිට වු අතර, එය සියම් නිකාය නම්වේ. එයට හේතුව උපසම්පදාව රැගෙන ආවේ සියම් දේශයෙන් වීමයි.<ref>{{Cite web |url=http://www.divaina.com/2010/01/20/feature02.html |title=ගණින්නාන්සේලා කියවිය යුතු සංඝරජ වැලවිට සරණංකර චරිතය |access-date=2010-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170120202643/http://www.divaina.com/2010/01/20/feature02.html |archive-date=2017-01-20 |url-status=dead }}</ref> බුදු දහම නැවත ස්ථාපිත කර දශකයක් පමණ ගතවීමෙන් පසු 1764 දී එම නිකායට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලා කණ්ඩායමක් එක්ව එම නිකායේ උපසම්පදාව ලැබීමට ගොවිගම කුලයට අයත් විය යුතු බවට නීතියක් පැනවීය. මෙම සමයේදී බුදුරජාණන් වහන්සේ විනය නොසලකා හැර තිබුණු අතර, සමහර භික්ෂුන් වහන්සේලා වතුපිටි අයත් කරගෙන අඹුදරුවන් සමඟ පුද්ගලික නිවාස වල ජීවත් වුහ. ඔවුන් තන්නාසි නමින් හැඳින්වේ. මෙම සම‍යේදී ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළ බඩ ප්‍රදේශය ලන්දේසී ආක්‍රමණ වලට ලක්වෙමින් පැවතුණි. සියම් නිකායේ මෙම ගොවිගම කුල භේදයට විරෝධය පල කෙරමින් වෙනත් කුල වලට අයත් භික්ෂුන් වහන්සේලා රජුගේ අනුග්‍රහය නොලබමින් උපසම්පදා උත්සව 2 ක් 1772 දී තොටගමුව විහාරයේදී ද, 1796 දී තංගල්ලේදී ද පැවැත්විය. නමුත් සියම් නිකාය මෙය විනය නීති කැඩීමක් බව පවසා ඒවාට අනුමැතිය ලබා නොදුන්හ. ===ආරම්භය=== ගොවිගම කුලවාදයත්, ක්‍රි .ව. 1762 ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහයන් විසින් පැනවූ කතිකාවතත් කරණකොටගෙන වෙරළබඩ පළාත් වල විසු භික්ෂුන් වහන්සේලාට උපසම්පදා භාවය ලබාගත නොහැකි විය. මෙම තත්ත්වය වෙනස් කිරීමට සිතූ 1779 දී අඹගහපිටියේ ඤාණවිමලතිස්ස නම් භික්ෂුන් වහන්සේ නමක් තවත් සාමණේර හිමිවරුන් කණ්ඩායමක් සමඟ පහතරට ධනවත් දානපතියෙකුගේ අනුග්‍රහය සහිතව උපසම්පදාව ලබා ගැනීම සඳහා බුරුමය වෙත පිටත්වුහ. 1800 දී බුරුමයේ සංඝරාජ මාහිමියන් අතින් ඔවුන් උපසම්පදාව ලැබීය. මෙම කණ්ඩායම 1802 දී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණියහ. එහිදී ඔවුන් සමඟ පැමිණි ජ්‍යෙෂ්ඨ මියන්මාර් භික්ෂුන් අතින් බලපිටිය මාදු ගඟේ තනවන ලද විශේෂ සීමා මාලකයක වෙසක් පුන් පොහොය දිනයේදී උපසම්පදා උළෙලක් පැවැත්විණි. ඒ සමගින්මෙ පරම පූජ්‍යතර මහා ධම්ම රාජාධි රාජගුරු ගණාචරිය ශ්‍රී විභූෂණ අඹගහපිටියේ ශ්‍රී ඤාණවිමලතිස්සාභිධාන මහා නාහිමිපාණන් වහන්සේගේ ආදිකර්තෘත්වයෙන් වැලිතර අඹගහපිටියේ ශ්‍රී අම්බරුක්ඛාරාම මූල මහා විහාරය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් අමරපුර සමාගම නම් වූ නවනිකායක් ඇරඹි අතර ආරම්භයේ දීම පහතරටට පමණක් සීමා නොවී උඩරට ඇතුළු සමස්ත සිරිලක සිසාරා පූජ්‍යතර බෝගහපිටියේ ශ්‍රී ධම්මජ්ජෝති මහනාහිමි, පූජ්‍යතර කපුගම ශ්‍රී ධම්මක්ඛන්ධ මහනාහිමි, පූජ්‍යතර කතළුවේ ශ්‍රී ගුණරතන තිස්ස මහනාහිමි, පූජ්‍යතර අත්තුඩාවේ ශ්‍රී ධම්මරක්ඛිත මහනාහිමි යන මහා ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේලාගේ උත්සාහයේ ප්‍රතිඵල වශයෙන් මහා නිකායක් වශයෙන් ව්‍යාප්ත කෙරිණ. ===නිල පිලිගැනීම=== සලාගම, කරාව හා දුරාව කුල වලට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලාද බුරුමය වෙත ගොස් උපසම්පදාව ලබාගත් අතර, 1810 දී බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුව අමරපුර නිකායේ උපසම්පදාව පිළිගන්නා බවට නිවේදනයක් නිකුත් කළේය. නමුත් සියම් නිකාය විසින් බුදුදහමට පටහැනිව සිදුකල මෙම ක්‍රියාව හේතුවෙන් කුල වශයෙන් බෙදීමට ලක්විය. ==වැදගත්කම== අමරපුර නිකායේ ආරම්භය ශ්‍රී ලාංකික බුදුදහමේ හා සමාජයේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කරයි. පළමුවරට රාජ්‍ය අනුග්‍රහය රහිතව බුදුදහම වෙනුවෙන් කැපවුනු ගිහි දානපතියන් මුල් වීමෙන් නව නිකායන් බිහිවිය. එම හේතුවෙන් වෙනත් නිකායන් මෙන් නොව අමරපුර නිකාය රාජ්‍ය බලය හා රජතුමාගෙන් නිදහස් විය. ඒ වෙනුවට මධ්‍යම පාන්තික දායකයන් සමඟ වඩාත් සමීපව කටයුතු කලහ. මේ හේතුවෙන් 18 හා 19 වන සියවස් වල මධ්‍යම පංතියේ බලය වැඩි විය. එසේම කුලවාදයට එරෙහි භික්ෂු පරපුරක් මෙතුළින් බිහිවූ අතර මෑත භාගයේදී අමරපුර මහා සංඝ සභාව රාමඤ්ඤ මහා නිකාය හා එක්ව එක් සාමග්‍රී ධර්ම සංඝ සභාවක් ලෙස ස්ථාපිත විය. එය ශාසන ඉතිහාසයේ වැදගත් සිදුවීමක් ලෙස සැලකිය හැකිය. ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව== අතීතයේ අනු නිකායන් 21 කට බෙදුණු අමප්‍රපුර නිකාය 1960 දශකයේ අගභාගයේදී අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් සහ අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් ඒකරාශී විය. ‘ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහාසංඝ සභාව’ පිහිටුවා 1969 ජුලි 13 වැනි දින මහරගම සිරි වජිරඤාණ ධර්මායතනයේ පිහිටි උපෝසථාඝාරයේ දී සියලු අමරපුර නිකායට පොදු උසස් පැවිදි කිරීමේ උත්සවයක් පවත්වන ලදී. එම අවස්ථාවට ආණ්ඩුකාර ජනරාල් විලියම් ගොපල්ලව මහතා අනුග්‍රහය දක්වන ලදී. ලංකාව. ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාව සඳහා උත්තරීතර මහානායක පදවියක් මෙම මුලපිරීමත් සමඟ නිර්මාණය වූ අතර එම ගෞරවනීය පදවිය දැරූ ප්‍රථම භික්ෂුව ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන් පත් කරන ලදී.[3] උත්තරීතර මහානායක පදවියට අමතරව අමරපුර නිකායේ සභාපති තනතුරක් ද නිර්මාණය කර අමරපුර මහාසංඝ සභාවේ ප්‍රථම සභාපතිවරයා ලෙස අග්ගමහාපණ්ඩිත, අභිධජ මහාරට්ඨගුරු අතිපූජ්‍ය බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රේය මහනාහිමියන් (1896 - 1998) පත් කරන ලදී.[4] 2019 අගෝස්තු 16 දින, අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ නිකාය, ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ සහෝදරත්වය බවට පත් කරමින්, අමරපුර-රාමඤ්ඤ සාමග්‍රී මහා සංඝ සභාව ලෙස ඒකාබද්ධ කරන ලදී.[1] මෙතෙක් ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහානායක හිමිපාණන් වහන්සේලා මෙසේය. {| class="wikitable" ! !නම !සිට !දක්වා |- |1 |අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමි |1969 ජූලි 13 |2003 සැප්තැම්බර් 9 |- |2 |අතිපූජ්‍ය දවුල්දෙන ඤාණිස්සර මහනාහිමි | සැප්තැම්බර් 2003 |3 අප්‍රේල් 2017 |- |3 |අතිපූජ්‍ය කොටුගොඩ ධම්මවාස මහනාහිමි |3 අගෝස්තු 2017 |22 මාර්තු 2021 |- |4 |අතිපූජ්‍ය දොඩම්පහල චන්දසිරි මහනාහිමි |20 ජූලි 2021 |16 මැයි 2023 |- |5 |අතිපූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහනාහිමි |26 නොවැම්බර් 2024 |වර්තමානය |} ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ පරිපාලනමය ව්‍යුහය== <div class="toccolours" style="max-width:650px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #ff9933; background-color:#fffaf5; font-family:sans-serif;"> <div style="text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#ff9933; color:black; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:15px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);"> ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ පරිපාලන ගැලීම් සටහන </div> <div style="text-align:center; margin-bottom:10px;"> <div style="display:inline-block; background:#ffebd6; padding:8px 15px; border:2px solid #ff9933; border-radius:4px; font-weight:bold;">උත්තරීතර මහානායක ධුරය</div> <div style="font-size:18px; color:#ff9933; margin:5px 0;">⬇️</div> <div style="display:inline-block; background:#fff0db; padding:8px 15px; border:1px solid #ff9933; border-radius:4px; font-weight:bold;">සමස්ත අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ සභාපති ඇතුළු නිලධාරී මණ්ඩලය</div> <div style="font-size:18px; color:#ff9933; margin:5px 0;">⬇️</div> <div style="font-size:11px; color:#666; font-style:italic; margin-bottom:15px;"> (පහත දැක්වෙන සියලුම පාර්ශවයන් සමාන්තර මට්ටමකින් නියෝජනය වේ)</div> </div> * '''අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|තපෝවන සම්ප්‍රදාය}}}}''' :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|මහමෙව්නාව සංඝ සභාව (අසපු සංචිතය)}}}}''' * '''අමරපුර අඹගහපිටිය පාර්ශවය<br>(අමරපුර මූල මහා නිකාය)''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|අමරපුර ශ්‍රී සද්ධර්මෝදය සංඝ සභාව<br>(සිරිසුගත සාසනෝදය සංඝ සභාව)}}}}''' * '''අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර චූලගන්ධි පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සම්බුද්ධ සාසනෝදය සංඝ සභාව''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''උඩරට අමරපුර පාර්ශවය : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''උඩරට අමරපුර සාමග්‍රී සංඝ සභාව''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ශ්‍රී ධර්මරක්ෂිතවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික මාතර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව :::''' ↳ {{smaller|{{smaller|අරිසිමලේ වන සෙනසුන් සංචිතය}}}}''' * '''අමරපුර ශ්‍රී ධර්මාරාම සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර අරියවංශ සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර භ්‍රම්මවංශාභිධජ සද්ධම්මයුක්තික පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර මහා නිකායේ වජිරවංශ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර සිරිසුමන (දඩලු) පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ඉද්දමල්ගොඩ විහාර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''ඌව අමරපුර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ඌව උඩුකිඳ පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර රාස්සගල පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''අමරපුර ස්වේජින් පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව * '''සබරගමු අමරපුර පාර්ශවය''' : ↳ මහානායක ධුරය :: ↳ අනුනායක ධුරයන් සහිත කාරක සංඝ සභාව </div> ==අමරපුර සංඝ සභාවේ පාර්ශවයක ධුරයන් බෙදීයාමේ සංවිධාන ව්‍යුහය== <div class="toccolours" style="max-width:750px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #ff9933; background-color:#fffaf5; font-family:sans-serif;"> <div style="text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#ff9933; color:black; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);"> අමරපුර සංඝ සභාවේ නිකාය පාර්ශවයක ධුරයන් බෙදීයාමේ සංවිධාන ව්‍යුහය </div> <div style="text-align:center; margin-bottom:15px;"> <div style="font-weight:bold; background:#ffe0b3; padding:6px 15px; border:1px solid #ff9933; display:inline-block; border-radius:4px;">අමරපුර නිකායික පාර්ශවය</div> <div style="font-size:16px; color:#ff9933; margin:3px 0;">⬇️</div> <div style="font-weight:bold;">මහානායක හිමි</div> <div style="font-size:16px; color:#ff9933; margin:3px 0;">⬇️</div> <div style="font-weight:bold;">අනුනායක හිමිවරුන්</div> <div style="font-size:16px; color:#ff9933; margin:3px 0;">⬇️</div> <div style="font-weight:bold;">ත්‍රිංශත්වර්ගික විධායක සංඝ සභාව</div> <div style="font-size:16px; color:#ff9933; margin:3px 0;">⬇️</div> <div style="font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #ff9933; display:inline-block; border-radius:4px;">විධායක කාරක සංඝ සභාව</div> </div> <hr style="border:0; border-top:1px dashed #ff9933; margin:15px 0;"> {| width="100%" cellspacing="10" cellpadding="0" style="background:transparent;" |- valign="top" | width="33%" style="background:#ffffff; border:1px solid #cca473; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);" | <center>'''ලේඛකාධිකාරී ධුරය'''</center> <hr style="border:0; border-top:1px solid #cca473; margin:5px 0;"> * <small>මහා ලේඛකාධිකාරී හිමි</small> :: ↳ <small>උප ලේඛකාධිකාරී හිමි</small> | width="33%" style="background:#ffffff; border:1px solid #cca473; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);" | <center>'''ප්‍රධාන සංඝනායක'''</center> <hr style="border:0; border-top:1px solid #cca473; margin:5px 0;"> * <small>පළාත් ප්‍රධාන සංඝනායක හිමිවරුන්</small> :: ↳ <small>උප ප්‍රධාන සංඝනායක හිමිවරුන්</small> * <small>දිස්ත්‍රික්/පත්තු ප්‍රධාන සංඝනායක හිමිවරුන්</small> :: ↳ <small>උප ප්‍රධාන සංඝනායක හිමිවරුන්</small> | width="33%" style="background:#ffffff; border:1px solid #cca473; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);" | <center>'''අධිකරණ සංඝනායක'''</center> <hr style="border:0; border-top:1px solid #cca473; margin:5px 0;"> * <small>ප්‍රධාන අධිකරණ සංඝනායක හිමි</small> :: ↳ <small>පළාත් අධිකරණ සංඝනායක හිමිවරුන්</small> ::: ↳ <small>දිස්ත්‍රික්/පත්තු අධිකරණ සංඝනායක හිමිවරුන්</small> :::: ↳ <small>දිස්ත්‍රික්/පත්තු උප අධිකරණ සංඝනායක හිමිවරුන්</small> |} </div> ==ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහ නිකායේ මහානායක හිමිවරු== "උත්තරීතර මහානායක ධුරය" අමරපුර මහා සංඝ සභාව සතු විශේෂ ධුරයකි. {| class="wikitable sortable"width="100%" style="background:#ffffff;" |- !align="left" style="background:#ffdead;" | පාර්ශවය !align="left" style="background:#ffdead;" | මහානායක හිමි !align="left" style="background:#ffdead;" | අනුනායක හිමි |- |සියලු පාර්ශව නියෝජනය කරනු ලබන උත්තරීතර මහානායක ධුරය |කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රීමූර්ති මහානායක හිමි |නොපවතී. |- |අමරපුර මහ නිකායේ රාස්සගල පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය අතිපූජ්‍ය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ - සමස්ථ අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ උත්තරීතර මහානායක හිමි ශ්‍රී ධර්මානන්ද විද්‍යායතන පිරිවෙන,බළංගොඩ |මහෝපාධ්‍යාය පූජ්‍ය පල්ලේවෙල විසුද්ධාජීව අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී සුධර්ශනාරාමය,බෙලිහුල්ඔය |- |අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය |ශ්‍රී සරණපාලවංශාලංකාර ආචාර්ය අතිපූජ්‍ය දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ පරම විචිත්‍රාරාම රාජමහා විහාරය,දෙවිනුවර |1.පූජ්‍ය කොටපොල අමරකිත්ති අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශාන්ති පදනම සහ සේරුවිල බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය,බෞද්ධාලෝක මාවත,කොළඹ 2.අතිපූජ්‍ය තපෝවනයේ නිවාත අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ අභයභූමි තපෝවනය,කෑගල්ල 3.පූජ්‍ය තපෝවනයේ මිතභානි අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ගෝතම තපෝවනය,කලපළුවාව,රාජගිරිය |- |අමරපුර මූලවංශික පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය අහුංගල්ලේ විමලධම්මතිස්ස මහානායක හිමි අම්බරුක්කාරාම මූල මහා විහාරය,බලපිටිය |1.පූජ්‍ය යෝගියානේ සෝභිතතිස්ස අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ ජයසින්දරාරමය,යෝගියා 2.පූජ්‍ය කළුවාමෝදර සීලරතනතිස්ස අනුනායක හිමි කේෂ්ථාසන්න මහා විහාරය,අලුත්ගම |- |අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය |අතිපූජ්‍ය අහුංගල්ලේ සිරි සීලවිසුද්ධි මහානායක හිමි රංගිරි උල්පත් රජමහා විහාරය, ත්‍රිකුණාමලය |පූජ්‍ය කොස්‌ගොඩ සුභූති අනුනායක හිමි සංඝරාජ විහාරය, අම්බලන්ගොඩ |- |උඩරට අමරපුර පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය පූජ්‍ය නිකපොත චන්දජෝති (වැඩබලන මහානායක) ස්වාමින්වහන්සේ ඥාණානන්ද බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය, මාදිවෙල, |නොපවතී. |- |අමරපුර පාර්ශ්වය |මහෝපාධ්‍යාය අතිපූජ්‍ය කහපොළ සුගතරතන මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ රන්කොත් විහාරය,පානදුර |නොපවතී. |- |ශ්‍රි ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ අඹගහපිටිය පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය මාදම්පාගම අස්සජි තිස්ස මහානායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ඉසිපතනාරාමය,වින්සන්ට් පෙරේරා මාවත, කොළඹ 14 |පූජ්‍ය රන්දොඹේ සුමනාලෝකතිස්ස අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ එනසරුක්ඛාරාමය,නවුත්තුඩුව |- |අමරපුර ශ්‍රී ධම්මරක්ෂිත නිකාය |අතිපූජ්‍ය ත්‍රිකුණාමලයේ ආනන්ද මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ සිරි වජිරාරාමය,කොළඹ 05 |පූජ්‍ය වටගෙදර විමලබුද්ධි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ සිරි පඤ්ඤාතිලකාරාමය,මහරගම |- |අමරපුර සද්ධම්මයුක්තික මාතර පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය අම්බලන්ගොඩ සුධම්ම මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී විජයාරාමය,අම්බලන්ගොඩ |නොපවතී. |- |අමරපුර අරියවංශ සද්ධම්ම යුක්තික පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය එගොඩමුල්ලේ අමරමෝලි තිස්ස මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ විද්‍යාසාගර පිරිවෙන, රිදීගම |1.පූජ්‍ය වල්පොල විමලඥාන අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ගංගාරාම මහ විහාරය,පෑලියගොඩ 2.පූජ්‍ය නවගමුවේ රේවත නායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී පුෂ්පාරාමය,පැපිලියවෙල 3.පූජ්‍ය ඉහළමුල්ලේ සුගුණවංශ අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී බෝධිරාජාරාම මූලමහා විහාරය,අංකුඹුර |- |අමරපුර මහා නිකායේ වජිරවංශ පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය පල්ලෙකන්දේ රතනසාර මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී සාරිපුත්තාරාමය,නාරාහේන්පිට, කොළඹ 08 |- |අමරපුර සිරිසුමන (දඩලු) පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය කොළොන්නාවේ සිරි සුමංගල මහානායක ස්වාමීන් වහනසේ ශ්‍රී දෙව්රම් මහා විහාරය,පන්නිපිටිය |1.පූජ්‍ය කථලුවේ රතනසීහ අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී සම්බුද්ධජයන්ති විහාරය,මොරටුව 2.පූජ්‍ය පල්ලේපොල දේවානන්ද අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ ශ්‍රී ජයන්ති මහා විහාරය,ගලලියද්ද,මාබෝවල |- |අමරපුර චූලගන්ඨි පාර්ශ්වය |අතිපූජ්‍ය ගන්තුනේ අස්සජි මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ උල්ගල පුරාණ විහාරය,ගන්තුන |1.අතිපූජ්‍ය කරව්වේ විජයතිස්ස අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ නන්දන විහාරය,පිටිගල 2.පූජ්‍ය වැලිතර අමරනන්ද අනූනායක ස්වාමින් වහන්සේ පුලිිනතරාමය,අහුංගල්ල 3.අතිපූජ්‍ය රදාවඩුන්නේ අස්සජි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ පාරමී ධර්මාශ්‍රමය,රදාවඩුන්න |- |ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ එක්නැලිගොඩ විහාර පාර්ශ්වය |අතිපුජ්‍ය කදන්ගොඩ සද්ධානන්ද (වැඩබලන මහානායක) ස්වාමීන් වහන්සේ ශ්‍රී ශෛාරාම මහා විහාරය,බලංගොඩ |පූජ්‍ය පලීගල නාරද අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී පූෂ්පාරාම අසූමහා ශ්‍රවක මහා විහාරය,ඇහැලියගොඩ. |- |අමරපුර මහා නිකාය ඉද්දමල්ගොඩ විහාර පාර්ශ්වය |පූජ්‍ය කදන්ගොඩ සමිත මහානායක ස්වාමින් වහන්සේ ශ්‍රී විජයින්දාරාමය,කහවත්ත |1.පූජ්‍ය කරවිට සුජාත අනුනායක ස්වාමීන් වහන්සේ සිරිනිවාසාරාම මූලමහා විහාරය,උඩකරවිට 2.පූජ්‍ය පැල්මඩුල්ලේ රතනසිරි අනුනායක ස්වාමින් වහන්සේ සුදර්මෝදය පිරිවෙන,පැල්මඩුල්ල |} == අයත් පාර්ශව == අමරපුර - රාමඤ්ඤ නිකායට ඒකරාශී වීමට පෙර, අමරපුර නිකාය අනුශාසනා 21 කට නොඅඩු ලෙස බෙදා ඇත.<ref name="subordrs">{{Cite web |url=http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html |title=Maha Sangha of Sri Lanka |website=metta.lk/ |access-date=2010-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100306174930/http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html |archive-date=2010-03-06 |url-status=dead }}</ref> මෙම උප නියමයන් කුල භේද සහ ප්‍රාදේශීය වෙනස්කම් ඔස්සේ ගොඩනැගුණු බව විශ්වාස කෙරේ. #අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය #උඩරට අමරපුර සාමග්‍රි සංඝ සභාව #අමරපුර ඌව උඩුකිඳ පාර්ශවය #ඌව අමරපුර පාර්ශවය #අමරපුර සිරි සද්ධම්මවංශ පාර්ශවය #අමරපුර එක්නැළිගොඩ පාර්ශවය #අමරපුර ඉද්දමල්ගොඩ පාර්ශවය #අමරපුර රාස්සගල පාර්ශවය #අමරපුර මූලවංශික පාර්ශවය #අමරපුර නිකායේ අමරපුර පාර්ශවය #අමරපුර අඹගහපිටිය පාර්ශවය #අමරපුර ශ්‍රී ධර්මරක්‍ෂිත පාර්ශවය #අමරපුර සද්ධම්මයුත්තික පාර්ශවය #අමරපුර වජිරවංශ පාර්ශවය #අමරපුර සිරි සුමන පාර්ශවය #අමරපුර ස්වේජින් පාර්ශවය #අමරපුර භ්‍රම්මවංශාභිධජ පාර්ශවය #අමරපුර චූලගණ්ඨි පාර්ශවය #උඩරට අමරපුර නිකාය(උඩරට අමරපුර පාර්ශවය) #අමරපුර සම්බුද්ධ සාසනෝදය සංඝ සභාව #[[අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශවය]] මීට අමතරව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායට අයත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ "මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව" නමින් භික්ෂූන් වහන්සේ 1000කට ආසන්න සංඝ සභාවක් ද පවතී. == මූලාශ්‍ර == {{reflist}} == අමතර කියවීමට == * Gombrich, Richard. ''Theravada Buddhism: A Social History from Ancient Benares to Modern Colombo''. Oxon, England: Routledge and Kegan Paul, Ltd., 2004. * [https://web.archive.org/web/20090201174605/http://dailynews.lk/2003/09/17/fea09.html Rohan L. Jayetilleke, 'The bi-centennial of the Amarapura Maha Nikaya of Sri Lanka', ''Daily News'', 17 September 2003] accessed 16 December 2005. * [https://web.archive.org/web/20100306174930/http://www.metta.lk/temples/sangha/index.html Main Orders of the Sangha] (metta.lk) [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ නිකායන් සහ පාර්ශව]] ld7hkbh22nvpt19w95qpmvo2psqpirk රැධිර වර්ගය 0 52666 791291 621387 2026-05-23T03:07:23Z Pinthura 45635 Bot: Replacing category Hematology with [[:ප්‍රවර්ගය:රක්තවේදය|රක්තවේදය]] 791291 wikitext text/x-wiki [[Image:ABO blood type.svg|thumb|right|410px|රැධිර වර්ගය (නොහොත් රැධිර ගණය) නිර්ණය කරනු ලබන්නේ, රතු රුධිර සෛලයන්ගේ පවතින ABO රැධිර ගණ ප්‍රතිදේහජනකයන් විසිනි.]] ''රැධිර වර්ගයක්''' (වෙනත් ලෙසකින් '''රැධිර ගණයක්''') යනු [[රතු රුධිර සෛල]]යන්ගේ (RBCs) පෘෂ්ඨය මත [[ප්‍රවේණිය|උරුම වු]] [[ප්‍රතිදේහජනක]] ධාතුන්ගේ පැවතීම හෝ නොපැවතීම මත [[රැධිර]] වර්ගීකරණයකි. රුධිර ගණ පද්ධතිය මත රදාපවතිමින්, මේ ප්‍රතිදේහජනකයන් [[ප්‍රෝටීන]], [[කාබෝහයිඩ්රේට]], [[ග්ල්ය්කෝප්‍රෝටීන]], හෝ [[ග්ල්ය්කෝලිපිඩ]], විය හැකිය. Some of these antigens are also present on the surface of other types of [[Cell (biology)#Eukaryotic cells|cell]]s of various [[Tissue (biology)|tissues]]. Several of these red blood cell surface antigens can stem from one [[allele]] (or very closely linked [[gene]]s) and collectively form a blood group system.<ref>{{cite book | last = Maton | first = Anthea | coauthors = Jean Hopkins, Charles William McLaughlin, Susan Johnson, Maryanna Quon Warner, David LaHart, Jill D. Wright | title = Human Biology and Health | publisher = Prentice Hall | year = 1993 | location = Englewood Cliffs NJ | isbn = 0-13-981176-1}}</ref> Blood types are [[Biological inheritance|inherited]] and represent contributions from both parents. A total of 32 [[human blood group systems]] are now recognized by the [[International Society of Blood Transfusion]] (ISBT).<ref name=iccbba/> The two most important ones are [[ABO blood group system|ABO]] and the [[Rh blood group system|RhD antigen]]; they determine someone's blood type (A, B, AB and O, with + and - denoting RhD status). Many [[Pregnancy|pregnant]] women carry a [[fetus]] with a blood type different from their own, and the mother can form [[antibodies]] against fetal RBCs. Sometimes these maternal antibodies are [[Immunoglobulin G|IgG]], a small immunoglobulin, which can cross the placenta and cause [[hemolysis]] of fetal RBCs, which in turn can lead to [[hemolytic disease of the newborn]] called erythroblastosis fetalis, an illness of [[Anemia|low fetal blood counts]] that ranges from mild to severe. Sometimes this is lethal for the fetus; in these cases it is called [[hydrops fetalis]].<ref name =Letsky2000>{{cite book |title =Antenatal & neonatal screening |edition = 2nd |chapter = Chapter 12: Rhesus and other haemolytic diseases |author = E.A. Letsky |author2=I. Leck|author3=J.M. Bowman |year = 2000 |publisher = Oxford University Press|isbn=978-0-19-262826-8}}</ref> ==රුධිර ගණ== A complete blood type would describe a full set of 30 substances on the surface of RBCs, and an individual's blood type is one of many possible combinations of blood-group antigens.<ref name=iccbba>{{cite web |url=http://ibgrl.blood.co.uk/isbt%20pages/isbt%20terminology%20pages/table%20of%20blood%20group%20systems.htm |title=Table of blood group systems |accessdate=2008-09-12 |date=October 2008 |publisher=International Society of Blood Transfusion }}</ref> Across the 30 blood groups, over 600 different blood-group antigens have been found,<ref name="newenglandblood1"><!-- -->{{cite web |url=http://www.newenglandblood.org/medical/rare.htm |title=American Red Cross Blood Services, New England Region, Maine, Massachusetts, New Hampshire, Vermont |accessdate=2008-07-15 |year=2001 |publisher=American Red Cross Blood Services&nbsp;– New England Region |quote=there are more than 600 known antigens besides A and B that characterize the proteins found on a person's red cells |archiveurl = http://web.archive.org/web/20080621091025/http://www.newenglandblood.org/medical/rare.htm |archivedate = June 21, 2008}}</ref><!-- --> but many of these are very rare, some being found mainly in certain ethnic groups. Almost always, an individual has the same blood group for life, but very rarely an individual's blood type changes through addition or suppression of an antigen in [[infection]], [[malignancy]], or [[autoimmune disease]].<ref>{{harvnb|Dean|2005|loc=[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/n/rbcantigen/ch05ABO/ The ABO blood group] "... A number of illnesses may alter a person's ABO phenotype ..."}}</ref><ref>{{cite journal |author=Stayboldt C, Rearden A, Lane TA |title=B antigen acquired by normal A1 red cells exposed to a patient's serum |journal=Transfusion |volume=27 |issue=1 |pages=41–4 |year=1987 |pmid=3810822 |doi=10.1046/j.1537-2995.1987.27187121471.x}}</ref><ref>{{cite journal |author=Matsushita S, Imamura T, Mizuta T, Hanada M |title=Acquired B antigen and polyagglutination in a patient with gastric cancer |journal=The Japanese Journal of Surgery |volume=13 |issue=6 |pages=540–2 |date=November 1983 |pmid=6672386 |doi=10.1007/BF02469500}}</ref><ref>{{cite journal |author=Kremer Hovinga I, Koopmans M, de Heer E, Bruijn J, Bajema I |title=Change in blood group in systemic lupus erythematosus |journal=Lancet |volume=369 |issue=9557 |pages=186–7; author reply 187 |year=2007 |doi= 10.1016/S0140-6736(07)60099-3 |pmid= 17240276}}</ref> Another more common cause in blood type change is a [[bone marrow transplant]]. Bone-marrow transplants are performed for many [[leukemias]] and [[lymphomas]], among other diseases. If a person receives bone marrow from someone who is a different ABO type (e.g., a type A patient receives a type O bone marrow), the patient's blood type will eventually convert to the donor's type. Some blood types are associated with inheritance of other diseases; for example, the [[Kell blood group system|Kell antigen]] is sometimes associated with [[McLeod syndrome]].<ref><!-- -->{{cite journal |author=Chown B., Lewis M., Kaita K. |title=A new Kell blood-group phenotype |journal=Nature |volume=180 |issue=4588 |page=711 |date=October 1957 |pmid=13477267 |doi=10.1038/180711a0}}</ref><!-- --> Certain blood types may affect susceptibility to infections, an example being the resistance to specific [[malaria]] species seen in individuals lacking the [[Duffy antigen]].<ref><!-- -->{{cite journal |doi=10.1056/NEJM197608052950602 |author=Miller LH, Mason SJ, Clyde DF, McGinniss MH |title=The resistance factor to Plasmodium vivax in blacks. The Duffy-blood-group genotype, FyFy |journal=The New England Journal of Medicine |volume=295 |issue=6 |pages=302–4 |date=August 1976 |pmid=778616}}</ref><!-- --> The Duffy antigen, presumably as a result of [[natural selection]], is less common in ethnic groups from areas with a high incidence of malaria.<ref>{{cite journal |author=Kwiatkowski DP |title=How Malaria Has Affected the Human Genome and What Human Genetics Can Teach Us about Malaria |journal=American Journal of Human Genetics |volume=77 |issue=2 |pages=171–92 |date=August 2005 |pmid=16001361 |pmc=1224522 |doi=10.1086/432519 |quote=The different geographic distributions of α thalassemia, G6PD deficiency, ovalocytosis, and the Duffy-negative blood group are further examples of the general principle that different populations have evolved different genetic variants to protect against malaria}}</ref> ===ABO blood group system=== [[Image:ABO blood group diagram.svg|right|thumb|350px|''ABO blood group system'': diagram showing the carbohydrate chains that determine the ABO blood group]] {{Main|ABO blood group system}} The ''ABO system'' is the most important blood-group system in human-blood transfusion. The associated anti-A and anti-B antibodies are usually ''[[immunoglobulin M]]'', abbreviated [[IgM]], antibodies. ABO IgM [[antibodies]] are produced in the first years of life by sensitization to environmental substances such as food, [[bacteria]], and [[virus]]es. The ''O'' in ABO is often called ''0'' (''zero'', or ''null'') in other languages.<ref>{{cite web |url=http://www.bloddonor.dk/fileadmin/Fil_Arkiv/PDF_filer/Andre/Your_Blood__June_2006.pdf |title=Your blood&nbsp;– a textbook about blood and blood donation |accessdate=2008-07-15 |format=PDF |work= |page=63 |archiveurl = http://web.archive.org/web/20080626184746/http://www.bloddonor.dk/fileadmin/Fil_Arkiv/PDF_filer/Andre/Your_Blood__June_2006.pdf |archivedate = June 26, 2008}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! style="width:100px;"|[[Phenotype]] ! style="width:100px;"|[[Genotype]] |- | A || AA or AO |- | B || BB or BO |- | AB || AB |- | O || OO |} ===Rh blood group system=== {{Main|Rh blood group system}} The Rh system (Rh meaning ''Rhesus'') is the second most significant blood-group system in human-blood transfusion with currently 50 antigens. The most significant Rh antigen is the D antigen, because it is the most likely to provoke an immune system response of the five main Rh antigens. It is common for D-negative individuals not to have any anti-D IgG or IgM antibodies, because anti-D antibodies are not usually produced by sensitization against environmental substances. However, D-negative individuals can produce [[IgG]] anti-D antibodies following a sensitizing event: possibly a fetomaternal transfusion of blood from a fetus in pregnancy or occasionally a blood transfusion with D positive [[Red blood cell|RBC]]s.<ref name="Talaro, Kathleen P. 2005 510–1">{{cite book|author=Talaro, Kathleen P.|title=Foundations in microbiology|publisher=McGraw-Hill|location=New York|year=2005|pages=510–1|isbn=0-07-111203-0 |edition=5th}}</ref> [[Rh disease]] can develop in these cases.<ref>{{cite journal|author=Moise KJ|title=Management of rhesus alloimmunization in pregnancy|journal=Obstetrics and Gynecology|volume=112|issue=1|pages=164–76|date=July 2008|pmid=18591322|doi=10.1097/AOG.0b013e31817d453c}}</ref> Rh negative blood types are much less common in proportion of Asian populations (0.3%) than they are in White (15%).<ref name="Rh group and its origin">{{cite web|url=http://hospital.kingnet.com.tw/activity/blood/html/a.html|title=Rh血型的由來|publisher=Hospital.kingnet.com.tw|accessdate=2010-08-01}}</ref> The presence or absence of the Rh antigens is signified by the + or − sign, so that for example the A− group does not have any of the Rh antigens. ===ABO and Rh distribution by country=== {{main|Blood type distribution by country}} As with many other genetic traits, the distribution of ABO and Rh blood groups varies significantly between populations and countries. ===Other blood group systems=== {{Main|Human blood group systems}} 32 blood-group systems have been identified, including the ABO and Rh systems.<ref>{{cite web |url= http://www.uvm.edu/~uvmpr/?Page=news&storyID=13259 |title=Blood Mystery Solved |author=Joshua E. Brown |date=22 February 2012 |publisher=University Of Vermont |accessdate=11 June 2012}}</ref> Thus, in addition to the ABO antigens and Rh antigens, many other antigens are expressed on the RBC surface membrane. For example, an individual can be AB, D positive, and at the same time M and N positive ([[MNS antigen system|MNS system]]), K positive ([[Kell antigen system|Kell system]]), Le<sup>a</sup> or Le<sup>b</sup> negative ([[Lewis antigen system|Lewis system]]), and so on, being positive or negative for each blood group system antigen. Many of the blood group systems were named after the patients in whom the corresponding antibodies were initially encountered. ==සායනික වැදගත්කම== ===රුධිර පාරවිලනය=== {{Main|Blood transfusion}} Transfusion medicine is a specialized branch of [[hematology]] that is concerned with the study of blood groups, along with the work of a [[blood bank]] to provide a [[Blood transfusion|transfusion]] service for blood and other blood products. Across the world, blood products must be prescribed by a medical doctor (licensed [[physician]] or [[surgeon]]) in a similar way as medicines. [[File:Main symptoms of acute hemolytic reaction.png|thumb|right|220px|Main symptoms of [[acute hemolytic reaction]] due to blood type mismatch.<ref>[http://www.cancer.org/docroot/ETO/content/ETO_1_4x_Possible_Risks_of_Blood_Product_Transfusions.asp Possible Risks of Blood Product Transfusions] from American Cancer Society. Last Medical Review: 03/08/2008. Last Revised: 01/13/2009</ref><ref>[http://www.pathology.med.umich.edu/bloodbank/manual/bbch_7/index.html 7 adverse reactions to transfusion] Pathology Department at University of Michigan. Version July 2004, Revised 11/5/08</ref>]] Much of the routine work of a [[blood bank]] involves testing blood from both donors and recipients to ensure that every individual recipient is given blood that is compatible and is as safe as possible. If a unit of incompatible blood is [[Blood transfusion|transfused]] between a [[Blood donation|donor]] and recipient, a severe [[acute hemolytic reaction]] with [[hemolysis]] (RBC destruction), [[renal failure]] and [[shock (circulatory)|shock]] is likely to occur, and death is a possibility. Antibodies can be highly active and can attack RBCs and bind components of the [[complement system]] to cause massive hemolysis of the transfused blood. Patients should ideally receive their own blood or type-specific blood products to minimize the chance of a [[transfusion reaction]]. Risks can be further reduced by [[cross-matching]] blood, but this may be skipped when blood is required for an emergency. Cross-matching involves mixing a sample of the recipient's serum with a sample of the donor's red blood cells and checking if the mixture ''agglutinates'', or forms clumps. If agglutination is not obvious by direct vision, blood bank technicians usually check for [[Agglutination (biology)|agglutination]] with a [[microscope]]. If agglutination occurs, that particular donor's blood cannot be transfused to that particular recipient. In a blood bank it is vital that all blood specimens are correctly identified, so labelling has been standardized using a [[barcode]] system known as [[ISBT 128]]. The blood group may be included on [[Dog tag (identifier)|identification tags]] or on [[tattoo]]s worn by military personnel, in case they should need an emergency blood transfusion. Frontline German [[SS blood group tattoo|Waffen-SS had blood group tattoos]] during [[World War II]]. Rare blood types can cause supply problems for [[blood bank]]s and hospitals. For example [[Duffy antigen|Duffy]]-negative blood occurs much more frequently in people of African origin,<ref>{{cite journal |author=Nickel RG |title=Determination of Duffy genotypes in three populations of African descent using PCR and sequence-specific oligonucleotides |journal=Human Immunology |volume=60 |issue=8 |pages=738–42 |date=August 1999 |pmid=10439320 |doi=10.1016/S0198-8859(99)00039-7 |author-separator=, |author2=Willadsen SA |author3=Freidhoff LR |display-authors=3 |last4=Huang |first4=Shau-Ku |last5=Caraballo |first5=Luis |last6=Naidu |first6=Raana P |last7=Levett |first7=Paul |last8=Blumenthal |first8=Malcolm |last9=Banks-Schlegel |first9=Susan}}</ref> and the rarity of this blood type in the rest of the population can result in a shortage of Duffy-negative blood for these patients. Similarly for RhD negative people, there is a risk associated with travelling to parts of the world where supplies of RhD negative blood are rare, particularly [[East Asia]], where blood services may endeavor to encourage Westerners to donate blood.<ref>{{cite web |url=http://www.bloodcare.org.uk/html/resources_chairman_2001.htm |title=BCF&nbsp;– Members&nbsp;– Chairman's Annual Report |accessdate=2008-07-15 |last=Bruce |first=MG |date=May 2002 |publisher=The Blood Care Foundation |quote=As Rhesus Negative blood is rare amongst local nationals, this Agreement will be of particular value to Rhesus Negative expatriates and travellers }}{{dead link|date=December 2011}}</ref> ===Hemolytic disease of the newborn (HDN)=== {{Main|Hemolytic disease of the newborn}} A [[antenatal|pregnant]] woman can make [[IgG]] blood group antibodies if her fetus has a blood group antigen that she does not have. This can happen if some of the fetus' blood cells pass into the mother's blood circulation (e.g. a small fetomaternal [[bleeding|hemorrhage]] at the time of childbirth or obstetric intervention), or sometimes after a therapeutic [[blood transfusion]]. This can cause [[Rh disease]] or other forms of [[hemolytic disease of the newborn]] (HDN) in the current pregnancy and/or subsequent pregnancies. If a pregnant woman is known to have anti-D antibodies, the Rh blood type of a [[fetus]] can be tested by analysis of fetal DNA in maternal plasma to assess the risk to the fetus of Rh disease.<ref>{{cite journal |author=Daniels G, Finning K, Martin P, Summers J |title=Fetal blood group genotyping: present and future |journal=Annals of the New York Academy of Sciences |volume=1075 |issue= |pages=88–95 |date=September 2006 |pmid=17108196 |doi=10.1196/annals.1368.011}}</ref> One of the major advances of twentieth century medicine was to prevent this disease by stopping the formation of Anti-D antibodies by D negative mothers with an injectable medication called [[Rho(D) immune globulin]].<ref>{{cite web |url = http://www.rcog.org.uk/index.asp?PageID=1972 |title = Use of Anti-D Immunoglobulin for Rh Prophylaxis | publisher = [[Royal College of Obstetricians and Gynaecologists]]|date=May 2002}}{{dead link|date=December 2011}}</ref><ref>{{cite web |url =http://www.nice.org.uk/guidance/TA41/?c=91520 |title = Pregnancy&nbsp;– routine anti-D prophylaxis for D-negative women |publisher = [[National Institute for Health and Clinical Excellence|NICE]] |date=May 2002}}</ref> Antibodies associated with some blood groups can cause severe HDN, others can only cause mild HDN and others are not known to cause HDN.<ref name =Letsky2000/> === රුධිර නිෂ්පාදනය === To provide maximum benefit from each blood donation and to extend shelf-life, [[blood bank]]s [[blood fractionation|fractionate]] some whole blood into several products. The most common of these products are packed RBCs, [[Blood plasma|plasma]], [[platelet]]s, [[cryoprecipitate]], and [[Blood plasma#Fresh frozen plasma|fresh frozen plasma]] (FFP). FFP is quick-frozen to retain the labile [[clotting factor]]s [[Factor V|V]] and [[Factor VIII|VIII]], which are usually administered to patients who have a potentially fatal clotting problem caused by a condition such as advanced [[liver]] disease, overdose of [[anticoagulant]], or [[disseminated intravascular coagulation]] (DIC). Units of packed red cells are made by removing as much of the plasma as possible from whole blood units. [[Clotting factors]] synthesized by modern [[Recombinant DNA|recombinant]] methods are now in routine clinical use for [[hemophilia]], as the risks of infection transmission that occur with pooled blood products are avoided. ===රතු රුධිර සෛල අනුකූලතාව=== *'''Blood group AB''' individuals have both A and B antigens on the surface of their RBCs, and their [[blood plasma]] does not contain any antibodies against either A or B antigen. Therefore, an individual with type AB blood can receive blood from any group (with AB being preferable), but cannot donate blood to any group other than AB. They are known as universal recipients. *'''Blood group A''' individuals have the A antigen on the surface of their RBCs, and blood serum containing [[IgM]] antibodies against the B antigen. Therefore, a group A individual can receive blood only from individuals of groups A or O (with A being preferable), and can donate blood to individuals with type A or AB. *'''Blood group B''' individuals have the B antigen on the surface of their RBCs, and blood serum containing IgM antibodies against the A antigen. Therefore, a group B individual can receive blood only from individuals of groups B or O (with B being preferable), and can donate blood to individuals with type B or AB. *'''Blood group O''' (or blood group zero in some countries) individuals do not have either A or B antigens on the surface of their RBCs, and their blood serum contains IgM anti-A and anti-B antibodies against the A and B blood group antigens. Therefore, a group O individual can receive blood only from a group O individual, but can donate blood to individuals of any ABO blood group (i.e., A, B, O or AB). If a patient in a hospital situation were to need a blood transfusion in an emergency, and if the time taken to process the recipient's blood would cause a detrimental delay, O Negative blood can be issued. They are known as universal donors. [[Image:Blood Compatibility.svg|right|230px|thumb|'''Red blood cell compatibility chart'''<br />In addition to donating to the same blood group; type O blood donors can give to A, B and AB; blood donors of types A and B can give to AB.]] {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ Red blood cell compatibility table<!-- --><ref name=rbccomp>{{cite web |url=http://chapters.redcross.org/br/northernohio/INFO/bloodtype.html |title=RBC compatibility table |accessdate=2008-07-15 |date=December 2006 |publisher=American National Red Cross }}</ref><ref name=bloodbook>[http://www.bloodbook.com/compat.html Blood types and compatibility] bloodbook.com</ref><!-- --> |- ! rowspan="2" | Recipient<sup>[1]</sup> ! colspan="8" | Donor<sup>[1]</sup> |- ! O− ! O+ ! A− ! A+ ! B− ! B+ ! AB− ! AB+ |- ! O− | style="width:3em" | {{Y}} | style="width:3em" | {{N}} | style="width:3em" | {{N}} | style="width:3em" | {{N}} | style="width:3em" | {{N}} | style="width:3em" | {{N}} | style="width:3em" | {{N}} | style="width:3em" | {{N}} |- ! O+ | {{Y}} | {{Y}} | {{N}} | {{N}} | {{N}} | {{N}} | {{N}} | {{N}} |- ! A− | {{Y}} | {{N}} | {{Y}} | {{N}} | {{N}} | {{N}} | {{N}} | {{N}} |- ! A+ | {{Y}} | {{Y}} | {{Y}} | {{Y}} | {{N}} | {{N}} | {{N}} | {{N}} |- ! B− | {{Y}} | {{N}} | {{N}} | {{N}} | {{Y}} | {{N}} | {{N}} | {{N}} |- ! B+ | {{Y}} | {{Y}} | {{N}} | {{N}} | {{Y}} | {{Y}} | {{N}} | {{N}} |- ! AB− | {{Y}} | {{N}} | {{Y}} | {{N}} | {{Y}} | {{N}} | {{Y}} | {{N}} |- ! AB+ | {{Y}} | {{Y}} | {{Y}} | {{Y}} | {{Y}} | {{Y}} | {{Y}} | {{Y}} |} <small> Table note<br /> 1. Assumes absence of atypical antibodies that would cause an incompatibility between donor and recipient blood, as is usual for blood selected by cross matching. </small> An Rh D-negative patient who does not have any anti-D antibodies (never being previously sensitized to D-positive RBCs) can receive a transfusion of D-positive blood once, but this would cause sensitization to the D antigen, and a female patient would become at risk for [[hemolytic disease of the newborn]]. If a D-negative patient has developed anti-D antibodies, a subsequent exposure to D-positive blood would lead to a potentially dangerous transfusion reaction. Rh D-positive blood should never be given to D-negative women of child bearing age or to patients with D antibodies, so blood banks must conserve Rh-negative blood for these patients. In extreme circumstances, such as for a major bleed when stocks of D-negative blood units are very low at the blood bank, D-positive blood might be given to D-negative females above child-bearing age or to Rh-negative males, providing that they did not have anti-D antibodies, to conserve D-negative blood stock in the blood bank. The converse is not true; Rh D-positive patients do not react to D negative blood. This same matching is done for other antigens of the Rh system as C, c, E and e and for other blood group systems with a known risk for immunization such as the Kell system in particular for females of child-bearing age or patients with known need for many transfusions. ===ප්ලාස්මා අනුකූලතාව=== [[File:Plasma donation compatibility path.svg|right|190px|thumb|'''Plasma compatibility chart'''<br />In addition to donating to the same blood group; plasma from type AB can be given to A, B and O; plasma from types A, B and AB can be given to O.]] Recipients can receive plasma of the same blood group, but otherwise the donor-recipient compatibility for [[blood plasma]] is the converse of that of RBCs:{{citation needed|date=January 2013}} plasma extracted from type AB blood can be transfused to individuals of any blood group; individuals of blood group O can receive plasma from any blood group; and type O plasma can be used only by type O recipients. {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ Plasma compatibility table<ref name=bloodbook /> ! rowspan=2 | Recipient ! colspan="4" | Donor<sup>[1]</sup> |- ! style="width:3em" | O ! style="width:3em" | A ! style="width:3em" | B ! style="width:3em" | AB |- ! O | {{Y}} | {{Y}} | {{Y}} | {{Y}} |- ! A | {{N}} | {{Y}} | {{N}} | {{Y}} |- ! B | {{N}} | {{N}} | {{Y}} | {{Y}} |- ! AB | {{N}} | {{N}} | {{N}} | {{Y}} |} <small> Table note<br /> 1. Assumes absence of strong atypical antibodies in donor plasma </small> Rh D antibodies are uncommon, so generally neither D negative nor D positive blood contain anti-D antibodies. If a potential donor is found to have anti-D antibodies or any strong atypical blood group antibody by antibody screening in the blood bank, they would not be accepted as a donor (or in some blood banks the blood would be drawn but the product would need to be appropriately labeled); therefore, donor blood plasma issued by a blood bank can be selected to be free of D antibodies and free of other atypical antibodies, and such donor plasma issued from a blood bank would be suitable for a recipient who may be D positive or D negative, as long as blood plasma and the recipient are ABO compatible.{{Citation needed|date=December 2009}} ===Universal donors and universal recipients=== [[File:US Navy 060105-N-8154G-010 A hospital corpsman with the Blood Donor Team from Portsmouth Naval Hospital takes samples of blood from a donor for testing.jpg|thumb|right|220px|A hospital corpsman with the Blood Donor Team from [[Naval Medical Center Portsmouth]] takes samples of blood from a donor for testing]] With regard to transfusions of packed red blood cells, individuals with type O Rh D negative blood are often called universal donors, and those with type AB Rh D positive blood are called universal recipients; however, these terms are only generally true with respect to possible reactions of the recipient's anti-A and anti-B antibodies to transfused red blood cells, and also possible sensitization to Rh D antigens. One exception is individuals with [[hh antigen system]] (also known as the Bombay phenotype) who can only receive blood safely from other hh donors, because they form antibodies against the H antigen present on all red blood cells.<ref>{{cite book |title=Harrison's Principals of Internal Medicine |last=Fauci |first=Anthony S. |coauthors=Eugene Braunwald, Kurt J. Isselbacher, Jean D. Wilson, Joseph B. Martin, Dennis L. Kasper, Stephen L. Hauser, Dan L. Longo |year=1998 |publisher=McGraw-Hill |isbn= 0-07-020291-5 |page=719 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.webmd.com/a-to-z-guides/blood-type-test |title=Universal acceptor and donor groups |publisher=Webmd.com |date=2008-06-12 |accessdate=2010-08-01}}</ref> Blood donors with particularly strong anti-A, anti-B or any atypical blood group antibody are excluded from blood donation. The possible reactions of anti-A and anti-B antibodies present in the transfused blood to the recipient's RBCs need not be considered, because a relatively small volume of plasma containing antibodies is transfused. By way of example: considering the transfusion of O Rh D negative blood (universal donor blood) into a recipient of blood group A Rh D positive, an immune reaction between the recipient's anti-B antibodies and the transfused RBCs is not anticipated. However, the relatively small amount of plasma in the transfused blood contains anti-A antibodies, which could react with the A antigens on the surface of the recipients RBCs, but a significant reaction is unlikely because of the dilution factors. Rh D sensitization is not anticipated. Additionally, red blood cell surface antigens other than A, B and Rh D, might cause adverse reactions and sensitization, if they can bind to the corresponding antibodies to generate an immune response. Transfusions are further complicated because [[platelet]]s and [[white blood cell]]s (WBCs) have their own systems of surface antigens, and sensitization to platelet or WBC antigens can occur as a result of transfusion. With regard to transfusions of [[Plasma (blood)|plasma]], this situation is reversed. Type O plasma, containing both anti-A and anti-B antibodies, can only be given to O recipients. The antibodies will attack the antigens on any other blood type. Conversely, AB plasma can be given to patients of any ABO blood group due to not containing any anti-A or anti-B antibodies. ==Blood group genotyping== In addition to the current practice of serologic testing of blood types, the progress in molecular diagnostics allows the increasing use of blood group genotyping. In contrast to serologic tests reporting a direct blood type phenotype, genotyping allows the prediction of a phenotype based on the knowledge of the molecular basis of the currently known antigens. This allows a more detailed determination of the blood type and therefore a better match for transfusion, which can be crucial in particular for patients with needs for many transfusions to prevent allo-immunization.<ref>{{cite journal |author=Anstee DJ |title=Red cell genotyping and the future of pretransfusion testing |journal=Blood |volume=114|issue=2|year= 2009|doi= 10.1182/blood-2008-11-146860|pmid=19411635| pages=248–56}}</ref><ref>{{cite journal |author=Avent ND |title=Large-scale blood group genotyping: clinical implications |journal=Br J Haematol |volume=144|issue=1|year= 2009|doi= 10.1111/j.1365-2141.2008.07285.x|pmid=19016734| pages=3–13}}</ref> ==ඉතිහාසය== The two most significant blood group systems were discovered by [[Karl Landsteiner]] during early experiments with blood transfusion: the [[ABO blood group system|ABO group]] in 1901<ref>{{cite journal |author=Landsteiner K |title=Zur Kenntnis der antifermentativen, lytischen und agglutinierenden Wirkungen des Blutserums und der Lymphe |journal=Zentralblatt Bakteriologie |volume=27 |issue= |pages=357–62 |year=1900 |doi= |url=}}</ref> and in co-operation with [[Alexander S. Wiener]] the [[Rhesus blood group system|Rhesus group]] in 1937.<ref>{{cite journal |author=Landsteiner K, Wiener AS |title=An agglutinable factor in human blood recognized by immune sera for rhesus blood |journal=Proc Soc Exp Biol Med |volume=43 |issue= |pages=223–4 |year=1940 |doi= |url=}}</ref> Development of the [[Coombs test]] in 1945,<ref>{{cite journal |author=Coombs RR, Mourant AE, Race RR |title=A new test for the detection of weak and incomplete Rh agglutinins |journal=Br J Exp Pathol |volume=26 |issue= |pages=255–66 |year=1945 |pmid=21006651 |pmc=2065689 }}</ref> the advent of [[transfusion medicine]], and the understanding of [[ABO hemolytic disease of the newborn]] led to discovery of more blood groups, and now 30 [[human blood group systems]] are recognized by the [[International Society of Blood Transfusion]] (ISBT),<ref name=iccbba/> and across the 30 blood groups, over 600 different blood group antigens have been found;<ref name="newenglandblood1"/> many of these are very rare or are mainly found in certain ethnic groups. Blood types have been used in [[forensic science]] and were formerly used to demonstrate impossibility of [[parental testing|paternity]] (e.g., a type AB man cannot be the father of a type O infant), but both of these uses are being replaced by [[genetic fingerprinting]], which provides greater certainty.<ref>{{cite journal |author=Johnson P, Williams R, Martin P |title=Genetics and Forensics: Making the National DNA Database |journal=Science Studies |volume=16 |issue=2 |pages=22–37 |year=2003 |pmid=16467921 |pmc=1351151}}</ref> ==සමාජය හා සංස්කෘතිය== {{Main|Blood types in Japanese culture}} A [[Blood types in Japanese culture|popular belief in Japan]] is that a person's ABO blood type is predictive of their [[Personality psychology|personality]], [[moral character|character]], and [[Interpersonal compatibility|compatibility with others]]. This belief is also widespread elsewhere in [[Asia]], notably [[Taiwan]] and [[South Korea]].<ref name=AP>{{cite news | url = http://www.medbroadcast.com/channel_health_news_details.asp?news_id=17166&channel_id=1000 | title = Despite scientific debunking, in Japan you are what your blood type is | agency = Associated Press | publisher = MediResource Inc. | accessdate = 2011-08-13 | date = 2009-02-01 | archive-date = 2011-09-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110928021954/http://www.medbroadcast.com/channel_health_news_details.asp?news_id=17166&channel_id=1000 | url-status = dead }}</ref> Deriving from ideas of historical [[scientific racism]], the theory reached Japan in a 1927 psychologist's report, and the militarist government of the time commissioned a study aimed at breeding better soldiers.<ref name="AP"/> The fad faded in the 1930s due to its lack of scientific basis and ultimately the discovery of DNA in the following decades which it later became clear had a vastly more complex and important role in both heredity generally and personality specifically. No evidence has been found to support the theory by scientists, but it was revived in the 1970s by [[Masahiko Nomi]], a broadcaster with a background in law who had no scientific or medical background.<ref name="AP"/> Despite these facts, the myth still persists widely in Japanese popular culture.<ref name=Nuwer>{{cite web|last=Nuwer|first=Rachel|title=You are what you bleed: In Japan and other east Asian countries some believe blood type dictates personality|url=http://blogs.scientificamerican.com/guest-blog/2011/02/15/you-are-what-you-bleed-in-japan-and-other-east-asian-countries-some-believe-blood-type-dictates-personality/|publisher=Scientific American|accessdate=16 Feb 2011}}</ref> ==මේවාත් බලන්න== *[[Blood type (non-human)]] ==යොමුව== {{Reflist|2}} ==වැඩිදුර කියවීම්== *{{cite book |title = Blood Groups and Red Cell Antigens, a guide to the differences in our blood types that complicate blood transfusions and pregnancy |last = Dean |first = Laura |publisher = [[National Center for Biotechnology Information]] |location=Bethesda MD |year=2005 |id=NBK2261 |url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK2261/ |ref=harv |isbn=1-932811-05-2}} *{{cite book |author=Mollison PL, Engelfriet CP, Contreras M |title=Blood Transfusion in Clinical Medicine |publisher=Blackwell Science |location=Oxford UK |year=1997 |isbn=0-86542-881-6 |edition=10th }} ==බාහිර සබැඳුම්== *[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/gv/mhc/xslcgi.cgi?cmd=bgmut/home BGMUT] Blood Group Antigen Gene Mutation Database at [[National Center for Biotechnology Information|NCBI]], [[NIH]] has details of genes and proteins, and variations thereof, that are responsible for blood types * {{OMIM|110300|ABO Glycosyltransferase; ABO}} * {{OMIM|111680|Rhesus Blood Group, D Antigen; RHD}} * {{cite journal |author=Farr AD |title=Blood group serology—the first four decades (1900–1939) |journal=Medical History |volume=23 |issue=2 |pages=215–26 |date=April 1979 |pmid=381816 |pmc=1082436}} * {{cite web | url = http://www.gentest.ch/index.php?content=bloodtype&langchange=en | title = Blood group test, Gentest.ch | accessdate = 2006 | publisher = Gentest.ch GmbH}} * {{cite web | url = http://www.lifeshare.org/facts/raretraits.htm | title = Blood Facts&nbsp;– Rare Traits | accessdate = September 15, 2006 | publisher = LifeShare Blood Centers}} * {{cite web | url = http://anthro.palomar.edu/vary/vary_3.htm | title = Modern Human Variation: Distribution of Blood Types | accessdate = November 23, 2006 | date = 2001-06-06| publisher = Dr. Dennis O'Neil, Behavioral Sciences Department, Palomar College, San Marcos, California | archiveurl = http://web.archive.org/web/*/http://anthro.palomar.edu/vary/vary_3.htm| archivedate = 2006-02-21}} * {{cite web | url = http://www.bloodbook.com/world-abo.html | title = Racial and Ethnic Distribution of ABO Blood Types&nbsp;– BloodBook.com, Blood Information for Life | accessdate = September 15, 2006 | authorlink = | publisher = bloodbook.com}} * {{cite web | url = http://abobloodgroup.googlepages.com/home | title = Molecular Genetic Basis of ABO | accessdate = July 31, 2008 | authorlink = | publisher =}} * [http://www.pleacher.com/mp/mlessons/stat/blood2.html Blood types]&nbsp;– intuitive explanation using [[Venn diagram]]s {{Human group differences}} {{HDN}} {{transfusion medicine}} {{DEFAULTSORT:Blood Type}} [[ප්‍රවර්ගය:ලේ|Type]] [[Category:Genetics]] [[ප්‍රවර්ගය:රක්තවේදය]] [[Category:Transfusion medicine]] lyr4p56yhzkqgux5tgqcxppn7j99h8m සැකිල්ල:ජීර්ණ පද්ධතියේ රෝග 10 56230 791390 517788 2026-05-23T08:48:44Z Yasasuru 23090 791390 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = ජීර්ණ පද්ධතියේ රෝග | title = [[මිනිසාගේ ආහාර ජීර්ණ පද්ධතිය]], [[Digestive disease|ජීර්ණ රෝග]], [[Gastroenterology|ජඨරඅන්ත්‍ර විද්‍යාව]] (ප්‍රාථමිකව [[ICD-10 Chapter XI: Diseases of the digestive system|K20–K93]], [[List of ICD-9 codes 520–579: diseases of the digestive system#Diseases of esophagus, stomach, and duodenum (530–537)|530–579]]) | listclass = hlist | state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} | titlestyle = background:silver; | groupstyle = background:#fd6; | group1 = [[Upper alimentary tract#Upper gastrointestinal tract|උඩු GI පථය]] | list1 = {{Navbox|subgroup | groupstyle = background-color: #fd6 | group1 = [[Esophageal disease|අන්නශ්‍රෝතය]] | list1 = * [[Esophagitis|ඊසෝෆේජයිටිස්]] ** [[Esophageal candidiasis|කැන්ඩිඩල්]] ** [[Eosinophilic esophagitis|ඊසිනොෆිලික්]] ** [[Herpetiform esophagitis|හර්පෙටිෆොර්ම්]] * ''Rupture'' ** [[Boerhaave syndrome|බෝර්හෙව් සින්ඩ්‍රෝමය]] ** [[Mallory-Weiss syndrome|මැලොරි-වෙයිස් සින්ඩ්‍රෝමය]] * [[upper esophageal sphincter|UES]] ** [[Zenker's diverticulum|සෙන්කර්'ස් ඩයිවර්ටිකියුලම්]] * [[lower esophageal sphincter|LES]] ** [[Barrett's esophagus|බැරට්'ස් ඊසොෆේගස්]] * [[Esophageal motility disorder|අන්නශ්‍රෝතීය සචලතා ආබාධය]] ** [[Nutcracker esophagus|ගිරය අන්නශ්‍රෝතය]] ** [[ඇකලේසියා|ඇචලේසියා]] ** [[Diffuse esophageal spasm|විසාරී අන්නශ්‍රෝතීය ගැස්ම]] ** [[Gastroesophageal reflux disease|ජඨරඅන්නශ්‍රෝතීය ප්‍රතිවාහ රෝගය]] (GERD) * [[Laryngopharyngeal reflux|කෘකග්‍රසනික ප්‍රතිවාහය]] (LPR) * [[Esophageal stricture|අන්නශ්‍රෝතීය හිරවීම/අඩස්සිය]] * [[Megaesophagus|මහාඅන්නශ්‍රෝතය]] | group2 = [[ආමාශ රෝග|ආමාශ]] | list2 = * [[ගැස්ට්‍රයිටිස්]] ** [[Atrophic gastritis|ක්ෂීණතාමය]] ** [[Ménétrier's disease|මෙනේට්‍රියර්'ස් රෝගය]] ** [[Gastroenteritis|ජඨර-ආන්ත්‍ර දාහය]] * [[Peptic ulcer|පෙප්ටික් (ගැස්ට්‍රික්) වණය]] ** [[Cushing ulcer|කුෂින් වණය]] ** [[Dieulafoy's lesion|ඩියෙවුලෆෝයි'ස් තුවාල]] * [[Dyspepsia|මන්දාග්නිය]] * [[Pyloric stenosis|ආලාර තානවය]] * [[Achlorhydria|ඇක්ලර්හයිඩ්රියා]] * [[Gastroparesis|ගැස්ට්‍රෝපරෙසිස්]] * [[Gastroptosis|ගැස්ට්‍රොප්ටෝසිස්]] * [[Portal hypertensive gastropathy|ද්වාර අධ්‍යාතතික ගැස්ට්‍රොපති]] * [[Gastric antral vascular ectasia|ගැස්ට්‍රික් ඇන්ට්‍රල් වැස්කියුලර් එක්ටේසියා]] * [[Gastric dumping syndrome|ජඨර ප්‍රපාතන සින්ඩ්‍රෝමය]] * [[Gastric volvulus|ගැස්ට්‍රික් වොල්වුලස්]] }} | group2 = [[Human gastrointestinal tract#Lower gastrointestinal tract|Lower GI tract]]:<br />[[Intestinal disease|Intestinal]]/ <br /> [[Enteropathy]] | list2 = {{Navbox|subgroup | groupstyle = background-color: #fd6 | group1 = [[කුඩා අන්ත්‍රය]] <br /> ([[ග්‍රහණිය]]/[[ශුන්‍යාන්ත්‍රිකය]]/[[ශේෂාන්ත්‍රිකය]]) | list1 = * [[Enteritis|එන්ටෙරයිටිස්]] ** [[Duodenitis|ඩුවෝඩෙනිටිස්]] ** [[Jejunitis|ජෙජුනයිටිස්]] ** [[Ileitis|ඉලෙයිටිස්]] * [[Peptic ulcer|පෙප්ටික (ග්‍රහණික) වණය]] ** [[Curling's ulcer|කර්ලින්ග් වණය]] * [[Malabsorption|මලැබ්සොර්ප්ෂන්]]: [[සීලියැක් රෝගය]] * [[Tropical sprue|නිවර්තන ස්ප්රූ]] * [[Blind loop syndrome|බ්ලයින්ඩ් ලූප් සින්ඩ්‍රෝමය]] * [[Small bowel bacterial overgrowth syndrome|කුඩා අන්ත්‍ර බැක්ටීරියා අධිවර්ධන සින්ඩ්‍රෝමය]] * [[Whipple's disease|විපල් රෝගය]] * [[Short bowel syndrome|කෙටි අන්ත්‍ර සින්ඩ්‍රෝමය]] * [[Steatorrhea|ස්ටීටෝරියා]] * [[Milroy disease|මයිලරි රෝගය]] * [[bile acid malabsorption|පිත්ත අම්ල මලැබ්සොර්ප්ෂන්]] | group2 = [[මහා අන්ත්‍රය]] <br /> ([[Vermiform appendix|උණ්ඩුක පුච්ඡය]]/[[Colon (anatomy)|මහාන්ත්‍රකය]]) | list2 = * [[ඇපෙන්ඩිසයිටිස්]] * [[Colitis]] ** [[Pseudomembranous colitis|Pseudomembranous]] ** [[Ulcerative colitis|Ulcerative]] ** [[Ischemic colitis|Ischemic]] ** [[Microscopic colitis|Microscopic]] ** [[Collagenous colitis|Collagenous]] ** [[Lymphocytic colitis|Lymphocytic]] * [[Functional colonic disease]] ** [[Irritable bowel syndrome|IBS]] ** [[Intestinal pseudoobstruction]] / [[Ogilvie syndrome]] * [[Megacolon]] / [[Toxic megacolon]] * [[Diverticulitis]]/[[Diverticulosis]] | group3 = Large and/or small | list3 = * [[Enterocolitis]] ** [[Necrotizing enterocolitis|Necrotizing]] * [[Inflammatory bowel disease|IBD]] ** [[ක්‍රෝන්ගේ රෝගය]] * ''[[vascular disease|Vascular]]'': [[Abdominal angina]] * [[Mesenteric ischemia]] * [[Angiodysplasia]] * [[Bowel obstruction]]: [[Ileus]] * [[Intussusception (medical disorder)|Intussusception]] * [[Volvulus]] * [[Fecal impaction]] * [[Constipation]] * [[පාචනය]] ** [[Infectious diarrhea|Infectious]] * [[Adhesion (medicine)|Intestinal adhesions]] | group4 = [[Rectum]] | list4 = * [[Proctitis]] ** [[Radiation proctitis]] * [[Proctalgia fugax]] * [[Rectal prolapse]] * [[Anismus]] | group5 = [[Anal canal]] | list5 = * [[Anal fissure]]/[[Anal fistula]] * [[Anal abscess]] * [[Anal dysplasia]] * [[Pruritus ani]] }} | group3 = [[Gastrointestinal bleeding|GI bleeding]]/[[Blood in stool|BIS]] | list3 = * [[Upper gastrointestinal bleeding|Upper]] ** [[Hematemesis]] ** [[Melena]] * [[Lower gastrointestinal bleeding|Lower]] ** [[Hematochezia]] | group4 = [[Accessory digestive gland|Accessory]] | list4 = {{Navbox|subgroup | groupstyle = background-color: #fd6 | group1 = [[අක්මා රෝග|අක්මාව]] | list1 = * [[හෙපටයිටිස්]] ** [[Viral hepatitis]] ** [[Autoimmune hepatitis]] ** [[Alcoholic hepatitis]] * [[සිරෝසිස්]] ** [[Primary biliary cirrhosis|PBC]] * [[Fatty liver]] ** [[Non-alcoholic fatty liver disease|NASH]] * ''[[vascular disease|Vascular]]'' ** [[Budd-Chiari syndrome]] ** [[Hepatic veno-occlusive disease]] ** [[Portal hypertension]] ** [[Nutmeg liver]] * [[Alcoholic liver disease]] * [[Liver failure]] ** [[Hepatic encephalopathy]] ** [[Acute liver failure]] * [[Liver abscess]] ** [[Pyogenic liver abscess|Pyogenic]] ** [[Amoebic liver abscess|Amoebic]] * [[Hepatorenal syndrome]] * [[Peliosis hepatis]] * [[Metabolic disorders]] ** [[Wilson's Disease]] ** [[Hemochromatosis]] | group2 = [[Gallbladder disease|Gallbladder]] | list2 = * [[Cholecystitis]] * [[Gallstone]]s/[[Cholecystolithiasis]] * [[Cholesterolosis of gallbladder|Cholesterolosis]] * [[Rokitansky-Aschoff sinuses]] * [[Postcholecystectomy syndrome]] * [[Porcelain gallbladder]] | group3 = [[Bile duct]]/ <br /> Other [[biliary tree]] | list3 = * [[Cholangitis]] ** [[Primary sclerosing cholangitis|PSC]] ** [[Secondary sclerosing cholangitis]] ** [[Ascending cholangitis|Ascending]] * [[Cholestasis]]/[[Mirizzi's syndrome]] * [[Biliary fistula]] * [[Haemobilia]] * [[පිත්තාශ ගල්]]/[[Cholelithiasis]] * ''[[පොදු පිත්ත ප්‍රණාලය]]'' ** [[Choledocholithiasis]] ** [[Biliary dyskinesia]] * [[Sphincter of Oddi dysfunction]] | group4 = [[Pancreatic disease|Pancreatic]] | list4 = * [[අග්න්‍යාශයික ප්‍රදාහය]] ** [[Acute pancreatitis|Acute]] ** [[Chronic pancreatitis|Chronic]] ** [[Hereditary pancreatitis|Hereditary]] ** [[Pancreatic abscess]] * [[Pancreatic pseudocyst]] * [[Exocrine pancreatic insufficiency]] * [[Pancreatic fistula]] }} | group5 = [[Abdominopelvic cavity|Abdominopelvic]] | list5 = {{Navbox|subgroup | groupstyle = background-color: #fd6 | group1 = [[හර්නියා]] | list1 = * [[Diaphragmatic hernia|Diaphragmatic]] ** [[Congenital diaphragmatic hernia|Congenital]] * [[Hiatus hernia|Hiatus]] * [[Inguinal hernia|Inguinal]] ** [[Indirect inguinal hernia|Indirect]] ** [[Direct inguinal hernia|Direct]] * [[Umbilical hernia|Umbilical]] * [[Femoral hernia|Femoral]] * [[Obturator hernia|Obturator]] * [[Spigelian hernia|Spigelian]] * ''[[lumbar hernia|Lumbar]]'' ** [[Petit's hernia|Petit's]] ** [[Grynfeltt-Lesshaft hernia|Grynfeltt-Lesshaft]] * ''Undefined location'' ** [[Incisional hernia|Incisional]] ** [[Internal hernia]] | group5 = [[Peritoneal disease|Peritoneal]] | list5 = * [[Peritonitis]] ** [[Spontaneous bacterial peritonitis]] * [[Hemoperitoneum]] * [[Pneumoperitoneum]] }} | belowstyle = background: transparent; padding: 0px; | below = {{Digestive system navs}} }}<noinclude> {{collapsible option}} {{notice|This template is part of the [[Wikipedia:Navigational templates#Medicine|Medical series]] of [[Wikipedia:Navigational templates|navigation boxes]]. Refer to [[Template:Medicine]] and its [[Template talk:Medicine|talk page]] for suggestions on style and editing.}} [[Category:Digestive system disease and disorder templates]] [[Category:Digestive diseases|τ]] </noinclude> 45mhcbz36ftjyvz1nn34fnjw1clu6ig ත්‍රිවිද්‍යා 0 57896 791225 737139 2026-05-22T17:22:57Z ~2026-30806-62 79101 /* ආශ්‍රිත ලිපි */ 791225 wikitext text/x-wiki {{ත්‍රිපිටකය}}{{සමුද්දේශ විරහිත|date=ජනවාරි 2025}} අරහත්බව හෝ බුදුබව ලැබීමේ දී කෙනෙකුගේ [[අවිද්‍යා|අවිද්‍යාව]] දුරුවී පෙර '''ත්‍රිවිද්‍යා''' පහලවේ. # පුබ්බේ නිවාසානුස්සති ඥාණය - පෙර ආත්මයන් ආවර්ජනය කිරීමේ නුවණ # චුතූපපාත ඤාණය - සත්වයාගේ චුතිය හා උත්පත්තිය දක්නා නුවණ # ආසවක්ඛය ඥානය - කෙලෙස් සහමුලින්ම දුරු කිරීමේ නුවණ == මූලාශ්‍ර == {{Reflist}} ==බාහිර යොමු== * [http://mahamevnawa.lk/gauthama_sasune_02/ ඒ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විජ්ජාචරණ සම්පන්න වන සේක] * [https://pitaka.lk/books/abhidharma-chandrikava/10-11.html අභිධර්ම චන්ද්‍රිකාව] {{බුද්ධාගම-කොට ලිපිය}} [[ප්‍රවර්ගය:අෂ්ඨ විද්‍යා]] hquf0edgsf6lyjmd1wa64f7dpviiz39 නයනතාරා වික්‍රමාරච්චි 0 73470 791231 758894 2026-05-22T17:49:40Z Mimigirl29 79054 /* ටෙලි නාට්‍යයන් */ new details 791231 wikitext text/x-wiki {{ආශ්‍රවැඩිදියුණුව}} {{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා | name = නයනතාරා වික්‍රමාරච්චි | image = | alt = | caption = | birth_date = {{උපන් දින සහ වයස|1998|1|22}} | birth_place = [[ශ්‍රී ලංකාව]] | nationality = [[ශ්‍රී ලාංකික]] | education = සඳලන්කා මහා විද්‍යාලය<br>මද්දුම බණ්ඩාර මහා විද්‍යාලය, වැලිවේරිය | occupation = නිලියක් | years_active = 2015-සිට වර්තමානය | partner = | parents = | relatives = | website = }} '''නයනතාරා වික්‍රමාරච්චි''' ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ සහ රූපවාහිනියේ සම්මානලාභී නිළියකි.ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රියම රූපවාහිනී නිළියක් වන ඇය රයිගම් ටෙලීස් හි අඛණ්ඩව වසර තුනක් තුළ වඩාත් ජනප්‍රිය නිළියට හිමි සම්මානය දිනාගනු ලැබීය.ඇය සුමති සම්මාන උළෙලේදී එක්වරක් ද,ස්ලිම් නීල්සන් සම්මාන උළෙලේදී අඛණ්ඩව 5 වතාවක් ද ජනප්‍රිය නිළියට හිමි සම්මානය ලබාගත්තාය. ==පෞද්ගලික ජීවිතය== නයනතාරා වික්‍රමාරච්චි 1998 ජනවාරි 22 වන දින උපත ලැබුවේ පවුලේ දෙවන දරුවා ලෙසයි.ඇයට වැඩිමහල් සොහොයුරියක් සිටියි. මව සමන්ති සඳනායකය.සඳලංකා මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය හදාරා ඇති ඇය පසුව වැලිවේරිය මද්දුම බණ්ඩාර මහා විද්‍යාවට ඇතුළත් වී අපොස සාමන්‍ය පෙළ සහ අපොස උසස් පෙළ හදාරන ලදී. ==වෘත්තිය== රංගනය ආරම්භ කිරීමට පෙර ඇය ධර්මාජිත් පුනර්ජීව විසින් මෙහෙයවන ලද මායාශක්ති රංග ශිල්ප ශාලිකාවේ රංගනය හැදෑරුවාය. ඇය ප්‍රථම වරට ප්‍රසිද්ධ වේදිකාවේ බර්ටෝල් බ්‍රෙස්ට් අනුවර්තනයේ '''රැගෙන් අවි මමද එමි''' ඇයට වේදිකාවට කාලය වෙන් කර ගැනීමට අවස්ථාවක් නොලැබුණි. ඇය රංගන දිවිය ආරම්භ කළේ 2015 දී ජයප්‍රකාශ් සිවගුරුනාදන් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද රූපවාහිනි විසින් විකාශය කරන ලද හන්සා පිහාටු නම් ටෙලි නාට්‍යයෙනි.ඉන්පසු ඇය මීදුමෙන් එහා, එරන් ලන්ඳු සහ ප්‍රාණ වැනි බොහෝ කතා මාලාවල පෙනී සිටියාය.කෙසේ වෙතත්, රූපවාහිනියේ ඇයගේ සුවිශේෂී රංගනය පැමිණියේ රූපවාහිනී දෙරණ විසින් විකාශනය කරන ලද දෙවනි ඉනිම විසිනි."දේව්මි" ලෙස ඇයගේ භූමිකාව බෙහෙවින් ජනප්‍රිය වූ අතර ඇයගේ භූමිකාව වෙනුවෙන් දේශීය සම්මාන උළෙලවල් කිහිපයකදීම ඇය වඩාත් ජනප්‍රිය නිළිය සඳහා වන සම්මානය දිනා ගත්තාය. 2017 දී රයිගම් ටෙලී සම්මාන හා සුමති සම්මාන උළෙලේදී වඩාත් ජනප්‍රිය නිළියට හිමි සම්මානය වික්‍රමාරාචි දිනා ගත්තේය. 2018 සහ 2019 දී SLIM - නීල්සන් පීපල්ස් සම්මාන උළෙලේ වසරේ ජනප්‍රියම නිළිය ලෙස සම්මානය දිනා ගත්තාය. ඇය ප්‍රථම වරට එළිදැක්වූ චිත්‍රපටය අනුරුද්ධ ජයසිංහ විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද 2018 චිත්‍රපටය වන '''එක දවසක අපි''' ය.ඇගේ මංගල සිනමා අත්දැකීම් මා අනුරුද්ධ ජයසිංහ චිත්‍රපටය හරහා ලැබුණි. ===ටෙලි නාට්‍යයන්=== • හංස පිහාටු •එරන් ලන්ඳු •ප්‍රාණ •දෙවෙනි ඉනිම(Season 1) •පියාඹන මූනිස්සම් •සර්කස්කාරයෝ •ජීවිතයේ එක් දවසක් •හුස්මක් ළඟින් ==සම්මාන== {| class="wikitable sortable" |- ! වසර !! සම්මාන උලෙළ !! ප්‍රභේදය !! නිර්දේශ වූ නිර්මාණය !! ප්‍රතිඵලය |- | 2016 | [[රයිගම් ටෙලි සම්මාන]] | ජනප්‍රියම නිළිය | [[දෙවෙනි ඉනිම]] | {{won}} |- | 2017 | [[රයිගම් ටෙලි සම්මාන]] | ජනප්‍රියම නිළිය | [[දෙවෙනි ඉනිම]] | {{won}} |- | 2017 | සුමති සම්මාන | ජනප්‍රියම නිළිය | [[දෙවෙනි ඉනිම]] | {{won}} |- | 2018 | [[රයිගම් ටෙලි සම්මාන]] | ජනප්‍රියම නිළිය<ref>{{cite web |url=http://www.adaderana.lk/news/46563/tv-derana-wins-multiple-raigam-telees-awards |title=TV Derana wins multiple Raigam Tele’es awards |publisher=TVDerana |accessdate=27 February 2018}}</ref> | [[දෙවෙනි ඉනිම]] | {{won}} |- | 2018 | SLIM - නීල්සන් පීපල්ස් සම්මාන | වසරේ ටෙලිනාට්‍ය නිළිය | [[දෙවෙනි ඉනිම]] | {{won}} |- | 2019 | හත්වන දෙරණ ලක්ස් සිනමා සම්මාන උළෙල | නැඟි එන නිළිය<ref>{{cite web|url=http://sinhala.adaderana.lk/news/112977/%E0%B7%84%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%B1-%E0%B6%AF%E0%B7%99%E0%B6%BB%E0%B6%AB-%E0%B6%BD%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%8A-%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B6%B8%E0%B7%8F-%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%B1-%E0%B6%8B%E0%B7%85%E0%B7%99%E0%B6%BD-%E0%B6%B8%E0%B7%99%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B6%AD%E0%B7%8A-%E0%B6%AD%E0%B6%BB%E0%B7%94-%E0%B6%BB%E0%B7%90%E0%B7%83%E0%B6%9A%E0%B7%8A-%E0%B6%85%E0%B6%B7%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%9A%E0%B6%9A-%E0%B6%9C%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%BA%E0%B7%92|title=හත්වන දෙරණ ලක්ස් සිනමා සම්මාන උළෙල මෙවරත් තරු රැසක් අභිෂේක ගන්වයි|date=29 June 2019|accessdate=26 February 2020|author= |publisher=adaderana.lk/}}</ref> | | {{won}} |- | 2019 | SLIM - නීල්සන් පීපල්ස් සම්මාන | වසරේ ටෙලිනාට්‍ය නිළිය | [[දෙවෙනි ඉනිම]] | {{won}} |} ==ආශ්‍රිත== {{Reflist}} [[ප්‍රවර්ගය:1998 උපත්]] 31vsx7za5ne02diei26177pn3sjzjfx 791234 791231 2026-05-22T17:56:39Z Mimigirl29 79054 /* සම්මාන */ 791234 wikitext text/x-wiki {{ආශ්‍රවැඩිදියුණුව}} {{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා | name = නයනතාරා වික්‍රමාරච්චි | image = | alt = | caption = | birth_date = {{උපන් දින සහ වයස|1998|1|22}} | birth_place = [[ශ්‍රී ලංකාව]] | nationality = [[ශ්‍රී ලාංකික]] | education = සඳලන්කා මහා විද්‍යාලය<br>මද්දුම බණ්ඩාර මහා විද්‍යාලය, වැලිවේරිය | occupation = නිලියක් | years_active = 2015-සිට වර්තමානය | partner = | parents = | relatives = | website = }} '''නයනතාරා වික්‍රමාරච්චි''' ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ සහ රූපවාහිනියේ සම්මානලාභී නිළියකි.ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රියම රූපවාහිනී නිළියක් වන ඇය රයිගම් ටෙලීස් හි අඛණ්ඩව වසර තුනක් තුළ වඩාත් ජනප්‍රිය නිළියට හිමි සම්මානය දිනාගනු ලැබීය.ඇය සුමති සම්මාන උළෙලේදී එක්වරක් ද,ස්ලිම් නීල්සන් සම්මාන උළෙලේදී අඛණ්ඩව 5 වතාවක් ද ජනප්‍රිය නිළියට හිමි සම්මානය ලබාගත්තාය. ==පෞද්ගලික ජීවිතය== නයනතාරා වික්‍රමාරච්චි 1998 ජනවාරි 22 වන දින උපත ලැබුවේ පවුලේ දෙවන දරුවා ලෙසයි.ඇයට වැඩිමහල් සොහොයුරියක් සිටියි. මව සමන්ති සඳනායකය.සඳලංකා මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය හදාරා ඇති ඇය පසුව වැලිවේරිය මද්දුම බණ්ඩාර මහා විද්‍යාවට ඇතුළත් වී අපොස සාමන්‍ය පෙළ සහ අපොස උසස් පෙළ හදාරන ලදී. ==වෘත්තිය== රංගනය ආරම්භ කිරීමට පෙර ඇය ධර්මාජිත් පුනර්ජීව විසින් මෙහෙයවන ලද මායාශක්ති රංග ශිල්ප ශාලිකාවේ රංගනය හැදෑරුවාය. ඇය ප්‍රථම වරට ප්‍රසිද්ධ වේදිකාවේ බර්ටෝල් බ්‍රෙස්ට් අනුවර්තනයේ '''රැගෙන් අවි මමද එමි''' ඇයට වේදිකාවට කාලය වෙන් කර ගැනීමට අවස්ථාවක් නොලැබුණි. ඇය රංගන දිවිය ආරම්භ කළේ 2015 දී ජයප්‍රකාශ් සිවගුරුනාදන් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද රූපවාහිනි විසින් විකාශය කරන ලද හන්සා පිහාටු නම් ටෙලි නාට්‍යයෙනි.ඉන්පසු ඇය මීදුමෙන් එහා, එරන් ලන්ඳු සහ ප්‍රාණ වැනි බොහෝ කතා මාලාවල පෙනී සිටියාය.කෙසේ වෙතත්, රූපවාහිනියේ ඇයගේ සුවිශේෂී රංගනය පැමිණියේ රූපවාහිනී දෙරණ විසින් විකාශනය කරන ලද දෙවනි ඉනිම විසිනි."දේව්මි" ලෙස ඇයගේ භූමිකාව බෙහෙවින් ජනප්‍රිය වූ අතර ඇයගේ භූමිකාව වෙනුවෙන් දේශීය සම්මාන උළෙලවල් කිහිපයකදීම ඇය වඩාත් ජනප්‍රිය නිළිය සඳහා වන සම්මානය දිනා ගත්තාය. 2017 දී රයිගම් ටෙලී සම්මාන හා සුමති සම්මාන උළෙලේදී වඩාත් ජනප්‍රිය නිළියට හිමි සම්මානය වික්‍රමාරාචි දිනා ගත්තේය. 2018 සහ 2019 දී SLIM - නීල්සන් පීපල්ස් සම්මාන උළෙලේ වසරේ ජනප්‍රියම නිළිය ලෙස සම්මානය දිනා ගත්තාය. ඇය ප්‍රථම වරට එළිදැක්වූ චිත්‍රපටය අනුරුද්ධ ජයසිංහ විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද 2018 චිත්‍රපටය වන '''එක දවසක අපි''' ය.ඇගේ මංගල සිනමා අත්දැකීම් මා අනුරුද්ධ ජයසිංහ චිත්‍රපටය හරහා ලැබුණි. ===ටෙලි නාට්‍යයන්=== • හංස පිහාටු •එරන් ලන්ඳු •ප්‍රාණ •දෙවෙනි ඉනිම(Season 1) •පියාඹන මූනිස්සම් •සර්කස්කාරයෝ •ජීවිතයේ එක් දවසක් •හුස්මක් ළඟින් ==සම්මාන== {| class="wikitable sortable" |- ! වසර !! සම්මාන උලෙළ !! ප්‍රභේදය !! නිර්දේශ වූ නිර්මාණය !! ප්‍රතිඵලය |- | 2016 | [[රයිගම් ටෙලි සම්මාන]] | ජනප්‍රියම නිළිය | [[දෙවෙනි ඉනිම]] | {{won}} |- | 2017 | [[රයිගම් ටෙලි සම්මාන]] | ජනප්‍රියම නිළිය | [[දෙවෙනි ඉනිම]] | {{won}} |- | 2017 | සුමති සම්මාන | ජනප්‍රියම නිළිය | [[දෙවෙනි ඉනිම]] | {{won}} |- | 2018 | [[රයිගම් ටෙලි සම්මාන]] | ජනප්‍රියම නිළිය<ref>{{cite web |url=http://www.adaderana.lk/news/46563/tv-derana-wins-multiple-raigam-telees-awards |title=TV Derana wins multiple Raigam Tele’es awards |publisher=TVDerana |accessdate=27 February 2018}}</ref> | [[දෙවෙනි ඉනිම]] | {{won}} |- | 2018 | SLIM - නීල්සන් පීපල්ස් සම්මාන | වසරේ ටෙලිනාට්‍ය නිළිය | [[දෙවෙනි ඉනිම]] | {{won}} |- | 2019 | හත්වන දෙරණ ලක්ස් සිනමා සම්මාන උළෙල | නැඟි එන නිළිය<ref>{{cite web|url=http://sinhala.adaderana.lk/news/112977/%E0%B7%84%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%B1-%E0%B6%AF%E0%B7%99%E0%B6%BB%E0%B6%AB-%E0%B6%BD%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%8A-%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B6%B8%E0%B7%8F-%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%B1-%E0%B6%8B%E0%B7%85%E0%B7%99%E0%B6%BD-%E0%B6%B8%E0%B7%99%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B6%AD%E0%B7%8A-%E0%B6%AD%E0%B6%BB%E0%B7%94-%E0%B6%BB%E0%B7%90%E0%B7%83%E0%B6%9A%E0%B7%8A-%E0%B6%85%E0%B6%B7%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%9A%E0%B6%9A-%E0%B6%9C%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%BA%E0%B7%92|title=හත්වන දෙරණ ලක්ස් සිනමා සම්මාන උළෙල මෙවරත් තරු රැසක් අභිෂේක ගන්වයි|date=29 June 2019|accessdate=26 February 2020|author= |publisher=adaderana.lk/}}</ref> | | {{won}} |- | 2019 | SLIM - නීල්සන් පීපල්ස් සම්මාන | වසරේ ටෙලිනාට්‍ය නිළිය | [[දෙවෙනි ඉනිම]] | {{won}} |- |2023 |අටවන දෙරණ ලක්ස් සිනමා සම්මාන උළෙල |වසරේ ජනප්‍රියම නිළිය | | |} ==ආශ්‍රිත== {{Reflist}} [[ප්‍රවර්ගය:1998 උපත්]] mphg6oe9ogk84lbh6go1lnyuhzan5iz 791236 791234 2026-05-22T17:57:28Z Mimigirl29 79054 /* සම්මාන */ 791236 wikitext text/x-wiki {{ආශ්‍රවැඩිදියුණුව}} {{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා | name = නයනතාරා වික්‍රමාරච්චි | image = | alt = | caption = | birth_date = {{උපන් දින සහ වයස|1998|1|22}} | birth_place = [[ශ්‍රී ලංකාව]] | nationality = [[ශ්‍රී ලාංකික]] | education = සඳලන්කා මහා විද්‍යාලය<br>මද්දුම බණ්ඩාර මහා විද්‍යාලය, වැලිවේරිය | occupation = නිලියක් | years_active = 2015-සිට වර්තමානය | partner = | parents = | relatives = | website = }} '''නයනතාරා වික්‍රමාරච්චි''' ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ සහ රූපවාහිනියේ සම්මානලාභී නිළියකි.ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රියම රූපවාහිනී නිළියක් වන ඇය රයිගම් ටෙලීස් හි අඛණ්ඩව වසර තුනක් තුළ වඩාත් ජනප්‍රිය නිළියට හිමි සම්මානය දිනාගනු ලැබීය.ඇය සුමති සම්මාන උළෙලේදී එක්වරක් ද,ස්ලිම් නීල්සන් සම්මාන උළෙලේදී අඛණ්ඩව 5 වතාවක් ද ජනප්‍රිය නිළියට හිමි සම්මානය ලබාගත්තාය. ==පෞද්ගලික ජීවිතය== නයනතාරා වික්‍රමාරච්චි 1998 ජනවාරි 22 වන දින උපත ලැබුවේ පවුලේ දෙවන දරුවා ලෙසයි.ඇයට වැඩිමහල් සොහොයුරියක් සිටියි. මව සමන්ති සඳනායකය.සඳලංකා මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය හදාරා ඇති ඇය පසුව වැලිවේරිය මද්දුම බණ්ඩාර මහා විද්‍යාවට ඇතුළත් වී අපොස සාමන්‍ය පෙළ සහ අපොස උසස් පෙළ හදාරන ලදී. ==වෘත්තිය== රංගනය ආරම්භ කිරීමට පෙර ඇය ධර්මාජිත් පුනර්ජීව විසින් මෙහෙයවන ලද මායාශක්ති රංග ශිල්ප ශාලිකාවේ රංගනය හැදෑරුවාය. ඇය ප්‍රථම වරට ප්‍රසිද්ධ වේදිකාවේ බර්ටෝල් බ්‍රෙස්ට් අනුවර්තනයේ '''රැගෙන් අවි මමද එමි''' ඇයට වේදිකාවට කාලය වෙන් කර ගැනීමට අවස්ථාවක් නොලැබුණි. ඇය රංගන දිවිය ආරම්භ කළේ 2015 දී ජයප්‍රකාශ් සිවගුරුනාදන් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද රූපවාහිනි විසින් විකාශය කරන ලද හන්සා පිහාටු නම් ටෙලි නාට්‍යයෙනි.ඉන්පසු ඇය මීදුමෙන් එහා, එරන් ලන්ඳු සහ ප්‍රාණ වැනි බොහෝ කතා මාලාවල පෙනී සිටියාය.කෙසේ වෙතත්, රූපවාහිනියේ ඇයගේ සුවිශේෂී රංගනය පැමිණියේ රූපවාහිනී දෙරණ විසින් විකාශනය කරන ලද දෙවනි ඉනිම විසිනි."දේව්මි" ලෙස ඇයගේ භූමිකාව බෙහෙවින් ජනප්‍රිය වූ අතර ඇයගේ භූමිකාව වෙනුවෙන් දේශීය සම්මාන උළෙලවල් කිහිපයකදීම ඇය වඩාත් ජනප්‍රිය නිළිය සඳහා වන සම්මානය දිනා ගත්තාය. 2017 දී රයිගම් ටෙලී සම්මාන හා සුමති සම්මාන උළෙලේදී වඩාත් ජනප්‍රිය නිළියට හිමි සම්මානය වික්‍රමාරාචි දිනා ගත්තේය. 2018 සහ 2019 දී SLIM - නීල්සන් පීපල්ස් සම්මාන උළෙලේ වසරේ ජනප්‍රියම නිළිය ලෙස සම්මානය දිනා ගත්තාය. ඇය ප්‍රථම වරට එළිදැක්වූ චිත්‍රපටය අනුරුද්ධ ජයසිංහ විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද 2018 චිත්‍රපටය වන '''එක දවසක අපි''' ය.ඇගේ මංගල සිනමා අත්දැකීම් මා අනුරුද්ධ ජයසිංහ චිත්‍රපටය හරහා ලැබුණි. ===ටෙලි නාට්‍යයන්=== • හංස පිහාටු •එරන් ලන්ඳු •ප්‍රාණ •දෙවෙනි ඉනිම(Season 1) •පියාඹන මූනිස්සම් •සර්කස්කාරයෝ •ජීවිතයේ එක් දවසක් •හුස්මක් ළඟින් ==සම්මාන== {| class="wikitable sortable" |- ! වසර !! සම්මාන උලෙළ !! ප්‍රභේදය !! නිර්දේශ වූ නිර්මාණය !! ප්‍රතිඵලය |- | 2016 | [[රයිගම් ටෙලි සම්මාන]] | ජනප්‍රියම නිළිය | [[දෙවෙනි ඉනිම]] | {{won}} |- | 2017 | [[රයිගම් ටෙලි සම්මාන]] | ජනප්‍රියම නිළිය | [[දෙවෙනි ඉනිම]] | {{won}} |- | 2017 | සුමති සම්මාන | ජනප්‍රියම නිළිය | [[දෙවෙනි ඉනිම]] | {{won}} |- | 2018 | [[රයිගම් ටෙලි සම්මාන]] | ජනප්‍රියම නිළිය<ref>{{cite web |url=http://www.adaderana.lk/news/46563/tv-derana-wins-multiple-raigam-telees-awards |title=TV Derana wins multiple Raigam Tele’es awards |publisher=TVDerana |accessdate=27 February 2018}}</ref> | [[දෙවෙනි ඉනිම]] | {{won}} |- | 2018 | SLIM - නීල්සන් පීපල්ස් සම්මාන | වසරේ ටෙලිනාට්‍ය නිළිය | [[දෙවෙනි ඉනිම]] | {{won}} |- | 2019 | හත්වන දෙරණ ලක්ස් සිනමා සම්මාන උළෙල | නැඟි එන නිළිය<ref>{{cite web|url=http://sinhala.adaderana.lk/news/112977/%E0%B7%84%E0%B6%AD%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%B1-%E0%B6%AF%E0%B7%99%E0%B6%BB%E0%B6%AB-%E0%B6%BD%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B7%8A-%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B6%B8%E0%B7%8F-%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%B1-%E0%B6%8B%E0%B7%85%E0%B7%99%E0%B6%BD-%E0%B6%B8%E0%B7%99%E0%B7%80%E0%B6%BB%E0%B6%AD%E0%B7%8A-%E0%B6%AD%E0%B6%BB%E0%B7%94-%E0%B6%BB%E0%B7%90%E0%B7%83%E0%B6%9A%E0%B7%8A-%E0%B6%85%E0%B6%B7%E0%B7%92%E0%B7%82%E0%B7%9A%E0%B6%9A-%E0%B6%9C%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B7%80%E0%B6%BA%E0%B7%92|title=හත්වන දෙරණ ලක්ස් සිනමා සම්මාන උළෙල මෙවරත් තරු රැසක් අභිෂේක ගන්වයි|date=29 June 2019|accessdate=26 February 2020|author= |publisher=adaderana.lk/}}</ref> | | {{won}} |- | 2019 | SLIM - නීල්සන් පීපල්ස් සම්මාන | වසරේ ටෙලිනාට්‍ය නිළිය | [[දෙවෙනි ඉනිම]] | {{won}} |- |2023 |අටවන දෙරණ ලක්ස් සිනමා සම්මාන උළෙල |වසරේ ජනප්‍රියම නිළිය | |දිනාගති |} ==ආශ්‍රිත== {{Reflist}} [[ප්‍රවර්ගය:1998 උපත්]] ap8cbuwht0modl0ebgko4lh4u3cw6x6 සැකිල්ල:Tumor markers 10 80965 791351 432181 2026-05-23T07:09:39Z Yasasuru 23090 791351 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Tumor markers | title = [[Tumor marker]]s | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | listclass = hlist | group1 = Blood | list1 = {{Navbox|child | group1 = [[ලිම්ෆෝමාව|ලිම්ෆෝමා]] | list1 = * [[Neprilysin]] | group2 = [[Lymphosarcoma]] | list2 = * [[CD3 (immunology)|CD3]] * [[CD79A|CD79a]] }} | group2 = Endocrine | list2 = {{Navbox|child | group1 = [[Thyroid cancer]] | list1 = * [[Thyroglobulin]] * [[Medullary thyroid cancer]] ([[Calcitonin]] * [[Carcinoembryonic antigen]]) | group2 = [[Pheochromocytoma]] | list2 = * [[Normetanephrine]] * [[Enolase 2]] | group3 = [[Neuroendocrine tumor]]s | list3 = * [[Synaptophysin]] * [[Chromogranin A]] | group4 = [[නියුරොබ්ලාස්ටෝමා]] | list4 = * [[Homovanillic acid]] }} | group3 = Nervous system | list3 = {{Navbox|child | group1 = [[Brain tumor]] | list1 = * [[Proliferating cell nuclear antigen|PCNA]] | group2 = [[Astrocytoma]] | list2 = * [[Glial fibrillary acidic protein]] | group3 = [[Neural crest|NC]]/[[Melanoma]] | list3 = * [[S100 protein]] * [[Melanoma inhibitory activity]] }} | group4 = Cardiovascular/<br />respiratory | list4 = {{Navbox|child | evenodd = swap | group1 = [[පෙනහළු පිළිකා|පෙනහළු පිළිකා]] | list1 = * [[Carcinoembryonic antigen]] * [[Enolase 2]] * [[Glucose-6-phosphate isomerase|Autocrine motility factor]] | group2 = [[Hemangiosarcoma]] ([[endothelium]]) | list2 = * [[Factor VIII]] }} | group5 = Digestive | list5 = {{Navbox|child | evenodd = swap | group1 = [[Colorectal cancer]] | list1 = * [[CA19-9]] * [[Carcinoembryonic antigen]] | group2 = [[අග්න්‍යාශ පිළිකා]] | list2 = * [[CA19-9]] * [[Carcinoembryonic antigen]] * [[CA 242 (tumor marker)|CA 242]] * [[Tumor-associated glycoprotein 72]] | group3 = [[Hepatocellular carcinoma]] | list3 = * [[Alpha-fetoprotein]]/[[AFP-L3]] }} | group6 = Reproductive/<br />urinary/<br />breast | list6 = {{Navbox|child | group1 = [[Ovarian cancer|Ovarian tumor]] | list1 = * ''[[Surface epithelial-stromal tumor]]'' ** [[CA-125]] * ''[[Embryonal carcinoma|EC]]'' ** [[CD30]] ** [[Human chorionic gonadotropin|hCG]] * ''[[Endodermal sinus tumor|EST]]'' ** [[Alpha-fetoprotein]] * ''[[Choriocarcinoma]]'' ** [[Human chorionic gonadotropin|hCG]] * ''[[Dysgerminoma]]'' ** [[Lactate dehydrogenase|LDH]] * ''[[Sertoli-Leydig cell tumour]]'' ** [[ටෙස්ටොස්ටරෝන්]] * ''[[Germ cell tumor|GCT]]'' ** [[ඉන්හිබින්]] | group2 = [[Testicular cancer]] | list2 = * [[Human chorionic gonadotropin|βhCG]] * [[Alpha-fetoprotein]]/[[AFP-L3]] * [[CD30]] | group3 = [[Prostate cancer]] | list3 = * [[Prostate-specific antigen]] * [[Prostatic acid phosphatase]] * [[Glutamate carboxypeptidase II]] * [[ERBB3|erbB-3 receptor]] * [[Early prostate cancer antigen-2]] * [[SPINK1]] * [[GOLM1]] * [[PCA3]] * [[TMPRSS2]] | group4 = [[Germ cell tumor]] | list4 = * [[Homeobox protein NANOG|NANOG]] | group5 = [[Bladder cancer]] | list5 = * [[ERBB3|erbB-3 receptor]] * [[NMP22]] | group6 = [[පියයුරු පිළිකා|පියයුරු පිළිකා (Breast cancer)]] | list6 = * [[CA 15-3]] * [[HER2/neu|erbB-2 receptor]] * [[ERBB3|erbB-3 receptor]] * [[Cathepsin D]] * [[Ca 27-29]] }} | group7 = General histology | list7 = {{Navbox|child | group1 = [[Sarcoma]] | list1 = * [[Vimentin]] | group2 = [[Carcinoma]] ([[epithelium]]) | list2 = * [[Cytokeratin]] }} | group8 = Musculoskeletal | list8 = {{Navbox|child | group1 = [[Rhabdomyosarcoma]] | list1 = * [[Desmin]] }} }}<noinclude> {{collapsible option}} This template provides a navigational box to [[tumor marker]]s. For other, related navigational boxes, please use one of the templates in the same category (see below). [[Category:Oncology templates]] </noinclude> 0sqs2rbig58mjepps0dl11yrirs6zce සැකිල්ල:Endocrine pathology 10 81106 791312 790870 2026-05-23T03:35:13Z Yasasuru 23090 791312 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Endocrine pathology | title = Diseases of the [[Endocrinology|endocrine]] system ([[ICD-10 Chapter IV: Endocrine, nutritional and metabolic diseases#E00–E35 – Endocrine diseases|E00–E35]], [[List of ICD-9 codes 240–279: endocrine, nutritional and metabolic diseases, and immunity disorders#Disorders of thyroid gland (240–246)|240–259]]) | state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} | listclass = hlist | group1 = [[Pancreatic disease|Pancreas]]/<br />[[Glucose metabolism disorder|glucose<br />metabolism]] | list1 = {{Navbox|subgroup | group1 = Hypofunction | list1 = * [[Diabetes mellitus]] * ''types:'' ** [[Diabetes mellitus type 1|type 1]] ** [[Diabetes mellitus type 2|type 2]] ** [[Gestational diabetes|gestational]] ** [[Maturity onset diabetes of the young|MODY]] [[MODY 1|1]] [[MODY 2|2]] [[MODY 3|3]] [[MODY 4|4]] [[MODY 5|5]] [[MODY 6|6]] * ''[[Complications of diabetes mellitus|complications]]'' ** [[Diabetic coma|coma]] ** [[Diabetic angiopathy|angiopathy]] ** [[Diabetic ketoacidosis|ketoacidosis]] ** [[Diabetic nephropathy|nephropathy]] ** [[Diabetic neuropathy|neuropathy]] ** [[Diabetic retinopathy|retinopathy]] ** [[Diabetic cardiomyopathy|cardiomyopathy]] * ''insulin receptor'' ([[Rabson–Mendenhall syndrome]]) * [[Insulin resistance]] | group2 = Hyperfunction | list2 = * [[මන්ද මධුරක්තිය]] * ''[[beta cell]]'' ([[Hyperinsulinism]]) * ''[[G cell]]'' ([[Zollinger–Ellison syndrome]]) }} | group2 = [[Hypothalamic]]/<br />[[pituitary]] axes | list2 = {{Navbox|subgroup | group1 = [[Hypothalamic disease|Hypothalamus]] | list1 = * ''[[gonadotropin]]'' ** [[Kallmann syndrome]] ** [[Adiposogenital dystrophy]] * ''[[Corticotropin-releasing hormone|CRH]]'' ([[Adrenal insufficiency|Tertiary adrenal insufficiency]]) * ''[[vasopressin]]'' ([[Neurogenic diabetes insipidus]]) * ''general'' ([[Hypothalamic hamartoma]]) | group2 = [[Pituitary disease|Pituitary]] | list2 = {{Navbox|subgroup | evenodd = swap | group1 = [[Hyperpituitarism]] | list1 = * ''anterior'' ** [[ඇක්‍රොමෙගලිය]] ** [[Hyperprolactinaemia]] ** [[Pituitary ACTH hypersecretion]] * ''posterior'' ([[Syndrome of inappropriate antidiuretic hormone|SIADH]]) * ''general'' ([[Nelson's syndrome]]) | group2 = [[Hypopituitarism]] | list2 = * ''anterior'' ** [[Kallmann syndrome]] ** [[Growth hormone deficiency]] ** [[Hypoprolactinemia]] ** [[Adrenocorticotropic hormone deficiency|ACTH deficiency]]/[[Adrenal insufficiency|Secondary adrenal insufficiency]] ** [[Gonadotropin-releasing hormone insensitivity|GnRH insensitivity]] ** [[Follicle-stimulating hormone insensitivity|FSH insensitivity]] ** [[Luteinizing hormone insensitivity|LH/hCG insensitivity]] * ''posterior'' ([[Neurogenic diabetes insipidus|Neurogenic]] [[diabetes insipidus]]) * ''general'' ** [[Empty sella syndrome]] ** [[Pituitary apoplexy]] ** [[Sheehan's syndrome]] ** [[Lymphocytic hypophysitis]] }} | group3 = [[Thyroid disease|Thyroid]] | list3 = {{Navbox|subgroup | evenodd = swap | group1 = [[Hypothyroidism]] | list1 = * [[Iodine deficiency]] * [[Cretinism]] ** [[Congenital hypothyroidism]] * [[මික්සිඩීමා]] * [[Myxedema coma]] * [[Euthyroid sick syndrome]] | group2 = [[Hyperthyroidism]] | list2 = * [[Hyperthyroxinemia]] ** [[Thyroid hormone resistance]] ** [[Familial dysalbuminemic hyperthyroxinemia]] * [[Hashitoxicosis]] * [[Thyrotoxicosis factitia]] * [[ග්‍රේව්ස් රෝගය]] * [[Thyroid storm]] | group3 = [[Thyroiditis]] | list3 = * [[Acute infectious thyroiditis|Acute infectious]] * [[Subacute thyroiditis|Subacute]] ** [[De Quervain's thyroiditis|De Quervain's]] ** [[Subacute lymphocytic thyroiditis|Subacute lymphocytic]] * [[Autoimmune thyroiditis|Autoimmune]]/chronic ** [[හෂිමොටෝ තයිරොයිඩ ප්‍රදාහය|හෂිමොටෝ]] ** [[Postpartum thyroiditis|Postpartum]] ** [[Riedel's thyroiditis|Riedel's]] | group4 = [[ගලගණ්ඩය]] | list4 = * [[Endemic goitre]] * [[Toxic nodular goitre]] * [[Toxic multinodular goiter]] * [[Thyroid nodule]] }} | group4 = [[Parathyroid disease|Parathyroid]] | list4 = {{Navbox|subgroup | evenodd = swap | group1 = [[Hypoparathyroidism]] | list1 = * [[Pseudohypoparathyroidism]] * [[Pseudopseudohypoparathyroidism]] | group2 = [[Hyperparathyroidism]] | list2 = * [[Primary hyperparathyroidism|Primary]] * [[Secondary hyperparathyroidism|Secondary]] * [[Tertiary hyperparathyroidism|Tertiary]] * [[Osteitis fibrosa cystica]] }} | group5 = [[Adrenal gland disorder|Adrenal]] | list5 = {{Navbox|subgroup | evenodd = swap | group1 = [[Adrenocortical hyperfunction|Hyperfunction]] | list1 = * ''[[aldosterone]]:'' [[Hyperaldosteronism]]/[[Primary aldosteronism]] ** [[Conn syndrome]] ** [[Bartter syndrome]] ** [[Glucocorticoid remediable aldosteronism]] * [[Apparent mineralocorticoid excess syndrome|AME]] * [[Liddle's syndrome]] * [[Congenital adrenal hyperplasia due to 17 alpha-hydroxylase deficiency|17α CAH]] * ''[[cortisol]]:'' [[Cushing's syndrome]] ([[Pseudo-Cushing's syndrome]]) * ''[[sex hormone]]s:'' [[Congenital adrenal hyperplasia due to 21-hydroxylase deficiency|21α CAH]] * [[Congenital adrenal hyperplasia due to 11β-hydroxylase deficiency|11β CAH]] | group2 = Hypofunction/<br />[[Adrenal insufficiency]]<br />([[Addison's disease|Addison's]], [[Waterhouse-Friderichsen syndrome|WF]]) | list2 = * ''aldosterone:'' [[Hypoaldosteronism]] ** [[Congenital adrenal hyperplasia due to 21-hydroxylase deficiency|21α CAH]] ** [[Congenital adrenal hyperplasia due to 11β-hydroxylase deficiency|11β CAH]] * ''cortisol:'' [[Congenital adrenal hyperplasia|CAH]] ** [[Lipoid congenital adrenal hyperplasia|Lipoid]] ** [[Congenital adrenal hyperplasia due to 3 beta-hydroxysteroid dehydrogenase deficiency|3β]] ** [[Congenital adrenal hyperplasia due to 11β-hydroxylase deficiency|11β]] ** [[Congenital adrenal hyperplasia due to 17 alpha-hydroxylase deficiency|17α]] ** [[Congenital adrenal hyperplasia due to 21-hydroxylase deficiency|21α]] * ''sex hormones:'' [[Congenital adrenal hyperplasia due to 17 alpha-hydroxylase deficiency|17α CAH]] }} | group6 = [[Gonadal disorder|Gonad]]s | list6 = * ''[[Ovarian disease|ovarian]]:'' [[Polycystic ovary syndrome]] * [[Premature ovarian failure]] * ''[[Testicle#Disease|testicular]]: enzymatic'' ** [[5α-reductase deficiency]] ** [[17β-hydroxysteroid dehydrogenase deficiency]] ** [[aromatase excess syndrome]] * ''[[Androgen receptor]]'' ([[Androgen insensitivity syndrome]]) * ''general:'' [[Hypogonadism]] ([[Delayed puberty]]) * [[Hypergonadism]] ** [[Precocious puberty]] * [[Hypoandrogenism]] * [[Hypoestrogenism]] * [[Hyperandrogenism]] * [[Hyperestrogenism]] * [[Postorgasmic illness syndrome]] }} | group3 = Height | list3 = * [[Dwarfism]]/[[Short stature]] ** [[Midget]] ** [[Laron syndrome]] ** [[Psychosocial short stature|Psychosocial]] ** [[Ateliosis]] * [[Gigantism]] | group4 = Multiple | list4 = * [[Autoimmune polyendocrine syndrome multiple]] ** [[Autoimmune polyendocrine syndrome type 1|APS1]] ** [[Autoimmune polyendocrine syndrome type 2|APS2]] * [[Carcinoid syndrome]] * [[Multiple endocrine neoplasia]] ** [[Multiple endocrine neoplasia type 1|1]] ** [[Multiple endocrine neoplasia type 2|2A]] ** [[Multiple endocrine neoplasia type 2b|2B]] * [[Progeria]] ** [[Werner syndrome]] ** [[Acrogeria]] ** [[Metageria]] * [[Woodhouse–Sakati syndrome]] }}<noinclude> {{collapsible option}} [[Category:Endocrine system disease and disorder templates]] </noinclude> bjwvt7nffh1jmbmw7adk7ciy5xbtyq4 සැකිල්ල:මානව ප්‍රජනන සෞඛ්‍යය 10 83057 791245 440417 2026-05-23T02:48:45Z Yasasuru 23090 791245 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = මානව ප්‍රජනන සෞඛ්‍යය |title = [[ප්‍රජනන සෞඛ්‍යය]] |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |group1 = [[ප්‍රජනන අයිතිවාසිකම් |අයිතිවාසිකම්]] |list1 = * [[අනිවාර්ය වන්ධ්‍යකරණය]] * [[උපත්පාලක ආරක්ෂණය]] * [[Bodily integrity#Genital integrity|Genital integrity]] ** [[Circumcision controversies]] ** [[Genital modification and mutilation]] ** [[Intersex human rights|Intersex]] |group2 = අධ්‍යාපනය |list2 = * [[Genetic counseling]] * [[Pre-conception counseling]] * [[ලිංගික අධ්‍යාපනය]] |group3 = [[පවුල් සංවිධානය|සැලසුම]] |list3 = * [[Assisted reproductive technology]] * [[Birth control]] * [[Voluntary childlessness|Childfree]]/[[Childlessness]] * [[Parenting]] ** [[Adoption]] ** [[Childbirth]] ** [[Foster care]] * [[Safe sex]] |group4 = [[Reproductive health|Health]] |list4 = * [[Men's health|Men's]] * [[Women's health|Women's]] ** [[Vulvovaginal health|Vulvovaginal]] * Research ** [[Self-report sexual risk behaviors]] |group5 = [[ගර්භනීභාවය]] |list5 = * [[Abortion]] * [[Birth spacing]] * [[Maternal health]] * [[ප්‍රසවවේදය]] * [[Pregnancy options counseling|Options counseling]] * [[Pregnancy from rape]] * [[Pregnant patients' rights]] * [[Prenatal care]] * [[Teenage pregnancy]] * [[:Category:Preteen pregnancy|Preteen pregnancy]] * [[Unintended pregnancy]] |group6 = [[ප්‍රජනන වෛද්‍ය විද්‍යාව | වෛද්‍ය විද්‍යාව]] |list6 = * [[පුංජන විද්‍යාව]] * [[ප්‍රජනන වෛද්‍ය විද්‍යාව | මෞත්‍ර ලිංගික වෛද්‍ය විද්‍යාව]] * [[නාරිවේදය]] * [[ප්‍රසවවේදය සහ නාරිවේදය]] * [[ප්‍රජනන අන්තරාසර්ග විද්‍යාව සහ අසාරතාව]] * [[ලිංගික වෛද්‍ය විද්‍යාව]] |group7 = අක්‍රමන |list7 = * [[ලිංගික විකසනය පිළිබඳ අක්‍රමන]] * [[අසාරතාව]] * [[ප්‍රජනක පද්ධති රෝග]] * [[ලිංගික දුෂ්කෘත්‍යය]] * [[ලිංගිකව සම්ප්‍රේෂණය වන ආසාදන]] ** [[ලිංගික සෞඛ්‍යය සායනය|සායනය]] |group8 = By country |list8 = * [[One-child policy|China]] * [[Family planning in India|India]] * [[Family planning in Iran|Iran]] * [[Contraception in the Republic of Ireland|Ireland]] * [[Family planning in Pakistan|Pakistan]] * [[Responsible Parenthood and Reproductive Health Act of 2012|Philippines]] * [[Population planning in Singapore|Singapore]] * United Kingdom ** [[Teenage pregnancy in the United Kingdom|Teen]] * [[Family planning in the United States|United States]] ** [[Teenage pregnancy in the United States|Teen pregnancy]] ** [[Birth control in the United States|Birth control]] |group9 = History |list9 = * [[Birth control movement in the United States]] * [[History of condoms]] * [[Social hygiene movement]] * [[Timeline of reproductive rights legislation]] |group10 = ප්‍රතිපත්තිය |list10 = * [[One-child policy]] * [[දෙ-දරු ප්‍රතිපත්තිය]] * Financial ** [[Baby bonus]] ** [[Bachelor tax]] ** [[Birth credit]] ** [[Child benefit]] ** [[Tax on childlessness]] }}<noinclude> {{ප්‍රලේඛනය}} </noinclude> lwxjs0w2mr02ci27o490q0j0vdlk6cb ගූගල් ඩ්‍රයිව් 0 85399 791338 741263 2026-05-23T06:56:12Z ҆ 79103 logo 791338 wikitext text/x-wiki {{short description|cloud storage and file synchronization service from Google}} {{Infobox website | logo = Google Drive icon (2026).svg | logo_size = 120px | screenshot = Chromium OS Google Drive NRLTY.png | caption = | url = {{URL|google.com/drive}} | type = [[File hosting service]] | registration = Required | num_users = 1 billion (July 2018){{Citation needed|reason=Anonymous edit on July 27|date=August 2018}} | owner = [[Google LLC]] | launch_date = {{start date and age|2012|04|24}} | alexa = | name = ගූගල් ඩ්‍රයිව් }} {{infobox software | name =ගූගල් ඩ්‍රයිව් | logo = | screenshot = | operating system = [[Chrome OS]], [[Android (operating system)|Android]], [[iOS]] | programming language = [[Python (programming language)|Python]] (back-end), [[Objective-C]] (Mac client), [[wxPython]] (Windows client)<ref>{{cite web |title=Open source components and licenses |url=https://support.google.com/drive/answer/1716931 |website=Drive Help |publisher=[[Google]] |accessdate=March 7, 2017}}</ref> | ver layout = stacked | latest release version <!-- List platforms that are still being officially developed by Google --> = {{Multiple releases |branch1 = ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් |version1 = 2.20.061.04 |date1 = {{Start date and age|2020|02|13}} <ref>{{Cite web|url=https://www.apkmirror.com/apk/google-inc/drive/|title=Google Drive APKs|website=APKMirror|access-date=2019-10-31}}</ref> |branch2 = iOS |version2 = 4.2019.42202 |date2 = {{Start date and age|2019|10|22}}<ref>{{Cite web|url=https://apps.apple.com/app/id507874739|title=Google Drive|website=App Store|language=en-us|access-date=2019-10-22}}</ref> }} | license = [[Freeware]] | website = {{url|https://www.google.com/drive/}} | caption = ගූගල් ඩ්‍රයිව් ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් යෙදුම }} '''ගූගල් ඩ්‍රයිව්(Google Drive)''' යනු [[ගූගල්]] විසින් වැඩි දියුණු කරන ලද ගොනු ගබඩා කිරීම සහ සමමුහුර්ත කිරීමේ සේවාවකි . 2012 අප්‍රේල් 24 වන දින දියත් කරන ලද ගූගල් ඩ්‍රයිව් පරිශීලකයින්ට ඔවුන්ගේ සේවාදායකවල ගොනු ගබඩා කිරීමට, උපාංග හරහා ගොනු සමමුහුර්ත කිරීමට සහ ගොනු බෙදා ගැනීමට ඉඩ දෙයි. වෙබ් අඩවියකට අමතරව, ගූගල් ඩ්‍රයිව් [[මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්|වින්ඩෝස්]] , [[මැක් ඕඑස් එක්ස්|මැකෝස්]] පරිගණක ,[[ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් (මෙහෙයුම් පද්ධතිය‍)|ඇන්ඩ්‍රොයිඩ්]] සහ [[අයිඕඑස් (ඇපල්)|iOS]] ස්මාර්ට්ෆෝන් සහ ටැබ්ලට් පරිගණක සඳහා නොබැඳි හැකියාවන් සහිත යෙදුම් ලබා දෙයි. කාර්යාල කට්ටලය හරහා සාදන ලද සහ සංස්කරණය කරන ලද ගොනු ගූගල් ඩ්‍රයිව් හි සුරකිනු ඇත. ගූගල් ඩ්‍රයිව් පරිශීලකයින්ට ගිගාබයිට් 15 ක ආචයන ධාරිතාවක් නොමිලේ ලබා දෙයි. [[ප්‍රවර්ගය:ගූගල්]] [[ප්‍රවර්ගය:වලාකුළු පරිගණනය]] [[ප්‍රවර්ගය:පරිගණක මෘදුකාංග]] [[ප්‍රවර්ගය:තොරතුරු තාක්ෂණය]] 797x2v24lflszzgh669umpnb8qh4igr සැකිල්ල:Dermatitis and eczema 10 85437 791372 451829 2026-05-23T07:39:30Z Yasasuru 23090 791372 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Dermatitis and eczema | title = [[Dermatitis]] and eczema ([[ICD-10 Chapter XII: Diseases of the skin and subcutaneous tissue#(L20–L30) Dermatitis and eczema|L20–L30]], [[List of ICD-9 codes 680–709: diseases of the skin and subcutaneous tissue|690–693,698]]) | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | listclass = hlist | group1 = [[Atopic dermatitis]] | list1 = * [[ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන කැසීම|බෙස්නියර්ගේ කැසීම]] | group2 = [[Seborrhoeic dermatitis|Seborrheic dermatitis]] | list2 = * [[Pityriasis simplex capillitii]] * [[Cradle cap]] | group3 = [[Contact dermatitis]]<br />([[Allergic contact dermatitis|allergic]], [[Irritant contact dermatitis|irritant]]) | list3 = * ''plants:'' [[Urushiol-induced contact dermatitis]] * [[African blackwood dermatitis]] * [[Tulip fingers]] * ''other:'' [[Abietic acid dermatitis]] * [[Diaper rash]] * [[Airbag dermatitis]] * [[Baboon syndrome]] * [[Contact stomatitis]] * [[Protein contact dermatitis]] | group4 = [[Dermatitis|Eczema]] | list4 = * [[Autoimmune estrogen dermatitis]] * [[Autoimmune progesterone dermatitis]] * [[Breast eczema]] * [[Ear eczema]] * [[Eyelid dermatitis]] * [[Topical steroid addiction]] * [[Hand eczema]] ** [[Chronic vesiculobullous hand eczema]] ** [[Hyperkeratotic hand dermatitis]] * [[Autosensitization dermatitis]]/[[Id reaction]] ** [[Candidid]] ** [[Dermatophytid]] ** [[Molluscum dermatitis]] * [[Circumostomy eczema]] * [[Dyshidrosis]] * [[Juvenile plantar dermatosis]] * [[Nummular eczema]] * [[Nutritional deficiency eczema]] * [[Sulzberger–Garbe syndrome]] * [[Xerotic eczema]] | group5 = [[Pruritus]]/[[Itch]]/<br />[[Prurigo]] | list5 = * [[Lichen simplex chronicus]]/[[Prurigo nodularis]] * ''by location:'' [[Pruritus ani]] * [[Pruritus scroti]] * [[Pruritus vulvae]] * [[Scalp pruritus]] * [[Drug-induced pruritus]] ** [[Hydroxyethyl starch-induced pruritus]] * [[Senile pruritus]] * [[Aquagenic pruritus]] ** [[Aquadynia]] * [[Adult blaschkitis]] * ''due to liver disease'' ** [[Biliary pruritus]] ** [[Cholestatic pruritus]] * [[Prion pruritus]] * [[Prurigo pigmentosa]] * [[Prurigo simplex]] * [[Puncta pruritica]] * [[Uremic pruritus]] | group6 = Other | list6 = * substances taken internally: [[Bromoderma]] * [[Fixed drug reaction]] * [[Nummular dermatitis]] * [[Pityriasis alba]] * [[Papuloerythroderma of Ofuji]] }}<noinclude> {{collapsible option}} [[Category:Integumentary disease and disorder templates|Skin and subcutaneous tissue]] </noinclude> ffrkcdnm26ldt47sqitg9uyjgvuz9la සැකිල්ල:ගර්භණිභාවය 10 90348 791233 596149 2026-05-22T17:54:23Z Yasasuru 23090 791233 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = ගර්භණිභාවය | title = [[ගර්භනීභාවය]] සහ [[childbirth|ප්‍රසවය]] | listclass = hlist | state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} | group1 = [[පවුල් සැලසුම්කරණය|සැලසුම්කරණය]] | list1 = * [[උපත් පාලනය]] * [[Natural family planning]] * [[Pre-conception counseling]] | group2 = [[මානව සංසේචනය|සංසේචනය]] | list2 = * [[Assisted reproductive technology]] ** [[Artificial insemination]] ** [[Fertility medication]] ** [[In vitro fertilisation]] * [[Fertility awareness]] * [[Unintended pregnancy]] | group3 = පරීක්ෂණ | list3 = * [[3D ultrasound]] * [[Obstetric ultrasonography]] * [[Pregnancy test]] ** [[HCG pregnancy strip test|Home testing]] * [[Prenatal diagnosis]] | group4 = Prenatal | list4 = {{Navbox|child|evenodd=swap | group1 = Anatomy | list1 = * [[Amniotic fluid]] * [[Amniotic sac]] * [[එන්ඩොමෙට්‍රියම]] * [[කලල බන්ධය]] | group2 = [[Prenatal development|Development]] | list2 = * [[Fundal height]] * [[Gestational age]] * [[Human embryogenesis]] * [[Maternal physiological changes in pregnancy|Maternal physiological changes]] * [[Postpartum physiological changes]] | group3 = [[Prenatal care|Care]] | list3 = * Nutrition ** [[Environmental toxicants and fetal development|Environmental toxicants]] ** [[Nutrition and pregnancy|In pregnancy]] ** [[Prenatal nutrition|Prenatal]] * Concomitant conditions ** [[Fetal alcohol spectrum disorder|Drinking]] ** [[Diabetes mellitus and pregnancy|Diabetes mellitus]] ** [[Smoking and pregnancy|Smoking]] ** [[Safety of electronic cigarettes#Effects during pregnancy|Vaping]] ** [[Systemic lupus erythematosus and pregnancy|SLE]] * [[Sexual activity during pregnancy]] | group4 = Procedures | list4 = * [[Amniocentesis]] * [[Cardiotocography]] * [[Chorionic villus sampling]] * [[Nonstress test]] * [[Abortion]] }} | group5 = [[Childbirth]] | list5 = {{Navbox|child|evenodd=swap | group1 = Preparation | list1 = * [[Bradley method of natural childbirth|Bradley method]] * [[Hypnotherapy in childbirth|Hypnobirthing]] * [[Lamaze technique|Lamaze]] * [[Nesting instinct]] | group2 = Roles | list2 = * [[Doula]] *[[Birth attendant]] * [[Men's role in childbirth|Men's roles]] * [[Midwife]] * [[Obstetrics and gynaecology|Obstetrician]] * [[Obstetrical nursing|Perinatal nurse]] *[[Traditional birth attendant]] | group3 = Delivery | list3 = * [[Bloody show]] * [[Childbirth positions]] * [[Home birth]] * [[Multiple birth]] * [[Natural childbirth]] * [[Pelvimetry]] / [[Bishop score]] ** [[Cervical dilation]] ** [[Cervical effacement]] ** [[Position (obstetrics)|Position]] * [[Presentation (obstetrics)|Presentation]] ** [[Breech birth|Breech]] ** [[Cephalic presentation|Cephalic]] ** [[Shoulder presentation|Shoulder]] * [[Rupture of membranes]] * [[Unassisted childbirth]] * [[Uterine contraction]] * [[Water birth]] }} | group7 = [[Postpartum period|Postpartum]] | list7 = {{Navbox|child|evenodd=swap | group1 = Maternal | list1 = *[[Postpartum confinement]] * [[Sex after pregnancy]] *[[Psychiatric disorders of childbirth]] *[[Postpartum physiological changes]] | group2 = Roles | list2 = * [[Doula]] *[[Health visitor]] *[[Lactation consultant]] *[[Monthly nurse]] *[[Nanny#maternity_nurse.2FNewborn_Care_Specialists.2FConfinement_Nanny|Confinement nanny]] | group3 = Infant | list3 = * [[Adaptation to extrauterine life]] * [[Child care]] * [[Congenital disorder]]s }} | group8 = Obstetric history | list8 = * [[Gravidity and parity]] }}<noinclude>{{documentation|content= {{collapsible option}} ==See also== *{{tl|Female reproductive system}} [[Category:Physiology templates]] [[Category:Reproduction-related templates]] [[Category:Human pregnancy|τ]] [[ප්‍රවර්ගය:ප්‍රසවවේදය|τ]] }}</noinclude> dr2apql48ftjd5ma0k94xqevxzld7l9 විජය (නළුවා) 0 111290 791384 790543 2026-05-23T08:23:50Z CommonsDelinker 157 per [[:c:Commons:Deletion requests/File:The official portrait of C Joseph Vijay, the Chief Minister of Tamilnadu.jpg|]], හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:Yann|Yann]] විසින් [[c:File:The_official_portrait_of_C_Joseph_Vijay,_the_Chief_Minister_of_Tamilnadu.jpg|The_ 791384 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා | name = විජේ | image = | caption = | birth_name = ජෝශප් විජේ චන්ද්‍රසේකර්<ref>{{cite web |url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-king-formula-film-55375 |title=Vijay, the king of the formula film |date=7 January 2017}}</ref> | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1974|6|22}} | birth_place = [[මදුරාසි]], [[තමිල්නාඩුව]], ඉන්දියාව | other_names = තලපති (2017 - වර්තමාන) ඉලයතලපති (1994 - 2017) | alma_mater = [[ලොයෝලා විද්‍යාලය]], [[චෙන්නායි]] | occupation = {{hlist|නළුවා|ගායකයා}} | years_active = 1984-වර්තමානය | notable_works = [[Vijay filmography|Full list]] | spouse = {{marriage|සංගීතා සෝර්නලිංගම්|25 August 1999}} | partner = | children = 2 | parents = {{unbulleted list|[[එස්ඒ චන්ද්‍රසේකර්]]|[[ශෝබා චන්ද්‍රසේකර්]]}} | relatives = See [[List of South Indian film families#Chandrasekhar family|Chandrasekhar family]] }} <references /> '''ජෝසප් විජේ චන්ද්‍රසේකර්''' (උපත 1974 ජූනි 22 <ref name="DOB">{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Manoj Kumar R |date=22 June 2022 |title='Thalapathy' Vijay, the last superstar of Tamil box office |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/opinion-entertainment/thalapathy-vijay-birthday-the-last-superstar-of-tamil-box-office-7982426/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221027094938/https://indianexpress.com/article/entertainment/opinion-entertainment/thalapathy-vijay-birthday-the-last-superstar-of-tamil-box-office-7982426/ |archive-date=27 October 2022 |access-date=27 October 2022 |website=[[The Indian Express]] |language=en}}</ref> ), වෘත්තීයමය වශයෙන් '''විජේ''' ලෙස හැඳින්වේ, ප්‍රධාන වශයෙන් [[දෙමළ සිනමාව|දෙමළ සිනමාවේ]] වැඩ කරන ඉන්දියානු නළුවෙක් සහ ගායකයෙකි. <ref name="dance">{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=15 October 2015 |title=Vijay's energetic dance moves |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378314.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210712160604/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378314.cms |archive-date=12 July 2021 |access-date=12 July 2021}}</ref> ඔහු ඉන්දියාවේ ඉහලම වැටුප් ලබන නළුවන් අතර වේ <ref name="economic times" /> <ref name="top paid 1">{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Barua |first=Richa |date=January 10, 2023 |title=Varisu: Know Thalapathy Vijay's remuneration for his 66th film; actor arises as highest-paid Indian superstar |url=https://newsable.asianetnews.com/entertainment/varisu-know-thalapathy-vijay-s-remuneration-for-his-66th-film-actor-arises-as-highest-paid-indian-superstar-rba-ro9sgs |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230401055330/https://newsable.asianetnews.com/entertainment/varisu-know-thalapathy-vijay-s-remuneration-for-his-66th-film-actor-arises-as-highest-paid-indian-superstar-rba-ro9sgs |archive-date=April 1, 2023 |access-date=April 1, 2023 |website=Asianet News Network Pvt Ltd}}</ref> සහ අවස්ථා හතකදී ''Forbes India'' 's Celebrity 100 ලැයිස්තුවට ඇතුළත් වී ඇත. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Vijay |url=https://www.forbesindia.com/celebprofile2019/vijay/1819/93 |access-date=2023-06-03 |website=[[Forbes India]]}}</ref> <ref name="Forbes India">{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Vijay |url=https://www.forbesindia.com/celebprofile2016/vijay/1587/121 |access-date=2023-03-29 |website=Forbes India}}</ref> ඔහු චිත්‍රපට 66 ක ප්‍රධාන චරිතය රඟපා ඇති අතර ''ඉන්ටර්නැෂනල් බිස්නස් ටයිම්ස් විසින්'' ඔහුව "අස්ථිර රංගන ශිල්පියෙකු" ලෙස රාමු කර ඇත. <ref name="Upadhyaya 2017">{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Upadhyaya |first=Prakash |date=13 November 2017 |title=Mersal box office collection: Vijay crowned the king of Rs 100 crore club; consistent performer than Rajinikanth, Ajith |url=https://www.ibtimes.co.in/mersal-box-office-collection-vijay-crowned-king-rs-100-crore-club-consistent-performer-749164 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180606073646/https://www.ibtimes.co.in/mersal-box-office-collection-vijay-crowned-king-rs-100-crore-club-consistent-performer-749164 |archive-date=6 June 2018 |access-date=14 May 2021 |website=IBTimes India}}</ref> '''තලපති''' ලෙස සඳහන් වේ ( {{Translations|Commander}} ), විජයට ජාත්‍යන්තර වශයෙන් සැලකිය යුතු අනුගාමික පිරිසක් සිටී. <ref name="herald-4">{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Sriram |first=Sowmiya |date=December 3, 2021 |title=29 Years of Vijay Supremacy |url=http://www.indiaherald.com/Movies/Read/994449433/-Years-of-Vijay-Supremacy |archive-url=https://web.archive.org/web/20221220062002/https://www.indiaherald.com/Movies/Read/994449433/-Years-of-Vijay-Supremacy |archive-date=December 20, 2022 |access-date=December 20, 2022 |website=indiaherald.com}}</ref> <ref name="economic times">{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=June 20, 2022 |title=Thalapathy Vijay's first-look from 'Thalapathy 66' wins over fans, makers to reveal more details ahead of actor's 48th birthday |url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/thalapathy-vijays-first-look-from-thalapathy-66-wins-over-fans-makers-to-reveal-more-details-ahead-of-actors-48th-birthday/articleshow/92330866.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221220110711/https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/thalapathy-vijays-first-look-from-thalapathy-66-wins-over-fans-makers-to-reveal-more-details-ahead-of-actors-48th-birthday/articleshow/92330866.cms |archive-date=December 20, 2022 |access-date=December 20, 2022 |website=The Economic Times}}</ref> ඔහු [[ඕසකා|ඔසාකා හොඳම නළුවා සම්මානය]] සහ දකුණු ඉන්දීය ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට සම්මානය ඇතුළු සම්මාන කිහිපයක් දිනා ඇත . <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Bureau |first=Entertainment |date=May 22, 2023 |title=Thalapathy Vijay Wins Best Actor Award At Osaka Asian Film Festival In Japan |url=https://www.news18.com/movies/thalapathy-vijay-wins-best-actor-award-at-osaka-tamil-film-festival-in-japan-7882879.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230522173400/https://www.news18.com/movies/thalapathy-vijay-wins-best-actor-award-at-osaka-tamil-film-festival-in-japan-7882879.html |archive-date=May 22, 2023 |access-date=May 22, 2023 |website=News18}}</ref> <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=13 December 2018 |title=Vijay collects his IARA Award for 'Mersal' in person |url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-collects-his-iara-award-mersal-person-93275#:~:text=The%20International%20Achievement%20Recognition%20Awards,gave%20the%20event%20a%20miss. |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210417121006/https://www.thenewsminute.com/article/vijay-collects-his-iara-award-mersal-person-93275#:~:text=The%20International%20Achievement%20Recognition%20Awards,gave%20the%20event%20a%20miss. |archive-date=17 April 2021 |access-date=23 December 2020}}</ref> 2023 දී ඔහු ඉන්දියාවේ ඉහළම වැටුප් ලබන නළුවා බවට පත් වූ අතර ලෝකයේ ඉහළම වැටුප් ලබන නළුවෙකු බවට පත්විය. <ref name="200 crore">{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Bureau |first=Entertainment |date=May 29, 2023 |title=Thalapathy Vijay Gets Rs 200 Crore For Next Film, Becomes Highest-paid Indian Actor: Reports |url=https://www.news18.com/movies/thalapathy-vijay-gets-rs-200-crore-for-next-film-becomes-highest-paid-indian-actor-reports-7947139.html |access-date=July 17, 2023 |website=News18}}</ref> ඔහුගේ පියා, [[:en:S._A._Chandrasekhar|S. A. චන්ද්‍රසේකර්]], දෙමළ චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂවරයෙක්වන අතර, ඔහුගේ මව, [[:en:Shoba_Chandrasekhar|ශෝබා චන්ද්‍රසේකර්]], පසුබිම් ගායිකාවක් සහ කර්නාටක ගායන ශිල්පිනියකි.ඔහුගේ පියා [[ක්‍රිස්තියානි ආගම|ක්‍රිස්තියානි]] සම්භවයක් ඇති අයෙකු වන අතර මව හින්දු භක්තිකයෙකි.විජය බව්තීස්ම වූයේ වයස අවුරුදු 12 දීය.විජයට විද්‍යා නම් සහෝදරියක් සිටි අතර ඇය වයස අවුරුදු දෙකේදී මිය ගියාය. මුලින් කෝඩම්බක්කම්හි ෆාතිමා මෙට්‍රික් උසස් ද්විතීයික පාසලට ඇතුළත් වූ විජේ පසුව විරුගම්බක්කම්හි බාලලොක් මෙට්‍රික් උසස් ද්විතීයික පාසලට සම්බන්ධ වූ අතර [[:en:Loyola_College,_Chennai|ලොයෝලා විද්‍යාලයෙන්]] දෘශ්‍ය සන්නිවේදනය පිළිබඳ උපාධියක් හැදෑරීමට ගියේය. වයස අවුරුදු 18 දී ඉගෙනුම ලබන අතරතුර, ඔහු තම පියාගෙන් "ඔහුව දියත් කරනවාද" කියා ඇසුවේය. == යොමු කිරීම් == fyfivokafnfx5p6h05h553g0fbxdgw9 සැකිල්ල:මානව ප්‍රජනන කායිකවේදය 10 118906 791275 790902 2026-05-23T03:04:00Z Yasasuru 23090 791275 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = මානව ප්‍රජනන කායිකවේදය | title = [[human reproduction|ලිංගික ප්‍රජනනය]] පිළිබඳ [[මානව කායිකවේදය]] | listclass = hlist | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | group1 = [[ඔසප් චක්‍රය]] | list1 = * [[Menarche]] * [[ආර්තවය]] * [[Follicular phase]] * [[Ovulation]] * [[Luteal phase]] | group2 = [[Gametogenesis]] | list2 = * [[Spermatogenesis]] ** [[spermatogonium]] ** [[spermatocyte]] ** [[spermatid]] ** [[ශුක්‍රාණු]] * [[Oogenesis]] **[[oogonium]] ** [[oocyte]] ** [[Immature ovum|ootid]] ** [[Egg cell|ovum]] * [[ජනක සෛල]] ** [[gonocyte]] ** [[gamete]] | group3 = [[Human sexual activity]] | list3 = * [[Sexual arousal]] * [[Sexual intercourse]] * [[Masturbation]] * [[Erection]] * [[Orgasm]] * [[Ejaculation]] * [[Insemination]] * [[Human fertilization|Fertilization]] / [[Fertility]] * [[Implantation (embryology)|Implantation]] * [[ගර්භනීභාවය]] * [[Postpartum period]] * [[Mechanics of human sexuality|Mechanics of sex]] | group4 = [[Development of the reproductive system|Development of the<br> reproductive system]] | list4 = * [[Sexual differentiation in humans|Sexual differentiation]] ** [[Sexual dimorphism]] ** [[Feminization (biology)|Feminization]] ** [[Virilization]] * [[Puberty]] ** [[Gonadarche]] ** [[Tanner scale]] ** [[Pubarche]] ** [[Menarche]] ** [[Spermarche]] ** [[Adrenarche]] * [[Advanced maternal age|Maternal age]]&nbsp;/ [[Paternal age effect|Paternal age]] * [[ආර්තවාභාවය]] | group5 = [[Egg]] | list5 = * [[Egg cell|Ovum]] * [[Oviparity|Oviposition]] * [[Oviparity]] * [[Ovoviviparity]] * [[Viviparity|Vivipary]] | group6 = [[Reproductive endocrinology and infertility|Reproductive endocrinology<br />and infertility]] | list6 = * [[Hypothalamic–pituitary–gonadal axis]] * [[Hypothalamic–pituitary–prolactin axis]] * [[Andrology]] * [[Hormone]] | group7 = [[Breast]] | list7 = * [[Thelarche]] * [[Breast development|Development]] * [[Lactation]] * [[Breastfeeding]] | group8 = [[Human reproductive system]] | list8 = * [[Male reproductive system|Male]] * [[Female reproductive system|Female]] | group9 = Diseases and disorders | list9 = * [[Anorgasmia]] * [[Dysorgasmia]] * [[Dyspareunia]] * [[Erectile dysfunction]] * [[Hard flaccid syndrome]] * [[Premature ejaculation]] * [[Vaginismus]] }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> f5fzgbbnyoerkr9hy3c7kl78flpipma සැකිල්ල:හදිසි ප්‍රතිකාර වෛද්‍යවේදය 10 119744 791224 621969 2026-05-22T17:21:46Z Yasasuru 23090 791224 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = හදිසි ප්‍රතිකාර වෛද්‍යවේදය | title = [[හදිසි ප්‍රතිකාර වෛද්‍යවේදය]] | state = {{{state|autocollapse}}} | bodyclass = hlist | group1 = හදිසි ප්‍රතිකාර වෛද්‍යවේදය | list1 = * [[Emergency department]] * [[Emergency medical services]] * [[Emergency nursing]] * [[Emergency psychiatry]] * [[Golden hour (medicine)|Golden hour]] * [[Medical emergency]] * [[International emergency medicine]] * [[Pediatric emergency medicine]] * [[Pre-hospital emergency medicine]] * [[Major trauma]] * [[Trauma center]] * [[Triage]] | group2 = [[:Category:Emergency medical equipment|Equipment]] | list2 = * [[Bag valve mask]] (BVM) * [[Chest tube]] * [[Defibrillation]] ([[Automated external defibrillator|AED]] * [[Implantable cardioverter-defibrillator|ICD]]) * [[Electrocardiography|Electrocardiogram]] (ECG/EKG) * [[Intraosseous infusion]] (IO) * [[Intravenous therapy]] (IV) * [[Tracheal intubation]] * [[Laryngeal tube]] * [[Combitube]] * [[Nasopharyngeal airway]] (NPA) * [[Oropharyngeal airway]] (OPA) * [[Pocket mask]] | group3 =ඖෂධ | list3 = * [[ඇඩිනොසීන්]] * [[Amiodarone]] * [[Atropine]] * [[ඩොපමීන්]] * [[ඇඩ්රිනලින්|එපිනෙෆ්‍රින්/ඇඩ්‍රිනලීන්]] * [[නැලොක්සෝන්]] * [[මැග්නීසියම් සල්ෆේට්]] * [[සෝඩියම් බයිකාබනේට්]] | group4 = [[:Category:Emergency medicine organisations|Organisations]] | list4 = * [[International Federation for Emergency Medicine]] ([[International Conference on Emergency Medicine]]) * [[American College of Emergency Physicians]] * [[Australasian College for Emergency Medicine]] * [[Canadian Association of Emergency Physicians]] * [[Royal College of Emergency Medicine]] * [[European Society for Emergency Medicine]] * [[Asian Society for Emergency Medicine]] * [[American Academy of Emergency Medicine]] | group5 = [[:Category:Emergency medicine courses|Courses]] / [[:Category:Emergency life support|Life support]] | list5 = * [[First aid]] * [[Cardiopulmonary resuscitation]] (CPR) * [[Mouth-to-mouth resuscitation]] * [[Basic life support]] (BLS) * [[Advanced cardiac life support]] (ACLS) * [[Advanced trauma life support]] (ATLS) * [[Neonatal Resuscitation Program]] (NRP) * [[Acute Care of at-Risk Newborns]] (ACoRN) * [[Pediatric basic life support]] (PBLS) * [[Pediatric Advanced Life Support]] (PALS) * [[Advanced Life Support in Obstetrics]] (ALSO) * [[Care of the Critically Ill Surgical Patient]] (CCrISP) | group6 = Scoring systems | list6 = * [[NACA score]] * [[Injury Severity Score]] |below = * '''{{icon|Category}} [[:Category:Emergency medicine|ප්‍රවර්ගය]]''' * '''{{Icon|Outline}} [[Outline of emergency medicine|Outline]]''' }}<noinclude> {{navbox documentation}} [[Category:Medicine navigational boxes]] </noinclude> r6u32dnndn9eg4jakffcszaslndnfrv සැකිල්ල:ඔසප් චක්‍රය 10 125474 791269 790901 2026-05-23T03:03:17Z Yasasuru 23090 791269 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = ඔසප් චක්‍රය | title = [[ඔසප් චක්‍ර|ඔසප් චක්‍රය]] | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | listclass = hlist | liststyle = background-color: transparent; | group1 = සිදුවීම් සහ අදියර | list1 = * [[ආර්තවය|ඔසප් වීම]] * [[Follicular phase]] * [[Ovulation]] * [[Luteal phase]] | group2 = අවධීන් ලැයිස්තුව | list2 = * [[Menarche]] * [[ආර්තවාභාවය]] | group3 = Tracking | list3 = {{Navbox|child | group1 = Signs | list1 = * [[Basal body temperature]] * [[Cervix#Cervical mucus|Cervical mucus]] * [[Mittelschmerz]] | group2 = Systems | list2 = * [[Fertility awareness]] * [[Calendar-based contraceptive methods|Calendar-based methods]] * [[Billings ovulation method|Billings Ovulation Method]] * [[Creighton Model FertilityCare System|Creighton Model]] }} | group4 = [[Menstrual suppression|Suppression]] | list4 = * [[Extended cycle combined hormonal contraceptive]] * [[Lactational amenorrhea]] | group5 = [[Menstrual disorder|Disorders]] | list5 = * [[Amenorrhea]] * [[Anovulation]] * [[Cryptomenorrhea]] * [[Dysmenorrhea]] * [[Hypomenorrhea]] * [[Irregular menstruation]] * [[Menometrorrhagia]] * [[Menorrhagia|Menorrhagia (hypermenorrhea)]] * [[Metropathia haemorrhagica]] * [[Metrorrhagia]] * [[Oligoamenorrhea]] * [[Oligomenorrhea]] * [[Oligoovulation]] * [[Polymenorrhagia]] * [[Polymenorrhea|Polymenorrhea (epimenorrhea)]] | group6 = Related events | list6 = * [[Folliculogenesis]] * [[Menstrual synchrony]] * [[Premenstrual water retention]] * [[Sexual activity during menstruation|Sexual activity]] | group7 = [[Menstruation and mental health|Mental health]] | list7 = * [[Premenstrual syndrome]] * [[Premenstrual dysphoric disorder]] * [[Menstrual psychosis]] | group8 = Hygiene | list8 = * [[Menstrual hygiene management]] * [[Feminine hygiene]] **[[Sanitary napkin]] **[[Cloth menstrual pad]] **[[Tampon]] **[[Menstrual cup]] **[[Menstrual pad]] **[[Period underwear]] * [[Menstrual Hygiene Day]] | group9 = [[Culture and menstruation|In culture and religion]] | list9 = * [[Chhaupadi]] * [[Menstruation in Islam|In Islam]] * [[Menstrual leave]] * [[Menstrual stigma]] * [[Menstrual suppression]] * [[Menstrual taboo]] * [[Menstruation celebration]] * [[Menstruation hut]] * [[Niddah]] * [[Period poverty]] * [[Sustainable menstruation]] * [[Tampon tax]] }}<noinclude> {{Documentation|content= {{Collapsible option}} [[Category:Physiology navigational boxes]] }}</noinclude> 91da1vnns2mm84kn992g7zbuhk34maw සැකිල්ල:කාන්තා සෞඛ්‍යය 10 125476 791235 618477 2026-05-22T17:57:13Z Yasasuru 23090 791235 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = කාන්තා සෞඛ්‍යය |title = [[File:Women's health icon.svg|x18px]] [[කාන්තා සෞඛ්‍යය|කාන්තා සෞඛ්‍යය]] |state = {{{state|{{{1|}}}}}} |bodyclass = hlist |basestyle = background: #F2D4CE; |group1 = {{longitem|style=line-height:1.2em|[[Sexual and reproductive health|Reproductive <br />health]]}} |list1 = <!--Reproductive health-------------------------------------> {{Navbox|child | basestyle = background: #F2D4CE; |group1 = [[ස්ත්‍රී ප්‍රජනන පද්ධතිය|ප්‍රජනන <br/>පද්ධතිය]] |list1 = * [[Vulva|External female genitalia (vulva)]] ** [[Clitoris]] *** [[Clitoral hood]] ** [[Labia minora]] ** [[Labia majora]] * [[යෝනිය]] * [[ගැබ්ගෙළ]] * [[ගර්භාෂය]] * [[ෆැලෝපීය නාලය]] * [[ඩිම්බකෝෂය]] * [[Reproductive system disease]] | group2 = [[Maternal health|Maternal <br/>health]] |list2= {{Navbox|child | basestyle = background: #F2D4CE; |group1 = [[ගර්භනීභාවය]] |list1 = *[[Unintended pregnancy]] *[[Gravidity and parity]] *[[Obstetrics]] *[[Antenatal care]] *[[Adolescent pregnancy]] *[[Complications of pregnancy]] **[[Hyperemesis gravidarum]] **[[බහිෂ්කේතනක ගර්භනීභාවය]] **[[Miscarriage]] **[[Obstetrical bleeding]] **[[Gestational diabetes]] **[[Hypertensive disease of pregnancy|Hypertension]] ***[[Preeclampsia]] ***[[Eclampsia]] |group2 = [[Childbirth]] |list2 = *[[Midwifery]] *[[Preterm birth]] *[[Multiple births]] *[[Oxytocin]] *[[Obstructed labor]] *[[Cesarian section]] *[[Retained placenta]] *[[Obstetrical fistulae]] **[[Vesicovaginal fistula]] **[[Rectovaginal fistula]] *[[Episiotomy]] **[[Husband stitch]] *[[Postpartum care]] *[[Postpartum confinement]] |list3 = * [[Maternal deaths]] * [[Perinatal mortality]] * [[Stillbirths]] * [[Abortion]] * [[Mother-to-child transmission]] * [[Human sterilization|Sterilization]] **[[Compulsory sterilization]] *[[Breastfeeding and mental health]] }} |group3 = [[Reproductive life plan|Reproductive <br/>life plan]] |list3 = * [[Infertility]] ** [[Childlessness]] ** [[Assisted reproductive technology]] ** [[In vitro fertilization]] * [[Parenting]] **[[Adoption]] **[[Fostering]] |group4 = [[Contraception]] &<br />[[Family planning]] |list4 = * [[Unsafe sex]] * [[Intrauterine device]]s * [[Oral contraceptive pill|Oral contraceptives]] * [[කොන්ඩම]] * [[Contraceptive prevalence]] * [[Contraceptive security]] * [[Planned parenthood]] * [[Fertility awareness]] |group5 = [[Menstruation]] |list5 = * [[Culture and menstruation]] * [[Feminine hygiene]] * [[Menarche]] * [[Menstrual cycle]] * [[Menstrual aids]] **[[Cloth menstrual pad]] **[[Menstrual cup]] ** [[Tampon]] ** [[Sanitary napkin|Sanitary pad]] * [[Dysmenorrhea]] * [[Menorrhagia]] * [[Amenorrhoea]] * [[Menopause]] **[[Hormone replacement therapy]] }} <!--Sexual health-------------------------------------> |group2 = Sexual <br/>health |list2 = {{Navbox|child | basestyle = background: #F2D4CE; |group1 = [[Sexually transmitted infections|Sexually transmitted<br />infections]] |list1 = * [[HIV]] * [[Human papilloma virus]] ** [[HPV vaccine]] * [[Pelvic inflammatory disease]] |list2 = * [[Female genital mutilation]] ** [[Clitoridectomy]] ** [[Infibulation]] * [[Breast binding]] * [[Breast health]] * [[Breast ironing]] * [[Child marriage]] * [[Dyspareunia]] * [[Forced marriage]] * [[Gynaecological disorders]] ** [[Vaginitis]] * [[Leblouh]] * [[Polygamy]] * [[Sexual intercourse]] * [[Orgasm]] * [[Puberty]] * [[Sex differences]] * [[Sex education]] }} <!-- Non-reproductive health-------------------------------------> |group3 = Non-reproductive<br/> health |list3 = {{Navbox|child | basestyle = background: #F2D4CE; | group1 = [[Violence against women|Violence <br/>against women]] | list1 = * [[Abuse during childbirth]] * [[Domestic violence]] ** [[Domestic violence and pregnancy|Pregnancy]] * [[Intimate partner violence]] * [[Misogyny]] * [[Sexual harassment]] * [[Sexual assault]] **[[Rape]] * [[Femicide]] * [[Gender discrimination]] | group4 = [[Non-communicable diseases|Non-communicable <br/>diseases]] | list4 = {{Navbox|child | basestyle = background: #F2D4CE; | group1 = [[Cancer]] | list1 = *[[Lung cancer]] *[[Breast cancer]] *[[Uterine cancer]] **[[Endometrial cancer]] **[[Cervical cancer]] ***[[Papanicolaou test]] *[[Ovarian cancer]] }} * [[Cardiovascular disease]] * [[Dementia]] **[[Alzheimer's disease]] * [[Bone health]] **[[Osteoporosis]] ***[[Hip fracture]] * [[Anaemia]] }} * [[Mental health]] ** [[Anxiety]] ** [[Depression (mood)|Depression]] *** [[Major depressive disorder]] * [[Urinary tract]] ** [[Urethra]] ** [[Urinary tract infection]] ** [[Urinary incontinence]] <!--- Sociocultural factors --> |group4 = Sociocultural <br/>factors |list4 = * [[Poverty]] * [[Disadvantaged]] * [[Gender equality]] * [[Healthcare inequality]] * [[Gender disparities in health]] * [[Social determinants of health]] * [[Reproductive justice]] * [[Women's empowerment]] <!--- Politics, Research & Advocacy --> |group5 = Politics, Research<br />& Advocacy |list5 = {{Navbox|child | basestyle = background: #F2D4CE; |group1 = [[United Nations]] |list1 = * [[The Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women]] * [[Declaration on the elimination of violence against women]] * [[International Day of the Girl Child]] * [[Commission on the Status of Women]] * [[UN Women]] |group2 = [[United States]] |list2 = * [[Office of Research on Women's Health]] * [[Women's Health Initiative]] }} * [[International Center for Research on Women]] * [[Nurses' Health Study]] * [[Black Women's Health Study]] * [[Cartwright Inquiry]] * [[Society for Women's Health Research]] <!-- Women's health by country --> |group6 = Women's health<br />by country |list6 = * [[Women's health in China|China]] * [[Women's health in Ethiopia|Ethopia]] * [[Women's health in India|India]] ** [[Family planning in India|Family planning]] * [[Women's reproductive health in Russia|Russia]] * [[Birth control in the United States]] |below = * {{icon|Category}}'''[[:Category:Women's health|ප්‍රවර්ගය]]''' * {{icon|Commons}}'''[[commons:Category:Women's health|කොමන්ස්]]''' * {{icon|WikiProject}}'''[[Wikipedia:WikiProject Women's Health|විකිව්‍යාපෘතිය]]''' }}<noinclude> {{documentation|content= {{Caution |{{tl|women's health sidebar}} exists as an alternate version of this template. Any content changes made here should be applied there as well.}} {{collapsible option}} [[Category:Health and fitness navigational boxes]] [[Category:Reproduction-related templates]] [[ප්‍රවර්ගය:කාන්තා සෞඛ්‍යය|*]] }} </noinclude> b8klw8q5wrvwg8jwbdmrnygkpuywpus ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:රක්තවේදය 15 127246 791252 621459 2026-05-23T02:56:19Z Lee 85 Lee විසින් [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Hematology]] සිට [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:රක්තවේදය]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී 621459 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! oldid || date/time || username || edit summary |---- | 954453540 || 2020-05-02T13:52:06Z || 50.26.172.216 || <nowiki></nowiki> |---- | 583122136 || 2013-11-24T18:20:56Z || Derek Andrews || <nowiki>brief explanation of subject</nowiki> |---- | 552712319 || 2013-04-29T12:04:49Z || Cydebot || <nowiki>Robot - Removing category Subjects taught in medical school per [[WP:CFD|CFD]] at [[Wikipedia:Categories for discussion/Log/2013 April 22]].</nowiki> |---- | 543793177 || 2013-03-13T08:13:28Z || Addbot || <nowiki>[[User:Addbot|Bot:]] Migrating 56 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q6585528]]</nowiki> |---- | 538382284 || 2013-02-15T11:05:00Z || DarafshBot || <nowiki>r2.7.1) (Robot: Adding [[kk:Санат:Гематология]]</nowiki> |---- | 529830465 || 2012-12-26T13:48:36Z || Makecat-bot || <nowiki>r2.7.3) (Robot: Adding [[war:Kaarangay:Hematolohiya]]</nowiki> |---- | 503998999 || 2012-07-24T19:49:50Z || VolkovBot || <nowiki>r2.7.2) (Robot: Adding [[el:Κατηγορία:Αιματολογία]]</nowiki> |---- | 497745216 || 2012-06-15T17:25:17Z || Chobot || <nowiki>r2.6.5) (Robot: Adding [[sh:Kategorija:Hematologija]]</nowiki> |---- | 462091704 || 2011-11-23T11:57:07Z || EmausBot || <nowiki>r2.6.4) (Robot: Adding [[szl:Kategoria:Hematologijo]]</nowiki> |---- | 461741269 || 2011-11-21T09:35:41Z || CocuBot || <nowiki>r2.7.1) (Robot: Removing [[szl:Kategoria:Hematolůgijo]]</nowiki> |---- | 418612376 || 2011-03-13T13:43:36Z || TXiKiBoT || <nowiki>r2.4.6) (robot Adding: [[jv:Kategori:Hematologi]], [[ur:زمرہ:دمیات]]</nowiki> |---- | 400564210 || 2010-12-04T22:33:20Z || Luckas-bot || <nowiki>r2.5.2) (robot Adding: [[be:Катэгорыя:Гематалогія]]</nowiki> |---- | 393863773 || 2010-10-30T21:50:04Z || FoxBot || <nowiki>robot Adding: [[lv:Kategorija:Hematoloģija]]</nowiki> |---- | 392565839 || 2010-10-24T09:05:18Z || TXiKiBoT || <nowiki>robot Adding: [[gl:Categoría:Hematoloxía]]</nowiki> |---- | 388215889 || 2010-10-02T03:35:04Z || SporkBot || <nowiki>Merging catmore/catmain/catmore1/catmore2 per discussion and [[WP:TFD]]</nowiki> |---- | 369465072 || 2010-06-22T00:45:56Z || Funandtrvl || <nowiki>Adding category [[:Category:Subjects taught in medical school]] (using [[WP:HOTCAT|HotCat]])</nowiki> |---- | 367711703 || 2010-06-13T03:49:50Z || TXiKiBoT || <nowiki>robot Adding: [[tl:Kaurian:Hematolohiya]]</nowiki> |---- | 355097603 || 2010-04-10T07:23:17Z || KLITE789 || <nowiki></nowiki> |---- | 352332340 || 2010-03-27T13:24:19Z || TXiKiBoT || <nowiki>robot Adding: [[bar:Kategorie:Hämatologie]]</nowiki> |---- | 351671418 || 2010-03-24T00:16:44Z || Scottalter || <nowiki>removed incorrect description - this category is for the medical specialty; [[:Category:Blood disorders]] is for blood disorders</nowiki> |---- | 350833649 || 2010-03-19T18:38:20Z || DSisyphBot || <nowiki>robot Modifying: [[an:Categoría:Hematolochía]]</nowiki> |---- | 331152981 || 2009-12-11T21:14:54Z || TXiKiBoT || <nowiki>robot Adding: [[lt:Kategorija:Hematologija]]</nowiki> |---- | 325280777 || 2009-11-11T18:12:38Z || TXiKiBoT || <nowiki>robot Adding: [[an:Categoría:Ematolochía]]</nowiki> |---- | 312530645 || 2009-09-08T04:43:27Z || TXiKiBoT || <nowiki>robot Adding: [[ga:Catagóir:Haemaiteolaíocht]]</nowiki> |---- | 312520869 || 2009-09-08T03:24:25Z || TXiKiBoT || <nowiki>robot Adding: [[cy:Categori:Haemotoleg]]</nowiki> |---- | 309646536 || 2009-08-23T19:23:53Z || Erud || <nowiki></nowiki> |---- | 298133941 || 2009-06-23T14:41:10Z || JAnDbot || <nowiki>robot Adding: [[bs:Kategorija:Hematologija]]</nowiki> |---- | 293588563 || 2009-05-31T21:29:01Z || 216.86.113.139 || <nowiki>io</nowiki> |---- | 284824789 || 2009-04-19T16:06:51Z || 89.232.15.69 || <nowiki></nowiki> |---- | 280339180 || 2009-03-29T02:50:13Z || Bojilov || <nowiki>recategorizing</nowiki> |---- | 272227321 || 2009-02-21T08:12:22Z || ELLusKa 86 || <nowiki>iw</nowiki> |---- | 269394282 || 2009-02-08T21:47:34Z || BotMultichill || <nowiki>Changing commonscat link from [[:Commons:Category:Haematology|Haematology]] to [[:Commons:Category:Hematology|Hematology]]</nowiki> |---- | 262147254 || 2009-01-05T19:45:02Z || Natox || <nowiki></nowiki> |---- | 261454272 || 2009-01-02T14:16:32Z || OKBot || <nowiki>robot Adding: [[fa:رده:خون‌شناسی]]</nowiki> |---- | 255401356 || 2008-12-02T11:44:35Z || VolkovBot || <nowiki>robot Adding: [[lb:Kategorie:Hämatologie]]</nowiki> |---- | 254232599 || 2008-11-26T14:42:37Z || VolkovBot || <nowiki>robot Adding: [[szl:Kategoria:Hematolůgijo]]</nowiki> |---- | 251532201 || 2008-11-13T10:27:42Z || VolkovBot || <nowiki>robot Adding: [[oc:Categoria:Ematologia]]</nowiki> |---- | 246522747 || 2008-10-20T16:36:25Z || JAnDbot || <nowiki>robot Removing: [[szl:Kategoria:Hematolůgja]]</nowiki> |---- | 245427284 || 2008-10-15T12:06:32Z || VolkovBot || <nowiki>robot Adding: [[mk:Категорија:Хематологија]]</nowiki> |---- | 225083993 || 2008-07-11T20:14:40Z || BotMultichill || <nowiki>Commons cat fix</nowiki> |---- | 224999173 || 2008-07-11T11:36:57Z || BotMultichill || <nowiki>Commons -> commonscat</nowiki> |---- | 219939149 || 2008-06-17T15:23:09Z || Chobot || <nowiki>robot Adding: [[szl:Kategoria:Hematolůgja]]</nowiki> |---- | 211637008 || 2008-05-11T10:48:44Z || Tonipares || <nowiki></nowiki> |---- | 190269083 || 2008-02-09T23:03:01Z || Ivan Bajlo || <nowiki>+sr</nowiki> |---- | 188394067 || 2008-02-01T15:53:55Z || Ivan Bajlo || <nowiki>+hr</nowiki> |---- | 175629408 || 2007-12-04T02:24:26Z || Chobot || <nowiki>robot Adding: [[ro:Categorie:Hematologie]], [[sk:Kategória:Hematológia]]</nowiki> |---- | 172644763 || 2007-11-20T05:15:17Z || Drgarden || <nowiki></nowiki> |---- | 160660592 || 2007-09-27T09:41:17Z || Chobot || <nowiki>robot Adding: [[nds:Kategorie:Hämatologie]]</nowiki> |---- | 143203448 || 2007-07-08T01:18:26Z || 84.92.151.63 || <nowiki></nowiki> |---- | 133994299 || 2007-05-28T03:01:34Z || AlnoktaBOT || <nowiki>robot Adding: [[ar:تصنيف:علم الدم]]</nowiki> |---- | 126275224 || 2007-04-27T00:16:01Z || BetBot~enwiki || <nowiki>robot Adding: [[sq:Category:Hematologji]]</nowiki> |---- | 124549571 || 2007-04-21T06:06:31Z || Rustavo || <nowiki></nowiki> |---- | 88474322 || 2006-11-17T19:21:29Z || 84.94.169.227 || <nowiki></nowiki> |---- | 81723742 || 2006-10-16T03:54:10Z || Tano4595 || <nowiki>plantilla a imágenes commons</nowiki> |---- | 80177344 || 2006-10-08T08:34:47Z || Escarbot || <nowiki>robot Adding: [[it:Categoria:Ematologia]]</nowiki> |---- | 71644350 || 2006-08-24T18:22:46Z || Ph.eyes || <nowiki></nowiki> |---- | 70178101 || 2006-08-17T06:25:11Z || DHN-bot~enwiki || <nowiki>robot Adding: eu</nowiki> |---- | 63040791 || 2006-07-10T13:24:34Z || Tlusťa || <nowiki>+cs</nowiki> |---- | 61337383 || 2006-06-30T07:32:43Z || YurikBot || <nowiki>robot Adding: [[id:Kategori:Hematologi]]</nowiki> |---- | 56173827 || 2006-05-31T18:36:14Z || Appleseed || <nowiki></nowiki> |---- | 41131312 || 2006-02-25T06:15:53Z || 219.37.104.10 || <nowiki></nowiki> |---- | 36402702 || 2006-01-23T20:46:23Z || NTBot~enwiki || <nowiki>robot Adding: tr</nowiki> |---- | 31727995 || 2005-12-17T13:23:24Z || KocjoBot~enwiki || <nowiki>robot Adding: nl</nowiki> |---- | 29965197 || 2005-12-03T00:09:58Z || KocjoBot~enwiki || <nowiki>robot Adding: sl</nowiki> |---- | 26936545 || 2005-10-31T02:20:14Z || Arisa || <nowiki>+vi</nowiki> |---- | 24822510 || 2005-10-05T16:46:50Z || YurikBot || <nowiki>robot Adding: es, pt</nowiki> |---- | 22471490 || 2005-09-03T14:09:33Z || 58.73.76.53 || <nowiki></nowiki> |---- | 19848783 || 2005-07-29T12:03:29Z || Lipothymia || <nowiki></nowiki> |---- | 19716478 || 2005-07-27T14:42:50Z || Maximaximax || <nowiki>+ru:</nowiki> |---- | 19118737 || 2005-07-19T01:00:26Z || Александър || <nowiki>+bg:</nowiki> |---- | 16509985 || 2005-01-31T00:49:09Z || Aranel || <nowiki>move cat per cfd</nowiki> |---- | 9810157 || 2004-11-12T19:15:55Z || 80.57.12.180 || <nowiki>interwiki de: fr:</nowiki> |---- | 7388140 || 2004-10-21T19:52:57Z || Altenmann || <nowiki></nowiki> |---- | 6757309 || 2004-09-29T00:54:32Z || Bryan Derksen || <nowiki>reversing direction of subcategorization</nowiki> |---- | 6224649 || 2004-09-05T20:21:19Z || Fuelbottle || <nowiki>{{catmore}}</nowiki> |---- | 5677275 || 2004-05-31T09:31:04Z || Jfdwolff || <nowiki>New</nowiki> |} 9jgqyidwop4k12c7iv2wrkw1c7jc7on ප්‍රවර්ගය:රක්තවේදය 14 127247 791250 670241 2026-05-23T02:56:18Z Lee 85 Lee විසින් [[ප්‍රවර්ගය:Hematology]] සිට [[ප්‍රවර්ගය:රක්තවේදය]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී 670241 wikitext text/x-wiki {{Commons cat|Hematology}} {{Cat main|Hematology}} Hematology is the study of blood, the blood-forming organs, and blood diseases. [[ප්‍රවර්ගය:වෛද්‍ය විශේෂතා]] [[ප්‍රවර්ගය:ලේ]] {{CatAutoTOC}} 91v0dhg5ee0jn44g6vwny3806rsyrqp ප්‍රවර්ගය:Transfusion medicine 14 127249 791295 669412 2026-05-23T03:07:53Z Pinthura 45635 Bot: Replacing category Hematology with [[:ප්‍රවර්ගය:රක්තවේදය|රක්තවේදය]] 791295 wikitext text/x-wiki {{Transfusion medicine|state=collapsed}} {{Cat main|Transfusion medicine}} [[Category:Clinical pathology]] [[ප්‍රවර්ගය:ලේ]] [[Category:Serology]] [[ප්‍රවර්ගය:රක්තවේදය]] {{CatAutoTOC}} ay11axp4idyyl4ixmunhfh1h21l8ypl සැකිල්ල:Gram-negative proteobacterial diseases 10 156374 791381 674738 2026-05-23T08:18:05Z Yasasuru 23090 791381 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Gram-negative proteobacterial diseases | state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} | title = [[Pseudomonadota]]-associated [[Gram-negative bacterial infection]]s | bodyclass = hlist | group1 = [[Alphaproteobacteria|α]] | list1 = {{Navbox|child | groupstyle = background-color: PowderBlue | group1 = [[Rickettsiales]] | list1 = {{Navbox|child | groupstyle = background-color: PowderBlue | group1 = [[Rickettsiaceae]]/<br />([[Rickettsiosis|Rickettsioses]]) | list1 = {{Navbox|child | groupstyle = background-color: PowderBlue | group1 = [[Typhus]] | list1 = * ''[[Rickettsia typhi]]'' ** [[Murine typhus]] * ''[[Rickettsia prowazekii]]'' ** [[Epidemic typhus]], [[Brill–Zinsser disease]], [[Flying squirrel typhus]] | group2 = [[Spotted fever|Spotted<br />fever]] | list2 = {{Navbox|child | groupstyle = background-color: PowderBlue | group1 = [[Tick-borne disease|Tick-borne]] | list1 = * ''[[Rickettsia rickettsii]]'' ** [[Rocky Mountain spotted fever]] * ''[[Rickettsia conorii]]'' ** [[Boutonneuse fever]] * ''[[Rickettsia japonica]]'' ** [[Japanese spotted fever]] * ''[[Rickettsia sibirica]]'' ** [[North Asian tick typhus]] * ''[[Rickettsia australis]]'' ** [[Queensland tick typhus]] * ''[[Rickettsia honei]]'' ** [[Flinders Island spotted fever]] * ''[[Rickettsia africae]]'' ** [[African tick bite fever]] * ''[[Rickettsia parkeri]]'' ** [[American tick bite fever]] * ''[[Rickettsia aeschlimannii]]'' ** [[Rickettsia aeschlimannii infection|''Rickettsia aeschlimannii'' infection]] | group2 = [[Mite#Clinical significance|Mite-borne]] | list2 = * ''[[Rickettsia akari]]'' ** [[Rickettsialpox]] * ''[[Orientia tsutsugamushi]]'' ** [[Scrub typhus]] | group3 = [[Flea#Fleas as a vector|Flea-borne]] | list3 = * ''[[Rickettsia felis]]'' ** [[Flea-borne spotted fever]] }} }} | group2 = [[Anaplasmataceae]] | list2 = * [[Ehrlichiosis]]: ''[[Anaplasma phagocytophilum]]'' ** [[Human granulocytic anaplasmosis]], [[Anaplasmosis]] * ''[[Ehrlichia chaffeensis]]'' ** [[Human monocytotropic ehrlichiosis]] * ''[[Ehrlichia ewingii]]'' ** [[Ehrlichiosis ewingii infection]] }} | group2 = [[Hyphomicrobiales]] | list2 = {{Navbox|child | groupstyle = background-color: PowderBlue | group1 = [[Brucellaceae]] | list1 = * ''[[Brucella abortus]]'' ** [[Brucellosis]] | group2 = [[Bartonella|Bartonellaceae]] | list2 = * [[Bartonellosis]]: ''[[Bartonella henselae]]'' ** [[Cat-scratch disease]] * ''[[Bartonella quintana]]'' ** [[Trench fever]] * Either ''B. henselae'' or ''B. quintana'' ** [[Bacillary angiomatosis]] * ''[[Bartonella bacilliformis]]'' ** [[Carrion's disease]], [[Verruga peruana]] }} }} | group2 = [[Betaproteobacteria|β]] | list2 = {{Navbox|child | groupstyle = background-color: PowderBlue | group1 = [[Neisseriaceae|Neisseriales]] | list1 = {{Navbox|child | groupstyle = background-color: PowderBlue | group1 = [[Maltose|M+]] | list1 = * ''[[Neisseria meningitidis|Neisseria meningitidis/meningococcus]]'' ** [[Meningococcal disease]], [[Waterhouse–Friderichsen syndrome]], [[Meningococcal septicaemia]] | group2 = [[Maltose|M−]] | list2 = * ''[[Neisseria gonorrhoeae|Neisseria gonorrhoeae/gonococcus]]'' ** [[Gonorrhea]] | group3 = {{nobold|''ungrouped:''}} | list3 = * ''[[Eikenella corrodens]]''/''[[Kingella kingae]]'' ** [[HACEK organisms|HACEK]] * ''[[Chromobacterium violaceum]]'' ** [[Chromobacteriosis infection]] }} | group2 = [[Burkholderiales]] | list2 = * ''[[Burkholderia pseudomallei]]'' ** [[Melioidosis]] * ''[[Burkholderia mallei]]'' ** [[Glanders]] * ''[[Burkholderia cepacia complex]]'' * ''[[Bordetella pertussis]]/[[Bordetella parapertussis]]'' ** [[Pertussis]] }} | group3 = [[Gammaproteobacteria|γ]] | list3 = {{Navbox|child | groupstyle = background-color: PowderBlue | group1 = [[Enterobacteriaceae|Enterobacteriales]]<br />([[Oxidase test#OX−|OX−]]) | list1 = {{Navbox|child | groupstyle = background-color: PowderBlue | group1 = [[MacConkey agar#Lac+|Lac+]] | list1 = * ''[[Klebsiella pneumoniae]]'' ** [[Rhinoscleroma]], [[Pneumonia]] * ''[[Klebsiella granulomatis]]'' ** [[Granuloma inguinale]] * ''[[Klebsiella oxytoca]]'' * ''[[Escherichia coli]]'': [[Enterotoxigenic Escherichia coli|Enterotoxigenic]] * [[Enteroinvasive Escherichia coli|Enteroinvasive]] * [[Verotoxin-producing Escherichia coli|Enterohemorrhagic]] * [[Escherichia coli O157:H7|O157:H7]] * [[Escherichia coli O104:H4|O104:H4]] ** [[Hemolytic-uremic syndrome]] * ''[[Enterobacter aerogenes]]/[[Enterobacter cloacae]]'' | group2 = [[MacConkey agar#Slow|Slow/weak]] | list2 = * ''[[Serratia marcescens]]'' ** [[Serratia infection|''Serratia'' infection]] * ''[[Citrobacter koseri]]''/''[[Citrobacter freundii]]'' | group3 = [[MacConkey agar#Lac−|Lac−]] | list3 = {{Navbox|child | groupstyle = background-color: PowderBlue | group1 = [[Bismuth sulfite agar|H2S+]] | list1 = * ''[[Salmonella enterica]]'' ** [[Typhoid fever]], [[Paratyphoid fever]], [[Salmonellosis]] | group2 = H2S− | list2 = * ''[[Shigella dysenteriae]]/[[Shigella sonnei|sonnei]]/[[Shigella flexneri|flexneri]]/[[Shigella boydii|boydii]]'' ** [[Shigellosis]], [[Bacillary dysentery]] * ''[[Proteus mirabilis]]''/''[[Proteus vulgaris]]'' * ''[[Yersinia pestis]]'' ** [[Plague (disease)|Plague]]/[[Bubonic plague]] * ''[[Yersinia enterocolitica]]'' ** [[Yersiniosis]] * ''[[Yersinia pseudotuberculosis]]'' **[[Far East scarlet-like fever]] }} }} | group2 = [[Pasteurellaceae|Pasteurellales]] | list2 = {{Navbox|child | groupstyle = background-color: PowderBlue | group1 = {{nobold|''[[Haemophilus]]:''}} | list1 = * ''[[Haemophilus influenzae|H. influenzae]]'' ** [[Haemophilus meningitis|''Haemophilus'' meningitis]] ** [[Brazilian purpuric fever]] * ''[[Haemophilus ducreyi|H. ducreyi]]'' ** [[Chancroid]] * ''[[Haemophilus parainfluenzae|H. parainfluenzae]]'' ** [[HACEK organisms|HACEK]] | group2 = {{nobold|''[[Pasteurella multocida]]''}} | list2 = * [[Pasteurellosis]] * ''[[Actinobacillus]]'' ** [[Actinobacillosis]] | group3 = {{nobold|''[[Aggregatibacter actinomycetemcomitans]]''}} | list3 = * [[HACEK organisms|HACEK]] }} | group3 = [[Legionellales]] | list3 = * ''[[Legionella pneumophila]]/[[Legionella longbeachae]]'' ** [[Legionnaires' disease]] * ''[[Coxiella burnetii]]'' ** [[Q fever]] | group4 = [[Thiotrichales]] | list4 = * ''[[Francisella tularensis]]'' ** [[Tularemia]] | group5 = [[Vibrionaceae]] | list5 = * ''[[Vibrio cholerae]]'' ** [[Cholera]] * ''[[Vibrio vulnificus]]'' * ''[[Vibrio parahaemolyticus]]'' * ''[[Vibrio alginolyticus]]'' * ''[[Plesiomonas shigelloides]]'' | group6 = [[Pseudomonadales]] | list6 = * ''[[Pseudomonas aeruginosa]]'' ** [[Pseudomonas infection|''Pseudomonas'' infection]] * ''[[Moraxella catarrhalis]]'' * ''[[Acinetobacter baumannii]]'' | group7 = [[Xanthomonadaceae]] | list7 = * ''[[Stenotrophomonas maltophilia]]'' | group8 = [[Cardiobacteriaceae]] | list8 = * ''[[Cardiobacterium hominis]]'' ** [[HACEK organisms|HACEK]] | group9 = [[Aeromonadales]] | list9 = * ''[[Aeromonas hydrophila]]/[[Aeromonas veronii]]'' ** [[Aeromonas infection|''Aeromonas'' infection]] }} | group4 = [[Campylobacterota|ε]] | list4 = {{Navbox|child | groupstyle = background-color: PowderBlue | group1 = [[Campylobacterales]] | list1 = * ''[[Campylobacter jejuni]]'' ** [[Campylobacteriosis]], [[Guillain–Barré syndrome]] * ''[[හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි|Helicobacter pylori]]'' ** [[Peptic ulcer]], [[MALT lymphoma]], [[Gastric cancer]] * ''[[Helicobacter cinaedi]]'' ** [[Helicobacter cellulitis|''Helicobacter'' cellulitis]] }} }}<noinclude> {{collapsible option}} [[ප්‍රවර්ගය:බෝවන රෝග පිළිබඳ සැකිලි]] </noinclude> arjaxkvgy81g855fd6ozd8ukowd00bv පරිශීලක:CeylonChingu 2 180950 791349 791012 2026-05-23T07:06:49Z CeylonChingu 44932 791349 wikitext text/x-wiki {{#babel:si-N | en-5 | ta-2| ko-2 | es-1 | hi-3 }} WikiProjectMed translation task force Coordinator/ Volunteer Support Network Member {{User Translator|si|proofreader=yes}} tjpnl2ms18bnhd6bu5arpbxiht2f8uz ආර්ජන්ටිනාවේ ඉතිහාසය 0 181872 791394 748524 2026-05-23T10:50:45Z ඩී.සඳරුක් 76924 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 791394 wikitext text/x-wiki === පූර්ව-කොලොම්බියානු යුගය === [[File:Cueva_de_las_Manos_(6811931046).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cueva_de_las_Manos_(6811931046).jpg|වම|thumb|සැන්ටා කෲස් පළාතේ අත් ගුහාව]] සාක්ෂිවලින් පෙනී යන්නේ වසර 21,000 කට පෙර වර්තමාන ආර්ජන්ටිනාව ලෙස හඳුන්වන ප්‍රදේශයේ මිනිසුන් වාසය කළ බවයි. 2015 දී, නියෝස්ක්ලෙරොකැලිප්ටස් නම් විශාල, වඳ වී ගිය සන්නද්ධ ක්ෂීරපායියෙකුගේ පොසිල අස්ථි බුවනෝස් අයර්ස් අසලින් සොයා ගන්නා ලදී. මෙම අස්ථිවල ගල් ආයුධවලින් මස් කැපීම පෙන්නුම් කරන කැපුම් සලකුණු තිබූ අතර, එය අවසාන ග්ලැසියර උපරිමය අතරතුර මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් ඇඟවුම් කරයි.<ref>{{Cite web |title=Butchered animal bones indicate earliest human presence in southern South America |url=https://www.reuters.com/world/americas/butchered-animal-bones-indicate-earliest-human-presence-southern-south-america-2024-07-17/}}</ref>{{sfn|Abad de Santillán|1971|p=17}} තවත් දකුණින්, සැන්ටා කෲස් පළාතේ පියෙඩ්‍රා මියුසියෝ අඩවියෙන් වසර 11,000 ක් පමණ පැරණි මිනිස් අවශේෂ සහ කෞතුක වඳ වී ගිය මෙගාෆූනා සමඟ සම්බන්ධ හෙල්ල හිස් ඇතුළත් වන අතර, එය මුල් වැසියන්ගේ දියුණු දඩයම් පිළිවෙත් ඉස්මතු කරයි.<ref>{{Cite web |title=Welcome Argentina |url=http://www.welcomeargentina.com/paseos/paseostruncado/}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |title=WHO UNESCO |url=https://whc.unesco.org/en/list/936 |access-date=2025-05-15 |website=whc.unesco.org}}</ref> තවත් වැදගත් ස්ථානයක් වන්නේ සැන්ටා කෲස් හි පිහිටා ඇති කියෙව් ඩි ලාස් මනෝස් (අත් ගුහාව) ය. මෙම ගුහාවේ ක්‍රි.පූ. 7,300 සහ ක්‍රි.ව. 700 අතර නිර්මාණය කරන ලද ස්ටෙන්සිල් කරන ලද අත් සලකුණු සහ දඩයම් දර්ශන අඩංගු වන අතර, මුල් දඩයම්කරුවන් එකතු කරන්නන්ගේ ප්‍රජාවන්ගේ ජීවිත පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා දෙයි.<ref>{{Cite web |date=2021-10-29 |title=Google Books |url=https://web.archive.org/web/20211029010919/https://www.google.com/books/edition/Rock_Art_Studies_News_of_the_World_Volum/tDFwBwAAQBAJ?hl=en&gbpv=0&kptab=overview |access-date=2025-05-15 |website=web.archive.org}}</ref><ref name=":0" /> යුරෝපීය යටත් විජිතකරණ කාලය වන තෙක්, ආර්ජන්ටිනාව විවිධ සමාජ සංවිධාන සහිත විවිධ සංස්කෘතීන්ගෙන් සමන්විත වූ අතර,{{sfn|Edwards|2008|p=12}} ඒවා ප්‍රධාන කණ්ඩායම් තුනකට බෙදිය හැකිය.{{sfn|Abad de Santillán|1971|pp=18–19}} පළමු කණ්ඩායම මූලික දඩයම්කරුවන් සහ ආහාර එකතු කරන්නන් වන අතර, ඒවා අතර අන්ත දකුණේ සෙල්ක්ʼනාම් සහ යාගන් වැනි මැටි භාණ්ඩ සංවර්ධනය නොවේ. දෙවන කණ්ඩායම දියුණු දඩයම්කරුවන් සහ ආහාර එකතු කරන්නන් වන අතර, ඒවාට මධ්‍යම නැගෙනහිරින් පුඑල්චේ, ක්වෙරන්ඩි සහ සෙරානෝස් ඇතුළත් වේ; සහ දකුණේ ටෙහුඑල්චේ - ඔවුන් සියල්ලෝම චිලීයෙන් පැතිරෙන මාපුචේ විසින් යටත් කර ගන්නා ලදී{{sfn|Edwards|2008|p=13}} - සහ උතුරේ කොම් සහ විචි. අවසාන කණ්ඩායම ඊසාන දෙසින් චාරුවා, මිනුවාන් සහ ගුරානි වැනි මැටි භාණ්ඩ ඇති ගොවීන් වන අතර, අර්ධ වශයෙන් යටත් කර ගන්නා ලදී;{{sfn|Edwards|2008|p=12}} වයඹ දෙසින් දියුණු ඩයගුයිටා උදාසීන වෙළඳ සංස්කෘතිය; රටේ මධ්‍යයේ ටොනොකොටේ සහ හේනියා සහ කමියාරේ සහ මධ්‍යම-බටහිර හුවාර්පේ, ලාමා ගවයන් ඇති කළ සංස්කෘතියක් වන අතර ඉන්කාවරුන්ගේ දැඩි බලපෑමට ලක් විය.{{sfn|Edwards|2008|p=12}} === යටත් විජිත යුගය === යුරෝපීයයන් ප්‍රථම වරට කලාපයට පැමිණියේ 1502 දී අමෙරිගෝ වෙස්පුචිගේ මුහුදු ගමනත් සමඟ ය. ස්පාඤ්ඤ නාවිකයින් වන ජුවාන් ඩියාස් ද සොලිස් සහ සෙබස්තියන් කැබොට් පිළිවෙලින් 1516 සහ 1526 දී දැන් ආර්ජන්ටිනාව ලෙස හඳුන්වන ප්‍රදේශයට ගියහ.{{sfn|Crow|1992|p=128}} 1536 දී පෙඩ්‍රෝ ද මෙන්ඩෝසා බුවනෝස් අයර්ස් හි කුඩා ජනාවාසයක් ආරම්භ කළ අතර එය 1541 දී අතහැර දමන ලදී.{{sfn|Crow|1992|pp=129–32}} තවදුරටත් ජනපදකරණ උත්සාහයන් පැරගුවේ සිට පැමිණියේය - රියෝ ඩි ලා ප්ලාටා හි ආණ්ඩුකාර ප්‍රදේශය ස්ථාපිත කිරීම - පේරු සහ චිලී.{{sfn|Abad de Santillán|1971|pp=96–140}} ෆ්‍රැන්සිස්කෝ ද අගුවර් 1553 දී සන්තියාගෝ ඩෙල් එස්ටෙරෝ ආරම්භ කළේය. 1558 දී ලන්ඩ්‍රෙස් ආරම්භ කරන ලදී; 1561 දී මෙන්ඩෝසා; 1562 දී සැන් ජුවාන්; 1565 දී සැන් මිගෙල් ද ටුකුමන්.{{sfn|Crow|1992|p=353}} ජුවාන් ද ගරායි 1573 දී සැන්ටා ෆේ ආරම්භ කළ අතර එම වසරේම ජෙරොනිමෝ ලුයිස් ද කබ්රේරා කෝර්ඩෝබා පිහිටුවන ලදී.{{sfn|Crow|1992|p=134}} 1580 දී බුවනෝස් අයර්ස් නැවත ආරම්භ කිරීම සඳහා ගරායි තවත් දකුණට ගියේය.{{sfn|Crow|1992|p=135}} 1596 දී සැන් ලුයිස් පිහිටුවන ලදී.{{sfn|Crow|1992|p=353}} ස්පාඤ්ඤ අධිරාජ්‍යය බොලිවියාවේ සහ පේරු හි රිදී සහ රන් පතල්වල ක්ෂණික ධනයට ආර්ජන්ටිනාවේ භූමියේ ආර්ථික විභවය යටත් කළ අතර, එම නිසා එය 1776 දී බුවනෝස් අයර්ස් අගනුවර ලෙස රියෝ ද ලා ප්ලාටා උප රාජකීයත්වය නිර්මාණය කරන තෙක් පේරු උප රාජකීයත්වයේ කොටසක් බවට පත්විය.{{sfn|Crow|1992|p=347}} 1806 සහ 1807 දී බුවනෝස් අයර්ස් අවාසනාවන්ත බ්‍රිතාන්‍ය ආක්‍රමණ දෙකක් මැඩපැවැත්වීය.{{sfn|Crow|1992|p=421}} බුද්ධෝත්පාදන යුගයේ අදහස් සහ පළමු අත්ලාන්තික් විප්ලවයන්ගේ උදාහරණය රට පාලනය කළ නිරපේක්ෂ රාජාණ්ඩුව පිළිබඳ විවේචන ජනනය කළේය. ස්පාඤ්ඤ ඇමරිකාවේ සෙසු ප්‍රදේශවල මෙන්, අර්ධද්වීපික යුද්ධයේදී VII වන ෆර්ඩිනන්ඩ් බලයෙන් පහ කිරීම මහත් කනස්සල්ලක් ඇති කළේය.{{sfn|Abad de Santillán|1971|pp=194ff}} === නිදහස සහ සිවිල් යුද්ධ === [[File:Smartin.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Smartin.JPG|alt=Painting of San Martín holding the Argentine flag|thumb|ජෙනරාල් ජෝස් ද සැන් මාර්ටින්, ආර්ජන්ටිනාවේ ලිබර්ටඩෝර්, චිලී සහ පේරු<ref>John Lynch, ''San Martin: Argentine Soldier, American Hero'' (2009)</ref>]] උපරාජ පදවියට අනුප්‍රාප්තික රාජ්‍යයක් ලෙස ආර්ජන්ටිනාව මතුවීමට නියමිත ක්‍රියාවලියක් ආරම්භ කරමින්,{{sfnm|1a1=Levene|1y=1948|1p=11|1ps=: "[After the Viceroyalty became] a new period that commenced with the revolution of 1810, whose plan consisted in declaring the independence of a nation, thus turning the legal bond of vassalage into one of citizenship as a component of sovereignty and, in addition, organizing the democratic republic."|2a1=Sánchez Viamonte|2y=1948|2pp=196–97|2ps=: "The Argentine nation was a unity in colonial times, during the Viceroyalty, and remained so after the revolution of May 1810. [...] The provinces never acted as independent sovereign states, but as entities created within the nation and as integral parts of it, incidentally affected by internal conflicts."|3a1=Vanossi|3y=1964|3p=11|3ps=: "[The Argentine nationality is a] unique national entity, successor to the Viceroyalty, which, after undergoing a long period of anarchy and disorganization, adopted a decentralized form in 1853–1860 under the Constitution."}} 1810 මැයි විප්ලවය, වයිස්රෝයි බල්ටසාර් හිඩාල්ගෝ ද සිස්නෙරෝස් වෙනුවට පළමු ජුන්ටාව ආදේශ කළේය, එය බුවනෝස් අයර්ස් හි නව රජයක් වන අතර එය ප්‍රදේශවාසීන්ගෙන් සමන්විත විය.{{sfn|Abad de Santillán|1971|pp=194ff}} නිදහස් යුද්ධයේ පළමු ගැටුම්වලදී ජුන්ටාව කොර්ඩෝබා හි රාජකීය ප්‍රති-විප්ලවයක් තලා දැමීය,{{sfn|Rock|1987|p=81}} නමුත් පසුව ස්වාධීන රාජ්‍යයන් බවට පත් වූ බණ්ඩා පෙරදිග, ඉහළ පේරු සහ පැරගුවේ යන රටවල ඒවා ජය ගැනීමට අපොහොසත් විය.{{sfn|Rock|1987|pp=82–83}} ඉන්පසු ප්‍රංශ-ආර්ජන්ටිනාවේ හිපොලයිට් බුචාර්ඩ් තම බලඇණිය විදේශයන්හි ස්පාඤ්ඤයට එරෙහිව යුද්ධ කිරීමට ගෙනැවිත් ස්පාඤ්ඤ කැලිෆෝනියාව, ස්පාඤ්ඤ පේරු සහ ස්පාඤ්ඤ පිලිපීනයට පහර දුන්නේය. ස්පාඤ්ඤ යටත් විජිතකරණයට එරෙහි පොදු ආර්ජන්ටිනාවේ සහ පිලිපීන දුක්ගැනවිලි හේතුවෙන් ආර්ජන්ටිනා නාවික හමුදාවට බැඳීමට ස්පාඤ්ඤයෙන් පලා ගිය සැන් බ්ලාස් හි පලාගිය පිලිපීන ජාතිකයින්ගේ පක්ෂපාතිත්වය ඔහු ලබා ගත්තේය.<ref>Delgado de Cantú, Gloria M. (2006). Historia de México. México, D. F.: Pearson Educación.</ref><ref>Mercene, Manila men, p. 52.</ref> ජෝස් ද සැන් මාටින්ගේ සහෝදරයා වන ජුවාන් ෆර්මින් ද සැන් මාටින් දැනටමත් පිලිපීනයේ සිටි අතර මෙයට පෙර විප්ලවවාදී උද්යෝගය ඇති කළේය.<ref name="ins">[http://www.sanmartiniano.gov.ar/documentos/documento004.php ''Sus padres y hermanos – Por José A. Torre Revell (1893–1964)'']{{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150630220442/http://www.sanmartiniano.gov.ar/documentos/documento004.php|date=30 June 2015}} Instituto Nacional Sanmartiniano</ref> පසුකාලීනව, ස්පාඤ්ඤයට එරෙහි පිලිපීන විප්ලවයේදී පිලිපීන ජාතිකයන් විසින් ඉන්කා සම්භවයක් ඇති බවට තහවුරු වූ ආර්ජන්ටිනාවේ ලකුණ වන මැයි මාසයේ සූර්යයා සංකේතයක් ලෙස පිළිගනු ලැබීය. ඔහු හවායි රාජධානියේ පළමුවන කමහෙමේහා රජුගෙන් ආර්ජන්ටිනාවට රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික පිළිගැනීමක් ද ලබා ගත්තේය. ආර්ජන්ටිනාවේ නිදහස පිළිගත් පළමු රාජ්‍යය හවායි බව ඉතිහාසඥ පැචෝ ඕ'ඩොනෙල් තහවුරු කරයි.{{sfn|O'Donnell|1998}} අවසානයේ ඔහු 1819 දී චිලී දේශප්‍රේමීන් විසින් අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදී. විප්ලවවාදීන් විරුද්ධවාදී කණ්ඩායම් දෙකකට බෙදී ගියේය: මධ්‍යමවාදීන් සහ ෆෙඩරල්වාදීන් - ආර්ජන්ටිනාවේ නිදහසේ පළමු දශක නිර්වචනය කරන පියවරකි.{{sfn|Lewis|2003|pp=39–40}} XIII වසරේ සභාව ආර්ජන්ටිනාවේ පළමු උත්තරීතර අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස ගර්වාසියෝ ඇන්ටෝනියෝ ද පොසාඩාස් පත් කළේය.{{sfn|Lewis|2003|pp=39–40}} 1816 ජූලි 9 වන දින, ටුකුමන් සම්මේලනය නිදහස් ප්‍රකාශනය විධිමත් කරන ලදී,{{sfnm|1a1=Rock|1y=1987|1p=92|2a1=Lewis|2y=2003|2p=41}} එය දැන් ජාතික නිවාඩු දිනයක් වන නිදහස් දිනය ලෙස සමරනු ලැබේ.<ref>{{cite web |title=Feriados nacionales 2018 |trans-title=National Holidays 2018 |url=https://www.argentina.gob.ar/interior/feriados |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180709011015/https://www.argentina.gob.ar/interior/feriados |archive-date=9 July 2018 |access-date=8 July 2018 |publisher=Argentina Ministry of the Interior |language=es}}</ref> වසරකට පසුව ජෙනරාල් මාටින් මිගෙල් ද ගුමෙස් උතුරේ රාජකීයයන් නැවැත්වීය. ජෙනරාල් ජෝස් ද සැන් මාර්ටින් බර්නාඩෝ ඕ'හිගින්ස් සමඟ එක් වූ අතර, ඔවුන් ඇන්ඩීස් හරහා ඒකාබද්ධ හමුදාවක් මෙහෙයවා චිලීයේ නිදහස ලබා ගත්හ; පසුව එය ඕ'හිගින්ස් නියෝග මගින් ස්පාඤ්ඤ බලකොටුවක් වන ලීමා වෙත යවා පේරුහි නිදහස ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.{{sfn|Galasso|2011|loc=vol. I|pp=349–53}}{{efn-ua|[[ග්‍රාන් කොලොම්බියාවේ]] [[සිමන් බොලිවර්]] ගේ හමුදා ව්‍යාපාර සමඟ සැන් මාර්ටින්ගේ හමුදා ව්‍යාපාර, සාමූහිකව [[ස්පාඤ්ඤ ඇමරිකානු නිදහස් යුද්ධ]] ලෙස හැඳින්වේ.{{sfn|Galasso|2011|loc=vol. I|pp=185–252}}}} 1819 දී බුවනෝස් අයර්ස් ෆෙඩරල්වාදීන් විසින් ඉක්මනින්ම අවලංගු කරන ලද මධ්‍යමවාදී ව්‍යවස්ථාවක් සම්මත කරන ලදී.{{sfn|Lewis|2003|p=41}} ආර්ජන්ටිනාවේ නිදහසේ වැදගත්ම පුද්ගලයින් කිහිප දෙනෙකු 1816 ඉන්කා සැලැස්ම ලෙස හැඳින්වෙන යෝජනාවක් ඉදිරිපත් කළ අතර, එමඟින් රියෝ ඩි ලා ප්ලාටා (වර්තමාන ආර්ජන්ටිනාව) හි එක්සත් පළාත් ඉන්කාගෙන් පැවත එන්නෙකු විසින් මෙහෙයවනු ලබන රාජාණ්ඩුවක් විය යුතු බවට යෝජනා කරන ලදී. ජුවාන් බවුටිස්ටා ටුපැක් අමරු (දෙවන ටුපැක් අමරුගේ අර්ධ සහෝදරයා) රජෙකු ලෙස යෝජනා කරන ලදී.<ref>{{cite web |date=13 July 2016 |title=Juan Bautista Túpac Amaru: el rey que Argentina pudo tener |url=https://www.perfil.com/noticias/elobservador/juan-bautista-tupac-amaru-el-rey-que-argentina-pudo-tener-0067.phtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230923182044/https://www.perfil.com/noticias/elobservador/juan-bautista-tupac-amaru-el-rey-que-argentina-pudo-tener-0067.phtml |archive-date=23 September 2023 |access-date=25 June 2021}}</ref> මෙම යෝජනාවට සහාය දුන් අයගෙන් සමහරක් නම් මැනුවෙල් බෙල්ග්‍රානෝ, ජෝස් ද සැන් මාර්ටින් සහ මාටින් මිගෙල් ද ගුමෙස් ය. ටුකුමන් සම්මේලනය අවසානයේ ඉන්කා සැලැස්ම ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට තීරණය කළ අතර, ඒ වෙනුවට ජනරජ, මධ්‍යමවාදී රාජ්‍යයක් නිර්මාණය කළේය.<ref>{{cite web |date=15 November 2013 |title=El 'plan del Inca' de Belgrano |url=http://www.ellitoral.com/index.php/diarios/2012/07/06/opinion/OPIN-04.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230923182044/https://www.ellitoral.com/index.php/diarios/2012/07/06/opinion/OPIN-04.html |archive-date=23 September 2023 |access-date=25 June 2021}}</ref><ref>{{cite web |date=15 November 2013 |title=Plan del Inca |url=http://edant.clarin.com/diario/2005/06/04/sociedad/s-05001.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303173055/http://edant.clarin.com/diario/2005/06/04/sociedad/s-05001.htm |archive-date=3 March 2016 |access-date=25 June 2021}}</ref> 1820 දී මධ්‍යමවාදීන් සහ ෆෙඩරල්වාදීන් අතර පැවති සෙපෙඩා සටන උත්තරීතර අධ්‍යක්ෂ පාලනය අවසන් කිරීමට හේතු විය. 1826 දී බුවනෝස් අයර්ස් තවත් මධ්‍යමවාදී ව්‍යවස්ථාවක් සම්මත කළ අතර, බර්නාඩිනෝ රිවඩාවියා රටේ පළමු ජනාධිපතිවරයා ලෙස පත් කරන ලදී. කෙසේ වෙතත්, අභ්‍යන්තර පළාත් ඉක්මනින්ම ඔහුට එරෙහිව නැඟී සිටි අතර, ඔහුට ඉල්ලා අස්වීමට බල කළ අතර ව්‍යවස්ථාව ඉවත දැමීය.{{sfn|Lewis|2003|p=43}} මධ්‍යමවාදීන් සහ ෆෙඩරල්වාදීන් සිවිල් යුද්ධය නැවත ආරම්භ කළහ; දෙවැන්න ජයගෙන 1831 දී ජුවාන් මැනුවෙල් ද රෝසාස්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් ආර්ජන්ටිනා සම්මේලනය පිහිටුවා ගත්හ.{{sfn|Lewis|2003|p=45}} ඔහුගේ පාලන සමයේදී ඔහු ප්‍රංශ අවහිර කිරීමකට (1838–1840), කොන්ෆෙඩරේෂන් යුද්ධයට (1836–1839) සහ ඇන්ග්ලෝ-ප්‍රංශ අවහිරයකට (1845–1850) මුහුණ දුන්නේය, නමුත් පරාජය නොවී සිටි අතර ජාතික භූමිය තවදුරටත් අහිමි වීම වළක්වා ගත්තේය.{{sfn|Lewis|2003|pp=46–47}} කෙසේ වෙතත්, ඔහුගේ වෙළඳ සීමා කිරීමේ ප්‍රතිපත්ති අභ්‍යන්තර පළාත් කෝපයට පත් කළ අතර 1852 දී තවත් බලවත් කෝඩිලෝ කෙනෙකු වූ ජස්ටෝ ජෝස් ද උර්කිසා ඔහුව බලයෙන් පහ කළේය. සම්මේලනයේ නව සභාපතිවරයා ලෙස, උර්කිසා 1853 ලිබරල් සහ ෆෙඩරල් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සම්මත කළේය. බුවනෝස් අයර්ස් වෙන් වූ නමුත් 1859 සෙපෙඩා සටනේදී පරාජයට පත්වීමෙන් පසු නැවත සම්මේලනයට ඇතුළත් වීමට බල කෙරුනි.{{sfn|Lewis|2003|pp=48–50}} === නූතන ජාතියේ නැගීම === [[File:25_de_mayo_por_F._Fortuny.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:25_de_mayo_por_F._Fortuny.jpg|alt=|thumb|මැයි විප්ලවය අතරතුර බුවනෝස් අයර්ස් කැබිල්ඩෝ ඉදිරිපිට ජනතාව රැස් වූහ.]] [[File:Italian_immigrants_buenos_aires.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Italian_immigrants_buenos_aires.jpg|thumb|ආර්ජන්ටිනාවට යුරෝපීය සංක්‍රමණ රැල්ල පැවති සමයේදී, ඉතාලියේ සිට බුවනෝස් අයර්ස් වෙත පැමිණෙන සංක්‍රමණිකයන්.]] 1861 පැවන් සටනේදී උර්කිසා පරාජය කරමින්, බාර්ටොලෝම් මිටර් බුවනෝස් අයර්ස්හි ආධිපත්‍යය තහවුරු කර නැවත එක්සත් කළ රටේ පළමු ජනාධිපතිවරයා ලෙස තේරී පත් විය. ඔහුගෙන් පසුව ඩොමින්ගෝ ෆවුස්ටිනෝ සර්මියන්ටෝ සහ නිකොලස් ඇවලනෙඩා පත් විය; මෙම ජනාධිපති ධුර තුන නූතන ආර්ජන්ටිනා රාජ්‍යයේ පදනම සැකසීය.{{sfn|Galasso|2011|loc=vol. I|pp=363–541}} 1880 දී ජූලියෝ ආර්ජන්ටිනෝ රෝකාගෙන් ආරම්භ වී, අඛණ්ඩව ෆෙඩරල් ආණ්ඩු දහයක් ලිබරල් ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති අවධාරණය කළේය. ඔවුන් ප්‍රවර්ධනය කළ දැවැන්ත යුරෝපීය සංක්‍රමණ රැල්ල - එක්සත් ජනපදයට පමණක් දෙවැනි වූ - ආර්ජන්ටිනාවේ සමාජය සහ ආර්ථිකය නැවත සොයා ගැනීමට ආසන්න විය. 1908 වන විට එම රට ලෝකයේ හත්වන ධනවත්ම සංවර්ධිත ජාතිය ලෙස පත් කරන ලදී.{{sfn|Bolt|Van Zanden|2013}}{{sfn|Díaz Alejandro|1970|p=1}} මෙම සංක්‍රමණික රැල්ල සහ මරණ අනුපාතය අඩුවීම හේතුවෙන් ආර්ජන්ටිනාවේ ජනගහනය පස් ගුණයකින් සහ ආර්ථිකය 15 ගුණයකින් වර්ධනය විය:{{sfn|Lewis|1990|pp=18–30}} 1870 සිට 1910 දක්වා, ආර්ජන්ටිනාවේ තිරිඟු අපනයනය වසරකට ටොන් 100,000 සිට 2,500,000 (ටොන් 110,000 සිට 2,760,000 දක්වා) දක්වා ඉහළ ගිය අතර, ශීත කළ හරක් මස් අපනයනය වසරකට ටොන් 25,000 සිට 365,000 (ටොන් 28,000 සිට 402,000 දක්වා) දක්වා වැඩි වූ අතර,{{sfn|Mosk|1990|pp=88–89}} ආර්ජන්ටිනාව ලොව ඉහළම අපනයනකරුවන් පස් දෙනාගෙන් එකක් බවට පත් කළේය.{{sfn|Cruz|1990|p=10}} එහි දුම්රිය දුර කිලෝමීටර් 503 සිට 31,104 (සැතපුම් 313 සිට 19,327) දක්වා ඉහළ ගියේය.{{sfn|Díaz Alejandro|1970|pp=2–3}} නව පොදු, අනිවාර්ය, නිදහස් සහ ලෞකික අධ්‍යාපන ක්‍රමයක් මගින් පෝෂණය කරන ලද සාක්ෂරතාවය, 22% සිට 65% දක්වා ඉක්මනින් වැඩි වූ අතර, එය බොහෝ ලතින් ඇමරිකානු ජාතීන්ට වසර පනහකට පසුව පවා ළඟා විය හැකි මට්ටමට වඩා ඉහළ මට්ටමක පැවතුනි.{{sfn|Cruz|1990|p=10}} තවද, සැබෑ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය කෙතරම් වේගයෙන් වර්ධනය වූවාද යත්, විශාල සංක්‍රමණික ගලා ඒම නොතකා, 1862 සහ 1920 අතර ඒක පුද්ගල ආදායම සංවර්ධිත රටවල මට්ටම්වලින් 67% සිට 100% දක්වා ඉහළ ගියේය:{{sfn|Díaz Alejandro|1970|pp=2–3}} 1865 දී, ආර්ජන්ටිනාව දැනටමත් ඒක පුද්ගල ආදායම අනුව ඉහළම රටවල් 25 න් එකක් විය. 1908 වන විට, එය [[ඩෙන්මාර්කය]], කැනඩාව සහ නෙදර්ලන්තය අභිබවා 7 වන ස්ථානයට පත්විය - ස්විට්සර්ලන්තය, [[නව සීලන්තය|නවසීලන්තය]], ඕස්ට්‍රේලියාව, එක්සත් ජනපදය, [[එක්සත් රාජධානිය]] සහ බෙල්ජියම පිටුපසින්. ආර්ජන්ටිනාවේ ඒක පුද්ගල ආදායම ඉතාලියට වඩා 70% ක්, ස්පාඤ්ඤයට වඩා 90% ක්, ජපානයට වඩා 180% ක් සහ බ්‍රසීලයට වඩා 400% ක් වැඩි විය.{{sfn|Bolt|Van Zanden|2013}} මෙම අද්විතීය ජයග්‍රහණ තිබියදීත්, රට කාර්මිකකරණයේ මුල් ඉලක්ක සපුරා ගැනීමට මන්දගාමී විය:{{sfn|Galasso|2011|loc=vol. I|pp=567–625}} 1920 ගණන්වල ප්‍රාග්ධන-අවශ්‍ය දේශීය කර්මාන්තවල තියුණු සංවර්ධනයෙන් පසුව, 1930 ගණන්වල නිෂ්පාදන අංශයේ සැලකිය යුතු කොටසක් ශ්‍රම-අවශ්‍යව පැවතුනි.{{sfn|Lewis|1990|pp=37–38}} [[File:La_conquista_del_desierto.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:La_conquista_del_desierto.jpg|වම|thumb|ජුවාන් මැනුවෙල් බ්ලේන්ස් විසින් රචිත, කාන්තාරය යටත් කර ගැනීම (80 පරම්පරාවේ ප්‍රධාන චරිතයක් වන ජූලියෝ ආර්ජන්ටිනෝ රෝකා ඉදිරිපසින් පෙන්වන කොටස)<ref>Douglas A. Richmond, "Julio Argentino Roca" in ''Encyclopedia of Latin American History and Culture'', vol. 4 p. 583. New York: Charles Scribner's Sons 1996.</ref>]] 1878 සහ 1884 අතර, දේශසීමාවේ ස්වදේශිකයන් සහ ක්‍රියෝලෝස් අතර නිරන්තර ගැටුම් මගින් ආර්ජන්ටිනාවේ භූමිය තුන් ගුණයකින් වැඩි කිරීමේ අරමුණින්,<ref>{{cite book |last=Barros |first=Álvaro |title=Fronteras y territorios federales de las pampas del Sud |publisher=tipos á vapor |year=1872 |pages=155–57 |language=es}}</ref> සහ ස්වදේශික ප්‍රදේශ අත්පත් කර ගැනීමත් සමඟ, ඊනියා කාන්තාරය යටත් කර ගැනීම සිදු විය. පළමු ජයග්‍රහණය, ආදිවාසීන් විසින් ආධිපත්‍යය දරන පම්පා සහ පැටගෝනියානු ප්‍රදේශවලට හමුදා ආක්‍රමණ මාලාවකින් සමන්විත වූ අතර,<ref>{{cite book |last=Ras |first=Norberto |title=La guerra por las vacas |publisher=Galerna |year=2006 |isbn=978-987-05-0539-6 |location=Buenos Aires |language=es}}</ref> ගවේෂණවල මූල්‍යකරුවන් වන සොසිඩාඩ් ග්‍රාමීය ආර්ජන්ටිනාවේ සාමාජිකයින් අතර ඒවා බෙදා හැරීමෙනි.<ref>{{Cite news|url=http://www.pagina12.com.ar/diario/contratapa/13-44426-2004-12-04.html|title=Pulgas y garrapatas|last=Bayer|first=Osvaldo|date=4 December 2004|access-date=4 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203074349/http://www.pagina12.com.ar/diario/contratapa/13-44426-2004-12-04.html|archive-date=3 December 2013|agency=Página/12|language=es|url-status=live}}</ref> චාකෝ යටත් කර ගැනීම සියවසේ අවසානය දක්වා පැවතුනි,<ref>{{Cite book |last=Maeder |first=Ernesto J. A. |title=Historia del Chaco |publisher=Editorial Plus Ultra |year=1997 |isbn=978-950-21-1256-5 |page=105 |language=es |chapter=VIII}}</ref> මන්ද ජාතික ආර්ථික පද්ධතියේ සම්පූර්ණ අයිතිය සිදු වූයේ දැව සහ ටැනින් නිස්සාරණය කිරීම කපු නිෂ්පාදනය මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය කළ විට පමණි.<ref>{{cite book |last=Iñigo Carrera |first=Nicolás |title=La colonización del Chaco |publisher=Centro Editor de América Latina |year=1983 |isbn=978-950-25-0123-9 |pages=16–23 |language=es}}</ref> ආර්ජන්ටිනා රජය ආදිවාසී ජනතාව පහත් ජීවීන් ලෙස සැලකූ අතර, ක්‍රියෝලෝස් සහ යුරෝපීයයන්ට සමාන අයිතිවාසිකම් නොමැතිව.<ref>{{cite web |title=Breve historia de los pueblos aborígenes en Argentina |url=http://coleccion.educ.ar/coleccion/CD9/contenidos/recursos/pueblos-originarios/breve-historia/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180221021535/http://coleccion.educ.ar/coleccion/CD9/contenidos/recursos/pueblos-originarios/breve-historia/index.html |archive-date=21 February 2018 |access-date=20 February 2018 |publisher=Ministerio de Educación de Argentina |language=es}}</ref> 1912 දී, ජනාධිපති රොක් සාන්ස් පෙනා විශ්වීය සහ රහසිගත පිරිමි ඡන්ද අයිතිය ක්‍රියාත්මක කළ අතර, එමඟින් රැඩිකල් සිවික් සංගමයේ (හෝ UCR) නායක හිපොලිටෝ යිරිගොයින්ට 1916 මැතිවරණය ජයග්‍රහණය කිරීමට හැකි විය. ඔහු සමාජ හා ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාත්මක කළ අතර කුඩා ගොවිපලවල් සහ ව්‍යාපාර සඳහා ආධාර ලබා දුන්නේය. පළමු ලෝක යුද්ධයේදී ආර්ජන්ටිනාව මධ්‍යස්ථව සිටියේය. යිරිගොයින්ගේ දෙවන පරිපාලනය මහා අවපාතයෙන් ඇති වූ ආර්ථික අර්බුදයකට මුහුණ දුන්නේය.{{sfn|Galasso|2011|loc=vol. II|pp=7–178}} [[File:Golpe_de_Estado_en_Argentina_en_1930.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Golpe_de_Estado_en_Argentina_en_1930.jpg|thumb|කුප්‍රකට දශකයේ ආරම්භය සනිටුහන් කළ 1930 ආර්ජන්ටිනාවේ කුමන්ත්‍රණය අතරතුර ආර්ජන්ටිනාවේ ජාතික සම්මේලනයෙන් පිටත රැස්ව සිටි පිරිස.]] 1930 දී, ජෝස් ෆීලික්ස් උරිබුරුගේ නායකත්වයෙන් යුත් හමුදාව විසින් යිරිගොයන් බලයෙන් නෙරපා හරින ලදී. ආර්ජන්ටිනාව සියවසේ මැද භාගය වන තෙක් ධනවත්ම රටවල් පහළොව අතර පැවතුනද,{{sfn|Bolt|Van Zanden|2013}} මෙම කුමන්ත්‍රණය රට නැවත සංවර්ධනයට තල්ලු කළ ස්ථාවර ආර්ථික හා සමාජ පරිහානියේ ආරම්භය සනිටුහන් කරයි.<ref name="developed">{{cite news|url=http://www.economist.com/node/2704457|title=Becoming a serious country|date=3 June 2004|newspaper=The Economist|archive-url=https://web.archive.org/web/20140320033128/http://www.economist.com/node/2704457|archive-date=20 March 2014|place=London|quote=Argentina is thus not a "developing country". Uniquely, it achieved development and then lost it again.|url-status=live}}</ref> උරිබුරු වසර දෙකක් පාලනය කළේය; පසුව අගස්ටින් පේද්‍රෝ ජස්ටෝ වංචනික මැතිවරණයකින් තේරී පත් වූ අතර එක්සත් රාජධානිය සමඟ මතභේදාත්මක ගිවිසුමක් අත්සන් කළේය. දෙවන ලෝක යුද්ධයේදී ආර්ජන්ටිනාව මධ්‍යස්ථව සිටියේය, මෙම තීරණයට පූර්ණ බ්‍රිතාන්‍ය සහයෝගය ලැබුණු නමුත් පර්ල් වරායට එල්ල වූ ප්‍රහාරයෙන් පසු එක්සත් ජනපදය විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී. 1943 දී ජෙනරාල් ආටුරෝ රෝසන් විසින් මෙහෙයවන ලද හමුදා කුමන්ත්‍රණයක් රාමොන් කැස්ටිලෝගේ ව්‍යවස්ථාපිත රජය පෙරලා දැමීය. එක්සත් ජනපදයේ පීඩනය යටතේ, පසුව ආර්ජන්ටිනාව අක්ෂ බලවතුන්ට එරෙහිව යුද්ධ ප්‍රකාශ කළේය (1945 මාර්තු 27 වන දින, යුරෝපයේ දෙවන ලෝක යුද්ධය අවසන් වීමට ආසන්න වශයෙන් මාසයකට පෙර). රෝසන් ආඥාදායකත්වය අතරතුර, ජුවාන් පෙරොන් නම් සාපේක්ෂව නොදන්නා හමුදා කර්නල්වරයෙකු කම්කරු දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්‍රධානියා ලෙස නම් කරන ලදී. 1944 දී ආරක්ෂක අමාත්‍යවරයා ලෙස නම් කරන ලද පෙරොන් ඉක්මනින් දේශපාලන ඉණිමඟට නැගීමට සමත් විය. හමුදාවේ සහ කොන්සර්වේටිව් කඳවුරේ ප්‍රතිවාදීන් විසින් දේශපාලන තර්ජනයක් ලෙස සලකනු ලැබූ ඔහුට 1945 දී ඉල්ලා අස්වීමට බල කෙරුණු අතර, දින කිහිපයකට පසු අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදී. අවසානයේ ඔහුගේ කඳවුර සහ මිත්‍ර වෘත්තීය සමිති කිහිපයකින් එල්ල වන පීඩනය යටතේ ඔහු නිදහස් කරන ලදී.{{sfn|Galasso|2011|loc=vol. II|pp=181–302}} 1946 මහ මැතිවරණයේදී කම්කරු අපේක්ෂකයා ලෙස UCR පරදා අතිවිශිෂ්ට ජයග්‍රහණයක් ලැබීමෙන් පසු ඔහු පසුව ජනාධිපති බවට පත්විය.<ref>Alexander, Robert Jackson. ''[https://books.google.com/books?id=pCc4QThKRSMC A History of Organized Labor in Argentina]''. Westport, Conn. : Praeger, 2003.</ref> === පෙරොනිස්ට් වසර === [[File:Juan_y_Eva_Oficial.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Juan_y_Eva_Oficial.jpg|alt=Juan Domingo Perón and his wife Eva Perón, 1947.|thumb|ජුවාන් පෙරොන් සහ ඔහුගේ බිරිඳ ඊවා පෙරොන්, 1947]] ආර්ජන්ටිනා ඉතිහාසයේ බලවත්ම සහ බලගතු පක්ෂය වන කම්කරු පක්ෂය (පසුව යුක්තිවාදී පක්ෂය ලෙස නම් කරන ලදී), 1946 දී ජුවාන් පෙරොන් ජනාධිපති ධුරයට පත්වීමත් සමඟ බලයට පත් විය. ඔහු උපායමාර්ගික කර්මාන්ත සහ සේවා ජනසතු කළේය, වැටුප් සහ සේවා කොන්දේසි වැඩිදියුණු කළේය, සම්පූර්ණ බාහිර ණය ගෙවා තමා පාහේ සම්පූර්ණ රැකියා ලබා ගත් බව ප්‍රකාශ කළේය. 1947 දී කාන්තා ඡන්ද අයිතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමට ඔහු කොංග්‍රසයට බල කළේය,{{sfn|Barnes|1978|p=3}} සහ සමාජයේ වඩාත්ම අවදානමට ලක්විය හැකි අංශ සඳහා සමාජ ආධාර ක්‍රමයක් සංවර්ධනය කළේය.{{sfn|Barnes|1978|pp=113ff}} රජයේ වියදම් සහ ආරක්ෂණවාදී ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති හේතුවෙන් 1950 දී ආර්ථිකය පහත වැටීමට පටන් ගත්තේය.<ref name="Reutuers2014">{{cite web |date=30 July 2014 |title=Chronology: Argentina's turbulent history of economic crises |url=https://www.reuters.com/article/us-argentina-debt-chronology/chronology-argentinas-turbulent-history-of-economic-crises-idUSKBN0FZ23N20140730 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221219062714/https://www.reuters.com/article/us-argentina-debt-chronology/chronology-argentinas-turbulent-history-of-economic-crises-idUSKBN0FZ23N20140730 |archive-date=19 December 2022 |access-date=19 December 2022 |publisher=[[Reuters]]}}</ref> ඔහු දේශපාලන මර්දන ව්‍යාපාරයක ද නිරත විය. දේශපාලන විරුද්ධවාදියෙකු හෝ විභව ප්‍රතිවාදියෙකු ලෙස සැලකෙන ඕනෑම අයෙකු තර්ජන, ශාරීරික ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ හිරිහැරවලට ලක් විය. ආර්ජන්ටිනාවේ බුද්ධිමතුන්, මධ්‍යම පන්තිය, විශ්ව විද්‍යාල සිසුන් සහ මහාචාර්යවරුන් විශේෂයෙන් කරදරකාරී ලෙස සලකනු ලැබීය. සියලුම ප්‍රධාන රාජ්‍ය අධ්‍යාපන ආයතනවලින් විශ්ව විද්‍යාල මහාචාර්යවරුන් සහ පීඨ සාමාජිකයින් 2,000 කට අධික සංඛ්‍යාවක් සේවයෙන් පහ කරන ලදී.<ref name="auth">{{cite book |last=Rock |first=David |title=Authoritarian Argentina |publisher=University of California Press |year=1993}}</ref> අවශ්‍ය විටෙක ප්‍රචණ්ඩත්වයට යොමු වෙමින්, බොහෝ වෙළඳ හා කම්කරු සමිති තම පාලනය යටතට ගැනීමට පෙරොන් උත්සාහ කළේය. නිදසුනක් වශයෙන්, මස් ඇසුරුම්කරුවන්ගේ වෘත්තීය සමිති නායක සිප්‍රියානෝ රෙයිස්, තේරී පත් වූ කම්කරු ව්‍යාපාර නිලධාරීන් පෙරොනිස්ට් පක්ෂයේ පෙරොනිස්ට් රූකඩ විසින් බලහත්කාරයෙන් ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමෙන් පසු රජයට එරෙහිව විරෝධතා දැක්වීම සඳහා වැඩ වර්ජන සංවිධානය කළේය. චෝදනා කිසි විටෙකත් සනාථ නොකළද, ත්‍රස්තවාදී චෝදනා මත රෙයිස් ඉක්මනින්ම අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදී. කිසි විටෙකත් විධිමත් ලෙස චෝදනා එල්ල නොවූ රෙයිස්, වසර පහක් සිරගතව වධ හිංසාවට ලක් කරන ලද අතර 1955 දී පාලන තන්ත්‍රය බිඳ වැටීමෙන් පසුව පමණක් නිදහස් කරන ලදී.<ref>{{cite web |date=2 August 2001 |title=Clarín |url=http://www.clarin.com/diario/2001/08/02/p-02401.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090627040037/http://www.clarin.com/diario/2001/08/02/p-02401.htm |archive-date=27 June 2009 |access-date=2 December 2020 |website=Clarin.com}}</ref> 1951 දී නැවත තේරී පත් වීමට පෙරොන් සමත් විය. පක්ෂයේ තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් ඉටු කළ ඔහුගේ බිරිඳ ඊවා පෙරොන් 1952 දී පිළිකාවක් හේතුවෙන් මිය ගියාය. ආර්ථිකය අඛණ්ඩව පහත වැටෙද්දී, පෙරොන් මහජන සහයෝගය අහිමි වීමට පටන් ගත් අතර, ජාතික ක්‍රියාවලියට තර්ජනයක් ලෙස සැලකීමට පටන් ගත්තේය. නාවික හමුදාව පෙරොන්ගේ වියැකී යන දේශපාලන බලයෙන් ප්‍රයෝජන ගෙන 1955 දී ප්ලාසා ඩි මායෝ වෙත බෝම්බ හෙලීය. පෙරොන් ප්‍රහාරයෙන් දිවි ගලවා ගත් නමුත් මාස කිහිපයකට පසු, විමුක්ති විප්ලවයේ කුමන්ත්‍රණය අතරතුර, ඔහු බලයෙන් පහ කර ස්පාඤ්ඤයේ පිටුවහල් කරන ලදී.{{sfn|Galasso|2011|loc=vol. II|pp=303–51}} === ලිබර්ටඩෝරා විප්ලවය === [[File:Plaza-Mayo-bombardeo-1955.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Plaza-Mayo-bombardeo-1955.JPG|thumb|1955 ජුනි මාසයේ ප්ලාසා ඩි මායෝ හි ගුවන් ප්‍රහාරයෙන් සහ සමූලඝාතනයෙන් පසු සිවිල් වැසියන්ට සිදු වූ හානි]] නව රාජ්‍ය නායකයා වන පේද්‍රෝ ඉයුජීනියෝ අරම්බුරු, පෙරොන්වාදය තහනම් කළ අතර පක්ෂය අනාගත මැතිවරණවලින් තහනම් කළේය. UCR හි ආටුරෝ ෆ්‍රොන්ඩිසි 1958 මහ මැතිවරණය ජයග්‍රහණය කළේය.{{sfn|Galasso|2011|loc=vol. II|pp=353–379}} ඔහු ජවසම්පන්න සහ කාර්මික ස්වයංපෝෂිතභාවය අත්කර ගැනීම සඳහා ආයෝජන දිරිමත් කළේය, නිදන්ගත වෙළඳ හිඟයක් ආපසු හැරවූ අතර පෙරොන්වාදයට එරෙහි තහනම ඉවත් කළේය; එහෙත් පෙරොන්වාදීන් සහ හමුදාව යන දෙඅංශයෙන්ම හොඳ සබඳතා පවත්වා ගැනීමට ඔහු දැරූ උත්සාහයන් නිසා දෙදෙනාම ප්‍රතික්ෂේප වූ අතර නව කුමන්ත්‍රණයකින් ඔහුව නෙරපා හරින ලදී.{{sfn|Robben|2011|p=34}} දේශපාලන කැලඹිලි මධ්‍යයේ, සෙනෙට් සභික ජෝස් මාරියා ගයිඩෝ ඉක්මනින් ප්‍රතිචාර දක්වමින් බල විරෝධී රික්ත නීති ක්‍රියාත්මක කළ අතර, ඔහුම ජනාධිපති ධුරයට පත් විය; මැතිවරණ අවලංගු කරන ලද අතර පෙරෝනිස්වාදය නැවත වරක් තහනම් කරන ලදී. 1963 දී ආටුරෝ ඉලියා තේරී පත් වූ අතර සමස්ත සමෘද්ධිය වැඩි කිරීමට නායකත්වය දුන්නේය; කෙසේ වෙතත්, 1966 දී ස්වයං ප්‍රකාශිත ආර්ජන්ටිනා විප්ලවයේදී ජෙනරාල් ජුවාන් කාලෝස් ඔන්ගානියාගේ නායකත්වයෙන් යුත් තවත් හමුදා කුමන්ත්‍රණයකින් ඔහු බලයෙන් පහ කරන ලද අතර, දින නියමයක් නොමැතිව පාලනය කිරීමට උත්සාහ කළ නව හමුදා රජයක් නිර්මාණය කළේය.{{sfn|Galasso|2011|loc=vol. II|pp=381–422}} === පෙරොන්ගේ නැවත පැමිණීම සහ මරණය === වසර ගණනාවක හමුදා පාලනයෙන් පසුව, 1971 දී හමුදා ජුන්ටාව විසින් ඇලෙජැන්ඩ්‍රෝ ඇගුස්ටින් ලැනුසේ ජනාධිපති ලෙස පත් කරන ලදී. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය නැවත ලබා ගැනීම සඳහා වැඩිවන දේශපාලන පීඩනය යටතේ, ලැනුසේ 1973 දී මැතිවරණයක් කැඳවීය. පෙරොන්ට තරඟ කිරීම තහනම් කරන ලද නමුත් පෙරොන්වාදී පක්ෂයට සහභාගී වීමට අවසර දෙන ලදී. 1973 මැයි 25 වන දින බලයට පත් වූ පෙරොන්ගේ ආදේශක අපේක්ෂක හෙක්ටර් කැම්පෝරා විසින් ජනාධිපතිවරණ ජයග්‍රහණය කරන ලදී. මාසයකට පසු, ජුනි මාසයේදී, පෙරොන් ස්පාඤ්ඤයෙන් ආපසු පැමිණියේය. කැම්පෝරාගේ පළමු ජනාධිපති ක්‍රියාමාර්ගවලින් එකක් වූයේ දේශපාලන ඝාතන සහ ත්‍රස්ත ප්‍රහාර සිදු කළ සංවිධානවල සාමාජිකයින්ට සහ විනිසුරුවන් විසින් නඩු විභාග කර සිර දඬුවම් නියම කරන ලද අයට සමාව ලබා දීමයි. කැම්පෝරාගේ මාස ගණනක් රජයේ කාලය දේශපාලන හා සමාජීය නොසන්සුන්තාවයෙන් වට විය. එක් මාසයක් ඇතුළත සමාජ ගැටුම්, වැඩ වර්ජන සහ කර්මාන්තශාලා වාඩිලාගැනීම් 600 කට අධික සංඛ්‍යාවක් සිදු විය.<ref>{{cite book |last=Moreno |first=Hugo |title=Le désastre argentin. Péronisme, politique et violence sociale (1930–2001) |publisher=Editions Syllepses |year=2005 |location=Paris |page=109 |language=fr}}</ref> අන්ත වාමාංශික ත්‍රස්ත සංවිධාන ඔවුන්ගේ සන්නද්ධ අරගලය අත්හිටුවා තිබුණද, සහභාගීත්ව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ක්‍රියාවලියට ඔවුන් එක්වීම පෙරොනිස්ට් දක්ෂිණාංශික කණ්ඩායම විසින් සෘජු තර්ජනයක් ලෙස අර්ථකථනය කරන ලදී.<ref>Manuel Justo Gaggero, [http://www.pagina12.com.ar/diario/elpais/1-80601-2007-02-19.html "El general en su laberinto"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171201132134/https://www.pagina12.com.ar/diario/elpais/1-80601-2007-02-19.html|date=1 December 2017}}, ''[[Pagina/12]]'', 19 February 2007</ref> දේශපාලන, සමාජීය සහ ආර්ථික කැලඹිලි සහිත තත්වයක් මධ්‍යයේ, කැම්පෝරා සහ උප ජනාධිපති විසෙන්ටේ සොලානෝ ලීමා 1973 ජූලි මාසයේදී ඉල්ලා අස්වී නව මැතිවරණයක් ඉල්ලා සිටියේය, නමුත් මෙවර පෙරොන් යුක්තිවාදී පක්ෂයේ අපේක්ෂකයා විය. පෙරොන් මැතිවරණය ජයග්‍රහණය කළේ ඔහුගේ බිරිඳ ඉසබෙල් පෙරොන් උප ජනාධිපති ලෙස පත් කරමිනි. පෙරොන්ගේ තුන්වන ධුර කාලය පෙරොන්වාදී පක්ෂය තුළ වාම සහ දක්ෂිණාංශික කණ්ඩායම් අතර තීව්‍ර වන ගැටුම මෙන්ම ගුවේරාවාදී ඊආර්පී, වාමාංශික පෙරොන්වාදී මොන්ටොනෙරෝස් සහ රාජ්‍ය පිටුබලය ලත් අන්ත දක්ෂිණාංශික ට්‍රිපල් ඒ වැනි සන්නද්ධ ත්‍රස්ත ගරිල්ලා කණ්ඩායම් නැවත පැමිණීම මගින් සනිටුහන් විය. 1974 දී හෘදයාබාධ මාලාවක් සහ නියුමෝනියාවේ සලකුණු වලින් පසුව, පෙරොන්ගේ සෞඛ්‍යය ඉක්මනින් පිරිහී ගියේය. 1974 ජූලි 1 වන සඳුදා ඔහුට අවසාන හෘදයාබාධයක් ඇති වූ අතර 13:15 ට මිය ගියේය. ඔහුට වයස අවුරුදු 78 කි. ඔහුගේ මරණයෙන් පසු, ඔහුගේ බිරිඳ සහ උප ජනාධිපති ඉසබෙල් පෙරොන් ඔහුගෙන් පසු ධුරයට පත්විය. ඇයගේ ජනාධිපති ධුර කාලය තුළ, පෙරොන්වාදීන්ගේ අන්ත දක්ෂිණාංශික ෆැසිස්ට් කණ්ඩායම සමඟ එක්ව හමුදා ජුන්ටාවක් නැවතත් රාජ්‍ය නායකයා බවට පත්විය. ඉසබෙල් පෙරොන් 1974 සිට 1976 දක්වා ආර්ජන්ටිනාවේ ජනාධිපතිනිය ලෙස සේවය කළ අතර, පසුව ඇය හමුදාව විසින් නෙරපා හරින ලදී. ඇගේ කෙටි ජනාධිපති ධුරය ආර්ජන්ටිනාවේ දේශපාලන හා සමාජ පද්ධති බිඳවැටීමෙන් සනිටුහන් වූ අතර, එය දශකයක අස්ථාවරත්වය, වාමාංශික ත්‍රස්තවාදී ගරිල්ලා ප්‍රහාර සහ රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලත් ත්‍රස්තවාදයට මග පෑදූ ව්‍යවස්ථාමය අර්බුදයකට මඟ පෑදීය.<ref name="Reutuers2014" /><ref>{{cite web |last=de Onis |first=Juan |date=2 January 1977 |title=Argentina's Terror: Army Is Ahead |url=https://www.nytimes.com/1977/01/02/archives/argentinas-terror-army-is-ahead.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221219063400/https://www.nytimes.com/1977/01/02/archives/argentinas-terror-army-is-ahead.html |archive-date=19 December 2022 |access-date=19 December 2022 |work=[[The New York Times]]}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/world/the_americas/jorge-rafael-videla-argentine-junta-leader-dies-at-87/2013/05/17/f22ae8d0-2f5c-11e2-a30e-5ca76eeec857_story.html|title=Jorge Rafael Videla, Argentine junta leader, dies at 87|last=Bernstein|first=Adam|date=17 May 2013|newspaper=[[The Washington Post]]|access-date=19 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20210410204418/https://www.washingtonpost.com/world/the_americas/jorge-rafael-videla-argentine-junta-leader-dies-at-87/2013/05/17/f22ae8d0-2f5c-11e2-a30e-5ca76eeec857_story.html|archive-date=10 April 2021|url-status=live}}</ref> === ජාතික ප්‍රතිසංවිධාන ක්‍රියාවලිය === [[File:Junta_Militar_argentina_1976.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Junta_Militar_argentina_1976.png|thumb|"පළමු හමුදා ජුන්ටාව" - අද්මිරාල් එමිලියෝ මැසේරා, ලුතිනන් ජෙනරාල් ජෝර්ජ් විඩෙලා සහ බ්‍රිගේඩියර් ජෙනරාල් ඔර්ලන්ඩෝ අගෝස්ටි (වමේ සිට දකුණට) - 1978 ජූලි 9 වන දින ඇවෙන්ඩා ඩෙල් ලිබර්ටඩෝර් හි නිදහස් දින හමුදා පෙළපාළිය නිරීක්ෂණය කරමින්.]] "අපිරිසිදු යුද්ධය" ({{langx|es|Guerra Sucia|links=no}}) යනු දකුණු කෝනයේ අනෙකුත් දක්ෂිණාංශික ඒකාධිපතිත්වයන්ගේ සහභාගීත්වය ඇතුළත් වූ ඔපරේෂන් කොන්ඩෝර් හි කොටසක් විය. අපිරිසිදු යුද්ධයට ආර්ජන්ටිනාවේ සහ දකුණු කෝනයේ වෙනත් තැන්වල දේශපාලන විරුද්ධවාදීන්ට එරෙහිව රාජ්‍ය ත්‍රස්තවාදය ඇතුළත් වූ අතර, මිලිටරි සහ ආරක්ෂක හමුදා වාමාංශික ගරිල්ලන්ට, දේශපාලන විරුද්ධවාදීන්ට සහ සමාජවාදයට සම්බන්ධ යැයි විශ්වාස කරන හෝ පාලන තන්ත්‍රයේ නව ලිබරල් ආර්ථික ප්‍රතිපත්තිවලට කෙසේ හෝ පටහැනි ඕනෑම කෙනෙකුට එරෙහිව නාගරික සහ ග්‍රාමීය ප්‍රචණ්ඩත්වය යොදා ගත්හ.<ref>''Political Violence and Trauma in Argentina'', Antonius C. G. M. Robben, p. 145, University of Pennsylvania Press, 2007</ref><ref>''Revolutionizing Motherhood: The Mothers of the Plaza De Mayo'', Marguerite Guzmán Bouvard, p. 22, Rowman & Littlefield, 1994</ref><ref>[https://news.google.com/newspapers?id=GgAkAAAAIBAJ&sjid=JmcEAAAAIBAJ&pg=6482,2531128 "Argentina's Guerrillas Still Intent On Socialism"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191026112012/https://news.google.com/newspapers?id=GgAkAAAAIBAJ&sjid=JmcEAAAAIBAJ&pg=6482,2531128|date=26 October 2019}}, ''Sarasota Herald-Tribune'', 7 March 1976</ref> ආර්ජන්ටිනාවේ පමණක් ප්‍රචණ්ඩත්වයේ වින්දිතයින් අතර වෘත්තීය සමිතිවාදීන්, සිසුන්, මාධ්‍යවේදීන්, මාක්ස්වාදීන්, පෙරෝනිස්ට් ගරිල්ලන්,<ref>{{cite web |title=Argentina's Dirty War |url=http://aliciapatterson.org/stories/argentinas-dirty-war |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170129015852/http://aliciapatterson.org/stories/argentinas-dirty-war |archive-date=29 January 2017 |access-date=9 November 2014}}</ref> සහ හිතවතුන් යැයි කියනු ලබන අය ඇතුළු ඇස්තමේන්තුගත 15,000 සිට 30,000 දක්වා වාමාංශික ක්‍රියාකාරීන් සහ සටන්කාමීන් ඇතුළත් විය. ගොදුරු වූවන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් රාජ්‍ය ත්‍රස්තවාදයේ තුවාල ලැබූවන් වූහ. ප්‍රතිවිරුද්ධ ගරිල්ලන්ගේ ගොදුරු බවට පත්වූයේ හමුදා සහ පොලිස් නිලධාරීන් 500–540ක් පමණ<ref>{{cite web |title=Militares Muertos Durante la Guerra Sucia |url=http://www.desaparecidos.org/arg/doc/cifras/mili.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170827125022/http://www.desaparecidos.org/arg/doc/cifras/mili.html |archive-date=27 August 2017 |access-date=5 December 2017}}</ref> සහ සිවිල් වැසියන් 230ක් පමණ විය.<ref>Gambini, Hugo (2008). Historia del peronismo. La violencia (1956–1983). Buenos Aires: Javier Vergara Editor. pp. 198/208.</ref> ජොන්සන්, නික්සන්, ෆෝඩ්, කාටර් සහ රේගන් පරිපාලන සමයේදී ආර්ජන්ටිනාවට එක්සත් ජනපද රජයෙන් තාක්ෂණික සහාය සහ හමුදා ආධාර ලැබුණි. මර්දනයේ නිශ්චිත කාලානුක්‍රමය තවමත් විවාදයට භාජනය වෙමින් පවතී, නමුත් දිගු දේශපාලන යුද්ධයේ මූලයන් 1969 දී වෘත්තීය සමිතිවාදීන් පෙරොන්වාදී සහ මාක්ස්වාදී පැරාමිලිටරි කණ්ඩායම් විසින් ඝාතනය කිරීමට ඉලක්ක කළ විට ආරම්භ වන්නට ඇත. පෙරොනිස්වාදයට සහ වමට එරෙහිව රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලත් ත්‍රස්තවාදයේ තනි අවස්ථා 1955 දී ප්ලාසා ඩි මායෝ බෝම්බ හෙලීම දක්වා දිව යයි. 1972 ට්‍රෙලෙව් සංහාරය, 1973 දී ආරම්භ වූ ආර්ජන්ටිනාවේ කොමියුනිස්ට් විරෝධී සන්ධානයේ ක්‍රියා සහ 1975 දී ඔපෙරාටිවෝ ඉන්ඩිපෙන්ඩෙන්සියා (ඔපරේෂන් ඉන්ඩිපෙන්ඩෙන්සියා) අතරතුර වාමාංශික ගරිල්ලන්ට එරෙහිව ඉසබෙල් පෙරොන්ගේ "සමූලඝාතන නියෝග" ද අපිරිසිදු යුද්ධයේ ආරම්භය සනිටුහන් කරන සිදුවීම් විය හැකිය.{{efn-ua|මේ පිළිබඳව සාකච්ඡා කරන උපුටා දැක්වීම් අතර:<ref name=Reutuers2014/><ref name=Buncombe2022>{{cite web|last=Buncombe|first=Andrew|url=https://sports.yahoo.com/florida-businessman-79-face-trial-210300460.html?guccounter=1|title=Florida businessman, 79, to face trial over notorious 1972 massacre in Argentina|work=[[The Independent]]|via=[[Yahoo! Sports]]|date=11 February 2022|access-date=19 December 2022|archive-date=19 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221219065302/https://sports.yahoo.com/florida-businessman-79-face-trial-210300460.html?guccounter=1|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last=McDonnell|first=Patrick J.|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2007-jan-13-fg-isabel13-story.html|title=Arrest of Isabel Peron signals willingness to reexamine era|work=[[Los Angeles Times]]|date=13 January 2007|access-date=19 December 2022|archive-date=19 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221219065302/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2007-jan-13-fg-isabel13-story.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last=Burke|first=Hilary|url=https://www.reuters.com/article/idUSN10477880|title=Argentina probes pre-Dirty War rights crimes|publisher=[[Reuters]]|date=21 January 2007|access-date=19 December 2022|archive-date=19 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221219065302/https://www.reuters.com/article/idUSN10477880|url-status=live}}</ref>}} ඔන්ගානියා කොංග්‍රසය වසා දැමීය, සියලුම දේශපාලන පක්ෂ තහනම් කරන ලද අතර, ශිෂ්‍ය හා කම්කරු සමිති විසුරුවා හැරියේය. 1969 දී, මහජන අතෘප්තිය දැවැන්ත විරෝධතා දෙකකට හේතු විය: කෝර්ඩොබාසෝ සහ රොසාරියාසෝ. ත්‍රස්තවාදී ගරිල්ලා සංවිධානයක් වන මොන්ටොනෙරොස් අරම්බුරු පැහැරගෙන ගොස් මරා දැමීය.{{sfn|Robben|2011|p=127}} වැඩෙන දේශපාලන පීඩනය ලිහිල් කිරීමට උත්සාහ කරමින් අලුතින් තේරී පත් වූ රජයේ ප්‍රධානියා වන ඇලෙජැන්ඩ්‍රෝ අගුස්ටින් ලනුස්, පෙරොන් වෙනුවට පෙරොනිස්ට් අපේක්ෂකයා වීමට හෙක්ටර් ජෝස් කැම්පෝරාට ඉඩ දුන්නේය. 1973 මාර්තු මැතිවරණයෙන් කැම්පෝරා ජයග්‍රහණය කළ අතර, වරදකරුවන් වූ ගරිල්ලා සාමාජිකයින්ට සමාව ලබා දුන් අතර, පසුව ස්පාඤ්ඤයේ පිටුවහල් කිරීමෙන් පෙරොන් නැවත පැමිණීම සහතික කළේය.{{sfn|Galasso|2011|loc=vol. II|pp=423–65}}[[File:Soldadosargentinos3.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Soldadosargentinos3.jpg|thumb|1982 ෆෝක්ලන්ත යුද්ධයේදී ආර්ජන්ටිනාවේ සොල්දාදුවන්]] පෙරොන් ආර්ජන්ටිනාවට ආපසු පැමිණි දිනයේදී, පෙරොන්වාදී අභ්‍යන්තර කණ්ඩායම් - දක්ෂිණාංශික වෘත්තීය සමිති නායකයින් සහ මොන්ටොනෙරෝස් හි වාමාංශික තරුණයින් - අතර ගැටුම එසෙයිසා සංහාරයට හේතු විය. දේශපාලන ප්‍රචණ්ඩත්වයෙන් යටපත් වූ කැම්පෝරා ඉල්ලා අස් වූ අතර, ඔහුගේ තුන්වන බිරිඳ ඉසබෙල් උප සභාපති ලෙස 1973 සැප්තැම්බර් මාසයේ පැවති මැතිවරණයෙන් පෙරොන් ජයග්‍රහණය කළේය. ඔහු මොන්ටොනෙරෝස් පක්ෂයෙන් නෙරපා හරින ලදී{{sfn|Robben|2011|pp=76–77}} සහ ඔවුන් නැවත වරක් රහසිගත සංවිධානයක් බවට පත්විය. ඔවුන්ට සහ මහජන විප්ලවවාදී හමුදාවට (ERP) එරෙහිව සටන් කිරීම සඳහා ජෝස් ලෝපෙස් රේගා ආර්ජන්ටිනාවේ කොමියුනිස්ට් විරෝධී සන්ධානය (AAA) සංවිධානය කළේය.{{sfn|Anderson|Sloan|2009|p=40–41}}{{sfn|Wilson|2016|p=167}} 1974 ජූලි මාසයේදී පෙරොන් මිය ගිය අතර, ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වූ ඔහුගේ බිරිඳ, වාමාංශික කඩාකප්පල්කාරී ක්‍රියාව "සමූලඝාතනය" කිරීමට හමුදාවට සහ පොලිසියට බලය පවරන රහස් නියෝගයකට අත්සන් තැබූ අතර,{{sfn|Robben|2011|p=145}} ටුකුමන් පළාතේ ග්‍රාමීය කැරැල්ලක් ආරම්භ කිරීමට ERP දැරූ උත්සාහය නතර කළේය.{{sfn|Robben|2011|p=148}} හමුදා ජෙනරාල් ජෝර්ජ් රෆායෙල් විඩෙලාගේ නායකත්වයෙන් යුත් ඒකාබද්ධ සන්නද්ධ හමුදාවන්ගේ ජුන්ටාවක් විසින් වසරකට පසුව ඉසබෙල් පෙරොන් බලයෙන් පහ කරන ලදී. ඔවුන් ජාතික ප්‍රතිසංවිධාන ක්‍රියාවලිය ආරම්භ කළ අතර එය බොහෝ විට ප්‍රොසෙසෝ ලෙස කෙටි කරන ලදී.{{sfn|Galasso|2011|loc=vol. II|pp=467–504}} ප්‍රොසෙසෝ කොංග්‍රසය වසා දැමීය, ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ විනිසුරුවන් ඉවත් කර, දේශපාලන පක්ෂ සහ වෘත්තීය සමිති තහනම් කරන ලද අතර, වාමාංශිකයින් සමඟ සම්බන්ධ බවට සැක කෙරෙන පුද්ගලයින් ඇතුළු සැක සහිත ගරිල්ලා සාමාජිකයින් බලහත්කාරයෙන් අතුරුදහන් කිරීමට යොමු විය. 1976 අවසානය වන විට, මොන්ටොනෙරෝස් සාමාජිකයින් 2,000 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් අහිමි වූ අතර 1977 වන විට ERP සම්පූර්ණයෙන්ම යටපත් විය. කෙසේ වෙතත්, දැඩි ලෙස දුර්වල වූ මොන්ටොනෙරෝස් 1979 දී ප්‍රතිප්‍රහාරයක් දියත් කළ අතර, එය ඉක්මනින් මර්දනය කරන ලද අතර, ගරිල්ලා තර්ජනය ඵලදායී ලෙස අවසන් කර ජුන්ටාවේ බලයේ ස්ථානය සුරක්ෂිත කළේය. 1982 මාර්තු මාසයේදී, ආර්ජන්ටිනා හමුදාවක් දකුණු ජෝර්ජියාවේ බ්‍රිතාන්‍ය භූමිය පාලනය කළ අතර, අප්‍රේල් 2 වන දින, ආර්ජන්ටිනාව ෆෝක්ලන්ඩ් දූපත් ආක්‍රමණය කළේය. එක්සත් රාජධානිය නැවත අත්පත් කර ගැනීම සඳහා කාර්ය සාධක බලකායක් යැවීය. ආර්ජන්ටිනාව ජුනි 14 වන දින යටත් වූ අතර එහි හමුදා ආපසු ගෙන යන ලදී. නින්දිත පරාජයෙන් පසු බුවනෝස් අයර්ස් හි වීදි කෝලාහල ඇති වූ අතර හමුදා නායකත්වය නතර විය.<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1982/06/16/world/thousands-in-buenos-aires-assail-junta-for-surrendering-to-britain.html|title=THOUSANDS IN BUENOS AIRES ASSAIL JUNTA FOR SURRENDERING TO BRITAIN|last1=Meislin|first1=Richard J.|date=16 June 1982|work=The New York Times|access-date=17 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20231014050234/https://www.nytimes.com/1982/06/16/world/thousands-in-buenos-aires-assail-junta-for-surrendering-to-britain.html|archive-date=14 October 2023|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |date=24 February 2015 |title=CBS News releases video of the Falklands War riots |url=https://www.foxnews.com/transcript/cbs-news-releases-video-of-the-falklands-war-riots |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181107224852/https://www.foxnews.com/transcript/cbs-news-releases-video-of-the-falklands-war-riots |archive-date=7 November 2018 |access-date=7 November 2018 |work=Fox News}}</ref> රෙනාල්ඩෝ බිග්නෝන් ගැල්ටියරි වෙනුවට ආදේශ කර ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පාලනයට මාරුවීම සංවිධානය කිරීමට පටන් ගත්තේය.{{sfn|Galasso|2011|loc=vol. II|pp=505–32}} === ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට නැවත පැමිණීම === [[File:De_la_Rúa_con_Menem.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:De_la_R%C3%BAa_con_Menem.jpg|වම|thumb|1999 දෙසැම්බර් 10 වන දින ෆර්නැන්ඩෝ ඩි ලා රූවා ජනාධිපති ධුරයට පත්වීමෙන් ටික කලකට පසු මෙනෙම් (වමේ) ඔහු සමඟ.]] 1983 මැතිවරණයේදී ප්‍රොසෙසෝ සමයේදී මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් සම්බන්ධයෙන් වගකිව යුතු අයට එරෙහිව නඩු පැවරීම සඳහා රාවුල් අල්ෆොන්සින් ජයග්‍රහණය කළේය: ජුන්ටා නඩු විභාගය සහ අනෙකුත් යුද අධිකරණ කුමන්ත්‍රණයේ නායකයින්ට සියලු දඬුවම් නියම කළ නමුත්, හමුදා පීඩනය යටතේ, ඔහු සම්පූර්ණ නැවතුම් සහ නිසි කීකරුකම පිළිබඳ නීති<ref>{{cite Argentine law|l=23492|date=29 December 1986|bo=26058}}</ref><ref>{{cite Argentine law|l=23521|date=9 June 1987|bo=26155}}</ref> ද ක්‍රියාත්මක කළ අතර, එමඟින් අණදීමේ දාමය දිගේ නඩු පැවරීම නතර විය. නරක අතට හැරෙන ආර්ථික අර්බුදය සහ අධි උද්ධමනය ඔහුගේ ජනප්‍රිය සහයෝගය අඩු කළ අතර පෙරොන්වාදී කාලෝස් මෙනෙම් 1989 මැතිවරණය ජයග්‍රහණය කළේය. වැඩි කල් නොගොස්, කෝලාහල නිසා ඇල්ෆොන්සින්ට කලින් ඉල්ලා අස්වීමට සිදුවිය.{{sfn|Galasso|2011|loc=vol. II|pp=533–49}} [[File:Crisis_20_diciembre_2001.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Crisis_20_diciembre_2001.jpg|thumb|2001 දෙසැම්බර් 21 වන දින ඩි ලා රූවාට ඉල්ලා අස්වීමට බල කළ ආර්ජන්ටිනාසෝ කෝලාහල අතරතුර ප්ලාසා ඩි මායෝහි සිවිල් නොසන්සුන්තාව]] මෙනෙම් නව ලිබරල් ප්‍රතිපත්ති වැලඳගෙන ක්‍රියාත්මක කළේය:{{sfn|Epstein|Pion-Berlin|2006|p=6}} ස්ථාවර විනිමය අනුපාතයක්, ව්‍යාපාර නියාමනය ඉවත් කිරීම, පෞද්ගලීකරණය සහ ආරක්ෂණවාදී බාධක විසුරුවා හැරීම කෙටි කාලීනව ආර්ථිකය සාමාන්‍යකරණය කළේය. ඇල්ෆොන්සින්ගේ රජය තුළ දඬුවම් නියම වූ නිලධාරීන්ට ඔහු සමාව දුන්නේය. 1994 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය මගින් මෙනෙම්ට දෙවන වාරයක් සඳහා තේරී පත්වීමට ඉඩ සැලසුණි. 1995 දී ආර්ථිකය පිරිහීමට පටන් ගැනීමත්, වැඩිවන විරැකියාව සහ අවපාතයත් සමඟ,{{sfn|Epstein|Pion-Berlin|2006|p=9}} ෆර්නැන්ඩෝ ඩි ලා රූවාගේ නායකත්වයෙන් යුත් UCR, 1999 මැතිවරණවලදී නැවත ජනාධිපති ධුරයට පත්විය.{{sfn|Galasso|2011|loc=vol. II|pp=551–573}} සමාජ අතෘප්තියට හේතු වූ නරක අතට හැරෙන අර්බුදය නොතකා ඩි ලා රූවා මෙනෙම්ගේ ආර්ථික සැලැස්ම ක්‍රියාත්මක කළේය.{{sfn|Epstein|Pion-Berlin|2006|p=9}} රටින් දැවැන්ත ප්‍රාග්ධන පිටවීමකට ප්‍රතිචාර වශයෙන් බැංකු ගිණුම් කැටි කිරීමකින් ප්‍රතිචාර දැක්වූ අතර එය තවදුරටත් කැලඹීමක් ඇති කළේය. 2001 දෙසැම්බර් කෝලාහල නිසා ඔහුට ඉල්ලා අස්වීමට සිදුවිය.{{sfn|Galasso|2011|loc=vol. II|pp=575–87}} මෙනෙම් විසින් ස්ථාපිත කරන ලද ස්ථාවර විනිමය අනුපාතය අවලංගු කළ එඩ්වාඩෝ ඩුහාල්ඩේ වැඩබලන ජනාධිපති ලෙස පත් කරන ලද අතර,{{sfn|Epstein|Pion-Berlin|2006|p=12}} බොහෝ වැඩ කරන සහ මධ්‍යම පාන්තික ආර්ජන්ටිනාවේ වැසියන්ට ඔවුන්ගේ ඉතුරුම් වලින් සැලකිය යුතු කොටසක් අහිමි විය. 2002 අග භාගය වන විට, ආර්ථික අර්බුදය පහව යාමට පටන් ගත් නමුත්, පොලිසිය විසින් පික්වෙටෙරෝවරුන් දෙදෙනෙකු ඝාතනය කිරීම දේශපාලන නොසන්සුන්තාවයට හේතු වූ අතර, ඩුහාල්ඩේ මැතිවරණ ඉදිරියට ගෙන යාමට පෙළඹුණි.{{sfn|Epstein|Pion-Berlin|2006|p=13}} නෙස්ටර් කර්ච්නර් නව ජනාධිපතිවරයා ලෙස තේරී පත් විය. 2003 මැයි 26 වන දින ඔහු දිවුරුම් දුන්නේය.<ref>{{cite news|url=https://www.voanews.com/a/a-13-a-2003-05-26-30-kirchner/395751.html|title=Kirchner Sworn in as President of Argentina – 2003-05-26|work=VOA|access-date=16 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220816113526/https://www.voanews.com/a/a-13-a-2003-05-26-30-kirchner/395751.html|archive-date=16 August 2022|language=en|url-status=live}}</ref>{{sfn|Galasso|2011|loc=vol. II|pp=587–95}} [[File:Cristina_con_baston_de_mando_(cropped).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cristina_con_baston_de_mando_(cropped).jpg|thumb|කර්ච්නර් සහ ඔහුගේ බිරිඳ ක්‍රිස්ටිනා කර්ච්නර් ඇගේ ජනාධිපති ධුර කාලය ආරම්භ වූ වහාම, 2007 දෙසැම්බර් 10 වන දින]] ඩුහාල්ඩේ විසින් සකස් කරන ලද නව-කේන්සියානු ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති{{sfn|Epstein|Pion-Berlin|2006|p=13}} ප්‍රවර්ධනය කරමින්, කර්ච්නර් සැලකිය යුතු මූල්‍ය හා වෙළඳ අතිරික්තයක් සහ වේගවත් දළ දේශීය නිෂ්පාදිත වර්ධනයක් අත්කර ගනිමින් ආර්ථික අර්බුදය අවසන් කළේය.{{sfn|Epstein|Pion-Berlin|2006|p=16}} ඔහුගේ පරිපාලනය යටතේ, ආර්ජන්ටිනාව බොහෝ බැඳුම්කර සඳහා පෙර නොවූ විරූ ලෙස 70% ක පමණ වට්ටමක් සමඟ එහි පැහැර හරින ලද ණය ප්‍රතිව්‍යුහගත කළේය, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල සමඟ ණය ගෙවා දැමීය,{{sfn|Epstein|Pion-Berlin|2006|p=15}} සැක සහිත මානව හිමිකම් වාර්තා සහිත නිලධාරීන්ගෙන් හමුදාව පවිත්‍ර කළේය,{{sfn|Epstein|Pion-Berlin|2006|p=14}} පූර්ණ නැවතුම් සහ නිසි කීකරුකම පිළිබඳ නීති අවලංගු කර අවලංගු කළේය,<ref>{{cite Argentine law|l=25779|date=3 September 2003|bo=30226|p=1}}</ref>{{efn-ua|1998 දී කොංග්‍රසය විසින් සම්පූර්ණ නැවතුම් සහ නිසි කීකරුකම පිළිබඳ නීති අවලංගු කරන ලදී.<ref>{{cite Argentine law|l=24952|date=17 April 1998|bo=28879|p=1}}</ref>}} ඒවා ව්‍යවස්ථා විරෝධී යැයි තීන්දු කළේය, සහ ජුන්ටාවේ අපරාධ සම්බන්ධයෙන් නීතිමය නඩු පැවරීම නැවත ආරම්භ කළේය. ඔහු නැවත මැතිවරණයට ඉදිරිපත් වූයේ නැත, ඒ වෙනුවට 2007 සහ 2011 මැතිවරණ ජයග්‍රහණය කළ ඔහුගේ බිරිඳ වන සෙනෙට් සභික ක්‍රිස්ටිනා කර්ච්නර්ගේ අපේක්ෂකත්වය ප්‍රවර්ධනය කළේය.{{sfn|Galasso|2011|loc=vol. II|pp=597–626}} කර්ච්නර්ගේ ජනාධිපති ධුර කාලය තුළ ඇය වෙනිසියුලාව, ඉරානය සහ කියුබාව වැනි රටවල් සමඟ විදේශ සබඳතා ප්‍රවර්ධනය කළ අතර, එක්සත් ජනපදය සහ එක්සත් රාජධානිය අතර සබඳතා වඩ වඩාත් පළුදු විය. ඇගේ ධුර කාලය තුළ පුනර්ජනනීය බලශක්ති නිෂ්පාදනය සහ සහනාධාර වැඩි වුවද, 2011 සිට සමස්ත ආර්ථිකය මන්දගාමී විය.<ref>{{cite web |last1=Bouchier |first1=Dewitt |date=22 January 2019 |title=Ruin redux: Argentina's Economy under Mauricio Macri |url=https://politicalmilitaryclub.home.blog/2019/01/22/ruin-redux-argentinas-economy-under-mauricio-macri/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014050045/https://politicalmilitaryclub.home.blog/2019/01/22/ruin-redux-argentinas-economy-under-mauricio-macri/ |archive-date=14 October 2023 |access-date=7 April 2021 |website=The Political Military Club}}</ref> ඔක්තෝබර් 25 වන දින පැවති ජනාධිපතිවරණවල පළමු වටයේ සම තත්ත්වයකින් පසුව, 2015 නොවැම්බර් 22 වන දින, මධ්‍යම-දක්ෂිණාංශික සන්ධාන අපේක්ෂක මොරිසියෝ මැක්‍රි ආර්ජන්ටිනාවේ ඉතිහාසයේ පළමු ඡන්ද පත්‍රිකා ජයග්‍රහණය කරමින්, ජයග්‍රහණය සඳහා පෙරමුණ අපේක්ෂක ඩැනියෙල් ස්කියෝලි පරාජය කර ජනාධිපති ධුරයට තේරී පත් විය. <ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2015/nov/22/argentina-election-exit-polls-buenos-aires-mauricio-macri|title=Argentina shifts to the right after Mauricio Macri wins presidential runoff|date=23 November 2015|work=The Guardian|access-date=16 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20151123083643/http://www.theguardian.com/world/2015/nov/22/argentina-election-exit-polls-buenos-aires-mauricio-macri|archive-date=23 November 2015|language=en|url-status=live}}</ref> 1916 සිට බලයෙන් පහ කිරීමකින් තොරව තම ධුර කාලය සම්පූර්ණ කිරීමට සමත් වූ පළමු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීව තේරී පත් වූ පෙරොන්වාදී නොවන ජනාධිපතිවරයා මැක්‍රි විය. <ref>{{cite web |date=22 November 2015 |title=Mauricio Macri, el primer presidente desde 1916 que no es peronista ni radical |url=http://www.losandes.com.ar/article/mauricio-macri-el-primer-presidente-desde-1916-que-no-es-peronista-ni-radical |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151125231834/http://www.losandes.com.ar/article/mauricio-macri-el-primer-presidente-desde-1916-que-no-es-peronista-ni-radical |archive-date=25 November 2015 |access-date=10 December 2015 |work=Los Andes |language=es}}</ref> ඔහු 2015 දෙසැම්බර් 10 වන දින බලයට පත් වූ අතර ඉහළ උද්ධමන අනුපාතයක් සහ දුර්වල තත්ත්වයේ ආර්ථිකයක් උරුම කර ගත්තේය.<ref>{{cite news|url=https://www.france24.com/en/20151210-macri-argentina-president-inaugurattion-assumes-power-promises-change|title=Argentine President Mauricio Macri sworn in|date=10 December 2015|work=France 24|access-date=16 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220815150949/https://www.france24.com/en/20151210-macri-argentina-president-inaugurattion-assumes-power-promises-change|archive-date=15 August 2022|language=en|url-status=live}}</ref> 2016 අප්‍රේල් මාසයේදී, මැක්‍රි රජය උද්ධමනය සහ අධික ලෙස පුපුරවා හරින ලද මහජන හිඟයන් මැඩපැවැත්වීම සඳහා අදහස් කරන ලද නව ලිබරල් කප්පාදු පියවර හඳුන්වා දුන්නේය.<ref>{{cite news|url=http://www.clarin.com/politica/Macri-anuncio-medidas-amortiguar-inflacion_0_1559844404.html|title=Macri anunció medidas para amortiguar la inflación|last1=Carrelli Lynch|first1=Guido|work=Clarín|access-date=25 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160616232749/http://www.clarin.com/politica/Macri-anuncio-medidas-amortiguar-inflacion_0_1559844404.html|archive-date=16 June 2016|language=es|url-status=live}}</ref> මැක්රිගේ පරිපාලනය යටතේ, දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය 3.4% කින් හැකිලීම, උද්ධමනය 240% ක් වීම, ස්වෛරී ණය වශයෙන් නිකුත් කරන ලද ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන ගණන සහ ඔහුගේ ධුර කාලය අවසන් වන විට මහා දරිද්‍රතාවය වැඩිවීමත් සමඟ ආර්ථික ප්‍රකෘතිය නොපැහැදිලි විය.<ref>{{cite web |last1=Alcalá Kovalski |first1=Manuel |date=5 September 2019 |title=Lessons learned from the Argentine economy under Macri |url=https://www.brookings.edu/blog/up-front/2019/09/05/lessons-learned-from-the-argentine-economy-under-macri/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230610010840/https://www.brookings.edu/blog/up-front/2019/09/05/lessons-learned-from-the-argentine-economy-under-macri/ |archive-date=10 June 2023 |access-date=7 April 2021 |website=Brookings Institution |language=EN}}</ref><ref>{{cite web |last1=Rabouin |first1=Dion |date=3 September 2019 |title=Argentine president leads economy to debt, inflation and mass poverty |url=https://www.axios.com/argentina-economy-tanks-under-mauricio-macri-20995628-5475-4bf8-b21b-c6cba9aeb8a8.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220327153336/https://www.axios.com/argentina-economy-tanks-under-mauricio-macri-20995628-5475-4bf8-b21b-c6cba9aeb8a8.html |archive-date=27 March 2022 |access-date=7 April 2021 |website=Axios |language=EN}}</ref> ඔහු 2019 දී නැවත මැතිවරණයට ඉදිරිපත් වූ නමුත් යුක්තිවාදී පක්ෂයේ අපේක්ෂක ඇල්බර්ටෝ ෆර්නැන්ඩෙස්ට එරෙහිව සියයට අටකට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් පරාජය විය.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-50203727|title=Argentina election: Centre-left Alberto Fernández wins presidency|date=28 October 2019|work=BBC News|access-date=23 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20230604183854/https://www.bbc.com/news/world-latin-america-50203727|archive-date=4 June 2023|url-status=live}}</ref>[[File:Javier_Milei_y_Alberto_Fernández1.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Javier_Milei_y_Alberto_Fern%C3%A1ndez1.jpg|thumb|හාවියර් මිලී 2023 දෙසැම්බර් 10 වන දින ෆර්නැන්ඩස් වෙතින් ජනාධිපති ධූරය ලබා ගැනීම]] ෆර්නැන්ඩස් සහ උප ජනාධිපති ක්‍රිස්ටිනා කර්ච්නර් 2019 දෙසැම්බර් මාසයේදී බලයට පත් වූ අතර,<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2019/dec/10/argentina-alberto-fernandez-inauguration|title='We're back': Alberto Fernández sworn in as Argentina shifts to the left|date=10 December 2019|work=The Guardian|access-date=16 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20210728090448/https://www.theguardian.com/world/2019/dec/10/argentina-alberto-fernandez-inauguration|archive-date=28 July 2021|language=en|url-status=live}}</ref> COVID-19 වසංගතය ආර්ජන්ටිනාවට පහර දීමට මාස කිහිපයකට පෙර සහ නෙස්ටර් සහ ක්‍රිස්ටිනා කර්ච්නර්ගේ ජනාධිපති ධුර කාලය තුළ දූෂණ, අල්ලස් සහ මහජන මුදල් අනිසි ලෙස භාවිතා කිරීම පිළිබඳ චෝදනා මධ්‍යයේ.<ref>{{cite web |title=''Administracion Federal'' |url=http://www.afip.gob.ar/english/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151231075127/http://www.afip.gob.ar/english/ |archive-date=31 December 2015 |access-date=1 June 2014 |website=AFIP}}</ref><ref name="Mercopress">{{cite web |date=15 March 2013 |title=Allegations of a network of corruption money involves former president Kirchner |url=http://en.mercopress.com/2013/05/15/allegations-of-a-network-of-corruption-money-involves-former-president-kirchner |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407072817/http://en.mercopress.com/2013/05/15/allegations-of-a-network-of-corruption-money-involves-former-president-kirchner |archive-date=7 April 2014 |access-date=27 March 2020 |publisher=Merco Press}}</ref> 2021 නොවැම්බර් මාසයේදී, ආර්ජන්ටිනාවේ පාලක පෙරොනිස්ට් පක්ෂයේ මධ්‍ය-වාම සන්ධානය වන ෆ්‍රෙන්ටේ ඩි ටොඩෝස් (සැමට පෙරමුණ), වසර 40 කට ආසන්න කාලයකට පසු පළමු වරට මධ්‍ය කාලීන ව්‍යවස්ථාදායක මැතිවරණවලදී කොංග්‍රසයේ බහුතරය අහිමි විය. මධ්‍ය-දක්ෂිණාංශික සන්ධානය වන ජුන්ටෝස් පෝර් එල් කැම්බියෝ (වෙනසක් සඳහා එක්ව) හි මැතිවරණ ජයග්‍රහණය ෆර්නැන්ඩස්ගේ අවසන් වසර දෙක තුළ ඔහුගේ බලය සීමා කළේය. සෙනෙට් සභාවේ පාලනය අහිමි වීම නිසා අධිකරණය ඇතුළු ප්‍රධාන පත්වීම් සිදු කිරීම ඔහුට අපහසු විය. එය ව්‍යවස්ථාදායකයට යවන සෑම මුලපිරීමක් සම්බන්ධයෙන්ම විපක්ෂය සමඟ සාකච්ඡා කිරීමට ද ඔහුට බල කළේය.<ref>{{cite news|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/11/15/argentinas-peronists-looks-set-to-lose-senate-control|title=Peronists may lose Argentina Congress for first time in 40 years|work=www.aljazeera.com|access-date=16 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20220820224116/https://www.aljazeera.com/news/2021/11/15/argentinas-peronists-looks-set-to-lose-senate-control|archive-date=20 August 2022|language=en|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/world/americas/argentines-vote-midterm-trial-by-fire-president-fernandez-2021-11-14/|title=Argentina's Peronists on the ropes after bruising midterm defeat|last1=Bronstein|first1=Hugh|date=15 November 2021|work=Reuters|access-date=16 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211117231933/https://www.reuters.com/world/americas/argentines-vote-midterm-trial-by-fire-president-fernandez-2021-11-14/|archive-date=17 November 2021|last2=Misculin|first2=Nicolás|language=en|url-status=live}}</ref> 2023 අප්‍රේල් මාසයේදී, ෆර්නැන්ඩස් ඊළඟ ජනාධිපතිවරණයේදී නැවත මැතිවරණයක් ඉල්ලා නොසිටින බව නිවේදනය කළේය.<ref>{{cite news|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/4/21/argentinas-president-fernandez-will-not-seek-re-election|title=Argentina's President Fernandez will not seek re-election|work=www.aljazeera.com|access-date=3 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230907063725/https://www.aljazeera.com/news/2023/4/21/argentinas-president-fernandez-will-not-seek-re-election|archive-date=7 September 2023|language=en|url-status=live}}</ref> 2023 නොවැම්බර් මැතිවරණ දෙවන වටය අවසන් වූයේ ලිබර්ටේරියානු පිටස්තරයෙකු වන ජේවියර් මිලෙයි 55.7% ක ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් ලබා ගනිමින් පාලක සභාග අපේක්ෂක සර්ජියෝ මැසාට 44.4% ක ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් ලබා ගනිමිනි.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-67470549|title=Javier Milei: Argentina's far-right outsider wins presidential election|date=19 November 2023|work=BBC News|access-date=24 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231124015721/https://www.bbc.com/news/world-latin-america-67470549|archive-date=24 November 2023|language=en-GB|url-status=live}}</ref> මිලෙයිගේ ජනාධිපති ධුරය 2023 දෙසැම්බර් 10 වන දින ආරම්භ විය.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-67678276|title=Javier Milei: New president tells Argentina 'shock treatment' looms|date=11 December 2023|access-date=11 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231211003316/https://www.bbc.com/news/world-latin-america-67678276|archive-date=11 December 2023|language=en-GB|url-status=live}}</ref> == සටහන් == <references group="upper-alpha" /> == යොමු කිරීම් == <references /> n8389mij3fux4ty648urvho6pnpyraz සුරිනාමයේ ආර්ථිකය 0 183346 791392 755173 2026-05-23T10:43:49Z ඩී.සඳරුක් 76924 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 791392 wikitext text/x-wiki [[File:Rosebel_pit.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rosebel_pit.png|thumb|රෝස්බෙල් රන් පතල]] [[File:Nickerie_rijstveld.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Nickerie_rijstveld.jpg|thumb|නිකරි දිස්ත්‍රික්කයේ කුඹුරු යායක්]] [[File:Paranam_3.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Paranam_3.JPG|thumb|පරණම් හි සුරල්කෝ බොක්සයිට් කම්හල]] 1990 ගණන්වල කැලඹිලි සහිත තත්ත්වයෙන් පසු සුරිනාම්හි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යම් ශක්තියක් ලබා ගත් අතර, එහි ආර්ථිකය වඩාත් විවිධාංගීකරණය වී ලන්දේසි මූල්‍ය ආධාර මත යැපීම අඩු විය. බොක්සයිට් (ඇලුමිනියම් ලෝපස්) කැණීම ශක්තිමත් ආදායම් මාර්ගයක් විය, මන්ද 2015 දක්වා රට නිදහස ලැබීමට පෙර සිට. ඇල්කෝවා සියලුම බොක්සයිට් මෙහෙයුම් නැවැත්වූ නිසා, සුරිනාම්හි බොක්සයිට් යුගය ද අවසන් විය. වර්තමානයේ තෙල් සහ රත්‍රන් සොයා ගැනීම, ගවේෂණය කිරීම සහ සූරාකෑම සුරිනාම්හි ආර්ථික නිදහසට සැලකිය යුතු ලෙස දායක වේ. කෘෂිකර්මාන්තය, විශේෂයෙන් සහල් සහ කෙසෙල්, ආර්ථිකයේ ශක්තිමත් අංගයක් ලෙස පවතින අතර, පරිසර සංචාරක ව්‍යාපාරය නව ආර්ථික අවස්ථා සපයයි. සුරිනාම්හි භූමි ප්‍රමාණයෙන් 93% කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් අපිරිසිදු වැසි වනාන්තර වලින් සමන්විත වේ. 1998 දී මධ්‍යම සුරිනාම් ස්වභාව රක්ෂිතය පිහිටුවීමත් සමඟ, සුරිනාම් මෙම වටිනා සම්පත සංරක්ෂණය කිරීම සඳහා එහි කැපවීම පෙන්නුම් කළේය. මධ්‍යම සුරිනාම් ස්වභාව රක්ෂිතය 2000 දී ලෝක උරුම අඩවියක් බවට පත්විය. [[File:Gebouw_van_Financien,_Paramaribo.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gebouw_van_Financien,_Paramaribo.jpg|thumb|මුදල් අමාත්‍යාංශය]] සුරිනාම් ආර්ථිකය බොක්සයිට් කර්මාන්තය විසින් ආධිපත්‍යය දැරූ අතර එය 2015 වන තෙක් දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 15% කට වඩා සහ අපනයන ඉපැයීම්වලින් 70% කට වඩා වැඩි විය. වර්තමානයේ රන් අපනයනය සියලුම අපනයන ඉපැයීම්වලින් 60-80% කි. 2021 දී රන් කර්මාන්තය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 8.5% ක් විය. කුඩා පරිමාණ කැණීම්වලින් 42% ට සාපේක්ෂව මුළු රන් නිෂ්පාදනයේ මහා පරිමාණ කැණීම්වල කොටස 58% කි.<ref>{{Cite web |date=2022-10-04 |title=Overheidsinkomsten uit goudsector stijgen dit jaar verder |url=https://www.dbsuriname.com/2022/10/04/overheidsinkomsten-uit-goudsector-stijgen-dit-jaar-verder/ |access-date=2024-07-12 |website=Dagblad Suriname |language=nl-NL}}</ref> 2023 දී ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.83 ක අපනයන වටිනාකමක් ඇති රන් අංශය ආර්ථිකයට වැදගත් දායකත්වයක් සපයයි.<ref>{{Cite web |title=Starnieuws - Column: De bijdrage van goud aan de economie van Suriname |url=https://m.starnieuws.com/index.php/welcome/index/nieuwsitem/80975 |access-date=2024-07-12 |website=m.starnieuws.com}}</ref> 2015 දී සුරිනාම්හි රන් නිෂ්පාදනය මෙට්‍රික් ටොන් 30 කි.<ref>{{Cite web |title=Gold production |url=https://ourworldindata.org/grapher/gold-production?tab=table |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231129233804/https://ourworldindata.org/grapher/gold-production?tab=table |archive-date=29 November 2023 |access-date=2024-12-18 |website=Our World in Data}}</ref> තෙල් ගවේෂණය සහ සූරාකෑම සුරිනාම් ආර්ථිකයට සැලකිය යුතු ලෙස එකතු කරන්නේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 10% ක් පමණ වන අතර එය ජාතික තෙල් සමාගම වන STAATSOLIE ය.<ref>{{Cite web |title=Staatsolie - Suriname's National Energy, Oil & Gas Company - AGM Approves 2022 Financial Statements; Contribution of US$ 320 million to the State treasury |url=https://www.staatsolie.com/en/news/agm-approves-2022-financial-statements-contribution-of-us-320-million-to-the-state-treasury/ |access-date=2024-07-12 |website=www.staatsolie.com}}</ref> ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන ව්‍යාපාරය වන්නේ තෙල් නිස්සාරණය සහ පිරිපහදු කිරීමයි. 2022 දී ඔවුන් ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 840 ක ආදායමක් උපයා ගත්හ. එම වසරේදී රාජ්‍ය භාණ්ඩාගාරයට ඔවුන්ගේ දායකත්වය ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 320 කි.<ref>{{Cite web |date=2023-06-25 |title=De West - STAATSOLIE DRAAGT ENORM BIJ AAN STAATSKAS - DE WEST |url=https://dagbladdewest.com/2023/06/25/staatsolie-draagt-enorm-bij-aan-staatskas/ |access-date=2024-07-12 |website=dagbladdewest.com |language=en-US}}</ref> 2023 දී ඔවුන් ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 722 ක ආදායමක් උපයා ගත්හ. ආදායම පහත වැටීමට හේතු වූයේ එම වසරේ තෙල් බැරලයකට මිල අඩු වීමයි. සුරිනාම් රාජ්‍ය භාණ්ඩාගාරයට ඔවුන්ගේ දායකත්වය ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 335 කි.<ref>{{Cite web |date=2024-05-07 |title=Staatsolie draagt US$ 335 miljoen bij aan de staatskas in 2023 {{!}} Suriname Nieuws Centrale |url=https://surinamenieuwscentrale.com/staatsolie-draagt-us-335-miljoen-bij-aan-de-staatskas-2023 |access-date=2024-07-12 |website=surinamenieuwscentrale.com |language=nl}}</ref> අනෙකුත් ප්‍රධාන අපනයන නිෂ්පාදන අතර සහල්, කෙසෙල් සහ ඉස්සන් ඇතුළත් වේ. සුරිනාම් මෑතකදී එහි සැලකිය යුතු තෙල්<ref>[http://www.rigzone.com/news/article.asp?a_id=28224 rigzone.com]; ''Staatsolie Launches Tender for 3 Offshore Blocks'' (3 January 2006)</ref> සහ රන්<ref>[https://web.archive.org/web/20070808034224/http://www.cambior.com/2/archives/annual_report/2001/development.pdf cambior.com]; ''Development of the Gross Rosebel Mine in Suriname''.</ref> සංචිත සූරාකෑම ආරම්භ කර ඇත. ජනතාවගෙන් හතරෙන් එකක් පමණ කෘෂිකාර්මික අංශයේ සේවය කරති. සුරිනාම් ආර්ථිකය වාණිජ්‍යය මත බෙහෙවින් රඳා පවතින අතර, එහි ප්‍රධාන වෙළඳ හවුල්කරුවන් වන්නේ ස්විට්සර්ලන්තය, චීනය, නෙදර්ලන්තය, එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව සහ කැරිබියන් රටවල්, ප්‍රධාන වශයෙන් ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ සහ පැරණි නෙදර්ලන්ත ඇන්ටිලස් දූපත් ය.<ref>{{cite web |year=2010 |title=Suriname – Foreign trade |url=http://www.nationsencyclopedia.com/Americas/Suriname-FOREIGN-TRADE.html |access-date=18 August 2012 |publisher=Encyclopedia of the Nations}}</ref>[[File:DSC_2610_Gebouw_Centrale_Bank_van_Suriname_Waterkant_Paramaribo.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:DSC_2610_Gebouw_Centrale_Bank_van_Suriname_Waterkant_Paramaribo.jpg|thumb|පැරමරිබෝ හි සුරිනාම් මහ බැංකුවේ ගොඩනැගිල්ල]] 1996 සරත් සෘතුවේ දී බලයට පත්වීමෙන් පසු, විජ්ඩන්බොෂ් රජය පෙර රජයේ ව්‍යුහාත්මක ගැලපුම් වැඩසටහන අවසන් කළේ එය සමාජයේ දුප්පත් කොටස් වලට අසාධාරණ බව පවසමිනි. පැරණි බදු අහෝසි වීමත් සමඟ බදු ආදායම පහත වැටුණු අතර රජය නව බදු විකල්ප ක්‍රියාත්මක කිරීමට අපොහොසත් විය. 1997 අවසානය වන විට, නෙදර්ලන්තය සමඟ සුරිනාම් රජයේ සබඳතා පිරිහී යාමත් සමඟ නව ලන්දේසි සංවර්ධන අරමුදල් වෙන් කිරීම අත්හිටුවන ලදී. පතල්, ඉදිකිරීම් සහ උපයෝගිතා අංශවල පහත වැටීමත් සමඟ 1998 දී ආර්ථික වර්ධනය මන්දගාමී විය. රජයේ වියදම්, දුර්වල බදු එකතු කිරීම, සිවිල් සේවයේ වැඩිවීම සහ 1999 දී විදේශ ආධාර අඩුවීම, දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 11% ක් ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇති මූල්‍ය හිඟයට දායක විය. මුදල් ප්‍රසාරණය හරහා මෙම හිඟය පියවා ගැනීමට රජය උත්සාහ කළ අතර එය උද්ධමනය නාටකාකාර ලෙස ඉහළ යාමට හේතු විය. ලෝකයේ වෙනත් ඕනෑම රටකට වඩා සුරිනාම් හි නව ව්‍යාපාරයක් ලියාපදිංචි කිරීමට සාමාන්‍යයෙන් වැඩි කාලයක් ගතවේ (දින 694 ක් හෝ සති 99 ක් පමණ).<ref>The Economist, Pocket World in Figures, 2008 Edition, London: Profile Books</ref> * දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (2010 ඇස්තමේන්තුව): ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 4.794. * වාර්ෂික වර්ධන අනුපාතය සැබෑ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (2010 ඇස්තමේන්තුව): 3.5%. * ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (2010 ඇස්තමේන්තුව): ඇමරිකානු ඩොලර් 9,900. * උද්ධමනය (2007): 6.4%. * ස්වාභාවික සම්පත්: බොක්සයිට්, රන්, තෙල්, යපස්, අනෙකුත් ඛනිජ ලවණ; වනාන්තර; ජල විදුලි විභවය; මාළු සහ ඉස්සන්. * කෘෂිකර්මාන්තය: නිෂ්පාදන—සහල්, කෙසෙල්, දැව, තල් කර්නල්, පොල්, රටකජු, සිට්‍රස් පලතුරු සහ වන නිෂ්පාදන. * කර්මාන්තය: වර්ග—ඇලුමිනා, තෙල්, රන්, මාළු, ඉස්සන්, දැව. * වෙළඳාම: ** අපනයන (2012): ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 2.563: ඇලුමිනා, රන්, බොරතෙල්, දැව, ඉස්සන් සහ මාළු, සහල්, කෙසෙල්. ප්‍රධාන පාරිභෝගිකයින්: එක්සත් ජනපදය 26.1%, බෙල්ජියම 17.6%, [[එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය]] 12.1%, කැනඩාව 10.4%, ගයනාව 6.5%, [[ප්‍රංශය]] 5.6%, බාබඩෝස් 4.7%.<ref name="cia">{{cite web |year=2013 |title=Suriname |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/suriname/ |access-date=4 August 2013 |work=[[The World Factbook]] |publisher=Central Intelligence Agency}}</ref> ** ආනයන (2012): ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.782: ප්‍රාග්ධන උපකරණ, ඛනිජ තෙල්, ආහාර ද්‍රව්‍ය, කපු, පාරිභෝගික භාණ්ඩ. ප්‍රධාන සැපයුම්කරුවන්: එක්සත් ජනපදය 25.8%, නෙදර්ලන්තය 15.8%, චීනය 9.8%, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය 7.9%, ඇන්ටිගුවා සහ බාබුඩා 7.3%, නෙදර්ලන්ත ඇන්ටිලස් 5.4%, [[ජපානය]] 4.2%.<ref name="cia" /> == යොමු කිරීම් == [[ප්‍රවර්ගය:සුරිනාමය]] huszaghuwh88wfs2mjma9mi3dklphlz ප්‍රවර්ගය:ශල්‍යවේදය 14 185524 791300 768576 2026-05-23T03:08:24Z Pinthura 45635 Bot: Replacing category Medical specialties with [[:ප්‍රවර්ගය:වෛද්‍ය විශේෂතා|වෛද්‍ය විශේෂතා]] 791300 wikitext text/x-wiki {{Cat main}} {{Commons category}} [[Category:වෛද්‍යවේදය]] [[ප්‍රවර්ගය:වෛද්‍ය විශේෂතා]] {{CatAutoTOC}} iukhsrjurn6jn32lgkm84cafzs17coy හොජ්කින් ලිම්ෆෝමියාව 0 190402 791330 780341 2026-05-23T04:36:37Z Yasasuru 23090 /* ආශ්‍රිත */ 791330 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) | name = හොජ්කින් ලිම්ෆෝමියාව | synonym = හොජ්කින්ස් ලිම්ෆෝමා, හොජ්කින්ගේ රෝගය, හොඩ්ග්කින් ලිම්ෆෝමාව<ref name=Lozano_2012>{{cite journal | vauthors = Lozano R, Naghavi M, Foreman K, Lim S, Shibuya K, Aboyans V, etal | title = Global and regional mortality from 235 causes of death for 20 age groups in 1990 and 2010: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010 | journal = Lancet | volume = 380 | issue = 9859 | pages = 2095–128 | date = December 2012 | pmid = 23245604 | doi = 10.1016/S0140-6736(12)61728-0 | oclc = 23245604 | hdl = 10536/DRO/DU:30050819 }}</ref> | image = Hodgkin_lymphoma_cytology_large.jpg | image_size = | alt = | caption = හොජ්කින් ලිම්ෆෝමියාව (ක්ෂේත්‍ර පරීක්ෂණය) පෙන්වන අන්වීක්ෂීය දර්ශනය | pronounce = | specialty = රක්තවේදය සහ පිළිකා විද්‍යාව | symptoms = [[උණ]], රාත්‍රී කාලයේ දහඩිය දැමීම, බර අඩු වීම, වේදනාකාරී නොවන විශාල වූ වසා ගැටිති<ref name=NCI2016AdPt/> | onset = | duration = | causes = | risks = එප්ස්ටයින්–බාර් වෛරසය, පවුල් ඉතිහාසය, [[ඒඩ්ස්]]<ref name=NCI2016AdPt/><ref name=WCR2014Cp2/> | diagnosis = වසා ගැටිති ජෛව පරීක්ෂණය<ref name=NCI2016AdPt/> | differential = | prevention = | treatment = රසායනික චිකිත්සාව, විකිරණ චිකිත්සාව, රක්තපාත පූර්වජ සෛල බද්ධ කිරීම{{!}} පූර්වජ සෛල බද්ධ කිරීම<ref name=NCI2016AdPtTx/> | medication = | prognosis = අවුරුදු පහක පැවැත්ම අනුපාතය 86% (ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය)<ref name=SEER2016/> | frequency = 574,000 (2015 දී බලපෑමට ලක් විය)<ref name=GBD2015Pre/> | deaths = 23,900 (2015)<ref name=GBD2015De/> }} '''හොජ්කින් ලිම්ෆෝමියාව''' ( '''HL''' ) යනු රුධිර නාල හරහා ගලා යන වසා ගැටිති වල ලිම්ෆොසයිට් ලෙස හඳුන්වන සුදු රුධිරාණු වර්ගයකින් [[පිළිකා]] හටගන්නා ලිම්ෆෝමා වර්ගයකි.<ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Bower|first=Mark|last2=Waxman|first2=Jonathan|title=Lecture Notes: Oncology|date=2011|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-1118293003|page=195|edition=2|url=https://books.google.com/books?id=I1lkXZrfAowC&pg=PA195|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910182834/https://books.google.com/books?id=I1lkXZrfAowC&pg=PA195|archive-date=2017-09-10}}</ref> මෙම රෝගයේ රෝග ලක්ෂණ අතරට [[උණ]], රාත්‍රී කාලයේ අධික ලෙස දහඩිය දැමීම සහ බර අඩු වීම ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="NCI2016AdPt" /> බොහෝ විට බෙල්ලේ, අත යට හෝ ඉකිලි ප්‍රදේශයේ වේදනාකාරී නොවන විශාල වූ වසා ගැටිති ඇති වේ.<ref name="NCI2016AdPt" /> බලපෑමට ලක් වූ අයට තෙහෙට්ටුව හෝ කැසීම ඇති විය හැක.<ref name="NCI2016AdPt">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Adult Hodgkin Lymphoma Treatment (PDQ®)–Patient Version|url=http://www.cancer.gov/types/lymphoma/patient/adult-hodgkin-treatment-pdq|website=NCI|access-date=12 August 2016|date=August 3, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160728000455/http://www.cancer.gov/types/lymphoma/patient/adult-hodgkin-treatment-pdq|archive-date=28 July 2016}}</ref> සම්භාව්‍ය හොජ්කින් ලිම්ෆෝමාව සහ නෝඩුලර් ලිම්ෆොසයිට් ප්‍රමුඛ හොජ්කින් ලිම්ෆෝමාව යනුවෙන් හොජ්කින් ලිම්ෆෝමියාවේ ප්‍රධාන වර්ග දෙකක් තිබේ.<ref name="SEER2016">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=SEER Stat Fact Sheets: Hodgkin Lymphoma|url=http://seer.cancer.gov/statfacts/html/hodg.html|website=NCI|access-date=13 August 2016|date=April 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121017064937/http://seer.cancer.gov/statfacts/html/hodg.html|archive-date=17 October 2012}}</ref> හොජ්කින් ලිම්ෆෝමා රෝගීන්ගෙන් අඩකට පමණ එප්ස්ටයින්-බාර් වෛරසය (EBV) නිසා මෙය වැළඳුන අතර මේවා සාමාන්‍යයෙන් සම්භාව්‍ය වර්ගයට අයත් ‌වේ<ref name="WCR2014Cp2">{{උපන්‍යාස පොත|title=World Cancer Report 2014|date=2014|publisher=World Health Organization|isbn=978-928320429-9|pages=Chapter 2.4}}</ref><ref name="Gre2018">{{Cite journal|last=Grewal|first=Ravnit|last2=Irimie|first2=Alexandra|last3=Naidoo|first3=Nasheen|last4=Mohamed|first4=Nooroudien|last5=Petrushev|first5=Bobe|last6=Chetty|first6=Manogari|last7=Tomuleasa|first7=Ciprian|last8=Abayomi|first8=Emmanuel-Akinola|date=2018-01-09|title=Hodgkin's lymphoma and its association with EBV and HIV infection|journal=Critical Reviews in Clinical Laboratory Sciences|volume=55|issue=2|pages=102–114|doi=10.1080/10408363.2017.1422692|pmid=29316828|issn=1040-8363}}</ref> අනෙකුත් අවදානම් සාධක අතරට මෙම රෝගය පිළිබඳ පවුල් ඉතිහාසයක් සහ [[ඒඩ්ස්|HIV/AIDS]] තිබීම ඇතුළත් වේ.<ref name="NCI2016AdPt" /><ref name="WCR2014Cp2" /> රෝග විනිශ්චය කරන්නේ වසා ගැටිති වල බහු න්‍යෂ්ටික රීඩ්-ස්ටර්න්බර්ග් සෛල (RS සෛල) වැනි හොජ්කින් සෛල සොයා ගැනීම තුළිනි.<ref name="NCI2016AdPt" /> වෛරසය හඳුනා ගන්නා අවස්ථා එප්ස්ටයින්-බාර් වෛරසය ආශ්‍රිත ලිම්ෆොප්‍රොලිෆරේටිව් රෝගවල ආකාරයක් ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇත.<ref name="Rez2018">{{Cite journal|vauthors=Rezk SA, Zhao X, Weiss LM|title=Epstein-Barr virus (EBV)-associated lymphoid proliferations, a 2018 update|journal=Human Pathology|volume=79|issue=|pages=18–41|date=September 2018|pmid=29885408|doi=10.1016/j.humpath.2018.05.020}}</ref> හොජ්කින් ලිම්ෆෝමාවට [[කීමොතෙරපි|රසායනික චිකිත්සාව]], විකිරණ චිකිත්සාව සහ පූර්වජ සෛල බද්ධ කිරීම මගින් ප්‍රතිකාර කළ හැක.<ref name="NCI2016AdPtTx" /> ප්‍රතිකාර තෝරා ගැනීම බොහෝ විට රඳා පවතින්නේ පිළිකාව කෙතරම් දියුණු වී ඇත්ද සහ එවැනි තත්වයකට හැරීමට හිතකර ලක්ෂණ තිබේද නැද්ද යන්න මතය.<ref name="NCI2016AdPtTx">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Adult Hodgkin Lymphoma Treatment (PDQ®)–Patient Version|url=http://www.cancer.gov/types/lymphoma/patient/adult-hodgkin-treatment-pdq#section/_86|website=NCI|access-date=13 August 2016|date=August 3, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160728000455/http://www.cancer.gov/types/lymphoma/patient/adult-hodgkin-treatment-pdq#section/_86|archive-date=28 July 2016}}</ref> මුල් සමයේ, රෝගය බොහෝ විට සුව කළ හැකිය.<ref name="Arm2010" /> එක්සත් ජනපදයේ දත්ත වලට අනුව වසර පහක් ජීවත් වන පුද්ගලයින්ගේ ප්‍රතිශතය 86% <ref name="SEER2016" /> ක් වන අතර වයස අවුරුදු 20 ට අඩු අය සඳහා, පැවැත්මේ අනුපාතය 97% කි.<ref>{{Cite journal|vauthors=Ward E, DeSantis C, Robbins A, Kohler B, Jemal A|title=Childhood and adolescent cancer statistics, 2014|journal=Ca|volume=64|issue=2|pages=83–103|date=2014|pmid=24488779|doi=10.3322/caac.21219}}</ref> කෙසේ වෙතත්, විකිරණ සහ සමහර රසායනික චිකිත්සක ඖෂධ භාවිතය නිසා, ඉදිරි දශක කිහිපය තුළ අනෙකුත් පිළිකා, [[හෘද රෝග]] හෝ පෙනහළු රෝග ඇතිවීමේ අවදානම වැඩි වේ.<ref name="Arm2010">{{Cite journal|vauthors=Armitage JO|title=Early-stage Hodgkin's lymphoma|journal=The New England Journal of Medicine|volume=363|issue=7|pages=653–62|date=August 2010|pmid=20818856|doi=10.1056/NEJMra1003733}}</ref> 2015 දී, ලොව පුරා පුද්ගලයින් 574,000 ක් පමණ හොජ්කින් ලිම්ෆෝමා රෝගයෙන් පීඩා විඳින ලද අතර, 23,900 ක් (4.2%) මරණයට පත් විය.<ref name="GBD2015Pre">{{Cite journal|title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015|journal=Lancet|volume=388|issue=10053|pages=1545–1602|date=October 2016|pmid=27733282|pmc=5055577|doi=10.1016/S0140-6736(16)31678-6|last=GBD 2015 Disease Injury Incidence Prevalence Collaborators}}</ref><ref name="GBD2015De">{{Cite journal|title=Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015|journal=Lancet|volume=388|issue=10053|pages=1459–1544|date=October 2016|pmid=27733281|pmc=5388903|doi=10.1016/s0140-6736(16)31012-1|last=GBD 2015 Mortality Causes of Death Collaborators}}</ref> එක්සත් ජනපදයේ, මිනිසුන්ගෙන් 0.2% ක් ඔවුන්ගේ ජීවිතයේ යම් අවස්ථාවක දී මෙම රෝගයේ බලපෑමට ලක්ව ඇත.<ref name="SEER2016" /> මේ පිළිකා තත්වය සුලබවම දකින්න ලැබෙන්නේ වයස අවුරුදු 20 ත් 40 ත් අතර යොවුන් වියේ පසුවන අය අතරයි.<ref name="SEER2016" /> 1832 දී මෙම තත්ත්වය මුලින්ම විස්තර කළ ඉංග්‍රීසි වෛද්‍ය තෝමස් හොජ්කින් නමින් මෙම රෝගය නම් කරන ලදී.<ref name="Arm2010" /><ref name="Hodgkin1832">{{Cite journal|title=On some morbid experiences of the absorbent glands and spleen|last=Hodgkin T|journal=Med Chir Trans|volume=17|pages=69–97|year=1832}}</ref> == ආශ්‍රිත == <references /> {{Lymphoid malignancy}} [[Category:ලිම්ෆෝමා]] [[Category:පිලිකා වර්ග]] [[Category:දුර්ලභ රෝග]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] 7343v74vd9iced0uze9zhw1mgbl9n3d ස්වර්ණ පුස්තක සම්මානය 0 193327 791305 789391 2026-05-23T03:13:07Z Sasithmadu 27730 2007 සමසම්මාන 791305 wikitext text/x-wiki '''ස්වර්ණ පුස්තක සම්මානය''' යනු වසරේ විශිෂ්ටත ම [[සිංහල නවකතාව]] උදෙසා පිරිනැමෙන ප්‍රධාන ම සාහිත්‍යය ත්‍යාගවලින් එකකි. ශ්‍රී ලංකා පොත් ප්‍රකාශකයන්ගේ සංගමය විසින් ප්‍රදානය කරන මෙහි විනිශ්චය කටයුතු එක් එක් වසර වෙනුවෙන් තෝරා ගැනෙන ස්වාධීන විද්වතුන්ගෙන්, සාහිත්‍යධරයන්ගෙන් සමන්විත මඩුල්ලකින් සිදු කැරෙයි. 2007 වසරේ මෙය මුල්වරට ප්‍රදානය කිරීම ඇරඹුණු අතර, එම වසරේ දී නිර්දිෂ්ට කෘති 5ට ම සම-සම්මාන හිමි විය. නමුත් ඉන්පසු සෑම වසරක ම කෙටි ලැයිස්තු ගතවන කෘති 5න් තෝරාගත් එක් කෘතියකට පමණක් මෙය පිරිනැමී තිබේ. නිර්දිෂ්ට කෘති 5ට පූර්වයෙන් තෝරාගත් කෘති 12කින් සමන්විත දිගු ලැයිස්තුවක් ද ප්‍රකාශයට පත්කරනු ලැබේ. == සුදුසුකම් ලැබීම හා රෙගුලාසි == සෑම වසරක ම පොත් ප්‍රකාශකයන්ගේ සංගමයේ සාමාජිකත්වය සහිත ප්‍රකාශන ආයතනයක් විසින් පළ කළ ඕනෑම නවකතාවක් ස්වර්ණ පුස්තක සම්මානය සඳහා සලකා බැලෙයි. මේ අනුව කර්තෘ ප්‍රකාශන මෙයට සුදුසකම් නො ලබයි. සම්මාන උළෙල පැවැත්වෙන්නේ සලකා බැලෙන කෘති පළවූ වසරට පසු වසරෙහි ය. මේ අනුව කිසියම් වසරක දී පළ කළ නවකතාවක් ද එම වසරෙහි ම සම්මාන සඳහා සලකා නො බැලෙයි. මින් පෙර පුවත්පතක කොටස් වශයෙන් පළවුණු නවකතා සලකා නො බැලෙන බවට නිර්ණායකයක් 2016 දී පූර්ව දැනුම් දීමකින් තොර ව හඳුන්වා දුන් අතර මේ අනුව යමින් එම වසරේ අවසන් කෘති 12 අතරට තේරී තිබුණු [[කපිල කුමාර කාලිංග|කපිල කුමාර කාලිංගගේ]] සැප්තැම්බරයේ දිගු දවසක් සහ [[සමන් වික්‍රමාරච්චි|සමන් වික්‍රමාරච්චිගේ]] අසන්ධිමිත්තා යන නවකතා සලකා බැලීමෙන් ඉවත් කැරුණි. 2024 වසරේ පටන් ඊට පෙර පෞද්ගලික ආයතනයක් විසින් පිරිනැමෙන සම්මාන ලබා ඇති කෘති ද ස්වර්ණ පුස්තක සම්මාන උදෙසා නුසුදුසු තත්ත්වයට පත්කර තිබේ. == තේරීම් ක්‍රියාවලිය == පාදක මණ්ඩලය විසින් එම වසරේ පළ වූ නවකතා 116ක් අතුරින් කෘති 12ක් අවසන් පූර්ව වටය හෙවත්, කෘති 12කින් සමන්විත දිගු ලැයිස්තුව සඳහා තෝරා ගනියි. ඉන්පසු මධ්‍ය මණ්ඩලය විසින් එම කෘති 12 අතරින් කෘති 5ක් අවසන් වටය හෙවත් නිර්දිෂ්ට ග්‍රන්ථ ලෙස තෝරා ගැනෙයි. අවසන් විනිශ්චය මණ්ඩලය විසින් මෙම කෘති 5 අතරින් තෝරාගන්නා කෘතිය ස්වර්ණ පුස්තකය ලෙස සම්මාන ලබයි. == ත්‍යාග මුදල් == 2008 වසරේ සිය 2018 දක්වා ජයග්‍රාහී කෘතියට රුපියල් ලක්ෂ 5ක මුදලක් ද, නිර්දිෂ්ට කෘතියකට රුපියල් 50 000ක් බැගින් ද පිරිනැමිණි. 2018 වසරේ සිට ජයග්‍රාහී කෘතියට රුපියල් ලක්ෂ හතහමාරක් (රු. 750, 000) ද, නිර්දිෂ්ට කෘතියකට රුපියල් ලක්ෂ දෙකහමාරක් (රු. 250, 000) ද පිරිනැමෙයි. == විවේචන == == ස්වර්ණ පුස්තක සම්මාන – ජයග්‍රාහකයන් සහ නිර්දේශිත නවකතා == {| class="wikitable sortable" style="margin:1em auto; width:90%;" |+ ස්වර්ණ පුස්තක සම්මාන – ජයග්‍රාහකයන් සහ නිර්දේශිත නවකතා {| class="wikitable" style="width:30%;" |+ වර්ණ සංකේතය ! වර්ණය !! අර්ථය |- | style="background:lightyellow;" | || ජයග්‍රාහක නවකතාව |} ! වර්ෂය !! කතුවරයා !! නවකතාව |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2025 | මනෝහාරී ජයලත් || ''අබාසාත්ති'' |- | මහින්ද චන්ද්‍රසේකර || ''වාපි'' |- | පී. බී. ජයසේකර || ''සිතේ කෙටුණු දේවනාගර'' |- | style="background:lightyellow;" | චන්ද්‍රරත්න බණ්ඩාර | style="background:lightyellow;" | ''පියාසර සමය''<ref name="hiru-2025-swarna">{{cite web |url=https://hirunews.lk/english/420261/chandrarathna-bandara-wins-swarna-pusthaka-award |title=Chandrarathna Bandara wins Swarna Pusthaka Award |website=Hiru News |date=2025-09-15 |access-date=2026-04-28}}</ref> |- | [[සුනේත්‍රා රාජකරුණානායක]]|| ''පරිකර්ම'' |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2024 | [[එරික් ඉලයප්ආරච්චි]]|| ''තිවංක කතාව'' |- | මලික් තුසිත ගුණරත්න || ''සිල්වර් ටිප්ස්'' |- | [[ලියනගේ අමරකීර්ති]]|| ''කැළලිකාරයෝ'' |- | [[මහින්ද ප්‍රසාද් මස්ඉඹුල]]|| ''මැයි මාර ප්‍රසංගය'' |- | style="background:lightyellow;" | විරාජිණී තෙන්නකෝන් | style="background:lightyellow;" | ''කැමේලියා''<ref name="ceylontoday-2024-swarna">{{cite web |url=https://ceylontoday.lk/2024/09/18/virajini-tennakoon-wins-swarna-pusthaka-award-2024-for-camellia/ |title=Virajini Tennakoon wins Swarna Pusthaka Award 2024 |website=Ceylon Today |date=2024-09-18 |access-date=2026-04-28}}</ref> |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2023 | එරික් ඉලයප්ආරච්චි || ''පහනක අඳුර'' |- | පී. බී. ජයසේකර || ''උසාවි ගිය නෙරූඩා නොහොත් කාම ඝෝර කවියා'' |- | සුරත් ද මැල් || ''DUO'' |- | [[මංජුල වෙඩිවර්ධන]]|| ''මුන්නක්කරේ සංසාරේ'' |- | style="background:lightyellow;" | නෝබට් අයගමගේ | style="background:lightyellow;" | ''කුර හඬෙකි වියැකෙන''<ref name="news19-2023-swarna">{{cite web |url=https://www.news19.lk/2023-swarna-pusthaka-award-to-norbert-ayagamage/ |title=2023 Swarna Pusthaka Award to Norbert Ayagamage |website=News19 |access-date=2026-04-28}}</ref> |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2022 | ශමෙල් ජයකොඩි || මගේ චිකාගෝ හදවත |- | එරික් ඉලයප්ආරච්චි || ''නකුල මුණි'' |- | [[කීර්ති වැලිසරගේ]]|| ''සන්ධ්‍යානන්දය'' |- | සේපාලි මායාදුන්නේ || ''හින් දොස් මාලේ'' |- | style="background:lightyellow;" | [[චන්ද්‍රරත්න බණ්ඩාර]] | style="background:lightyellow;" | ''ප්‍රේමානිශංස''<ref name="goodreads-2022-swarna">{{cite web |url=https://www.goodreads.com/award/show/18246-swarna-pusthaka-award |title=Swarna Pusthaka Award 2022 |website=Goodreads |access-date=2026-04-28}}</ref> |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2021 | [[සෝමරත්න බාලසූරිය]]|| ''මුක්ති'' |- | තරිඳු ශ්‍රී ලොකුගමගේ || ''ජීවිතයේ ඔයිල් පැල්ලම්'' |- | [[කත්‍යානා අමරසිංහ]]|| ''බාණ කුසුම්'' |- | style="background:lightyellow;" | [[රූපා ශ්‍රියානි ඒකනායක]] | style="background:lightyellow;" | ''භේරුණ්ඩ කැදැල්ල''<ref name="slbpa-award-list">{{cite web |url=https://www.bookpublishers.lk/ |title=Swarna Pusthaka Award Winners |website=Sri Lanka Book Publishers Association |access-date=2026-04-28}}</ref> |- | ආරියවංශ අබේසේකර || ''ආරාමදාස'' |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2020 | ලියනගේ අමරකීර්ති || ''රතු ඉරි අඳින අත'' |- | [[ශමෙල් ජයකොඩි]]|| ''කුමර කොබෙයි'' |- | style="background:lightyellow;" | එරික් ඉලයප්ආරච්චි | style="background:lightyellow;" | ''පේත''<ref name="slbpa-award-list" /> |- | සුනේත්‍රා රාජකරුණානායක || ''නිෂ්ක්‍රාන්තිය'' |- | [[සුරත් ද මැල්]]|| ''තී හා තා'' |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2019 | [[බටුවන්ගල රාහුල හිමි]]|| ''ගුම්'' |- | style="background:lightyellow;" | කපිල කුමාර කාලිංග | style="background:lightyellow;" | ''අදිසි නදිය''<ref name="slbpa-award-list" /> |- | කත්‍යානා අමරසිංහ || ''ධරණි'' |- | දීප්ති මංගලා රාජපක්ෂ || ''අව පෑල විය'' |- | ශමෙල් ජයකොඩි || ''වීනස්ගේ උපත'' |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2018 | [[ජයතිලක කම්මැල්ලවීර]]|| ''චක්‍ර'' |- | style="background:lightyellow;" | [[සමන් වික්‍රමාරච්චි]] | style="background:lightyellow;" | ''අප්පච්චී ඇවිත්''<ref name="itn-2018-swarna">{{cite web |url=https://www.itnnews.lk/2018/09/16/30419/ |title=ස්වර්ණ පුස්තක සම්මාන 2018 |website=ITN News |access-date=2026-04-28}}</ref> |- | දර්ශනා ශම්මි විජේතිලක || ''අසනග වැසි'' |- | පද්මිණී සෙනෙවිරත්න || ''වරණ'' |- | විමල් උදය හපුගොඩ ආරච්චි || ''යකඩ සිල්පර'' |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2017 | කීර්ති වැලිසරගේ || ''ගරුඩ මුහුර්තය'' |- | [[සුමිත්‍රා රාහුබද්ධ]]|| ''සිය සිය පත් සිය'' |- | කත්‍යානා අමරසිංහ || ''වණ්ණදාසි'' |- | ශමෙල් ජයකොඩි || ''ප්‍රංශ පෙම්වතා'' |- | style="background:lightyellow;" | [[නිශ්ශංක විජේමාන්න]] | style="background:lightyellow;" | ''හඳ පලුව තනි තරුව''<ref name="mirrorarts-2017-swarna">{{cite web |url=https://www.mirrorarts.lk/news/1688-2017-7 |title=ස්වර්ණ පුස්තක සම්මාන 2017 |website=Mirror Arts |access-date=2026-04-28}}</ref> |- |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2016 | එරික් ඉලයප්ආරච්චි || ''පරදේසි'' |- | style="background:lightyellow;" | ලියනගේ අමරකීර්ති | style="background:lightyellow;" | ''අහම්බකාරක'' |- | සුමුදු නිරාගී සෙනෙවිරත්න || ''දූල්වල අලංකාරේ'' |- | සුනේත්‍රා රාජකරුණානායක || ''කොළඹ සහ ෂැංහයියා'' |- | මහින්ද ප්‍රසාද් මස්ඉඹුල || ''මාණික්කාවත'' |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2015 | style="background:lightyellow;" | [[බටුවන්ගල රාහුල හිමි]] | style="background:lightyellow;" | ''රන් කරඬුව'' |- | සේන තෝදෙණිය || ''බණ්ඩාර මැරූ උන්'' |- | සේපාලි මායාදුන්නේ || ''මහාසාමි'' |- | අනුරසිරි හෙට්ටිගේ || ''බැඳමාරිය'' |- | සුමිත්‍රා රාහුබද්ධ || ''තුරු සමුදා'' |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2014 | style="background:lightyellow;" | [[ලියනගේ අමරකීර්ති]] | style="background:lightyellow;" | ''කුරුලු හදවත''<ref name="lankadaily-2014-swarna">{{cite web |url=https://www.lankadaily.com/latestnews/item/928-2014 |title=2014 ස්වර්ණ පුස්තක සම්මානය |website=LankaDaily |access-date=2026-04-28}}</ref> |- | නිශ්ශංක විජේමාන්න || ''තාරා මගේ දෙව්දුව'' |- | එරික් ඉලයප්ආරච්චි || ''පාද යාත්‍රා'' |- | මංජුල වෙඩිවර්ධන || ''මගේ ආදරණීය යක්ෂණී'' |- | [[පී. බී. ජයසේකර]]|| ''මරියා සිලෝනිකා වස්තුව'' |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2013 | මහින්ද ප්‍රසාද් මස්ඉඹුල || ''සෙංකොට්ටං'' |- | style="background:lightyellow;" | කීර්ති වැලිසරගේ | style="background:lightyellow;" | ''කාල සර්ප'' |- | සුමිත්‍රා රාහුබද්ධ || ''අත අත නෑර'' |- | [[කපිල කුමාර කාලිංග]]|| ''කන්දෙ වීදිය'' |- | [[සමරවීර විජයසිංහ]]|| ''තැප්පා සේම ගිනි'' |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2012 | කපිල කුමාර කාලිංග || ''පියැසි කවුලුව'' |- | style="background:lightyellow;" | රූපා ශ්‍රියානි ඒකනායක | style="background:lightyellow;" | ''සිටුවර පුවත'' |- | [[ටෙනිසන් පෙරේරා]]|| ''අභිරහස් ජීවිත තරණය'' |- | කරුණාදාස සූරියආරච්චි || ''රතු ඉද්ද'' |- | [[ශාන්ති දිසානායක]]|| ''පරඬැල්'' |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2011 | [[චම්මින්ද වෙලගෙදර]]|| ''සක්කාරං'' |- | එරික් ඉලයප්ආරච්චි || ''ලලිත සමය'' |- | style="background:lightyellow;" | සුනේත්‍රා රාජකරුණානායක | style="background:lightyellow;" | ''කවිකඳුර'' |- | [[අනුරසිරි හෙට්ටිගේ]]|| ''කළුවරයි පුරහඳ'' |- | ජයතිලක කම්මැල්ලවීර || ''චුම්බනකන්ද'' |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2010 | සුනේත්‍රා රාජකරුණානායක || ''බුද්ධදාසි'' |- | style="background:lightyellow;" | [[සුමිත්‍රා රාහුබද්ධ]] | style="background:lightyellow;" | ''කන්දක් සේමා'' |- | කරුණාදාස සූරියආරච්චි || ''කළු දෝංකාරය'' |- | තාරකා වාසලමුදලිආරච්චි || ''කළු'' |- | [[ටෙනිසන් පෙරේරා]]|| ''භවාන්තරය'' |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2009 | කැත්ලීන් ජයවර්ධන || ''සත්‍යකාම'' |- | බටුවන්ගල රාහුල හිමි || ''බොරතෙල්'' |- | style="background:lightyellow;" | [[සුනේත්‍රා රාජකරුණානායක]] | style="background:lightyellow;" | ''පොදු පුරුෂයා'' |- | චන්ද්‍රසිරි පල්ලියගුරු || ''එපුර රජ වූ ඇය'' |- | කරුණාදාස සූරියආරච්චි || ''අන්ධකාර තාරකාව'' |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2008 | [[ලියනගේ අමරකීර්ති]]|| ''අටවක පුත්තු'' |- | style="background:lightyellow;" | සමරවීර විජයසිංහ | style="background:lightyellow;" | ''ස්වයංජාත'' |- | සුනේත්‍රා රාජකරුණානායක || ''සුබෝධාලංකාරය'' |- | මහින්ද රත්නායක || ''සීරුමාරුව'' |- | [[මංජුල වෙඩිවර්ධන]]|| ''බත්තලංගුණ්ඩුව'' |- ! rowspan="5" scope="rowgroup" | 2007 | style="background:lightyellow;" | කරුණාදාස සූරියආරච්චි | style="background:lightyellow;" | ''කන්ද පාමුල'' |- | style="background:lightyellow;" | [[දයා දිසානායක]] | style="background:lightyellow;" | ''චන්ද්‍රරත්නගේ භවාන්තර චාරිකාව'' |- | style="background:lightyellow;" | [[ඇරැව්වල නන්දිමිත්‍ර]] | style="background:lightyellow;" | ''ගංතෙර තෙරණිය'' |- | style="background:lightyellow;" | කේ. කරුණාධීර අල්විස් | style="background:lightyellow;" | ''කිඳුරා ගොසින් වැටුණයි පුර මඩුල්ලේ'' |- | style="background:lightyellow;" | රූපා ශ්‍රියානි ඒකනායක | style="background:lightyellow;" | ''තරු බඹසර'' |} == මේවා ද බලන්න == * [[සිංහල සාහිත්‍යය]] * [[රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මානය]] * [[විදර්ශන සාහිත්‍යය ත්‍යාගය]] * [[විද්‍යෝදය සාහිත්‍යය ත්‍යාගය]] * [[ගොඩගේ සාහිත්‍යය ත්‍යාගය]] ==ආශ්‍රිත නාමාවලිය== {{reflist}} [[ප්‍රවර්ගය:සිංහල සාහිත්‍යය]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ලේඛකයෝ]] bayn3ji03sw6uv2ia6ik6smck4wuym5 ප්‍රවර්ගය:Little House books 14 194006 791289 790284 2026-05-23T03:07:02Z Pinthura 45635 Bot: Replacing category Little House series with [[:ප්‍රවර්ගය:ලිට්ල් හවුස් කතා මාලාව|ලිට්ල් හවුස් කතා මාලාව]] 791289 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:Category:''Little House'' books}} [[ප්‍රවර්ගය:ලිට්ල් හවුස් කතා මාලාව|Books]] [[Category:American children's novels]] [[Category:American autobiographical novels]] [[Category:Children's historical novels]] [[Category:Family saga novels]] [[ප්‍රවර්ගය:හාපර් සහ සහෝදරයෝ පොත්]] [[Category:Children's books by series]] [[Category:Western (genre) novels]] [[Category:American novels by series]] b01rk8zh9qyhc8h87tbtyed16rv0xf6 ප්‍රවර්ගය:Endocrinology 14 194383 791298 791086 2026-05-23T03:08:14Z Pinthura 45635 Bot: Replacing category Medical specialties with [[:ප්‍රවර්ගය:වෛද්‍ය විශේෂතා|වෛද්‍ය විශේෂතා]] 791298 wikitext text/x-wiki {{Cat main|Endocrinology}} '''Endocrinology''' is the field of [[medicine]] that diagnoses and treats diseases of the [[endocrine organ]]s or dysregulation of [[hormone]] [[homeostasis]]. {{Commons cat|Endocrinology}} [[ප්‍රවර්ගය:වෛද්‍ය විශේෂතා]] [[Category:Endocrine system]] 55rh08u92lqqu39evxilq7jmbcjmq97 රක්තවේදය 0 194430 791246 791157 2026-05-23T02:51:58Z Lee 85 නිර්මාණය 791246 wikitext text/x-wiki {{Infobox medical specialty | title = Hematology | subdivisions =[[Transfusion medicine]] | image = | caption = | system = [[Hematopoietic system]] | diseases = [[Anemia]], [[leukemia]], [[lymphoma]]. | tests = [[Blood film]], [[bone marrow biopsy]] | specialist = Hematologist | glossary = }} {{Infobox Occupation | name= Hematologist | image= | caption= | official_names= * Physician | type= [[Specialty (medicine)|Specialty]] | activity_sector= [[Medicine]] | competencies= | formation= * [[Doctor of Medicine]] (M.D.) * [[Doctor of Osteopathic medicine]] (D.O.) * [[Bachelor of Medicine, Bachelor of Surgery]] (M.B.B.S.) * [[Doctor of Pharmacy]] (Pharm.D.) | employment_field= [[Hospital]]s, [[Clinic]]s | related_occupation= }} '''රක්තවේදය''' යනු [[වෛද්‍යවේදය|වෛද්‍යවේදයේ]] උප ක්ෂේත්‍රයකි. == රෝග == * [[රක්තහීනතාවය]] * [[ලියුකේමියාව]] * [[හිමොෆීලියාව]] {{ප්‍රවර්ගකරණය අවැසි පිටු|date=මැයි 2026}} {{අසම්පූර්ණ}} cruvz3nleit3ufgw9cko0o7larrdib3 791249 791246 2026-05-23T02:55:54Z Lee 85 791249 wikitext text/x-wiki {{Infobox medical specialty | title = Hematology | subdivisions =[[Transfusion medicine]] | image = | caption = | system = [[Hematopoietic system]] | diseases = [[Anemia]], [[leukemia]], [[lymphoma]]. | tests = [[Blood film]], [[bone marrow biopsy]] | specialist = Hematologist | glossary = }} {{Infobox Occupation | name= Hematologist | image= | caption= | official_names= * Physician | type= [[Specialty (medicine)|Specialty]] | activity_sector= [[Medicine]] | competencies= | formation= * [[Doctor of Medicine]] (M.D.) * [[Doctor of Osteopathic medicine]] (D.O.) * [[Bachelor of Medicine, Bachelor of Surgery]] (M.B.B.S.) * [[Doctor of Pharmacy]] (Pharm.D.) | employment_field= [[Hospital]]s, [[Clinic]]s | related_occupation= }} '''රක්තවේදය''' යනු [[වෛද්‍යවේදය|වෛද්‍යවේදයේ]] උප ක්ෂේත්‍රයකි. == රෝග == * [[රක්තහීනතාවය]] * [[ලියුකේමියාව]] * [[හිමොෆීලියාව]] {{Transfusion medicine}} {{Abnormal clinical and laboratory findings for blood}} {{Hematology blood tests}} {{Diseases of RBCs}} {{Diseases of megakaryocytes}} {{Myeloid malignancy}} {{Medicine}} {{Portal bar|Biology|Medicine}} {{Authority control}} [[Category:Hematology| ]] [[Category:Medical specialties]] [[Category:Blood]] {{අසම්පූර්ණ}} gud0cdmkg7pl5js0p4uhaav41ajzar3 791290 791249 2026-05-23T03:07:13Z Pinthura 45635 Bot: Replacing category Hematology with [[:ප්‍රවර්ගය:රක්තවේදය|රක්තවේදය]] 791290 wikitext text/x-wiki {{Infobox medical specialty | title = Hematology | subdivisions =[[Transfusion medicine]] | image = | caption = | system = [[Hematopoietic system]] | diseases = [[Anemia]], [[leukemia]], [[lymphoma]]. | tests = [[Blood film]], [[bone marrow biopsy]] | specialist = Hematologist | glossary = }} {{Infobox Occupation | name= Hematologist | image= | caption= | official_names= * Physician | type= [[Specialty (medicine)|Specialty]] | activity_sector= [[Medicine]] | competencies= | formation= * [[Doctor of Medicine]] (M.D.) * [[Doctor of Osteopathic medicine]] (D.O.) * [[Bachelor of Medicine, Bachelor of Surgery]] (M.B.B.S.) * [[Doctor of Pharmacy]] (Pharm.D.) | employment_field= [[Hospital]]s, [[Clinic]]s | related_occupation= }} '''රක්තවේදය''' යනු [[වෛද්‍යවේදය|වෛද්‍යවේදයේ]] උප ක්ෂේත්‍රයකි. == රෝග == * [[රක්තහීනතාවය]] * [[ලියුකේමියාව]] * [[හිමොෆීලියාව]] {{Transfusion medicine}} {{Abnormal clinical and laboratory findings for blood}} {{Hematology blood tests}} {{Diseases of RBCs}} {{Diseases of megakaryocytes}} {{Myeloid malignancy}} {{Medicine}} {{Portal bar|Biology|Medicine}} {{Authority control}} [[ප්‍රවර්ගය:රක්තවේදය| ]] [[Category:Medical specialties]] [[Category:Blood]] {{අසම්පූර්ණ}} m5pz6nj6tygsu311lii5u95akkje8xi 791296 791290 2026-05-23T03:08:04Z Pinthura 45635 Bot: Replacing category Medical specialties with [[:ප්‍රවර්ගය:වෛද්‍ය විශේෂතා|වෛද්‍ය විශේෂතා]] 791296 wikitext text/x-wiki {{Infobox medical specialty | title = Hematology | subdivisions =[[Transfusion medicine]] | image = | caption = | system = [[Hematopoietic system]] | diseases = [[Anemia]], [[leukemia]], [[lymphoma]]. | tests = [[Blood film]], [[bone marrow biopsy]] | specialist = Hematologist | glossary = }} {{Infobox Occupation | name= Hematologist | image= | caption= | official_names= * Physician | type= [[Specialty (medicine)|Specialty]] | activity_sector= [[Medicine]] | competencies= | formation= * [[Doctor of Medicine]] (M.D.) * [[Doctor of Osteopathic medicine]] (D.O.) * [[Bachelor of Medicine, Bachelor of Surgery]] (M.B.B.S.) * [[Doctor of Pharmacy]] (Pharm.D.) | employment_field= [[Hospital]]s, [[Clinic]]s | related_occupation= }} '''රක්තවේදය''' යනු [[වෛද්‍යවේදය|වෛද්‍යවේදයේ]] උප ක්ෂේත්‍රයකි. == රෝග == * [[රක්තහීනතාවය]] * [[ලියුකේමියාව]] * [[හිමොෆීලියාව]] {{Transfusion medicine}} {{Abnormal clinical and laboratory findings for blood}} {{Hematology blood tests}} {{Diseases of RBCs}} {{Diseases of megakaryocytes}} {{Myeloid malignancy}} {{Medicine}} {{Portal bar|Biology|Medicine}} {{Authority control}} [[ප්‍රවර්ගය:රක්තවේදය| ]] [[ප්‍රවර්ගය:වෛද්‍ය විශේෂතා]] [[Category:Blood]] {{අසම්පූර්ණ}} nr1qur8amr4l8wkiy4acpk6sjqv5kcf 791299 791296 2026-05-23T03:08:15Z Yasasuru 23090 791299 wikitext text/x-wiki {{Infobox medical specialty | title = රක්තවේදය | subdivisions =[[පාරවිලයන වෛද්‍ය විද්‍යාව]] | image = | caption = | system = [[රක්තාණුජනන පද්ධතිය]] | diseases = [[නීරක්තිය]], [[ලියුකීමියාව]], [[ලිම්ෆෝමා]]. | tests = [[Blood film]], [[ඇට මිදුලු බයොප්සි]] | specialist = රක්තවේදී | glossary = }} {{Infobox Occupation | name= Hematologist | image= | caption= | official_names= * Physician | type= [[Specialty (medicine)|Specialty]] | activity_sector= [[Medicine]] | competencies= | formation= * [[Doctor of Medicine]] (M.D.) * [[Doctor of Osteopathic medicine]] (D.O.) * [[Bachelor of Medicine, Bachelor of Surgery]] (M.B.B.S.) * [[Doctor of Pharmacy]] (Pharm.D.) | employment_field= [[Hospital]]s, [[Clinic]]s | related_occupation= }} '''රක්තවේදය''' යනු [[වෛද්‍යවේදය|වෛද්‍යවේදයේ]] උප ක්ෂේත්‍රයකි. == රෝග == * [[රක්තහීනතාවය]] * [[ලියුකේමියාව]] * [[හිමොෆීලියාව]] {{Transfusion medicine}} {{Abnormal clinical and laboratory findings for blood}} {{Hematology blood tests}} {{Diseases of RBCs}} {{Diseases of megakaryocytes}} {{Myeloid malignancy}} {{Medicine}} {{Portal bar|Biology|Medicine}} {{Authority control}} [[ප්‍රවර්ගය:රක්තවේදය| ]] [[ප්‍රවර්ගය:වෛද්‍ය විශේෂතා]] [[Category:Blood]] {{අසම්පූර්ණ}} evfr4dkkcqncrrb96nbhjiw6goe3wrm 791301 791299 2026-05-23T03:08:35Z Pinthura 45635 Bot: Replacing category Blood with [[:ප්‍රවර්ගය:ලේ|ලේ]] 791301 wikitext text/x-wiki {{Infobox medical specialty | title = රක්තවේදය | subdivisions =[[පාරවිලයන වෛද්‍ය විද්‍යාව]] | image = | caption = | system = [[රක්තාණුජනන පද්ධතිය]] | diseases = [[නීරක්තිය]], [[ලියුකීමියාව]], [[ලිම්ෆෝමා]]. | tests = [[Blood film]], [[ඇට මිදුලු බයොප්සි]] | specialist = රක්තවේදී | glossary = }} {{Infobox Occupation | name= Hematologist | image= | caption= | official_names= * Physician | type= [[Specialty (medicine)|Specialty]] | activity_sector= [[Medicine]] | competencies= | formation= * [[Doctor of Medicine]] (M.D.) * [[Doctor of Osteopathic medicine]] (D.O.) * [[Bachelor of Medicine, Bachelor of Surgery]] (M.B.B.S.) * [[Doctor of Pharmacy]] (Pharm.D.) | employment_field= [[Hospital]]s, [[Clinic]]s | related_occupation= }} '''රක්තවේදය''' යනු [[වෛද්‍යවේදය|වෛද්‍යවේදයේ]] උප ක්ෂේත්‍රයකි. == රෝග == * [[රක්තහීනතාවය]] * [[ලියුකේමියාව]] * [[හිමොෆීලියාව]] {{Transfusion medicine}} {{Abnormal clinical and laboratory findings for blood}} {{Hematology blood tests}} {{Diseases of RBCs}} {{Diseases of megakaryocytes}} {{Myeloid malignancy}} {{Medicine}} {{Portal bar|Biology|Medicine}} {{Authority control}} [[ප්‍රවර්ගය:රක්තවේදය| ]] [[ප්‍රවර්ගය:වෛද්‍ය විශේෂතා]] [[ප්‍රවර්ගය:ලේ]] {{අසම්පූර්ණ}} o6frhvrxzgir89esmkmtogsovip46j0 ඩුෂෙන් පේශි දුස්තර්පණය 0 194446 791356 791202 2026-05-23T07:19:54Z CeylonChingu 44932 CeylonChingu විසින් [[ඩුචෙන් පේශි දුස්තර්පණය]] සිට [[ඩුෂෙන් පේශි දුස්තර්පණය]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී: Misspelled title 791202 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =ඩුචෙන් පේශි දුස්තර්පණය |synonym =ඩුචෙන් මාංශ පේශි ඩිස්ට්‍රොෆි |image =Duchenne-muscular-dystrophy.jpg |image_size = |alt = |caption =ඩුචෙන් පේශි දුස්තර්පණය ඇති පුද්ගලයෙකුගේ පැටවාගේ මාංශ පේශිවල අන්වීක්ෂීය පරිමාණ රූපය. මාංශ පේශිවල හරස්කඩකින් මේද සෛල මගින් මාංශ පේශි තන්තු පුළුල් ලෙස ප්‍රතිස්ථාපනය වන ආකාරය පෙන්වයි. |pronounce = |specialty =[[වෛද්‍ය ජාන විද්‍යාව]], [[ළමා විද්‍යාව]] |symptoms =[[මාංශ පේශි දුර්වලතාවය]], සිටගෙන සිටීමට අපහසු වීම, [[ස්කෝලියෝසිස්]]<ref name=NIH2016/><ref name=NIH2016Re/> |onset =වයස අවුරුදු 4 දී පමණ<ref name=NIH2016/> |duration = |causes =ජානමය ආබාධ <ref name=NIH2016Re/> |risks = |diagnosis =[[ජාන පරීක්ෂාව]]<ref name=NIH2016Re/> |differential = |prevention = |treatment =භෞත චිකිත්සාව, විකලාංග ආධාරක, සැත්කම, සහාය වාතාශ්‍රය<ref name=NIH2016/><ref name=NIH2016Re/> |medication = |prognosis =සාමාන්‍ය [[ආයු අපේක්ෂාව]] 26<ref name=Lis2011/> |frequency =උපතේදී පිරිමින් 5,000 න් 1 ක්;<ref name=NIH2016Re/> much rarer in females<ref name=Noz2016>{{cite journal| author=Nozoe KT, Akamine RT, Mazzotti DR, Polesel DN, Grossklauss LF, Tufik S| title=Phenotypic contrasts of Duchenne Muscular Dystrophy in women: Two case reports. | journal=Sleep Sci | year= 2016 | volume= 9 | issue= 3 | pages= 129–133 | pmid=28123647 | doi=10.1016/j.slsci.2016.07.004 | pmc=5241604}}</ref> |deaths = }} '''ඩුචෙන් පේශි දුස්තර්පණය''' ('''DMD''') යනු ප්‍රධාන වශයෙන් පිරිමි ළමයින්ට බලපාන දරුණු මාංශ පේශි දුස්තර්පණ (ඩිස්ට්‍රොෆි) වර්ගයකි.<ref name="NIH2016Re">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Muscular Dystrophy: Hope Through Research|url=http://www.ninds.nih.gov/disorders/md/detail_md.htm#180483171|website=NINDS|access-date=12 September 2016|date=March 4, 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160930165657/http://www.ninds.nih.gov/disorders/md/detail_md.htm#180483171|archive-date=30 September 2016}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20160930165657/http://www.ninds.nih.gov/disorders/md/detail_md.htm#180483171 "Muscular Dystrophy: Hope Through Research"]. ''NINDS''. March 4, 2016. Archived from [http://www.ninds.nih.gov/disorders/md/detail_md.htm#180483171 the original] on 30 September 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 September</span> 2016</span>.</cite></ref> මාංශ පේශි දුර්වලතාවය සාමාන්‍යයෙන් වයස අවුරුදු හතරේදී පමණ ආරම්භ වන අතර ඉක්මනින් නරක අතට හැරේ.<ref name="NIH2016">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=NINDS Muscular Dystrophy Information Page|url=http://www.ninds.nih.gov/disorders/md/md.htm|website=NINDS|access-date=12 September 2016|date=March 4, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160730004520/http://www.ninds.nih.gov/disorders/md/md.htm|archive-date=30 July 2016}}</ref> මාංශ පේශි අහිමි වීම සාමාන්‍යයෙන් මුලින්ම කලවා සහ [[ශ්‍රෝණිය]] ප්‍රදේශයේ සිදු වන අතර පසුව අත්වල සිදු වේ.<ref name="NIH2016Re" /> මෙය සිටගෙන සිටීමේ අපහසුතාවයට හේතු විය හැක.<ref name="NIH2016Re" /> බොහෝ දෙනෙකුට වයස අවුරුදු 12 වන විට ඇවිදීමට නොහැකි වේ.<ref name="NIH2016" /> බලපෑමට ලක් වූ මාංශ පේශි මේද ප්‍රමාණය වැඩිවීම නිසා විශාල වී පෙනෙන්නට පුළුවන.<ref name="NIH2016Re" /> ස්කෝලියෝසිස් ද බහුලව දක්නට ලැබේ.<ref name="NIH2016Re" /> සමහරුන්ට බුද්ධිමය ආබාධ තිබිය හැකිය.<ref name="NIH2016Re" /> දෝෂ සහිත ජානයක එක් පිටපතක් ඇති කාන්තාවන්ට මෘදු රෝග ලක්ෂණ පෙන්විය හැක.<ref name="NIH2016Re" /> මෙම ආබාධය X-සම්බන්ධිත අවපාත ආබාධයකි.<ref name="NIH2016Re" /> රෝගීන්ගෙන් තුනෙන් දෙකක් පමණ පුද්ගලයෙකුගේ මවගෙන් උරුම වන අතර, රෝගීන්ගෙන් තුනෙන් එකක් නව [[ප්‍රවේණික විකෘති|විකෘතියක්]] නිසා ඇතිවේ.<ref name="NIH2016Re" /> එය සිදුවන්නේ ඩිස්ට්‍රොෆින් [[ප්‍රෝටීන්|ප්‍රෝටීනය]] සඳහා [[ජාන|ජානයේ]] විකෘතියක් හේතුවෙනි.<ref name="NIH2016Re" /> මාංශ පේශි තන්තු වල සෛල පටලය පවත්වා ගැනීම සඳහා ඩිස්ට්‍රොෆින් වැදගත් වේ.<ref name="NIH2016Re" /> ජාන පරීක්ෂණ මගින් බොහෝ විට උපතේදීම රෝග විනිශ්චය කළ හැකිය.<ref name="NIH2016Re" /> බලපෑමට ලක් වූ අයගේ [[ලේ|රුධිරයේ]] ක්‍රියේටීන් කයිනාස් මට්ටමද ඉහළ මට්ටමක පවතී.<ref name="NIH2016Re" /> දන්නා ප්‍රතිකාරයක් නොමැති වුවද, [[භෞත චිකිත්සාව]], ආධාරක සහ නිවැරදි කිරීමේ සැත්කම් සමහර රෝග ලක්ෂණ සඳහා උපකාරී විය හැකිය.<ref name="NIH2016" /> ශ්වසන මාංශ පේශි දුර්වලතා ඇති අයට සහායක වාතාශ්‍රය අවශ්‍ය විය හැකිය.<ref name="NIH2016Re" /> භාවිතා කරන ඖෂධ අතර මාංශ පේශි පරිහානිය මන්දගාමී කිරීමට [[කෝර්ටිකොස්ටෙරොයිඩ|ස්ටෙරොයිඩ්]], වලිප්පුව සහ සමහර මාංශ පේශි ක්‍රියාකාරකම් පාලනය කිරීමට ප්‍රතිදේහජනක සහ මිය යන මාංශ පේශි සෛල වලට හානි වීම ප්‍රමාද කිරීමට ප්‍රතිශක්තිකරණ නාශක ඇතුළත් වේ.<ref name="NIH2016" /> උපතේදී පිරිමින් 5,000 න් එක් අයෙකුට පමණ DMD බලපායි.<ref name="NIH2016Re" /> මෙය වඩාත් සුලභ මාංශ පේශි දුස්තර්පණ වර්ගයයි.<ref name="NIH2016Re" /> සාමාන්‍ය ආයු අපේක්ෂාව අවුරුදු 26 කි; <ref name="Lis2011">{{උපන්‍යාස පොත|last=Lisak|first=Robert P.|last2=Truong|first2=Daniel D.|last3=Carroll|first3=William|last4=Bhidayasiri|first4=Roongroj|title=International Neurology|date=2011|publisher=Wiley|isbn=9781444317015|page=222|url=https://books.google.com/books?id=BxWOErb3sEgC&pg=PA222}}</ref> කෙසේ වෙතත්, විශිෂ්ට සැලකිල්ලක් දක්වන්නේ නම්, සමහරුන්ට අවුරුදු 30ක් හෝ 40ක් දක්වා ජීවත් විය හැකිය.<ref name="NIH2016Re" /> ප්‍රතිකාරයක් ලෙස ජාන චිකිත්සාව, මිනිසුන් පාදක කරගත් අධ්‍යයනයේ මුල් අවධියේ පවතී.<ref name="NIH2016Re" /> == මූලාශ්‍ර == <references /> [[Category:රෝග]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] 7cmcma4lxc2e53ghlm77koez2a9iuos 791358 791356 2026-05-23T07:20:32Z CeylonChingu 44932 791358 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =ඩුෂෙන් පේශි දුස්තර්පණය |synonym =ඩුචෙන් මාංශ පේශි ඩිස්ට්‍රොෆි |image =Duchenne-muscular-dystrophy.jpg |image_size = |alt = |caption =ඩුෂෙන් පේශි දුස්තර්පණය ඇති පුද්ගලයෙකුගේ පැටවාගේ මාංශ පේශිවල අන්වීක්ෂීය පරිමාණ රූපය. මාංශ පේශිවල හරස්කඩකින් මේද සෛල මගින් මාංශ පේශි තන්තු පුළුල් ලෙස ප්‍රතිස්ථාපනය වන ආකාරය පෙන්වයි. |pronounce = |specialty =[[වෛද්‍ය ජාන විද්‍යාව]], [[ළමා විද්‍යාව]] |symptoms =[[මාංශ පේශි දුර්වලතාවය]], සිටගෙන සිටීමට අපහසු වීම, [[ස්කෝලියෝසිස්]]<ref name=NIH2016/><ref name=NIH2016Re/> |onset =වයස අවුරුදු 4 දී පමණ<ref name=NIH2016/> |duration = |causes =ජානමය ආබාධ <ref name=NIH2016Re/> |risks = |diagnosis =[[ජාන පරීක්ෂාව]]<ref name=NIH2016Re/> |differential = |prevention = |treatment =භෞත චිකිත්සාව, විකලාංග ආධාරක, සැත්කම, සහාය වාතාශ්‍රය<ref name=NIH2016/><ref name=NIH2016Re/> |medication = |prognosis =සාමාන්‍ය [[ආයු අපේක්ෂාව]] 26<ref name=Lis2011/> |frequency =උපතේදී පිරිමින් 5,000 න් 1 ක්;<ref name=NIH2016Re/> much rarer in females<ref name=Noz2016>{{cite journal| author=Nozoe KT, Akamine RT, Mazzotti DR, Polesel DN, Grossklauss LF, Tufik S| title=Phenotypic contrasts of Duchenne Muscular Dystrophy in women: Two case reports. | journal=Sleep Sci | year= 2016 | volume= 9 | issue= 3 | pages= 129–133 | pmid=28123647 | doi=10.1016/j.slsci.2016.07.004 | pmc=5241604}}</ref> |deaths = }} '''ඩුෂෙන් පේශි දුස්තර්පණය''' ('''DMD''') යනු ප්‍රධාන වශයෙන් පිරිමි ළමයින්ට බලපාන දරුණු මාංශ පේශි දුස්තර්පණ (ඩිස්ට්‍රොෆි) වර්ගයකි.<ref name="NIH2016Re">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Muscular Dystrophy: Hope Through Research|url=http://www.ninds.nih.gov/disorders/md/detail_md.htm#180483171|website=NINDS|access-date=12 September 2016|date=March 4, 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160930165657/http://www.ninds.nih.gov/disorders/md/detail_md.htm#180483171|archive-date=30 September 2016}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20160930165657/http://www.ninds.nih.gov/disorders/md/detail_md.htm#180483171 "Muscular Dystrophy: Hope Through Research"]. ''NINDS''. March 4, 2016. Archived from [http://www.ninds.nih.gov/disorders/md/detail_md.htm#180483171 the original] on 30 September 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 September</span> 2016</span>.</cite></ref> මාංශ පේශි දුර්වලතාවය සාමාන්‍යයෙන් වයස අවුරුදු හතරේදී පමණ ආරම්භ වන අතර ඉක්මනින් නරක අතට හැරේ.<ref name="NIH2016">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=NINDS Muscular Dystrophy Information Page|url=http://www.ninds.nih.gov/disorders/md/md.htm|website=NINDS|access-date=12 September 2016|date=March 4, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160730004520/http://www.ninds.nih.gov/disorders/md/md.htm|archive-date=30 July 2016}}</ref> මාංශ පේශි අහිමි වීම සාමාන්‍යයෙන් මුලින්ම කලවා සහ [[ශ්‍රෝණිය]] ප්‍රදේශයේ සිදු වන අතර පසුව අත්වල සිදු වේ.<ref name="NIH2016Re" /> මෙය සිටගෙන සිටීමේ අපහසුතාවයට හේතු විය හැක.<ref name="NIH2016Re" /> බොහෝ දෙනෙකුට වයස අවුරුදු 12 වන විට ඇවිදීමට නොහැකි වේ.<ref name="NIH2016" /> බලපෑමට ලක් වූ මාංශ පේශි මේද ප්‍රමාණය වැඩිවීම නිසා විශාල වී පෙනෙන්නට පුළුවන.<ref name="NIH2016Re" /> ස්කෝලියෝසිස් ද බහුලව දක්නට ලැබේ.<ref name="NIH2016Re" /> සමහරුන්ට බුද්ධිමය ආබාධ තිබිය හැකිය.<ref name="NIH2016Re" /> දෝෂ සහිත ජානයක එක් පිටපතක් ඇති කාන්තාවන්ට මෘදු රෝග ලක්ෂණ පෙන්විය හැක.<ref name="NIH2016Re" /> මෙම ආබාධය X-සම්බන්ධිත අවපාත ආබාධයකි.<ref name="NIH2016Re" /> රෝගීන්ගෙන් තුනෙන් දෙකක් පමණ පුද්ගලයෙකුගේ මවගෙන් උරුම වන අතර, රෝගීන්ගෙන් තුනෙන් එකක් නව [[ප්‍රවේණික විකෘති|විකෘතියක්]] නිසා ඇතිවේ.<ref name="NIH2016Re" /> එය සිදුවන්නේ ඩිස්ට්‍රොෆින් [[ප්‍රෝටීන්|ප්‍රෝටීනය]] සඳහා [[ජාන|ජානයේ]] විකෘතියක් හේතුවෙනි.<ref name="NIH2016Re" /> මාංශ පේශි තන්තු වල සෛල පටලය පවත්වා ගැනීම සඳහා ඩිස්ට්‍රොෆින් වැදගත් වේ.<ref name="NIH2016Re" /> ජාන පරීක්ෂණ මගින් බොහෝ විට උපතේදීම රෝග විනිශ්චය කළ හැකිය.<ref name="NIH2016Re" /> බලපෑමට ලක් වූ අයගේ [[ලේ|රුධිරයේ]] ක්‍රියේටීන් කයිනාස් මට්ටමද ඉහළ මට්ටමක පවතී.<ref name="NIH2016Re" /> දන්නා ප්‍රතිකාරයක් නොමැති වුවද, [[භෞත චිකිත්සාව]], ආධාරක සහ නිවැරදි කිරීමේ සැත්කම් සමහර රෝග ලක්ෂණ සඳහා උපකාරී විය හැකිය.<ref name="NIH2016" /> ශ්වසන මාංශ පේශි දුර්වලතා ඇති අයට සහායක වාතාශ්‍රය අවශ්‍ය විය හැකිය.<ref name="NIH2016Re" /> භාවිතා කරන ඖෂධ අතර මාංශ පේශි පරිහානිය මන්දගාමී කිරීමට [[කෝර්ටිකොස්ටෙරොයිඩ|ස්ටෙරොයිඩ්]], වලිප්පුව සහ සමහර මාංශ පේශි ක්‍රියාකාරකම් පාලනය කිරීමට ප්‍රතිදේහජනක සහ මිය යන මාංශ පේශි සෛල වලට හානි වීම ප්‍රමාද කිරීමට ප්‍රතිශක්තිකරණ නාශක ඇතුළත් වේ.<ref name="NIH2016" /> උපතේදී පිරිමින් 5,000 න් එක් අයෙකුට පමණ DMD බලපායි.<ref name="NIH2016Re" /> මෙය වඩාත් සුලභ මාංශ පේශි දුස්තර්පණ වර්ගයයි.<ref name="NIH2016Re" /> සාමාන්‍ය ආයු අපේක්ෂාව අවුරුදු 26 කි; <ref name="Lis2011">{{උපන්‍යාස පොත|last=Lisak|first=Robert P.|last2=Truong|first2=Daniel D.|last3=Carroll|first3=William|last4=Bhidayasiri|first4=Roongroj|title=International Neurology|date=2011|publisher=Wiley|isbn=9781444317015|page=222|url=https://books.google.com/books?id=BxWOErb3sEgC&pg=PA222}}</ref> කෙසේ වෙතත්, විශිෂ්ට සැලකිල්ලක් දක්වන්නේ නම්, සමහරුන්ට අවුරුදු 30ක් හෝ 40ක් දක්වා ජීවත් විය හැකිය.<ref name="NIH2016Re" /> ප්‍රතිකාරයක් ලෙස ජාන චිකිත්සාව, මිනිසුන් පාදක කරගත් අධ්‍යයනයේ මුල් අවධියේ පවතී.<ref name="NIH2016Re" /> == මූලාශ්‍ර == <references /> [[Category:රෝග]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] amxi359tlbd4u1rfk5rceop3iznhzwh සාකච්ඡාව:ඩුෂෙන් පේශි දුස්තර්පණය 1 194447 791216 2026-05-22T15:35:45Z Shwetha 6574 /* දුෂ්තර්පණය හෝ දුස්තර්පණය */ නව ඡේදය 791216 wikitext text/x-wiki == දුෂ්තර්පණය හෝ දුස්තර්පණය == නිවැරැදි වචනය දුෂ්තර්පණය හෝ දුස්තර්පණය යන්න විමසා භාවිතා කරන්නේ නම් මැනැවි.---[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) [[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 15:35, 22 මැයි 2026 (යූටීසී) k4gdzzwpla41e6zgr4sdruc85iugb2g 791217 791216 2026-05-22T15:48:49Z Shwetha 6574 /* සොයාගත් තැනැත්තා */ නව ඡේදය 791217 wikitext text/x-wiki == දුෂ්තර්පණය හෝ දුස්තර්පණය == නිවැරැදි වචනය දුෂ්තර්පණය හෝ දුස්තර්පණය යන්න විමසා භාවිතා කරන්නේ නම් මැනැවි.---[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) [[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 15:35, 22 මැයි 2026 (යූටීසී) == සොයාගත් තැනැත්තා == මෙම ව්‍යාධිය සොයාගත් ප්‍රංශ ජාතික ස්නායු වෛද්‍යවරයාගේ නම ශබ්ද නගන්නේ ඩුෂෙන් ‌ලෙසින් බව ම‌ගේ හැඟීීමය.---[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 15:48, 22 මැයි 2026 (යූටීසී)   36s3i6p4uumjltljcmibr81grvlw0rp 791218 791217 2026-05-22T16:54:07Z Yasasuru 23090 /* සොයාගත් තැනැත්තා */ Reply 791218 wikitext text/x-wiki == දුෂ්තර්පණය හෝ දුස්තර්පණය == නිවැරැදි වචනය දුෂ්තර්පණය හෝ දුස්තර්පණය යන්න විමසා භාවිතා කරන්නේ නම් මැනැවි.---[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) [[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 15:35, 22 මැයි 2026 (යූටීසී) == සොයාගත් තැනැත්තා == මෙම ව්‍යාධිය සොයාගත් ප්‍රංශ ජාතික ස්නායු වෛද්‍යවරයාගේ නම ශබ්ද නගන්නේ ඩුෂෙන් ‌ලෙසින් බව ම‌ගේ හැඟීීමය.---[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 15:48, 22 මැයි 2026 (යූටීසී)   :ඔබගේ සඳහන නිවැරදියි! මෙය උච්චාරණය කෙරෙන්නේ "ඩුෂෙන්" නමින්, එමනිසා ඩුෂෙන් පේශී දුෂ්තර්පණය යන යෙදුම උචිත බව මගේද හැඟීමයි. ස්තුතියි! ---- [[User:Yasasuru|Yasasuru]] ([[User talk:Yasasuru|talk]]) 16:54, 22 මැයි 2026 (යූටීසී) 2lwkewjgy6mqsg293eprxrgs297w5v5 791348 791218 2026-05-23T07:04:14Z CeylonChingu 44932 /* දුෂ්තර්පණය හෝ දුස්තර්පණය */ Reply 791348 wikitext text/x-wiki == දුෂ්තර්පණය හෝ දුස්තර්පණය == නිවැරැදි වචනය දුෂ්තර්පණය හෝ දුස්තර්පණය යන්න විමසා භාවිතා කරන්නේ නම් මැනැවි.---[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) [[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 15:35, 22 මැයි 2026 (යූටීසී) :Source: https://www.languagesdept.gov.lk/web/index.php?option=com_glossary&view=results&Itemid=180&category_id=0 :Muscular dystrophy: පේශි දුස්තර්පණය :mdwiki පරිවර්තනවල අනුමත පාරිභාෂික ශබ්ද මාලාව ලෙස අපි භාෂා දෙපාර්තමේන්තුවේ පාරිභාෂික ශබ්ද මාලාව භාවිතා කළ යුතුය. [[User:CeylonChingu|CeylonChingu]] ([[User talk:CeylonChingu|talk]]) 07:04, 23 මැයි 2026 (යූටීසී) == සොයාගත් තැනැත්තා == මෙම ව්‍යාධිය සොයාගත් ප්‍රංශ ජාතික ස්නායු වෛද්‍යවරයාගේ නම ශබ්ද නගන්නේ ඩුෂෙන් ‌ලෙසින් බව ම‌ගේ හැඟීීමය.---[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 15:48, 22 මැයි 2026 (යූටීසී)   :ඔබගේ සඳහන නිවැරදියි! මෙය උච්චාරණය කෙරෙන්නේ "ඩුෂෙන්" නමින්, එමනිසා ඩුෂෙන් පේශී දුෂ්තර්පණය යන යෙදුම උචිත බව මගේද හැඟීමයි. ස්තුතියි! ---- [[User:Yasasuru|Yasasuru]] ([[User talk:Yasasuru|talk]]) 16:54, 22 මැයි 2026 (යූටීසී) 1il2esfk2rhbo5nsl3lco8tkjgqy935 791354 791348 2026-05-23T07:18:17Z CeylonChingu 44932 CeylonChingu විසින් [[සාකච්ඡාව:ඩුචෙන් පේශි දුස්තර්පණය]] සිට [[සාකච්ඡාව:ඩුෂෙන් පේශි දුස්තර්පණය]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී: Misspelled title 791348 wikitext text/x-wiki == දුෂ්තර්පණය හෝ දුස්තර්පණය == නිවැරැදි වචනය දුෂ්තර්පණය හෝ දුස්තර්පණය යන්න විමසා භාවිතා කරන්නේ නම් මැනැවි.---[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) [[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 15:35, 22 මැයි 2026 (යූටීසී) :Source: https://www.languagesdept.gov.lk/web/index.php?option=com_glossary&view=results&Itemid=180&category_id=0 :Muscular dystrophy: පේශි දුස්තර්පණය :mdwiki පරිවර්තනවල අනුමත පාරිභාෂික ශබ්ද මාලාව ලෙස අපි භාෂා දෙපාර්තමේන්තුවේ පාරිභාෂික ශබ්ද මාලාව භාවිතා කළ යුතුය. [[User:CeylonChingu|CeylonChingu]] ([[User talk:CeylonChingu|talk]]) 07:04, 23 මැයි 2026 (යූටීසී) == සොයාගත් තැනැත්තා == මෙම ව්‍යාධිය සොයාගත් ප්‍රංශ ජාතික ස්නායු වෛද්‍යවරයාගේ නම ශබ්ද නගන්නේ ඩුෂෙන් ‌ලෙසින් බව ම‌ගේ හැඟීීමය.---[[User:Shwetha|Shwetha]] ([[User talk:Shwetha|talk]]) 15:48, 22 මැයි 2026 (යූටීසී)   :ඔබගේ සඳහන නිවැරදියි! මෙය උච්චාරණය කෙරෙන්නේ "ඩුෂෙන්" නමින්, එමනිසා ඩුෂෙන් පේශී දුෂ්තර්පණය යන යෙදුම උචිත බව මගේද හැඟීමයි. ස්තුතියි! ---- [[User:Yasasuru|Yasasuru]] ([[User talk:Yasasuru|talk]]) 16:54, 22 මැයි 2026 (යූටීසී) 1il2esfk2rhbo5nsl3lco8tkjgqy935 ඩොපමීන් 0 194448 791219 2026-05-22T17:17:02Z Yasasuru 23090 Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1458551|Dopamine]] to:si #mdwikicx 791219 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව බෙහෙත් |Watchedfields =changed |verifiedrevid =595793408 |drug_name =ඩොපමීන් |image =Dopamine2.svg |alt = |image2 =Dopamine 3D ball.png |alt2 = <!-- Names --> |tradename =ඉන්ට්‍රොපීන්, ඩොපාස්ටැට්, ‍‍රිවිමීන්, වෙනත් |synonyms =2-(3,4-Dihydroxyphenyl)ethylamine; 3,4-Dihydroxyphenethylamine; 3-hydroxytyramine; DA; Intropin; Revivan; Oxytyramine; Prolactin inhibiting factor; Prolactin inhibiting hormone |IUPAC_name =4-(2-Aminoethyl)benzene-1,2-diol <!-- Clinical data --> |pregnancy_US =C |routes_of_administration=[[අන්තඃශිරා චිකිත්සාව|අන්තඃශිරා]] නික්ෂේපණ |Drugs.com ={{Drugs.com|monograph|dopamine-hydrochloride}} |MedlinePlus = <!-- Legal data --> |legal_AU = |legal_CA = |legal_UK = |legal_US = |legal_status =Rx-only |licence_US =Dopamine <!-- Physiological data --> |bioavailability = |protein_bound = |metabolism =[[මොනොඇමීන් ඔක්සිඩේස්|MAO]], [[කැටකොල්-ඕ-මෙතිල්ට්‍රාන්ස්ෆරේස්|COMT]],<ref name="DA IUPHAR" /> [[ඇල්ඩිහයිඩ් ඩිහයිඩ්‍රොජිනස්|ALDH]], [[ඩොපමීන් බීටා-හයිඩ්‍රොක්සිලේස්|DBH]], [[මොනොඇමීන් ඔක්සිඩේස් ඒ|MAO-A]], [[මොනොඇමීන් ඔක්සිඩේස් බී|MAO-B]], [[කැටකොල්-ඕ-මෙතිල් ට්‍රාන්ස්ෆරේස්|COMT]] |elimination_half-life= |excretion =වෘක්ක <!-- Chemical and physical data --> |C =8 |H =11 |N =1 |O =2 |smiles =c1cc(c(cc1CCN)O)O |StdInChI =1S/C8H11NO2/c9-4-3-6-1-2-7(10)8(11)5-6/h1-2,5,10-11H,3-4,9H2 |StdInChI_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}} |StdInChIKey =VYFYYTLLBUKUHU-UHFFFAOYSA-N |StdInChIKey_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}} |density =1.26 |melting_point =128 |melting_notes = |boiling_point = |boiling_notes =වියෝජනය වේ |solubility =<!--60.0 g/100 ml--> }} '''ඩොපමීන්''', නැතහොත් '''ඉන්ට්‍රොපින්''' යන වෙළඳ නාමය යටතේ අලෙවි කරනු ලබන්නේ , ඉතා අඩු රුධිර පීඩනය, රෝග ලක්ෂණ ඇති කරන මන්දගාමී හෘද ස්පන්දන වේගය සඳහා ප්‍රතිකාර කිරීමට භාවිතා වන ඖෂධයක් වන අතර, [[ඇඩ්රිනලින්|එපිනෙෆ්‍රීන්]] නොමැති නම් හෘදයාබාධ සඳහා ප්‍රතිකාර කිරීමේදී ද භාවිතා වේ.<ref name="AHSP2016">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Dopamine Hydrochloride|url=https://www.drugs.com/monograph/dopamine-hydrochloride.html|website=drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists|access-date=15 July 2016|date=June 29, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160914161247/https://www.drugs.com/monograph/dopamine-hydrochloride.html|archive-date=14 September 2016}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.drugs.com/monograph/dopamine-hydrochloride.html "Dopamine Hydrochloride"]. </cite></ref> [[ළදරුවා|අලුත උපන් බිළිඳුන්]] තුළ එය ඉතා අඩු රුධිර පීඩනය සඳහා වඩාත් යෝජිත ප්‍රතිකාරය ලෙස පවතී.<ref name="Bh2016">{{Cite journal|last=Bhayat|first=SI|last2=Gowda|first2=HM|last3=Eisenhut|first3=M|title=Should dopamine be the first line inotrope in the treatment of neonatal hypotension? Review of the evidence.|journal=World Journal of Clinical Pediatrics|date=8 May 2016|volume=5|issue=2|pages=212–22|pmid=27170932|doi=10.5409/wjcp.v5.i2.212|pmc=4857235}}</ref> ළමුන් තුළ [[ඇඩ්රිනලින්|එපිනෙෆ්‍රින්]] හෝ නොරෙපිනෙෆ්‍රින් සාමාන්‍යයෙන් වඩාත් භාවිතා වන අතර වැඩිහිටියන් තුළ ඉතා අඩු රුධිර පීඩනය සඳහා නොරෙපිනෙෆ්‍රින් භාවිතයට වඩාත් නැඹුරු ය.<ref name="De2012">{{Cite journal|last=De Backer|first=D|last2=Aldecoa|first2=C|last3=Njimi|first3=H|last4=Vincent|first4=JL|title=Dopamine versus norepinephrine in the treatment of septic shock: a meta-analysis*.|journal=Critical Care Medicine|date=March 2012|volume=40|issue=3|pages=725–30|pmid=22036860|doi=10.1097/ccm.0b013e31823778ee}}</ref><ref name="Del2012">{{Cite journal|last=Dellinger|first=RP|last2=Levy|first2=MM|last3=Rhodes|first3=A|last4=Annane|first4=D|last5=Gerlach|first5=H|last6=Opal|first6=SM|last7=Sevransky|first7=JE|last8=Sprung|first8=CL|last9=Douglas|first9=IS|last10=Jaeschke|first10=R|last11=Osborn|first11=TM|title=Surviving sepsis campaign: international guidelines for management of severe sepsis and septic shock: 2012.|journal=Critical Care Medicine|date=February 2013|volume=41|issue=2|pages=580–637|pmid=23353941|doi=10.1097/CCM.0b013e31827e83af}}</ref> එය අඛණ්ඩ එන්නත් කිරීමක් ලෙස ශිරා තුළට හෝ හෝ අස්ථි තුළට ලබා දෙනු ලැබේ.<ref name="AHSP2016" /> මෙහි ක්‍රියාව සාමාන්‍යයෙන් මිනිත්තු පහක් ඇතුළත ආරම්භ වේ.<ref name="AHSP2016" /> ඉන්පසු ක්‍රියාව අනුව මාත්‍රා වැඩි කරනු ලැබේ.<ref name="AHSP2016" /> පොදු අතුරු ආබාධ අතරට වකුගඩු ක්‍රියාකාරිත්වය නරක අතට හැරීම, අක්‍රමවත් හෘද ස්පන්දනය, පපුවේ වේදනාව, වමනය, [[හිසරදය]] හෝ කාංසාව ඇතුළත් වේ.<ref name="AHSP2016" /> එය ශිරා වටා ඇති මෘදු පටක වලට ඇතුළු වුවහොත් ස්ථානීය පටක මරණය සිදුවිය හැක.<ref name="AHSP2016" /> මෙම අවදානම අඩු කිරීමට උත්සාහ කිරීම සඳහා ෆෙන්ටොලමයින් ඖෂධය ලබා දිය හැකිය.<ref name="AHSP2016" /> ගර්භණී සමයේදී හෝ [[මවුකිරි දීම|මව්කිරි දීමේදී]] ඩොපමීන් භාවිතා කිරීම ආරක්ෂිතද යන්න පැහැදිලි නැත.<ref name="AHSP2016" /> අඩු මාත්‍රාවලදී ඩොපමීන් ප්‍රධාන වශයෙන් ඩොපමීන් ප්‍රතිග්‍රාහක සහ β1-ඇඩ්‍රිනර්ජික් ප්‍රතිග්‍රාහක ක්‍රියාත්මක කරන අතර ඉහළ මාත්‍රාවලදී එය α-ඇඩ්‍රිනර්ජික් ප්‍රතිග්‍රාහක හරහා ක්‍රියා කරයි.<ref name="AHSP2016" /> ඩොපමීන් ප්‍රථම වරට 1910 දී එංගලන්තයේ ජෝර්ජ් බාර්ජර් සහ ජේම්ස් එවන්ස් විසින් රසායනාගාරයකදී සංස්ලේෂණය කරන ලදී.<ref name="pmid18781671">{{Cite journal|vauthors=Fahn S|title=The history of dopamine and levodopa in the treatment of Parkinson's disease|journal=Movement Disorders|volume=23 Suppl 3|issue=|pages=S497–508|year=2008|pmid=18781671|doi=10.1002/mds.22028|quote=According to Hornykiewicz,6 dopamine was first synthesized by George Barger and James Ewens in 1910 at the Wellcome labs in London, England.}}</ref> එය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ලැයිස්තුවේ ඇත.<ref name="WHO21st">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|year=2019|hdl=10665/325771|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO|hdl-access=free}}</ref> [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල]] රු. 400 mg ක බහාලුමක තොග පිරිවැය&nbsp;2014 වන විට ඩොලර් 0.28 සහ ඩොලර් 0.60 (USD) අතර වේ.<ref name="ERC2014">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Dopamine|url=http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=280&searchYear=2014|website=International Drug Price Indicator Guide|access-date=5 December 2015|archive-date=22 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180122072411/http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=280&searchYear=2014|url-status=live}}</ref> [[මිනිස් සිරුර|මිනිස් කායික විද්‍යාවේ]] දී ඩොපමීන් යනු ස්නායු සම්ප්‍රේෂකයක් මෙන්ම හෝමෝනයකි.<ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Millar|first=Thomas|title=Biochemistry explained : a practical guide to learning biochemistry|date=2002|publisher=Routledge|location=London|isbn=9780415299411|page=40|url=https://books.google.ca/books?id=WywxhvLh1R8C&pg=PA40|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160815234209/https://books.google.ca/books?id=WywxhvLh1R8C&pg=PA40|archive-date=2016-08-15}}</ref> == අශ්‍රේයයන් == <references /> [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] 4crn1fw2dac6wapwfihlupjvq63m2l2 791220 791219 2026-05-22T17:17:49Z Yasasuru 23090 791220 wikitext text/x-wiki {{Infobox drug |Watchedfields =changed |verifiedrevid =595793408 |drug_name =ඩොපමීන් |image =Dopamine2.svg |alt = |image2 =Dopamine 3D ball.png |alt2 = <!-- Names --> |tradename =ඉන්ට්‍රොපීන්, ඩොපාස්ටැට්, ‍‍රිවිමීන්, වෙනත් |synonyms =2-(3,4-Dihydroxyphenyl)ethylamine; 3,4-Dihydroxyphenethylamine; 3-hydroxytyramine; DA; Intropin; Revivan; Oxytyramine; Prolactin inhibiting factor; Prolactin inhibiting hormone |IUPAC_name =4-(2-Aminoethyl)benzene-1,2-diol <!-- Clinical data --> |pregnancy_US =C |routes_of_administration=[[අන්තඃශිරා චිකිත්සාව|අන්තඃශිරා]] නික්ෂේපණ |Drugs.com ={{Drugs.com|monograph|dopamine-hydrochloride}} |MedlinePlus = <!-- Legal data --> |legal_AU = |legal_CA = |legal_UK = |legal_US = |legal_status =Rx-only |licence_US =Dopamine <!-- Physiological data --> |bioavailability = |protein_bound = |metabolism =[[මොනොඇමීන් ඔක්සිඩේස්|MAO]], [[කැටකොල්-ඕ-මෙතිල්ට්‍රාන්ස්ෆරේස්|COMT]],<ref name="DA IUPHAR" /> [[ඇල්ඩිහයිඩ් ඩිහයිඩ්‍රොජිනස්|ALDH]], [[ඩොපමීන් බීටා-හයිඩ්‍රොක්සිලේස්|DBH]], [[මොනොඇමීන් ඔක්සිඩේස් ඒ|MAO-A]], [[මොනොඇමීන් ඔක්සිඩේස් බී|MAO-B]], [[කැටකොල්-ඕ-මෙතිල් ට්‍රාන්ස්ෆරේස්|COMT]] |elimination_half-life= |excretion =වෘක්ක <!-- Chemical and physical data --> |C =8 |H =11 |N =1 |O =2 |smiles =c1cc(c(cc1CCN)O)O |StdInChI =1S/C8H11NO2/c9-4-3-6-1-2-7(10)8(11)5-6/h1-2,5,10-11H,3-4,9H2 |StdInChI_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}} |StdInChIKey =VYFYYTLLBUKUHU-UHFFFAOYSA-N |StdInChIKey_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}} |density =1.26 |melting_point =128 |melting_notes = |boiling_point = |boiling_notes =වියෝජනය වේ |solubility =<!--60.0 g/100 ml--> }} '''ඩොපමීන්''', නැතහොත් '''ඉන්ට්‍රොපින්''' යන වෙළඳ නාමය යටතේ අලෙවි කරනු ලබන්නේ , ඉතා අඩු රුධිර පීඩනය, රෝග ලක්ෂණ ඇති කරන මන්දගාමී හෘද ස්පන්දන වේගය සඳහා ප්‍රතිකාර කිරීමට භාවිතා වන ඖෂධයක් වන අතර, [[ඇඩ්රිනලින්|එපිනෙෆ්‍රීන්]] නොමැති නම් හෘදයාබාධ සඳහා ප්‍රතිකාර කිරීමේදී ද භාවිතා වේ.<ref name="AHSP2016">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Dopamine Hydrochloride|url=https://www.drugs.com/monograph/dopamine-hydrochloride.html|website=drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists|access-date=15 July 2016|date=June 29, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160914161247/https://www.drugs.com/monograph/dopamine-hydrochloride.html|archive-date=14 September 2016}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.drugs.com/monograph/dopamine-hydrochloride.html "Dopamine Hydrochloride"]. </cite></ref> [[ළදරුවා|අලුත උපන් බිළිඳුන්]] තුළ එය ඉතා අඩු රුධිර පීඩනය සඳහා වඩාත් යෝජිත ප්‍රතිකාරය ලෙස පවතී.<ref name="Bh2016">{{Cite journal|last=Bhayat|first=SI|last2=Gowda|first2=HM|last3=Eisenhut|first3=M|title=Should dopamine be the first line inotrope in the treatment of neonatal hypotension? Review of the evidence.|journal=World Journal of Clinical Pediatrics|date=8 May 2016|volume=5|issue=2|pages=212–22|pmid=27170932|doi=10.5409/wjcp.v5.i2.212|pmc=4857235}}</ref> ළමුන් තුළ [[ඇඩ්රිනලින්|එපිනෙෆ්‍රින්]] හෝ නොරෙපිනෙෆ්‍රින් සාමාන්‍යයෙන් වඩාත් භාවිතා වන අතර වැඩිහිටියන් තුළ ඉතා අඩු රුධිර පීඩනය සඳහා නොරෙපිනෙෆ්‍රින් භාවිතයට වඩාත් නැඹුරු ය.<ref name="De2012">{{Cite journal|last=De Backer|first=D|last2=Aldecoa|first2=C|last3=Njimi|first3=H|last4=Vincent|first4=JL|title=Dopamine versus norepinephrine in the treatment of septic shock: a meta-analysis*.|journal=Critical Care Medicine|date=March 2012|volume=40|issue=3|pages=725–30|pmid=22036860|doi=10.1097/ccm.0b013e31823778ee}}</ref><ref name="Del2012">{{Cite journal|last=Dellinger|first=RP|last2=Levy|first2=MM|last3=Rhodes|first3=A|last4=Annane|first4=D|last5=Gerlach|first5=H|last6=Opal|first6=SM|last7=Sevransky|first7=JE|last8=Sprung|first8=CL|last9=Douglas|first9=IS|last10=Jaeschke|first10=R|last11=Osborn|first11=TM|title=Surviving sepsis campaign: international guidelines for management of severe sepsis and septic shock: 2012.|journal=Critical Care Medicine|date=February 2013|volume=41|issue=2|pages=580–637|pmid=23353941|doi=10.1097/CCM.0b013e31827e83af}}</ref> එය අඛණ්ඩ එන්නත් කිරීමක් ලෙස ශිරා තුළට හෝ හෝ අස්ථි තුළට ලබා දෙනු ලැබේ.<ref name="AHSP2016" /> මෙහි ක්‍රියාව සාමාන්‍යයෙන් මිනිත්තු පහක් ඇතුළත ආරම්භ වේ.<ref name="AHSP2016" /> ඉන්පසු ක්‍රියාව අනුව මාත්‍රා වැඩි කරනු ලැබේ.<ref name="AHSP2016" /> පොදු අතුරු ආබාධ අතරට වකුගඩු ක්‍රියාකාරිත්වය නරක අතට හැරීම, අක්‍රමවත් හෘද ස්පන්දනය, පපුවේ වේදනාව, වමනය, [[හිසරදය]] හෝ කාංසාව ඇතුළත් වේ.<ref name="AHSP2016" /> එය ශිරා වටා ඇති මෘදු පටක වලට ඇතුළු වුවහොත් ස්ථානීය පටක මරණය සිදුවිය හැක.<ref name="AHSP2016" /> මෙම අවදානම අඩු කිරීමට උත්සාහ කිරීම සඳහා ෆෙන්ටොලමයින් ඖෂධය ලබා දිය හැකිය.<ref name="AHSP2016" /> ගර්භණී සමයේදී හෝ [[මවුකිරි දීම|මව්කිරි දීමේදී]] ඩොපමීන් භාවිතා කිරීම ආරක්ෂිතද යන්න පැහැදිලි නැත.<ref name="AHSP2016" /> අඩු මාත්‍රාවලදී ඩොපමීන් ප්‍රධාන වශයෙන් ඩොපමීන් ප්‍රතිග්‍රාහක සහ β1-ඇඩ්‍රිනර්ජික් ප්‍රතිග්‍රාහක ක්‍රියාත්මක කරන අතර ඉහළ මාත්‍රාවලදී එය α-ඇඩ්‍රිනර්ජික් ප්‍රතිග්‍රාහක හරහා ක්‍රියා කරයි.<ref name="AHSP2016" /> ඩොපමීන් ප්‍රථම වරට 1910 දී එංගලන්තයේ ජෝර්ජ් බාර්ජර් සහ ජේම්ස් එවන්ස් විසින් රසායනාගාරයකදී සංස්ලේෂණය කරන ලදී.<ref name="pmid18781671">{{Cite journal|vauthors=Fahn S|title=The history of dopamine and levodopa in the treatment of Parkinson's disease|journal=Movement Disorders|volume=23 Suppl 3|issue=|pages=S497–508|year=2008|pmid=18781671|doi=10.1002/mds.22028|quote=According to Hornykiewicz,6 dopamine was first synthesized by George Barger and James Ewens in 1910 at the Wellcome labs in London, England.}}</ref> එය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ලැයිස්තුවේ ඇත.<ref name="WHO21st">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|year=2019|hdl=10665/325771|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO|hdl-access=free}}</ref> [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල]] රු. 400 mg ක බහාලුමක තොග පිරිවැය&nbsp;2014 වන විට ඩොලර් 0.28 සහ ඩොලර් 0.60 (USD) අතර වේ.<ref name="ERC2014">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Dopamine|url=http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=280&searchYear=2014|website=International Drug Price Indicator Guide|access-date=5 December 2015|archive-date=22 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180122072411/http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=280&searchYear=2014|url-status=live}}</ref> [[මිනිස් සිරුර|මිනිස් කායික විද්‍යාවේ]] දී ඩොපමීන් යනු ස්නායු සම්ප්‍රේෂකයක් මෙන්ම හෝමෝනයකි.<ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Millar|first=Thomas|title=Biochemistry explained : a practical guide to learning biochemistry|date=2002|publisher=Routledge|location=London|isbn=9780415299411|page=40|url=https://books.google.ca/books?id=WywxhvLh1R8C&pg=PA40|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160815234209/https://books.google.ca/books?id=WywxhvLh1R8C&pg=PA40|archive-date=2016-08-15}}</ref> == අශ්‍රේයයන් == <references /> [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] s99qhodvlhsixtucuc0rn5vp1miapdh 791226 791220 2026-05-22T17:23:27Z Yasasuru 23090 791226 wikitext text/x-wiki {{Infobox drug |Watchedfields =changed |verifiedrevid =595793408 |drug_name =ඩොපමීන් |image =Dopamine2.svg |alt = |image2 =Dopamine 3D ball.png |alt2 = <!-- Names --> |tradename =ඉන්ට්‍රොපීන්, ඩොපාස්ටැට්, ‍‍රිවිමීන්, වෙනත් |synonyms =2-(3,4-Dihydroxyphenyl)ethylamine; 3,4-Dihydroxyphenethylamine; 3-hydroxytyramine; DA; Intropin; Revivan; Oxytyramine; Prolactin inhibiting factor; Prolactin inhibiting hormone |IUPAC_name =4-(2-Aminoethyl)benzene-1,2-diol <!-- Clinical data --> |pregnancy_US =C |routes_of_administration=[[අන්තඃශිරා චිකිත්සාව|අන්තඃශිරා]] නික්ෂේපණ |Drugs.com ={{Drugs.com|monograph|dopamine-hydrochloride}} |MedlinePlus = <!-- Legal data --> |legal_AU = |legal_CA = |legal_UK = |legal_US = |legal_status =Rx-only |licence_US =Dopamine <!-- Physiological data --> |bioavailability = |protein_bound = |metabolism =[[මොනොඇමීන් ඔක්සිඩේස්|MAO]], [[කැටකොල්-ඕ-මෙතිල්ට්‍රාන්ස්ෆරේස්|COMT]],<ref name="DA IUPHAR" /> [[ඇල්ඩිහයිඩ් ඩිහයිඩ්‍රොජිනස්|ALDH]], [[ඩොපමීන් බීටා-හයිඩ්‍රොක්සිලේස්|DBH]], [[මොනොඇමීන් ඔක්සිඩේස් ඒ|MAO-A]], [[මොනොඇමීන් ඔක්සිඩේස් බී|MAO-B]], [[කැටකොල්-ඕ-මෙතිල් ට්‍රාන්ස්ෆරේස්|COMT]] |elimination_half-life= |excretion =වෘක්ක <!-- Chemical and physical data --> |C =8 |H =11 |N =1 |O =2 |smiles =c1cc(c(cc1CCN)O)O |StdInChI =1S/C8H11NO2/c9-4-3-6-1-2-7(10)8(11)5-6/h1-2,5,10-11H,3-4,9H2 |StdInChI_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}} |StdInChIKey =VYFYYTLLBUKUHU-UHFFFAOYSA-N |StdInChIKey_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}} |density =1.26 |melting_point =128 |melting_notes = |boiling_point = |boiling_notes =වියෝජනය වේ |solubility =<!--60.0 g/100 ml--> }} '''ඩොපමීන්''', නැතහොත් '''ඉන්ට්‍රොපින්''' යන වෙළඳ නාමය යටතේ අලෙවි කරනු ලබන්නේ , ඉතා අඩු රුධිර පීඩනය, රෝග ලක්ෂණ ඇති කරන මන්දගාමී හෘද ස්පන්දන වේගය සඳහා ප්‍රතිකාර කිරීමට භාවිතා වන ඖෂධයක් වන අතර, [[ඇඩ්රිනලින්|එපිනෙෆ්‍රීන්]] නොමැති නම් හෘදයාබාධ සඳහා ප්‍රතිකාර කිරීමේදී ද භාවිතා වේ.<ref name="AHSP2016">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Dopamine Hydrochloride|url=https://www.drugs.com/monograph/dopamine-hydrochloride.html|website=drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists|access-date=15 July 2016|date=June 29, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160914161247/https://www.drugs.com/monograph/dopamine-hydrochloride.html|archive-date=14 September 2016}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.drugs.com/monograph/dopamine-hydrochloride.html "Dopamine Hydrochloride"]. </cite></ref> [[ළදරුවා|අලුත උපන් බිළිඳුන්]] තුළ එය ඉතා අඩු රුධිර පීඩනය සඳහා වඩාත් යෝජිත ප්‍රතිකාරය ලෙස පවතී.<ref name="Bh2016">{{Cite journal|last=Bhayat|first=SI|last2=Gowda|first2=HM|last3=Eisenhut|first3=M|title=Should dopamine be the first line inotrope in the treatment of neonatal hypotension? Review of the evidence.|journal=World Journal of Clinical Pediatrics|date=8 May 2016|volume=5|issue=2|pages=212–22|pmid=27170932|doi=10.5409/wjcp.v5.i2.212|pmc=4857235}}</ref> ළමුන් තුළ [[ඇඩ්රිනලින්|එපිනෙෆ්‍රින්]] හෝ නොරෙපිනෙෆ්‍රින් සාමාන්‍යයෙන් වඩාත් භාවිතා වන අතර වැඩිහිටියන් තුළ ඉතා අඩු රුධිර පීඩනය සඳහා නොරෙපිනෙෆ්‍රින් භාවිතයට වඩාත් නැඹුරු ය.<ref name="De2012">{{Cite journal|last=De Backer|first=D|last2=Aldecoa|first2=C|last3=Njimi|first3=H|last4=Vincent|first4=JL|title=Dopamine versus norepinephrine in the treatment of septic shock: a meta-analysis*.|journal=Critical Care Medicine|date=March 2012|volume=40|issue=3|pages=725–30|pmid=22036860|doi=10.1097/ccm.0b013e31823778ee}}</ref><ref name="Del2012">{{Cite journal|last=Dellinger|first=RP|last2=Levy|first2=MM|last3=Rhodes|first3=A|last4=Annane|first4=D|last5=Gerlach|first5=H|last6=Opal|first6=SM|last7=Sevransky|first7=JE|last8=Sprung|first8=CL|last9=Douglas|first9=IS|last10=Jaeschke|first10=R|last11=Osborn|first11=TM|title=Surviving sepsis campaign: international guidelines for management of severe sepsis and septic shock: 2012.|journal=Critical Care Medicine|date=February 2013|volume=41|issue=2|pages=580–637|pmid=23353941|doi=10.1097/CCM.0b013e31827e83af}}</ref> එය අඛණ්ඩ එන්නත් කිරීමක් ලෙස ශිරා තුළට හෝ හෝ අස්ථි තුළට ලබා දෙනු ලැබේ.<ref name="AHSP2016" /> මෙහි ක්‍රියාව සාමාන්‍යයෙන් මිනිත්තු පහක් ඇතුළත ආරම්භ වේ.<ref name="AHSP2016" /> ඉන්පසු ක්‍රියාව අනුව මාත්‍රා වැඩි කරනු ලැබේ.<ref name="AHSP2016" /> පොදු අතුරු ආබාධ අතරට වකුගඩු ක්‍රියාකාරිත්වය නරක අතට හැරීම, අක්‍රමවත් හෘද ස්පන්දනය, පපුවේ වේදනාව, වමනය, [[හිසරදය]] හෝ කාංසාව ඇතුළත් වේ.<ref name="AHSP2016" /> එය ශිරා වටා ඇති මෘදු පටක වලට ඇතුළු වුවහොත් ස්ථානීය පටක මරණය සිදුවිය හැක.<ref name="AHSP2016" /> මෙම අවදානම අඩු කිරීමට උත්සාහ කිරීම සඳහා ෆෙන්ටොලමයින් ඖෂධය ලබා දිය හැකිය.<ref name="AHSP2016" /> ගර්භණී සමයේදී හෝ [[මවුකිරි දීම|මව්කිරි දීමේදී]] ඩොපමීන් භාවිතා කිරීම ආරක්ෂිතද යන්න පැහැදිලි නැත.<ref name="AHSP2016" /> අඩු මාත්‍රාවලදී ඩොපමීන් ප්‍රධාන වශයෙන් ඩොපමීන් ප්‍රතිග්‍රාහක සහ β1-ඇඩ්‍රිනර්ජික් ප්‍රතිග්‍රාහක ක්‍රියාත්මක කරන අතර ඉහළ මාත්‍රාවලදී එය α-ඇඩ්‍රිනර්ජික් ප්‍රතිග්‍රාහක හරහා ක්‍රියා කරයි.<ref name="AHSP2016" /> ඩොපමීන් ප්‍රථම වරට 1910 දී එංගලන්තයේ ජෝර්ජ් බාර්ජර් සහ ජේම්ස් එවන්ස් විසින් රසායනාගාරයකදී සංස්ලේෂණය කරන ලදී.<ref name="pmid18781671">{{Cite journal|vauthors=Fahn S|title=The history of dopamine and levodopa in the treatment of Parkinson's disease|journal=Movement Disorders|volume=23 Suppl 3|issue=|pages=S497–508|year=2008|pmid=18781671|doi=10.1002/mds.22028|quote=According to Hornykiewicz,6 dopamine was first synthesized by George Barger and James Ewens in 1910 at the Wellcome labs in London, England.}}</ref> එය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ලැයිස්තුවේ ඇත.<ref name="WHO21st">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|year=2019|hdl=10665/325771|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO|hdl-access=free}}</ref> [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල]] රු. 400 mg ක බහාලුමක තොග පිරිවැය&nbsp;2014 වන විට ඩොලර් 0.28 සහ ඩොලර් 0.60 (USD) අතර වේ.<ref name="ERC2014">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Dopamine|url=http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=280&searchYear=2014|website=International Drug Price Indicator Guide|access-date=5 December 2015|archive-date=22 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180122072411/http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=280&searchYear=2014|url-status=live}}</ref> [[මිනිස් සිරුර|මිනිස් කායික විද්‍යාවේ]] දී ඩොපමීන් යනු ස්නායු සම්ප්‍රේෂකයක් මෙන්ම හෝමෝනයකි.<ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Millar|first=Thomas|title=Biochemistry explained : a practical guide to learning biochemistry|date=2002|publisher=Routledge|location=London|isbn=9780415299411|page=40|url=https://books.google.ca/books?id=WywxhvLh1R8C&pg=PA40|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160815234209/https://books.google.ca/books?id=WywxhvLh1R8C&pg=PA40|archive-date=2016-08-15}}</ref> == අශ්‍රේයයන් == <references /> {{Neurotransmitters}} {{Cardiac stimulants}} {{Dopamine receptor modulators}} {{TAAR ligands}} {{Monoamine neurotoxins}} {{Phenethylamines}} {{Emergency medicine}} {{Authority control}} [[Category:ඩොපමීන්| ]] [[Category:ඇමයිනෝඑතිල් සංයෝග]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] k3eqskk5ftt08irggcr9m3yx5dbuopf 791324 791226 2026-05-23T04:06:53Z Yasasuru 23090 /* අශ්‍රේයයන් */ 791324 wikitext text/x-wiki {{Infobox drug |Watchedfields =changed |verifiedrevid =595793408 |drug_name =ඩොපමීන් |image =Dopamine2.svg |alt = |image2 =Dopamine 3D ball.png |alt2 = <!-- Names --> |tradename =ඉන්ට්‍රොපීන්, ඩොපාස්ටැට්, ‍‍රිවිමීන්, වෙනත් |synonyms =2-(3,4-Dihydroxyphenyl)ethylamine; 3,4-Dihydroxyphenethylamine; 3-hydroxytyramine; DA; Intropin; Revivan; Oxytyramine; Prolactin inhibiting factor; Prolactin inhibiting hormone |IUPAC_name =4-(2-Aminoethyl)benzene-1,2-diol <!-- Clinical data --> |pregnancy_US =C |routes_of_administration=[[අන්තඃශිරා චිකිත්සාව|අන්තඃශිරා]] නික්ෂේපණ |Drugs.com ={{Drugs.com|monograph|dopamine-hydrochloride}} |MedlinePlus = <!-- Legal data --> |legal_AU = |legal_CA = |legal_UK = |legal_US = |legal_status =Rx-only |licence_US =Dopamine <!-- Physiological data --> |bioavailability = |protein_bound = |metabolism =[[මොනොඇමීන් ඔක්සිඩේස්|MAO]], [[කැටකොල්-ඕ-මෙතිල්ට්‍රාන්ස්ෆරේස්|COMT]],<ref name="DA IUPHAR" /> [[ඇල්ඩිහයිඩ් ඩිහයිඩ්‍රොජිනස්|ALDH]], [[ඩොපමීන් බීටා-හයිඩ්‍රොක්සිලේස්|DBH]], [[මොනොඇමීන් ඔක්සිඩේස් ඒ|MAO-A]], [[මොනොඇමීන් ඔක්සිඩේස් බී|MAO-B]], [[කැටකොල්-ඕ-මෙතිල් ට්‍රාන්ස්ෆරේස්|COMT]] |elimination_half-life= |excretion =වෘක්ක <!-- Chemical and physical data --> |C =8 |H =11 |N =1 |O =2 |smiles =c1cc(c(cc1CCN)O)O |StdInChI =1S/C8H11NO2/c9-4-3-6-1-2-7(10)8(11)5-6/h1-2,5,10-11H,3-4,9H2 |StdInChI_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}} |StdInChIKey =VYFYYTLLBUKUHU-UHFFFAOYSA-N |StdInChIKey_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}} |density =1.26 |melting_point =128 |melting_notes = |boiling_point = |boiling_notes =වියෝජනය වේ |solubility =<!--60.0 g/100 ml--> }} '''ඩොපමීන්''', නැතහොත් '''ඉන්ට්‍රොපින්''' යන වෙළඳ නාමය යටතේ අලෙවි කරනු ලබන්නේ , ඉතා අඩු රුධිර පීඩනය, රෝග ලක්ෂණ ඇති කරන මන්දගාමී හෘද ස්පන්දන වේගය සඳහා ප්‍රතිකාර කිරීමට භාවිතා වන ඖෂධයක් වන අතර, [[ඇඩ්රිනලින්|එපිනෙෆ්‍රීන්]] නොමැති නම් හෘදයාබාධ සඳහා ප්‍රතිකාර කිරීමේදී ද භාවිතා වේ.<ref name="AHSP2016">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Dopamine Hydrochloride|url=https://www.drugs.com/monograph/dopamine-hydrochloride.html|website=drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists|access-date=15 July 2016|date=June 29, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160914161247/https://www.drugs.com/monograph/dopamine-hydrochloride.html|archive-date=14 September 2016}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.drugs.com/monograph/dopamine-hydrochloride.html "Dopamine Hydrochloride"]. </cite></ref> [[ළදරුවා|අලුත උපන් බිළිඳුන්]] තුළ එය ඉතා අඩු රුධිර පීඩනය සඳහා වඩාත් යෝජිත ප්‍රතිකාරය ලෙස පවතී.<ref name="Bh2016">{{Cite journal|last=Bhayat|first=SI|last2=Gowda|first2=HM|last3=Eisenhut|first3=M|title=Should dopamine be the first line inotrope in the treatment of neonatal hypotension? Review of the evidence.|journal=World Journal of Clinical Pediatrics|date=8 May 2016|volume=5|issue=2|pages=212–22|pmid=27170932|doi=10.5409/wjcp.v5.i2.212|pmc=4857235}}</ref> ළමුන් තුළ [[ඇඩ්රිනලින්|එපිනෙෆ්‍රින්]] හෝ නොරෙපිනෙෆ්‍රින් සාමාන්‍යයෙන් වඩාත් භාවිතා වන අතර වැඩිහිටියන් තුළ ඉතා අඩු රුධිර පීඩනය සඳහා නොරෙපිනෙෆ්‍රින් භාවිතයට වඩාත් නැඹුරු ය.<ref name="De2012">{{Cite journal|last=De Backer|first=D|last2=Aldecoa|first2=C|last3=Njimi|first3=H|last4=Vincent|first4=JL|title=Dopamine versus norepinephrine in the treatment of septic shock: a meta-analysis*.|journal=Critical Care Medicine|date=March 2012|volume=40|issue=3|pages=725–30|pmid=22036860|doi=10.1097/ccm.0b013e31823778ee}}</ref><ref name="Del2012">{{Cite journal|last=Dellinger|first=RP|last2=Levy|first2=MM|last3=Rhodes|first3=A|last4=Annane|first4=D|last5=Gerlach|first5=H|last6=Opal|first6=SM|last7=Sevransky|first7=JE|last8=Sprung|first8=CL|last9=Douglas|first9=IS|last10=Jaeschke|first10=R|last11=Osborn|first11=TM|title=Surviving sepsis campaign: international guidelines for management of severe sepsis and septic shock: 2012.|journal=Critical Care Medicine|date=February 2013|volume=41|issue=2|pages=580–637|pmid=23353941|doi=10.1097/CCM.0b013e31827e83af}}</ref> එය අඛණ්ඩ එන්නත් කිරීමක් ලෙස ශිරා තුළට හෝ හෝ අස්ථි තුළට ලබා දෙනු ලැබේ.<ref name="AHSP2016" /> මෙහි ක්‍රියාව සාමාන්‍යයෙන් මිනිත්තු පහක් ඇතුළත ආරම්භ වේ.<ref name="AHSP2016" /> ඉන්පසු ක්‍රියාව අනුව මාත්‍රා වැඩි කරනු ලැබේ.<ref name="AHSP2016" /> පොදු අතුරු ආබාධ අතරට වකුගඩු ක්‍රියාකාරිත්වය නරක අතට හැරීම, අක්‍රමවත් හෘද ස්පන්දනය, පපුවේ වේදනාව, වමනය, [[හිසරදය]] හෝ කාංසාව ඇතුළත් වේ.<ref name="AHSP2016" /> එය ශිරා වටා ඇති මෘදු පටක වලට ඇතුළු වුවහොත් ස්ථානීය පටක මරණය සිදුවිය හැක.<ref name="AHSP2016" /> මෙම අවදානම අඩු කිරීමට උත්සාහ කිරීම සඳහා ෆෙන්ටොලමයින් ඖෂධය ලබා දිය හැකිය.<ref name="AHSP2016" /> ගර්භණී සමයේදී හෝ [[මවුකිරි දීම|මව්කිරි දීමේදී]] ඩොපමීන් භාවිතා කිරීම ආරක්ෂිතද යන්න පැහැදිලි නැත.<ref name="AHSP2016" /> අඩු මාත්‍රාවලදී ඩොපමීන් ප්‍රධාන වශයෙන් ඩොපමීන් ප්‍රතිග්‍රාහක සහ β1-ඇඩ්‍රිනර්ජික් ප්‍රතිග්‍රාහක ක්‍රියාත්මක කරන අතර ඉහළ මාත්‍රාවලදී එය α-ඇඩ්‍රිනර්ජික් ප්‍රතිග්‍රාහක හරහා ක්‍රියා කරයි.<ref name="AHSP2016" /> ඩොපමීන් ප්‍රථම වරට 1910 දී එංගලන්තයේ ජෝර්ජ් බාර්ජර් සහ ජේම්ස් එවන්ස් විසින් රසායනාගාරයකදී සංස්ලේෂණය කරන ලදී.<ref name="pmid18781671">{{Cite journal|vauthors=Fahn S|title=The history of dopamine and levodopa in the treatment of Parkinson's disease|journal=Movement Disorders|volume=23 Suppl 3|issue=|pages=S497–508|year=2008|pmid=18781671|doi=10.1002/mds.22028|quote=According to Hornykiewicz,6 dopamine was first synthesized by George Barger and James Ewens in 1910 at the Wellcome labs in London, England.}}</ref> එය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ලැයිස්තුවේ ඇත.<ref name="WHO21st">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|year=2019|hdl=10665/325771|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO|hdl-access=free}}</ref> [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල]] රු. 400 mg ක බහාලුමක තොග පිරිවැය&nbsp;2014 වන විට ඩොලර් 0.28 සහ ඩොලර් 0.60 (USD) අතර වේ.<ref name="ERC2014">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Dopamine|url=http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=280&searchYear=2014|website=International Drug Price Indicator Guide|access-date=5 December 2015|archive-date=22 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180122072411/http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=280&searchYear=2014|url-status=live}}</ref> [[මිනිස් සිරුර|මිනිස් කායික විද්‍යාවේ]] දී ඩොපමීන් යනු ස්නායු සම්ප්‍රේෂකයක් මෙන්ම හෝමෝනයකි.<ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Millar|first=Thomas|title=Biochemistry explained : a practical guide to learning biochemistry|date=2002|publisher=Routledge|location=London|isbn=9780415299411|page=40|url=https://books.google.ca/books?id=WywxhvLh1R8C&pg=PA40|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160815234209/https://books.google.ca/books?id=WywxhvLh1R8C&pg=PA40|archive-date=2016-08-15}}</ref> == අශ්‍රේයයන් == {{Reflist}} {{Neurotransmitters}} {{Cardiac stimulants}} {{Dopamine receptor modulators}} {{TAAR ligands}} {{Monoamine neurotoxins}} {{Phenethylamines}} {{Emergency medicine}} {{Authority control}} [[Category:ඩොපමීන්| ]] [[Category:ඇමයිනෝඑතිල් සංයෝග]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] i0tib0h5szflt93f6en6t8ic13gy76s ඩොපැමීන් 0 194449 791221 2026-05-22T17:18:42Z Yasasuru 23090 [[ඩොපමීන්]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791221 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[ඩොපමීන්]] 79rgey61aam3mnph8qfibqs8go0zznf Dopamine 0 194450 791222 2026-05-22T17:19:11Z Yasasuru 23090 [[ඩොපමීන්]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791222 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[ඩොපමීන්]] 79rgey61aam3mnph8qfibqs8go0zznf ගර්භනීභාවය 0 194451 791228 2026-05-22T17:38:43Z Yasasuru 23090 Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1457438|Pregnancy]] to:si #mdwikicx 791228 wikitext text/x-wiki '''ගැබ් ගැනීම''', '''ගර්භණීභාවය''' ලෙසද හැඳින්වේ, එය [[ගැහැනිය|කාන්තාවක්]] තුළ ජනිතයින් එකක් හෝ කිහිපයක් වර්ධනය වන කාලයයි.<ref name="NIH2013Def">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Pregnancy: Condition Information|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/default.aspx|website=[[Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development]]|access-date=14 March 2015|date=December 19, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319163902/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/default.aspx|archive-date=19 March 2015}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/default.aspx "Pregnancy: Condition Information"]. ''[[Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development]]''. 19 December 2013. [https://web.archive.org/web/20150319163902/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/default.aspx Archived] from the original on 19 March 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 March</span> 2015</span>.</cite> {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319163902/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/default.aspx|date=19 March 2015}}</ref> බහු ගර්භනීභාවයකට නිවුන් දරුවන් වැනි දරුවන් එක් අයකුට වඩා ඇතුළත් වේ.<ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Wylie|first=Linda|title=Essential anatomy and physiology in maternity care|date=2005|publisher=Churchill Livingstone|location=Edinburgh|isbn=978-0-443-10041-3|page=172|edition=Second|url=https://books.google.com/books?id=QgpOvSDxGGYC&pg=PA172|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181340/https://books.google.com/books?id=QgpOvSDxGGYC&pg=PA172|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref> ගැබ් ගැනීම සාමාන්‍යයෙන් [[ලිංගික සංසර්ගය]] හරහා සිදු වන නමුත් සහායක ප්‍රජනන තාක්ෂණය හරහාද සිදුවිය හැක.<ref name="She2016">{{උපන්‍යාස පොත|last=Shehan|first=Constance L.|title=The Wiley Blackwell Encyclopedia of Family Studies, 4 Volume Set|date=2016|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-0-470-65845-1|page=406|url=https://books.google.com/books?id=-gSeCAAAQBAJ&pg=PA406|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181340/https://books.google.com/books?id=-gSeCAAAQBAJ&pg=PA406|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref> ගැබ් ගැනීමක් සජීවී දරු ප්‍රසූතියකින්, ගබ්සා වීමකින්, [[ගබ්සාව|ප්‍රේරිත ගබ්සාවකින්]] හෝ මළ දරු ප්‍රසූතියකින් අවසන් විය හැකිය. දරු ප්‍රසූතිය සාමාන්‍යයෙන් අවසාන ඔසප් කාලය (LMP) ආරම්භයේ සිට සති 40ක පමණ කාලය ඇතුළත දරු ප්‍රසූතිය සිදුවේ.<ref name="NIH2013Def" /><ref name="Ab2011" /> මෙය&nbsp;[[මාස]] නවයට වඩා මඳක් වැඩි ය (ගර්භණී වයස) එහිදී සෑම මසකම සාමාන්‍යයෙන් දින 31 කි.<ref name="NIH2013Def" /><ref name="Ab2011" /> සංසේචන වයස භාවිතා කරන විට එය සති 38 ක් පමණ වේ.<ref name="Ab2011" /> කලලයක් යනු සංසේචනයෙන් පසු පළමු සති අට තුළ (ගර්භණී වයස සති දහය) වර්ධනය වන ජනිතයින් වන අතර ඉන් පසුව, උපත දක්වා ''[[මානව භ්‍රෑණය|භෲණය]]'' යන යෙදුම භාවිතා වේ.<ref name="Ab2011">{{උපන්‍යාස පොත|last=Abman|first=Steven H.|title=Fetal and neonatal physiology|date=2011|publisher=Elsevier/Saunders|location=Philadelphia|isbn=978-1-4160-3479-7|pages=46–47|edition=4th|url=https://books.google.com/books?id=OyVDJoOIvbYC&pg=PA46|access-date=23 July 2020|archive-date=22 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522082142/https://books.google.com/books?id=OyVDJoOIvbYC&pg=PA46|url-status=live}}</ref> මුල් ගර්භනීභාවයේ රෝග ලක්ෂණ අතරට ඔසප් වීම මග හැරීම, පියයුරු වේදනාත්මක වීම, ඔක්කාරය හා වමනය, කුසගින්න සහ නිතර මුත්‍රා කිරීම ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="NIH2013Sym">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What are some common signs of pregnancy?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/signs.aspx|website=[[Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development]]|access-date=14 March 2015|date=July 12, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319160741/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/signs.aspx|archive-date=19 March 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319160741/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/signs.aspx|date=19 March 2015}}</ref> ගර්භණී පරීක්ෂණයකින් ගැබ් ගැනීම තහවුරු කළ හැක.<ref name="NIH2012Diag">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=How do I know if I'm pregnant?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/know.aspx|website=[[Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development]]|access-date=14 March 2015|date=November 30, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402165852/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/know.aspx|archive-date=2 April 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402165852/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/know.aspx|date=2 April 2015}}</ref> ගර්භනීභාවය ත්‍රෛමාසික තුනකට බෙදා ඇති අතර, ඒ සෑම එකක්ම ආසන්න වශයෙන් මාස 3 ක් පවතී.<ref name="NIH2013Def" /> පළමු ත්‍රෛමාසිකයට පිළිසිඳ ගැනීම ඇතුළත් වන අතර, එම කාලය තුළ ශුක්‍රාණුව අණ්ඩය සංසේචනය කරයි.<ref name="NIH2013Def" /> ඉන්පසු සංසේචනය වූ ඩිම්බය පැලෝපීය නාලය දිගේ ගමන් කර ගර්භාෂයේ අභ්‍යන්තරයට සම්බන්ධ වන අතර එහිදී කලලය සහ කලල බන්ධය සෑදීමට පටන් ගනී.<ref name="NIH2013Def" /> පළමු ත්‍රෛමාසික කාලය තුළ, ගබ්සා වීමේ (කළලයේ හෝ භෲණයේ ස්වාභාවික මරණය) සම්භාවිතාව ඉහළම මට්ටමක පවතී.<ref name="John2012">{{උපන්‍යාස පොත|title=The Johns Hopkins Manual of Gynecology and Obstetrics|date=2012|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|isbn=978-1-4511-4801-5|page=438|edition=4|url=https://books.google.com/books?id=4Sg5sXyiBvkC&pg=PA438|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181311/https://books.google.com/books?id=4Sg5sXyiBvkC&pg=PA438|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref> දෙවන ත්‍රෛමාසිකයේ මැද භාගයේදී, භෲණයේ චලනය දැනිය හැක.<ref name="NIH2013Def" /> සති 28 දී, උසස් වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලබා දෙන්නේ නම්, ළදරුවන්ගෙන් 90% කට වඩා ගර්භාෂයෙන් පිටත ජීවත් වීමේ හැකියාව පවතී.<ref name="NIH2013Def" /> පූර්ව ප්‍රසව සත්කාර ගර්භණීභාවයේ ගුණාත්මය වැඩි දියුණු කරයි.<ref name="NIH2013Prenatal" /> පූර්ව ප්‍රසව සත්කාර සඳහා අමතර ෆෝලික් අම්ලය ගැනීම, මත්ද්‍රව්‍ය, දුම්පානය සහ මත්පැන් වළක්වා ගැනීම, නිතිපතා ව්‍යායාම කිරීම, [[රුධිර පරීක්‍ෂණ|රුධිර පරීක්ෂණ]] සහ නිතිපතා ශාරීරික පරීක්ෂණ ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="NIH2013Prenatal">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What is prenatal care and why is it important?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/prenatal-care.aspx|website=[[Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development]]|access-date=14 March 2015|date=July 12, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402095646/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/prenatal-care.aspx|archive-date=2 April 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402095646/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/prenatal-care.aspx|date=2 April 2015}}</ref> [[ගර්භණීභාවයේ සංකූලතා|ගර්භණී සමයේ ඇතිවන සංකූලතා අතරට]] අධි රුධිර පීඩනය, ගර්භණී දියවැඩියාව, යකඩ ඌනතාවය නිසා ඇතිවන රක්තහීනතාවය සහ දරුණු ඔක්කාරය හා වමනය වැනි ආබාධ ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="NIH2013Compli">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What are some common complications of pregnancy?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/complications.aspx|website=[[Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development]]|access-date=14 March 2015|date=July 12, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150226221631/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/complications.aspx|archive-date=26 February 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150226221631/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/complications.aspx|date=26 February 2015}}</ref> පරමාදර්ශී දරු ප්‍රසූතියකදී, කාන්තාවක් "නිසි කාලයට" පැමිණි විට විලිරුදා ස්වාභාවිකවම ආරම්භ වේ.<ref name="ACOGfive-2">{{Citation|last=American Congress of Obstetricians and Gynecologists|author-link=American Congress of Obstetricians and Gynecologists|date=February 2013|title=Five Things Physicians and Patients Should Question|publisher=[[American Congress of Obstetricians and Gynecologists]]|work=[[Choosing Wisely]]: an initiative of the [[ABIM Foundation]]|page=|url=http://www.choosingwisely.org/doctor-patient-lists/american-college-of-obstetricians-and-gynecologists/|access-date=August 1, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130901094916/http://www.choosingwisely.org/doctor-patient-lists/american-college-of-obstetricians-and-gynecologists/|archive-date=1 September 2013|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130901094916/http://www.choosingwisely.org/doctor-patient-lists/american-college-of-obstetricians-and-gynecologists/|date=1 September 2013}}</ref> සති 37 ට පෙර උපදින ළදරුවන් " නොමේරූ " වන අතර මස්තිෂ්ක අංශභාගය වැනි සෞඛ්‍ය ගැටලු ඇතිවීමේ වැඩි අවදානමක් ඇත.<ref name="NIH2013Def" /> සති 37 සහ 39 අතර උපත ලබන ළදරුවන් "මුල් කාලීන" ලෙස සලකනු ලබන අතර සති 39 සහ 41 අතර උපත ලබන ළදරුවන් "පූර්ණ කාලීන" ලෙස සලකනු ලැබේ.<ref name="NIH2013Def" /> සති 41 ත් 42 ත් අතර උපත ලබන ළදරුවන් "ප්‍රමාද කාලීන" ලෙස සලකනු ලබන අතර සති 42 න් පසු ඔවුන් " පශ්චාත් කාලීන " ලෙස සලකනු ලැබේ.<ref name="NIH2013Def" /> වෙනත් වෛද්‍ය හේතූන් මත අවශ්‍ය නම් මිස, සති 39 ට පෙර දරු ප්‍රසූතිය ප්‍රේරණය හෝ [[සිසේරියානු සැත්කම|සිසේරියන් සැත්කම]] මගින් දරු ප්‍රසූතිය නිර්දේශ නොකරයි.<ref name="WHO2014">{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs363/en/|title=Preterm birth Fact sheet N°363|last=World Health Organization|website=who.int|date=November 2014|access-date=6 Mar 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150307050438/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs363/en/|archive-date=7 March 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150307050438/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs363/en/|date=7 March 2015}}</ref> 2012 දී ගැබ් ගැනීම් මිලියන 213 ක් පමණ සිදු වූ අතර, එයින් මිලියන 190 ක් (89%) [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල]] සහ මිලියන 23 ක් (11%) සංවර්ධිත රටවල විය.<ref name="Sed2014" /> වයස අවුරුදු 15 ත් 44 ත් අතර කාන්තාවන්ගේ ගැබ්ගැනීම් සංඛ්‍යාව කාන්තාවන් 1,000 කට 133 කි.<ref name="Sed2014">{{Cite journal|vauthors=Sedgh G, Singh S, Hussain R|title=Intended and unintended pregnancies worldwide in 2012 and recent trends|journal=Studies in Family Planning|volume=45|issue=3|pages=301–314|date=September 2014|pmid=25207494|pmc=4727534|doi=10.1111/j.1728-4465.2014.00393.x}}</ref> හඳුනාගත් ගැබ්ගැනීම් වලින් 10% සිට 15% දක්වා ප්‍රමාණයක් ගබ්සා වීමෙන් අවසන් වේ.<ref name="John2012" /> 2016 දී, ගර්භණී සංකූලතා හේතුවෙන් මාතෘ මරණ 230,600 ක් සිදු වූ අතර, එය 1990 දී මරණ 377,000 ක් විය <ref name="GBD2016">{{Cite journal|title=Global, regional, and national age-sex specific mortality for 264 causes of death, 1980–2016: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2016|journal=Lancet|volume=390|issue=10100|pages=1151–1210|date=September 2017|pmid=28919116|pmc=5605883|doi=10.1016/S0140-6736(17)32152-9|last=GBD 2016 Causes of Death Collaborators}}</ref> පොදු හේතූන් අතර රුධිර වහනය, ආසාදන, ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන අධි රුධිර පීඩන රෝග, දරු ප්‍රසූතියට අවහිර වීම සහ ගබ්සා වීම, ගබ්සා කිරීම හෝ [[බහිෂ්කේතනක ගැබ් ගැනීම්|බහිෂිකේතනික ගැබ් ගැනීම්]] ආශ්‍රිත සංකූලතා ඇතුළත් වේ.<ref name="GBD2016" /> ගෝලීය වශයෙන්, ගැබ්ගැනීම් වලින් 44% ක් සැලසුම් නොකළ ඒවා වේ.<ref name="Bea2018" /> සැලසුම් නොකළ ගැබ්ගැනීම් වලින් අඩකට වඩා (56%) ගබ්සා වේ.<ref name="Bea2018">{{Cite journal|vauthors=Bearak J, Popinchalk A, Alkema L, Sedgh G|title=Global, regional, and subregional trends in unintended pregnancy and its outcomes from 1990 to 2014: estimates from a Bayesian hierarchical model|journal=The Lancet. Global Health|volume=6|issue=4|pages=e380–e389|date=April 2018|pmid=29519649|pmc=6055480|doi=10.1016/S2214-109X(18)30029-9}}</ref> එක්සත් ජනපදයේ අනපේක්ෂිත ගැබ්ගැනීම් අතරින්, කාන්තාවන්ගෙන් 60% ක් ගැබ් ගැනීම සිදු වූ මාසයේ යම් දුරකට [[උපත් පාලනය|උපත් පාලන ක්‍රම]] භාවිතා කළහ.<ref>{{උපන්‍යාස පොත|first=K Joseph|last=Hurt|first2=Matthew W.|last2=Guile|first3=Jessica L.|last3=Bienstock|first4=Harold E.|last4=Fox|first5=Edward E.|last5=Wallach|title=The Johns Hopkins manual of gynecology and obstetrics|publisher=Wolters Kluwer Health / Lippincott Williams & Wilkins|location=Philadelphia|isbn=978-1-60547-433-5|pages=382|url=https://books.google.com/books?id=4Sg5sXyiBvkC&pg=PR232|edition=4th|date=2012-03-28|access-date=23 July 2020|archive-date=12 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160512081611/https://books.google.com/books?id=4Sg5sXyiBvkC&pg=PR232|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240929112735/https://books.google.com/books?id=4Sg5sXyiBvkC&pg=PR232#v=onepage&q&f=false|date=29 September 2024}}</ref> == ආශ්‍රේයයන් == <references /> [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] 4mm71hjj6ukeiwbfe76f6xc55yis4pw 791229 791228 2026-05-22T17:40:46Z Yasasuru 23090 791229 wikitext text/x-wiki {{short description|Time of offspring development in mother's body}} {{about|pregnancy in humans|other mammals|Pregnancy (mammals)|fish|Pregnancy in fish}} {{redirect|Pregnant}} {{Pp-semi-indef}} {{cs1 config|name-list-style=vanc|display-authors=6}} {{Use dmy dates|date=March 2021}} {{Infobox medical condition (new) | name = Pregnancy | synonym = Gestation | image = PregnantWoman.jpg | alt = | caption = A woman in the third trimester of pregnancy | field = [[Obstetrics]], [[midwifery]] | symptoms = Missed periods, tender breasts, [[Morning sickness|nausea and vomiting]], hunger, frequent urination<ref name=NIH2013Sym/> | complications = [[Miscarriage]], [[high blood pressure of pregnancy]], [[gestational diabetes]], [[iron-deficiency anemia]], [[hyperemesis gravidarum|severe nausea and vomiting]]<ref name="John2012"/><ref name=NIH2013Compli/> | onset = | duration = ~40&nbsp;weeks from the [[last menstrual period]] (38 weeks after conception)<ref name="NIH2013Def">{{Cite web |date=19 December 2013 |title=Pregnancy: Condition Information |url=https://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150319163902/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/default.aspx |archive-date=19 March 2015 |access-date=14 March 2015 |website=[[Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development]] }}</ref><ref name=Ab2011/> | risks = | diagnosis = [[Pregnancy test]]<ref name=NIH2012Diag/> | differential = | prevention = [[Birth control]] (including [[emergency contraception]])<ref name="Tay2011">{{cite journal | vauthors = Taylor D, James EA | title = An evidence-based guideline for unintended pregnancy prevention | journal = Journal of Obstetric, Gynecologic, and Neonatal Nursing | volume = 40 | issue = 6 | pages = 782–793 | date = 2011 | pmid = 22092349 | pmc = 3266470 | doi = 10.1111/j.1552-6909.2011.01296.x |issn = 0090-0311}}</ref> | prognosis = | frequency = 213 million (2012)<ref name="Sed2014"/> | deaths = {{positive_decrease}} 230,600 (2016)<ref name="GBD2016">{{cite journal | title = Global, regional, and national age-sex specific mortality for 264 causes of death, 1980-2016: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2016 | journal = Lancet | volume = 390 | issue = 10100 | pages = 1151–1210 | date = September 2017 | pmid = 28919116 | pmc = 5605883 | doi = 10.1016/S0140-6736(17)32152-9 | collaboration = GBD 2016 Causes of Death Collaborators | vauthors = Naghavi M, Abajobir AA, Abbafati C, Abbas KM, Abd-Allah F, Abera SF, Aboyans V, Adetokunboh O, Afshin A, Agrawal A, Ahmadi A, Ahmed MB, Aichour AN, Aichour MT, Aichour I, Aiyar S, Alahdab F, Al-Aly Z, Alam K, Alam N, Alam T, Alene KA, Al-Eyadhy A, Ali SD, Alizadeh-Navaei R, Alkaabi JM, Alkerwi A, Alla F, Allebeck P, Allen C }}</ref> }} '''ගැබ් ගැනීම''', '''ගර්භණීභාවය''' ලෙසද හැඳින්වේ, එය [[ගැහැනිය|කාන්තාවක්]] තුළ ජනිතයින් එකක් හෝ කිහිපයක් වර්ධනය වන කාලයයි.<ref name="NIH2013Def">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Pregnancy: Condition Information|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/default.aspx|website=[[Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development]]|access-date=14 March 2015|date=December 19, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319163902/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/default.aspx|archive-date=19 March 2015}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/default.aspx "Pregnancy: Condition Information"]. ''[[Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development]]''. 19 December 2013. [https://web.archive.org/web/20150319163902/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/default.aspx Archived] from the original on 19 March 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 March</span> 2015</span>.</cite> {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319163902/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/default.aspx|date=19 March 2015}}</ref> බහු ගර්භනීභාවයකට නිවුන් දරුවන් වැනි දරුවන් එක් අයකුට වඩා ඇතුළත් වේ.<ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Wylie|first=Linda|title=Essential anatomy and physiology in maternity care|date=2005|publisher=Churchill Livingstone|location=Edinburgh|isbn=978-0-443-10041-3|page=172|edition=Second|url=https://books.google.com/books?id=QgpOvSDxGGYC&pg=PA172|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181340/https://books.google.com/books?id=QgpOvSDxGGYC&pg=PA172|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref> ගැබ් ගැනීම සාමාන්‍යයෙන් [[ලිංගික සංසර්ගය]] හරහා සිදු වන නමුත් සහායක ප්‍රජනන තාක්ෂණය හරහාද සිදුවිය හැක.<ref name="She2016">{{උපන්‍යාස පොත|last=Shehan|first=Constance L.|title=The Wiley Blackwell Encyclopedia of Family Studies, 4 Volume Set|date=2016|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-0-470-65845-1|page=406|url=https://books.google.com/books?id=-gSeCAAAQBAJ&pg=PA406|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181340/https://books.google.com/books?id=-gSeCAAAQBAJ&pg=PA406|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref> ගැබ් ගැනීමක් සජීවී දරු ප්‍රසූතියකින්, ගබ්සා වීමකින්, [[ගබ්සාව|ප්‍රේරිත ගබ්සාවකින්]] හෝ මළ දරු ප්‍රසූතියකින් අවසන් විය හැකිය. දරු ප්‍රසූතිය සාමාන්‍යයෙන් අවසාන ඔසප් කාලය (LMP) ආරම්භයේ සිට සති 40ක පමණ කාලය ඇතුළත දරු ප්‍රසූතිය සිදුවේ.<ref name="NIH2013Def" /><ref name="Ab2011" /> මෙය&nbsp;[[මාස]] නවයට වඩා මඳක් වැඩි ය (ගර්භණී වයස) එහිදී සෑම මසකම සාමාන්‍යයෙන් දින 31 කි.<ref name="NIH2013Def" /><ref name="Ab2011" /> සංසේචන වයස භාවිතා කරන විට එය සති 38 ක් පමණ වේ.<ref name="Ab2011" /> කලලයක් යනු සංසේචනයෙන් පසු පළමු සති අට තුළ (ගර්භණී වයස සති දහය) වර්ධනය වන ජනිතයින් වන අතර ඉන් පසුව, උපත දක්වා ''[[මානව භ්‍රෑණය|භෲණය]]'' යන යෙදුම භාවිතා වේ.<ref name="Ab2011">{{උපන්‍යාස පොත|last=Abman|first=Steven H.|title=Fetal and neonatal physiology|date=2011|publisher=Elsevier/Saunders|location=Philadelphia|isbn=978-1-4160-3479-7|pages=46–47|edition=4th|url=https://books.google.com/books?id=OyVDJoOIvbYC&pg=PA46|access-date=23 July 2020|archive-date=22 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522082142/https://books.google.com/books?id=OyVDJoOIvbYC&pg=PA46|url-status=live}}</ref> මුල් ගර්භනීභාවයේ රෝග ලක්ෂණ අතරට ඔසප් වීම මග හැරීම, පියයුරු වේදනාත්මක වීම, ඔක්කාරය හා වමනය, කුසගින්න සහ නිතර මුත්‍රා කිරීම ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="NIH2013Sym">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What are some common signs of pregnancy?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/signs.aspx|website=[[Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development]]|access-date=14 March 2015|date=July 12, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319160741/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/signs.aspx|archive-date=19 March 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319160741/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/signs.aspx|date=19 March 2015}}</ref> ගර්භණී පරීක්ෂණයකින් ගැබ් ගැනීම තහවුරු කළ හැක.<ref name="NIH2012Diag">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=How do I know if I'm pregnant?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/know.aspx|website=[[Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development]]|access-date=14 March 2015|date=November 30, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402165852/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/know.aspx|archive-date=2 April 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402165852/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/know.aspx|date=2 April 2015}}</ref> ගර්භනීභාවය ත්‍රෛමාසික තුනකට බෙදා ඇති අතර, ඒ සෑම එකක්ම ආසන්න වශයෙන් මාස 3 ක් පවතී.<ref name="NIH2013Def" /> පළමු ත්‍රෛමාසිකයට පිළිසිඳ ගැනීම ඇතුළත් වන අතර, එම කාලය තුළ ශුක්‍රාණුව අණ්ඩය සංසේචනය කරයි.<ref name="NIH2013Def" /> ඉන්පසු සංසේචනය වූ ඩිම්බය පැලෝපීය නාලය දිගේ ගමන් කර ගර්භාෂයේ අභ්‍යන්තරයට සම්බන්ධ වන අතර එහිදී කලලය සහ කලල බන්ධය සෑදීමට පටන් ගනී.<ref name="NIH2013Def" /> පළමු ත්‍රෛමාසික කාලය තුළ, ගබ්සා වීමේ (කළලයේ හෝ භෲණයේ ස්වාභාවික මරණය) සම්භාවිතාව ඉහළම මට්ටමක පවතී.<ref name="John2012">{{උපන්‍යාස පොත|title=The Johns Hopkins Manual of Gynecology and Obstetrics|date=2012|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|isbn=978-1-4511-4801-5|page=438|edition=4|url=https://books.google.com/books?id=4Sg5sXyiBvkC&pg=PA438|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181311/https://books.google.com/books?id=4Sg5sXyiBvkC&pg=PA438|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref> දෙවන ත්‍රෛමාසිකයේ මැද භාගයේදී, භෲණයේ චලනය දැනිය හැක.<ref name="NIH2013Def" /> සති 28 දී, උසස් වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලබා දෙන්නේ නම්, ළදරුවන්ගෙන් 90% කට වඩා ගර්භාෂයෙන් පිටත ජීවත් වීමේ හැකියාව පවතී.<ref name="NIH2013Def" /> පූර්ව ප්‍රසව සත්කාර ගර්භණීභාවයේ ගුණාත්මය වැඩි දියුණු කරයි.<ref name="NIH2013Prenatal" /> පූර්ව ප්‍රසව සත්කාර සඳහා අමතර ෆෝලික් අම්ලය ගැනීම, මත්ද්‍රව්‍ය, දුම්පානය සහ මත්පැන් වළක්වා ගැනීම, නිතිපතා ව්‍යායාම කිරීම, [[රුධිර පරීක්‍ෂණ|රුධිර පරීක්ෂණ]] සහ නිතිපතා ශාරීරික පරීක්ෂණ ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="NIH2013Prenatal">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What is prenatal care and why is it important?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/prenatal-care.aspx|website=[[Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development]]|access-date=14 March 2015|date=July 12, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402095646/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/prenatal-care.aspx|archive-date=2 April 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402095646/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/prenatal-care.aspx|date=2 April 2015}}</ref> [[ගර්භණීභාවයේ සංකූලතා|ගර්භණී සමයේ ඇතිවන සංකූලතා අතරට]] අධි රුධිර පීඩනය, ගර්භණී දියවැඩියාව, යකඩ ඌනතාවය නිසා ඇතිවන රක්තහීනතාවය සහ දරුණු ඔක්කාරය හා වමනය වැනි ආබාධ ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="NIH2013Compli">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What are some common complications of pregnancy?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/complications.aspx|website=[[Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development]]|access-date=14 March 2015|date=July 12, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150226221631/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/complications.aspx|archive-date=26 February 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150226221631/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/complications.aspx|date=26 February 2015}}</ref> පරමාදර්ශී දරු ප්‍රසූතියකදී, කාන්තාවක් "නිසි කාලයට" පැමිණි විට විලිරුදා ස්වාභාවිකවම ආරම්භ වේ.<ref name="ACOGfive-2">{{Citation|last=American Congress of Obstetricians and Gynecologists|author-link=American Congress of Obstetricians and Gynecologists|date=February 2013|title=Five Things Physicians and Patients Should Question|publisher=[[American Congress of Obstetricians and Gynecologists]]|work=[[Choosing Wisely]]: an initiative of the [[ABIM Foundation]]|page=|url=http://www.choosingwisely.org/doctor-patient-lists/american-college-of-obstetricians-and-gynecologists/|access-date=August 1, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130901094916/http://www.choosingwisely.org/doctor-patient-lists/american-college-of-obstetricians-and-gynecologists/|archive-date=1 September 2013|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130901094916/http://www.choosingwisely.org/doctor-patient-lists/american-college-of-obstetricians-and-gynecologists/|date=1 September 2013}}</ref> සති 37 ට පෙර උපදින ළදරුවන් " නොමේරූ " වන අතර මස්තිෂ්ක අංශභාගය වැනි සෞඛ්‍ය ගැටලු ඇතිවීමේ වැඩි අවදානමක් ඇත.<ref name="NIH2013Def" /> සති 37 සහ 39 අතර උපත ලබන ළදරුවන් "මුල් කාලීන" ලෙස සලකනු ලබන අතර සති 39 සහ 41 අතර උපත ලබන ළදරුවන් "පූර්ණ කාලීන" ලෙස සලකනු ලැබේ.<ref name="NIH2013Def" /> සති 41 ත් 42 ත් අතර උපත ලබන ළදරුවන් "ප්‍රමාද කාලීන" ලෙස සලකනු ලබන අතර සති 42 න් පසු ඔවුන් " පශ්චාත් කාලීන " ලෙස සලකනු ලැබේ.<ref name="NIH2013Def" /> වෙනත් වෛද්‍ය හේතූන් මත අවශ්‍ය නම් මිස, සති 39 ට පෙර දරු ප්‍රසූතිය ප්‍රේරණය හෝ [[සිසේරියානු සැත්කම|සිසේරියන් සැත්කම]] මගින් දරු ප්‍රසූතිය නිර්දේශ නොකරයි.<ref name="WHO2014">{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs363/en/|title=Preterm birth Fact sheet N°363|last=World Health Organization|website=who.int|date=November 2014|access-date=6 Mar 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150307050438/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs363/en/|archive-date=7 March 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150307050438/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs363/en/|date=7 March 2015}}</ref> 2012 දී ගැබ් ගැනීම් මිලියන 213 ක් පමණ සිදු වූ අතර, එයින් මිලියන 190 ක් (89%) [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල]] සහ මිලියන 23 ක් (11%) සංවර්ධිත රටවල විය.<ref name="Sed2014" /> වයස අවුරුදු 15 ත් 44 ත් අතර කාන්තාවන්ගේ ගැබ්ගැනීම් සංඛ්‍යාව කාන්තාවන් 1,000 කට 133 කි.<ref name="Sed2014">{{Cite journal|vauthors=Sedgh G, Singh S, Hussain R|title=Intended and unintended pregnancies worldwide in 2012 and recent trends|journal=Studies in Family Planning|volume=45|issue=3|pages=301–314|date=September 2014|pmid=25207494|pmc=4727534|doi=10.1111/j.1728-4465.2014.00393.x}}</ref> හඳුනාගත් ගැබ්ගැනීම් වලින් 10% සිට 15% දක්වා ප්‍රමාණයක් ගබ්සා වීමෙන් අවසන් වේ.<ref name="John2012" /> 2016 දී, ගර්භණී සංකූලතා හේතුවෙන් මාතෘ මරණ 230,600 ක් සිදු වූ අතර, එය 1990 දී මරණ 377,000 ක් විය <ref name="GBD2016">{{Cite journal|title=Global, regional, and national age-sex specific mortality for 264 causes of death, 1980–2016: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2016|journal=Lancet|volume=390|issue=10100|pages=1151–1210|date=September 2017|pmid=28919116|pmc=5605883|doi=10.1016/S0140-6736(17)32152-9|last=GBD 2016 Causes of Death Collaborators}}</ref> පොදු හේතූන් අතර රුධිර වහනය, ආසාදන, ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන අධි රුධිර පීඩන රෝග, දරු ප්‍රසූතියට අවහිර වීම සහ ගබ්සා වීම, ගබ්සා කිරීම හෝ [[බහිෂ්කේතනක ගැබ් ගැනීම්|බහිෂිකේතනික ගැබ් ගැනීම්]] ආශ්‍රිත සංකූලතා ඇතුළත් වේ.<ref name="GBD2016" /> ගෝලීය වශයෙන්, ගැබ්ගැනීම් වලින් 44% ක් සැලසුම් නොකළ ඒවා වේ.<ref name="Bea2018" /> සැලසුම් නොකළ ගැබ්ගැනීම් වලින් අඩකට වඩා (56%) ගබ්සා වේ.<ref name="Bea2018">{{Cite journal|vauthors=Bearak J, Popinchalk A, Alkema L, Sedgh G|title=Global, regional, and subregional trends in unintended pregnancy and its outcomes from 1990 to 2014: estimates from a Bayesian hierarchical model|journal=The Lancet. Global Health|volume=6|issue=4|pages=e380–e389|date=April 2018|pmid=29519649|pmc=6055480|doi=10.1016/S2214-109X(18)30029-9}}</ref> එක්සත් ජනපදයේ අනපේක්ෂිත ගැබ්ගැනීම් අතරින්, කාන්තාවන්ගෙන් 60% ක් ගැබ් ගැනීම සිදු වූ මාසයේ යම් දුරකට [[උපත් පාලනය|උපත් පාලන ක්‍රම]] භාවිතා කළහ.<ref>{{උපන්‍යාස පොත|first=K Joseph|last=Hurt|first2=Matthew W.|last2=Guile|first3=Jessica L.|last3=Bienstock|first4=Harold E.|last4=Fox|first5=Edward E.|last5=Wallach|title=The Johns Hopkins manual of gynecology and obstetrics|publisher=Wolters Kluwer Health / Lippincott Williams & Wilkins|location=Philadelphia|isbn=978-1-60547-433-5|pages=382|url=https://books.google.com/books?id=4Sg5sXyiBvkC&pg=PR232|edition=4th|date=2012-03-28|access-date=23 July 2020|archive-date=12 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160512081611/https://books.google.com/books?id=4Sg5sXyiBvkC&pg=PR232|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240929112735/https://books.google.com/books?id=4Sg5sXyiBvkC&pg=PR232#v=onepage&q&f=false|date=29 September 2024}}</ref> == ආශ්‍රේයයන් == <references /> {{Medical condition classification and resources | DiseasesDB = 10545 | ICD10 = [https://icd.who.int/browse10/2019/en#/XV O00-O99], {{ICD10|Z|33||z|30}}, {{ICD10|Z34}}, {{ICD10|Z35}} | ICD9 = {{ICD9|650}} | MedlinePlus =002398 | eMedicineSubj =article | eMedicineTopic =259724 | MeshID =D011247 }} {{Pregnancy}} {{Women's health|state=collapsed}} {{Pathology of pregnancy, childbirth and the puerperium}} {{Pediatric conditions originating in the perinatal period}} {{Reproductive health}} {{Reproductive physiology}} {{Human development}} {{Sex}} {{Human sexuality}} {{Authority control}} [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] 3fck4t978jukup0zfjymsw7rfxt83vt 791232 791229 2026-05-22T17:51:16Z Yasasuru 23090 791232 wikitext text/x-wiki {{short description|මවගේ දේහය තුළ ජනිතයකු වර්ධනය වන කාලසීමාව}} {{about|මිනිසුන්ගේ ගර්භනීභාවය|වෙනත් ක්ෂීරපායීන්|ගර්භනීභාවය (ක්ෂීරපායීන්)|මත්ස්‍යයින්|මත්ස්‍යයින්ගේ ගර්භනීභාවය}} {{redirect|ගර්භනී}} {{Pp-semi-indef}} {{cs1 config|name-list-style=vanc|display-authors=6}} {{Use dmy dates|date=March 2021}} {{Infobox medical condition (new) | name = ගර්භනීභාවය | synonym = ගැබ්දැරීම | image = PregnantWoman.jpg | alt = | caption = සිය තෙවන ත්‍රෛමාසිකයේ සිටින ගර්භනී කාන්තාවක් | field = [[ප්‍රසවවේදය]], [[midwifery]] | symptoms = මඟහැරුණු ඔසප් වීම, වේදනාකාරී පියයුරු, [[උදෑසන රෝගීභාවය|ඔක්කාරය සහ වමනය]], කුසගින්න, මූත්‍රාකරන වාර ගණන වැඩිවීම<ref name=NIH2013Sym/> | complications = [[ගබ්සා වීම]], [[ගර්භනීභාවයේ අධි රුධිර පීඩනය]], [[ගර්භනී දියවැඩියාව]], [[යකඩ-ඌනතා රක්තහීනතාව]], [[ගර්භනීභාවයේ අධික වමනය|තදබල ඔක්කාරය සහ වමනය]]<ref name="John2012"/><ref name=NIH2013Compli/> | onset = | duration = [[අවසන් ඔසප් වීම|අවසන් ඔසප් වීමේ]] සිට සති 40ක් පමණ (පිළිසිඳගැනීමෙන් සති 38කට පසු)<ref name="NIH2013Def">{{Cite web |date=19 December 2013 |title=Pregnancy: Condition Information |url=https://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150319163902/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/default.aspx |archive-date=19 March 2015 |access-date=14 March 2015 |website=[[Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development]] }}</ref><ref name=Ab2011/> | risks = | diagnosis = [[ගර්භනී පරීක්ෂාව]]<ref name=NIH2012Diag/> | differential = | prevention = [[උපත් පාලනය]] ([[හදිසි උපත් පාලනය|හදිසි උපත් පාලන ක්‍රම]] ද ඇතුළත්ව)<ref name="Tay2011">{{cite journal | vauthors = Taylor D, James EA | title = An evidence-based guideline for unintended pregnancy prevention | journal = Journal of Obstetric, Gynecologic, and Neonatal Nursing | volume = 40 | issue = 6 | pages = 782–793 | date = 2011 | pmid = 22092349 | pmc = 3266470 | doi = 10.1111/j.1552-6909.2011.01296.x |issn = 0090-0311}}</ref> | prognosis = | frequency = මිලියන 213 (2012)<ref name="Sed2014"/> | deaths = {{positive_decrease}} 230,600 (2016)<ref name="GBD2016">{{cite journal | title = Global, regional, and national age-sex specific mortality for 264 causes of death, 1980-2016: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2016 | journal = Lancet | volume = 390 | issue = 10100 | pages = 1151–1210 | date = September 2017 | pmid = 28919116 | pmc = 5605883 | doi = 10.1016/S0140-6736(17)32152-9 | collaboration = GBD 2016 Causes of Death Collaborators | vauthors = Naghavi M, Abajobir AA, Abbafati C, Abbas KM, Abd-Allah F, Abera SF, Aboyans V, Adetokunboh O, Afshin A, Agrawal A, Ahmadi A, Ahmed MB, Aichour AN, Aichour MT, Aichour I, Aiyar S, Alahdab F, Al-Aly Z, Alam K, Alam N, Alam T, Alene KA, Al-Eyadhy A, Ali SD, Alizadeh-Navaei R, Alkaabi JM, Alkerwi A, Alla F, Allebeck P, Allen C }}</ref> }} '''ගැබ් ගැනීම''', '''ගර්භණීභාවය''' ලෙසද හැඳින්වේ, එය [[ගැහැනිය|කාන්තාවක්]] තුළ ජනිතයින් එකක් හෝ කිහිපයක් වර්ධනය වන කාලයයි.<ref name="NIH2013Def">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Pregnancy: Condition Information|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/default.aspx|website=[[Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development]]|access-date=14 March 2015|date=December 19, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319163902/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/default.aspx|archive-date=19 March 2015}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/default.aspx "Pregnancy: Condition Information"]. ''[[Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development]]''. 19 December 2013. [https://web.archive.org/web/20150319163902/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/default.aspx Archived] from the original on 19 March 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 March</span> 2015</span>.</cite> {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319163902/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/default.aspx|date=19 March 2015}}</ref> බහු ගර්භනීභාවයකට නිවුන් දරුවන් වැනි දරුවන් එක් අයකුට වඩා ඇතුළත් වේ.<ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Wylie|first=Linda|title=Essential anatomy and physiology in maternity care|date=2005|publisher=Churchill Livingstone|location=Edinburgh|isbn=978-0-443-10041-3|page=172|edition=Second|url=https://books.google.com/books?id=QgpOvSDxGGYC&pg=PA172|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181340/https://books.google.com/books?id=QgpOvSDxGGYC&pg=PA172|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref> ගැබ් ගැනීම සාමාන්‍යයෙන් [[ලිංගික සංසර්ගය]] හරහා සිදු වන නමුත් සහායක ප්‍රජනන තාක්ෂණය හරහාද සිදුවිය හැක.<ref name="She2016">{{උපන්‍යාස පොත|last=Shehan|first=Constance L.|title=The Wiley Blackwell Encyclopedia of Family Studies, 4 Volume Set|date=2016|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-0-470-65845-1|page=406|url=https://books.google.com/books?id=-gSeCAAAQBAJ&pg=PA406|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181340/https://books.google.com/books?id=-gSeCAAAQBAJ&pg=PA406|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref> ගැබ් ගැනීමක් සජීවී දරු ප්‍රසූතියකින්, ගබ්සා වීමකින්, [[ගබ්සාව|ප්‍රේරිත ගබ්සාවකින්]] හෝ මළ දරු ප්‍රසූතියකින් අවසන් විය හැකිය. දරු ප්‍රසූතිය සාමාන්‍යයෙන් අවසාන ඔසප් කාලය (LMP) ආරම්භයේ සිට සති 40ක පමණ කාලය ඇතුළත දරු ප්‍රසූතිය සිදුවේ.<ref name="NIH2013Def" /><ref name="Ab2011" /> මෙය&nbsp;[[මාස]] නවයට වඩා මඳක් වැඩි ය (ගර්භණී වයස) එහිදී සෑම මසකම සාමාන්‍යයෙන් දින 31 කි.<ref name="NIH2013Def" /><ref name="Ab2011" /> සංසේචන වයස භාවිතා කරන විට එය සති 38 ක් පමණ වේ.<ref name="Ab2011" /> කලලයක් යනු සංසේචනයෙන් පසු පළමු සති අට තුළ (ගර්භණී වයස සති දහය) වර්ධනය වන ජනිතයින් වන අතර ඉන් පසුව, උපත දක්වා ''[[මානව භ්‍රෑණය|භෲණය]]'' යන යෙදුම භාවිතා වේ.<ref name="Ab2011">{{උපන්‍යාස පොත|last=Abman|first=Steven H.|title=Fetal and neonatal physiology|date=2011|publisher=Elsevier/Saunders|location=Philadelphia|isbn=978-1-4160-3479-7|pages=46–47|edition=4th|url=https://books.google.com/books?id=OyVDJoOIvbYC&pg=PA46|access-date=23 July 2020|archive-date=22 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522082142/https://books.google.com/books?id=OyVDJoOIvbYC&pg=PA46|url-status=live}}</ref> මුල් ගර්භනීභාවයේ රෝග ලක්ෂණ අතරට ඔසප් වීම මග හැරීම, පියයුරු වේදනාත්මක වීම, ඔක්කාරය හා වමනය, කුසගින්න සහ නිතර මුත්‍රා කිරීම ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="NIH2013Sym">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What are some common signs of pregnancy?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/signs.aspx|website=[[Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development]]|access-date=14 March 2015|date=July 12, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319160741/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/signs.aspx|archive-date=19 March 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319160741/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/signs.aspx|date=19 March 2015}}</ref> ගර්භණී පරීක්ෂණයකින් ගැබ් ගැනීම තහවුරු කළ හැක.<ref name="NIH2012Diag">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=How do I know if I'm pregnant?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/know.aspx|website=[[Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development]]|access-date=14 March 2015|date=November 30, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402165852/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/know.aspx|archive-date=2 April 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402165852/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/know.aspx|date=2 April 2015}}</ref> ගර්භනීභාවය ත්‍රෛමාසික තුනකට බෙදා ඇති අතර, ඒ සෑම එකක්ම ආසන්න වශයෙන් මාස 3 ක් පවතී.<ref name="NIH2013Def" /> පළමු ත්‍රෛමාසිකයට පිළිසිඳ ගැනීම ඇතුළත් වන අතර, එම කාලය තුළ ශුක්‍රාණුව අණ්ඩය සංසේචනය කරයි.<ref name="NIH2013Def" /> ඉන්පසු සංසේචනය වූ ඩිම්බය පැලෝපීය නාලය දිගේ ගමන් කර ගර්භාෂයේ අභ්‍යන්තරයට සම්බන්ධ වන අතර එහිදී කලලය සහ කලල බන්ධය සෑදීමට පටන් ගනී.<ref name="NIH2013Def" /> පළමු ත්‍රෛමාසික කාලය තුළ, ගබ්සා වීමේ (කළලයේ හෝ භෲණයේ ස්වාභාවික මරණය) සම්භාවිතාව ඉහළම මට්ටමක පවතී.<ref name="John2012">{{උපන්‍යාස පොත|title=The Johns Hopkins Manual of Gynecology and Obstetrics|date=2012|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|isbn=978-1-4511-4801-5|page=438|edition=4|url=https://books.google.com/books?id=4Sg5sXyiBvkC&pg=PA438|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181311/https://books.google.com/books?id=4Sg5sXyiBvkC&pg=PA438|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref> දෙවන ත්‍රෛමාසිකයේ මැද භාගයේදී, භෲණයේ චලනය දැනිය හැක.<ref name="NIH2013Def" /> සති 28 දී, උසස් වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලබා දෙන්නේ නම්, ළදරුවන්ගෙන් 90% කට වඩා ගර්භාෂයෙන් පිටත ජීවත් වීමේ හැකියාව පවතී.<ref name="NIH2013Def" /> පූර්ව ප්‍රසව සත්කාර ගර්භණීභාවයේ ගුණාත්මය වැඩි දියුණු කරයි.<ref name="NIH2013Prenatal" /> පූර්ව ප්‍රසව සත්කාර සඳහා අමතර ෆෝලික් අම්ලය ගැනීම, මත්ද්‍රව්‍ය, දුම්පානය සහ මත්පැන් වළක්වා ගැනීම, නිතිපතා ව්‍යායාම කිරීම, [[රුධිර පරීක්‍ෂණ|රුධිර පරීක්ෂණ]] සහ නිතිපතා ශාරීරික පරීක්ෂණ ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="NIH2013Prenatal">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What is prenatal care and why is it important?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/prenatal-care.aspx|website=[[Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development]]|access-date=14 March 2015|date=July 12, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402095646/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/prenatal-care.aspx|archive-date=2 April 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402095646/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/prenatal-care.aspx|date=2 April 2015}}</ref> [[ගර්භණීභාවයේ සංකූලතා|ගර්භණී සමයේ ඇතිවන සංකූලතා අතරට]] අධි රුධිර පීඩනය, ගර්භණී දියවැඩියාව, යකඩ ඌනතාවය නිසා ඇතිවන රක්තහීනතාවය සහ දරුණු ඔක්කාරය හා වමනය වැනි ආබාධ ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="NIH2013Compli">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What are some common complications of pregnancy?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/complications.aspx|website=[[Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development]]|access-date=14 March 2015|date=July 12, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150226221631/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/complications.aspx|archive-date=26 February 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150226221631/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/pregnancy/conditioninfo/Pages/complications.aspx|date=26 February 2015}}</ref> පරමාදර්ශී දරු ප්‍රසූතියකදී, කාන්තාවක් "නිසි කාලයට" පැමිණි විට විලිරුදා ස්වාභාවිකවම ආරම්භ වේ.<ref name="ACOGfive-2">{{Citation|last=American Congress of Obstetricians and Gynecologists|author-link=American Congress of Obstetricians and Gynecologists|date=February 2013|title=Five Things Physicians and Patients Should Question|publisher=[[American Congress of Obstetricians and Gynecologists]]|work=[[Choosing Wisely]]: an initiative of the [[ABIM Foundation]]|page=|url=http://www.choosingwisely.org/doctor-patient-lists/american-college-of-obstetricians-and-gynecologists/|access-date=August 1, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130901094916/http://www.choosingwisely.org/doctor-patient-lists/american-college-of-obstetricians-and-gynecologists/|archive-date=1 September 2013|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130901094916/http://www.choosingwisely.org/doctor-patient-lists/american-college-of-obstetricians-and-gynecologists/|date=1 September 2013}}</ref> සති 37 ට පෙර උපදින ළදරුවන් " නොමේරූ " වන අතර මස්තිෂ්ක අංශභාගය වැනි සෞඛ්‍ය ගැටලු ඇතිවීමේ වැඩි අවදානමක් ඇත.<ref name="NIH2013Def" /> සති 37 සහ 39 අතර උපත ලබන ළදරුවන් "මුල් කාලීන" ලෙස සලකනු ලබන අතර සති 39 සහ 41 අතර උපත ලබන ළදරුවන් "පූර්ණ කාලීන" ලෙස සලකනු ලැබේ.<ref name="NIH2013Def" /> සති 41 ත් 42 ත් අතර උපත ලබන ළදරුවන් "ප්‍රමාද කාලීන" ලෙස සලකනු ලබන අතර සති 42 න් පසු ඔවුන් " පශ්චාත් කාලීන " ලෙස සලකනු ලැබේ.<ref name="NIH2013Def" /> වෙනත් වෛද්‍ය හේතූන් මත අවශ්‍ය නම් මිස, සති 39 ට පෙර දරු ප්‍රසූතිය ප්‍රේරණය හෝ [[සිසේරියානු සැත්කම|සිසේරියන් සැත්කම]] මගින් දරු ප්‍රසූතිය නිර්දේශ නොකරයි.<ref name="WHO2014">{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs363/en/|title=Preterm birth Fact sheet N°363|last=World Health Organization|website=who.int|date=November 2014|access-date=6 Mar 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150307050438/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs363/en/|archive-date=7 March 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150307050438/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs363/en/|date=7 March 2015}}</ref> 2012 දී ගැබ් ගැනීම් මිලියන 213 ක් පමණ සිදු වූ අතර, එයින් මිලියන 190 ක් (89%) [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල]] සහ මිලියන 23 ක් (11%) සංවර්ධිත රටවල විය.<ref name="Sed2014" /> වයස අවුරුදු 15 ත් 44 ත් අතර කාන්තාවන්ගේ ගැබ්ගැනීම් සංඛ්‍යාව කාන්තාවන් 1,000 කට 133 කි.<ref name="Sed2014">{{Cite journal|vauthors=Sedgh G, Singh S, Hussain R|title=Intended and unintended pregnancies worldwide in 2012 and recent trends|journal=Studies in Family Planning|volume=45|issue=3|pages=301–314|date=September 2014|pmid=25207494|pmc=4727534|doi=10.1111/j.1728-4465.2014.00393.x}}</ref> හඳුනාගත් ගැබ්ගැනීම් වලින් 10% සිට 15% දක්වා ප්‍රමාණයක් ගබ්සා වීමෙන් අවසන් වේ.<ref name="John2012" /> 2016 දී, ගර්භණී සංකූලතා හේතුවෙන් මාතෘ මරණ 230,600 ක් සිදු වූ අතර, එය 1990 දී මරණ 377,000 ක් විය <ref name="GBD2016">{{Cite journal|title=Global, regional, and national age-sex specific mortality for 264 causes of death, 1980–2016: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2016|journal=Lancet|volume=390|issue=10100|pages=1151–1210|date=September 2017|pmid=28919116|pmc=5605883|doi=10.1016/S0140-6736(17)32152-9|last=GBD 2016 Causes of Death Collaborators}}</ref> පොදු හේතූන් අතර රුධිර වහනය, ආසාදන, ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන අධි රුධිර පීඩන රෝග, දරු ප්‍රසූතියට අවහිර වීම සහ ගබ්සා වීම, ගබ්සා කිරීම හෝ [[බහිෂ්කේතනක ගැබ් ගැනීම්|බහිෂිකේතනික ගැබ් ගැනීම්]] ආශ්‍රිත සංකූලතා ඇතුළත් වේ.<ref name="GBD2016" /> ගෝලීය වශයෙන්, ගැබ්ගැනීම් වලින් 44% ක් සැලසුම් නොකළ ඒවා වේ.<ref name="Bea2018" /> සැලසුම් නොකළ ගැබ්ගැනීම් වලින් අඩකට වඩා (56%) ගබ්සා වේ.<ref name="Bea2018">{{Cite journal|vauthors=Bearak J, Popinchalk A, Alkema L, Sedgh G|title=Global, regional, and subregional trends in unintended pregnancy and its outcomes from 1990 to 2014: estimates from a Bayesian hierarchical model|journal=The Lancet. Global Health|volume=6|issue=4|pages=e380–e389|date=April 2018|pmid=29519649|pmc=6055480|doi=10.1016/S2214-109X(18)30029-9}}</ref> එක්සත් ජනපදයේ අනපේක්ෂිත ගැබ්ගැනීම් අතරින්, කාන්තාවන්ගෙන් 60% ක් ගැබ් ගැනීම සිදු වූ මාසයේ යම් දුරකට [[උපත් පාලනය|උපත් පාලන ක්‍රම]] භාවිතා කළහ.<ref>{{උපන්‍යාස පොත|first=K Joseph|last=Hurt|first2=Matthew W.|last2=Guile|first3=Jessica L.|last3=Bienstock|first4=Harold E.|last4=Fox|first5=Edward E.|last5=Wallach|title=The Johns Hopkins manual of gynecology and obstetrics|publisher=Wolters Kluwer Health / Lippincott Williams & Wilkins|location=Philadelphia|isbn=978-1-60547-433-5|pages=382|url=https://books.google.com/books?id=4Sg5sXyiBvkC&pg=PR232|edition=4th|date=2012-03-28|access-date=23 July 2020|archive-date=12 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160512081611/https://books.google.com/books?id=4Sg5sXyiBvkC&pg=PR232|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240929112735/https://books.google.com/books?id=4Sg5sXyiBvkC&pg=PR232#v=onepage&q&f=false|date=29 September 2024}}</ref> == ආශ්‍රේයයන් == <references /> {{Medical condition classification and resources | DiseasesDB = 10545 | ICD10 = [https://icd.who.int/browse10/2019/en#/XV O00-O99], {{ICD10|Z|33||z|30}}, {{ICD10|Z34}}, {{ICD10|Z35}} | ICD9 = {{ICD9|650}} | MedlinePlus =002398 | eMedicineSubj =article | eMedicineTopic =259724 | MeshID =D011247 }} {{Pregnancy}} {{Women's health|state=collapsed}} {{Pathology of pregnancy, childbirth and the puerperium}} {{Pediatric conditions originating in the perinatal period}} {{Reproductive health}} {{Reproductive physiology}} {{Human development}} {{Sex}} {{Human sexuality}} {{Authority control}} [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] or2du4yzv8qqwu5xp6h5tqaa5kqhhn8 Pregnancy 0 194452 791230 2026-05-22T17:41:27Z Yasasuru 23090 [[ගර්භනීභාවය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791230 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[ගර්භනීභාවය]] sh09638kfean5nnait5q7om0q1wljpa ගර්භණීභාවය 0 194453 791239 2026-05-22T17:59:32Z Yasasuru 23090 [[ගර්භනීභාවය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791239 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[ගර්භනීභාවය]] sh09638kfean5nnait5q7om0q1wljpa ගර්භනී 0 194454 791240 2026-05-22T17:59:52Z Yasasuru 23090 [[ගර්භනීභාවය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791240 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[ගර්භනීභාවය]] sh09638kfean5nnait5q7om0q1wljpa ගර්භණී 0 194455 791241 2026-05-22T18:00:09Z Yasasuru 23090 [[ගර්භනීභාවය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791241 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[ගර්භනීභාවය]] sh09638kfean5nnait5q7om0q1wljpa සාකච්ඡාව:රක්තවේදය 1 194456 791247 2026-05-23T02:52:56Z Lee 85 නිර්මාණය 791247 wikitext text/x-wiki {{Talk header}} 6ujz0t3lkt6jsf7d1r360l6l7wj3njb Hematology 0 194457 791248 2026-05-23T02:53:10Z Lee 85 නිර්මාණය 791248 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[රක්තවේදය]] bqdksetyrfha36udmhqyccyy114ckva ප්‍රවර්ගය:Hematology 14 194458 791251 2026-05-23T02:56:19Z Lee 85 Lee විසින් [[ප්‍රවර්ගය:Hematology]] සිට [[ප්‍රවර්ගය:රක්තවේදය]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී 791251 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[:ප්‍රවර්ගය:රක්තවේදය]] 08bo2pghlenncohd3jbirly0fekxc55 791254 791251 2026-05-23T02:58:52Z Pinthura 45635 රොබෝ: යළියොමුව, මෘදු ප්‍රවර්ග යළියොමුවක් බවට හැරවීම 791254 wikitext text/x-wiki {{category redirect|රක්තවේදය}} 7ebmj0eoae8cewwbnqhfq8lwxovrmnx ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Hematology 15 194459 791253 2026-05-23T02:56:19Z Lee 85 Lee විසින් [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Hematology]] සිට [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:රක්තවේදය]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී 791253 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:රක්තවේදය]] ltd4c6uwnwg3lusjhqeaqg9vrn6vvg4 ආර්තවය 0 194460 791255 2026-05-23T02:59:23Z Yasasuru 23090 Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1475256|Menstruation]] to:si #mdwikicx 791255 wikitext text/x-wiki [[ගොනුව:Figure_28_02_07.jpg|right|thumb|634x634px| ඔසප් චක්‍රයේ ප්‍රගතිය සහ එයට දායක වන විවිධ හෝමෝන පෙන්වන රූපයක්.]] '''ආර්තවය''', '''ඔසප් වීම''' හෙවත් '''මාස් ශුද්ධිය''' ලෙස හැඳින්වෙන්නේ,<ref name="Jones2011">{{උපන්‍යාස පොත|title=Women's Gynecologic Health|date=2011|publisher=Jones & Bartlett Publishers|isbn=9780763756376|page=94|url=https://books.google.com/books?id=pj_ourS3PBMC&pg=PA94|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150626120253/https://books.google.ca/books?id=pj_ourS3PBMC&pg=PA94|archive-date=26 June 2015|df=dmy-all}}</ref> ගර්භාෂයේ අභ්‍යන්තර ශ්ලේෂ්මලයේ සිට [[යෝනි මාර්ගය]] හරහා රුධිරය සහ ශ්ලේෂ්මල පටක නිතිපතා බැහැර කිරීමයි.<ref name="Women2014Men">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Menstruation and the menstrual cycle fact sheet|url=http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/menstruation.html|website=Office of Women's Health|access-date=25 June 2015|date=23 December 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150626134338/http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/menstruation.html|archive-date=26 June 2015}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20150626134338/http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/menstruation.html "Menstruation and the menstrual cycle fact sheet"]. ''Office of Women's Health''. 23 December 2014. Archived from [https://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/menstruation.html the original] on 26 June 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 June</span> 2015</span>.</cite> {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150626134338/http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/menstruation.html|date=26 June 2015}}</ref> පළමු ඔසප් වීම සාමාන්‍යයෙන් වයස අවුරුදු දොළහත් පහළොවත් අතර ආරම්භ වන අතර, මෙම කාල පරිච්ඡේදය මල්වරවීම ලෙස හැඳින්වේ.<ref name="Jones2011" /> කෙසේ වෙතත්, ඔසප් වීම සමහර විට අවුරුදු අටක් තරම් කුඩා අවධියේදී ආරම්භ විය හැකි අතර එය සාමාන්‍ය දෙයක් ලෙස සැලකේ.<ref name="Women2014Men" /> පළමු ඔසප් වීමේ සාමාන්‍ය වයස [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල]] පසුකාලීන වන අතර [[සංවර්ධිත රටවල්|සංවර්ධිත රටවල]] ඊට පෙර සිදු වේ.<ref name="Diaz2006" /> එක් ඔසප් වීමක පළමු දිනය සහ ඊළඟ ඔසප් වීමේ පළමු දිනය අතර සාමාන්‍ය කාලය තරුණ කාන්තාවන් තුළ දින 21 සිට 45 දක්වා වන අතර වැඩිහිටියන් තුළ දින 21 සිට 31 දක්වා (සාමාන්‍යයෙන් දින 28).<ref name="Women2014Men" /><ref name="Diaz2006">{{Cite journal|vauthors=Diaz A, Laufer MR, Breech LL, ((American Academy of Pediatrics Committee on Adolescence)), ((American College of Obstetricians and Gynecologists Committee on Adolescent Health))|title=Menstruation in girls and adolescents: using the menstrual cycle as a vital sign|journal=Pediatrics|volume=118|issue=5|pages=2245–50|date=November 2006|pmid=17079600|doi=10.1542/peds.2006-2481|doi-access=free}}</ref> රුධිර වහනය සාමාන්‍යයෙන් දින 2 සිට 7 දක්වා පවතී.<ref name="Women2014Men" /> සාමාන්‍යයෙන් වයස අවුරුදු 45 ත් 55 ත් අතර සිදුවන [[ආර්තවාභාවය|ආර්තවාභාවයෙන්]] පසු ඔසප් වීම නතර වේ.<ref name="NIH2013Def">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Menopause: Overview|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|website=nichd.nih.gov|access-date=8 March 2015|date=28 June 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|archive-date=2 April 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|date=2 April 2015}}</ref> [[ගර්භනීභාවය|ගර්භණී]] සමයේදී ඔසප් වීම නතර වන අතර සාමාන්‍යයෙන් [[මවුකිරි දීම|මව්කිරි දීමේ]] මුල් මාසවලදී නැවත ආරම්භ නොවේ.<ref name="Women2014Men" /> කාන්තාවන්ගෙන් 80% ක් දක්වා ඔසප් වීමට පෙර යම් රෝග ලක්ෂණ ඇති බව වාර්තා කරයි.<ref name="AFP2011" /> පොදු ලක්ෂණ සහ රෝග ලක්ෂණ අතර කුරුලෑ, පියයුරු වේදනාකාරී වීම, ඉදිමීම, වෙහෙසට පත්වීම, කෝපය සහ මනෝභාවය වෙනස් වීම ඇතුළත් වේ.<ref name="Women2014PMS">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Premenstrual syndrome (PMS) fact sheet|url=http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/premenstrual-syndrome.html|website=Office on Women's Health|access-date=23 June 2015|date=23 December 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150628073755/http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/premenstrual-syndrome.html|archive-date=28 June 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150628073755/http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/premenstrual-syndrome.html|date=28 June 2015}}</ref> මේවා සාමාන්‍ය ජීවිතයට බාධා කළ හැකි අතර, එබැවින් කාන්තාවන්ගෙන් 20% සිට 30% දක්වා ප්‍රමාණයක් තුළ පූර්ව ඔසප් සින්ඩ්‍රෝමය ලෙස සුදුසුකම් ලබයි.<ref name="AFP2011" /> 3% සිට 8% දක්වා, රෝග ලක්ෂණ තදබල විය හැකි වේ.<ref name="AFP2011">{{Cite journal|vauthors=Biggs WS, Demuth RH|title=Premenstrual syndrome and premenstrual dysphoric disorder|journal=American Family Physician|volume=84|issue=8|pages=918–24|date=October 2011|pmid=22010771}}</ref> වයස අවුරුදු 15 වන විට ඔසප් වීම සිදු නොවීම හෝ දින 90 ක් තුළ ඔසප් වීම සිදු නොවීම ඒමෙනෝරියාව ලෙස හැඳින්වේ.<ref name="Women2014Men" /> ඔසප් චක්‍රයේ අනෙකුත් ගැටළු අතර වේදනාකාරී ඔසප් වීම සහ ඔසප් වීම් අතර රුධිර වහනය හෝ අධික රුධිර වහනය වැනි අසාමාන්‍ය රුධිර වහනයන් ඇතුළත් වේ.<ref name="Women2014Men" /> අනෙකුත් සතුන්ගේ ඔසප් වීම ප්‍රයිමේටාවන් ( වානරයන් සහ වඳුරන් ) තුළ සිදු වේ.<ref name="Kris2013">{{උපන්‍යාස පොත|last=Kristin H. Lopez|title=Human Reproductive Biology|date=2013|publisher=Academic Press|isbn=9780123821850|page=53|url=https://books.google.com/books?id=M4kEdSnS-pkC&pg=PA53|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150621165031/https://books.google.ca/books?id=M4kEdSnS-pkC&pg=PA53|archive-date=21 June 2015|df=dmy-all}}</ref><ref>{{Cite journal|vauthors=Martin RD|title=The evolution of human reproduction: a primatological perspective|journal=American Journal of Physical Anthropology|volume=Suppl 45|pages=59–84|year=2007|pmid=18046752|doi=10.1002/ajpa.20734}}</ref> [[ඔසප් චක්‍ර|ඔසප් චක්‍රය]] ඇති වන්නේ හෝමෝනවල ඉහළ යාම සහ පහළ යාම හේතුවෙනි.<ref name="Women2014Men" /> මෙම චක්‍රය ගර්භාෂයේ ශ්ලේෂ්මල පටලය ඝන වීමට සහ ඩිම්බයක් වර්ධනය වීමට හේතු වේ, ( [[ගර්භනීභාවය|ගර්භණීභාවය]] සඳහා අවශ්‍ය වේ).<ref name="Women2014Men" /> චක්‍රයේ දහහතර වන දින පමණ ඩිම්බකෝෂයකින් බිත්තරය මුදා හරිනු ලැබේ; ගර්භාෂයේ ඝන වූ ශ්ලේෂ්මලක පටලය අධිරෝපණයෙන් පසු කලලයට [[පෝෂක පදාර්ථ|පෝෂ්‍ය පදාර්ථ]] සපයයි.<ref name="Women2014Men" /> අධිරෝපණය සිදු නොවන්නේ නම්, ගර්භාෂ ආස්තරය ඔසප් වීම ලෙසින් මුදා හරිනු ලැබේ.<ref name="Women2014Men" /> == ආශ්‍රේයයන් == <references /> [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] 4q1tf6s0jadplsb3gy5f9d7gt0s1wtb 791256 791255 2026-05-23T02:59:59Z Yasasuru 23090 791256 wikitext text/x-wiki [[ගොනුව:Figure_28_02_07.jpg|right|thumb|634x634px| ඔසප් චක්‍රයේ ප්‍රගතිය සහ එයට දායක වන විවිධ හෝමෝන පෙන්වන රූපයක්.]] '''ආර්තවය''', '''ඔසප් වීම''' හෙවත් '''මාස් ශුද්ධිය''' ලෙස හැඳින්වෙන්නේ,<ref name="Jones2011">{{උපන්‍යාස පොත|title=Women's Gynecologic Health|date=2011|publisher=Jones & Bartlett Publishers|isbn=9780763756376|page=94|url=https://books.google.com/books?id=pj_ourS3PBMC&pg=PA94|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150626120253/https://books.google.ca/books?id=pj_ourS3PBMC&pg=PA94|archive-date=26 June 2015|df=dmy-all}}</ref> ගර්භාෂයේ අභ්‍යන්තර ශ්ලේෂ්මලයේ සිට [[යෝනි මාර්ගය]] හරහා රුධිරය සහ ශ්ලේෂ්මල පටක නිතිපතා බැහැර කිරීමයි.<ref name="Women2014Men">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Menstruation and the menstrual cycle fact sheet|url=http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/menstruation.html|website=Office of Women's Health|access-date=25 June 2015|date=23 December 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150626134338/http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/menstruation.html|archive-date=26 June 2015}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20150626134338/http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/menstruation.html "Menstruation and the menstrual cycle fact sheet"]. ''Office of Women's Health''. 23 December 2014. Archived from [https://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/menstruation.html the original] on 26 June 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 June</span> 2015</span>.</cite> {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150626134338/http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/menstruation.html|date=26 June 2015}}</ref> පළමු ඔසප් වීම සාමාන්‍යයෙන් වයස අවුරුදු දොළහත් පහළොවත් අතර ආරම්භ වන අතර, මෙම කාල පරිච්ඡේදය මල්වරවීම ලෙස හැඳින්වේ.<ref name="Jones2011" /> කෙසේ වෙතත්, ඔසප් වීම සමහර විට අවුරුදු අටක් තරම් කුඩා අවධියේදී ආරම්භ විය හැකි අතර එය සාමාන්‍ය දෙයක් ලෙස සැලකේ.<ref name="Women2014Men" /> පළමු ඔසප් වීමේ සාමාන්‍ය වයස [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල]] පසුකාලීන වන අතර [[සංවර්ධිත රටවල්|සංවර්ධිත රටවල]] ඊට පෙර සිදු වේ.<ref name="Diaz2006" /> එක් ඔසප් වීමක පළමු දිනය සහ ඊළඟ ඔසප් වීමේ පළමු දිනය අතර සාමාන්‍ය කාලය තරුණ කාන්තාවන් තුළ දින 21 සිට 45 දක්වා වන අතර වැඩිහිටියන් තුළ දින 21 සිට 31 දක්වා (සාමාන්‍යයෙන් දින 28).<ref name="Women2014Men" /><ref name="Diaz2006">{{Cite journal|vauthors=Diaz A, Laufer MR, Breech LL, ((American Academy of Pediatrics Committee on Adolescence)), ((American College of Obstetricians and Gynecologists Committee on Adolescent Health))|title=Menstruation in girls and adolescents: using the menstrual cycle as a vital sign|journal=Pediatrics|volume=118|issue=5|pages=2245–50|date=November 2006|pmid=17079600|doi=10.1542/peds.2006-2481|doi-access=free}}</ref> රුධිර වහනය සාමාන්‍යයෙන් දින 2 සිට 7 දක්වා පවතී.<ref name="Women2014Men" /> සාමාන්‍යයෙන් වයස අවුරුදු 45 ත් 55 ත් අතර සිදුවන [[ආර්තවාභාවය|ආර්තවාභාවයෙන්]] පසු ඔසප් වීම නතර වේ.<ref name="NIH2013Def">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Menopause: Overview|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|website=nichd.nih.gov|access-date=8 March 2015|date=28 June 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|archive-date=2 April 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|date=2 April 2015}}</ref> [[ගර්භනීභාවය|ගර්භණී]] සමයේදී ඔසප් වීම නතර වන අතර සාමාන්‍යයෙන් [[මවුකිරි දීම|මව්කිරි දීමේ]] මුල් මාසවලදී නැවත ආරම්භ නොවේ.<ref name="Women2014Men" /> කාන්තාවන්ගෙන් 80% ක් දක්වා ඔසප් වීමට පෙර යම් රෝග ලක්ෂණ ඇති බව වාර්තා කරයි.<ref name="AFP2011" /> පොදු ලක්ෂණ සහ රෝග ලක්ෂණ අතර කුරුලෑ, පියයුරු වේදනාකාරී වීම, ඉදිමීම, වෙහෙසට පත්වීම, කෝපය සහ මනෝභාවය වෙනස් වීම ඇතුළත් වේ.<ref name="Women2014PMS">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Premenstrual syndrome (PMS) fact sheet|url=http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/premenstrual-syndrome.html|website=Office on Women's Health|access-date=23 June 2015|date=23 December 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150628073755/http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/premenstrual-syndrome.html|archive-date=28 June 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150628073755/http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/premenstrual-syndrome.html|date=28 June 2015}}</ref> මේවා සාමාන්‍ය ජීවිතයට බාධා කළ හැකි අතර, එබැවින් කාන්තාවන්ගෙන් 20% සිට 30% දක්වා ප්‍රමාණයක් තුළ පූර්ව ඔසප් සින්ඩ්‍රෝමය ලෙස සුදුසුකම් ලබයි.<ref name="AFP2011" /> 3% සිට 8% දක්වා, රෝග ලක්ෂණ තදබල විය හැකි වේ.<ref name="AFP2011">{{Cite journal|vauthors=Biggs WS, Demuth RH|title=Premenstrual syndrome and premenstrual dysphoric disorder|journal=American Family Physician|volume=84|issue=8|pages=918–24|date=October 2011|pmid=22010771}}</ref> වයස අවුරුදු 15 වන විට ඔසප් වීම සිදු නොවීම හෝ දින 90 ක් තුළ ඔසප් වීම සිදු නොවීම ඒමෙනෝරියාව ලෙස හැඳින්වේ.<ref name="Women2014Men" /> ඔසප් චක්‍රයේ අනෙකුත් ගැටළු අතර වේදනාකාරී ඔසප් වීම සහ ඔසප් වීම් අතර රුධිර වහනය හෝ අධික රුධිර වහනය වැනි අසාමාන්‍ය රුධිර වහනයන් ඇතුළත් වේ.<ref name="Women2014Men" /> අනෙකුත් සතුන්ගේ ඔසප් වීම ප්‍රයිමේටාවන් ( වානරයන් සහ වඳුරන් ) තුළ සිදු වේ.<ref name="Kris2013">{{උපන්‍යාස පොත|last=Kristin H. Lopez|title=Human Reproductive Biology|date=2013|publisher=Academic Press|isbn=9780123821850|page=53|url=https://books.google.com/books?id=M4kEdSnS-pkC&pg=PA53|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150621165031/https://books.google.ca/books?id=M4kEdSnS-pkC&pg=PA53|archive-date=21 June 2015|df=dmy-all}}</ref><ref>{{Cite journal|vauthors=Martin RD|title=The evolution of human reproduction: a primatological perspective|journal=American Journal of Physical Anthropology|volume=Suppl 45|pages=59–84|year=2007|pmid=18046752|doi=10.1002/ajpa.20734}}</ref> [[ඔසප් චක්‍ර|ඔසප් චක්‍රය]] ඇති වන්නේ හෝමෝනවල ඉහළ යාම සහ පහළ යාම හේතුවෙනි.<ref name="Women2014Men" /> මෙම චක්‍රය ගර්භාෂයේ ශ්ලේෂ්මල පටලය ඝන වීමට සහ ඩිම්බයක් වර්ධනය වීමට හේතු වේ, ( [[ගර්භනීභාවය|ගර්භණීභාවය]] සඳහා අවශ්‍ය වේ).<ref name="Women2014Men" /> චක්‍රයේ දහහතර වන දින පමණ ඩිම්බකෝෂයකින් ඩිම්බය මුදා හරිනු ලැබේ; ගර්භාෂයේ ඝන වූ ශ්ලේෂ්මලක පටලය අධිරෝපණයෙන් පසු කලලයට [[පෝෂක පදාර්ථ|පෝෂ්‍ය පදාර්ථ]] සපයයි.<ref name="Women2014Men" /> අධිරෝපණය සිදු නොවන්නේ නම්, ගර්භාෂ ආස්තරය ඔසප් වීම ලෙසින් මුදා හරිනු ලැබේ.<ref name="Women2014Men" /> == ආශ්‍රේයයන් == <references /> [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] 385ky65mq1x652pdrtpfz0xyeaggcoj 791268 791256 2026-05-23T03:02:13Z Yasasuru 23090 /* ආශ්‍රේයයන් */ 791268 wikitext text/x-wiki [[ගොනුව:Figure_28_02_07.jpg|right|thumb|634x634px| ඔසප් චක්‍රයේ ප්‍රගතිය සහ එයට දායක වන විවිධ හෝමෝන පෙන්වන රූපයක්.]] '''ආර්තවය''', '''ඔසප් වීම''' හෙවත් '''මාස් ශුද්ධිය''' ලෙස හැඳින්වෙන්නේ,<ref name="Jones2011">{{උපන්‍යාස පොත|title=Women's Gynecologic Health|date=2011|publisher=Jones & Bartlett Publishers|isbn=9780763756376|page=94|url=https://books.google.com/books?id=pj_ourS3PBMC&pg=PA94|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150626120253/https://books.google.ca/books?id=pj_ourS3PBMC&pg=PA94|archive-date=26 June 2015|df=dmy-all}}</ref> ගර්භාෂයේ අභ්‍යන්තර ශ්ලේෂ්මලයේ සිට [[යෝනි මාර්ගය]] හරහා රුධිරය සහ ශ්ලේෂ්මල පටක නිතිපතා බැහැර කිරීමයි.<ref name="Women2014Men">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Menstruation and the menstrual cycle fact sheet|url=http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/menstruation.html|website=Office of Women's Health|access-date=25 June 2015|date=23 December 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150626134338/http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/menstruation.html|archive-date=26 June 2015}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20150626134338/http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/menstruation.html "Menstruation and the menstrual cycle fact sheet"]. ''Office of Women's Health''. 23 December 2014. Archived from [https://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/menstruation.html the original] on 26 June 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 June</span> 2015</span>.</cite> {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150626134338/http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/menstruation.html|date=26 June 2015}}</ref> පළමු ඔසප් වීම සාමාන්‍යයෙන් වයස අවුරුදු දොළහත් පහළොවත් අතර ආරම්භ වන අතර, මෙම කාල පරිච්ඡේදය මල්වරවීම ලෙස හැඳින්වේ.<ref name="Jones2011" /> කෙසේ වෙතත්, ඔසප් වීම සමහර විට අවුරුදු අටක් තරම් කුඩා අවධියේදී ආරම්භ විය හැකි අතර එය සාමාන්‍ය දෙයක් ලෙස සැලකේ.<ref name="Women2014Men" /> පළමු ඔසප් වීමේ සාමාන්‍ය වයස [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල]] පසුකාලීන වන අතර [[සංවර්ධිත රටවල්|සංවර්ධිත රටවල]] ඊට පෙර සිදු වේ.<ref name="Diaz2006" /> එක් ඔසප් වීමක පළමු දිනය සහ ඊළඟ ඔසප් වීමේ පළමු දිනය අතර සාමාන්‍ය කාලය තරුණ කාන්තාවන් තුළ දින 21 සිට 45 දක්වා වන අතර වැඩිහිටියන් තුළ දින 21 සිට 31 දක්වා (සාමාන්‍යයෙන් දින 28).<ref name="Women2014Men" /><ref name="Diaz2006">{{Cite journal|vauthors=Diaz A, Laufer MR, Breech LL, ((American Academy of Pediatrics Committee on Adolescence)), ((American College of Obstetricians and Gynecologists Committee on Adolescent Health))|title=Menstruation in girls and adolescents: using the menstrual cycle as a vital sign|journal=Pediatrics|volume=118|issue=5|pages=2245–50|date=November 2006|pmid=17079600|doi=10.1542/peds.2006-2481|doi-access=free}}</ref> රුධිර වහනය සාමාන්‍යයෙන් දින 2 සිට 7 දක්වා පවතී.<ref name="Women2014Men" /> සාමාන්‍යයෙන් වයස අවුරුදු 45 ත් 55 ත් අතර සිදුවන [[ආර්තවාභාවය|ආර්තවාභාවයෙන්]] පසු ඔසප් වීම නතර වේ.<ref name="NIH2013Def">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Menopause: Overview|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|website=nichd.nih.gov|access-date=8 March 2015|date=28 June 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|archive-date=2 April 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|date=2 April 2015}}</ref> [[ගර්භනීභාවය|ගර්භණී]] සමයේදී ඔසප් වීම නතර වන අතර සාමාන්‍යයෙන් [[මවුකිරි දීම|මව්කිරි දීමේ]] මුල් මාසවලදී නැවත ආරම්භ නොවේ.<ref name="Women2014Men" /> කාන්තාවන්ගෙන් 80% ක් දක්වා ඔසප් වීමට පෙර යම් රෝග ලක්ෂණ ඇති බව වාර්තා කරයි.<ref name="AFP2011" /> පොදු ලක්ෂණ සහ රෝග ලක්ෂණ අතර කුරුලෑ, පියයුරු වේදනාකාරී වීම, ඉදිමීම, වෙහෙසට පත්වීම, කෝපය සහ මනෝභාවය වෙනස් වීම ඇතුළත් වේ.<ref name="Women2014PMS">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Premenstrual syndrome (PMS) fact sheet|url=http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/premenstrual-syndrome.html|website=Office on Women's Health|access-date=23 June 2015|date=23 December 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150628073755/http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/premenstrual-syndrome.html|archive-date=28 June 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150628073755/http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/premenstrual-syndrome.html|date=28 June 2015}}</ref> මේවා සාමාන්‍ය ජීවිතයට බාධා කළ හැකි අතර, එබැවින් කාන්තාවන්ගෙන් 20% සිට 30% දක්වා ප්‍රමාණයක් තුළ පූර්ව ඔසප් සින්ඩ්‍රෝමය ලෙස සුදුසුකම් ලබයි.<ref name="AFP2011" /> 3% සිට 8% දක්වා, රෝග ලක්ෂණ තදබල විය හැකි වේ.<ref name="AFP2011">{{Cite journal|vauthors=Biggs WS, Demuth RH|title=Premenstrual syndrome and premenstrual dysphoric disorder|journal=American Family Physician|volume=84|issue=8|pages=918–24|date=October 2011|pmid=22010771}}</ref> වයස අවුරුදු 15 වන විට ඔසප් වීම සිදු නොවීම හෝ දින 90 ක් තුළ ඔසප් වීම සිදු නොවීම ඒමෙනෝරියාව ලෙස හැඳින්වේ.<ref name="Women2014Men" /> ඔසප් චක්‍රයේ අනෙකුත් ගැටළු අතර වේදනාකාරී ඔසප් වීම සහ ඔසප් වීම් අතර රුධිර වහනය හෝ අධික රුධිර වහනය වැනි අසාමාන්‍ය රුධිර වහනයන් ඇතුළත් වේ.<ref name="Women2014Men" /> අනෙකුත් සතුන්ගේ ඔසප් වීම ප්‍රයිමේටාවන් ( වානරයන් සහ වඳුරන් ) තුළ සිදු වේ.<ref name="Kris2013">{{උපන්‍යාස පොත|last=Kristin H. Lopez|title=Human Reproductive Biology|date=2013|publisher=Academic Press|isbn=9780123821850|page=53|url=https://books.google.com/books?id=M4kEdSnS-pkC&pg=PA53|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150621165031/https://books.google.ca/books?id=M4kEdSnS-pkC&pg=PA53|archive-date=21 June 2015|df=dmy-all}}</ref><ref>{{Cite journal|vauthors=Martin RD|title=The evolution of human reproduction: a primatological perspective|journal=American Journal of Physical Anthropology|volume=Suppl 45|pages=59–84|year=2007|pmid=18046752|doi=10.1002/ajpa.20734}}</ref> [[ඔසප් චක්‍ර|ඔසප් චක්‍රය]] ඇති වන්නේ හෝමෝනවල ඉහළ යාම සහ පහළ යාම හේතුවෙනි.<ref name="Women2014Men" /> මෙම චක්‍රය ගර්භාෂයේ ශ්ලේෂ්මල පටලය ඝන වීමට සහ ඩිම්බයක් වර්ධනය වීමට හේතු වේ, ( [[ගර්භනීභාවය|ගර්භණීභාවය]] සඳහා අවශ්‍ය වේ).<ref name="Women2014Men" /> චක්‍රයේ දහහතර වන දින පමණ ඩිම්බකෝෂයකින් ඩිම්බය මුදා හරිනු ලැබේ; ගර්භාෂයේ ඝන වූ ශ්ලේෂ්මලක පටලය අධිරෝපණයෙන් පසු කලලයට [[පෝෂක පදාර්ථ|පෝෂ්‍ය පදාර්ථ]] සපයයි.<ref name="Women2014Men" /> අධිරෝපණය සිදු නොවන්නේ නම්, ගර්භාෂ ආස්තරය ඔසප් වීම ලෙසින් මුදා හරිනු ලැබේ.<ref name="Women2014Men" /> == ආශ්‍රේයයන් == <references /> {{Reproductive physiology}} {{Menstrual cycle}} {{Authority control}} [[Category:ඔසප් චක්‍රය]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] bzcg5fwny095rztmtfm7dmfzbmj978q 791304 791268 2026-05-23T03:11:08Z Yasasuru 23090 791304 wikitext text/x-wiki [[ගොනුව:Figure_28_02_07.jpg|right|thumb|634x634px| ඔසප් චක්‍රයේ ප්‍රගතිය සහ එයට දායක වන විවිධ හෝමෝන පෙන්වන රූපයක්.]] '''ආර්තවය''', '''ඔසප් වීම''' හෙවත් '''මාස් ශුද්ධිය''' ලෙස හැඳින්වෙන්නේ,<ref name="Jones2011">{{උපන්‍යාස පොත|title=Women's Gynecologic Health|date=2011|publisher=Jones & Bartlett Publishers|isbn=9780763756376|page=94|url=https://books.google.com/books?id=pj_ourS3PBMC&pg=PA94|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150626120253/https://books.google.ca/books?id=pj_ourS3PBMC&pg=PA94|archive-date=26 June 2015|df=dmy-all}}</ref> ගර්භාෂයේ අභ්‍යන්තර ශ්ලේෂ්මලයේ සිට [[යෝනි මාර්ගය]] හරහා රුධිරය සහ ශ්ලේෂ්මල පටක නිතිපතා බැහැර කිරීමයි.<ref name="Women2014Men">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Menstruation and the menstrual cycle fact sheet|url=http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/menstruation.html|website=Office of Women's Health|access-date=25 June 2015|date=23 December 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150626134338/http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/menstruation.html|archive-date=26 June 2015}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20150626134338/http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/menstruation.html "Menstruation and the menstrual cycle fact sheet"]. ''Office of Women's Health''. 23 December 2014. Archived from [https://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/menstruation.html the original] on 26 June 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 June</span> 2015</span>.</cite> {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150626134338/http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/menstruation.html|date=26 June 2015}}</ref> පළමු ඔසප් වීම සාමාන්‍යයෙන් වයස අවුරුදු දොළහත් පහළොවත් අතර ආරම්භ වන අතර, මෙම කාල පරිච්ඡේදය මල්වරවීම ලෙස හැඳින්වේ.<ref name="Jones2011" /> කෙසේ වෙතත්, ඔසප් වීම සමහර විට අවුරුදු අටක් තරම් කුඩා අවධියේදී ආරම්භ විය හැකි අතර එය සාමාන්‍ය දෙයක් ලෙස සැලකේ.<ref name="Women2014Men" /> පළමු ඔසප් වීමේ සාමාන්‍ය වයස [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල]] පසුකාලීන වන අතර [[සංවර්ධිත රටවල්|සංවර්ධිත රටවල]] ඊට පෙර සිදු වේ.<ref name="Diaz2006" /> එක් ඔසප් වීමක පළමු දිනය සහ ඊළඟ ඔසප් වීමේ පළමු දිනය අතර සාමාන්‍ය කාලය තරුණ කාන්තාවන් තුළ දින 21 සිට 45 දක්වා වන අතර වැඩිහිටියන් තුළ දින 21 සිට 31 දක්වා (සාමාන්‍යයෙන් දින 28).<ref name="Women2014Men" /><ref name="Diaz2006">{{Cite journal|vauthors=Diaz A, Laufer MR, Breech LL, ((American Academy of Pediatrics Committee on Adolescence)), ((American College of Obstetricians and Gynecologists Committee on Adolescent Health))|title=Menstruation in girls and adolescents: using the menstrual cycle as a vital sign|journal=Pediatrics|volume=118|issue=5|pages=2245–50|date=November 2006|pmid=17079600|doi=10.1542/peds.2006-2481|doi-access=free}}</ref> රුධිර වහනය සාමාන්‍යයෙන් දින 2 සිට 7 දක්වා පවතී.<ref name="Women2014Men" /> සාමාන්‍යයෙන් වයස අවුරුදු 45 ත් 55 ත් අතර සිදුවන [[ආර්තවාභාවය|ආර්තවාභාවයෙන්]] පසු ඔසප් වීම නතර වේ.<ref name="NIH2013Def">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Menopause: Overview|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|website=nichd.nih.gov|access-date=8 March 2015|date=28 June 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|archive-date=2 April 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|date=2 April 2015}}</ref> [[ගර්භනීභාවය|ගර්භණී]] සමයේදී ඔසප් වීම නතර වන අතර සාමාන්‍යයෙන් [[මවුකිරි දීම|මව්කිරි දීමේ]] මුල් මාසවලදී නැවත ආරම්භ නොවේ.<ref name="Women2014Men" /> කාන්තාවන්ගෙන් 80% ක් දක්වා ඔසප් වීමට පෙර යම් රෝග ලක්ෂණ ඇති බව වාර්තා කරයි.<ref name="AFP2011" /> පොදු ලක්ෂණ සහ රෝග ලක්ෂණ අතර කුරුලෑ, පියයුරු වේදනාකාරී වීම, ඉදිමීම, වෙහෙසට පත්වීම, කෝපය සහ මනෝභාවය වෙනස් වීම ඇතුළත් වේ.<ref name="Women2014PMS">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Premenstrual syndrome (PMS) fact sheet|url=http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/premenstrual-syndrome.html|website=Office on Women's Health|access-date=23 June 2015|date=23 December 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150628073755/http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/premenstrual-syndrome.html|archive-date=28 June 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150628073755/http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/premenstrual-syndrome.html|date=28 June 2015}}</ref> මේවා සාමාන්‍ය ජීවිතයට බාධා කළ හැකි අතර, එබැවින් කාන්තාවන්ගෙන් 20% සිට 30% දක්වා ප්‍රමාණයක් තුළ පූර්ව ඔසප් සින්ඩ්‍රෝමය දක්නට ලැබේ.<ref name="AFP2011" /> 3% සිට 8% දක්වා, රෝග ලක්ෂණ තදබල විය හැකි වේ.<ref name="AFP2011">{{Cite journal|vauthors=Biggs WS, Demuth RH|title=Premenstrual syndrome and premenstrual dysphoric disorder|journal=American Family Physician|volume=84|issue=8|pages=918–24|date=October 2011|pmid=22010771}}</ref> වයස අවුරුදු 15 වන විට ඔසප් වීම සිදු නොවීම හෝ දින 90 ක් තුළ ඔසප් වීම සිදු නොවීම ඒමෙනෝරියාව ලෙස හැඳින්වේ.<ref name="Women2014Men" /> ඔසප් චක්‍රයේ අනෙකුත් ගැටළු අතර වේදනාකාරී ඔසප් වීම සහ ඔසප් වීම් අතර රුධිර වහනය හෝ අධික රුධිර වහනය වැනි අසාමාන්‍ය රුධිර වහනයන් ඇතුළත් වේ.<ref name="Women2014Men" /> අනෙකුත් සතුන්ගේ ඔසප් වීම ප්‍රයිමේටාවන් ( වානරයන් සහ වඳුරන් ) තුළ සිදු වේ.<ref name="Kris2013">{{උපන්‍යාස පොත|last=Kristin H. Lopez|title=Human Reproductive Biology|date=2013|publisher=Academic Press|isbn=9780123821850|page=53|url=https://books.google.com/books?id=M4kEdSnS-pkC&pg=PA53|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150621165031/https://books.google.ca/books?id=M4kEdSnS-pkC&pg=PA53|archive-date=21 June 2015|df=dmy-all}}</ref><ref>{{Cite journal|vauthors=Martin RD|title=The evolution of human reproduction: a primatological perspective|journal=American Journal of Physical Anthropology|volume=Suppl 45|pages=59–84|year=2007|pmid=18046752|doi=10.1002/ajpa.20734}}</ref> [[ඔසප් චක්‍ර|ඔසප් චක්‍රය]] ඇති වන්නේ හෝමෝනවල ඉහළ යාම සහ පහළ යාම හේතුවෙනි.<ref name="Women2014Men" /> මෙම චක්‍රය ගර්භාෂයේ ශ්ලේෂ්මල පටලය ඝන වීමට සහ ඩිම්බයක් වර්ධනය වීමට හේතු වේ, ( [[ගර්භනීභාවය|ගර්භණීභාවය]] සඳහා අවශ්‍ය වේ).<ref name="Women2014Men" /> චක්‍රයේ දහහතර වන දින පමණ ඩිම්බකෝෂයකින් ඩිම්බය මුදා හරිනු ලැබේ; ගර්භාෂයේ ඝන වූ ශ්ලේෂ්මලක පටලය අධිරෝපණයෙන් පසු කලලයට [[පෝෂක පදාර්ථ|පෝෂ්‍ය පදාර්ථ]] සපයයි.<ref name="Women2014Men" /> අධිරෝපණය සිදු නොවන්නේ නම්, ගර්භාෂ ආස්තරය ඔසප් වීම ලෙසින් මුදා හරිනු ලැබේ.<ref name="Women2014Men" /> == ආශ්‍රේයයන් == <references /> {{Reproductive physiology}} {{Menstrual cycle}} {{Authority control}} [[Category:ඔසප් චක්‍රය]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] lwzbcwj7lp397lomn49gfbaxntkalq3 සැකිල්ල:Abnormal clinical and laboratory findings for blood 10 194461 791257 2020-11-08T22:40:52Z en>EmausBot 0 Bot: Fixing double redirect to [[Template:Blood film findings]] 791257 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Blood film findings]] {{Redirect category shell| {{R from move}} }} 4gjhe55emxqz6h67g2ftm7f0geffy3k 791258 791257 2026-05-23T03:00:39Z Lee 85 [[:en:Template:Abnormal_clinical_and_laboratory_findings_for_blood]] වෙතින් එක් සංශෝධනයක් 791257 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Blood film findings]] {{Redirect category shell| {{R from move}} }} 4gjhe55emxqz6h67g2ftm7f0geffy3k ඔසප් වීම 0 194462 791259 2026-05-23T03:00:42Z Yasasuru 23090 [[ආර්තවය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791259 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[ආර්තවය]] bkyqat7tey9icx9nqrki7gbozyyyqby සැකිල්ල:Blood film findings 10 194463 791260 2025-05-09T05:03:29Z en>Imzadi1979 0 Reverted edit by [[Special:Contribs/153.134.176.194|153.134.176.194]] ([[User talk:153.134.176.194|talk]]) to last version by Ruud Buitelaar 791260 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Blood film findings | title = [[Blood smear|Blood film]] findings | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | listclass = hlist | style = | group1 = [[Red blood cell]]s | list1 = {{Navbox|child | group1 = Size | list1 = * [[Anisocytosis]] * [[Macrocytosis]] * [[Microcytosis]] | group2 = Shape | list2 = * [[Poikilocytosis]] * Membrane abnormalities ** [[Acanthocyte]] ** [[Codocyte]] **[[Elliptocyte]] *** [[Hereditary elliptocytosis]] ** [[Spherocytosis|Spherocyte]] *** [[Hereditary spherocytosis]] * [[Dacrocyte]] * [[Echinocyte]] * [[Schistocyte]] * [[Degmacyte]] * Sickle cell/drepanocyte ** [[Sickle cell disease]] * Stomatocyte ** [[Hereditary stomatocytosis]] | group3 = Colour | list3 = * [[Anisochromia]] * [[Hypochromic anemia]] * [[Polychromasia]] | group4 = [[Inclusion bodies]] | list4 = * Developmental ** [[Howell–Jolly body]] ** [[Basophilic stippling]] ** [[Pappenheimer bodies]] ** [[Cabot rings]] * Hemoglobin precipitation ** [[Heinz body]] | group5 = Other | list5 = * [[Haemoconia]] * [[Red cell agglutination]] * [[Rouleaux]] }} | group2 = [[White blood cell]]s | list2 = {{Navbox|child | group1 = [[Lymphocyte]]s | list1 = * [[Reactive lymphocyte]] * [[Chronic lymphocytic leukemia|Smudge cell]] ** [[Russell bodies]] | group2 = [[Granulocyte]]s | list2 = * [[Hypersegmented neutrophil]] ** [[Arneth count]] * [[Pelger–Huët anomaly]] * [[Döhle bodies]] * [[Toxic granulation]] * [[Toxic vacuolation]] * [[Critical green inclusion]] * [[Alder–Reilly anomaly]] * [[Jordans' anomaly]] * [[Left shift (medicine)|Left shift]] |group3= Other |list3= * [[Auer rod]] }} }}<noinclude> {{Documentation|content= {{collapsible option}} [[Category:Medical condition templates]] }}</noinclude> qs3nip2sqlgebts72ckd3hl8welsjot 791261 791260 2026-05-23T03:00:55Z Lee 85 [[:en:Template:Blood_film_findings]] වෙතින් එක් සංශෝධනයක් 791260 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Blood film findings | title = [[Blood smear|Blood film]] findings | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | listclass = hlist | style = | group1 = [[Red blood cell]]s | list1 = {{Navbox|child | group1 = Size | list1 = * [[Anisocytosis]] * [[Macrocytosis]] * [[Microcytosis]] | group2 = Shape | list2 = * [[Poikilocytosis]] * Membrane abnormalities ** [[Acanthocyte]] ** [[Codocyte]] **[[Elliptocyte]] *** [[Hereditary elliptocytosis]] ** [[Spherocytosis|Spherocyte]] *** [[Hereditary spherocytosis]] * [[Dacrocyte]] * [[Echinocyte]] * [[Schistocyte]] * [[Degmacyte]] * Sickle cell/drepanocyte ** [[Sickle cell disease]] * Stomatocyte ** [[Hereditary stomatocytosis]] | group3 = Colour | list3 = * [[Anisochromia]] * [[Hypochromic anemia]] * [[Polychromasia]] | group4 = [[Inclusion bodies]] | list4 = * Developmental ** [[Howell–Jolly body]] ** [[Basophilic stippling]] ** [[Pappenheimer bodies]] ** [[Cabot rings]] * Hemoglobin precipitation ** [[Heinz body]] | group5 = Other | list5 = * [[Haemoconia]] * [[Red cell agglutination]] * [[Rouleaux]] }} | group2 = [[White blood cell]]s | list2 = {{Navbox|child | group1 = [[Lymphocyte]]s | list1 = * [[Reactive lymphocyte]] * [[Chronic lymphocytic leukemia|Smudge cell]] ** [[Russell bodies]] | group2 = [[Granulocyte]]s | list2 = * [[Hypersegmented neutrophil]] ** [[Arneth count]] * [[Pelger–Huët anomaly]] * [[Döhle bodies]] * [[Toxic granulation]] * [[Toxic vacuolation]] * [[Critical green inclusion]] * [[Alder–Reilly anomaly]] * [[Jordans' anomaly]] * [[Left shift (medicine)|Left shift]] |group3= Other |list3= * [[Auer rod]] }} }}<noinclude> {{Documentation|content= {{collapsible option}} [[Category:Medical condition templates]] }}</noinclude> qs3nip2sqlgebts72ckd3hl8welsjot මාස් ශුද්ධිය 0 194464 791262 2026-05-23T03:01:01Z Yasasuru 23090 [[ආර්තවය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791262 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[ආර්තවය]] bkyqat7tey9icx9nqrki7gbozyyyqby Menstruation 0 194465 791263 2026-05-23T03:01:17Z Yasasuru 23090 [[ආර්තවය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791263 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[ආර්තවය]] bkyqat7tey9icx9nqrki7gbozyyyqby සැකිල්ල:Hematology blood tests 10 194466 791264 2026-04-25T17:01:10Z en>GobsPint 0 [[Hematology analyzer]] 791264 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Hematology blood tests | title = [[Hematology]] [[blood test]]s | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | listclass = hlist | group1 = [[Complete blood count]] | list1 = * [[Hemoglobin]] * [[Hematocrit]] * [[Red blood cell|Red blood cell count]] ** [[Red blood cell indices]] *** [[Mean corpuscular hemoglobin]] *** [[Mean corpuscular hemoglobin concentration]] *** [[Mean corpuscular volume]] *** [[Red blood cell distribution width]] * [[White blood cell count]] ** [[White blood cell differential]] ** [[Absolute neutrophil count]] * [[Platelet count]] ** [[Mean platelet volume]] * [[Reticulocyte count]] ** [[Reticulocyte index]] | group2 = Other tests of [[red blood cells]] | list2 = * [[Blood volume]] ** [[Total blood volume]] (TBV) ** [[Plasma volume]] (PV) ** [[Red cell volume]] (RCV) * [[Fetal hemoglobin]] ** [[Apt–Downey test]] ** [[Kleihauer–Betke test]] * [[Hemoglobinopathy]] testing ** [[Hemoglobin electrophoresis]] ** [[Sickle solubility test]] ** [[Mentzer index]] * [[Erythrocyte sedimentation rate]] * [[Haptoglobin#Test_protocol|Haptoglobin]] * [[Monocyte distribution width]] (MDW) * [[Osmotic fragility]] | group3 = [[Coagulation]] | list3 = * [[Clotting factors]] ** [[Prothrombin time]] ** [[Partial thromboplastin time]] ** [[Thrombin time]] ** [[Activated clotting time]] ** [[Fibrinogen#Laboratory_tests|Fibrinogen]] * [[Bleeding time]] * ''animal enzyme'' ** [[Reptilase time]] ** [[Ecarin clotting time]] ** [[Dilute Russell's viper venom time]] * [[Thrombin generation assay]] ** [[Calibrated automated thrombogram]] ** [[ST Genesia|ST Genesia-based test]] * [[Thromboelastography]] ** [[Thrombodynamics test]] * [[Overall hemostatic potential]] * [[Coagulation activation marker]]s ** [[Prothrombin fragments 1+2]] ** [[Thrombin–antithrombin complex]] ** [[Fibrinopeptide A]] ** [[Fibrin monomer]]s ** [[Activated protein C–protein C inhibitor]] * [[Fibrinolysis]] ** [[Euglobulin lysis time]] ** [[D-Dimer]] ** [[Plasmin-α2-antiplasmin complex|Plasmin-α<sub>2</sub>-antiplasmin complex]] * [[Von Willebrand factor]] * [[Ristocetin-induced platelet aggregation]] * [[Activated protein C resistance test]] ** [[aPTT-based activated protein C resistance test]] ** [[ETP-based activated protein C resistance test]] | group5 = Other | list5 = * [[Blood film]] * [[Hemorheology|Blood viscosity]] * [[Hematology analyzer]] * [[Nitro blue tetrazolium chloride|Nitro blue tetrazolium chloride test]] * [[Flow cytometry]] ** [[Immunophenotyping]] }}<noinclude> {{collapsible option}} [[Category:Blood tests]] [[Category:Medicine procedure templates]] </noinclude> gl8gm7a4qo5pa6x6nunpi5598hkd7zk 791265 791264 2026-05-23T03:01:24Z Lee 85 [[:en:Template:Hematology_blood_tests]] වෙතින් එක් සංශෝධනයක් 791264 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Hematology blood tests | title = [[Hematology]] [[blood test]]s | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | listclass = hlist | group1 = [[Complete blood count]] | list1 = * [[Hemoglobin]] * [[Hematocrit]] * [[Red blood cell|Red blood cell count]] ** [[Red blood cell indices]] *** [[Mean corpuscular hemoglobin]] *** [[Mean corpuscular hemoglobin concentration]] *** [[Mean corpuscular volume]] *** [[Red blood cell distribution width]] * [[White blood cell count]] ** [[White blood cell differential]] ** [[Absolute neutrophil count]] * [[Platelet count]] ** [[Mean platelet volume]] * [[Reticulocyte count]] ** [[Reticulocyte index]] | group2 = Other tests of [[red blood cells]] | list2 = * [[Blood volume]] ** [[Total blood volume]] (TBV) ** [[Plasma volume]] (PV) ** [[Red cell volume]] (RCV) * [[Fetal hemoglobin]] ** [[Apt–Downey test]] ** [[Kleihauer–Betke test]] * [[Hemoglobinopathy]] testing ** [[Hemoglobin electrophoresis]] ** [[Sickle solubility test]] ** [[Mentzer index]] * [[Erythrocyte sedimentation rate]] * [[Haptoglobin#Test_protocol|Haptoglobin]] * [[Monocyte distribution width]] (MDW) * [[Osmotic fragility]] | group3 = [[Coagulation]] | list3 = * [[Clotting factors]] ** [[Prothrombin time]] ** [[Partial thromboplastin time]] ** [[Thrombin time]] ** [[Activated clotting time]] ** [[Fibrinogen#Laboratory_tests|Fibrinogen]] * [[Bleeding time]] * ''animal enzyme'' ** [[Reptilase time]] ** [[Ecarin clotting time]] ** [[Dilute Russell's viper venom time]] * [[Thrombin generation assay]] ** [[Calibrated automated thrombogram]] ** [[ST Genesia|ST Genesia-based test]] * [[Thromboelastography]] ** [[Thrombodynamics test]] * [[Overall hemostatic potential]] * [[Coagulation activation marker]]s ** [[Prothrombin fragments 1+2]] ** [[Thrombin–antithrombin complex]] ** [[Fibrinopeptide A]] ** [[Fibrin monomer]]s ** [[Activated protein C–protein C inhibitor]] * [[Fibrinolysis]] ** [[Euglobulin lysis time]] ** [[D-Dimer]] ** [[Plasmin-α2-antiplasmin complex|Plasmin-α<sub>2</sub>-antiplasmin complex]] * [[Von Willebrand factor]] * [[Ristocetin-induced platelet aggregation]] * [[Activated protein C resistance test]] ** [[aPTT-based activated protein C resistance test]] ** [[ETP-based activated protein C resistance test]] | group5 = Other | list5 = * [[Blood film]] * [[Hemorheology|Blood viscosity]] * [[Hematology analyzer]] * [[Nitro blue tetrazolium chloride|Nitro blue tetrazolium chloride test]] * [[Flow cytometry]] ** [[Immunophenotyping]] }}<noinclude> {{collapsible option}} [[Category:Blood tests]] [[Category:Medicine procedure templates]] </noinclude> gl8gm7a4qo5pa6x6nunpi5598hkd7zk සැකිල්ල:Diseases of RBCs 10 194467 791266 2021-07-11T10:23:32Z en>Spicy 0 add Hb C 791266 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Diseases of RBCs | title = [[Hematologic disease|Diseases]] of [[red blood cell]]s | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | listclass = hlist | group1 = ↑ | list1 = {{Navbox|subgroup | group1 = [[Polycythemia]] | list1 = * [[Polycythemia vera]] }} | group2 = ↓ | list2 = {{Navbox|subgroup | group1 = [[Anemia]] | list1 = {{Navbox|subgroup | evenodd = swap | group1 = [[Nutritional anemia|Nutritional]] | list1 = * [[Microcytic anemia|Micro-]]: [[Iron-deficiency anemia]] ** [[Plummer–Vinson syndrome]] * [[Macrocytic anemia|Macro-]]: [[Megaloblastic anemia]] ** [[Pernicious anemia]] | group2 = [[Hemolytic anemia|Hemolytic]]<br />(mostly [[Normocytic anemia|normo-]]) | list2 = {{Navbox|subgroup | group1 = [[Congenital hemolytic anemia|Hereditary]] | list1 = * ''[[enzymopathy]]:'' [[Glucose-6-phosphate dehydrogenase deficiency]] * ''[[glycolysis]]'' ** [[pyruvate kinase deficiency]] ** [[triosephosphate isomerase deficiency]] ** [[hexokinase deficiency]] * ''[[hemoglobinopathy]]:'' [[Thalassemia]] ** [[Alpha-thalassemia|alpha]] ** [[Beta thalassemia|beta]] ** [[Delta-thalassemia|delta]] * [[Sickle cell disease]]/[[Sickle cell trait|trait]] * [[Hemoglobin C disease]] * ''[[Red blood cell#Membranes and surface proteins|membrane]]:'' [[Hereditary spherocytosis]] ** [[Minkowski–Chauffard syndrome]] * [[Hereditary elliptocytosis]] ** [[Southeast Asian ovalocytosis]] * [[Hereditary stomatocytosis]] | group2 = [[Acquired hemolytic anemia|Acquired]] | list2 ={{Navbox|subgroup | group1= [[Autoimmune hemolytic anemia|AIHA]] | list1= * [[Warm antibody autoimmune hemolytic anemia]] * [[Cold agglutinin disease]] * [[Donath–Landsteiner hemolytic anemia]] ** [[Paroxysmal cold hemoglobinuria]] * [[Mixed autoimmune hemolytic anemia]] }} * ''[[Red blood cell#Membranes and surface proteins|membrane]]'' ** [[paroxysmal nocturnal hemoglobinuria]] * [[Microangiopathic hemolytic anemia]] * [[Thrombotic microangiopathy]] ** [[Hemolytic–uremic syndrome]] * [[Drug-induced autoimmune hemolytic anemia|Drug-induced autoimmune]] * [[Drug-induced nonautoimmune hemolytic anemia|Drug-induced nonautoimmune]] * [[Hemolytic disease of the newborn]] }} <!-- group3 omitted to preserve alternating striping --> | group4 = [[Aplastic anemia|Aplastic]]<br />(mostly [[Normocytic anemia|normo-]]) | list4 = * [[Congenital hypoplastic anemia|Hereditary]]: [[Fanconi anemia]] * [[Diamond–Blackfan anemia]] * Acquired: [[Pure red cell aplasia]] * [[Sideroblastic anemia]] * [[Myelophthisic anemia|Myelophthisic]] | group5 = [[Red blood cell indices|Blood tests]] | list5 = * ''[[Mean corpuscular volume]]'' ** [[Normocytic anemia|normocytic]] ** [[Microcytic anemia|microcytic]] ** [[Macrocytic anemia|macrocytic]] * ''[[Mean corpuscular hemoglobin concentration]]'' ** [[Normochromic anemia|normochromic]] ** [[Hypochromic anemia|hypochromic]] }} <!-- group2 omitted to preserve alternating striping --> | group3 = Other | list3 = * [[Methemoglobinemia]] * [[Sulfhemoglobinemia]] * [[Reticulocytopenia]] * [[Hereditary persistence of fetal hemoglobin]] }} }} <noinclude> {{collapsible option}} [[Category:Blood cells]] [[Category:Hematologic disease and disorder templates]] </noinclude> 0qsiqyc1s6n0k9dh3it49jexh1jylae 791267 791266 2026-05-23T03:01:47Z Lee 85 [[:en:Template:Diseases_of_RBCs]] වෙතින් එක් සංශෝධනයක් 791266 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Diseases of RBCs | title = [[Hematologic disease|Diseases]] of [[red blood cell]]s | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | listclass = hlist | group1 = ↑ | list1 = {{Navbox|subgroup | group1 = [[Polycythemia]] | list1 = * [[Polycythemia vera]] }} | group2 = ↓ | list2 = {{Navbox|subgroup | group1 = [[Anemia]] | list1 = {{Navbox|subgroup | evenodd = swap | group1 = [[Nutritional anemia|Nutritional]] | list1 = * [[Microcytic anemia|Micro-]]: [[Iron-deficiency anemia]] ** [[Plummer–Vinson syndrome]] * [[Macrocytic anemia|Macro-]]: [[Megaloblastic anemia]] ** [[Pernicious anemia]] | group2 = [[Hemolytic anemia|Hemolytic]]<br />(mostly [[Normocytic anemia|normo-]]) | list2 = {{Navbox|subgroup | group1 = [[Congenital hemolytic anemia|Hereditary]] | list1 = * ''[[enzymopathy]]:'' [[Glucose-6-phosphate dehydrogenase deficiency]] * ''[[glycolysis]]'' ** [[pyruvate kinase deficiency]] ** [[triosephosphate isomerase deficiency]] ** [[hexokinase deficiency]] * ''[[hemoglobinopathy]]:'' [[Thalassemia]] ** [[Alpha-thalassemia|alpha]] ** [[Beta thalassemia|beta]] ** [[Delta-thalassemia|delta]] * [[Sickle cell disease]]/[[Sickle cell trait|trait]] * [[Hemoglobin C disease]] * ''[[Red blood cell#Membranes and surface proteins|membrane]]:'' [[Hereditary spherocytosis]] ** [[Minkowski–Chauffard syndrome]] * [[Hereditary elliptocytosis]] ** [[Southeast Asian ovalocytosis]] * [[Hereditary stomatocytosis]] | group2 = [[Acquired hemolytic anemia|Acquired]] | list2 ={{Navbox|subgroup | group1= [[Autoimmune hemolytic anemia|AIHA]] | list1= * [[Warm antibody autoimmune hemolytic anemia]] * [[Cold agglutinin disease]] * [[Donath–Landsteiner hemolytic anemia]] ** [[Paroxysmal cold hemoglobinuria]] * [[Mixed autoimmune hemolytic anemia]] }} * ''[[Red blood cell#Membranes and surface proteins|membrane]]'' ** [[paroxysmal nocturnal hemoglobinuria]] * [[Microangiopathic hemolytic anemia]] * [[Thrombotic microangiopathy]] ** [[Hemolytic–uremic syndrome]] * [[Drug-induced autoimmune hemolytic anemia|Drug-induced autoimmune]] * [[Drug-induced nonautoimmune hemolytic anemia|Drug-induced nonautoimmune]] * [[Hemolytic disease of the newborn]] }} <!-- group3 omitted to preserve alternating striping --> | group4 = [[Aplastic anemia|Aplastic]]<br />(mostly [[Normocytic anemia|normo-]]) | list4 = * [[Congenital hypoplastic anemia|Hereditary]]: [[Fanconi anemia]] * [[Diamond–Blackfan anemia]] * Acquired: [[Pure red cell aplasia]] * [[Sideroblastic anemia]] * [[Myelophthisic anemia|Myelophthisic]] | group5 = [[Red blood cell indices|Blood tests]] | list5 = * ''[[Mean corpuscular volume]]'' ** [[Normocytic anemia|normocytic]] ** [[Microcytic anemia|microcytic]] ** [[Macrocytic anemia|macrocytic]] * ''[[Mean corpuscular hemoglobin concentration]]'' ** [[Normochromic anemia|normochromic]] ** [[Hypochromic anemia|hypochromic]] }} <!-- group2 omitted to preserve alternating striping --> | group3 = Other | list3 = * [[Methemoglobinemia]] * [[Sulfhemoglobinemia]] * [[Reticulocytopenia]] * [[Hereditary persistence of fetal hemoglobin]] }} }} <noinclude> {{collapsible option}} [[Category:Blood cells]] [[Category:Hematologic disease and disorder templates]] </noinclude> 0qsiqyc1s6n0k9dh3it49jexh1jylae 791369 791267 2026-05-23T07:35:35Z Yasasuru 23090 791369 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Diseases of RBCs | title = [[රතු රුධිර සෛල]]වල [[රුධිර රෝග|රෝග]] | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | listclass = hlist | group1 = ↑ | list1 = {{Navbox|subgroup | group1 = [[Polycythemia]] | list1 = * [[Polycythemia vera]] }} | group2 = ↓ | list2 = {{Navbox|subgroup | group1 = [[රක්තහීනතාවය]] | list1 = {{Navbox|subgroup | evenodd = swap | group1 = [[Nutritional anemia|Nutritional]] | list1 = * [[Microcytic anemia|Micro-]]: [[Iron-deficiency anemia]] ** [[Plummer–Vinson syndrome]] * [[Macrocytic anemia|Macro-]]: [[Megaloblastic anemia]] ** [[Pernicious anemia]] | group2 = [[Hemolytic anemia|Hemolytic]]<br />(mostly [[Normocytic anemia|normo-]]) | list2 = {{Navbox|subgroup | group1 = [[Congenital hemolytic anemia|Hereditary]] | list1 = * ''[[enzymopathy]]:'' [[Glucose-6-phosphate dehydrogenase deficiency]] * ''[[glycolysis]]'' ** [[pyruvate kinase deficiency]] ** [[triosephosphate isomerase deficiency]] ** [[hexokinase deficiency]] * ''[[hemoglobinopathy]]:'' [[Thalassemia]] ** [[Alpha-thalassemia|alpha]] ** [[Beta thalassemia|beta]] ** [[Delta-thalassemia|delta]] * [[Sickle cell disease]]/[[Sickle cell trait|trait]] * [[Hemoglobin C disease]] * ''[[Red blood cell#Membranes and surface proteins|membrane]]:'' [[Hereditary spherocytosis]] ** [[Minkowski–Chauffard syndrome]] * [[Hereditary elliptocytosis]] ** [[Southeast Asian ovalocytosis]] * [[Hereditary stomatocytosis]] | group2 = [[Acquired hemolytic anemia|Acquired]] | list2 ={{Navbox|subgroup | group1= [[Autoimmune hemolytic anemia|AIHA]] | list1= * [[Warm antibody autoimmune hemolytic anemia]] * [[Cold agglutinin disease]] * [[Donath–Landsteiner hemolytic anemia]] ** [[Paroxysmal cold hemoglobinuria]] * [[Mixed autoimmune hemolytic anemia]] }} * ''[[Red blood cell#Membranes and surface proteins|membrane]]'' ** [[paroxysmal nocturnal hemoglobinuria]] * [[Microangiopathic hemolytic anemia]] * [[Thrombotic microangiopathy]] ** [[Hemolytic–uremic syndrome]] * [[Drug-induced autoimmune hemolytic anemia|Drug-induced autoimmune]] * [[Drug-induced nonautoimmune hemolytic anemia|Drug-induced nonautoimmune]] * [[Hemolytic disease of the newborn]] }} <!-- group3 omitted to preserve alternating striping --> | group4 = [[Aplastic anemia|Aplastic]]<br />(mostly [[Normocytic anemia|normo-]]) | list4 = * [[Congenital hypoplastic anemia|Hereditary]]: [[Fanconi anemia]] * [[Diamond–Blackfan anemia]] * Acquired: [[Pure red cell aplasia]] * [[Sideroblastic anemia]] * [[Myelophthisic anemia|Myelophthisic]] | group5 = [[Red blood cell indices|Blood tests]] | list5 = * ''[[Mean corpuscular volume]]'' ** [[Normocytic anemia|normocytic]] ** [[Microcytic anemia|microcytic]] ** [[Macrocytic anemia|macrocytic]] * ''[[Mean corpuscular hemoglobin concentration]]'' ** [[Normochromic anemia|normochromic]] ** [[Hypochromic anemia|hypochromic]] }} <!-- group2 omitted to preserve alternating striping --> | group3 = Other | list3 = * [[Methemoglobinemia]] * [[Sulfhemoglobinemia]] * [[Reticulocytopenia]] * [[Hereditary persistence of fetal hemoglobin]] }} }} <noinclude> {{collapsible option}} [[Category:Blood cells]] [[Category:Hematologic disease and disorder templates]] </noinclude> f0fteoiqtkaikje9l9ipm13dvum74lp සැකිල්ල:Diseases of megakaryocytes 10 194468 791270 2020-07-16T03:02:51Z en>Tom (LT) 0 Tom (LT) moved page [[Template:Diseases of megakaryocytes]] to [[Template:Bleeding and clotting disorders]]: Better reflect scope of template 791270 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Bleeding and clotting disorders]] {{Redirect category shell| {{R from move}} }} jyjhnfhtqreo3u6w7u5u6b3blhgt63h 791271 791270 2026-05-23T03:03:30Z Lee 85 [[:en:Template:Diseases_of_megakaryocytes]] වෙතින් එක් සංශෝධනයක් 791270 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Bleeding and clotting disorders]] {{Redirect category shell| {{R from move}} }} jyjhnfhtqreo3u6w7u5u6b3blhgt63h ගයාන් ගුණවර්ධන 0 194469 791272 2026-05-23T03:03:42Z Botempa 70735 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1355546753|Gayan Gunawardana]]" 791272 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා | name = Gayan Gunawardana<br />ගයාන් ගුණවර්ධන | image = | caption = | birth_name = ගයාන් ගුණවර්ධන | birth_date = {{Birth date and age|1992|8|14|df=yes}} | birth_place = [[Colombo]], Sri Lanka | citizenship = ශ්‍රී ලාංකික | education = ​[[Royal Institute International School]] | occupation = ගායකයෙක්, නලුවෙක්, ටෙලිවිෂන් නිවේදකයෙක් | years_active = 2008–present | known_for = Music and television acting | spouse = Poojani Bhagya | father = [[Nuwan Gunawardana]] }} '''ගයාන් ගුණවර්ධන''' (උපත 1992 අගෝස්තු 14) යනු ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෙකු, රංගන ශිල්පියෙකු සහ රූපවාහිනී නිවේදකයෙකි. ඔහු ප්‍රවීණ ගායන ශිල්පී [[නුවන් ගුණවර්ධන]] මහතාගේ පුත්‍රයා වේ . ගුණවර්ධන ''පාර දිගේ'', ''හුස්මක් තරම්'', ''අහස් මාලිගා'' ඇතුළු රූපවාහිනී ටෙලි නාට්‍ය කිහිපයකම රඟපා ඇත. <ref name="SundayTimes">{{Cite news|url=https://www.sundaytimes.lk/220213/magazine/gayan-gunawardana-versatility-is-his-brand-name-472127.html|title=Gayan Gunawardana: Versatility is his brand name|date=13 February 2022|work=[[The Sunday Times (Sri Lanka)|The Sunday Times]]|access-date=20 May 2026}}</ref> <ref name="TheMorning">{{Cite news|url=https://www.themorning.lk/articles/7waZ2P9q1TB6ayUHagwZ|title='Thaththai Puthai' returns|date=17 November 2023|work=The Morning|access-date=20 May 2026}}</ref> == ළමා අවධිය == ගයාන් ගුණවර්ධන කොළඹ උපත ලැබූ අතර රෝයල් ඉන්ස්ටිටියුට් ජාත්‍යන්තර පාසලේ අධ්‍යාපනය ලැබීය. ඔහු නුවන් ගුණවර්ධන සහ රමෝනා ගුණවර්ධනගේ පුත්‍රයාය. <ref name="TheMorning">{{Cite news|url=https://www.themorning.lk/articles/7waZ2P9q1TB6ayUHagwZ|title='Thaththai Puthai' returns|date=17 November 2023|work=The Morning|access-date=20 May 2026}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">[https://www.themorning.lk/articles/7waZ2P9q1TB6ayUHagwZ "'Thaththai Puthai' returns"]. ''The Morning''. 17 November 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">20 May</span> 2026</span>.</cite></ref> ඔහුගේ පියා ශ්‍රී ලංකික සංගීත ක්ෂේත්‍රයේ කැපී පෙනෙන චරිතයකි. <ref name="Deshaya1">{{Cite news|url=http://www.deshaya.lk|title=Aya Eda Thaththage Asawa Idukarayi - Gayan Gunawardana|date=2024|work=Deshaya|access-date=20 May 2026}}</ref> == පෞද්ගලික ජීවිතය == ගුණවර්ධන ශ්‍රීලංකාවේ මාධ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේම නියැලී සිටින පූජනි භාග්‍යා සමඟ විවාහ වී සිටියි.<ref name="Lankadeepa1">{{Cite news|url=https://www.lankadeepa.lk|title=Janam Janam Geethaya Kiyana Ape Kollek|date=2024|work=[[Lankadeepa]]|access-date=20 May 2026}}</ref> <ref name="Lankadeepa2">{{Cite news|url=https://www.lankadeepa.lk|title=Ape Gedara Avurudu Sathutinma Gevune Thaththa Hitapu Kale|date=2024|work=[[Lankadeepa]]|access-date=20 May 2026}}</ref> == වෘත්තීය ජීවිතය == ඔහු තම පියාගේ වෘත්තීය මාවත අනුගමනය කරමින් ගායන ශිල්පියෙකු ලෙස විනෝදාස්වාද ක්ෂේත්‍රයට පිවිසියේය. පසුව ඔහු [[ස්වර්ණවාහිනී]], [[හිරු ටීවී]] සහ ටීවී දෙරණ වැනි ජාලවල රංගනය සහ රූපවාහිනී වැඩසටහන් මෙහෙයවීම දක්වා ව්‍යාප්ත විය. <ref name="Deshaya2">{{Cite news|url=http://www.deshaya.lk|title=Maru Puthe Kiyalamayi Thaththa Kiyanne|date=2024|work=Deshaya|access-date=20 May 2026}}</ref> ඔහු තම සංගීත සහ රංගන ව්‍යාපෘති සම්බන්ධයෙන් මාධ්‍ය වාර්තාකරණයේ ද කැපී පෙනුණි. <ref name="Siyatha">{{Cite news|url=https://siyatha.lk|title=Gayan Gunawardana Upandina Samaruve Mehemath|date=2023-08-27|work=Siyatha|access-date=20 May 2026}}</ref> == චිත්‍රපටකරණය == {| class="wikitable sortable" !වර්ෂය ! ටෙලිනාට්‍යය ! භූමිකාව ! නාලිකාව |- | 2017 | ''හිතුවක්කාරයා'' | | [[TV 1|රූපවාහිනිය 1]] |- | 2018 | ''අහස් මාලිගා'' | | [[හිරු ටීවී]] |- | 2019 | ''හුස්මක් තාරාමතා'' | | [[හිරු ටීවී]] |- | 2020 | ''අසන්වර වාසක්'' | | අයිටීඑන් |- | 2020 | ''අපි අපේ'' | | [[සිරස රූපවාහිනීය|සිරස ටීවී]] |- | 2021 | ''පාර දිගේ'' | භානුක | [[ස්වර්ණවාහිනී]] |- | 2023 | ''සීසර්ලා'' | | ටීවී දෙරණ |- | 2023 | ''අපි එකා රානේ'' | | ටීවී දෙරණ |- | 2025 | ''මහාරාණි'' | ප්‍රධාන නළුවා | ටීවී දෙරණ |} == ප්‍රසංග == * ඊළඟ පරම්පරාවේ ගායකයෝ (2017) ප්‍රවීණ සංගීතඥයින් සහ ඔවුන්ගේ දරුවන් සහභාගී වන බී එම් සී එච් හිදී පැවති පුණ්‍ය ප්‍රසංග මාලාවකි. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title='Next Gen': well-known singers and their children on a charitable cause |url=http://www.sundaytimes.lk/170101/magazine/next-gen-well-known-singers-and-their-children-on-a-charitable-cause-222009.html |access-date=2026-05-20 |website=The Sunday Times Sri Lanka}}</ref> * '''තාත්තයි පුතයි''' (2018, 2022) ඔහුගේ පියා වන ප්‍රවීණ ගායක [[නුවන් ගුණවර්ධන]] සමඟ සහයෝගී ප්‍රසංග මාලාවක් <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2023-11-17 |title='Thaththai Puthai' returns |url=https://themorning.lk//articles/7waZ2P9q1TB6ayUHagwZ |access-date=2026-05-20 |website=Latest in the News Sphere {{!}} The Morning}}</ref> == ඩිස්කෝග්‍රැෆි == === ඒකල ගීත === * ''අයෙමත් එනාවදෝ ඔයා'' * ''ඔබ වෙනුවෙන්'' * ''ඉසබෙලා'' * ''පූජානියේ'' * ''හිතේ කතාවේ'' <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} [[ප්‍රවර්ගය:1992 උපත්]] [[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]] [[ප්‍රවර්ගය:Articles with hCards]] 6qzq53dxneojrv3y2yteaefvugpount 791278 791272 2026-05-23T03:04:54Z Botempa 70735 /* */ Fixed 791278 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා | name = Gayan Gunawardana<br />ගයාන් ගුණවර්ධන | image = | caption = | birth_name = ගයාන් ගුණවර්ධන | birth_date = {{Birth date and age|1992|8|14|df=yes}} | birth_place = [[Colombo]], Sri Lanka | citizenship = ශ්‍රී ලාංකික | education = ​[[Royal Institute International School]] | occupation = ගායකයෙක්, නලුවෙක්, ටෙලිවිෂන් නිවේදකයෙක් | years_active = 2008–present | known_for = Music and television acting | spouse = Poojani Bhagya | father = [[නුවන් ගුණවර්ධන]] }} '''ගයාන් ගුණවර්ධන''' (උපත 1992 අගෝස්තු 14) යනු ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෙකු, රංගන ශිල්පියෙකු සහ රූපවාහිනී නිවේදකයෙකි. ඔහු ප්‍රවීණ ගායන ශිල්පී [[නුවන් ගුණවර්ධන]] මහතාගේ පුත්‍රයා වේ . ගුණවර්ධන ''පාර දිගේ'', ''හුස්මක් තරම්'', ''අහස් මාලිගා'' ඇතුළු රූපවාහිනී ටෙලි නාට්‍ය කිහිපයකම රඟපා ඇත. <ref name="SundayTimes">{{Cite news|url=https://www.sundaytimes.lk/220213/magazine/gayan-gunawardana-versatility-is-his-brand-name-472127.html|title=Gayan Gunawardana: Versatility is his brand name|date=13 February 2022|work=[[The Sunday Times (Sri Lanka)|The Sunday Times]]|access-date=20 May 2026}}</ref> <ref name="TheMorning">{{Cite news|url=https://www.themorning.lk/articles/7waZ2P9q1TB6ayUHagwZ|title='Thaththai Puthai' returns|date=17 November 2023|work=The Morning|access-date=20 May 2026}}</ref> == ළමා අවධිය == ගයාන් ගුණවර්ධන කොළඹ උපත ලැබූ අතර රෝයල් ඉන්ස්ටිටියුට් ජාත්‍යන්තර පාසලේ අධ්‍යාපනය ලැබීය. ඔහු නුවන් ගුණවර්ධන සහ රමෝනා ගුණවර්ධනගේ පුත්‍රයාය. <ref name="TheMorning">{{Cite news|url=https://www.themorning.lk/articles/7waZ2P9q1TB6ayUHagwZ|title='Thaththai Puthai' returns|date=17 November 2023|work=The Morning|access-date=20 May 2026}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">[https://www.themorning.lk/articles/7waZ2P9q1TB6ayUHagwZ "'Thaththai Puthai' returns"]. ''The Morning''. 17 November 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">20 May</span> 2026</span>.</cite></ref> ඔහුගේ පියා ශ්‍රී ලංකික සංගීත ක්ෂේත්‍රයේ කැපී පෙනෙන චරිතයකි. <ref name="Deshaya1">{{Cite news|url=http://www.deshaya.lk|title=Aya Eda Thaththage Asawa Idukarayi - Gayan Gunawardana|date=2024|work=Deshaya|access-date=20 May 2026}}</ref> == පෞද්ගලික ජීවිතය == ගුණවර්ධන ශ්‍රීලංකාවේ මාධ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේම නියැලී සිටින පූජනි භාග්‍යා සමඟ විවාහ වී සිටියි.<ref name="Lankadeepa1">{{Cite news|url=https://www.lankadeepa.lk|title=Janam Janam Geethaya Kiyana Ape Kollek|date=2024|work=[[Lankadeepa]]|access-date=20 May 2026}}</ref> <ref name="Lankadeepa2">{{Cite news|url=https://www.lankadeepa.lk|title=Ape Gedara Avurudu Sathutinma Gevune Thaththa Hitapu Kale|date=2024|work=[[Lankadeepa]]|access-date=20 May 2026}}</ref> == වෘත්තීය ජීවිතය == ඔහු තම පියාගේ වෘත්තීය මාවත අනුගමනය කරමින් ගායන ශිල්පියෙකු ලෙස විනෝදාස්වාද ක්ෂේත්‍රයට පිවිසියේය. පසුව ඔහු [[ස්වර්ණවාහිනී]], [[හිරු ටීවී]] සහ ටීවී දෙරණ වැනි ජාලවල රංගනය සහ රූපවාහිනී වැඩසටහන් මෙහෙයවීම දක්වා ව්‍යාප්ත විය. <ref name="Deshaya2">{{Cite news|url=http://www.deshaya.lk|title=Maru Puthe Kiyalamayi Thaththa Kiyanne|date=2024|work=Deshaya|access-date=20 May 2026}}</ref> ඔහු තම සංගීත සහ රංගන ව්‍යාපෘති සම්බන්ධයෙන් මාධ්‍ය වාර්තාකරණයේ ද කැපී පෙනුණි. <ref name="Siyatha">{{Cite news|url=https://siyatha.lk|title=Gayan Gunawardana Upandina Samaruve Mehemath|date=2023-08-27|work=Siyatha|access-date=20 May 2026}}</ref> == චිත්‍රපටකරණය == {| class="wikitable sortable" !වර්ෂය ! ටෙලිනාට්‍යය ! භූමිකාව ! නාලිකාව |- | 2017 | ''හිතුවක්කාරයා'' | | [[TV 1|රූපවාහිනිය 1]] |- | 2018 | ''අහස් මාලිගා'' | | [[හිරු ටීවී]] |- | 2019 | ''හුස්මක් තාරාමතා'' | | [[හිරු ටීවී]] |- | 2020 | ''අසන්වර වාසක්'' | | අයිටීඑන් |- | 2020 | ''අපි අපේ'' | | [[සිරස රූපවාහිනීය|සිරස ටීවී]] |- | 2021 | ''පාර දිගේ'' | භානුක | [[ස්වර්ණවාහිනී]] |- | 2023 | ''සීසර්ලා'' | | ටීවී දෙරණ |- | 2023 | ''අපි එකා රානේ'' | | ටීවී දෙරණ |- | 2025 | ''මහාරාණි'' | ප්‍රධාන නළුවා | ටීවී දෙරණ |} == ප්‍රසංග == * ඊළඟ පරම්පරාවේ ගායකයෝ (2017) ප්‍රවීණ සංගීතඥයින් සහ ඔවුන්ගේ දරුවන් සහභාගී වන බී එම් සී එච් හිදී පැවති පුණ්‍ය ප්‍රසංග මාලාවකි. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title='Next Gen': well-known singers and their children on a charitable cause |url=http://www.sundaytimes.lk/170101/magazine/next-gen-well-known-singers-and-their-children-on-a-charitable-cause-222009.html |access-date=2026-05-20 |website=The Sunday Times Sri Lanka}}</ref> * '''තාත්තයි පුතයි''' (2018, 2022) ඔහුගේ පියා වන ප්‍රවීණ ගායක [[නුවන් ගුණවර්ධන]] සමඟ සහයෝගී ප්‍රසංග මාලාවක් <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2023-11-17 |title='Thaththai Puthai' returns |url=https://themorning.lk//articles/7waZ2P9q1TB6ayUHagwZ |access-date=2026-05-20 |website=Latest in the News Sphere {{!}} The Morning}}</ref> == ඩිස්කෝග්‍රැෆි == === ඒකල ගීත === * ''අයෙමත් එනාවදෝ ඔයා'' * ''ඔබ වෙනුවෙන්'' * ''ඉසබෙලා'' * ''පූජානියේ'' * ''හිතේ කතාවේ'' <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} [[ප්‍රවර්ගය:1992 උපත්]] [[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]] [[ප්‍රවර්ගය:Articles with hCards]] gpd5zg3k157n5yfjdaw9uxx1zfzn035 791284 791278 2026-05-23T03:06:08Z Botempa 70735 /* */ Fixed අධ්‍යාපනය 791284 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා | name = Gayan Gunawardana<br />ගයාන් ගුණවර්ධන | image = | caption = | birth_name = ගයාන් ගුණවර්ධන | birth_date = {{Birth date and age|1992|8|14|df=yes}} | birth_place = [[Colombo]], Sri Lanka | citizenship = ශ්‍රී ලාංකික | education = ​රෝයල් ඉන්ස්ටිටියුට් ජාත්‍යන්තර පාසල | occupation = ගායකයෙක්, නලුවෙක්, ටෙලිවිෂන් නිවේදකයෙක් | years_active = 2008–present | known_for = Music and television acting | spouse = Poojani Bhagya | father = [[නුවන් ගුණවර්ධන]] }} '''ගයාන් ගුණවර්ධන''' (උපත 1992 අගෝස්තු 14) යනු ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෙකු, රංගන ශිල්පියෙකු සහ රූපවාහිනී නිවේදකයෙකි. ඔහු ප්‍රවීණ ගායන ශිල්පී [[නුවන් ගුණවර්ධන]] මහතාගේ පුත්‍රයා වේ . ගුණවර්ධන ''පාර දිගේ'', ''හුස්මක් තරම්'', ''අහස් මාලිගා'' ඇතුළු රූපවාහිනී ටෙලි නාට්‍ය කිහිපයකම රඟපා ඇත. <ref name="SundayTimes">{{Cite news|url=https://www.sundaytimes.lk/220213/magazine/gayan-gunawardana-versatility-is-his-brand-name-472127.html|title=Gayan Gunawardana: Versatility is his brand name|date=13 February 2022|work=[[The Sunday Times (Sri Lanka)|The Sunday Times]]|access-date=20 May 2026}}</ref> <ref name="TheMorning">{{Cite news|url=https://www.themorning.lk/articles/7waZ2P9q1TB6ayUHagwZ|title='Thaththai Puthai' returns|date=17 November 2023|work=The Morning|access-date=20 May 2026}}</ref> == ළමා අවධිය == ගයාන් ගුණවර්ධන කොළඹ උපත ලැබූ අතර රෝයල් ඉන්ස්ටිටියුට් ජාත්‍යන්තර පාසලේ අධ්‍යාපනය ලැබීය. ඔහු නුවන් ගුණවර්ධන සහ රමෝනා ගුණවර්ධනගේ පුත්‍රයාය. <ref name="TheMorning">{{Cite news|url=https://www.themorning.lk/articles/7waZ2P9q1TB6ayUHagwZ|title='Thaththai Puthai' returns|date=17 November 2023|work=The Morning|access-date=20 May 2026}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">[https://www.themorning.lk/articles/7waZ2P9q1TB6ayUHagwZ "'Thaththai Puthai' returns"]. ''The Morning''. 17 November 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">20 May</span> 2026</span>.</cite></ref> ඔහුගේ පියා ශ්‍රී ලංකික සංගීත ක්ෂේත්‍රයේ කැපී පෙනෙන චරිතයකි. <ref name="Deshaya1">{{Cite news|url=http://www.deshaya.lk|title=Aya Eda Thaththage Asawa Idukarayi - Gayan Gunawardana|date=2024|work=Deshaya|access-date=20 May 2026}}</ref> == පෞද්ගලික ජීවිතය == ගුණවර්ධන ශ්‍රීලංකාවේ මාධ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේම නියැලී සිටින පූජනි භාග්‍යා සමඟ විවාහ වී සිටියි.<ref name="Lankadeepa1">{{Cite news|url=https://www.lankadeepa.lk|title=Janam Janam Geethaya Kiyana Ape Kollek|date=2024|work=[[Lankadeepa]]|access-date=20 May 2026}}</ref> <ref name="Lankadeepa2">{{Cite news|url=https://www.lankadeepa.lk|title=Ape Gedara Avurudu Sathutinma Gevune Thaththa Hitapu Kale|date=2024|work=[[Lankadeepa]]|access-date=20 May 2026}}</ref> == වෘත්තීය ජීවිතය == ඔහු තම පියාගේ වෘත්තීය මාවත අනුගමනය කරමින් ගායන ශිල්පියෙකු ලෙස විනෝදාස්වාද ක්ෂේත්‍රයට පිවිසියේය. පසුව ඔහු [[ස්වර්ණවාහිනී]], [[හිරු ටීවී]] සහ ටීවී දෙරණ වැනි ජාලවල රංගනය සහ රූපවාහිනී වැඩසටහන් මෙහෙයවීම දක්වා ව්‍යාප්ත විය. <ref name="Deshaya2">{{Cite news|url=http://www.deshaya.lk|title=Maru Puthe Kiyalamayi Thaththa Kiyanne|date=2024|work=Deshaya|access-date=20 May 2026}}</ref> ඔහු තම සංගීත සහ රංගන ව්‍යාපෘති සම්බන්ධයෙන් මාධ්‍ය වාර්තාකරණයේ ද කැපී පෙනුණි. <ref name="Siyatha">{{Cite news|url=https://siyatha.lk|title=Gayan Gunawardana Upandina Samaruve Mehemath|date=2023-08-27|work=Siyatha|access-date=20 May 2026}}</ref> == චිත්‍රපටකරණය == {| class="wikitable sortable" !වර්ෂය ! ටෙලිනාට්‍යය ! භූමිකාව ! නාලිකාව |- | 2017 | ''හිතුවක්කාරයා'' | | [[TV 1|රූපවාහිනිය 1]] |- | 2018 | ''අහස් මාලිගා'' | | [[හිරු ටීවී]] |- | 2019 | ''හුස්මක් තාරාමතා'' | | [[හිරු ටීවී]] |- | 2020 | ''අසන්වර වාසක්'' | | අයිටීඑන් |- | 2020 | ''අපි අපේ'' | | [[සිරස රූපවාහිනීය|සිරස ටීවී]] |- | 2021 | ''පාර දිගේ'' | භානුක | [[ස්වර්ණවාහිනී]] |- | 2023 | ''සීසර්ලා'' | | ටීවී දෙරණ |- | 2023 | ''අපි එකා රානේ'' | | ටීවී දෙරණ |- | 2025 | ''මහාරාණි'' | ප්‍රධාන නළුවා | ටීවී දෙරණ |} == ප්‍රසංග == * ඊළඟ පරම්පරාවේ ගායකයෝ (2017) ප්‍රවීණ සංගීතඥයින් සහ ඔවුන්ගේ දරුවන් සහභාගී වන බී එම් සී එච් හිදී පැවති පුණ්‍ය ප්‍රසංග මාලාවකි. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title='Next Gen': well-known singers and their children on a charitable cause |url=http://www.sundaytimes.lk/170101/magazine/next-gen-well-known-singers-and-their-children-on-a-charitable-cause-222009.html |access-date=2026-05-20 |website=The Sunday Times Sri Lanka}}</ref> * '''තාත්තයි පුතයි''' (2018, 2022) ඔහුගේ පියා වන ප්‍රවීණ ගායක [[නුවන් ගුණවර්ධන]] සමඟ සහයෝගී ප්‍රසංග මාලාවක් <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2023-11-17 |title='Thaththai Puthai' returns |url=https://themorning.lk//articles/7waZ2P9q1TB6ayUHagwZ |access-date=2026-05-20 |website=Latest in the News Sphere {{!}} The Morning}}</ref> == ඩිස්කෝග්‍රැෆි == === ඒකල ගීත === * ''අයෙමත් එනාවදෝ ඔයා'' * ''ඔබ වෙනුවෙන්'' * ''ඉසබෙලා'' * ''පූජානියේ'' * ''හිතේ කතාවේ'' <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} [[ප්‍රවර්ගය:1992 උපත්]] [[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]] [[ප්‍රවර්ගය:Articles with hCards]] ip5gsyi7nsz6ykps9hyhwt6wnyienue 791288 791284 2026-05-23T03:06:59Z Botempa 70735 /* */ Fixed Spouse 791288 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා | name = Gayan Gunawardana<br />ගයාන් ගුණවර්ධන | image = | caption = | birth_name = ගයාන් ගුණවර්ධන | birth_date = {{Birth date and age|1992|8|14|df=yes}} | birth_place = [[Colombo]], Sri Lanka | citizenship = ශ්‍රී ලාංකික | education = ​රෝයල් ඉන්ස්ටිටියුට් ජාත්‍යන්තර පාසල | occupation = ගායකයෙක්, නලුවෙක්, ටෙලිවිෂන් නිවේදකයෙක් | years_active = 2008–present | known_for = Music and television acting | spouse = පූජනී භාග්‍යා | father = [[නුවන් ගුණවර්ධන]] }} '''ගයාන් ගුණවර්ධන''' (උපත 1992 අගෝස්තු 14) යනු ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෙකු, රංගන ශිල්පියෙකු සහ රූපවාහිනී නිවේදකයෙකි. ඔහු ප්‍රවීණ ගායන ශිල්පී [[නුවන් ගුණවර්ධන]] මහතාගේ පුත්‍රයා වේ . ගුණවර්ධන ''පාර දිගේ'', ''හුස්මක් තරම්'', ''අහස් මාලිගා'' ඇතුළු රූපවාහිනී ටෙලි නාට්‍ය කිහිපයකම රඟපා ඇත. <ref name="SundayTimes">{{Cite news|url=https://www.sundaytimes.lk/220213/magazine/gayan-gunawardana-versatility-is-his-brand-name-472127.html|title=Gayan Gunawardana: Versatility is his brand name|date=13 February 2022|work=[[The Sunday Times (Sri Lanka)|The Sunday Times]]|access-date=20 May 2026}}</ref> <ref name="TheMorning">{{Cite news|url=https://www.themorning.lk/articles/7waZ2P9q1TB6ayUHagwZ|title='Thaththai Puthai' returns|date=17 November 2023|work=The Morning|access-date=20 May 2026}}</ref> == ළමා අවධිය == ගයාන් ගුණවර්ධන කොළඹ උපත ලැබූ අතර රෝයල් ඉන්ස්ටිටියුට් ජාත්‍යන්තර පාසලේ අධ්‍යාපනය ලැබීය. ඔහු නුවන් ගුණවර්ධන සහ රමෝනා ගුණවර්ධනගේ පුත්‍රයාය. <ref name="TheMorning">{{Cite news|url=https://www.themorning.lk/articles/7waZ2P9q1TB6ayUHagwZ|title='Thaththai Puthai' returns|date=17 November 2023|work=The Morning|access-date=20 May 2026}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">[https://www.themorning.lk/articles/7waZ2P9q1TB6ayUHagwZ "'Thaththai Puthai' returns"]. ''The Morning''. 17 November 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">20 May</span> 2026</span>.</cite></ref> ඔහුගේ පියා ශ්‍රී ලංකික සංගීත ක්ෂේත්‍රයේ කැපී පෙනෙන චරිතයකි. <ref name="Deshaya1">{{Cite news|url=http://www.deshaya.lk|title=Aya Eda Thaththage Asawa Idukarayi - Gayan Gunawardana|date=2024|work=Deshaya|access-date=20 May 2026}}</ref> == පෞද්ගලික ජීවිතය == ගුණවර්ධන ශ්‍රීලංකාවේ මාධ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේම නියැලී සිටින පූජනි භාග්‍යා සමඟ විවාහ වී සිටියි.<ref name="Lankadeepa1">{{Cite news|url=https://www.lankadeepa.lk|title=Janam Janam Geethaya Kiyana Ape Kollek|date=2024|work=[[Lankadeepa]]|access-date=20 May 2026}}</ref> <ref name="Lankadeepa2">{{Cite news|url=https://www.lankadeepa.lk|title=Ape Gedara Avurudu Sathutinma Gevune Thaththa Hitapu Kale|date=2024|work=[[Lankadeepa]]|access-date=20 May 2026}}</ref> == වෘත්තීය ජීවිතය == ඔහු තම පියාගේ වෘත්තීය මාවත අනුගමනය කරමින් ගායන ශිල්පියෙකු ලෙස විනෝදාස්වාද ක්ෂේත්‍රයට පිවිසියේය. පසුව ඔහු [[ස්වර්ණවාහිනී]], [[හිරු ටීවී]] සහ ටීවී දෙරණ වැනි ජාලවල රංගනය සහ රූපවාහිනී වැඩසටහන් මෙහෙයවීම දක්වා ව්‍යාප්ත විය. <ref name="Deshaya2">{{Cite news|url=http://www.deshaya.lk|title=Maru Puthe Kiyalamayi Thaththa Kiyanne|date=2024|work=Deshaya|access-date=20 May 2026}}</ref> ඔහු තම සංගීත සහ රංගන ව්‍යාපෘති සම්බන්ධයෙන් මාධ්‍ය වාර්තාකරණයේ ද කැපී පෙනුණි. <ref name="Siyatha">{{Cite news|url=https://siyatha.lk|title=Gayan Gunawardana Upandina Samaruve Mehemath|date=2023-08-27|work=Siyatha|access-date=20 May 2026}}</ref> == චිත්‍රපටකරණය == {| class="wikitable sortable" !වර්ෂය ! ටෙලිනාට්‍යය ! භූමිකාව ! නාලිකාව |- | 2017 | ''හිතුවක්කාරයා'' | | [[TV 1|රූපවාහිනිය 1]] |- | 2018 | ''අහස් මාලිගා'' | | [[හිරු ටීවී]] |- | 2019 | ''හුස්මක් තාරාමතා'' | | [[හිරු ටීවී]] |- | 2020 | ''අසන්වර වාසක්'' | | අයිටීඑන් |- | 2020 | ''අපි අපේ'' | | [[සිරස රූපවාහිනීය|සිරස ටීවී]] |- | 2021 | ''පාර දිගේ'' | භානුක | [[ස්වර්ණවාහිනී]] |- | 2023 | ''සීසර්ලා'' | | ටීවී දෙරණ |- | 2023 | ''අපි එකා රානේ'' | | ටීවී දෙරණ |- | 2025 | ''මහාරාණි'' | ප්‍රධාන නළුවා | ටීවී දෙරණ |} == ප්‍රසංග == * ඊළඟ පරම්පරාවේ ගායකයෝ (2017) ප්‍රවීණ සංගීතඥයින් සහ ඔවුන්ගේ දරුවන් සහභාගී වන බී එම් සී එච් හිදී පැවති පුණ්‍ය ප්‍රසංග මාලාවකි. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title='Next Gen': well-known singers and their children on a charitable cause |url=http://www.sundaytimes.lk/170101/magazine/next-gen-well-known-singers-and-their-children-on-a-charitable-cause-222009.html |access-date=2026-05-20 |website=The Sunday Times Sri Lanka}}</ref> * '''තාත්තයි පුතයි''' (2018, 2022) ඔහුගේ පියා වන ප්‍රවීණ ගායක [[නුවන් ගුණවර්ධන]] සමඟ සහයෝගී ප්‍රසංග මාලාවක් <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2023-11-17 |title='Thaththai Puthai' returns |url=https://themorning.lk//articles/7waZ2P9q1TB6ayUHagwZ |access-date=2026-05-20 |website=Latest in the News Sphere {{!}} The Morning}}</ref> == ඩිස්කෝග්‍රැෆි == === ඒකල ගීත === * ''අයෙමත් එනාවදෝ ඔයා'' * ''ඔබ වෙනුවෙන්'' * ''ඉසබෙලා'' * ''පූජානියේ'' * ''හිතේ කතාවේ'' <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} [[ප්‍රවර්ගය:1992 උපත්]] [[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]] [[ප්‍රවර්ගය:Articles with hCards]] tvjyfl6i77qc3s396pwd1it5ps0gnib 791293 791288 2026-05-23T03:07:39Z Botempa 70735 /* */ Fixed සක්‍රීය වසර 791293 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා | name = Gayan Gunawardana<br />ගයාන් ගුණවර්ධන | image = | caption = | birth_name = ගයාන් ගුණවර්ධන | birth_date = {{Birth date and age|1992|8|14|df=yes}} | birth_place = [[Colombo]], Sri Lanka | citizenship = ශ්‍රී ලාංකික | education = ​රෝයල් ඉන්ස්ටිටියුට් ජාත්‍යන්තර පාසල | occupation = ගායකයෙක්, නලුවෙක්, ටෙලිවිෂන් නිවේදකයෙක් | years_active = 2008–වර්තමානය | known_for = Music and television acting | spouse = පූජනී භාග්‍යා | father = [[නුවන් ගුණවර්ධන]] }} '''ගයාන් ගුණවර්ධන''' (උපත 1992 අගෝස්තු 14) යනු ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෙකු, රංගන ශිල්පියෙකු සහ රූපවාහිනී නිවේදකයෙකි. ඔහු ප්‍රවීණ ගායන ශිල්පී [[නුවන් ගුණවර්ධන]] මහතාගේ පුත්‍රයා වේ . ගුණවර්ධන ''පාර දිගේ'', ''හුස්මක් තරම්'', ''අහස් මාලිගා'' ඇතුළු රූපවාහිනී ටෙලි නාට්‍ය කිහිපයකම රඟපා ඇත. <ref name="SundayTimes">{{Cite news|url=https://www.sundaytimes.lk/220213/magazine/gayan-gunawardana-versatility-is-his-brand-name-472127.html|title=Gayan Gunawardana: Versatility is his brand name|date=13 February 2022|work=[[The Sunday Times (Sri Lanka)|The Sunday Times]]|access-date=20 May 2026}}</ref> <ref name="TheMorning">{{Cite news|url=https://www.themorning.lk/articles/7waZ2P9q1TB6ayUHagwZ|title='Thaththai Puthai' returns|date=17 November 2023|work=The Morning|access-date=20 May 2026}}</ref> == ළමා අවධිය == ගයාන් ගුණවර්ධන කොළඹ උපත ලැබූ අතර රෝයල් ඉන්ස්ටිටියුට් ජාත්‍යන්තර පාසලේ අධ්‍යාපනය ලැබීය. ඔහු නුවන් ගුණවර්ධන සහ රමෝනා ගුණවර්ධනගේ පුත්‍රයාය. <ref name="TheMorning">{{Cite news|url=https://www.themorning.lk/articles/7waZ2P9q1TB6ayUHagwZ|title='Thaththai Puthai' returns|date=17 November 2023|work=The Morning|access-date=20 May 2026}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">[https://www.themorning.lk/articles/7waZ2P9q1TB6ayUHagwZ "'Thaththai Puthai' returns"]. ''The Morning''. 17 November 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">20 May</span> 2026</span>.</cite></ref> ඔහුගේ පියා ශ්‍රී ලංකික සංගීත ක්ෂේත්‍රයේ කැපී පෙනෙන චරිතයකි. <ref name="Deshaya1">{{Cite news|url=http://www.deshaya.lk|title=Aya Eda Thaththage Asawa Idukarayi - Gayan Gunawardana|date=2024|work=Deshaya|access-date=20 May 2026}}</ref> == පෞද්ගලික ජීවිතය == ගුණවර්ධන ශ්‍රීලංකාවේ මාධ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේම නියැලී සිටින පූජනි භාග්‍යා සමඟ විවාහ වී සිටියි.<ref name="Lankadeepa1">{{Cite news|url=https://www.lankadeepa.lk|title=Janam Janam Geethaya Kiyana Ape Kollek|date=2024|work=[[Lankadeepa]]|access-date=20 May 2026}}</ref> <ref name="Lankadeepa2">{{Cite news|url=https://www.lankadeepa.lk|title=Ape Gedara Avurudu Sathutinma Gevune Thaththa Hitapu Kale|date=2024|work=[[Lankadeepa]]|access-date=20 May 2026}}</ref> == වෘත්තීය ජීවිතය == ඔහු තම පියාගේ වෘත්තීය මාවත අනුගමනය කරමින් ගායන ශිල්පියෙකු ලෙස විනෝදාස්වාද ක්ෂේත්‍රයට පිවිසියේය. පසුව ඔහු [[ස්වර්ණවාහිනී]], [[හිරු ටීවී]] සහ ටීවී දෙරණ වැනි ජාලවල රංගනය සහ රූපවාහිනී වැඩසටහන් මෙහෙයවීම දක්වා ව්‍යාප්ත විය. <ref name="Deshaya2">{{Cite news|url=http://www.deshaya.lk|title=Maru Puthe Kiyalamayi Thaththa Kiyanne|date=2024|work=Deshaya|access-date=20 May 2026}}</ref> ඔහු තම සංගීත සහ රංගන ව්‍යාපෘති සම්බන්ධයෙන් මාධ්‍ය වාර්තාකරණයේ ද කැපී පෙනුණි. <ref name="Siyatha">{{Cite news|url=https://siyatha.lk|title=Gayan Gunawardana Upandina Samaruve Mehemath|date=2023-08-27|work=Siyatha|access-date=20 May 2026}}</ref> == චිත්‍රපටකරණය == {| class="wikitable sortable" !වර්ෂය ! ටෙලිනාට්‍යය ! භූමිකාව ! නාලිකාව |- | 2017 | ''හිතුවක්කාරයා'' | | [[TV 1|රූපවාහිනිය 1]] |- | 2018 | ''අහස් මාලිගා'' | | [[හිරු ටීවී]] |- | 2019 | ''හුස්මක් තාරාමතා'' | | [[හිරු ටීවී]] |- | 2020 | ''අසන්වර වාසක්'' | | අයිටීඑන් |- | 2020 | ''අපි අපේ'' | | [[සිරස රූපවාහිනීය|සිරස ටීවී]] |- | 2021 | ''පාර දිගේ'' | භානුක | [[ස්වර්ණවාහිනී]] |- | 2023 | ''සීසර්ලා'' | | ටීවී දෙරණ |- | 2023 | ''අපි එකා රානේ'' | | ටීවී දෙරණ |- | 2025 | ''මහාරාණි'' | ප්‍රධාන නළුවා | ටීවී දෙරණ |} == ප්‍රසංග == * ඊළඟ පරම්පරාවේ ගායකයෝ (2017) ප්‍රවීණ සංගීතඥයින් සහ ඔවුන්ගේ දරුවන් සහභාගී වන බී එම් සී එච් හිදී පැවති පුණ්‍ය ප්‍රසංග මාලාවකි. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title='Next Gen': well-known singers and their children on a charitable cause |url=http://www.sundaytimes.lk/170101/magazine/next-gen-well-known-singers-and-their-children-on-a-charitable-cause-222009.html |access-date=2026-05-20 |website=The Sunday Times Sri Lanka}}</ref> * '''තාත්තයි පුතයි''' (2018, 2022) ඔහුගේ පියා වන ප්‍රවීණ ගායක [[නුවන් ගුණවර්ධන]] සමඟ සහයෝගී ප්‍රසංග මාලාවක් <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2023-11-17 |title='Thaththai Puthai' returns |url=https://themorning.lk//articles/7waZ2P9q1TB6ayUHagwZ |access-date=2026-05-20 |website=Latest in the News Sphere {{!}} The Morning}}</ref> == ඩිස්කෝග්‍රැෆි == === ඒකල ගීත === * ''අයෙමත් එනාවදෝ ඔයා'' * ''ඔබ වෙනුවෙන්'' * ''ඉසබෙලා'' * ''පූජානියේ'' * ''හිතේ කතාවේ'' <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} [[ප්‍රවර්ගය:1992 උපත්]] [[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]] [[ප්‍රවර්ගය:Articles with hCards]] lewvxsnjkufbeuej1poo3d9gn74h0b9 791297 791293 2026-05-23T03:08:13Z Botempa 70735 /* */ Fixed ⁣කොළඔ 791297 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා | name = Gayan Gunawardana<br />ගයාන් ගුණවර්ධන | image = | caption = | birth_name = ගයාන් ගුණවර්ධන | birth_date = {{Birth date and age|1992|8|14|df=yes}} | birth_place = [[කොළඹ]], Sri Lanka | citizenship = ශ්‍රී ලාංකික | education = ​රෝයල් ඉන්ස්ටිටියුට් ජාත්‍යන්තර පාසල | occupation = ගායකයෙක්, නලුවෙක්, ටෙලිවිෂන් නිවේදකයෙක් | years_active = 2008–වර්තමානය | known_for = Music and television acting | spouse = පූජනී භාග්‍යා | father = [[නුවන් ගුණවර්ධන]] }} '''ගයාන් ගුණවර්ධන''' (උපත 1992 අගෝස්තු 14) යනු ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෙකු, රංගන ශිල්පියෙකු සහ රූපවාහිනී නිවේදකයෙකි. ඔහු ප්‍රවීණ ගායන ශිල්පී [[නුවන් ගුණවර්ධන]] මහතාගේ පුත්‍රයා වේ . ගුණවර්ධන ''පාර දිගේ'', ''හුස්මක් තරම්'', ''අහස් මාලිගා'' ඇතුළු රූපවාහිනී ටෙලි නාට්‍ය කිහිපයකම රඟපා ඇත. <ref name="SundayTimes">{{Cite news|url=https://www.sundaytimes.lk/220213/magazine/gayan-gunawardana-versatility-is-his-brand-name-472127.html|title=Gayan Gunawardana: Versatility is his brand name|date=13 February 2022|work=[[The Sunday Times (Sri Lanka)|The Sunday Times]]|access-date=20 May 2026}}</ref> <ref name="TheMorning">{{Cite news|url=https://www.themorning.lk/articles/7waZ2P9q1TB6ayUHagwZ|title='Thaththai Puthai' returns|date=17 November 2023|work=The Morning|access-date=20 May 2026}}</ref> == ළමා අවධිය == ගයාන් ගුණවර්ධන කොළඹ උපත ලැබූ අතර රෝයල් ඉන්ස්ටිටියුට් ජාත්‍යන්තර පාසලේ අධ්‍යාපනය ලැබීය. ඔහු නුවන් ගුණවර්ධන සහ රමෝනා ගුණවර්ධනගේ පුත්‍රයාය. <ref name="TheMorning">{{Cite news|url=https://www.themorning.lk/articles/7waZ2P9q1TB6ayUHagwZ|title='Thaththai Puthai' returns|date=17 November 2023|work=The Morning|access-date=20 May 2026}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">[https://www.themorning.lk/articles/7waZ2P9q1TB6ayUHagwZ "'Thaththai Puthai' returns"]. ''The Morning''. 17 November 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">20 May</span> 2026</span>.</cite></ref> ඔහුගේ පියා ශ්‍රී ලංකික සංගීත ක්ෂේත්‍රයේ කැපී පෙනෙන චරිතයකි. <ref name="Deshaya1">{{Cite news|url=http://www.deshaya.lk|title=Aya Eda Thaththage Asawa Idukarayi - Gayan Gunawardana|date=2024|work=Deshaya|access-date=20 May 2026}}</ref> == පෞද්ගලික ජීවිතය == ගුණවර්ධන ශ්‍රීලංකාවේ මාධ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේම නියැලී සිටින පූජනි භාග්‍යා සමඟ විවාහ වී සිටියි.<ref name="Lankadeepa1">{{Cite news|url=https://www.lankadeepa.lk|title=Janam Janam Geethaya Kiyana Ape Kollek|date=2024|work=[[Lankadeepa]]|access-date=20 May 2026}}</ref> <ref name="Lankadeepa2">{{Cite news|url=https://www.lankadeepa.lk|title=Ape Gedara Avurudu Sathutinma Gevune Thaththa Hitapu Kale|date=2024|work=[[Lankadeepa]]|access-date=20 May 2026}}</ref> == වෘත්තීය ජීවිතය == ඔහු තම පියාගේ වෘත්තීය මාවත අනුගමනය කරමින් ගායන ශිල්පියෙකු ලෙස විනෝදාස්වාද ක්ෂේත්‍රයට පිවිසියේය. පසුව ඔහු [[ස්වර්ණවාහිනී]], [[හිරු ටීවී]] සහ ටීවී දෙරණ වැනි ජාලවල රංගනය සහ රූපවාහිනී වැඩසටහන් මෙහෙයවීම දක්වා ව්‍යාප්ත විය. <ref name="Deshaya2">{{Cite news|url=http://www.deshaya.lk|title=Maru Puthe Kiyalamayi Thaththa Kiyanne|date=2024|work=Deshaya|access-date=20 May 2026}}</ref> ඔහු තම සංගීත සහ රංගන ව්‍යාපෘති සම්බන්ධයෙන් මාධ්‍ය වාර්තාකරණයේ ද කැපී පෙනුණි. <ref name="Siyatha">{{Cite news|url=https://siyatha.lk|title=Gayan Gunawardana Upandina Samaruve Mehemath|date=2023-08-27|work=Siyatha|access-date=20 May 2026}}</ref> == චිත්‍රපටකරණය == {| class="wikitable sortable" !වර්ෂය ! ටෙලිනාට්‍යය ! භූමිකාව ! නාලිකාව |- | 2017 | ''හිතුවක්කාරයා'' | | [[TV 1|රූපවාහිනිය 1]] |- | 2018 | ''අහස් මාලිගා'' | | [[හිරු ටීවී]] |- | 2019 | ''හුස්මක් තාරාමතා'' | | [[හිරු ටීවී]] |- | 2020 | ''අසන්වර වාසක්'' | | අයිටීඑන් |- | 2020 | ''අපි අපේ'' | | [[සිරස රූපවාහිනීය|සිරස ටීවී]] |- | 2021 | ''පාර දිගේ'' | භානුක | [[ස්වර්ණවාහිනී]] |- | 2023 | ''සීසර්ලා'' | | ටීවී දෙරණ |- | 2023 | ''අපි එකා රානේ'' | | ටීවී දෙරණ |- | 2025 | ''මහාරාණි'' | ප්‍රධාන නළුවා | ටීවී දෙරණ |} == ප්‍රසංග == * ඊළඟ පරම්පරාවේ ගායකයෝ (2017) ප්‍රවීණ සංගීතඥයින් සහ ඔවුන්ගේ දරුවන් සහභාගී වන බී එම් සී එච් හිදී පැවති පුණ්‍ය ප්‍රසංග මාලාවකි. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title='Next Gen': well-known singers and their children on a charitable cause |url=http://www.sundaytimes.lk/170101/magazine/next-gen-well-known-singers-and-their-children-on-a-charitable-cause-222009.html |access-date=2026-05-20 |website=The Sunday Times Sri Lanka}}</ref> * '''තාත්තයි පුතයි''' (2018, 2022) ඔහුගේ පියා වන ප්‍රවීණ ගායක [[නුවන් ගුණවර්ධන]] සමඟ සහයෝගී ප්‍රසංග මාලාවක් <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2023-11-17 |title='Thaththai Puthai' returns |url=https://themorning.lk//articles/7waZ2P9q1TB6ayUHagwZ |access-date=2026-05-20 |website=Latest in the News Sphere {{!}} The Morning}}</ref> == ඩිස්කෝග්‍රැෆි == === ඒකල ගීත === * ''අයෙමත් එනාවදෝ ඔයා'' * ''ඔබ වෙනුවෙන්'' * ''ඉසබෙලා'' * ''පූජානියේ'' * ''හිතේ කතාවේ'' <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} [[ප්‍රවර්ගය:1992 උපත්]] [[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]] [[ප්‍රවර්ගය:Articles with hCards]] crkj8f77ih4mnx05brnyitxfpaqd7ni 791303 791297 2026-05-23T03:08:48Z Botempa 70735 /* */ Fixed 791303 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා | name = Gayan Gunawardana<br />ගයාන් ගුණවර්ධන | image = | caption = | birth_name = ගයාන් ගුණවර්ධන | birth_date = {{Birth date and age|1992|8|14|df=yes}} | birth_place = [[කොළඹ]], ශ්‍රී ලංකා | citizenship = ශ්‍රී ලාංකික | education = ​රෝයල් ඉන්ස්ටිටියුට් ජාත්‍යන්තර පාසල | occupation = ගායකයෙක්, නලුවෙක්, ටෙලිවිෂන් නිවේදකයෙක් | years_active = 2008–වර්තමානය | known_for = Music and television acting | spouse = පූජනී භාග්‍යා | father = [[නුවන් ගුණවර්ධන]] }} '''ගයාන් ගුණවර්ධන''' (උපත 1992 අගෝස්තු 14) යනු ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෙකු, රංගන ශිල්පියෙකු සහ රූපවාහිනී නිවේදකයෙකි. ඔහු ප්‍රවීණ ගායන ශිල්පී [[නුවන් ගුණවර්ධන]] මහතාගේ පුත්‍රයා වේ . ගුණවර්ධන ''පාර දිගේ'', ''හුස්මක් තරම්'', ''අහස් මාලිගා'' ඇතුළු රූපවාහිනී ටෙලි නාට්‍ය කිහිපයකම රඟපා ඇත. <ref name="SundayTimes">{{Cite news|url=https://www.sundaytimes.lk/220213/magazine/gayan-gunawardana-versatility-is-his-brand-name-472127.html|title=Gayan Gunawardana: Versatility is his brand name|date=13 February 2022|work=[[The Sunday Times (Sri Lanka)|The Sunday Times]]|access-date=20 May 2026}}</ref> <ref name="TheMorning">{{Cite news|url=https://www.themorning.lk/articles/7waZ2P9q1TB6ayUHagwZ|title='Thaththai Puthai' returns|date=17 November 2023|work=The Morning|access-date=20 May 2026}}</ref> == ළමා අවධිය == ගයාන් ගුණවර්ධන කොළඹ උපත ලැබූ අතර රෝයල් ඉන්ස්ටිටියුට් ජාත්‍යන්තර පාසලේ අධ්‍යාපනය ලැබීය. ඔහු නුවන් ගුණවර්ධන සහ රමෝනා ගුණවර්ධනගේ පුත්‍රයාය. <ref name="TheMorning">{{Cite news|url=https://www.themorning.lk/articles/7waZ2P9q1TB6ayUHagwZ|title='Thaththai Puthai' returns|date=17 November 2023|work=The Morning|access-date=20 May 2026}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">[https://www.themorning.lk/articles/7waZ2P9q1TB6ayUHagwZ "'Thaththai Puthai' returns"]. ''The Morning''. 17 November 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">20 May</span> 2026</span>.</cite></ref> ඔහුගේ පියා ශ්‍රී ලංකික සංගීත ක්ෂේත්‍රයේ කැපී පෙනෙන චරිතයකි. <ref name="Deshaya1">{{Cite news|url=http://www.deshaya.lk|title=Aya Eda Thaththage Asawa Idukarayi - Gayan Gunawardana|date=2024|work=Deshaya|access-date=20 May 2026}}</ref> == පෞද්ගලික ජීවිතය == ගුණවර්ධන ශ්‍රීලංකාවේ මාධ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේම නියැලී සිටින පූජනි භාග්‍යා සමඟ විවාහ වී සිටියි.<ref name="Lankadeepa1">{{Cite news|url=https://www.lankadeepa.lk|title=Janam Janam Geethaya Kiyana Ape Kollek|date=2024|work=[[Lankadeepa]]|access-date=20 May 2026}}</ref> <ref name="Lankadeepa2">{{Cite news|url=https://www.lankadeepa.lk|title=Ape Gedara Avurudu Sathutinma Gevune Thaththa Hitapu Kale|date=2024|work=[[Lankadeepa]]|access-date=20 May 2026}}</ref> == වෘත්තීය ජීවිතය == ඔහු තම පියාගේ වෘත්තීය මාවත අනුගමනය කරමින් ගායන ශිල්පියෙකු ලෙස විනෝදාස්වාද ක්ෂේත්‍රයට පිවිසියේය. පසුව ඔහු [[ස්වර්ණවාහිනී]], [[හිරු ටීවී]] සහ ටීවී දෙරණ වැනි ජාලවල රංගනය සහ රූපවාහිනී වැඩසටහන් මෙහෙයවීම දක්වා ව්‍යාප්ත විය. <ref name="Deshaya2">{{Cite news|url=http://www.deshaya.lk|title=Maru Puthe Kiyalamayi Thaththa Kiyanne|date=2024|work=Deshaya|access-date=20 May 2026}}</ref> ඔහු තම සංගීත සහ රංගන ව්‍යාපෘති සම්බන්ධයෙන් මාධ්‍ය වාර්තාකරණයේ ද කැපී පෙනුණි. <ref name="Siyatha">{{Cite news|url=https://siyatha.lk|title=Gayan Gunawardana Upandina Samaruve Mehemath|date=2023-08-27|work=Siyatha|access-date=20 May 2026}}</ref> == චිත්‍රපටකරණය == {| class="wikitable sortable" !වර්ෂය ! ටෙලිනාට්‍යය ! භූමිකාව ! නාලිකාව |- | 2017 | ''හිතුවක්කාරයා'' | | [[TV 1|රූපවාහිනිය 1]] |- | 2018 | ''අහස් මාලිගා'' | | [[හිරු ටීවී]] |- | 2019 | ''හුස්මක් තාරාමතා'' | | [[හිරු ටීවී]] |- | 2020 | ''අසන්වර වාසක්'' | | අයිටීඑන් |- | 2020 | ''අපි අපේ'' | | [[සිරස රූපවාහිනීය|සිරස ටීවී]] |- | 2021 | ''පාර දිගේ'' | භානුක | [[ස්වර්ණවාහිනී]] |- | 2023 | ''සීසර්ලා'' | | ටීවී දෙරණ |- | 2023 | ''අපි එකා රානේ'' | | ටීවී දෙරණ |- | 2025 | ''මහාරාණි'' | ප්‍රධාන නළුවා | ටීවී දෙරණ |} == ප්‍රසංග == * ඊළඟ පරම්පරාවේ ගායකයෝ (2017) ප්‍රවීණ සංගීතඥයින් සහ ඔවුන්ගේ දරුවන් සහභාගී වන බී එම් සී එච් හිදී පැවති පුණ්‍ය ප්‍රසංග මාලාවකි. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title='Next Gen': well-known singers and their children on a charitable cause |url=http://www.sundaytimes.lk/170101/magazine/next-gen-well-known-singers-and-their-children-on-a-charitable-cause-222009.html |access-date=2026-05-20 |website=The Sunday Times Sri Lanka}}</ref> * '''තාත්තයි පුතයි''' (2018, 2022) ඔහුගේ පියා වන ප්‍රවීණ ගායක [[නුවන් ගුණවර්ධන]] සමඟ සහයෝගී ප්‍රසංග මාලාවක් <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=2023-11-17 |title='Thaththai Puthai' returns |url=https://themorning.lk//articles/7waZ2P9q1TB6ayUHagwZ |access-date=2026-05-20 |website=Latest in the News Sphere {{!}} The Morning}}</ref> == ඩිස්කෝග්‍රැෆි == === ඒකල ගීත === * ''අයෙමත් එනාවදෝ ඔයා'' * ''ඔබ වෙනුවෙන්'' * ''ඉසබෙලා'' * ''පූජානියේ'' * ''හිතේ කතාවේ'' <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} [[ප්‍රවර්ගය:1992 උපත්]] [[ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා]] [[ප්‍රවර්ගය:Articles with hCards]] cghmjo0l499u0h46b9oqdxsvio14uip සැකිල්ල:Bleeding and clotting disorders 10 194470 791273 2025-11-18T05:59:55Z en>Whoop whoop pull up 0 791273 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Bleeding and clotting disorders | title = Disorders of [[bleeding]] and [[coagulation|clotting]] | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | listclass = hlist | aboveclass = hlist | above = * [[Coagulation]] * [[coagulopathy]] * [[Bleeding diathesis]] | group1 = Clotting | list1 = {{Navbox|subgroup | evenodd = swap | group1 = By cause | list1 = * [[Clotting factors]] ** [[Antithrombin III deficiency]] ** [[Protein C deficiency]] ** [[Activated protein C resistance]] *** [[Factor V Leiden]] ** [[Protein S deficiency]] ** [[Prothrombin G20210A]] * [[Platelets]] ** [[Sticky platelet syndrome]] ** [[Thrombocytosis]] ** [[Essential thrombocyth{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}emia]] * [[Disseminated intravascular coagulation|DIC]] ** [[Purpura fulminans]] * [[Antiphospholipid syndrome]] | group2 = [[Thrombosis|Clots]] | list2 = * [[Thrombophilia]] * [[Thrombus]] * [[Thrombosis]] * [[Virchow's triad]] * [[Trousseau sign of malignancy]] | group3 = By site | list3 = * [[Deep vein thrombosis]] ** [[Bancroft's sign]] ** [[Homans sign]] ** [[Lisker's sign]] ** [[Louvel's sign]] ** [[Lowenberg's sign]] ** [[Peabody's sign]] ** [[Pratt's sign]] ** [[Rose's sign]] * [[Pulmonary embolism]] * [[Renal vein thrombosis]] }} | group2 = Bleeding | list2 = {{Navbox|subgroup | group1 = By cause | list1 = {{Navbox|subgroup | group1 = [[Thrombocytopenia]] | list1 = * [[Thrombocytopenic purpura]]: [[Idiopathic thrombocytopenic purpura|ITP]] ** [[Evans syndrome]] * [[Thrombotic microangiopathy|TM]] ** [[Thrombotic thrombocytopenic purpura|TTP]] ** [[Upshaw–Schulman syndrome]] * [[Heparin-induced thrombocytopenia]] (HIT) * [[May–Hegglin anomaly]] * [[Monoclonal gammopathy of thrombotic significance]] (MGTS) | group2 = [[Platelet#Disorders|Platelet function]] | list2 = * ''adhesion'' ** [[Bernard–Soulier syndrome]] * ''aggregation'' ** [[Glanzmann's thrombasthenia]] * ''[[platelet storage pool deficiency]]'' ** [[Hermansky–Pudlak syndrome]] ** [[Gray platelet syndrome]] | group3 = [[Clotting factor]] | list3 = * [[Haemophilia|H{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}emophilia]] ** [[Haemophilia A|A/VIII]] ** [[Haemophilia B|B/IX]] ** [[Haemophilia C|C/XI]] * [[von Willebrand disease]] * [[Hypoprothrombinemia|Hypoprothrombinemia/II]] * [[Factor VII deficiency]] * [[Factor X deficiency]] * [[Factor XII deficiency]] * [[Factor XIII deficiency]] * [[Dysfibrinogenemia]] * [[Congenital afibrinogenemia]] }} | group4 = Signs and symptoms | list4 = * [[Bleeding]] * [[Bruise]] * [[H{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}ematoma]] * [[Petechia]] * [[Purpura]] ** [[Nonthrombocytopenic purpura]] | group5 = By site | list5 = * head ** [[Nosebleed|Epistaxis]] ** [[H{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}emoptysis]] ** [[Intracranial h{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}emorrhage]] ** [[Hyph{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}ema]] ** [[Subconjunctival bleeding]] * torso ** [[H{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}emothorax]] ** [[H{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}emopericardium]] ** [[Pulmonary h{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}ematoma]] * abdomen ** [[Gastrointestinal bleeding]] ** [[H{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}emobilia]] ** [[H{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}emoperitoneum]] ** [[H{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}ematocele]] ** [[H{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}ematosalpinx]] * joint ** [[H{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}emarthrosis]] }} }}<noinclude> {{collapsible option}} This template has a US version, to be used in articles where the spelling "hem-" is used as opposed to "h'''a'''em-"; for this version, please use the parameter "us=y". {{notice|This template is part of the [[Wikipedia:Navigation template#Medicine|Medical series]] of [[Wikipedia:Navigation template|navigation boxes]]. Refer to [[Template:Medicine]] and its [[Template talk:Medicine|talk page]] for suggestions on style and editing.}} [[Category:Hematologic disease and disorder templates]] </noinclude> l6iazwqaruov7p7buqtbtf5urgp4yk3 791274 791273 2026-05-23T03:03:46Z Lee 85 [[:en:Template:Bleeding_and_clotting_disorders]] වෙතින් එක් සංශෝධනයක් 791273 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Bleeding and clotting disorders | title = Disorders of [[bleeding]] and [[coagulation|clotting]] | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | listclass = hlist | aboveclass = hlist | above = * [[Coagulation]] * [[coagulopathy]] * [[Bleeding diathesis]] | group1 = Clotting | list1 = {{Navbox|subgroup | evenodd = swap | group1 = By cause | list1 = * [[Clotting factors]] ** [[Antithrombin III deficiency]] ** [[Protein C deficiency]] ** [[Activated protein C resistance]] *** [[Factor V Leiden]] ** [[Protein S deficiency]] ** [[Prothrombin G20210A]] * [[Platelets]] ** [[Sticky platelet syndrome]] ** [[Thrombocytosis]] ** [[Essential thrombocyth{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}emia]] * [[Disseminated intravascular coagulation|DIC]] ** [[Purpura fulminans]] * [[Antiphospholipid syndrome]] | group2 = [[Thrombosis|Clots]] | list2 = * [[Thrombophilia]] * [[Thrombus]] * [[Thrombosis]] * [[Virchow's triad]] * [[Trousseau sign of malignancy]] | group3 = By site | list3 = * [[Deep vein thrombosis]] ** [[Bancroft's sign]] ** [[Homans sign]] ** [[Lisker's sign]] ** [[Louvel's sign]] ** [[Lowenberg's sign]] ** [[Peabody's sign]] ** [[Pratt's sign]] ** [[Rose's sign]] * [[Pulmonary embolism]] * [[Renal vein thrombosis]] }} | group2 = Bleeding | list2 = {{Navbox|subgroup | group1 = By cause | list1 = {{Navbox|subgroup | group1 = [[Thrombocytopenia]] | list1 = * [[Thrombocytopenic purpura]]: [[Idiopathic thrombocytopenic purpura|ITP]] ** [[Evans syndrome]] * [[Thrombotic microangiopathy|TM]] ** [[Thrombotic thrombocytopenic purpura|TTP]] ** [[Upshaw–Schulman syndrome]] * [[Heparin-induced thrombocytopenia]] (HIT) * [[May–Hegglin anomaly]] * [[Monoclonal gammopathy of thrombotic significance]] (MGTS) | group2 = [[Platelet#Disorders|Platelet function]] | list2 = * ''adhesion'' ** [[Bernard–Soulier syndrome]] * ''aggregation'' ** [[Glanzmann's thrombasthenia]] * ''[[platelet storage pool deficiency]]'' ** [[Hermansky–Pudlak syndrome]] ** [[Gray platelet syndrome]] | group3 = [[Clotting factor]] | list3 = * [[Haemophilia|H{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}emophilia]] ** [[Haemophilia A|A/VIII]] ** [[Haemophilia B|B/IX]] ** [[Haemophilia C|C/XI]] * [[von Willebrand disease]] * [[Hypoprothrombinemia|Hypoprothrombinemia/II]] * [[Factor VII deficiency]] * [[Factor X deficiency]] * [[Factor XII deficiency]] * [[Factor XIII deficiency]] * [[Dysfibrinogenemia]] * [[Congenital afibrinogenemia]] }} | group4 = Signs and symptoms | list4 = * [[Bleeding]] * [[Bruise]] * [[H{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}ematoma]] * [[Petechia]] * [[Purpura]] ** [[Nonthrombocytopenic purpura]] | group5 = By site | list5 = * head ** [[Nosebleed|Epistaxis]] ** [[H{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}emoptysis]] ** [[Intracranial h{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}emorrhage]] ** [[Hyph{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}ema]] ** [[Subconjunctival bleeding]] * torso ** [[H{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}emothorax]] ** [[H{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}emopericardium]] ** [[Pulmonary h{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}ematoma]] * abdomen ** [[Gastrointestinal bleeding]] ** [[H{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}emobilia]] ** [[H{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}emoperitoneum]] ** [[H{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}ematocele]] ** [[H{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}ematosalpinx]] * joint ** [[H{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}emarthrosis]] }} }}<noinclude> {{collapsible option}} This template has a US version, to be used in articles where the spelling "hem-" is used as opposed to "h'''a'''em-"; for this version, please use the parameter "us=y". {{notice|This template is part of the [[Wikipedia:Navigation template#Medicine|Medical series]] of [[Wikipedia:Navigation template|navigation boxes]]. Refer to [[Template:Medicine]] and its [[Template talk:Medicine|talk page]] for suggestions on style and editing.}} [[Category:Hematologic disease and disorder templates]] </noinclude> l6iazwqaruov7p7buqtbtf5urgp4yk3 සැකිල්ල:Myeloid malignancy 10 194471 791276 2023-05-19T18:14:25Z en>Andrybak 0 categorization (via [[WP:JWB]]) 791276 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Myeloid malignancy | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | title = [[Myeloid]]-related [[h{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}ematological malignancy]] | listclass = hlist | group1 = [[CFU-GM]]/<br />and other [[granulocyte]]s | list1 = {{Navbox|child | group1 = [[CFU-GM]] | list1 = {{Navbox|child | group1 = [[Myelocyte]] | list1 = {{Navbox|child | group1 = {{nobold|''[[Acute myeloid leukemia|AML]]''}} | list1 = * [[Acute myeloblastic leukemia]] * [[Minimally differentiated acute myeloblastic leukemia|M0]] * [[Acute myeloblastic leukemia without maturation|M1]] * [[Acute myeloblastic leukemia with maturation|M2]] * [[Acute promyelocytic leukemia|APL/M3]] | group2 = {{nobold|''[[Myeloproliferative neoplasm|MP]]''}} | list2 = * [[Chronic neutrophilic leukemia]] }} | group2 = [[Monocyte]] | list2 = {{Navbox|child | group1 = {{nobold|''[[Acute myeloid leukemia|AML]]''}} | list1 = * [[Acute monocytic leukemia|AMoL/M5]] * [[Acute myeloid dendritic cell leukemia|Myeloid dendritic cell leukemia]] | group2 = {{nobold|''[[Chronic myelogenous leukemia|CML]]''}} | list2 = * [[Philadelphia chromosome]] * [[Accelerated phase chronic myelogenous leukemia]] }} | group3 = [[Myelomonocyte]] | list3 = {{Navbox|child | group1 = {{nobold|''[[Acute myeloid leukemia|AML]]''}} | list1 = * [[Acute myelomonocytic leukemia|M4]] | group2 = {{nobold|''[[Myelodysplastic–myeloproliferative diseases|MD-MP]]''}} | list2 = * [[Juvenile myelomonocytic leukemia]] * [[Chronic myelomonocytic leukemia]] }} | group4 = Other | list4 = * [[Histiocytosis]] }} | group2 = [[CFU-Baso]] | list2 = {{Navbox|child | group1 = {{nobold|''[[Acute myeloid leukemia|AML]]''}} | list1 = * [[Acute basophilic leukemia|Acute basophilic]] }} | group3 = [[CFU-Eos]] | list3 = {{Navbox|child | group1 = {{nobold|''[[Acute myeloid leukemia|AML]]''}} | list1 = * [[Acute eosinophilic leukemia|Acute eosinophilic]] | group2 = {{nobold|''[[Myeloproliferative neoplasm|MP]]''}} | list2 = * [[Chronic eosinophilic leukemia]]/[[Hypereosinophilic syndrome]] }} }} | group2 = [[Megakaryocyte–erythroid progenitor cell|MEP]] | list2 = {{Navbox|child | group1 = [[CFU-Meg]] | list1 = {{Navbox|child | group1 = {{nobold|''[[Acute myeloid leukemia|AML]]''}} | list1 = | group2 = {{nobold|''[[Myeloproliferative neoplasm|MP]]''}} | list2 = * [[Essential thrombocyth{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}emia]] * [[Acute megakaryoblastic leukemia]] }} | group2 = [[CFU-E]] | list2 = {{Navbox|child | group1 = {{nobold|''[[Acute myeloid leukemia|AML]]''}} | list1 = * [[Acute erythroid leukemia|Erythroleukemia/M6]] | group2 = {{nobold|''[[Myeloproliferative neoplasm|MP]]''}} | list2 = * [[Polycyth{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}emia vera]] | group3 = {{nobold|''[[Myelodysplastic syndrome|MD]]''}} | list3 = * [[Anemia|Refractory anemia]] * [[Refractory anemia with excess of blasts]] * [[Chromosome 5q deletion syndrome]] * [[Sideroblastic anemia]] * [[Paroxysmal nocturnal h{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}emoglobinuria]] * [[Refractory cytopenia with multilineage dysplasia]] }} }} | group3 = [[CFU-Mast]] | list3 = {{Navbox|child | group1 = {{nobold|''[[Mastocytoma]]''}} | list1 = * [[Mast cell leukemia]] * [[Mast cell sarcoma]] * [[Mastocytosis|Systemic mastocytosis]] | group2 = {{nobold|[[Mastocytosis]]}} | list2 = * [[Diffuse cutaneous mastocytosis]] * [[Erythrodermic mastocytosis]] * [[Adult type of generalized eruption of cutaneous mastocytosis]] * [[Urticaria pigmentosa]] * [[Mast cell sarcoma]] * [[Solitary mastocytoma]] | group3 = {{nobold|Systemic mastocytosis}} | list3 = * [[Xanthelasmoidal mastocytosis]] }} | group4 = Multiple/unknown | list4 = {{Navbox|child | group1 = {{nobold|''[[Acute myeloid leukemia|AML]]''}} | list1 = * [[Acute panmyelosis with myelofibrosis]] * [[Myeloid sarcoma]] | group2 = {{nobold|''[[Myeloproliferative neoplasm|MP]]''}} | list2 = * [[Primary myelofibrosis]] * [[Biphenotypic acute leukaemia]] }} }}<noinclude> {{Documentation|content= {{Collapsible option}} [[Category:Oncology navigational boxes]] [[Category:Immunology navigational boxes]] }}</noinclude> 7d0ouzjd071x1e0uqg2tz3fpq02y2i3 791277 791276 2026-05-23T03:04:14Z Lee 85 [[:en:Template:Myeloid_malignancy]] වෙතින් එක් සංශෝධනයක් 791276 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Myeloid malignancy | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | title = [[Myeloid]]-related [[h{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}ematological malignancy]] | listclass = hlist | group1 = [[CFU-GM]]/<br />and other [[granulocyte]]s | list1 = {{Navbox|child | group1 = [[CFU-GM]] | list1 = {{Navbox|child | group1 = [[Myelocyte]] | list1 = {{Navbox|child | group1 = {{nobold|''[[Acute myeloid leukemia|AML]]''}} | list1 = * [[Acute myeloblastic leukemia]] * [[Minimally differentiated acute myeloblastic leukemia|M0]] * [[Acute myeloblastic leukemia without maturation|M1]] * [[Acute myeloblastic leukemia with maturation|M2]] * [[Acute promyelocytic leukemia|APL/M3]] | group2 = {{nobold|''[[Myeloproliferative neoplasm|MP]]''}} | list2 = * [[Chronic neutrophilic leukemia]] }} | group2 = [[Monocyte]] | list2 = {{Navbox|child | group1 = {{nobold|''[[Acute myeloid leukemia|AML]]''}} | list1 = * [[Acute monocytic leukemia|AMoL/M5]] * [[Acute myeloid dendritic cell leukemia|Myeloid dendritic cell leukemia]] | group2 = {{nobold|''[[Chronic myelogenous leukemia|CML]]''}} | list2 = * [[Philadelphia chromosome]] * [[Accelerated phase chronic myelogenous leukemia]] }} | group3 = [[Myelomonocyte]] | list3 = {{Navbox|child | group1 = {{nobold|''[[Acute myeloid leukemia|AML]]''}} | list1 = * [[Acute myelomonocytic leukemia|M4]] | group2 = {{nobold|''[[Myelodysplastic–myeloproliferative diseases|MD-MP]]''}} | list2 = * [[Juvenile myelomonocytic leukemia]] * [[Chronic myelomonocytic leukemia]] }} | group4 = Other | list4 = * [[Histiocytosis]] }} | group2 = [[CFU-Baso]] | list2 = {{Navbox|child | group1 = {{nobold|''[[Acute myeloid leukemia|AML]]''}} | list1 = * [[Acute basophilic leukemia|Acute basophilic]] }} | group3 = [[CFU-Eos]] | list3 = {{Navbox|child | group1 = {{nobold|''[[Acute myeloid leukemia|AML]]''}} | list1 = * [[Acute eosinophilic leukemia|Acute eosinophilic]] | group2 = {{nobold|''[[Myeloproliferative neoplasm|MP]]''}} | list2 = * [[Chronic eosinophilic leukemia]]/[[Hypereosinophilic syndrome]] }} }} | group2 = [[Megakaryocyte–erythroid progenitor cell|MEP]] | list2 = {{Navbox|child | group1 = [[CFU-Meg]] | list1 = {{Navbox|child | group1 = {{nobold|''[[Acute myeloid leukemia|AML]]''}} | list1 = | group2 = {{nobold|''[[Myeloproliferative neoplasm|MP]]''}} | list2 = * [[Essential thrombocyth{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}emia]] * [[Acute megakaryoblastic leukemia]] }} | group2 = [[CFU-E]] | list2 = {{Navbox|child | group1 = {{nobold|''[[Acute myeloid leukemia|AML]]''}} | list1 = * [[Acute erythroid leukemia|Erythroleukemia/M6]] | group2 = {{nobold|''[[Myeloproliferative neoplasm|MP]]''}} | list2 = * [[Polycyth{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}emia vera]] | group3 = {{nobold|''[[Myelodysplastic syndrome|MD]]''}} | list3 = * [[Anemia|Refractory anemia]] * [[Refractory anemia with excess of blasts]] * [[Chromosome 5q deletion syndrome]] * [[Sideroblastic anemia]] * [[Paroxysmal nocturnal h{{Yesno|{{{us|}}}|yes=|no=a|blank=a}}emoglobinuria]] * [[Refractory cytopenia with multilineage dysplasia]] }} }} | group3 = [[CFU-Mast]] | list3 = {{Navbox|child | group1 = {{nobold|''[[Mastocytoma]]''}} | list1 = * [[Mast cell leukemia]] * [[Mast cell sarcoma]] * [[Mastocytosis|Systemic mastocytosis]] | group2 = {{nobold|[[Mastocytosis]]}} | list2 = * [[Diffuse cutaneous mastocytosis]] * [[Erythrodermic mastocytosis]] * [[Adult type of generalized eruption of cutaneous mastocytosis]] * [[Urticaria pigmentosa]] * [[Mast cell sarcoma]] * [[Solitary mastocytoma]] | group3 = {{nobold|Systemic mastocytosis}} | list3 = * [[Xanthelasmoidal mastocytosis]] }} | group4 = Multiple/unknown | list4 = {{Navbox|child | group1 = {{nobold|''[[Acute myeloid leukemia|AML]]''}} | list1 = * [[Acute panmyelosis with myelofibrosis]] * [[Myeloid sarcoma]] | group2 = {{nobold|''[[Myeloproliferative neoplasm|MP]]''}} | list2 = * [[Primary myelofibrosis]] * [[Biphenotypic acute leukaemia]] }} }}<noinclude> {{Documentation|content= {{Collapsible option}} [[Category:Oncology navigational boxes]] [[Category:Immunology navigational boxes]] }}</noinclude> 7d0ouzjd071x1e0uqg2tz3fpq02y2i3 ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Blood tests 15 194472 791279 2026-05-23T03:05:20Z Pinthura 45635 Moved page from [[en:Category:Blood tests]] 791279 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! oldid || date/time || username || edit summary |---- | 1342313439 || 2026-03-08T07:53:05Z || JJMC89 bot III || <nowiki>Moving [[:Category:Chemical pathology]] to [[:Category:Clinical chemistry]] per [[Wikipedia:Categories for discussion/Speedy]]</nowiki> |---- | 1230114212 || 2024-06-20T18:47:36Z || Dimadick || <nowiki></nowiki> |---- | 1230114133 || 2024-06-20T18:46:59Z || Dimadick || <nowiki></nowiki> |---- | 954453553 || 2020-05-02T13:52:14Z || 50.26.172.216 || <nowiki></nowiki> |---- | 593882499 || 2014-02-04T13:06:44Z || NSH002 || <nowiki>+{{Myeloid blood tests}}</nowiki> |---- | 544309147 || 2013-03-15T07:45:22Z || Addbot || <nowiki>[[User:Addbot|Bot:]] Migrating 19 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q7216147]]</nowiki> |---- | 531172623 || 2013-01-03T23:40:05Z || YFdyh-bot || <nowiki>r2.7.3) (Robot: Adding [[sh:Kategorija:Krvne pretrage]]</nowiki> |---- | 509082931 || 2012-08-25T13:19:38Z || CocuBot || <nowiki>r2.7.2) (Robot: Adding [[nds:Kategorie:Bloodbild]]</nowiki> |---- | 508292220 || 2012-08-20T13:59:28Z || DinosaursLoveExistence || <nowiki>de:Kategorie:Blutbild</nowiki> |---- | 471572287 || 2012-01-15T22:30:52Z || ZéroBot || <nowiki>r2.7.1) (Robot: Adding [[sr:Категорија:Анализе крви]]</nowiki> |---- | 423944473 || 2011-04-13T23:40:46Z || Ripchip Bot || <nowiki>r2.7.1) (robot Adding: [[ko:분류:혈액 검사]]</nowiki> |---- | 418743532 || 2011-03-14T07:09:53Z || TXiKiBoT || <nowiki>r2.4.6) (robot Adding: [[zh:Category:验血]]</nowiki> |---- | 414298256 || 2011-02-16T20:05:29Z || Luckas-bot || <nowiki>r2.7.1) (robot Adding: [[da:Kategori:Blodprøver]]</nowiki> |---- | 388487571 || 2010-10-03T16:29:28Z || SporkBot || <nowiki>Merging catmore/catmain/catmore1/catmore2 per discussion and [[WP:TFD]]</nowiki> |---- | 365855776 || 2010-06-03T16:29:26Z || Drgarden || <nowiki></nowiki> |---- | 326175589 || 2009-11-16T16:00:51Z || TXiKiBoT || <nowiki>robot Adding: [[uk:Категорія:Дослідження крові]]</nowiki> |---- | 287841065 || 2009-05-04T13:33:28Z || Kauczuk || <nowiki>pl:</nowiki> |---- | 287141381 || 2009-04-30T22:56:31Z || Osm agha || <nowiki>ar</nowiki> |---- | 284967107 || 2009-04-20T07:16:11Z || 89.232.15.69 || <nowiki></nowiki> |---- | 280447005 || 2009-03-29T16:55:45Z || BotMultichill || <nowiki>Adding [[Template:Commons_cat|commons cat]] link to [[Commons:Category:Blood tests]]</nowiki> |---- | 241890480 || 2008-09-29T23:40:25Z || Zorrobot || <nowiki>robot Adding: [[no:Kategori:Blodprøver]]</nowiki> |---- | 222729339 || 2008-06-30T20:44:41Z || SieBot || <nowiki>robot Adding: [[ja:Category:血液検査]]</nowiki> |---- | 201999216 || 2008-03-30T07:18:43Z || Rei-bot || <nowiki>robot Adding: [[fr:Catégorie:Hémogramme]]</nowiki> |---- | 179398778 || 2007-12-21T15:07:47Z || GermanX || <nowiki>+es</nowiki> |---- | 124549009 || 2007-04-21T06:01:33Z || Rustavo || <nowiki></nowiki> |---- | 105091656 || 2007-02-02T14:13:36Z || 89.1.181.60 || <nowiki>iw</nowiki> |---- | 103151139 || 2007-01-25T15:13:57Z || 201.37.87.187 || <nowiki></nowiki> |---- | 46165828 || 2006-03-30T14:10:10Z || 213.170.65.38 || <nowiki></nowiki> |---- | 42057130 || 2006-03-03T14:35:11Z || Chirality || <nowiki>create new</nowiki> |} thzwxiu9ywz0lyo37luwslabpmhcue0 ප්‍රවර්ගය:Blood tests 14 194473 791280 2026-05-23T03:05:30Z Pinthura 45635 Moved page from [[en:Category:Blood tests]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Blood tests|history]]) 791280 wikitext text/x-wiki {{Myeloid blood tests|state=collapsed}} {{Cat main|blood test}} {{Commons cat|Blood tests}} Articles relating to [[blood test]]s, [[medical laboratory|laboratory]] analysis performed on a [[blood]] sample that is usually extracted from a [[vein]] in the arm using a [[hypodermic needle]], or via [[fingerprick]]. Multiple tests for specific blood components, such as a [[glucose test]] or a [[cholesterol test]], are often grouped together into one [[test panel]] called a '''blood panel''' or '''blood work'''. [[Category:Medical tests]] [[Category:Hematology]] [[Category:Clinical chemistry]] {{CatAutoTOC}} dumv2ea7l845jvppivhl0mvygojqci2 791294 791280 2026-05-23T03:07:43Z Pinthura 45635 Bot: Replacing category Hematology with [[:ප්‍රවර්ගය:රක්තවේදය|රක්තවේදය]] 791294 wikitext text/x-wiki {{Myeloid blood tests|state=collapsed}} {{Cat main|blood test}} {{Commons cat|Blood tests}} Articles relating to [[blood test]]s, [[medical laboratory|laboratory]] analysis performed on a [[blood]] sample that is usually extracted from a [[vein]] in the arm using a [[hypodermic needle]], or via [[fingerprick]]. Multiple tests for specific blood components, such as a [[glucose test]] or a [[cholesterol test]], are often grouped together into one [[test panel]] called a '''blood panel''' or '''blood work'''. [[Category:Medical tests]] [[ප්‍රවර්ගය:රක්තවේදය]] [[Category:Clinical chemistry]] {{CatAutoTOC}} 66gm1sg3kmq4rqsc0prnx8olcx7zikl ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Blood cells 15 194474 791281 2026-05-23T03:05:40Z Pinthura 45635 Moved page from [[en:Category:Blood cells]] 791281 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! oldid || date/time || username || edit summary |---- | 1252328499 || 2024-10-20T21:27:00Z || Doomhope || <nowiki>new key for [[Category:Blood]]: "Cells" using [[WP:HC|HotCat]]</nowiki> |---- | 975670012 || 2020-08-29T19:46:30Z || Mike Peel || <nowiki>Change {{Commons}} to {{Commons category}}</nowiki> |---- | 909454566 || 2019-08-05T14:58:52Z || Allforrous || <nowiki>Commons and Cat main templates.</nowiki> |---- | 857929278 || 2018-09-03T23:22:29Z || 98.113.14.83 || <nowiki></nowiki> |---- | 556888000 || 2013-05-26T16:51:56Z || 93.80.31.57 || <nowiki></nowiki> |---- | 544191848 || 2013-03-14T20:59:13Z || Addbot || <nowiki>[[User:Addbot|Bot:]] Migrating 18 interwiki links, now provided by [[Wikipedia:Wikidata|Wikidata]] on [[d:q7214226]]</nowiki> |---- | 529317934 || 2012-12-22T19:04:29Z || TXiKiBoT || <nowiki>r2.7.3) (Robot: Adding [[simple:Category:Blood cells]]</nowiki> |---- | 522370734 || 2012-11-10T19:20:21Z || Jennes83 || <nowiki>Removed link to non-existing page</nowiki> |---- | 458255892 || 2011-10-31T06:26:07Z || 134.32.43.121 || <nowiki></nowiki> |---- | 451448720 || 2011-09-20T04:49:41Z || EmausBot || <nowiki>r2.6.4) (Robot: Adding [[bg:Категория:Кръвни клетки]]</nowiki> |---- | 445410327 || 2011-08-17T22:38:11Z || 78.12.232.142 || <nowiki>+it.wiki</nowiki> |---- | 418730102 || 2011-03-14T04:40:57Z || Luckas-bot || <nowiki>r2.7.1) (robot Adding: [[zh:Category:血细胞]]</nowiki> |---- | 378650873 || 2010-08-13T03:16:22Z || Dcirovic || <nowiki></nowiki> |---- | 378648953 || 2010-08-13T03:01:09Z || Dcirovic || <nowiki></nowiki> |---- | 340139808 || 2010-01-26T14:53:17Z || TXiKiBoT || <nowiki>robot Adding: [[es:Categoría:Células de la sangre]]</nowiki> |---- | 331805497 || 2009-12-15T13:40:30Z || Shureg || <nowiki>Removed category [[:Category:Cells|Cells]]; Quick-adding category [[:Category:Animal cells|Animal cells]] (using [[WP:HOTCAT|HotCat]])</nowiki> |---- | 279156770 || 2009-03-23T14:46:36Z || NobelBot || <nowiki>robot Adding: [[pl:Kategoria:Komórki krwi]]</nowiki> |---- | 276795452 || 2009-03-12T18:25:46Z || Salam32 || <nowiki></nowiki> |---- | 276795362 || 2009-03-12T18:25:19Z || Salam32 || <nowiki></nowiki> |---- | 261267762 || 2009-01-01T14:44:49Z || Obersachsebot || <nowiki>robot Removing: [[fr:Catégorie:Cellule du sang ou du système immunitaire]]</nowiki> |---- | 223953636 || 2008-07-06T17:54:45Z || Drgarden || <nowiki>[[th:หมวดหมู่:เซลล์เม็ดเลือด]]</nowiki> |---- | 211706288 || 2008-05-11T18:59:45Z || Tonipares || <nowiki></nowiki> |---- | 207735627 || 2008-04-24T00:13:07Z || BotMultichill || <nowiki>Adding [[Template:Commons_cat|commons cat]] link to [[Commons:Category:Blood cells]]</nowiki> |---- | 185024831 || 2008-01-17T18:22:32Z || TadejM || <nowiki>iw: sl</nowiki> |---- | 184925355 || 2008-01-17T06:45:02Z || Sk741~enwiki || <nowiki>interwiki</nowiki> |---- | 116529759 || 2007-03-20T14:18:55Z || Eras-mus || <nowiki></nowiki> |---- | 103757326 || 2007-01-28T03:46:44Z || 59.187.123.141 || <nowiki></nowiki> |---- | 102920744 || 2007-01-24T16:03:12Z || ELLusKa 86 || <nowiki>iw</nowiki> |---- | 95090556 || 2006-12-18T14:00:37Z || Serephine || <nowiki></nowiki> |---- | 89341124 || 2006-11-22T00:26:36Z || Borgx || <nowiki>+id</nowiki> |---- | 82840767 || 2006-10-21T17:24:25Z || Sturm || <nowiki></nowiki> |---- | 36396040 || 2006-01-23T19:55:51Z || 213.214.33.25 || <nowiki></nowiki> |---- | 36389631 || 2006-01-23T19:05:11Z || 213.214.33.25 || <nowiki></nowiki> |---- | 36389305 || 2006-01-23T19:02:59Z || 213.214.33.25 || <nowiki></nowiki> |---- | 36389061 || 2006-01-23T19:01:06Z || 213.214.33.25 || <nowiki></nowiki> |---- | 27810975 || 2005-11-09T11:17:24Z || Fuelbottle || <nowiki>[[Category:Blood]]</nowiki> |---- | 27716449 || 2005-11-08T12:21:50Z || Fuelbottle || <nowiki>[[Category:Circulating cells]]</nowiki> |} 41yxg9enl4bs7jkroipo765jvf7hw8b ප්‍රවර්ගය:Blood cells 14 194475 791282 2026-05-23T03:05:50Z Pinthura 45635 Moved page from [[en:Category:Blood cells]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Blood cells|history]]) 791282 wikitext text/x-wiki {{Commons category}} {{Cat main|Blood cell}} [[Category:Circulating cells]] [[Category:Blood|Cells]] [[Category:Human cells]] eu35o3bxfvpz3ccjmwhvoxnlnc3jv1b 791302 791282 2026-05-23T03:08:45Z Pinthura 45635 Bot: Replacing category Blood with [[:ප්‍රවර්ගය:ලේ|ලේ]] 791302 wikitext text/x-wiki {{Commons category}} {{Cat main|Blood cell}} [[Category:Circulating cells]] [[ප්‍රවර්ගය:ලේ|Cells]] [[Category:Human cells]] oxgzav52q0bjk2t1hm4oqql4j0765is ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Hematologic disease and disorder templates 15 194476 791283 2026-05-23T03:06:00Z Pinthura 45635 Moved page from [[en:Category:Hematologic disease and disorder templates]] 791283 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! oldid || date/time || username || edit summary |---- | 989028143 || 2020-11-16T17:21:03Z || JJMC89 bot III || <nowiki>Category moved</nowiki> |---- | 989028134 || 2020-11-16T17:21:01Z || JJMC89 bot III || <nowiki>JJMC89 bot III moved page [[Category:Myeloid disease and disorder templates]] to [[Category:Hematologic disease and disorder templates]] without leaving a redirect: [[Wikipedia:Categories for discussion/Speedy]]</nowiki> |---- | 988561893 || 2020-11-13T22:43:51Z || Tom (LT) || <nowiki>Listed for speedy renaming; see [[WP:CFDS|Categories for discussion/Speedy]].</nowiki> |---- | 412612205 || 2011-02-07T22:15:39Z || WOSlinker || <nowiki>{{template category}}</nowiki> |---- | 399878162 || 2010-12-01T06:45:40Z || Arcadian || <nowiki>cat</nowiki> |} cr7cf4u9epjttk0n1ngsh737d5qhkkh ප්‍රවර්ගය:Hematologic disease and disorder templates 14 194477 791285 2026-05-23T03:06:10Z Pinthura 45635 Moved page from [[en:Category:Hematologic disease and disorder templates]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Hematologic disease and disorder templates|history]]) 791285 wikitext text/x-wiki {{template category}} [[Category:Disease and disorder templates]] sny8m3pc6uq0f9g3zrpvr5qlak5e0h5 ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Oncology navigational boxes 15 194478 791286 2026-05-23T03:06:20Z Pinthura 45635 Moved page from [[en:Category:Oncology navigational boxes]] 791286 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! oldid || date/time || username || edit summary |---- | 1155786436 || 2023-05-19T18:08:05Z || Andrybak || <nowiki>create a new template category</nowiki> |} e92kjg9ih22o8s24hn6jec4ryoqy5ub ප්‍රවර්ගය:Oncology navigational boxes 14 194479 791287 2026-05-23T03:06:30Z Pinthura 45635 Moved page from [[en:Category:Oncology navigational boxes]] ([[ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව:Oncology navigational boxes|history]]) 791287 wikitext text/x-wiki {{Template category |type=navbox |topic=[[oncology]] }} [[Category:Oncology templates| ]] [[Category:Medicine navigational boxes]] [[Category:Disease and disorder navigational boxes]] erccva7devdt5kzatut6satvl3jsveg මන්ද මධුරක්තිය 0 194480 791306 2026-05-23T03:31:18Z Yasasuru 23090 Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1474370|Hypoglycemia]] to:si #mdwikicx 791306 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =මන්ද මධුරක්තිය |synonym =හයිපොග්ලයිසීමියාව, අඩු රුධිර ග්ලූකෝස් |image =Glucose test.JPG |image_size = |alt = |caption =[[ග්ලූකෝස් මීටරය]]ක් |pronounce = |specialty =[[අන්තරාසර්ගවේදය]] |symptoms =Clumsiness, කථන අපහසුව, ආකූලභාවය, [[සිහිය නැතිවීම]], [[වලිප්පුව]]<ref name=NIH2008/> |onset =ශීඝ්‍ර<ref name=NIH2008/> |duration = |causes =[[දියවැඩියා ඖෂධ|ඖෂධ]] ([[ඉන්සියුලින්]] සහ [[සල්ෆොනයිල්යූරියා]] ප්‍රභේද), [[පූතිය]], [[වෘක්ක අකරණිය]], ඇතැම් [[අර්බුද]], [[අක්මා රෝග]]<ref name=NIH2008/><ref name=ReferenceA/><ref name=Sch2007/> |risks = |diagnosis =රුධිර සීනි මට්ටම < 3.9&nbsp;[[රුධිර පරීක්ෂණ සඳහා නිර්දේශ පරාස|mmol/L]] (70&nbsp;mg/dL) දියවැඩියා රෝගියකු තුළ<ref name=NIH2008/> |differential = |prevention = |treatment =සරල සීනි සහිත ආහාර ගැනීම, [[ඩෙක්ස්ට්‍රෝස්]], [[ග්ලූකගොන් (ඖෂධය)|ග්ලූකගොන්]]<ref name=NIH2008/> |medication = |prognosis = |frequency = |deaths = }} '''මන්ද මධුරක්තිය''', '''හයිපොග්ලයිසීමියාව හෙවත් අඩු රුධිර සීනි මට්ටම''' ලෙස හැඳින්වෙන්නේ සාමාන්‍ය මට්ටමට වඩා රුධිරයේ සීනි මට්ටම පහත වැටීමකි.<ref name="NIH2008" /> මෙය අවුල් සහගත බව, කතා කිරීමේ අපහසුතාව, ව්‍යාකූලත්වය, සිහිය නැතිවීම, වලිප්පුව හෝ මරණය ඇතුළු විවිධ රෝග ලක්ෂණ වලට හේතු විය හැක.<ref name="NIH2008" /> කුසගින්න, දහඩිය දැමීම, වෙව්ලීම සහ දුර්වලතාවය වැනි හැඟීමක් ද ඇති විය හැක.<ref name="NIH2008" /> රෝග ලක්ෂණ සාමාන්‍යයෙන් ඉක්මණින් ඇති වේ.<ref name="NIH2008">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Hypoglycemia|url=http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/Diabetes/hypoglycemia/Pages/index.aspx|website=National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases|access-date=28 June 2015|date=October 2008|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150701034430/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/Diabetes/hypoglycemia/Pages/index.aspx|archive-date=1 July 2015}}</ref> වඩාත් පොදු හේතුව වන්නේ ඉන්සියුලින් සහ සල්ෆොනයිල්යූරියා වර්ග වැනි [[දියවැඩියාව|දියවැඩියාවට]] ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා භාවිතා කරන ඖෂධ යන් ය.<ref name="ReferenceA">{{Cite journal|vauthors=Yanai H, Adachi H, Katsuyama H, Moriyama S, Hamasaki H, Sako A|title=Causative anti-diabetic drugs and the underlying clinical factors for hypoglycemia in patients with diabetes|journal=World Journal of Diabetes|volume=6|issue=1|pages=30–6|date=February 2015|pmid=25685276|pmc=4317315|doi=10.4239/wjd.v6.i1.30}}</ref><ref name="Sch2007">{{උපන්‍යාස පොත|last=Schrier|first=Robert W.|title=The internal medicine casebook real patients, real answers|date=2007|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|location=Philadelphia|isbn=978-0-7817-6529-9|page=119|edition=3rd|url=https://books.google.com/books?id=zbuKcQwh2b0C&pg=PA119|access-date=18 August 2019|archive-date=1 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150701020033/https://books.google.ca/books?id=zbuKcQwh2b0C&pg=PA119|url-status=live}}</ref> වෙනදාට වඩා අඩුවෙන් ආහාර ගත්, වෙනදාට වඩා ව්‍යායාම කළ හෝ මත්පැන් පානය කළ දියවැඩියා රෝගීන් තුළ අවදානම වැඩිය.<ref name="NIH2008" /> අනෙකුත් හේතූන් අතර වකුගඩු අකර්මණ්‍ය වීම, ඇතැම් පිළිකා (ඉන්සියුලිනෝමා වැනි), අක්මා රෝග, මන්දතයිරොයිඩතාවය, කුසගින්න, පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවලියේ සහජ දෝෂ, දරුණු ආසාදන, ප්‍රතික්‍රියාකාරී මන්ද මධුරක්තිය සහ මද්‍යසාර ඇතුළු ඖෂධ ගණනාවක් ඇතුළත් වේ.<ref name="NIH2008" /><ref name="Sch2007" /> පැය කිහිපයක් ආහාර නොගත් නිරෝගී ළදරුවන් තුළ ද රුධිරයේ සීනි මට්ටම අඩු විය හැක.<ref name="Perk2008">{{උපන්‍යාස පොත|last=Perkin|first=Ronald M.|title=Pediatric hospital medicine : textbook of inpatient management|date=2008|publisher=Wolters Kluwer Health/Lippincott Williams & Wilkins|location=Philadelphia|isbn=978-0-7817-7032-3|page=105|edition=2nd|url=https://books.google.com/books?id=sV6-ifUGoMYC&pg=PA105|access-date=18 August 2019|archive-date=1 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150701020159/https://books.google.ca/books?id=sV6-ifUGoMYC&pg=PA105|url-status=live}}</ref> මන්ද මධුරක්තිය සඳහා නිර්වචනය කරන ග්ලූකෝස් මට්ටම පුද්ගලයා අනුව වෙනස් වේ.<ref name="NIH2008" /> දියවැඩියාව ඇති පුද්ගලයින් තුළ, මට්ටම ලීටරයට මිලිමවුල 3.9 ට අඩුවීම&nbsp; (70)&nbsp;mg/dL) රෝග විනිශ්චය වේ.<ref name="NIH2008" /> දියවැඩියාව නොමැති වැඩිහිටියන් තුළ, රුධිරයේ සීනි මට්ටම අඩු වීම, රුධිරයේ සීනි මට්ටම අඩු වනවිට ඇතිවන රෝග ලක්ෂණ සහ රුධිරයේ සීනි මට්ටම සාමාන්‍ය තත්ත්වයට පත් වූ විට එම ලක්ෂණ වැඩිදියුණු වීම ආදී ලක්ෂණ මගින් රෝග විනිශ්චය තහවුරු වේ.<ref name="Cry2009">{{Cite journal|vauthors=Cryer PE, Axelrod L, Grossman AB, Heller SR, Montori VM, Seaquist ER, Service FJ|title=Evaluation and management of adult hypoglycemic disorders: an Endocrine Society Clinical Practice Guideline|journal=J. Clin. Endocrinol. Metab.|volume=94|issue=3|pages=709–28|date=March 2009|pmid=19088155|doi=10.1210/jc.2008-1410|url=|doi-access=free}}</ref> එසේ නොමැතිනම් ආහාර නොගැනීමෙන් හෝ ව්‍යායාම කිරීමෙන් පසු, 2.8 සිට 3.0 mmol/L දක්වා අඩු මට්ටමක් (50 සිට 55 mg/dL දක්වා) භාවිතා කළ හැක.<ref name="NIH2008" /><ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Ahmed|first=Fahad W.|last2=Majeed|first2=Muhammad S.|last3=Kirresh|first3=Omar|title=StatPearls|date=2023|publisher=StatPearls Publishing|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK573079/|access-date=12 November 2023|chapter=Non-Diabetic Hypoglycemia|archive-date=7 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230307142128/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK573079/|url-status=live}}</ref> අලුත උපන් බිළිඳුන් තුළ, 2.2 mmol/L ට අඩු මට්ටමක් (40)&nbsp;mg/dL), හෝ 3.3 mmol/L ට අඩු (60 mg/dL) මට්ටම ආමඟ ලක්ෂණ පවතී නම්, එය මන්ද මධුරක්තිය පෙන්නුම් කරයි.<ref name="Perk2008" /> හේතුව තීරණය කිරීම සඳහා ප්‍රයෝජනවත් විය හැකි අනෙකුත් පරීක්ෂණ අතර රුධිරයේ ඉන්සියුලින් සහ සී පෙප්ටයිඩ මට්ටම් ඇතුළත් වේ.<ref name="Sch2007" /> දියවැඩියාව ඇති පුද්ගලයින් අතර, වැළැක්වීම යනු ව්‍යායාම ප්‍රමාණය සහ භාවිතා කරන ඖෂධ සමඟ ගන්නා ආහාර ගැලපීමයි.<ref name="NIH2008" /> මිනිසුන්ට රුධිරයේ සීනි මට්ටම අඩු බව හැඟෙන විට, ග්ලූකෝස් මොනිටරයකින් පරීක්ෂා කිරීම නිර්දේශ කෙරේ.<ref name="NIH2008" /> සමහර පුද්ගලයින්ට රුධිරයේ සීනි මට්ටම අඩු වීමේ මුල් රෝග ලක්ෂණ ස්වල්පයක් ඇති අතර, මෙම කණ්ඩායමේ සාමාජිකයින් නිතර නිතර නිතිපතා පරීක්ෂණ සිදු කිරීම නිර්දේශ කෙරේ.<ref name="NIH2008" /> ප්‍රතිකාරය වන්නේ සරල සීනි බහුල ආහාර අනුභව කිරීම හෝ [[ග්ලූකෝස්|ඩෙක්ස්ට්‍රෝස්]] ගැනීමයි.<ref name="NIH2008" /> පුද්ගලයෙකුට මුඛයෙන් ආහාර ගැනීමට නොහැකි නම්, එන්නත් කිරීම හෝ නාසයට ග්ලූකගන් ලබා දීම උපකාරී වේ.<ref name="NIH2008" /><ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=FDA approves first treatment for severe hypoglycemia that can be administered without an injection|url=https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-first-treatment-severe-hypoglycemia-can-be-administered-without-injection|website=FDA|access-date=11 November 2019|language=en|date=11 September 2019|archive-date=17 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200517061659/https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-first-treatment-severe-hypoglycemia-can-be-administered-without-injection|url-status=live}}</ref> දියවැඩියාවට සම්බන්ධ නොවන ප්‍රතිකාර සඳහා යටින් පවතින ගැටලුවට ප්‍රතිකාර කිරීම සහ [[සෞඛ්‍ය සම්පන්න ආහාර වේල|සෞඛ්‍ය සම්පන්න ආහාර වේලක්]] ද ඇතුළත් වේ.<ref name="NIH2008" /> "මන්ද මධුරක්තිය" යන පදය සමහර විට අඥාත පශ්චාත් ආහාර සින්ඩ්‍රෝමය හැඳින්වීමට වැරදි ලෙස භාවිතා කරයි, එය ආහාර ගැනීමෙන් පසු සමාන රෝග ලක්ෂණ ඇති නමුත් සාමාන්‍ය රුධිරයේ සීනි මට්ටමක් සහිත මතභේදාත්මක තත්ත්වයකි.<ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Talreja|first=Roshan S.|title=The internal medicine peripheral brain|date=2005|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|location=Philadelphia, Pa.|isbn=978-0-7817-2806-5|page=176|url=https://books.google.com/books?id=oj-d2AgfW48C&pg=PA176|access-date=18 August 2019|archive-date=3 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803073550/https://books.google.com/books?id=oj-d2AgfW48C&pg=PA176|url-status=live}}</ref><ref>{{උපන්‍යාස පොත|title=Dorland's illustrated medical dictionary|date=2012|publisher=Elsevier/Saunders|location=Philadelphia|isbn=978-1-4557-0985-4|page=1834|edition=32nd|url=https://books.google.com/books?id=mNACisYwbZoC&pg=PA1834|access-date=18 August 2019|archive-date=3 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803093135/https://books.google.com/books?id=mNACisYwbZoC&pg=PA1834|url-status=live}}</ref> == ආශ්‍රේයයන් == [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] t4een2tk960dm9i1ilif29ndo6o49lh 791311 791306 2026-05-23T03:33:51Z Yasasuru 23090 /* ආශ්‍රේයයන් */ 791311 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =මන්ද මධුරක්තිය |synonym =හයිපොග්ලයිසීමියාව, අඩු රුධිර ග්ලූකෝස් |image =Glucose test.JPG |image_size = |alt = |caption =[[ග්ලූකෝස් මීටරය]]ක් |pronounce = |specialty =[[අන්තරාසර්ගවේදය]] |symptoms =Clumsiness, කථන අපහසුව, ආකූලභාවය, [[සිහිය නැතිවීම]], [[වලිප්පුව]]<ref name=NIH2008/> |onset =ශීඝ්‍ර<ref name=NIH2008/> |duration = |causes =[[දියවැඩියා ඖෂධ|ඖෂධ]] ([[ඉන්සියුලින්]] සහ [[සල්ෆොනයිල්යූරියා]] ප්‍රභේද), [[පූතිය]], [[වෘක්ක අකරණිය]], ඇතැම් [[අර්බුද]], [[අක්මා රෝග]]<ref name=NIH2008/><ref name=ReferenceA/><ref name=Sch2007/> |risks = |diagnosis =රුධිර සීනි මට්ටම < 3.9&nbsp;[[රුධිර පරීක්ෂණ සඳහා නිර්දේශ පරාස|mmol/L]] (70&nbsp;mg/dL) දියවැඩියා රෝගියකු තුළ<ref name=NIH2008/> |differential = |prevention = |treatment =සරල සීනි සහිත ආහාර ගැනීම, [[ඩෙක්ස්ට්‍රෝස්]], [[ග්ලූකගොන් (ඖෂධය)|ග්ලූකගොන්]]<ref name=NIH2008/> |medication = |prognosis = |frequency = |deaths = }} '''මන්ද මධුරක්තිය''', '''හයිපොග්ලයිසීමියාව හෙවත් අඩු රුධිර සීනි මට්ටම''' ලෙස හැඳින්වෙන්නේ සාමාන්‍ය මට්ටමට වඩා රුධිරයේ සීනි මට්ටම පහත වැටීමකි.<ref name="NIH2008" /> මෙය අවුල් සහගත බව, කතා කිරීමේ අපහසුතාව, ව්‍යාකූලත්වය, සිහිය නැතිවීම, වලිප්පුව හෝ මරණය ඇතුළු විවිධ රෝග ලක්ෂණ වලට හේතු විය හැක.<ref name="NIH2008" /> කුසගින්න, දහඩිය දැමීම, වෙව්ලීම සහ දුර්වලතාවය වැනි හැඟීමක් ද ඇති විය හැක.<ref name="NIH2008" /> රෝග ලක්ෂණ සාමාන්‍යයෙන් ඉක්මණින් ඇති වේ.<ref name="NIH2008">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Hypoglycemia|url=http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/Diabetes/hypoglycemia/Pages/index.aspx|website=National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases|access-date=28 June 2015|date=October 2008|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150701034430/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/Diabetes/hypoglycemia/Pages/index.aspx|archive-date=1 July 2015}}</ref> වඩාත් පොදු හේතුව වන්නේ ඉන්සියුලින් සහ සල්ෆොනයිල්යූරියා වර්ග වැනි [[දියවැඩියාව|දියවැඩියාවට]] ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා භාවිතා කරන ඖෂධ යන් ය.<ref name="ReferenceA">{{Cite journal|vauthors=Yanai H, Adachi H, Katsuyama H, Moriyama S, Hamasaki H, Sako A|title=Causative anti-diabetic drugs and the underlying clinical factors for hypoglycemia in patients with diabetes|journal=World Journal of Diabetes|volume=6|issue=1|pages=30–6|date=February 2015|pmid=25685276|pmc=4317315|doi=10.4239/wjd.v6.i1.30}}</ref><ref name="Sch2007">{{උපන්‍යාස පොත|last=Schrier|first=Robert W.|title=The internal medicine casebook real patients, real answers|date=2007|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|location=Philadelphia|isbn=978-0-7817-6529-9|page=119|edition=3rd|url=https://books.google.com/books?id=zbuKcQwh2b0C&pg=PA119|access-date=18 August 2019|archive-date=1 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150701020033/https://books.google.ca/books?id=zbuKcQwh2b0C&pg=PA119|url-status=live}}</ref> වෙනදාට වඩා අඩුවෙන් ආහාර ගත්, වෙනදාට වඩා ව්‍යායාම කළ හෝ මත්පැන් පානය කළ දියවැඩියා රෝගීන් තුළ අවදානම වැඩිය.<ref name="NIH2008" /> අනෙකුත් හේතූන් අතර වකුගඩු අකර්මණ්‍ය වීම, ඇතැම් පිළිකා (ඉන්සියුලිනෝමා වැනි), අක්මා රෝග, මන්දතයිරොයිඩතාවය, කුසගින්න, පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවලියේ සහජ දෝෂ, දරුණු ආසාදන, ප්‍රතික්‍රියාකාරී මන්ද මධුරක්තිය සහ මද්‍යසාර ඇතුළු ඖෂධ ගණනාවක් ඇතුළත් වේ.<ref name="NIH2008" /><ref name="Sch2007" /> පැය කිහිපයක් ආහාර නොගත් නිරෝගී ළදරුවන් තුළ ද රුධිරයේ සීනි මට්ටම අඩු විය හැක.<ref name="Perk2008">{{උපන්‍යාස පොත|last=Perkin|first=Ronald M.|title=Pediatric hospital medicine : textbook of inpatient management|date=2008|publisher=Wolters Kluwer Health/Lippincott Williams & Wilkins|location=Philadelphia|isbn=978-0-7817-7032-3|page=105|edition=2nd|url=https://books.google.com/books?id=sV6-ifUGoMYC&pg=PA105|access-date=18 August 2019|archive-date=1 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150701020159/https://books.google.ca/books?id=sV6-ifUGoMYC&pg=PA105|url-status=live}}</ref> මන්ද මධුරක්තිය සඳහා නිර්වචනය කරන ග්ලූකෝස් මට්ටම පුද්ගලයා අනුව වෙනස් වේ.<ref name="NIH2008" /> දියවැඩියාව ඇති පුද්ගලයින් තුළ, මට්ටම ලීටරයට මිලිමවුල 3.9 ට අඩුවීම&nbsp; (70)&nbsp;mg/dL) රෝග විනිශ්චය වේ.<ref name="NIH2008" /> දියවැඩියාව නොමැති වැඩිහිටියන් තුළ, රුධිරයේ සීනි මට්ටම අඩු වීම, රුධිරයේ සීනි මට්ටම අඩු වනවිට ඇතිවන රෝග ලක්ෂණ සහ රුධිරයේ සීනි මට්ටම සාමාන්‍ය තත්ත්වයට පත් වූ විට එම ලක්ෂණ වැඩිදියුණු වීම ආදී ලක්ෂණ මගින් රෝග විනිශ්චය තහවුරු වේ.<ref name="Cry2009">{{Cite journal|vauthors=Cryer PE, Axelrod L, Grossman AB, Heller SR, Montori VM, Seaquist ER, Service FJ|title=Evaluation and management of adult hypoglycemic disorders: an Endocrine Society Clinical Practice Guideline|journal=J. Clin. Endocrinol. Metab.|volume=94|issue=3|pages=709–28|date=March 2009|pmid=19088155|doi=10.1210/jc.2008-1410|url=|doi-access=free}}</ref> එසේ නොමැතිනම් ආහාර නොගැනීමෙන් හෝ ව්‍යායාම කිරීමෙන් පසු, 2.8 සිට 3.0 mmol/L දක්වා අඩු මට්ටමක් (50 සිට 55 mg/dL දක්වා) භාවිතා කළ හැක.<ref name="NIH2008" /><ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Ahmed|first=Fahad W.|last2=Majeed|first2=Muhammad S.|last3=Kirresh|first3=Omar|title=StatPearls|date=2023|publisher=StatPearls Publishing|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK573079/|access-date=12 November 2023|chapter=Non-Diabetic Hypoglycemia|archive-date=7 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230307142128/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK573079/|url-status=live}}</ref> අලුත උපන් බිළිඳුන් තුළ, 2.2 mmol/L ට අඩු මට්ටමක් (40)&nbsp;mg/dL), හෝ 3.3 mmol/L ට අඩු (60 mg/dL) මට්ටම ආමඟ ලක්ෂණ පවතී නම්, එය මන්ද මධුරක්තිය පෙන්නුම් කරයි.<ref name="Perk2008" /> හේතුව තීරණය කිරීම සඳහා ප්‍රයෝජනවත් විය හැකි අනෙකුත් පරීක්ෂණ අතර රුධිරයේ ඉන්සියුලින් සහ සී පෙප්ටයිඩ මට්ටම් ඇතුළත් වේ.<ref name="Sch2007" /> දියවැඩියාව ඇති පුද්ගලයින් අතර, වැළැක්වීම යනු ව්‍යායාම ප්‍රමාණය සහ භාවිතා කරන ඖෂධ සමඟ ගන්නා ආහාර ගැලපීමයි.<ref name="NIH2008" /> මිනිසුන්ට රුධිරයේ සීනි මට්ටම අඩු බව හැඟෙන විට, ග්ලූකෝස් මොනිටරයකින් පරීක්ෂා කිරීම නිර්දේශ කෙරේ.<ref name="NIH2008" /> සමහර පුද්ගලයින්ට රුධිරයේ සීනි මට්ටම අඩු වීමේ මුල් රෝග ලක්ෂණ ස්වල්පයක් ඇති අතර, මෙම කණ්ඩායමේ සාමාජිකයින් නිතර නිතර නිතිපතා පරීක්ෂණ සිදු කිරීම නිර්දේශ කෙරේ.<ref name="NIH2008" /> ප්‍රතිකාරය වන්නේ සරල සීනි බහුල ආහාර අනුභව කිරීම හෝ [[ග්ලූකෝස්|ඩෙක්ස්ට්‍රෝස්]] ගැනීමයි.<ref name="NIH2008" /> පුද්ගලයෙකුට මුඛයෙන් ආහාර ගැනීමට නොහැකි නම්, එන්නත් කිරීම හෝ නාසයට ග්ලූකගන් ලබා දීම උපකාරී වේ.<ref name="NIH2008" /><ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=FDA approves first treatment for severe hypoglycemia that can be administered without an injection|url=https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-first-treatment-severe-hypoglycemia-can-be-administered-without-injection|website=FDA|access-date=11 November 2019|language=en|date=11 September 2019|archive-date=17 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200517061659/https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-first-treatment-severe-hypoglycemia-can-be-administered-without-injection|url-status=live}}</ref> දියවැඩියාවට සම්බන්ධ නොවන ප්‍රතිකාර සඳහා යටින් පවතින ගැටලුවට ප්‍රතිකාර කිරීම සහ [[සෞඛ්‍ය සම්පන්න ආහාර වේල|සෞඛ්‍ය සම්පන්න ආහාර වේලක්]] ද ඇතුළත් වේ.<ref name="NIH2008" /> "මන්ද මධුරක්තිය" යන පදය සමහර විට අඥාත පශ්චාත් ආහාර සින්ඩ්‍රෝමය හැඳින්වීමට වැරදි ලෙස භාවිතා කරයි, එය ආහාර ගැනීමෙන් පසු සමාන රෝග ලක්ෂණ ඇති නමුත් සාමාන්‍ය රුධිරයේ සීනි මට්ටමක් සහිත මතභේදාත්මක තත්ත්වයකි.<ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Talreja|first=Roshan S.|title=The internal medicine peripheral brain|date=2005|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|location=Philadelphia, Pa.|isbn=978-0-7817-2806-5|page=176|url=https://books.google.com/books?id=oj-d2AgfW48C&pg=PA176|access-date=18 August 2019|archive-date=3 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803073550/https://books.google.com/books?id=oj-d2AgfW48C&pg=PA176|url-status=live}}</ref><ref>{{උපන්‍යාස පොත|title=Dorland's illustrated medical dictionary|date=2012|publisher=Elsevier/Saunders|location=Philadelphia|isbn=978-1-4557-0985-4|page=1834|edition=32nd|url=https://books.google.com/books?id=mNACisYwbZoC&pg=PA1834|access-date=18 August 2019|archive-date=3 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803093135/https://books.google.com/books?id=mNACisYwbZoC&pg=PA1834|url-status=live}}</ref> == ආශ්‍රේයයන් == {{Reflist}} {{Medical resources | DiseasesDB = 6431 | ICD11 = {{ICD11|5A21}}, {{ICD11|KB60.4}}, {{ICD11|5A45}}, {{ICD11|8D8D}}, {{ICD11|5A41}} | ICD10 = {{ICD10|E16.0}}–{{ICD10|E16.2}} | ICD9 = {{ICD9|250.8}}, {{ICD9|251.0}}, {{ICD9|251.1}}, {{ICD9|251.2}}, {{ICD9|270.3}}, {{ICD9|775.6}}, {{ICD9|962.3}} | ICDO = | OMIM = | MedlinePlus = 000386 | eMedicineSubj = emerg | eMedicineTopic = 272 | eMedicine_mult = {{eMedicine2|med|1123}} {{eMedicine2|med|1939}} {{eMedicine2|ped|1117}} | MeshID = D007003 }} {{Disease of the pancreas and glucose metabolism|state=expanded}} {{Blood tests}} [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] hqsdv4umqv5dr0knrv7icm5mmifoyen මන්ද මධු රක්තිය 0 194481 791307 2026-05-23T03:31:58Z Yasasuru 23090 [[මන්ද මධුරක්තිය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791307 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[මන්ද මධුරක්තිය]] 3v9x1wwx16otwi6uu2c7u46lt95iay2 හයිපොග්ලයිසීමියාව 0 194482 791308 2026-05-23T03:32:16Z Yasasuru 23090 [[මන්ද මධුරක්තිය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791308 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[මන්ද මධුරක්තිය]] 3v9x1wwx16otwi6uu2c7u46lt95iay2 හයිපොග්ලයිසීමියා 0 194483 791309 2026-05-23T03:32:32Z Yasasuru 23090 [[මන්ද මධුරක්තිය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791309 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[මන්ද මධුරක්තිය]] 3v9x1wwx16otwi6uu2c7u46lt95iay2 Hypoglycemia 0 194484 791310 2026-05-23T03:32:50Z Yasasuru 23090 [[මන්ද මධුරක්තිය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791310 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[මන්ද මධුරක්තිය]] 3v9x1wwx16otwi6uu2c7u46lt95iay2 ලෙවොතයිරොක්සීන් 0 194485 791313 2026-05-23T03:50:01Z Yasasuru 23090 Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1456941|Levothyroxine]] to:si #mdwikicx 791313 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව බෙහෙත් |drug_name = |image =Levothyroxine 200.svg |width = |alt = |image2 =Levothyroxine 3D ball.png |width2 = |alt2 = |caption = |type =<!-- empty --> <!-- Names --> |tradename =සින්ත්‍රොයිඩ්, ලෙවොක්සිල්, තයිරැක්ස්, වෙනත් |synonyms =3,5,3′,5′-Tetraiodo-{{small|L}}-thyronine |IUPAC_name =(''S'')-2-Amino-3-[4-(4-hydroxy-3,5-diiodophenoxy)-3,5-diiodophenyl]propanoic acid <!-- Clinical data --> |pregnancy_AU =A |pregnancy_US =N |pregnancy_category= |routes_of_administration=මුඛයෙන්, අන්තඃශිරා |dependency_liability= |Drugs.com ={{Drugs.com|monograph|levothyroxine-sodium}} |MedlinePlus =a682461 <!-- Legal data --> |legal_AU =<!-- S2, S3, S4, S5, S6, S7, S8, S9 or Unscheduled--> |legal_CA =<!-- OTC, Rx-only, Schedule I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII --> |legal_UN =<!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV--> |legal_UK =<!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM / Class A, B, C --> |legal_US =Rx only |legal_status =<!--For countries not listed above--> |DailyMedID =Levothyroxine |licence_US =<!-- FDA may use generic name --> |licence_EU =yes <!-- Pharmacokinetic data --> |bioavailability =40-80%<ref name=AHFS2016/> |protein_bound = |metabolism =ප්‍රධාන වශයෙන්ම අක්මාවේ, මීට අමතරව වෘක්ක, මොළය සහ පේශී තුළ |elimination_half-life=දවස් 7ක් පමණ (අතිතයිරොයිඩතාවයේ දී දවස් 3–4, මන්දතයිරොයිඩතාවයේ දී දින 9–10) |excretion =මල සහ මූත්‍ර <!-- Chemical and physical data --> |C =15 |H =11 |I =4 |N =1 |O =4 |chemical_formula = |smiles =NC(Cc1cc(I)c(Oc2cc(I)c(O)c(I)c2)c(I)c1)C(O)=O |StdInChI =1S/C15H11I4NO4/c16-8-4-7(5-9(17)13(8)21)24-14-10(18)1-6(2-11(14)19)3-12(20)15(22)23/h1-2,4-5,12,21H, 3,20H2, (H, 22,23)/t12-/m0/s1 |StdInChI_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}} |StdInChIKey =XUIIKFGFIJCVMT-LBPRGKRZSA-N |molecular_weight = |density = |melting_point =231 to 233 |melting_high = |melting_notes =<ref>{{cite journal | vauthors = Harington CR | title = Chemistry of Thyroxine: Constitution and Synthesis of Desiodo-Thyroxine | journal = The Biochemical Journal | volume = 20 | issue = 2 | pages = 300–13 | year = 1926 | pmid = 16743659 | pmc = 1251714 | doi = 10.1042/bj0200300 }}</ref> |boiling_point = |boiling_notes = |solubility =මඳක් ද්‍රාව්‍ය (0.105&nbsp;mg·mL<sup>−1</sup> 25&nbsp;°C දී)<ref name="DrugBank">{{DrugBank|DB00451}}</ref> |specific_rotation= }} '''ලෙවොතයිරොක්සීන්''', හෙවත් '''එල්-තයිරොක්සීන්''', ‍යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ, තයිරොයිඩ් හෝමෝනය වන තයිරොක්සීන් (T <sub>4</sub> ) හි නිෂ්පාදිත ආකාරයකි.<ref name="AHFS2016">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Levothyroxine Sodium|url=https://www.drugs.com/monograph/levothyroxine-sodium.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=8 December 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161221013136/https://www.drugs.com/monograph/levothyroxine-sodium.html|archive-date=21 December 2016}}</ref><ref name="King2010">{{උපන්‍යාස පොත|last=King|first=Tekoa L.|last2=Brucker|first2=Mary C.|title=Pharmacology for Women's Health|date=2010|publisher=Jones & Bartlett Publishers|isbn=9781449658007|page=544|url=https://books.google.com/books?id=E9qVyrNPsBkC&pg=PA544|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910234123/https://books.google.com/books?id=E9qVyrNPsBkC&pg=PA544|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref> එය මික්සිඩීමා කෝමා ලෙස හඳුන්වන දරුණු ස්වරූපය ඇතුළු තයිරොයිඩ් හෝමෝන ඌනතාවයට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා භාවිතා කරයි.<ref name="AHFS2016" /> තයිරොයිඩ් පිළිකා වර්ග කිහිපයකට ප්‍රතිකාර කිරීමට සහ වැළැක්වීමට ද එය භාවිතා කළ හැකිය.<ref name="AHFS2016" /> බර අඩු කර ගැනීම සඳහා එය නිර්දේශ කොට නැත.<ref name="AHFS2016" /> ලෙවොතයිරොක්සීන් මුඛයෙන් හෝ ශිරාවකට එන්නත් කිරීම මගින් ලබා දෙනු ලැබේ.<ref name="AHFS2016" /> නිශ්චිත මාත්‍රාවකින් උපරිම බලපෑම ලබා ගැනීමට සති හයක් දක්වා ගත විය හැක.<ref name="AHFS2016" /> අධික මාත්‍රාවලින් ඇතිවන අතුරු ආබාධ අතර බර අඩු වීම, තාපය දරාගැනීමේ අපහසුතාව, දහඩිය දැමීම, කාංසාව, නිදාගැනීමේ අපහසුතාව, වෙව්ලීම සහ වේගවත් හෘද ස්පන්දන වේගය ඇතුළත් වේ.<ref name="AHFS2016" /> මෑත කාලීනව [[හෘදයාබාධය|හෘදයාබාධයක්]] ඇති වූ පුද්ගලයින් සඳහා භාවිතා කිරීම නිර්දේශ නොකෙරේ.<ref name="AHFS2016" /> [[ගර්භනීභාවය|ගර්භණී]] සමයේදී භාවිතය ආරක්ෂිත බව සොයාගෙන ඇත.<ref name="AHFS2016" /> රුධිරයේ තයිරොයිඩ්-උත්තේජක හෝමෝනය (TSH) සහ T <sub>4</sub> මට්ටම් නිතිපතා මැනීම මත පදනම්ව මාත්‍රාව තීරණය කිරීම නිර්දේශ කෙරේ.<ref name="AHFS2016" /> ලෙවොතයිරොක්සීන් වල ක්‍රියාවෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් සිදුවන්නේ එය ට්‍රයිඅයඩොතයිරොනීන් ( <sub>T3</sub> ) බවට පරිවර්තනය වීමෙන් පසුවය.<ref name="AHFS2016" /> ලෙවොතිරොක්සීන් ප්‍රථම වරට නිපදවන ලද්දේ 1927 දීය.<ref name="King2010" /> එය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ලැයිස්තුවේ ඇත.<ref name="WHO21st">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|year=2019|hdl=10665/325771|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO|hdl-access=free}}</ref> ලෙවොතයිරොක්සීන් සාමාන්‍ය ඖෂධයක් ලෙස ලබා ගත හැකිය.<ref name="AHFS2016" /> [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල]] තොග මිල මසකට {{US$}} 0.58 සිට {{US$}} 12.28 දක්වා වේ.<ref name="ERC2014">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Levothyroxine|url=http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=466&searchYear=2014|website=International Drug Price Indicator Guide|access-date=8 December 2016|archive-date=22 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180122072719/http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=466&searchYear=2014|url-status=live}}</ref> එක්සත් ජනපදයේ, සාමාන්‍ය ප්‍රතිකාර සඳහා මාසයකට {{US$}} 25 කට වඩා අඩු මුදලක් වැය වේ.<ref name="Ric2015">{{උපන්‍යාස පොත|last=Hamilton|first=Richart|title=Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition|date=2015|publisher=Jones & Bartlett Learning|isbn=9781284057560|page=223}}</ref> 2017 දී එක්සත් ජනපදයේ බහුලවම නිර්දේශිත ඖෂධ අතරින් තුන්වන ස්ථානය ලෙවොතයිරොක්සීන් සතු වූ අතර, එහි බෙහෙත් නිර්දේශ මිලියන 101 කට වඩා තිබුණි.<ref name="top300">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=27 February 2020|archive-date=12 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212142534/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}</ref><ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Levothyroxine - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|date=23 December 2019|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Levothyroxine|access-date=7 April 2020|archive-date=3 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803025614/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Levothyroxine|url-status=live}}</ref> == ආශ්‍රේයයන් == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] r2ul2gyf7tlbaj6sub8h6do9jynj2kw 791314 791313 2026-05-23T03:50:50Z Yasasuru 23090 791314 wikitext text/x-wiki {{Infobox drug |drug_name = |image =Levothyroxine 200.svg |width = |alt = |image2 =Levothyroxine 3D ball.png |width2 = |alt2 = |caption = |type =<!-- empty --> <!-- Names --> |tradename =සින්ත්‍රොයිඩ්, ලෙවොක්සිල්, තයිරැක්ස්, වෙනත් |synonyms =3,5,3′,5′-Tetraiodo-{{small|L}}-thyronine |IUPAC_name =(''S'')-2-Amino-3-[4-(4-hydroxy-3,5-diiodophenoxy)-3,5-diiodophenyl]propanoic acid <!-- Clinical data --> |pregnancy_AU =A |pregnancy_US =N |pregnancy_category= |routes_of_administration=මුඛයෙන්, අන්තඃශිරා |dependency_liability= |Drugs.com ={{Drugs.com|monograph|levothyroxine-sodium}} |MedlinePlus =a682461 <!-- Legal data --> |legal_AU =<!-- S2, S3, S4, S5, S6, S7, S8, S9 or Unscheduled--> |legal_CA =<!-- OTC, Rx-only, Schedule I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII --> |legal_UN =<!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV--> |legal_UK =<!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM / Class A, B, C --> |legal_US =Rx only |legal_status =<!--For countries not listed above--> |DailyMedID =Levothyroxine |licence_US =<!-- FDA may use generic name --> |licence_EU =yes <!-- Pharmacokinetic data --> |bioavailability =40-80%<ref name=AHFS2016/> |protein_bound = |metabolism =ප්‍රධාන වශයෙන්ම අක්මාවේ, මීට අමතරව වෘක්ක, මොළය සහ පේශී තුළ |elimination_half-life=දවස් 7ක් පමණ (අතිතයිරොයිඩතාවයේ දී දවස් 3–4, මන්දතයිරොයිඩතාවයේ දී දින 9–10) |excretion =මල සහ මූත්‍ර <!-- Chemical and physical data --> |C =15 |H =11 |I =4 |N =1 |O =4 |chemical_formula = |smiles =NC(Cc1cc(I)c(Oc2cc(I)c(O)c(I)c2)c(I)c1)C(O)=O |StdInChI =1S/C15H11I4NO4/c16-8-4-7(5-9(17)13(8)21)24-14-10(18)1-6(2-11(14)19)3-12(20)15(22)23/h1-2,4-5,12,21H, 3,20H2, (H, 22,23)/t12-/m0/s1 |StdInChI_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}} |StdInChIKey =XUIIKFGFIJCVMT-LBPRGKRZSA-N |molecular_weight = |density = |melting_point =231 to 233 |melting_high = |melting_notes =<ref>{{cite journal | vauthors = Harington CR | title = Chemistry of Thyroxine: Constitution and Synthesis of Desiodo-Thyroxine | journal = The Biochemical Journal | volume = 20 | issue = 2 | pages = 300–13 | year = 1926 | pmid = 16743659 | pmc = 1251714 | doi = 10.1042/bj0200300 }}</ref> |boiling_point = |boiling_notes = |solubility =මඳක් ද්‍රාව්‍ය (0.105&nbsp;mg·mL<sup>−1</sup> 25&nbsp;°C දී)<ref name="DrugBank">{{DrugBank|DB00451}}</ref> |specific_rotation= }} '''ලෙවොතයිරොක්සීන්''', හෙවත් '''එල්-තයිරොක්සීන්''', ‍යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ, තයිරොයිඩ් හෝමෝනය වන තයිරොක්සීන් (T <sub>4</sub> ) හි නිෂ්පාදිත ආකාරයකි.<ref name="AHFS2016">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Levothyroxine Sodium|url=https://www.drugs.com/monograph/levothyroxine-sodium.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=8 December 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161221013136/https://www.drugs.com/monograph/levothyroxine-sodium.html|archive-date=21 December 2016}}</ref><ref name="King2010">{{උපන්‍යාස පොත|last=King|first=Tekoa L.|last2=Brucker|first2=Mary C.|title=Pharmacology for Women's Health|date=2010|publisher=Jones & Bartlett Publishers|isbn=9781449658007|page=544|url=https://books.google.com/books?id=E9qVyrNPsBkC&pg=PA544|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910234123/https://books.google.com/books?id=E9qVyrNPsBkC&pg=PA544|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref> එය මික්සිඩීමා කෝමා ලෙස හඳුන්වන දරුණු ස්වරූපය ඇතුළු තයිරොයිඩ් හෝමෝන ඌනතාවයට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා භාවිතා කරයි.<ref name="AHFS2016" /> තයිරොයිඩ් පිළිකා වර්ග කිහිපයකට ප්‍රතිකාර කිරීමට සහ වැළැක්වීමට ද එය භාවිතා කළ හැකිය.<ref name="AHFS2016" /> බර අඩු කර ගැනීම සඳහා එය නිර්දේශ කොට නැත.<ref name="AHFS2016" /> ලෙවොතයිරොක්සීන් මුඛයෙන් හෝ ශිරාවකට එන්නත් කිරීම මගින් ලබා දෙනු ලැබේ.<ref name="AHFS2016" /> නිශ්චිත මාත්‍රාවකින් උපරිම බලපෑම ලබා ගැනීමට සති හයක් දක්වා ගත විය හැක.<ref name="AHFS2016" /> අධික මාත්‍රාවලින් ඇතිවන අතුරු ආබාධ අතර බර අඩු වීම, තාපය දරාගැනීමේ අපහසුතාව, දහඩිය දැමීම, කාංසාව, නිදාගැනීමේ අපහසුතාව, වෙව්ලීම සහ වේගවත් හෘද ස්පන්දන වේගය ඇතුළත් වේ.<ref name="AHFS2016" /> මෑත කාලීනව [[හෘදයාබාධය|හෘදයාබාධයක්]] ඇති වූ පුද්ගලයින් සඳහා භාවිතා කිරීම නිර්දේශ නොකෙරේ.<ref name="AHFS2016" /> [[ගර්භනීභාවය|ගර්භණී]] සමයේදී භාවිතය ආරක්ෂිත බව සොයාගෙන ඇත.<ref name="AHFS2016" /> රුධිරයේ තයිරොයිඩ්-උත්තේජක හෝමෝනය (TSH) සහ T <sub>4</sub> මට්ටම් නිතිපතා මැනීම මත පදනම්ව මාත්‍රාව තීරණය කිරීම නිර්දේශ කෙරේ.<ref name="AHFS2016" /> ලෙවොතයිරොක්සීන් වල ක්‍රියාවෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් සිදුවන්නේ එය ට්‍රයිඅයඩොතයිරොනීන් ( <sub>T3</sub> ) බවට පරිවර්තනය වීමෙන් පසුවය.<ref name="AHFS2016" /> ලෙවොතිරොක්සීන් ප්‍රථම වරට නිපදවන ලද්දේ 1927 දීය.<ref name="King2010" /> එය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ලැයිස්තුවේ ඇත.<ref name="WHO21st">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|year=2019|hdl=10665/325771|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO|hdl-access=free}}</ref> ලෙවොතයිරොක්සීන් සාමාන්‍ය ඖෂධයක් ලෙස ලබා ගත හැකිය.<ref name="AHFS2016" /> [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල]] තොග මිල මසකට {{US$}} 0.58 සිට {{US$}} 12.28 දක්වා වේ.<ref name="ERC2014">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Levothyroxine|url=http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=466&searchYear=2014|website=International Drug Price Indicator Guide|access-date=8 December 2016|archive-date=22 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180122072719/http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=466&searchYear=2014|url-status=live}}</ref> එක්සත් ජනපදයේ, සාමාන්‍ය ප්‍රතිකාර සඳහා මාසයකට {{US$}} 25 කට වඩා අඩු මුදලක් වැය වේ.<ref name="Ric2015">{{උපන්‍යාස පොත|last=Hamilton|first=Richart|title=Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition|date=2015|publisher=Jones & Bartlett Learning|isbn=9781284057560|page=223}}</ref> 2017 දී එක්සත් ජනපදයේ බහුලවම නිර්දේශිත ඖෂධ අතරින් තුන්වන ස්ථානය ලෙවොතයිරොක්සීන් සතු වූ අතර, එහි බෙහෙත් නිර්දේශ මිලියන 101 කට වඩා තිබුණි.<ref name="top300">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=27 February 2020|archive-date=12 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212142534/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}</ref><ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Levothyroxine - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|date=23 December 2019|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Levothyroxine|access-date=7 April 2020|archive-date=3 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803025614/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Levothyroxine|url-status=live}}</ref> == ආශ්‍රේයයන් == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} [[ප්‍රවර්ගය:අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] iiiaxubp9fatriy5j1wxex28w1h9zgl 791319 791314 2026-05-23T03:53:08Z Yasasuru 23090 /* ආශ්‍රේයයන් */ 791319 wikitext text/x-wiki {{Infobox drug |drug_name = |image =Levothyroxine 200.svg |width = |alt = |image2 =Levothyroxine 3D ball.png |width2 = |alt2 = |caption = |type =<!-- empty --> <!-- Names --> |tradename =සින්ත්‍රොයිඩ්, ලෙවොක්සිල්, තයිරැක්ස්, වෙනත් |synonyms =3,5,3′,5′-Tetraiodo-{{small|L}}-thyronine |IUPAC_name =(''S'')-2-Amino-3-[4-(4-hydroxy-3,5-diiodophenoxy)-3,5-diiodophenyl]propanoic acid <!-- Clinical data --> |pregnancy_AU =A |pregnancy_US =N |pregnancy_category= |routes_of_administration=මුඛයෙන්, අන්තඃශිරා |dependency_liability= |Drugs.com ={{Drugs.com|monograph|levothyroxine-sodium}} |MedlinePlus =a682461 <!-- Legal data --> |legal_AU =<!-- S2, S3, S4, S5, S6, S7, S8, S9 or Unscheduled--> |legal_CA =<!-- OTC, Rx-only, Schedule I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII --> |legal_UN =<!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV--> |legal_UK =<!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM / Class A, B, C --> |legal_US =Rx only |legal_status =<!--For countries not listed above--> |DailyMedID =Levothyroxine |licence_US =<!-- FDA may use generic name --> |licence_EU =yes <!-- Pharmacokinetic data --> |bioavailability =40-80%<ref name=AHFS2016/> |protein_bound = |metabolism =ප්‍රධාන වශයෙන්ම අක්මාවේ, මීට අමතරව වෘක්ක, මොළය සහ පේශී තුළ |elimination_half-life=දවස් 7ක් පමණ (අතිතයිරොයිඩතාවයේ දී දවස් 3–4, මන්දතයිරොයිඩතාවයේ දී දින 9–10) |excretion =මල සහ මූත්‍ර <!-- Chemical and physical data --> |C =15 |H =11 |I =4 |N =1 |O =4 |chemical_formula = |smiles =NC(Cc1cc(I)c(Oc2cc(I)c(O)c(I)c2)c(I)c1)C(O)=O |StdInChI =1S/C15H11I4NO4/c16-8-4-7(5-9(17)13(8)21)24-14-10(18)1-6(2-11(14)19)3-12(20)15(22)23/h1-2,4-5,12,21H, 3,20H2, (H, 22,23)/t12-/m0/s1 |StdInChI_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}} |StdInChIKey =XUIIKFGFIJCVMT-LBPRGKRZSA-N |molecular_weight = |density = |melting_point =231 to 233 |melting_high = |melting_notes =<ref>{{cite journal | vauthors = Harington CR | title = Chemistry of Thyroxine: Constitution and Synthesis of Desiodo-Thyroxine | journal = The Biochemical Journal | volume = 20 | issue = 2 | pages = 300–13 | year = 1926 | pmid = 16743659 | pmc = 1251714 | doi = 10.1042/bj0200300 }}</ref> |boiling_point = |boiling_notes = |solubility =මඳක් ද්‍රාව්‍ය (0.105&nbsp;mg·mL<sup>−1</sup> 25&nbsp;°C දී)<ref name="DrugBank">{{DrugBank|DB00451}}</ref> |specific_rotation= }} '''ලෙවොතයිරොක්සීන්''', හෙවත් '''එල්-තයිරොක්සීන්''', ‍යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ, තයිරොයිඩ් හෝමෝනය වන තයිරොක්සීන් (T <sub>4</sub> ) හි නිෂ්පාදිත ආකාරයකි.<ref name="AHFS2016">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Levothyroxine Sodium|url=https://www.drugs.com/monograph/levothyroxine-sodium.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=8 December 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161221013136/https://www.drugs.com/monograph/levothyroxine-sodium.html|archive-date=21 December 2016}}</ref><ref name="King2010">{{උපන්‍යාස පොත|last=King|first=Tekoa L.|last2=Brucker|first2=Mary C.|title=Pharmacology for Women's Health|date=2010|publisher=Jones & Bartlett Publishers|isbn=9781449658007|page=544|url=https://books.google.com/books?id=E9qVyrNPsBkC&pg=PA544|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910234123/https://books.google.com/books?id=E9qVyrNPsBkC&pg=PA544|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref> එය මික්සිඩීමා කෝමා ලෙස හඳුන්වන දරුණු ස්වරූපය ඇතුළු තයිරොයිඩ් හෝමෝන ඌනතාවයට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා භාවිතා කරයි.<ref name="AHFS2016" /> තයිරොයිඩ් පිළිකා වර්ග කිහිපයකට ප්‍රතිකාර කිරීමට සහ වැළැක්වීමට ද එය භාවිතා කළ හැකිය.<ref name="AHFS2016" /> බර අඩු කර ගැනීම සඳහා එය නිර්දේශ කොට නැත.<ref name="AHFS2016" /> ලෙවොතයිරොක්සීන් මුඛයෙන් හෝ ශිරාවකට එන්නත් කිරීම මගින් ලබා දෙනු ලැබේ.<ref name="AHFS2016" /> නිශ්චිත මාත්‍රාවකින් උපරිම බලපෑම ලබා ගැනීමට සති හයක් දක්වා ගත විය හැක.<ref name="AHFS2016" /> අධික මාත්‍රාවලින් ඇතිවන අතුරු ආබාධ අතර බර අඩු වීම, තාපය දරාගැනීමේ අපහසුතාව, දහඩිය දැමීම, කාංසාව, නිදාගැනීමේ අපහසුතාව, වෙව්ලීම සහ වේගවත් හෘද ස්පන්දන වේගය ඇතුළත් වේ.<ref name="AHFS2016" /> මෑත කාලීනව [[හෘදයාබාධය|හෘදයාබාධයක්]] ඇති වූ පුද්ගලයින් සඳහා භාවිතා කිරීම නිර්දේශ නොකෙරේ.<ref name="AHFS2016" /> [[ගර්භනීභාවය|ගර්භණී]] සමයේදී භාවිතය ආරක්ෂිත බව සොයාගෙන ඇත.<ref name="AHFS2016" /> රුධිරයේ තයිරොයිඩ්-උත්තේජක හෝමෝනය (TSH) සහ T <sub>4</sub> මට්ටම් නිතිපතා මැනීම මත පදනම්ව මාත්‍රාව තීරණය කිරීම නිර්දේශ කෙරේ.<ref name="AHFS2016" /> ලෙවොතයිරොක්සීන් වල ක්‍රියාවෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් සිදුවන්නේ එය ට්‍රයිඅයඩොතයිරොනීන් ( <sub>T3</sub> ) බවට පරිවර්තනය වීමෙන් පසුවය.<ref name="AHFS2016" /> ලෙවොතිරොක්සීන් ප්‍රථම වරට නිපදවන ලද්දේ 1927 දීය.<ref name="King2010" /> එය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ලැයිස්තුවේ ඇත.<ref name="WHO21st">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=((World Health Organization))|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|year=2019|hdl=10665/325771|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO|hdl-access=free}}</ref> ලෙවොතයිරොක්සීන් සාමාන්‍ය ඖෂධයක් ලෙස ලබා ගත හැකිය.<ref name="AHFS2016" /> [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල]] තොග මිල මසකට {{US$}} 0.58 සිට {{US$}} 12.28 දක්වා වේ.<ref name="ERC2014">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Levothyroxine|url=http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=466&searchYear=2014|website=International Drug Price Indicator Guide|access-date=8 December 2016|archive-date=22 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180122072719/http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=466&searchYear=2014|url-status=live}}</ref> එක්සත් ජනපදයේ, සාමාන්‍ය ප්‍රතිකාර සඳහා මාසයකට {{US$}} 25 කට වඩා අඩු මුදලක් වැය වේ.<ref name="Ric2015">{{උපන්‍යාස පොත|last=Hamilton|first=Richart|title=Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition|date=2015|publisher=Jones & Bartlett Learning|isbn=9781284057560|page=223}}</ref> 2017 දී එක්සත් ජනපදයේ බහුලවම නිර්දේශිත ඖෂධ අතරින් තුන්වන ස්ථානය ලෙවොතයිරොක්සීන් සතු වූ අතර, එහි බෙහෙත් නිර්දේශ මිලියන 101 කට වඩා තිබුණි.<ref name="top300">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=27 February 2020|archive-date=12 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212142534/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}</ref><ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Levothyroxine - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|date=23 December 2019|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Levothyroxine|access-date=7 April 2020|archive-date=3 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803025614/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Levothyroxine|url-status=live}}</ref> == ආශ්‍රේයයන් == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} {{Thyroid therapy}} {{Hormones}} {{Thyroid hormone receptor modulators}} {{Xenobiotic-sensing receptor modulators}} {{Merck Serono|state=autocollapse}} {{Portal bar | Medicine}} {{Authority control}} [[ප්‍රවර්ගය:අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] 5rqa1ibat39h0hyvvsqkfiqronigk5b ලෙවෝතයිරොක්සීන් 0 194486 791315 2026-05-23T03:51:31Z Yasasuru 23090 [[ලෙවොතයිරොක්සීන්]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791315 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[ලෙවොතයිරොක්සීන්]] dtyp8w485z0g3vp2ixtentie109fgsd ලෙවෝතයිරොක්සින් 0 194487 791316 2026-05-23T03:51:49Z Yasasuru 23090 [[ලෙවොතයිරොක්සීන්]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791316 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[ලෙවොතයිරොක්සීන්]] dtyp8w485z0g3vp2ixtentie109fgsd ලෙවොතයිරොක්සින් 0 194488 791317 2026-05-23T03:52:05Z Yasasuru 23090 [[ලෙවොතයිරොක්සීන්]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791317 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[ලෙවොතයිරොක්සීන්]] dtyp8w485z0g3vp2ixtentie109fgsd Levothyroxine 0 194489 791318 2026-05-23T03:52:20Z Yasasuru 23090 [[ලෙවොතයිරොක්සීන්]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791318 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[ලෙවොතයිරොක්සීන්]] dtyp8w485z0g3vp2ixtentie109fgsd සැකිල්ල:Hormones 10 194490 791320 2026-05-23T03:57:47Z Yasasuru 23090 '{{Navbox | name = Hormones | state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} | bodyclass = hlist | title = [[හෝමෝන|හෝර්මෝන]] | group1 = [[අන්තරාසර්ග ග්‍රන්ථි|අන්තරාසර්ග<br/>ග්‍රන්ථි]] | list1 = {{Navbox|subgroup | group1 = [[Hypothalamic–pituitary hormone|Hypothalamic–<br/>pituitary]] | list1 = {{...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි 791320 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Hormones | state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} | bodyclass = hlist | title = [[හෝමෝන|හෝර්මෝන]] | group1 = [[අන්තරාසර්ග ග්‍රන්ථි|අන්තරාසර්ග<br/>ග්‍රන්ථි]] | list1 = {{Navbox|subgroup | group1 = [[Hypothalamic–pituitary hormone|Hypothalamic–<br/>pituitary]] | list1 = {{Navbox|subgroup | group1 = [[හයිපොතැලමස]] | list1 = * [[Gonadotropin-releasing hormone|GnRH]] * [[Thyrotropin-releasing hormone|TRH]] * [[ඩොපමීන්]] * [[Corticotropin-releasing hormone|CRH]] * [[Growth hormone–releasing hormone|GHRH]] * [[සොමැටොස්ටැටින්|සොමැටොස්ටැටින් (GHIH)]] * [[Melanin concentrating hormone|MCH]] | group2 = [[අපර පිටියුටරිය]] | list2 = * [[ඔක්සිටොසින්]] * [[වාසොප්‍රෙසින්]] | group3 = [[පූර්ව පිටියුටරිය]] | list3 = * [[Follicle-stimulating hormone|FSH]] * [[Luteinizing hormone|LH]] * [[Thyroid-stimulating hormone|TSH]] * [[ප්‍රෝලැක්ටින්]] * [[Proopiomelanocortin|POMC]] ** [[Corticotropin-like intermediate peptide|CLIP]] ** [[Adrenocorticotropic hormone|ACTH]] ** [[Melanocyte-stimulating hormone|MSH]] ** [[Endorphins]] ** [[Lipotropin]] * [[වර්ධන හෝර්මෝනය|GH]] }} | group4 = [[Hypothalamic–pituitary–adrenal axis|Adrenal axis]] | list4 = * [[Adrenal gland#Adrenal cortex|Adrenal cortex]] ** [[ඇල්ඩොස්ටරෝන්]] ** [[Cortisol]] ** [[Cortisone]] ** [[Dehydroepiandrosterone|DHEA]] ** [[Dehydroepiandrosterone sulfate|DHEA-S]] ** [[Androstenedione]] *[[Adrenal gland#Adrenal medulla|Adrenal medulla]] ** [[ඇඩ්රිනලින්|ඇඩ්‍රිනලීන්]] ** [[Norepinephrine]] | group5 = [[තයිරොයිඩ]] | list5 = * [[Thyroid hormones]] ** [[Triiodothyronine|T<sub>3</sub>]] ** [[තයිරොක්සින්|T<sub>4</sub>]] * [[Calcitonin]] * [[Hypothalamic–pituitary–thyroid axis|Thyroid axis]] | group6 = [[Parathyroid gland|Parathyroid]] | list6 = * [[Parathyroid hormone|PTH]] | group7 = [[Hypothalamic–pituitary–gonadal axis|Gonadal axis]] | list7 = {{Navbox|subgroup | group1 = [[වෘෂණය]] | list1 = * [[ටෙස්ටොස්ටරෝන්]] * [[Anti-Müllerian hormone|AMH]] * [[Activin and inhibin|Inhibin]] | group2 = [[ඩිම්බකෝෂය]] | list2 = * [[Estradiol]] * [[ප්‍රොජෙස්ටරෝන්]] * [[Activin and inhibin|Activin]] * [[Activin and inhibin|Inhibin]] * [[Relaxin]] * [[Gonadotropin surge-attenuating factor|GnSAF]] | group3 = [[කලල බන්ධය]] | list3 = * [[Human chorionic gonadotropin|hCG]] * [[Human placental lactogen|HPL]] * [[ඊස්ට්‍රජන්]] * [[Progesterone]] }} | group8 = [[Pancreas]] | list8 = * [[Glucagon]] * [[Insulin]] * [[Amylin]] * [[Somatostatin]] * [[Pancreatic polypeptide]] | group9 = [[Pineal gland]] | list9 = * [[Melatonin]] * [[Dimethyltryptamine]] * [[5-MeO-DMT]] }} | group8 = Other | list8 = {{Navbox|subgroup | group1 = [[Thymus]] | list1 = * [[Thymosin]]s ** [[Thymosin α1]] ** [[Beta thymosin]]s * [[Thymopoietin]] * [[Thymulin]] | group2 = [[Digestion|Digestive system]] | list2 = {{Navbox|subgroup | group1 = [[Stomach]] | list1 = * [[Gastrin]] * [[Ghrelin]] | group2 = [[Duodenum]] | list2 = * [[Cholecystokinin|CCK]] * [[Gastric inhibitory polypeptide|GIP]] * [[Secretin]] * [[Motilin]] * [[vasoactive intestinal peptide|VIP]] | group3 = [[Ileum]] | list3 = * [[Enteroglucagon]] * [[Peptide YY]] * [[Glucagon-like_peptide-1|GLP-1]] | group4 = [[Liver]]/other | list4 = * [[Insulin-like growth factor]] ** [[Insulin-like growth factor 1|IGF-1]] ** [[Insulin-like growth factor 2|IGF-2]] }} | group3 = [[Adipose tissue]] | list3 = * [[Leptin]] * [[Adiponectin]] * [[Resistin]] | group4 = [[Human skeleton|Skeleton]] | list4 = * [[Osteocalcin]] | group5 = [[Kidney]] | list5 = * [[Renin]] * [[Erythropoietin|EPO]] * [[Calcitriol]] * [[Prostaglandin]] | group6 = [[Heart]] | list6 = * [[Natriuretic peptide]] ** [[Atrial natriuretic peptide|ANP]] ** [[Brain natriuretic peptide 32|BNP]] }} }}<noinclude> {{Collapsible option|default=collapsed}} [[Category:Hormone templates| ]] [[Category:Intercellular signaling peptides and proteins templates]] </noinclude> qom2twzanme3c4mayq8ncjcebn36kqm 791323 791320 2026-05-23T04:06:03Z Yasasuru 23090 791323 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Hormones | state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} | bodyclass = hlist | title = [[හෝමෝන|හෝර්මෝන]] | group1 = [[අන්තරාසර්ග ග්‍රන්ථි|අන්තරාසර්ග<br/>ග්‍රන්ථි]] | list1 = {{Navbox|subgroup | group1 = [[Hypothalamic–pituitary hormone|Hypothalamic–<br/>pituitary]] | list1 = {{Navbox|subgroup | group1 = [[හයිපොතැලමස]] | list1 = * [[Gonadotropin-releasing hormone|GnRH]] * [[Thyrotropin-releasing hormone|TRH]] * [[ඩොපමීන්]] * [[Corticotropin-releasing hormone|CRH]] * [[Growth hormone–releasing hormone|GHRH]] * [[සොමැටොස්ටැටින්|සොමැටොස්ටැටින් (GHIH)]] * [[Melanin concentrating hormone|MCH]] | group2 = [[අපර පිටියුටරිය]] | list2 = * [[ඔක්සිටොසින්]] * [[වේසොප්‍රෙසින්|වාසොප්‍රෙසින්]] | group3 = [[පූර්ව පිටියුටරිය]] | list3 = * [[Follicle-stimulating hormone|FSH]] * [[Luteinizing hormone|LH]] * [[Thyroid-stimulating hormone|TSH]] * [[ප්‍රෝලැක්ටින්]] * [[Proopiomelanocortin|POMC]] ** [[Corticotropin-like intermediate peptide|CLIP]] ** [[Adrenocorticotropic hormone|ACTH]] ** [[Melanocyte-stimulating hormone|MSH]] ** [[Endorphins]] ** [[Lipotropin]] * [[වර්ධන හෝර්මෝනය|GH]] }} | group4 = [[Hypothalamic–pituitary–adrenal axis|Adrenal axis]] | list4 = * [[Adrenal gland#Adrenal cortex|Adrenal cortex]] ** [[ඇල්ඩොස්ටරෝන්]] ** [[Cortisol]] ** [[Cortisone]] ** [[Dehydroepiandrosterone|DHEA]] ** [[Dehydroepiandrosterone sulfate|DHEA-S]] ** [[Androstenedione]] *[[Adrenal gland#Adrenal medulla|Adrenal medulla]] ** [[ඇඩ්රිනලින්|ඇඩ්‍රිනලීන්]] ** [[Norepinephrine]] | group5 = [[තයිරොයිඩ]] | list5 = * [[Thyroid hormones]] ** [[Triiodothyronine|T<sub>3</sub>]] ** [[තයිරොක්සින්|T<sub>4</sub>]] * [[Calcitonin]] * [[Hypothalamic–pituitary–thyroid axis|Thyroid axis]] | group6 = [[Parathyroid gland|Parathyroid]] | list6 = * [[Parathyroid hormone|PTH]] | group7 = [[Hypothalamic–pituitary–gonadal axis|Gonadal axis]] | list7 = {{Navbox|subgroup | group1 = [[වෘෂණය]] | list1 = * [[ටෙස්ටොස්ටරෝන්]] * [[Anti-Müllerian hormone|AMH]] * [[Activin and inhibin|Inhibin]] | group2 = [[ඩිම්බකෝෂය]] | list2 = * [[Estradiol]] * [[ප්‍රොජෙස්ටරෝන්]] * [[Activin and inhibin|Activin]] * [[Activin and inhibin|Inhibin]] * [[Relaxin]] * [[Gonadotropin surge-attenuating factor|GnSAF]] | group3 = [[කලල බන්ධය]] | list3 = * [[Human chorionic gonadotropin|hCG]] * [[Human placental lactogen|HPL]] * [[ඊස්ට්‍රජන්]] * [[Progesterone]] }} | group8 = [[අග්න්‍යාශය]] | list8 = * [[Glucagon]] * [[ඉන්සියුලින්]] * [[Amylin]] * [[Somatostatin]] * [[Pancreatic polypeptide]] | group9 = [[Pineal gland]] | list9 = * [[මෙලටොනින්]] * [[Dimethyltryptamine]] * [[5-MeO-DMT]] }} | group8 = Other | list8 = {{Navbox|subgroup | group1 = [[තයිමස]] | list1 = * [[Thymosin]]s ** [[Thymosin α1]] ** [[Beta thymosin]]s * [[Thymopoietin]] * [[Thymulin]] | group2 = [[ජීරණය|ජීරණ පද්ධතිය]] | list2 = {{Navbox|subgroup | group1 = [[ආමාශය]] | list1 = * [[ගැස්ට්‍රින්]] * [[Ghrelin]] | group2 = [[ග්‍රහණිය]] | list2 = * [[Cholecystokinin|CCK]] * [[Gastric inhibitory polypeptide|GIP]] * [[Secretin]] * [[Motilin]] * [[vasoactive intestinal peptide|VIP]] | group3 = [[ශේෂාන්ත්‍රිකය]] | list3 = * [[Enteroglucagon]] * [[Peptide YY]] * [[Glucagon-like_peptide-1|GLP-1]] | group4 = [[අක්මාව]]/වෙනත් | list4 = * [[Insulin-like growth factor]] ** [[Insulin-like growth factor 1|IGF-1]] ** [[Insulin-like growth factor 2|IGF-2]] }} | group3 = [[මේද පටකය]] | list3 = * [[Leptin]] * [[Adiponectin]] * [[Resistin]] | group4 = [[මානව සැකිල්ල|සැකිල්ල]] | list4 = * [[Osteocalcin]] | group5 = [[වෘක්ක]] | list5 = * [[Renin]] * [[එරිත්‍රොපොයිටින්|EPO]] * [[Calcitriol]] * [[Prostaglandin]] | group6 = [[හෘදය]] | list6 = * [[Natriuretic peptide]] ** [[Atrial natriuretic peptide|ANP]] ** [[Brain natriuretic peptide 32|BNP]] }} }}<noinclude> {{Collapsible option|default=collapsed}} [[Category:Hormone templates| ]] [[Category:Intercellular signaling peptides and proteins templates]] </noinclude> qojo6a83h4rs61wob54fak0d0m70bct සැකිල්ල:Thyroid therapy 10 194491 791321 2026-05-23T04:01:21Z Yasasuru 23090 '{{Navbox | name = Thyroid therapy | title = [[තයිරොයිඩ]] චිකිත්සාව ([[ATC code H03|H03]]) | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | listclass = hlist | group1 = [[තයිරොයිඩ හෝර්මෝන]] | list1 = * [[ලෙවොතයිරොක්සීන්]]<sup>#</sup> * [[Liothyronine]] * [[Liotrix]] * [[Tiratricol]] * Desiccated thyroid...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි 791321 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Thyroid therapy | title = [[තයිරොයිඩ]] චිකිත්සාව ([[ATC code H03|H03]]) | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | listclass = hlist | group1 = [[තයිරොයිඩ හෝර්මෝන]] | list1 = * [[ලෙවොතයිරොක්සීන්]]<sup>#</sup> * [[Liothyronine]] * [[Liotrix]] * [[Tiratricol]] * [[Desiccated thyroid extract|Thyroid gland preparations]] | group2 = [[Antithyroid agent|Antithyroid preparations]] | list2 = {{Navbox|child | evenodd = swap | group1 = [[තයිරොයිඩ් පෙරොක්සිඩේස්]]<br />නිෂේධක ([[තයෝඒමයිඩ]]) | list1 = * Thiouracils ** [[Propylthiouracil]]<sup>#</sup> ** [[Methylthiouracil]] ** [[Benzylthiouracil]] * [[Sulfur]]-containing [[imidazole]] derivatives: ** [[Carbimazole]] ** [[Methimazole]] | group2 = Block [[Thyroid hormone#Peripheral|conversion]] of<br />[[Thyroxine|T4]] to [[Triiodothyronine|T3]] | list2 = * [[Propylthiouracil]]<sup>#</sup> * [[Ipodate sodium|Ipodate]] | group3 = [[Sodium/iodide cotransporter|Sodium-iodide symporter]]<br />inhibitor | list3 = * [[Perchlorate]] ([[Potassium perchlorate]]) * [[Pertechnetate]] ([[Sodium pertechnetate]]) | group4 = Other | list4 = * [[Diiodotyrosine]] * [[Dibromotyrosine]] }} <!-- group3 omitted to preserve alternating striping --> | list4 = {{PharmNavFootnote}} }}<noinclude> {{collapsible option}} [[Category:Drug templates by ATC]] </noinclude> pxpireto4uydwnnw9utti4g9ee8sje8 වාසොප්‍රෙසින් 0 194492 791322 2026-05-23T04:03:19Z Yasasuru 23090 [[වේසොප්‍රෙසින්]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791322 wikitext text/x-wiki #redirect [[වේසොප්‍රෙසින්]] c06d5pxuueofwv3eim0suhxc25qkxaa හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව 0 194493 791325 2026-05-23T04:28:32Z Yasasuru 23090 Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1468608|Non-Hodgkin lymphoma]] to:si #mdwikicx 791325 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව |synonym =හොජ්කින්-නොවන රෝගය |image =Mantle cell lymphoma - intermed mag.jpg |image_size = |alt = |caption =හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමා ප්‍රභේදයක් වන [[ප්‍රාවර සෛල ලිම්ෆෝමාව]] නිරූපිත [[අන්වීක්ෂරේඛය]]ක්; [[අග්‍රස්ථ ශේෂාන්ත්‍රිකය]]. [[එච් සහ ඊ වර්ණකය|H&E වර්ණකය]]. |pronounce = |specialty =[[රක්තවේදය]] සහ [[පිළිකාවේදය]] |symptoms =[[වසාගැටිති ඉදිමීම]], [[උණ]], [[රාත්‍රියට දහඩිය දැමීම]], [[බර අඩුවීම]], [[වෙහෙසකරභාවය]], [[කැසීම]]<ref name=NCI2016AdPt/> |onset =වසර 65–75<ref name=SEER2016/> |duration = |causes = |risks =[[ප්‍රතිශක්ති ඌනතාවය|දුර්වල ප්‍රතිශක්තිය]], [[ස්වයංප්‍රතිශක්ති රෝග]], [[හෙලිකොබැක්ටර් පයිලරි ආසාදනය|''Helicobacter pylori'' ආසාදන]], [[හෙපටයිටිස් සී]], [[ස්ථූලතාවය]], [[එප්ස්ටයින්-බාර් වයිරස ආසාදනය|''එප්ස්ටයින්-බාර් වයිරස'' ආසාදනය]]<ref name=NCI2016AdPt/><ref name=WCR2014Cp2/> |diagnosis =[[ඇටමිදුලු බයොප්සිය|ඇටමිදුලු]] හෝ [[වසාගැටිති බයොප්සි]]<ref name=NCI2016AdPt/> |differential = |prevention = |treatment =[[රසායනික චිකිත්සාව]], [[විකිරණ චිකිත්සාව]], [[ප්‍රතිශක්ති චිකිත්සාව]], [[ඉලක්කගත චිකිත්සාව]], [[රක්තාණුජනන මූලික සෛල බද්ධය|මූලික සෛල බද්ධය]], [[ශල්‍යකර්ම]], [[සාවධාන පොරොත්තුව]]<ref name=NCI2016AdPt/> |medication = |prognosis =[[පස්-අවුරුදු ප්‍රවර්තන අනුපාතිකය]] 71% (USA)<ref name=SEER2016/> |frequency =4.3 මිලියන (2015 දී)<!-- prevalence --><ref name=GBD2015Pre/> |deaths =231,400 (2015)<ref name=GBD2015De/> }} '''හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව''' ('''NHL''') යනු රුධිර පිළිකා කාණ්ඩයක් වන අතර එයට [[හොජ්කින් ලිම්ෆෝමියාව|හොජ්කින් ලිම්ෆෝමාව]] හැර අනෙකුත් සියලුම ලිම්ෆෝමා වර්ග ඇතුළත් වේ.<ref name="NCI2016AdPt" /> රෝග ලක්ෂණ අතර වසා ගැටිති විශාල වීම, [[උණ]], රාත්‍රියට දහඩිය දැමීම, බර අඩු වීම සහ වෙහෙස ඇතුළත් වේ.<ref name="NCI2016AdPt" /> අනෙකුත් රෝග ලක්ෂණ අතර අස්ථි වේදනාව, පපුවේ වේදනාව හෝ කැසීම ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="NCI2016AdPt" /> සමහර ආකාර සෙමින් වර්ධනය වන අතර අනෙක් ආකාර ශීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය වේ.<ref name="NCI2016AdPt">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Adult Non-Hodgkin Lymphoma Treatment (PDQ®)–Patient Version|url=http://www.cancer.gov/types/lymphoma/patient/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|website=NCI|access-date=13 August 2016|date=3 August 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160816021510/http://www.cancer.gov/types/lymphoma/patient/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|archive-date=16 August 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160816021510/http://www.cancer.gov/types/lymphoma/patient/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|date=16 August 2016}}</ref> ලිම්ෆෝමා යනු සුදු රුධිරාණු වර්ගයක් වන වසා සෛලවලින් වර්ධනය වන [[පිළිකා]] වර්ග වේ.<ref name="SEER2016">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=SEER Stat Fact Sheets: Non-Hodgkin Lymphoma|url=http://seer.cancer.gov/statfacts/html/nhl.html|website=NCI|access-date=13 August 2016|date=April 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706125600/http://www.seer.cancer.gov/statfacts/html/nhl.html|archive-date=6 July 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140706125600/http://www.seer.cancer.gov/statfacts/html/nhl.html|date=6 July 2014}}</ref> අවදානම් සාධක අතර දුර්වල ප්‍රතිශක්තිකරණ ක්‍රියාකාරිත්වය, ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝග, <nowiki><i id="mwTA">හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි</i></nowiki> ආසාදනය, හෙපටයිටිස් සී, [[ස්ථුලතාව|තරබාරුකම]] සහ එප්ස්ටයින්-බාර් වෛරස් ආසාදනය ඇතුළත් වේ.<ref name="NCI2016AdPt" /><ref name="WCR2014Cp2">{{උපන්‍යාස පොත|title=World Cancer Report 2014|date=2014|publisher=World Health Organization|isbn=978-9283204299|pages=Chapter 2.4, 2.6}}</ref> [[ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය]] ලිම්ෆෝමා ප්‍රධාන කාණ්ඩ පහකට වර්ගීකරණය කරයි, ඉන් එකක් හොජ්කින් ලිම්ෆෝමා සඳහා වේ.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Adult Non-Hodgkin Lymphoma Treatment (PDQ®)–Health Professional Version|url=http://www.cancer.gov/types/lymphoma/hp/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|website=NCI|access-date=13 August 2016|date=1 June 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812081200/http://www.cancer.gov/types/lymphoma/hp/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|archive-date=12 August 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160812081200/http://www.cancer.gov/types/lymphoma/hp/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|date=12 August 2016}}</ref> NHL සඳහා කාණ්ඩ හතර තුළ විශේෂිත ලිම්ෆෝමා වර්ග 60 කට වඩා තිබේ.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Different types of non Hodgkin lymphoma|url=http://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/type/non-hodgkins-lymphoma/about/types/the-most-common-types-of-non-hodgkins-lymphoma|website=Cancer Research UK|access-date=13 August 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160814034909/http://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/type/non-hodgkins-lymphoma/about/types/the-most-common-types-of-non-hodgkins-lymphoma|archive-date=14 August 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160814034909/http://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/type/non-hodgkins-lymphoma/about/types/the-most-common-types-of-non-hodgkins-lymphoma|date=14 August 2016}}</ref><ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Bope|first=Edward T.|last2=Kellerman|first2=Rick D.|title=Conn's Current Therapy 2016|date=2015|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=9780323355353|page=878|url=https://books.google.com/books?id=_x_mCgAAQBAJ&pg=PT914|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910182735/https://books.google.com/books?id=_x_mCgAAQBAJ&pg=PT914|archive-date=10 September 2017|df=dmy}}</ref> රෝග විනිශ්චය යනු ඇටමිදුළු හෝ වසා ගැටිති බයොප්සි පරීක්ෂාවකි.<ref name="NCI2016AdPt" /> පිළිකා අවධිය තීරණය කිරීම සඳහා [[Medical imaging|වෛද්‍ය ප්‍රතිබිම්බකරණය]] සිදු කරනු ලැබේ.<ref name="NCI2016AdPt" /> ප්‍රතිකාර රඳා පවතින්නේ ලිම්ෆෝමාව මන්දගාමීද නැතහොත් වේගයෙන් වර්ධනය වේද යන්න සහ එය එක් ප්‍රදේශයක හෝ බොහෝ ප්‍රදේශවල තිබේද යන්න මතය.<ref name="NCI2016AdPt" /> ප්‍රතිකාර අතරට [[කීමොතෙරපි|රසායනික චිකිත්සාව]], විකිරණ, ප්‍රතිශක්ති චිකිත්සාව, ඉලක්කගත චිකිත්සාව, කඳ සෛල බද්ධ කිරීම, සැත්කම් හෝ සෝදිසියෙන් බලා සිටීම ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="NCI2016AdPt" /> ප්‍රතිදේහ අධික සංඛ්‍යාවක් නිසා රුධිරය අධික ලෙස ඝන වුවහොත්, ප්ලාස්මාෆෙරෙසිස් භාවිතා කළ හැකිය.<ref name="NCI2016AdPt" /> කෙසේ වෙතත්, විකිරණ සහ සමහර රසායනික චිකිත්සාවන්, ඉදිරි දශක කිහිපය තුළ අනෙකුත් පිළිකා, [[හෘද රෝග]] හෝ ස්නායු ගැටළු ඇතිවීමේ අවදානම වැඩි කරයි.<ref name="NCI2016AdPt" /> 2015 දී, මිලියන 4.3 ක් පමණ ජනතාවකට හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව වැළඳී ඇති අතර, 231,400 ක් මිය ගියහ.<ref name="GBD2015Pre">{{Cite journal|last=GBD 2015 Mortality and Causes of Death Collaborators|title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015|journal=Lancet|date=8 October 2016|volume=388|issue=10053|pages=1545–1602|pmid=27733282|doi=10.1016/S0140-6736(16)31678-6|pmc=5055577}}</ref><ref name="GBD2015De">{{Cite journal|last=GBD 2015 Mortality and Causes of Death Collaborators|title=Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015|journal=Lancet|date=8 October 2016|volume=388|issue=10053|pages=1459–1544|pmid=27733281|doi=10.1016/s0140-6736(16)31012-1|pmc=5388903}}</ref> එක්සත් ජනපදයේ, මිනිසුන්ගෙන් 2.1% ක් ඔවුන්ගේ ජීවිතයේ යම් අවස්ථාවක දී බලපෑමට ලක්ව ඇත.<ref name="SEER2016" /> රෝග විනිශ්චය කිරීමේ වඩාත් සුලබ වයස අවුරුදු 65 ත් 75 ත් අතර වේ.<ref name="SEER2016" /> එක්සත් ජනපදයේ පස් අවුරුදු පැවැත්මේ අනුපාතය 71% කි.<ref name="SEER2016" /> == ආශ්‍රේයයන් == [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] bakr8wjdanlgx2vj6bm2jhepijpji48 791326 791325 2026-05-23T04:29:36Z Yasasuru 23090 791326 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව |synonym =හොජ්කින්-නොවන රෝගය |image =Mantle cell lymphoma - intermed mag.jpg |image_size = |alt = |caption =හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමා ප්‍රභේදයක් වන [[ප්‍රාවර සෛල ලිම්ෆෝමාව]] නිරූපිත [[අන්වීක්ෂරේඛය]]ක්; [[අග්‍රස්ථ ශේෂාන්ත්‍රිකය]]. [[එච් සහ ඊ වර්ණකය|H&E වර්ණකය]]. |pronounce = |specialty =[[රක්තවේදය]] සහ [[පිළිකාවේදය]] |symptoms =[[වසාගැටිති ඉදිමීම]], [[උණ]], [[රාත්‍රියට දහඩිය දැමීම]], [[බර අඩුවීම]], [[වෙහෙසකරභාවය]], [[කැසීම]]<ref name=NCI2016AdPt/> |onset =වසර 65–75<ref name=SEER2016/> |duration = |causes = |risks =[[ප්‍රතිශක්ති ඌනතාවය|දුර්වල ප්‍රතිශක්තිය]], [[ස්වයංප්‍රතිශක්ති රෝග]], [[හෙලිකොබැක්ටර් පයිලරි ආසාදනය|''Helicobacter pylori'' ආසාදන]], [[හෙපටයිටිස් සී]], [[ස්ථූලතාවය]], [[එප්ස්ටයින්-බාර් වයිරස ආසාදනය|''එප්ස්ටයින්-බාර් වයිරස'' ආසාදනය]]<ref name=NCI2016AdPt/><ref name=WCR2014Cp2/> |diagnosis =[[ඇටමිදුලු බයොප්සිය|ඇටමිදුලු]] හෝ [[වසාගැටිති බයොප්සි]]<ref name=NCI2016AdPt/> |differential = |prevention = |treatment =[[රසායනික චිකිත්සාව]], [[විකිරණ චිකිත්සාව]], [[ප්‍රතිශක්ති චිකිත්සාව]], [[ඉලක්කගත චිකිත්සාව]], [[රක්තාණුජනන මූලික සෛල බද්ධය|මූලික සෛල බද්ධය]], [[ශල්‍යකර්ම]], [[සාවධාන පොරොත්තුව]]<ref name=NCI2016AdPt/> |medication = |prognosis =[[පස්-අවුරුදු ප්‍රවර්තන අනුපාතිකය]] 71% (USA)<ref name=SEER2016/> |frequency =4.3 මිලියන (2015 දී)<!-- prevalence --><ref name=GBD2015Pre/> |deaths =231,400 (2015)<ref name=GBD2015De/> }} '''හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව''' ('''NHL''') යනු රුධිර පිළිකා කාණ්ඩයක් වන අතර එයට [[හොජ්කින් ලිම්ෆෝමියාව|හොජ්කින් ලිම්ෆෝමාව]] හැර අනෙකුත් සියලුම ලිම්ෆෝමා වර්ග ඇතුළත් වේ.<ref name="NCI2016AdPt" /> රෝග ලක්ෂණ අතර වසා ගැටිති විශාල වීම, [[උණ]], රාත්‍රියට දහඩිය දැමීම, බර අඩු වීම සහ වෙහෙස ඇතුළත් වේ.<ref name="NCI2016AdPt" /> අනෙකුත් රෝග ලක්ෂණ අතර අස්ථි වේදනාව, පපුවේ වේදනාව හෝ කැසීම ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="NCI2016AdPt" /> සමහර ආකාර සෙමින් වර්ධනය වන අතර අනෙක් ආකාර ශීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය වේ.<ref name="NCI2016AdPt">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Adult Non-Hodgkin Lymphoma Treatment (PDQ®)–Patient Version|url=http://www.cancer.gov/types/lymphoma/patient/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|website=NCI|access-date=13 August 2016|date=3 August 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160816021510/http://www.cancer.gov/types/lymphoma/patient/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|archive-date=16 August 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160816021510/http://www.cancer.gov/types/lymphoma/patient/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|date=16 August 2016}}</ref> ලිම්ෆෝමා යනු සුදු රුධිරාණු වර්ගයක් වන වසා සෛලවලින් වර්ධනය වන [[පිළිකා]] වර්ග වේ.<ref name="SEER2016">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=SEER Stat Fact Sheets: Non-Hodgkin Lymphoma|url=http://seer.cancer.gov/statfacts/html/nhl.html|website=NCI|access-date=13 August 2016|date=April 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706125600/http://www.seer.cancer.gov/statfacts/html/nhl.html|archive-date=6 July 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140706125600/http://www.seer.cancer.gov/statfacts/html/nhl.html|date=6 July 2014}}</ref> අවදානම් සාධක අතර දුර්වල ප්‍රතිශක්තිකරණ ක්‍රියාකාරිත්වය, ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝග, ''හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි'' ආසාදනය, හෙපටයිටිස් සී, [[ස්ථුලතාව|තරබාරුකම]] සහ එප්ස්ටයින්-බාර් වෛරස් ආසාදනය ඇතුළත් වේ.<ref name="NCI2016AdPt" /><ref name="WCR2014Cp2">{{උපන්‍යාස පොත|title=World Cancer Report 2014|date=2014|publisher=World Health Organization|isbn=978-9283204299|pages=Chapter 2.4, 2.6}}</ref> [[ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය]] ලිම්ෆෝමා ප්‍රධාන කාණ්ඩ පහකට වර්ගීකරණය කරයි, ඉන් එකක් හොජ්කින් ලිම්ෆෝමා සඳහා වේ.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Adult Non-Hodgkin Lymphoma Treatment (PDQ®)–Health Professional Version|url=http://www.cancer.gov/types/lymphoma/hp/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|website=NCI|access-date=13 August 2016|date=1 June 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812081200/http://www.cancer.gov/types/lymphoma/hp/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|archive-date=12 August 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160812081200/http://www.cancer.gov/types/lymphoma/hp/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|date=12 August 2016}}</ref> NHL සඳහා කාණ්ඩ හතර තුළ විශේෂිත ලිම්ෆෝමා වර්ග 60 කට වඩා තිබේ.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Different types of non Hodgkin lymphoma|url=http://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/type/non-hodgkins-lymphoma/about/types/the-most-common-types-of-non-hodgkins-lymphoma|website=Cancer Research UK|access-date=13 August 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160814034909/http://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/type/non-hodgkins-lymphoma/about/types/the-most-common-types-of-non-hodgkins-lymphoma|archive-date=14 August 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160814034909/http://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/type/non-hodgkins-lymphoma/about/types/the-most-common-types-of-non-hodgkins-lymphoma|date=14 August 2016}}</ref><ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Bope|first=Edward T.|last2=Kellerman|first2=Rick D.|title=Conn's Current Therapy 2016|date=2015|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=9780323355353|page=878|url=https://books.google.com/books?id=_x_mCgAAQBAJ&pg=PT914|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910182735/https://books.google.com/books?id=_x_mCgAAQBAJ&pg=PT914|archive-date=10 September 2017|df=dmy}}</ref> රෝග විනිශ්චය යනු ඇටමිදුළු හෝ වසා ගැටිති බයොප්සි පරීක්ෂාවකි.<ref name="NCI2016AdPt" /> පිළිකා අවධිය තීරණය කිරීම සඳහා [[Medical imaging|වෛද්‍ය ප්‍රතිබිම්බකරණය]] සිදු කරනු ලැබේ.<ref name="NCI2016AdPt" /> ප්‍රතිකාර රඳා පවතින්නේ ලිම්ෆෝමාව මන්දගාමීද නැතහොත් වේගයෙන් වර්ධනය වේද යන්න සහ එය එක් ප්‍රදේශයක හෝ බොහෝ ප්‍රදේශවල තිබේද යන්න මතය.<ref name="NCI2016AdPt" /> ප්‍රතිකාර අතරට [[කීමොතෙරපි|රසායනික චිකිත්සාව]], විකිරණ, ප්‍රතිශක්ති චිකිත්සාව, ඉලක්කගත චිකිත්සාව, කඳ සෛල බද්ධ කිරීම, සැත්කම් හෝ සෝදිසියෙන් බලා සිටීම ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="NCI2016AdPt" /> ප්‍රතිදේහ අධික සංඛ්‍යාවක් නිසා රුධිරය අධික ලෙස ඝන වුවහොත්, ප්ලාස්මාෆෙරෙසිස් භාවිතා කළ හැකිය.<ref name="NCI2016AdPt" /> කෙසේ වෙතත්, විකිරණ සහ සමහර රසායනික චිකිත්සාවන්, ඉදිරි දශක කිහිපය තුළ අනෙකුත් පිළිකා, [[හෘද රෝග]] හෝ ස්නායු ගැටළු ඇතිවීමේ අවදානම වැඩි කරයි.<ref name="NCI2016AdPt" /> 2015 දී, මිලියන 4.3 ක් පමණ ජනතාවකට හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව වැළඳී ඇති අතර, 231,400 ක් මිය ගියහ.<ref name="GBD2015Pre">{{Cite journal|last=GBD 2015 Mortality and Causes of Death Collaborators|title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015|journal=Lancet|date=8 October 2016|volume=388|issue=10053|pages=1545–1602|pmid=27733282|doi=10.1016/S0140-6736(16)31678-6|pmc=5055577}}</ref><ref name="GBD2015De">{{Cite journal|last=GBD 2015 Mortality and Causes of Death Collaborators|title=Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015|journal=Lancet|date=8 October 2016|volume=388|issue=10053|pages=1459–1544|pmid=27733281|doi=10.1016/s0140-6736(16)31012-1|pmc=5388903}}</ref> එක්සත් ජනපදයේ, මිනිසුන්ගෙන් 2.1% ක් ඔවුන්ගේ ජීවිතයේ යම් අවස්ථාවක දී බලපෑමට ලක්ව ඇත.<ref name="SEER2016" /> රෝග විනිශ්චය කිරීමේ වඩාත් සුලබ වයස අවුරුදු 65 ත් 75 ත් අතර වේ.<ref name="SEER2016" /> එක්සත් ජනපදයේ පස් අවුරුදු පැවැත්මේ අනුපාතය 71% කි.<ref name="SEER2016" /> == ආශ්‍රේයයන් == [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] 3p3wo1katw7otbz9trpg9ipavaoucvz 791327 791326 2026-05-23T04:31:11Z Yasasuru 23090 791327 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව |synonym =හොජ්කින්-නොවන රෝගය |image =Mantle cell lymphoma - intermed mag.jpg |image_size = |alt = |caption =හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමා ප්‍රභේදයක් වන [[ප්‍රාවර සෛල ලිම්ෆෝමාව]] නිරූපිත [[අන්වීක්ෂරේඛය]]ක්; [[අග්‍රස්ථ ශේෂාන්ත්‍රිකය]]. [[එච් සහ ඊ වර්ණකය|H&E වර්ණකය]]. |pronounce = |specialty =[[රක්තවේදය]] සහ [[පිළිකාවේදය]] |symptoms =[[වසාගැටිති ඉදිමීම]], [[උණ]], [[රාත්‍රියට දහඩිය දැමීම]], [[බර අඩුවීම]], [[වෙහෙසකරභාවය]], [[කැසීම]]<ref name=NCI2016AdPt/> |onset =වසර 65–75<ref name=SEER2016/> |duration = |causes = |risks =[[ප්‍රතිශක්ති ඌනතාවය|දුර්වල ප්‍රතිශක්තිය]], [[ස්වයංප්‍රතිශක්ති රෝග]], [[හෙලිකොබැක්ටර් පයිලරි ආසාදනය|''Helicobacter pylori'' ආසාදන]], [[හෙපටයිටිස් සී]], [[ස්ථූලතාවය]], [[එප්ස්ටයින්-බාර් වයිරස ආසාදනය|''එප්ස්ටයින්-බාර් වයිරස'' ආසාදනය]]<ref name=NCI2016AdPt/><ref name=WCR2014Cp2/> |diagnosis =[[ඇටමිදුලු බයොප්සිය|ඇටමිදුලු]] හෝ [[වසාගැටිති බයොප්සි]]<ref name=NCI2016AdPt/> |differential = |prevention = |treatment =[[රසායනික චිකිත්සාව]], [[විකිරණ චිකිත්සාව]], [[ප්‍රතිශක්ති චිකිත්සාව]], [[ඉලක්කගත චිකිත්සාව]], [[රක්තාණුජනන මූලික සෛල බද්ධය|මූලික සෛල බද්ධය]], [[ශල්‍යකර්ම]], [[සාවධාන පොරොත්තුව]]<ref name=NCI2016AdPt/> |medication = |prognosis =[[පස්-අවුරුදු ප්‍රවර්තන අනුපාතිකය]] 71% (USA)<ref name=SEER2016/> |frequency =4.3 මිලියන (2015 දී)<!-- prevalence --><ref name=GBD2015Pre/> |deaths =231,400 (2015)<ref name=GBD2015De/> }} '''හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව''' ('''NHL''') යනු රුධිර පිළිකා කාණ්ඩයක් වන අතර එයට [[හොජ්කින් ලිම්ෆෝමියාව|හොජ්කින් ලිම්ෆෝමාව]] හැර අනෙකුත් සියලුම ලිම්ෆෝමා වර්ග ඇතුළත් වේ.<ref name="NCI2016AdPt" /> රෝග ලක්ෂණ අතර වසා ගැටිති විශාල වීම, [[උණ]], රාත්‍රියට දහඩිය දැමීම, බර අඩු වීම සහ වෙහෙස ඇතුළත් වේ.<ref name="NCI2016AdPt" /> අනෙකුත් රෝග ලක්ෂණ අතර අස්ථි වේදනාව, පපුවේ වේදනාව හෝ කැසීම ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="NCI2016AdPt" /> සමහර ආකාර සෙමින් වර්ධනය වන අතර අනෙක් ආකාර ශීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය වේ.<ref name="NCI2016AdPt">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Adult Non-Hodgkin Lymphoma Treatment (PDQ®)–Patient Version|url=http://www.cancer.gov/types/lymphoma/patient/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|website=NCI|access-date=13 August 2016|date=3 August 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160816021510/http://www.cancer.gov/types/lymphoma/patient/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|archive-date=16 August 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160816021510/http://www.cancer.gov/types/lymphoma/patient/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|date=16 August 2016}}</ref> ලිම්ෆෝමා යනු සුදු රුධිරාණු වර්ගයක් වන වසා සෛලවලින් වර්ධනය වන [[පිළිකා]] වර්ග වේ.<ref name="SEER2016">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=SEER Stat Fact Sheets: Non-Hodgkin Lymphoma|url=http://seer.cancer.gov/statfacts/html/nhl.html|website=NCI|access-date=13 August 2016|date=April 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706125600/http://www.seer.cancer.gov/statfacts/html/nhl.html|archive-date=6 July 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140706125600/http://www.seer.cancer.gov/statfacts/html/nhl.html|date=6 July 2014}}</ref> අවදානම් සාධක අතර දුර්වල ප්‍රතිශක්තිකරණ ක්‍රියාකාරිත්වය, ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝග, ''හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි'' ආසාදනය, හෙපටයිටිස් සී, [[ස්ථුලතාව|තරබාරුකම]] සහ එප්ස්ටයින්-බාර් වෛරස් ආසාදනය ඇතුළත් වේ.<ref name="NCI2016AdPt" /><ref name="WCR2014Cp2">{{උපන්‍යාස පොත|title=World Cancer Report 2014|date=2014|publisher=World Health Organization|isbn=978-9283204299|pages=Chapter 2.4, 2.6}}</ref> [[ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය]] ලිම්ෆෝමා ප්‍රධාන කාණ්ඩ පහකට වර්ගීකරණය කරයි, ඉන් එකක් හොජ්කින් ලිම්ෆෝමා සඳහා වේ.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Adult Non-Hodgkin Lymphoma Treatment (PDQ®)–Health Professional Version|url=http://www.cancer.gov/types/lymphoma/hp/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|website=NCI|access-date=13 August 2016|date=1 June 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812081200/http://www.cancer.gov/types/lymphoma/hp/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|archive-date=12 August 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160812081200/http://www.cancer.gov/types/lymphoma/hp/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|date=12 August 2016}}</ref> NHL සඳහා කාණ්ඩ හතර තුළ විශේෂිත ලිම්ෆෝමා වර්ග 60 කට වඩා තිබේ.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Different types of non Hodgkin lymphoma|url=http://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/type/non-hodgkins-lymphoma/about/types/the-most-common-types-of-non-hodgkins-lymphoma|website=Cancer Research UK|access-date=13 August 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160814034909/http://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/type/non-hodgkins-lymphoma/about/types/the-most-common-types-of-non-hodgkins-lymphoma|archive-date=14 August 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160814034909/http://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/type/non-hodgkins-lymphoma/about/types/the-most-common-types-of-non-hodgkins-lymphoma|date=14 August 2016}}</ref><ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Bope|first=Edward T.|last2=Kellerman|first2=Rick D.|title=Conn's Current Therapy 2016|date=2015|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=9780323355353|page=878|url=https://books.google.com/books?id=_x_mCgAAQBAJ&pg=PT914|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910182735/https://books.google.com/books?id=_x_mCgAAQBAJ&pg=PT914|archive-date=10 September 2017|df=dmy}}</ref> රෝග විනිශ්චය යනු ඇටමිදුළු හෝ වසා ගැටිති බයොප්සි පරීක්ෂාවකි.<ref name="NCI2016AdPt" /> පිළිකා අවධිය තීරණය කිරීම සඳහා [[Medical imaging|වෛද්‍ය ප්‍රතිබිම්බකරණය]] සිදු කරනු ලැබේ.<ref name="NCI2016AdPt" /> ප්‍රතිකාර රඳා පවතින්නේ ලිම්ෆෝමාව මන්දගාමීද නැතහොත් වේගයෙන් වර්ධනය වේද යන්න සහ එය එක් ප්‍රදේශයක හෝ බොහෝ ප්‍රදේශවල තිබේද යන්න මතය.<ref name="NCI2016AdPt" /> ප්‍රතිකාර අතරට [[කීමොතෙරපි|රසායනික චිකිත්සාව]], විකිරණ, ප්‍රතිශක්ති චිකිත්සාව, ඉලක්කගත චිකිත්සාව, කඳ සෛල බද්ධ කිරීම, සැත්කම් හෝ සෝදිසියෙන් බලා සිටීම ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="NCI2016AdPt" /> ප්‍රතිදේහ අධික සංඛ්‍යාවක් නිසා රුධිරය අධික ලෙස ඝන වුවහොත්, ප්ලාස්මාෆෙරෙසිස් භාවිතා කළ හැකිය.<ref name="NCI2016AdPt" /> කෙසේ වෙතත්, විකිරණ සහ සමහර රසායනික චිකිත්සාවන්, ඉදිරි දශක කිහිපය තුළ අනෙකුත් පිළිකා, [[හෘද රෝග]] හෝ ස්නායු ගැටළු ඇතිවීමේ අවදානම වැඩි කරයි.<ref name="NCI2016AdPt" /> 2015 දී, මිලියන 4.3 ක් පමණ ජනතාවකට හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව වැළඳී ඇති අතර, 231,400 ක් මිය ගියහ.<ref name="GBD2015Pre">{{Cite journal|last=GBD 2015 Mortality and Causes of Death Collaborators|title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015|journal=Lancet|date=8 October 2016|volume=388|issue=10053|pages=1545–1602|pmid=27733282|doi=10.1016/S0140-6736(16)31678-6|pmc=5055577}}</ref><ref name="GBD2015De">{{Cite journal|last=GBD 2015 Mortality and Causes of Death Collaborators|title=Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015|journal=Lancet|date=8 October 2016|volume=388|issue=10053|pages=1459–1544|pmid=27733281|doi=10.1016/s0140-6736(16)31012-1|pmc=5388903}}</ref> එක්සත් ජනපදයේ, මිනිසුන්ගෙන් 2.1% ක් ඔවුන්ගේ ජීවිතයේ යම් අවස්ථාවක දී බලපෑමට ලක්ව ඇත.<ref name="SEER2016" /> රෝග විනිශ්චය කිරීමේ වඩාත් සුලබ වයස අවුරුදු 65 ත් 75 ත් අතර වේ.<ref name="SEER2016" /> එක්සත් ජනපදයේ පස් අවුරුදු පැවැත්මේ අනුපාතය 71% කි.<ref name="SEER2016" /> == ආශ්‍රේයයන් == {{reflist}} <!-- Navigation templates --> {{Medical condition classification and resources | DiseasesDB = 9065 | ICD10 = {{ICD10|C|82||c|81}}-{{ICD10|C|85||c|81}} | ICD9 = {{ICD9|200}}, {{ICD9|202}} | ICDO = 9591/3 | OMIM = 605027 | MedlinePlus = 000581 | eMedicineSubj = med | eMedicineTopic = 1363 | eMedicine_mult = {{eMedicine2|ped|1343}} | MeshID = D008228 }} {{Hematological malignancy histology}} {{Authority control}} [[Category:හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමා| ]] [[Category:Hepatitis C virus-associated diseases]] [[Category:ලිම්ෆෝමා]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] r937ok269wjvu2se6cyf1sy5hvuppoy 791352 791327 2026-05-23T07:10:44Z Yasasuru 23090 791352 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව |synonym =හොජ්කින්-නොවන රෝගය |image =Mantle cell lymphoma - intermed mag.jpg |image_size = |alt = |caption =හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමා ප්‍රභේදයක් වන [[ප්‍රාවර සෛල ලිම්ෆෝමාව]] නිරූපිත [[අන්වීක්ෂරේඛය]]ක්; [[අග්‍රස්ථ ශේෂාන්ත්‍රිකය]]. [[එච් සහ ඊ වර්ණකය|H&E වර්ණකය]]. |pronounce = |specialty =[[රක්තවේදය]] සහ [[පිළිකාවේදය]] |symptoms =[[වසාගැටිති ඉදිමීම]], [[උණ]], [[රාත්‍රියට දහඩිය දැමීම]], [[බර අඩුවීම]], [[වෙහෙසකරභාවය]], [[කැසීම]]<ref name=NCI2016AdPt/> |onset =වසර 65–75<ref name=SEER2016/> |duration = |causes = |risks =[[ප්‍රතිශක්ති ඌනතාවය|දුර්වල ප්‍රතිශක්තිය]], [[ස්වයංප්‍රතිශක්ති රෝග]], [[හෙලිකොබැක්ටර් පයිලරි ආසාදනය|''Helicobacter pylori'' ආසාදන]], [[හෙපටයිටිස් සී]], [[ස්ථූලතාවය]], [[එප්ස්ටයින්-බාර් වයිරස ආසාදනය|''එප්ස්ටයින්-බාර් වයිරස'' ආසාදනය]]<ref name=NCI2016AdPt/><ref name=WCR2014Cp2/> |diagnosis =[[ඇටමිදුලු බයොප්සිය|ඇටමිදුලු]] හෝ [[වසාගැටිති බයොප්සි]]<ref name=NCI2016AdPt/> |differential = |prevention = |treatment =[[රසායනික චිකිත්සාව]], [[විකිරණ චිකිත්සාව]], [[ප්‍රතිශක්ති චිකිත්සාව]], [[ඉලක්කගත චිකිත්සාව]], [[රක්තාණුජනන මූලික සෛල බද්ධය|මූලික සෛල බද්ධය]], [[ශල්‍යකර්ම]], [[සාවධාන පොරොත්තුව]]<ref name=NCI2016AdPt/> |medication = |prognosis =[[පස්-අවුරුදු ප්‍රවර්තන අනුපාතිකය]] 71% (USA)<ref name=SEER2016/> |frequency =4.3 මිලියන (2015 දී)<!-- prevalence --><ref name=GBD2015Pre/> |deaths =231,400 (2015)<ref name=GBD2015De/> }} '''හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව''' ('''NHL''') යනු රුධිර පිළිකා කාණ්ඩයක් වන අතර එයට [[හොජ්කින් ලිම්ෆෝමියාව|හොජ්කින් ලිම්ෆෝමාව]] හැර අනෙකුත් සියලුම [[ලිම්ෆෝමා]] වර්ග ඇතුළත් වේ.<ref name="NCI2016AdPt" /> රෝග ලක්ෂණ අතර වසා ගැටිති විශාල වීම, [[උණ]], රාත්‍රියට දහඩිය දැමීම, බර අඩු වීම සහ වෙහෙස ඇතුළත් වේ.<ref name="NCI2016AdPt" /> අනෙකුත් රෝග ලක්ෂණ අතර අස්ථි වේදනාව, පපුවේ වේදනාව හෝ කැසීම ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="NCI2016AdPt" /> සමහර ආකාර සෙමින් වර්ධනය වන අතර අනෙක් ආකාර ශීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය වේ.<ref name="NCI2016AdPt">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Adult Non-Hodgkin Lymphoma Treatment (PDQ®)–Patient Version|url=http://www.cancer.gov/types/lymphoma/patient/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|website=NCI|access-date=13 August 2016|date=3 August 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160816021510/http://www.cancer.gov/types/lymphoma/patient/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|archive-date=16 August 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160816021510/http://www.cancer.gov/types/lymphoma/patient/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|date=16 August 2016}}</ref> ලිම්ෆෝමා යනු සුදු රුධිරාණු වර්ගයක් වන වසා සෛලවලින් වර්ධනය වන [[පිළිකා]] වර්ග වේ.<ref name="SEER2016">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=SEER Stat Fact Sheets: Non-Hodgkin Lymphoma|url=http://seer.cancer.gov/statfacts/html/nhl.html|website=NCI|access-date=13 August 2016|date=April 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706125600/http://www.seer.cancer.gov/statfacts/html/nhl.html|archive-date=6 July 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140706125600/http://www.seer.cancer.gov/statfacts/html/nhl.html|date=6 July 2014}}</ref> අවදානම් සාධක අතර දුර්වල ප්‍රතිශක්තිකරණ ක්‍රියාකාරිත්වය, ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝග, ''හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි'' ආසාදනය, හෙපටයිටිස් සී, [[ස්ථුලතාව|තරබාරුකම]] සහ එප්ස්ටයින්-බාර් වෛරස් ආසාදනය ඇතුළත් වේ.<ref name="NCI2016AdPt" /><ref name="WCR2014Cp2">{{උපන්‍යාස පොත|title=World Cancer Report 2014|date=2014|publisher=World Health Organization|isbn=978-9283204299|pages=Chapter 2.4, 2.6}}</ref> [[ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය]] ලිම්ෆෝමා ප්‍රධාන කාණ්ඩ පහකට වර්ගීකරණය කරයි, ඉන් එකක් හොජ්කින් ලිම්ෆෝමා සඳහා වේ.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Adult Non-Hodgkin Lymphoma Treatment (PDQ®)–Health Professional Version|url=http://www.cancer.gov/types/lymphoma/hp/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|website=NCI|access-date=13 August 2016|date=1 June 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812081200/http://www.cancer.gov/types/lymphoma/hp/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|archive-date=12 August 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160812081200/http://www.cancer.gov/types/lymphoma/hp/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|date=12 August 2016}}</ref> NHL සඳහා කාණ්ඩ හතර තුළ විශේෂිත ලිම්ෆෝමා වර්ග 60 කට වඩා තිබේ.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Different types of non Hodgkin lymphoma|url=http://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/type/non-hodgkins-lymphoma/about/types/the-most-common-types-of-non-hodgkins-lymphoma|website=Cancer Research UK|access-date=13 August 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160814034909/http://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/type/non-hodgkins-lymphoma/about/types/the-most-common-types-of-non-hodgkins-lymphoma|archive-date=14 August 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160814034909/http://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/type/non-hodgkins-lymphoma/about/types/the-most-common-types-of-non-hodgkins-lymphoma|date=14 August 2016}}</ref><ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Bope|first=Edward T.|last2=Kellerman|first2=Rick D.|title=Conn's Current Therapy 2016|date=2015|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=9780323355353|page=878|url=https://books.google.com/books?id=_x_mCgAAQBAJ&pg=PT914|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910182735/https://books.google.com/books?id=_x_mCgAAQBAJ&pg=PT914|archive-date=10 September 2017|df=dmy}}</ref> රෝග විනිශ්චය යනු ඇටමිදුළු හෝ වසා ගැටිති බයොප්සි පරීක්ෂාවකි.<ref name="NCI2016AdPt" /> පිළිකා අවධිය තීරණය කිරීම සඳහා [[Medical imaging|වෛද්‍ය ප්‍රතිබිම්බකරණය]] සිදු කරනු ලැබේ.<ref name="NCI2016AdPt" /> ප්‍රතිකාර රඳා පවතින්නේ ලිම්ෆෝමාව මන්දගාමීද නැතහොත් වේගයෙන් වර්ධනය වේද යන්න සහ එය එක් ප්‍රදේශයක හෝ බොහෝ ප්‍රදේශවල තිබේද යන්න මතය.<ref name="NCI2016AdPt" /> ප්‍රතිකාර අතරට [[කීමොතෙරපි|රසායනික චිකිත්සාව]], විකිරණ, ප්‍රතිශක්ති චිකිත්සාව, ඉලක්කගත චිකිත්සාව, කඳ සෛල බද්ධ කිරීම, සැත්කම් හෝ සෝදිසියෙන් බලා සිටීම ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="NCI2016AdPt" /> ප්‍රතිදේහ අධික සංඛ්‍යාවක් නිසා රුධිරය අධික ලෙස ඝන වුවහොත්, ප්ලාස්මාෆෙරෙසිස් භාවිතා කළ හැකිය.<ref name="NCI2016AdPt" /> කෙසේ වෙතත්, විකිරණ සහ සමහර රසායනික චිකිත්සාවන්, ඉදිරි දශක කිහිපය තුළ අනෙකුත් පිළිකා, [[හෘද රෝග]] හෝ ස්නායු ගැටළු ඇතිවීමේ අවදානම වැඩි කරයි.<ref name="NCI2016AdPt" /> 2015 දී, මිලියන 4.3 ක් පමණ ජනතාවකට හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව වැළඳී ඇති අතර, 231,400 ක් මිය ගියහ.<ref name="GBD2015Pre">{{Cite journal|last=GBD 2015 Mortality and Causes of Death Collaborators|title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015|journal=Lancet|date=8 October 2016|volume=388|issue=10053|pages=1545–1602|pmid=27733282|doi=10.1016/S0140-6736(16)31678-6|pmc=5055577}}</ref><ref name="GBD2015De">{{Cite journal|last=GBD 2015 Mortality and Causes of Death Collaborators|title=Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015|journal=Lancet|date=8 October 2016|volume=388|issue=10053|pages=1459–1544|pmid=27733281|doi=10.1016/s0140-6736(16)31012-1|pmc=5388903}}</ref> එක්සත් ජනපදයේ, මිනිසුන්ගෙන් 2.1% ක් ඔවුන්ගේ ජීවිතයේ යම් අවස්ථාවක දී බලපෑමට ලක්ව ඇත.<ref name="SEER2016" /> රෝග විනිශ්චය කිරීමේ වඩාත් සුලබ වයස අවුරුදු 65 ත් 75 ත් අතර වේ.<ref name="SEER2016" /> එක්සත් ජනපදයේ පස් අවුරුදු පැවැත්මේ අනුපාතය 71% කි.<ref name="SEER2016" /> == ආශ්‍රේයයන් == {{reflist}} <!-- Navigation templates --> {{Medical condition classification and resources | DiseasesDB = 9065 | ICD10 = {{ICD10|C|82||c|81}}-{{ICD10|C|85||c|81}} | ICD9 = {{ICD9|200}}, {{ICD9|202}} | ICDO = 9591/3 | OMIM = 605027 | MedlinePlus = 000581 | eMedicineSubj = med | eMedicineTopic = 1363 | eMedicine_mult = {{eMedicine2|ped|1343}} | MeshID = D008228 }} {{Hematological malignancy histology}} {{Authority control}} [[Category:හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමා| ]] [[Category:Hepatitis C virus-associated diseases]] [[Category:ලිම්ෆෝමා]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] df85s6tgxux3asy7p8gzga2f6h92zzn 791379 791352 2026-05-23T08:16:43Z Yasasuru 23090 791379 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව |synonym =හොජ්කින්-නොවන රෝගය |image =Mantle cell lymphoma - intermed mag.jpg |image_size = |alt = |caption =හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමා ප්‍රභේදයක් වන [[ප්‍රාවර සෛල ලිම්ෆෝමාව]] නිරූපිත [[අන්වීක්ෂරේඛය]]ක්; [[අග්‍රස්ථ ශේෂාන්ත්‍රිකය]]. [[එච් සහ ඊ වර්ණකය|H&E වර්ණකය]]. |pronounce = |specialty =[[රක්තවේදය]] සහ [[පිළිකාවේදය]] |symptoms =[[වසාගැටිති ඉදිමීම]], [[උණ]], [[රාත්‍රියට දහඩිය දැමීම]], [[බර අඩුවීම]], [[වෙහෙසකරභාවය]], [[කැසීම]]<ref name=NCI2016AdPt/> |onset =වසර 65–75<ref name=SEER2016/> |duration = |causes = |risks =[[ප්‍රතිශක්ති ඌනතාවය|දුර්වල ප්‍රතිශක්තිය]], [[ස්වයංප්‍රතිශක්ති රෝග]], [[හෙලිකොබැක්ටර් පයිලරි ආසාදනය|''Helicobacter pylori'' ආසාදන]], [[හෙපටයිටිස් සී]], [[ස්ථූලතාවය]], [[එප්ස්ටයින්-බාර් වයිරස ආසාදනය|''එප්ස්ටයින්-බාර් වයිරස'' ආසාදනය]]<ref name=NCI2016AdPt/><ref name=WCR2014Cp2/> |diagnosis =[[ඇටමිදුලු බයොප්සිය|ඇටමිදුලු]] හෝ [[වසාගැටිති බයොප්සි]]<ref name=NCI2016AdPt/> |differential = |prevention = |treatment =[[රසායනික චිකිත්සාව]], [[විකිරණ චිකිත්සාව]], [[ප්‍රතිශක්ති චිකිත්සාව]], [[ඉලක්කගත චිකිත්සාව]], [[රක්තාණුජනන මූලික සෛල බද්ධය|මූලික සෛල බද්ධය]], [[ශල්‍යකර්ම]], [[සාවධාන පොරොත්තුව]]<ref name=NCI2016AdPt/> |medication = |prognosis =[[පස්-අවුරුදු ප්‍රවර්තන අනුපාතිකය]] 71% (USA)<ref name=SEER2016/> |frequency =4.3 මිලියන (2015 දී)<!-- prevalence --><ref name=GBD2015Pre/> |deaths =231,400 (2015)<ref name=GBD2015De/> }} '''හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව''' ('''NHL''') යනු රුධිර පිළිකා කාණ්ඩයක් වන අතර එයට [[හොජ්කින් ලිම්ෆෝමියාව|හොජ්කින් ලිම්ෆෝමාව]] හැර අනෙකුත් සියලුම [[ලිම්ෆෝමා]] වර්ග ඇතුළත් වේ.<ref name="NCI2016AdPt" /> රෝග ලක්ෂණ අතර වසා ගැටිති විශාල වීම, [[උණ]], රාත්‍රියට දහඩිය දැමීම, බර අඩු වීම සහ වෙහෙස ඇතුළත් වේ.<ref name="NCI2016AdPt" /> අනෙකුත් රෝග ලක්ෂණ අතර අස්ථි වේදනාව, පපුවේ වේදනාව හෝ කැසීම ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="NCI2016AdPt" /> සමහර ආකාර සෙමින් වර්ධනය වන අතර අනෙක් ආකාර ශීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය වේ.<ref name="NCI2016AdPt">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Adult Non-Hodgkin Lymphoma Treatment (PDQ®)–Patient Version|url=http://www.cancer.gov/types/lymphoma/patient/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|website=NCI|access-date=13 August 2016|date=3 August 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160816021510/http://www.cancer.gov/types/lymphoma/patient/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|archive-date=16 August 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160816021510/http://www.cancer.gov/types/lymphoma/patient/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|date=16 August 2016}}</ref> ලිම්ෆෝමා යනු සුදු රුධිරාණු වර්ගයක් වන වසා සෛලවලින් වර්ධනය වන [[පිළිකා]] වර්ග වේ.<ref name="SEER2016">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=SEER Stat Fact Sheets: Non-Hodgkin Lymphoma|url=http://seer.cancer.gov/statfacts/html/nhl.html|website=NCI|access-date=13 August 2016|date=April 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706125600/http://www.seer.cancer.gov/statfacts/html/nhl.html|archive-date=6 July 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140706125600/http://www.seer.cancer.gov/statfacts/html/nhl.html|date=6 July 2014}}</ref> අවදානම් සාධක අතර දුර්වල ප්‍රතිශක්තිකරණ ක්‍රියාකාරිත්වය, ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝග, ''[[හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි]]'' ආසාදනය, හෙපටයිටිස් සී, [[ස්ථුලතාව|තරබාරුකම]] සහ එප්ස්ටයින්-බාර් වෛරස් ආසාදනය ඇතුළත් වේ.<ref name="NCI2016AdPt" /><ref name="WCR2014Cp2">{{උපන්‍යාස පොත|title=World Cancer Report 2014|date=2014|publisher=World Health Organization|isbn=978-9283204299|pages=Chapter 2.4, 2.6}}</ref> [[ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය]] ලිම්ෆෝමා ප්‍රධාන කාණ්ඩ පහකට වර්ගීකරණය කරයි, ඉන් එකක් හොජ්කින් ලිම්ෆෝමා සඳහා වේ.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Adult Non-Hodgkin Lymphoma Treatment (PDQ®)–Health Professional Version|url=http://www.cancer.gov/types/lymphoma/hp/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|website=NCI|access-date=13 August 2016|date=1 June 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812081200/http://www.cancer.gov/types/lymphoma/hp/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|archive-date=12 August 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160812081200/http://www.cancer.gov/types/lymphoma/hp/adult-nhl-treatment-pdq#section/all|date=12 August 2016}}</ref> NHL සඳහා කාණ්ඩ හතර තුළ විශේෂිත ලිම්ෆෝමා වර්ග 60 කට වඩා තිබේ.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Different types of non Hodgkin lymphoma|url=http://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/type/non-hodgkins-lymphoma/about/types/the-most-common-types-of-non-hodgkins-lymphoma|website=Cancer Research UK|access-date=13 August 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160814034909/http://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/type/non-hodgkins-lymphoma/about/types/the-most-common-types-of-non-hodgkins-lymphoma|archive-date=14 August 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160814034909/http://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/type/non-hodgkins-lymphoma/about/types/the-most-common-types-of-non-hodgkins-lymphoma|date=14 August 2016}}</ref><ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Bope|first=Edward T.|last2=Kellerman|first2=Rick D.|title=Conn's Current Therapy 2016|date=2015|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=9780323355353|page=878|url=https://books.google.com/books?id=_x_mCgAAQBAJ&pg=PT914|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910182735/https://books.google.com/books?id=_x_mCgAAQBAJ&pg=PT914|archive-date=10 September 2017|df=dmy}}</ref> රෝග විනිශ්චය යනු ඇටමිදුළු හෝ වසා ගැටිති බයොප්සි පරීක්ෂාවකි.<ref name="NCI2016AdPt" /> පිළිකා අවධිය තීරණය කිරීම සඳහා [[Medical imaging|වෛද්‍ය ප්‍රතිබිම්බකරණය]] සිදු කරනු ලැබේ.<ref name="NCI2016AdPt" /> ප්‍රතිකාර රඳා පවතින්නේ ලිම්ෆෝමාව මන්දගාමීද නැතහොත් වේගයෙන් වර්ධනය වේද යන්න සහ එය එක් ප්‍රදේශයක හෝ බොහෝ ප්‍රදේශවල තිබේද යන්න මතය.<ref name="NCI2016AdPt" /> ප්‍රතිකාර අතරට [[කීමොතෙරපි|රසායනික චිකිත්සාව]], විකිරණ, ප්‍රතිශක්ති චිකිත්සාව, ඉලක්කගත චිකිත්සාව, කඳ සෛල බද්ධ කිරීම, සැත්කම් හෝ සෝදිසියෙන් බලා සිටීම ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="NCI2016AdPt" /> ප්‍රතිදේහ අධික සංඛ්‍යාවක් නිසා රුධිරය අධික ලෙස ඝන වුවහොත්, ප්ලාස්මාෆෙරෙසිස් භාවිතා කළ හැකිය.<ref name="NCI2016AdPt" /> කෙසේ වෙතත්, විකිරණ සහ සමහර රසායනික චිකිත්සාවන්, ඉදිරි දශක කිහිපය තුළ අනෙකුත් පිළිකා, [[හෘද රෝග]] හෝ ස්නායු ගැටළු ඇතිවීමේ අවදානම වැඩි කරයි.<ref name="NCI2016AdPt" /> 2015 දී, මිලියන 4.3 ක් පමණ ජනතාවකට හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව වැළඳී ඇති අතර, 231,400 ක් මිය ගියහ.<ref name="GBD2015Pre">{{Cite journal|last=GBD 2015 Mortality and Causes of Death Collaborators|title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015|journal=Lancet|date=8 October 2016|volume=388|issue=10053|pages=1545–1602|pmid=27733282|doi=10.1016/S0140-6736(16)31678-6|pmc=5055577}}</ref><ref name="GBD2015De">{{Cite journal|last=GBD 2015 Mortality and Causes of Death Collaborators|title=Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015|journal=Lancet|date=8 October 2016|volume=388|issue=10053|pages=1459–1544|pmid=27733281|doi=10.1016/s0140-6736(16)31012-1|pmc=5388903}}</ref> එක්සත් ජනපදයේ, මිනිසුන්ගෙන් 2.1% ක් ඔවුන්ගේ ජීවිතයේ යම් අවස්ථාවක දී බලපෑමට ලක්ව ඇත.<ref name="SEER2016" /> රෝග විනිශ්චය කිරීමේ වඩාත් සුලබ වයස අවුරුදු 65 ත් 75 ත් අතර වේ.<ref name="SEER2016" /> එක්සත් ජනපදයේ පස් අවුරුදු පැවැත්මේ අනුපාතය 71% කි.<ref name="SEER2016" /> == ආශ්‍රේයයන් == {{reflist}} <!-- Navigation templates --> {{Medical condition classification and resources | DiseasesDB = 9065 | ICD10 = {{ICD10|C|82||c|81}}-{{ICD10|C|85||c|81}} | ICD9 = {{ICD9|200}}, {{ICD9|202}} | ICDO = 9591/3 | OMIM = 605027 | MedlinePlus = 000581 | eMedicineSubj = med | eMedicineTopic = 1363 | eMedicine_mult = {{eMedicine2|ped|1343}} | MeshID = D008228 }} {{Hematological malignancy histology}} {{Authority control}} [[Category:හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමා| ]] [[Category:Hepatitis C virus-associated diseases]] [[Category:ලිම්ෆෝමා]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] p4q37zjwkxuij4n50w6o52xi5bp7643 සැකිල්ල:Hematological malignancy histology 10 194494 791328 2026-05-23T04:32:59Z Yasasuru 23090 [[සැකිල්ල:Lymphoid malignancy]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791328 wikitext text/x-wiki #redirect [[Template:Lymphoid malignancy]] 6an12ld9ct1p9to7vx6o3bsj2ti0cxm සැකිල්ල:Lymphoid malignancy 10 194495 791329 2026-05-23T04:35:00Z Yasasuru 23090 '{{Navbox | name = Lymphoid malignancy | title = [[ලියුකීමියා]], [[ලිම්ෆෝමා]] සහ සම්බන්ධිත රෝග | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | listclass = hlist | group1 = | list1 = {{Navbox|child | group1 = [[Lymphoma#Mature B cell neoplasms|B cell]]<br />([[B-cell lymphoma|lymphoma]],<br />[[B-cell leukemia|leukemia]])<br />(mos...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි 791329 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Lymphoid malignancy | title = [[ලියුකීමියා]], [[ලිම්ෆෝමා]] සහ සම්බන්ධිත රෝග | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | listclass = hlist | group1 = | list1 = {{Navbox|child | group1 = [[Lymphoma#Mature B cell neoplasms|B cell]]<br />([[B-cell lymphoma|lymphoma]],<br />[[B-cell leukemia|leukemia]])<br />(most [[CD19]] * [[CD20]]) | list1 = {{Navbox|child | group1 = By<br/>development/<br />marker | list1 = {{Navbox|child | group1 = [[Terminal deoxynucleotidyl transferase|TdT+]] | list1 = * [[Acute lymphoblastic leukemia|ALL]] ([[Precursor B-cell lymphoblastic leukemia|Precursor B acute lymphoblastic leukemia/lymphoma]]) | group2 = TdT- | list2 = | group3 = [[CD5 (protein)|CD5]]+ | list3 = * ''[[naive B cell]]'' ([[B-cell chronic lymphocytic leukemia|CLL/SLL]]) * ''[[mantle zone]]'' ([[Mantle cell lymphoma|Mantle cell]]) | group4 = [[CD22]]+ | list4 = * [[B-cell prolymphocytic leukemia|Prolymphocytic]] * ''[[Integrin alpha X|CD11c+]]'' ([[Hairy cell leukemia]]) | group5 = [[CD79A|CD79a]]+ | list5 = * ''[[germinal center]]/[[follicular B cell]]'' ([[Follicular lymphoma|Follicular]] * [[Burkitt's lymphoma|Burkitt's]] * [[Germinal center B-cell like diffuse large B-cell lymphoma|GCB DLBCL]] * [[Primary cutaneous follicle center lymphoma]]) * [[Primary mediastinal B-cell lymphoma]] * ''[[Marginal zone B-cell lymphoma|marginal zone]]/[[marginal zone B-cell]]'' ([[Splenic marginal zone lymphoma|Splenic marginal zone]] * [[MALT lymphoma|MALT]] * [[Nodal marginal zone B cell lymphoma|Nodal marginal zone]] * [[Primary cutaneous marginal zone lymphoma]]) | group6 = [[Reed–Sternberg cell|RS]] ([[Sialyl-Lewis X|CD15]]+, [[CD30]]+) | list6 = * [[Hodgkin lymphoma|Classic Hodgkin lymphoma]] ([[Nodular sclerosis]]) * ''[[CD20|CD20+]]'' ([[Nodular lymphocyte predominant Hodgkin lymphoma]]) | group7 = [[Plasma cell dyscrasias|PCD]]s/[[Monoclonal gammopathy|PP]]<br />([[CD38]]+/[[Syndecan 1|CD138]]+) | list7 = * ''see [[Template:Immunoproliferative immunoglobulin disorders|immunoproliferative immunoglobulin disorders]]'' }} | group2 = By infection | list2 = * ''[[Kaposi's sarcoma-associated herpesvirus|KSHV]]'' ([[Primary effusion lymphoma|Primary effusion]]) * ''[[Epstein–Barr virus|EBV]]'' ** [[Lymphomatoid granulomatosis]] ** [[Post-transplant lymphoproliferative disorder]] ** [[හොජ්කින් ලිම්ෆෝමියාව|දර්ශීය හොජ්කින් ලිම්ෆෝමාව]] ** [[Burkitt's lymphoma]] * ''[[Hepatitis_C_virus|HCV]]'' ** [[Splenic marginal zone lymphoma]] * ''[[HIV]]'' ([[AIDS-related lymphoma]]) * ''[[Helicobacter pylori]]'' ([[MALT lymphoma]]) | group3 = [[Cutaneous B-cell lymphoma|Cutaneous]] | list3 = * [[Diffuse large B-cell lymphoma]] * [[Intravascular large B-cell lymphoma]] * [[Primary cutaneous marginal zone lymphoma]] * [[Primary cutaneous immunocytoma]] * [[Plasmacytoma]] * [[Plasmacytosis]] * [[Primary cutaneous follicle center lymphoma]] }} | group2 = [[Lymphoma#Mature T cell and natural killer (NK) cell neoplasms|T/NK]] | list2 = {{Navbox|child | group1 = [[T cell]]<br />([[T-cell lymphoma|lymphoma]],<br />[[T-cell leukemia|leukemia]])<br />(most [[CD3 (immunology)|CD3]] * [[CD4]] * [[CD8]]) | list1 = {{Navbox|child | group1 = By<br/>development/<br />marker | list1 = * [[Terminal deoxynucleotidyl transferase|TdT+]]: [[Acute lymphoblastic leukemia|ALL]] ([[Precursor T-cell lymphoblastic leukemia|Precursor T acute lymphoblastic leukemia/lymphoma]]) * ''[[prolymphocyte]]'' ([[T-cell prolymphocytic leukemia|Prolymphocytic]]) * ''[[CD30|CD30+]]'' ([[Anaplastic large-cell lymphoma]] * [[Lymphomatoid papulosis|Lymphomatoid papulosis type A]]) | group2 = [[Cutaneous T cell lymphoma|Cutaneous]] | list2 = {{Navbox|child | group1 = [[Mycosis fungoides|MF+variants]] | list1 = * ''indolent:'' [[Mycosis fungoides]] * [[Pagetoid reticulosis]] * [[Granulomatous slack skin]] ''aggressive:'' [[Sézary disease]] * [[Adult T-cell leukemia/lymphoma]] | group2 = Non-MF | list2 = * [[CD30]]-: [[Non-mycosis fungoides CD30− cutaneous large T-cell lymphoma]] * [[Pleomorphic T-cell lymphoma]] * [[Lymphomatoid papulosis|Lymphomatoid papulosis type B]] * [[CD30]]+: [[CD30+ cutaneous T-cell lymphoma]] * [[Secondary cutaneous CD30+ large-cell lymphoma]] * [[Lymphomatoid papulosis|Lymphomatoid papulosis type A]] }} | group3 = Other<br/>[[Peripheral T-cell lymphoma|peripheral]] | list3 = * [[Hepatosplenic T-cell lymphoma|Hepatosplenic]] * [[Angioimmunoblastic T-cell lymphoma|Angioimmunoblastic]] * [[Enteropathy-associated T-cell lymphoma]] * [[Peripheral T-cell lymphoma not otherwise specified]] ([[Lennert lymphoma]]) * [[Subcutaneous T-cell lymphoma]] | group4 = By infection | list4 = * ''[[Human T-lymphotropic virus 1|HTLV-1]]'' ([[Adult T-cell leukemia/lymphoma]]) }} | group2 = [[Lymphoma#Mature T cell and natural killer (NK) cell neoplasms|NK cell]]/<br />(most [[Neural cell adhesion molecule|CD56]]) | list2 = * [[Aggressive NK-cell leukemia]] * [[Blastic NK cell lymphoma]] | group3 = T or NK | list3 = * ''[[Epstein–Barr virus|EBV]]'' ([[Extranodal NK-T-cell lymphoma]]/[[Angiocentric lymphoma]]) * [[Large granular lymphocytic leukemia]] }} | group3 = Lymphoid+<br/>myeloid | list3 = * [[Acute biphenotypic leukaemia]] | group4 = [[Lymphocytosis]] | list4 = * [[Lymphoproliferative disorders]] ([[X-linked lymphoproliferative disease]] * [[Autoimmune lymphoproliferative syndrome]]) * [[Leukemoid reaction]] * [[Diffuse infiltrative lymphocytosis syndrome]] }} | group2 = [[Cutaneous lymphoid hyperplasia]] | list2 = * [[Cutaneous lymphoid hyperplasia]] ** [[Cutaneous lymphoid hyperplasia with bandlike and perivascular patterns|with bandlike and perivascular patterns]] ** [[Cutaneous lymphoid hyperplasia with nodular pattern|with nodular pattern]] * [[Jessner lymphocytic infiltrate of the skin]] | group3 = General | list3 = * [[Tumors of the hematopoietic and lymphoid tissues|Hematological malignancy]] * [[ලියුකීමියා]] * [[Leukemia cutis]] * [[Lymphoproliferative disorders]] * [[Lymphoid leukemia]]s }}<noinclude> {{Documentation|content= {{Collapsible option}} [[Category:Oncology navigational boxes]] [[Category:Immunology navigational boxes]] }}</noinclude> 3vov6o35e7kt6ghogzp94bdlzdncw53 791380 791329 2026-05-23T08:17:19Z Yasasuru 23090 791380 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Lymphoid malignancy | title = [[ලියුකීමියා]], [[ලිම්ෆෝමා]] සහ සම්බන්ධිත රෝග | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | listclass = hlist | group1 = | list1 = {{Navbox|child | group1 = [[Lymphoma#Mature B cell neoplasms|B cell]]<br />([[B-cell lymphoma|lymphoma]],<br />[[B-cell leukemia|leukemia]])<br />(most [[CD19]] * [[CD20]]) | list1 = {{Navbox|child | group1 = By<br/>development/<br />marker | list1 = {{Navbox|child | group1 = [[Terminal deoxynucleotidyl transferase|TdT+]] | list1 = * [[Acute lymphoblastic leukemia|ALL]] ([[Precursor B-cell lymphoblastic leukemia|Precursor B acute lymphoblastic leukemia/lymphoma]]) | group2 = TdT- | list2 = | group3 = [[CD5 (protein)|CD5]]+ | list3 = * ''[[naive B cell]]'' ([[B-cell chronic lymphocytic leukemia|CLL/SLL]]) * ''[[mantle zone]]'' ([[Mantle cell lymphoma|Mantle cell]]) | group4 = [[CD22]]+ | list4 = * [[B-cell prolymphocytic leukemia|Prolymphocytic]] * ''[[Integrin alpha X|CD11c+]]'' ([[Hairy cell leukemia]]) | group5 = [[CD79A|CD79a]]+ | list5 = * ''[[germinal center]]/[[follicular B cell]]'' ([[Follicular lymphoma|Follicular]] * [[Burkitt's lymphoma|Burkitt's]] * [[Germinal center B-cell like diffuse large B-cell lymphoma|GCB DLBCL]] * [[Primary cutaneous follicle center lymphoma]]) * [[Primary mediastinal B-cell lymphoma]] * ''[[Marginal zone B-cell lymphoma|marginal zone]]/[[marginal zone B-cell]]'' ([[Splenic marginal zone lymphoma|Splenic marginal zone]] * [[MALT lymphoma|MALT]] * [[Nodal marginal zone B cell lymphoma|Nodal marginal zone]] * [[Primary cutaneous marginal zone lymphoma]]) | group6 = [[Reed–Sternberg cell|RS]] ([[Sialyl-Lewis X|CD15]]+, [[CD30]]+) | list6 = * [[Hodgkin lymphoma|Classic Hodgkin lymphoma]] ([[Nodular sclerosis]]) * ''[[CD20|CD20+]]'' ([[Nodular lymphocyte predominant Hodgkin lymphoma]]) | group7 = [[Plasma cell dyscrasias|PCD]]s/[[Monoclonal gammopathy|PP]]<br />([[CD38]]+/[[Syndecan 1|CD138]]+) | list7 = * ''see [[Template:Immunoproliferative immunoglobulin disorders|immunoproliferative immunoglobulin disorders]]'' }} | group2 = By infection | list2 = * ''[[Kaposi's sarcoma-associated herpesvirus|KSHV]]'' ([[Primary effusion lymphoma|Primary effusion]]) * ''[[Epstein–Barr virus|EBV]]'' ** [[Lymphomatoid granulomatosis]] ** [[Post-transplant lymphoproliferative disorder]] ** [[හොජ්කින් ලිම්ෆෝමියාව|දර්ශීය හොජ්කින් ලිම්ෆෝමාව]] ** [[Burkitt's lymphoma]] * ''[[Hepatitis_C_virus|HCV]]'' ** [[Splenic marginal zone lymphoma]] * ''[[HIV]]'' ([[AIDS-related lymphoma]]) * ''[[හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි]]'' ([[MALT lymphoma]]) | group3 = [[Cutaneous B-cell lymphoma|Cutaneous]] | list3 = * [[Diffuse large B-cell lymphoma]] * [[Intravascular large B-cell lymphoma]] * [[Primary cutaneous marginal zone lymphoma]] * [[Primary cutaneous immunocytoma]] * [[Plasmacytoma]] * [[Plasmacytosis]] * [[Primary cutaneous follicle center lymphoma]] }} | group2 = [[Lymphoma#Mature T cell and natural killer (NK) cell neoplasms|T/NK]] | list2 = {{Navbox|child | group1 = [[T cell]]<br />([[T-cell lymphoma|lymphoma]],<br />[[T-cell leukemia|leukemia]])<br />(most [[CD3 (immunology)|CD3]] * [[CD4]] * [[CD8]]) | list1 = {{Navbox|child | group1 = By<br/>development/<br />marker | list1 = * [[Terminal deoxynucleotidyl transferase|TdT+]]: [[Acute lymphoblastic leukemia|ALL]] ([[Precursor T-cell lymphoblastic leukemia|Precursor T acute lymphoblastic leukemia/lymphoma]]) * ''[[prolymphocyte]]'' ([[T-cell prolymphocytic leukemia|Prolymphocytic]]) * ''[[CD30|CD30+]]'' ([[Anaplastic large-cell lymphoma]] * [[Lymphomatoid papulosis|Lymphomatoid papulosis type A]]) | group2 = [[Cutaneous T cell lymphoma|Cutaneous]] | list2 = {{Navbox|child | group1 = [[Mycosis fungoides|MF+variants]] | list1 = * ''indolent:'' [[Mycosis fungoides]] * [[Pagetoid reticulosis]] * [[Granulomatous slack skin]] ''aggressive:'' [[Sézary disease]] * [[Adult T-cell leukemia/lymphoma]] | group2 = Non-MF | list2 = * [[CD30]]-: [[Non-mycosis fungoides CD30− cutaneous large T-cell lymphoma]] * [[Pleomorphic T-cell lymphoma]] * [[Lymphomatoid papulosis|Lymphomatoid papulosis type B]] * [[CD30]]+: [[CD30+ cutaneous T-cell lymphoma]] * [[Secondary cutaneous CD30+ large-cell lymphoma]] * [[Lymphomatoid papulosis|Lymphomatoid papulosis type A]] }} | group3 = Other<br/>[[Peripheral T-cell lymphoma|peripheral]] | list3 = * [[Hepatosplenic T-cell lymphoma|Hepatosplenic]] * [[Angioimmunoblastic T-cell lymphoma|Angioimmunoblastic]] * [[Enteropathy-associated T-cell lymphoma]] * [[Peripheral T-cell lymphoma not otherwise specified]] ([[Lennert lymphoma]]) * [[Subcutaneous T-cell lymphoma]] | group4 = By infection | list4 = * ''[[Human T-lymphotropic virus 1|HTLV-1]]'' ([[Adult T-cell leukemia/lymphoma]]) }} | group2 = [[Lymphoma#Mature T cell and natural killer (NK) cell neoplasms|NK cell]]/<br />(most [[Neural cell adhesion molecule|CD56]]) | list2 = * [[Aggressive NK-cell leukemia]] * [[Blastic NK cell lymphoma]] | group3 = T or NK | list3 = * ''[[Epstein–Barr virus|EBV]]'' ([[Extranodal NK-T-cell lymphoma]]/[[Angiocentric lymphoma]]) * [[Large granular lymphocytic leukemia]] }} | group3 = Lymphoid+<br/>myeloid | list3 = * [[Acute biphenotypic leukaemia]] | group4 = [[Lymphocytosis]] | list4 = * [[Lymphoproliferative disorders]] ([[X-linked lymphoproliferative disease]] * [[Autoimmune lymphoproliferative syndrome]]) * [[Leukemoid reaction]] * [[Diffuse infiltrative lymphocytosis syndrome]] }} | group2 = [[Cutaneous lymphoid hyperplasia]] | list2 = * [[Cutaneous lymphoid hyperplasia]] ** [[Cutaneous lymphoid hyperplasia with bandlike and perivascular patterns|with bandlike and perivascular patterns]] ** [[Cutaneous lymphoid hyperplasia with nodular pattern|with nodular pattern]] * [[Jessner lymphocytic infiltrate of the skin]] | group3 = General | list3 = * [[Tumors of the hematopoietic and lymphoid tissues|Hematological malignancy]] * [[ලියුකීමියා]] * [[Leukemia cutis]] * [[Lymphoproliferative disorders]] * [[Lymphoid leukemia]]s }}<noinclude> {{Documentation|content= {{Collapsible option}} [[Category:Oncology navigational boxes]] [[Category:Immunology navigational boxes]] }}</noinclude> iaen140uw822w6ggwisafji0cumgg20 Non-Hodgkin lymphoma 0 194496 791331 2026-05-23T04:37:57Z Yasasuru 23090 [[හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791331 wikitext text/x-wiki #redirect [[හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව]] d36olj7tigc4w1vx1p663oid65jkwdj හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමා 0 194498 791333 2026-05-23T06:39:24Z Yasasuru 23090 [[හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791333 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව]] 564tnp3exawmvu08k6xm7v0e27yeek6 ලිම්ෆෝමාව 0 194499 791334 2026-05-23T06:54:38Z Yasasuru 23090 Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1473890|Lymphoma]] to:si #mdwikicx 791334 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =ලිම්ෆෝමාව |synonym = |image =Lymphoma macro.jpg |image_size = |alt = |caption =[[වසා ගැටිති|වසා ගැටිත්තක්]] ප්‍රතිස්ථාපනය කරමින් වැඩෙන [[ස්‍යුනික ලිම්ෆෝමාව]]ක් |pronounce = |specialty =[[‍රක්තවේදය]] සහ [[පිළිකාවේදය]] |symptoms =[[වසාගැටිති ඉදිමීම|විශාල වූ වසා ගැටිති]], [[උණ]], [[ස්වේදනය|දහඩිය දැමීම]], අනපේක්ෂිත ලෙස බරඅඩුවීම, [[කැසීම]], [[විඩාව|විඩාපත් බව]]<ref name=HL2014/><ref name=NHL2014/> |onset = |duration = |causes = |risks =[[එප්ස්ටයින්–බාර් වයිරසය]], [[ස්වයංප්‍රතිශක්ති රෝග]], [[HIV/AIDS]], [[දුම්පානය]]<ref name=NHL2014/><ref name=Kam2013/> |diagnosis =[[වසා ගැටිති බයොප්සි]]<ref name=HL2014/><ref name=NHL2014/> |differential = |prevention = |treatment =[[රසායනික චිකිත්සාව]], [[විකිරණ චිකිත්සාව]], [[ඉලක්කගත චිකිත්සාව]], [[ශල්‍යකර්ම]]<ref name=HL2014/><ref name=NHL2014/> |medication = |prognosis =සාමාන්‍ය [[පස් අවුරුදු පැවැත්ම]] 85% (ඇ.එ.ජ.)<ref name=seer/> |frequency =4.9 මිලියන (2015)<ref name=GBD2015Pre>{{cite journal|last1=GBD 2015 Disease and Injury Incidence and Prevalence|first1=Collaborators.|title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015.|journal=Lancet|date=8 October 2016|volume=388|issue=10053|pages=1545–1602|pmid=27733282|doi=10.1016/S0140-6736(16)31678-6|pmc=5055577}}</ref> |deaths =204,700 (2015)<ref name=GBD2015De>{{cite journal|last1=GBD 2015 Mortality and Causes of Death|first1=Collaborators.|title=Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015.|journal=Lancet|date=8 October 2016|volume=388|issue=10053|pages=1459–1544|pmid=27733281|doi=10.1016/s0140-6736(16)31012-1|pmc=5388903}}</ref> }} '''ලිම්ෆෝමා''' යනු වසා සෛල ( සුදු රුධිරාණු වර්ගයක්) වලින් වර්ධනය වන රුධිර පිළිකා කාණ්ඩයකි.<ref name="D2000" /> මෙම නම බොහෝ විට එවැනි සියලුම අසාමාන්‍යතාවලට වඩා [[පිළිකා|පිළිකාමය]] ප්‍රභේද සඳහා පමණක් භාවිතා වේ.<ref name="D2000">{{උපන්‍යාස පොත|last=Taylor|first=Elizabeth J.|title=Dorland's Illustrated medical dictionary.|date=2000|publisher=Saunders|location=Philadelphia|isbn=0721662544|page=[https://archive.org/details/trent_0116404640520/page/1038 1038]|edition=29th|url=https://archive.org/details/trent_0116404640520/page/1038}}</ref> රෝග ලක්ෂණ අතර වසා ගැටිති විශාල වීම, [[උණ]], අධිකව දහඩිය දැමීම, අනපේක්ෂිත ලෙස බර අඩු වීම, කැසීම සහ නිරන්තරයෙන් වෙහෙසට පත්වීම ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="HL2014" /><ref name="NHL2014" /> විශාල වූ වසා ගැටිති සාමාන්‍යයෙන් වේදනා රහිත ය.<ref name="HL2014" /> දහඩිය දැමීම වඩාත් සුලභ වන්නේ රාත්‍රියේදීය.<ref name="HL2014">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=General Information About Adult Hodgkin Lymphoma|url=http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/adulthodgkins/Patient/page1/AllPages|website=National Cancer Institute|access-date=20 June 2014|date=2014-04-23|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140705231802/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/adulthodgkins/Patient/page1/AllPages|archive-date=5 July 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140705231802/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/adulthodgkins/Patient/page1/AllPages|date=5 July 2014}}</ref><ref name="NHL2014">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=General Information About Adult Non-Hodgkin Lymphoma|url=http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/adult-non-hodgkins/Patient/page1/AllPages|website=National Cancer Institute|access-date=20 June 2014|date=2014-04-25|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140705115658/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/adult-non-hodgkins/Patient/page1/AllPages|archive-date=5 July 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140705115658/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/adult-non-hodgkins/Patient/page1/AllPages|date=5 July 2014}}</ref> ලිම්ෆෝමාවල උප වර්ග බොහොමයක් තිබේ.<ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Aditya Bardia|title=Johns Hopkins Patients' Guide to Lymphoma|date=2010|publisher=Jones & Bartlett Learning|isbn=9781449631413|page=6|url=https://books.google.com/books?id=IG05tEhKGq4C&pg=PA6|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910174453/https://books.google.com/books?id=IG05tEhKGq4C&pg=PA6|archive-date=2017-09-10}}</ref> ලිම්ෆෝමා වල ප්‍රධාන කාණ්ඩ දෙක වන්නේ [[හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව|හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමා]] (NHL) (90% පමණම) සහ [[හොජ්කින් ලිම්ෆෝමියාව|හොජ්කින් ලිම්ෆෝමා]] (HL) (10%) ය.<ref name="Society2013">{{උපන්‍යාස පොත|title=The Lymphoma Guide Information for Patients and Caregivers|date=2013|work=Leukemia and Lymphoma Society|url=http://www.lls.org/content/nationalcontent/resourcecenter/freeeducationmaterials/lymphoma/pdf/lymphomaguide.pdf|access-date=20 June 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714194242/http://www.lls.org/content/nationalcontent/resourcecenter/freeeducationmaterials/lymphoma/pdf/lymphomaguide.pdf|archive-date=14 July 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714194242/http://www.lls.org/content/nationalcontent/resourcecenter/freeeducationmaterials/lymphoma/pdf/lymphomaguide.pdf|date=14 July 2014}}</ref> [[ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය]] (WHO) ලිම්ෆෝමා වර්ග ලෙස තවත් කාණ්ඩ දෙකක් ඇතුළත් කරයි: බහුවිධ මයලෝමා සහ ප්‍රතිශක්ති ප්‍රගුණන රෝග.<ref name="WCR2014">{{උපන්‍යාස පොත|title=World Cancer Report 2014.|date=2014|publisher=World Health Organization|isbn=978-9283204299|pages=Chapter 5.13}}</ref> ලිම්ෆෝමා වලින් 90% ක් පමණ හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමා වේ.<ref name="Society2013" /><ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Lymphoma|url=http://www.cancer.gov/dictionary?cdrid=45368|website=NCI|access-date=13 June 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140705001350/http://www.cancer.gov/dictionary?CdrID=45368|archive-date=5 July 2014|date=2011-02-02}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140705001350/http://www.cancer.gov/dictionary?CdrID=45368|date=5 July 2014}}</ref> ලිම්ෆෝමා සහ ලියුකීමියා යනු රක්තාණුජනන සහ වසා පටක වල පිළිකා නම් පුළුල් කාණ්ඩයේ කොටසකි.<ref>{{Cite journal|vauthors=Vardiman JW, Thiele J, Arber DA, Brunning RD, Borowitz MJ, Porwit A, Harris NL, Le Beau MM, Hellström-Lindberg E, Tefferi A, Bloomfield CD|date=Jul 30, 2009|title=The 2008 revision of the World Health Organization (WHO) classification of myeloid neoplasms and acute leukemia: rationale and important changes.|journal=Blood|volume=114|issue=5|pages=937–51|doi=10.1182/blood-2009-03-209262|pmid=19357394|doi-access=free}}</ref> හොජ්කින් ලිම්ෆෝමා සඳහා අවදානම් සාධක අතරට එප්ස්ටයින්-බාර් වෛරසය ආසාදනය වීම සහ පවුල තුළ රෝගය පිළිබඳ ඉතිහාසයක් තිබීම ඇතුළත් වේ.<ref name="HL2014" /> හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමා සඳහා ඇති අවදානම් සාධක අතර ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝග, [[ඒඩ්ස්|HIV/AIDS]], මානව ටී-ලිම්ෆොට්‍රොපික් වෛරසය ආසාදනය, ප්‍රතිශක්තිනාශක ඖෂධ සහ සමහර [[පලිබෝධනාශක|පළිබෝධනාශක]] ඇතුළත් වේ.<ref name="NHL2014" /><ref>{{Cite journal|last=Hu|first=L|last2=Luo|first2=D|last3=Zhou|first3=T|last4=Tao|first4=Y|last5=Feng|first5=J|last6=Mei|first6=S|title=The association between non-Hodgkin lymphoma and organophosphate pesticides exposure: A meta-analysis.|journal=Environmental Pollution (Barking, Essex : 1987)|date=12 August 2017|volume=231|issue=Pt 1|pages=319–328|doi=10.1016/j.envpol.2017.08.028|pmid=28810201}}</ref> රතු මස් විශාල ප්‍රමාණයක් අනුභව කිරීම සහ දුම්කොළ පානය ද අවදානම වැඩි කළ හැකිය.<ref name="Kam2013">{{Cite journal|last=Kamper-Jørgensen|first=M|last2=Rostgaard|first2=K|last3=Glaser|first3=SL|last4=Zahm|first4=SH|last5=Cozen|first5=W|last6=Smedby|first6=KE|last7=Sanjosé|first7=S|last8=Chang|first8=ET|last9=Zheng|first9=T|last10=La Vecchia|first10=C|last11=Serraino|first11=D|title=Cigarette smoking and risk of Hodgkin lymphoma and its subtypes: a pooled analysis from the International Lymphoma Epidemiology Consortium (InterLymph).|journal=Annals of Oncology|date=September 2013|volume=24|issue=9|pages=2245–55|pmid=23788758|doi=10.1093/annonc/mdt218|pmc=3755332}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Yang|first=L|last2=Dong|first2=J|last3=Jiang|first3=S|last4=Shi|first4=W|last5=Xu|first5=X|last6=Huang|first6=H|last7=You|first7=X|last8=Liu|first8=H|title=Red and Processed Meat Consumption Increases Risk for Non-Hodgkin Lymphoma: A PRISMA-Compliant Meta-Analysis of Observational Studies.|journal=Medicine|date=November 2015|volume=94|issue=45|pages=e1729|pmid=26559248|doi=10.1097/MD.0000000000001729|pmc=4912242}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Solimini|first=AG|last2=Lombardi|first2=AM|last3=Palazzo|first3=C|last4=De Giusti|first4=M|title=Meat intake and non-Hodgkin lymphoma: a meta-analysis of observational studies.|journal=Cancer Causes & Control|date=May 2016|volume=27|issue=5|pages=595–606|pmid=27076059|doi=10.1007/s10552-016-0745-2}}</ref> විශාල වූ වසා ගැටිති තිබේ නම්, රෝග විනිශ්චය සාමාන්‍යයෙන් වසා ගැටිති බයොප්සි පරීක්ෂණයක් මගින් සිදු කෙරේ.<ref name="HL2014" /><ref name="NHL2014" /> රෝග විනිශ්චය සඳහා රුධිරය, මුත්‍රා සහ ඇටමිදුළු පරීක්ෂාව ද ප්‍රයෝජනවත් විය හැකිය.<ref name="NHL2014" /> ඉන්පසු පිළිකාව පැතිරී ඇත්ද සහ කොතැනද යන්න තීරණය කිරීම සඳහා [[Medical imaging|වෛද්‍ය ප්‍රතිබිම්බකරණය]] සිදු කළ හැකිය.<ref name="HL2014" /><ref name="NHL2014" /> ලිම්ෆෝමාව බොහෝ විට පෙනහළු, අක්මාව සහ මොළයට පැතිරෙයි.<ref name="HL2014" /><ref name="NHL2014" /> ප්‍රතිකාර සඳහා පහත සඳහන් එකක් හෝ කිහිපයක් ඇතුළත් විය හැකිය: [[කීමොතෙරපි|රසායනික චිකිත්සාව]], විකිරණ චිකිත්සාව, ඉලක්කගත චිකිත්සාව සහ සැත්කම්.<ref name="HL2014" /><ref name="NHL2014" /> සමහර හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමා වලදී, ලිම්ෆෝමා සෛල මගින් නිපදවන ප්‍රෝටීන් ප්‍රමාණය වැඩි වීම නිසා රුධිරය ඉතා ඝන වන අතර ප්‍රෝටීන් ඉවත් කිරීම සඳහා ප්ලාස්මාෆෙරෙසිස් සිදු කරනු ලැබේ.<ref name="NHL2014" /> ඇතැම් වර්ග සඳහා සුපරීක්ෂාකාරීව බලා සිටීම සුදුසු විය හැකිය.<ref name="NHL2014" /> ප්‍රතිඵලය රඳා පවතින්නේ උප වර්ගය මත වන අතර සමහරක් සුව කළ හැකි අතර ප්‍රතිකාර බොහෝ දෙනෙකුගේ පැවැත්ම දිගු කරයි.<ref name="Society2013" /> සියලුම හොජ්කින් ලිම්ෆෝමා උප වර්ග සඳහා එක්සත් ජනපදයේ පස් අවුරුදු පැවැත්මේ අනුපාතය 85% ක් වන අතර,<ref name="seer">{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://seer.cancer.gov/statfacts/html/hodg.html|title=Hodgkin Lymphoma—SEER Stat Fact Sheets|publisher=Seer.cancer.gov|access-date=2012-08-26|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121017064937/http://seer.cancer.gov/statfacts/html/hodg.html|archive-date=2012-10-17}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121017064937/http://seer.cancer.gov/statfacts/html/hodg.html|date=2012-10-17}}</ref> හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමා සඳහා එය 69% කි.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=SEER Stat Fact Sheets: Non-Hodgkin Lymphoma|url=http://seer.cancer.gov/statfacts/html/nhl.html|website=NCI|access-date=18 June 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706125600/http://www.seer.cancer.gov/statfacts/html/nhl.html|archive-date=6 July 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140706125600/http://www.seer.cancer.gov/statfacts/html/nhl.html|date=6 July 2014}}</ref> ලොව පුරා, 2012 දී පුද්ගලයින් 566,000 ක් තුළ ලිම්ෆෝමා වර්ධනය වූ අතර 305,000 ක් මිය ගියහ.<ref name="WCR2014" /> ඒවා සියලුම පිළිකා වලින් 3–4% ක් වන අතර, කාණ්ඩයක් ලෙස ඒවා හත්වන වඩාත් සුලබ ආකාරය බවට සැළකේ.<ref name="WCR2014" /><ref name="Rob2013">{{උපන්‍යාස පොත|last=Marcus|first=Robert|title=Lymphoma : pathology, diagnosis and treatment|date=2013|isbn=9781107010598|page=1|edition=Second|url=https://books.google.com/books?id=SX0LAgAAQBAJ&lpg=PP1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150906082735/https://books.google.com/books?id=SX0LAgAAQBAJ&lpg=PP1|archive-date=2015-09-06}}</ref> ළමුන් තුළ, ඒවා තුන්වන වඩාත් සුලබ පිළිකාවයි.<ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Tepper|first=John E. Niederhuber, James O. Armitage, James H. Doroshow, Michael B. Kastan, Joel E.|title=Abeloff's clinical oncology|date=2014|isbn=978-1455728657|page=Chapter 97|edition=Fifth|chapter=Childhood lymphoma}}</ref> ඒවා [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින]] [[සංවර්ධිත රටවල්|රටවලට වඩා සංවර්ධිත රටවල]] බහුලව දක්නට ලැබේ.<ref name="WCR2014" /> == ආශ්‍රේයයන් == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව|2|refs=<ref name="Jaffe_2011_1">{{Cite book | last1=Jaffe | first1=ES | last2=Harris |first2=NL|last3=Vardiman |first3=JW|last4=Campo |first4=E|last5=Arber|first5=DA.|title=Hematopathology | publisher=Elsevier Saunders| year=2011 | chapter=|edition=1st |isbn= 9780721600406}}</ref><ref name="Swerdlow2008">{{cite book |first1=Steven H. |last1=Swerdlow |author2=International Agency for Research on Cancer |author3=World Health Organization |title=WHO classification of tumours of haematopoietic and lymphoid tissues |url=http://apps.who.int/bookorders/anglais/detart1.jsp?codlan=1&codcol=70&codcch=4002 |year=2008 |publisher=International Agency for Research on Cancer |edition=4th |volume=2 |series=World Health Organization classification of tumours |isbn=9789283224310 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150211163852/http://apps.who.int/bookorders/anglais/detart1.jsp?codlan=1&codcol=70&codcch=4002 |archive-date=2015-02-11 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150211163852/http://apps.who.int/bookorders/anglais/detart1.jsp?codlan=1&codcol=70&codcch=4002 |date=2015-02-11 }}</ref>}} [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] d12z3aafaor4og5r9f629fjqq76kzxa 791339 791334 2026-05-23T06:56:22Z Yasasuru 23090 791339 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =ලිම්ෆෝමාව |synonym = |image =Lymphoma macro.jpg |image_size = |alt = |caption =[[වසා ගැටිති|වසා ගැටිත්තක්]] ප්‍රතිස්ථාපනය කරමින් වැඩෙන [[ස්‍යුනික ලිම්ෆෝමාව]]ක් |pronounce = |specialty =[[රක්තවේදය]] සහ [[පිළිකාවේදය]] |symptoms =[[වසාගැටිති ඉදිමීම|විශාල වූ වසා ගැටිති]], [[උණ]], [[ස්වේදනය|දහඩිය දැමීම]], අනපේක්ෂිත ලෙස බරඅඩුවීම, [[කැසීම]], [[විඩාව|විඩාපත් බව]]<ref name=HL2014/><ref name=NHL2014/> |onset = |duration = |causes = |risks =[[එප්ස්ටයින්–බාර් වයිරසය]], [[ස්වයංප්‍රතිශක්ති රෝග]], [[HIV/AIDS]], [[දුම්පානය]]<ref name=NHL2014/><ref name=Kam2013/> |diagnosis =[[වසා ගැටිති බයොප්සි]]<ref name=HL2014/><ref name=NHL2014/> |differential = |prevention = |treatment =[[රසායනික චිකිත්සාව]], [[විකිරණ චිකිත්සාව]], [[ඉලක්කගත චිකිත්සාව]], [[ශල්‍යකර්ම]]<ref name=HL2014/><ref name=NHL2014/> |medication = |prognosis =සාමාන්‍ය [[පස් අවුරුදු පැවැත්ම]] 85% (ඇ.එ.ජ.)<ref name=seer/> |frequency =4.9 මිලියන (2015)<ref name=GBD2015Pre>{{cite journal|last1=GBD 2015 Disease and Injury Incidence and Prevalence|first1=Collaborators.|title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015.|journal=Lancet|date=8 October 2016|volume=388|issue=10053|pages=1545–1602|pmid=27733282|doi=10.1016/S0140-6736(16)31678-6|pmc=5055577}}</ref> |deaths =204,700 (2015)<ref name=GBD2015De>{{cite journal|last1=GBD 2015 Mortality and Causes of Death|first1=Collaborators.|title=Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015.|journal=Lancet|date=8 October 2016|volume=388|issue=10053|pages=1459–1544|pmid=27733281|doi=10.1016/s0140-6736(16)31012-1|pmc=5388903}}</ref> }} '''ලිම්ෆෝමා''' යනු වසා සෛල ( සුදු රුධිරාණු වර්ගයක්) වලින් වර්ධනය වන රුධිර පිළිකා කාණ්ඩයකි.<ref name="D2000" /> මෙම නම බොහෝ විට එවැනි සියලුම අසාමාන්‍යතාවලට වඩා [[පිළිකා|පිළිකාමය]] ප්‍රභේද සඳහා පමණක් භාවිතා වේ.<ref name="D2000">{{උපන්‍යාස පොත|last=Taylor|first=Elizabeth J.|title=Dorland's Illustrated medical dictionary.|date=2000|publisher=Saunders|location=Philadelphia|isbn=0721662544|page=[https://archive.org/details/trent_0116404640520/page/1038 1038]|edition=29th|url=https://archive.org/details/trent_0116404640520/page/1038}}</ref> රෝග ලක්ෂණ අතර වසා ගැටිති විශාල වීම, [[උණ]], අධිකව දහඩිය දැමීම, අනපේක්ෂිත ලෙස බර අඩු වීම, කැසීම සහ නිරන්තරයෙන් වෙහෙසට පත්වීම ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="HL2014" /><ref name="NHL2014" /> විශාල වූ වසා ගැටිති සාමාන්‍යයෙන් වේදනා රහිත ය.<ref name="HL2014" /> දහඩිය දැමීම වඩාත් සුලභ වන්නේ රාත්‍රියේදීය.<ref name="HL2014">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=General Information About Adult Hodgkin Lymphoma|url=http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/adulthodgkins/Patient/page1/AllPages|website=National Cancer Institute|access-date=20 June 2014|date=2014-04-23|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140705231802/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/adulthodgkins/Patient/page1/AllPages|archive-date=5 July 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140705231802/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/adulthodgkins/Patient/page1/AllPages|date=5 July 2014}}</ref><ref name="NHL2014">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=General Information About Adult Non-Hodgkin Lymphoma|url=http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/adult-non-hodgkins/Patient/page1/AllPages|website=National Cancer Institute|access-date=20 June 2014|date=2014-04-25|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140705115658/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/adult-non-hodgkins/Patient/page1/AllPages|archive-date=5 July 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140705115658/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/adult-non-hodgkins/Patient/page1/AllPages|date=5 July 2014}}</ref> ලිම්ෆෝමාවල උප වර්ග බොහොමයක් තිබේ.<ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Aditya Bardia|title=Johns Hopkins Patients' Guide to Lymphoma|date=2010|publisher=Jones & Bartlett Learning|isbn=9781449631413|page=6|url=https://books.google.com/books?id=IG05tEhKGq4C&pg=PA6|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910174453/https://books.google.com/books?id=IG05tEhKGq4C&pg=PA6|archive-date=2017-09-10}}</ref> ලිම්ෆෝමා වල ප්‍රධාන කාණ්ඩ දෙක වන්නේ [[හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව|හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමා]] (NHL) (90% පමණම) සහ [[හොජ්කින් ලිම්ෆෝමියාව|හොජ්කින් ලිම්ෆෝමා]] (HL) (10%) ය.<ref name="Society2013">{{උපන්‍යාස පොත|title=The Lymphoma Guide Information for Patients and Caregivers|date=2013|work=Leukemia and Lymphoma Society|url=http://www.lls.org/content/nationalcontent/resourcecenter/freeeducationmaterials/lymphoma/pdf/lymphomaguide.pdf|access-date=20 June 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714194242/http://www.lls.org/content/nationalcontent/resourcecenter/freeeducationmaterials/lymphoma/pdf/lymphomaguide.pdf|archive-date=14 July 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714194242/http://www.lls.org/content/nationalcontent/resourcecenter/freeeducationmaterials/lymphoma/pdf/lymphomaguide.pdf|date=14 July 2014}}</ref> [[ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය]] (WHO) ලිම්ෆෝමා වර්ග ලෙස තවත් කාණ්ඩ දෙකක් ඇතුළත් කරයි: බහුවිධ මයලෝමා සහ ප්‍රතිශක්ති ප්‍රගුණන රෝග.<ref name="WCR2014">{{උපන්‍යාස පොත|title=World Cancer Report 2014.|date=2014|publisher=World Health Organization|isbn=978-9283204299|pages=Chapter 5.13}}</ref> ලිම්ෆෝමා වලින් 90% ක් පමණ හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමා වේ.<ref name="Society2013" /><ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Lymphoma|url=http://www.cancer.gov/dictionary?cdrid=45368|website=NCI|access-date=13 June 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140705001350/http://www.cancer.gov/dictionary?CdrID=45368|archive-date=5 July 2014|date=2011-02-02}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140705001350/http://www.cancer.gov/dictionary?CdrID=45368|date=5 July 2014}}</ref> ලිම්ෆෝමා සහ ලියුකීමියා යනු රක්තාණුජනන සහ වසා පටක වල පිළිකා නම් පුළුල් කාණ්ඩයේ කොටසකි.<ref>{{Cite journal|vauthors=Vardiman JW, Thiele J, Arber DA, Brunning RD, Borowitz MJ, Porwit A, Harris NL, Le Beau MM, Hellström-Lindberg E, Tefferi A, Bloomfield CD|date=Jul 30, 2009|title=The 2008 revision of the World Health Organization (WHO) classification of myeloid neoplasms and acute leukemia: rationale and important changes.|journal=Blood|volume=114|issue=5|pages=937–51|doi=10.1182/blood-2009-03-209262|pmid=19357394|doi-access=free}}</ref> හොජ්කින් ලිම්ෆෝමා සඳහා අවදානම් සාධක අතරට එප්ස්ටයින්-බාර් වෛරසය ආසාදනය වීම සහ පවුල තුළ රෝගය පිළිබඳ ඉතිහාසයක් තිබීම ඇතුළත් වේ.<ref name="HL2014" /> හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමා සඳහා ඇති අවදානම් සාධක අතර ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝග, [[ඒඩ්ස්|HIV/AIDS]], මානව ටී-ලිම්ෆොට්‍රොපික් වෛරසය ආසාදනය, ප්‍රතිශක්තිනාශක ඖෂධ සහ සමහර [[පලිබෝධනාශක|පළිබෝධනාශක]] ඇතුළත් වේ.<ref name="NHL2014" /><ref>{{Cite journal|last=Hu|first=L|last2=Luo|first2=D|last3=Zhou|first3=T|last4=Tao|first4=Y|last5=Feng|first5=J|last6=Mei|first6=S|title=The association between non-Hodgkin lymphoma and organophosphate pesticides exposure: A meta-analysis.|journal=Environmental Pollution (Barking, Essex : 1987)|date=12 August 2017|volume=231|issue=Pt 1|pages=319–328|doi=10.1016/j.envpol.2017.08.028|pmid=28810201}}</ref> රතු මස් විශාල ප්‍රමාණයක් අනුභව කිරීම සහ දුම්කොළ පානය ද අවදානම වැඩි කළ හැකිය.<ref name="Kam2013">{{Cite journal|last=Kamper-Jørgensen|first=M|last2=Rostgaard|first2=K|last3=Glaser|first3=SL|last4=Zahm|first4=SH|last5=Cozen|first5=W|last6=Smedby|first6=KE|last7=Sanjosé|first7=S|last8=Chang|first8=ET|last9=Zheng|first9=T|last10=La Vecchia|first10=C|last11=Serraino|first11=D|title=Cigarette smoking and risk of Hodgkin lymphoma and its subtypes: a pooled analysis from the International Lymphoma Epidemiology Consortium (InterLymph).|journal=Annals of Oncology|date=September 2013|volume=24|issue=9|pages=2245–55|pmid=23788758|doi=10.1093/annonc/mdt218|pmc=3755332}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Yang|first=L|last2=Dong|first2=J|last3=Jiang|first3=S|last4=Shi|first4=W|last5=Xu|first5=X|last6=Huang|first6=H|last7=You|first7=X|last8=Liu|first8=H|title=Red and Processed Meat Consumption Increases Risk for Non-Hodgkin Lymphoma: A PRISMA-Compliant Meta-Analysis of Observational Studies.|journal=Medicine|date=November 2015|volume=94|issue=45|pages=e1729|pmid=26559248|doi=10.1097/MD.0000000000001729|pmc=4912242}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Solimini|first=AG|last2=Lombardi|first2=AM|last3=Palazzo|first3=C|last4=De Giusti|first4=M|title=Meat intake and non-Hodgkin lymphoma: a meta-analysis of observational studies.|journal=Cancer Causes & Control|date=May 2016|volume=27|issue=5|pages=595–606|pmid=27076059|doi=10.1007/s10552-016-0745-2}}</ref> විශාල වූ වසා ගැටිති තිබේ නම්, රෝග විනිශ්චය සාමාන්‍යයෙන් වසා ගැටිති බයොප්සි පරීක්ෂණයක් මගින් සිදු කෙරේ.<ref name="HL2014" /><ref name="NHL2014" /> රෝග විනිශ්චය සඳහා රුධිරය, මුත්‍රා සහ ඇටමිදුළු පරීක්ෂාව ද ප්‍රයෝජනවත් විය හැකිය.<ref name="NHL2014" /> ඉන්පසු පිළිකාව පැතිරී ඇත්ද සහ කොතැනද යන්න තීරණය කිරීම සඳහා [[Medical imaging|වෛද්‍ය ප්‍රතිබිම්බකරණය]] සිදු කළ හැකිය.<ref name="HL2014" /><ref name="NHL2014" /> ලිම්ෆෝමාව බොහෝ විට පෙනහළු, අක්මාව සහ මොළයට පැතිරෙයි.<ref name="HL2014" /><ref name="NHL2014" /> ප්‍රතිකාර සඳහා පහත සඳහන් එකක් හෝ කිහිපයක් ඇතුළත් විය හැකිය: [[කීමොතෙරපි|රසායනික චිකිත්සාව]], විකිරණ චිකිත්සාව, ඉලක්කගත චිකිත්සාව සහ සැත්කම්.<ref name="HL2014" /><ref name="NHL2014" /> සමහර හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමා වලදී, ලිම්ෆෝමා සෛල මගින් නිපදවන ප්‍රෝටීන් ප්‍රමාණය වැඩි වීම නිසා රුධිරය ඉතා ඝන වන අතර ප්‍රෝටීන් ඉවත් කිරීම සඳහා ප්ලාස්මාෆෙරෙසිස් සිදු කරනු ලැබේ.<ref name="NHL2014" /> ඇතැම් වර්ග සඳහා සුපරීක්ෂාකාරීව බලා සිටීම සුදුසු විය හැකිය.<ref name="NHL2014" /> ප්‍රතිඵලය රඳා පවතින්නේ උප වර්ගය මත වන අතර සමහරක් සුව කළ හැකි අතර ප්‍රතිකාර බොහෝ දෙනෙකුගේ පැවැත්ම දිගු කරයි.<ref name="Society2013" /> සියලුම හොජ්කින් ලිම්ෆෝමා උප වර්ග සඳහා එක්සත් ජනපදයේ පස් අවුරුදු පැවැත්මේ අනුපාතය 85% ක් වන අතර,<ref name="seer">{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://seer.cancer.gov/statfacts/html/hodg.html|title=Hodgkin Lymphoma—SEER Stat Fact Sheets|publisher=Seer.cancer.gov|access-date=2012-08-26|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121017064937/http://seer.cancer.gov/statfacts/html/hodg.html|archive-date=2012-10-17}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121017064937/http://seer.cancer.gov/statfacts/html/hodg.html|date=2012-10-17}}</ref> හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමා සඳහා එය 69% කි.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=SEER Stat Fact Sheets: Non-Hodgkin Lymphoma|url=http://seer.cancer.gov/statfacts/html/nhl.html|website=NCI|access-date=18 June 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706125600/http://www.seer.cancer.gov/statfacts/html/nhl.html|archive-date=6 July 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140706125600/http://www.seer.cancer.gov/statfacts/html/nhl.html|date=6 July 2014}}</ref> ලොව පුරා, 2012 දී පුද්ගලයින් 566,000 ක් තුළ ලිම්ෆෝමා වර්ධනය වූ අතර 305,000 ක් මිය ගියහ.<ref name="WCR2014" /> ඒවා සියලුම පිළිකා වලින් 3–4% ක් වන අතර, කාණ්ඩයක් ලෙස ඒවා හත්වන වඩාත් සුලබ ආකාරය බවට සැළකේ.<ref name="WCR2014" /><ref name="Rob2013">{{උපන්‍යාස පොත|last=Marcus|first=Robert|title=Lymphoma : pathology, diagnosis and treatment|date=2013|isbn=9781107010598|page=1|edition=Second|url=https://books.google.com/books?id=SX0LAgAAQBAJ&lpg=PP1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150906082735/https://books.google.com/books?id=SX0LAgAAQBAJ&lpg=PP1|archive-date=2015-09-06}}</ref> ළමුන් තුළ, ඒවා තුන්වන වඩාත් සුලබ පිළිකාවයි.<ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Tepper|first=John E. Niederhuber, James O. Armitage, James H. Doroshow, Michael B. Kastan, Joel E.|title=Abeloff's clinical oncology|date=2014|isbn=978-1455728657|page=Chapter 97|edition=Fifth|chapter=Childhood lymphoma}}</ref> ඒවා [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින]] [[සංවර්ධිත රටවල්|රටවලට වඩා සංවර්ධිත රටවල]] බහුලව දක්නට ලැබේ.<ref name="WCR2014" /> == ආශ්‍රේයයන් == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව|2|refs=<ref name="Jaffe_2011_1">{{Cite book | last1=Jaffe | first1=ES | last2=Harris |first2=NL|last3=Vardiman |first3=JW|last4=Campo |first4=E|last5=Arber|first5=DA.|title=Hematopathology | publisher=Elsevier Saunders| year=2011 | chapter=|edition=1st |isbn= 9780721600406}}</ref><ref name="Swerdlow2008">{{cite book |first1=Steven H. |last1=Swerdlow |author2=International Agency for Research on Cancer |author3=World Health Organization |title=WHO classification of tumours of haematopoietic and lymphoid tissues |url=http://apps.who.int/bookorders/anglais/detart1.jsp?codlan=1&codcol=70&codcch=4002 |year=2008 |publisher=International Agency for Research on Cancer |edition=4th |volume=2 |series=World Health Organization classification of tumours |isbn=9789283224310 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150211163852/http://apps.who.int/bookorders/anglais/detart1.jsp?codlan=1&codcol=70&codcch=4002 |archive-date=2015-02-11 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150211163852/http://apps.who.int/bookorders/anglais/detart1.jsp?codlan=1&codcol=70&codcch=4002 |date=2015-02-11 }}</ref>}} [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] 3o4mpe0mod949r961bs4yagsr2357gt 791353 791339 2026-05-23T07:11:46Z Yasasuru 23090 791353 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =ලිම්ෆෝමාව |synonym = |image =Lymphoma macro.jpg |image_size = |alt = |caption =[[වසා ගැටිති|වසා ගැටිත්තක්]] ප්‍රතිස්ථාපනය කරමින් වැඩෙන [[ස්‍යුනික ලිම්ෆෝමාව]]ක් |pronounce = |specialty =[[රක්තවේදය]] සහ [[පිළිකාවේදය]] |symptoms =[[වසාගැටිති ඉදිමීම|විශාල වූ වසා ගැටිති]], [[උණ]], [[ස්වේදනය|දහඩිය දැමීම]], අනපේක්ෂිත ලෙස බරඅඩුවීම, [[කැසීම]], [[විඩාව|විඩාපත් බව]]<ref name=HL2014/><ref name=NHL2014/> |onset = |duration = |causes = |risks =[[එප්ස්ටයින්–බාර් වයිරසය]], [[ස්වයංප්‍රතිශක්ති රෝග]], [[HIV/AIDS]], [[දුම්පානය]]<ref name=NHL2014/><ref name=Kam2013/> |diagnosis =[[වසා ගැටිති බයොප්සි]]<ref name=HL2014/><ref name=NHL2014/> |differential = |prevention = |treatment =[[රසායනික චිකිත්සාව]], [[විකිරණ චිකිත්සාව]], [[ඉලක්කගත චිකිත්සාව]], [[ශල්‍යකර්ම]]<ref name=HL2014/><ref name=NHL2014/> |medication = |prognosis =සාමාන්‍ය [[පස් අවුරුදු පැවැත්ම]] 85% (ඇ.එ.ජ.)<ref name=seer/> |frequency =4.9 මිලියන (2015)<ref name=GBD2015Pre>{{cite journal|last1=GBD 2015 Disease and Injury Incidence and Prevalence|first1=Collaborators.|title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015.|journal=Lancet|date=8 October 2016|volume=388|issue=10053|pages=1545–1602|pmid=27733282|doi=10.1016/S0140-6736(16)31678-6|pmc=5055577}}</ref> |deaths =204,700 (2015)<ref name=GBD2015De>{{cite journal|last1=GBD 2015 Mortality and Causes of Death|first1=Collaborators.|title=Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015.|journal=Lancet|date=8 October 2016|volume=388|issue=10053|pages=1459–1544|pmid=27733281|doi=10.1016/s0140-6736(16)31012-1|pmc=5388903}}</ref> }} '''ලිම්ෆෝමා''' යනු වසා සෛල ( සුදු රුධිරාණු වර්ගයක්) වලින් වර්ධනය වන රුධිර පිළිකා කාණ්ඩයකි.<ref name="D2000" /> මෙම නම බොහෝ විට එවැනි සියලුම අසාමාන්‍යතාවලට වඩා [[පිළිකා|පිළිකාමය]] ප්‍රභේද සඳහා පමණක් භාවිතා වේ.<ref name="D2000">{{උපන්‍යාස පොත|last=Taylor|first=Elizabeth J.|title=Dorland's Illustrated medical dictionary.|date=2000|publisher=Saunders|location=Philadelphia|isbn=0721662544|page=[https://archive.org/details/trent_0116404640520/page/1038 1038]|edition=29th|url=https://archive.org/details/trent_0116404640520/page/1038}}</ref> රෝග ලක්ෂණ අතර වසා ගැටිති විශාල වීම, [[උණ]], අධිකව දහඩිය දැමීම, අනපේක්ෂිත ලෙස බර අඩු වීම, කැසීම සහ නිරන්තරයෙන් වෙහෙසට පත්වීම ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="HL2014" /><ref name="NHL2014" /> විශාල වූ වසා ගැටිති සාමාන්‍යයෙන් වේදනා රහිත ය.<ref name="HL2014" /> දහඩිය දැමීම වඩාත් සුලභ වන්නේ රාත්‍රියේදීය.<ref name="HL2014">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=General Information About Adult Hodgkin Lymphoma|url=http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/adulthodgkins/Patient/page1/AllPages|website=National Cancer Institute|access-date=20 June 2014|date=2014-04-23|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140705231802/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/adulthodgkins/Patient/page1/AllPages|archive-date=5 July 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140705231802/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/adulthodgkins/Patient/page1/AllPages|date=5 July 2014}}</ref><ref name="NHL2014">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=General Information About Adult Non-Hodgkin Lymphoma|url=http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/adult-non-hodgkins/Patient/page1/AllPages|website=National Cancer Institute|access-date=20 June 2014|date=2014-04-25|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140705115658/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/adult-non-hodgkins/Patient/page1/AllPages|archive-date=5 July 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140705115658/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/adult-non-hodgkins/Patient/page1/AllPages|date=5 July 2014}}</ref> ලිම්ෆෝමාවල උප වර්ග බොහොමයක් තිබේ.<ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Aditya Bardia|title=Johns Hopkins Patients' Guide to Lymphoma|date=2010|publisher=Jones & Bartlett Learning|isbn=9781449631413|page=6|url=https://books.google.com/books?id=IG05tEhKGq4C&pg=PA6|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910174453/https://books.google.com/books?id=IG05tEhKGq4C&pg=PA6|archive-date=2017-09-10}}</ref> ලිම්ෆෝමා වල ප්‍රධාන කාණ්ඩ දෙක වන්නේ [[හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමාව|හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමා]] (NHL) (90% පමණම) සහ [[හොජ්කින් ලිම්ෆෝමියාව|හොජ්කින් ලිම්ෆෝමා]] (HL) (10%) ය.<ref name="Society2013">{{උපන්‍යාස පොත|title=The Lymphoma Guide Information for Patients and Caregivers|date=2013|work=Leukemia and Lymphoma Society|url=http://www.lls.org/content/nationalcontent/resourcecenter/freeeducationmaterials/lymphoma/pdf/lymphomaguide.pdf|access-date=20 June 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714194242/http://www.lls.org/content/nationalcontent/resourcecenter/freeeducationmaterials/lymphoma/pdf/lymphomaguide.pdf|archive-date=14 July 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714194242/http://www.lls.org/content/nationalcontent/resourcecenter/freeeducationmaterials/lymphoma/pdf/lymphomaguide.pdf|date=14 July 2014}}</ref> [[ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය]] (WHO) ලිම්ෆෝමා වර්ග ලෙස තවත් කාණ්ඩ දෙකක් ඇතුළත් කරයි: බහුවිධ මයලෝමා සහ ප්‍රතිශක්ති ප්‍රගුණන රෝග.<ref name="WCR2014">{{උපන්‍යාස පොත|title=World Cancer Report 2014.|date=2014|publisher=World Health Organization|isbn=978-9283204299|pages=Chapter 5.13}}</ref> ලිම්ෆෝමා වලින් 90% ක් පමණ හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමා වේ.<ref name="Society2013" /><ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Lymphoma|url=http://www.cancer.gov/dictionary?cdrid=45368|website=NCI|access-date=13 June 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140705001350/http://www.cancer.gov/dictionary?CdrID=45368|archive-date=5 July 2014|date=2011-02-02}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140705001350/http://www.cancer.gov/dictionary?CdrID=45368|date=5 July 2014}}</ref> ලිම්ෆෝමා සහ ලියුකීමියා යනු රක්තාණුජනන සහ වසා පටක වල පිළිකා නම් පුළුල් කාණ්ඩයේ කොටසකි.<ref>{{Cite journal|vauthors=Vardiman JW, Thiele J, Arber DA, Brunning RD, Borowitz MJ, Porwit A, Harris NL, Le Beau MM, Hellström-Lindberg E, Tefferi A, Bloomfield CD|date=Jul 30, 2009|title=The 2008 revision of the World Health Organization (WHO) classification of myeloid neoplasms and acute leukemia: rationale and important changes.|journal=Blood|volume=114|issue=5|pages=937–51|doi=10.1182/blood-2009-03-209262|pmid=19357394|doi-access=free}}</ref> හොජ්කින් ලිම්ෆෝමා සඳහා අවදානම් සාධක අතරට එප්ස්ටයින්-බාර් වෛරසය ආසාදනය වීම සහ පවුල තුළ රෝගය පිළිබඳ ඉතිහාසයක් තිබීම ඇතුළත් වේ.<ref name="HL2014" /> හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමා සඳහා ඇති අවදානම් සාධක අතර ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝග, [[ඒඩ්ස්|HIV/AIDS]], මානව ටී-ලිම්ෆොට්‍රොපික් වෛරසය ආසාදනය, ප්‍රතිශක්තිනාශක ඖෂධ සහ සමහර [[පලිබෝධනාශක|පළිබෝධනාශක]] ඇතුළත් වේ.<ref name="NHL2014" /><ref>{{Cite journal|last=Hu|first=L|last2=Luo|first2=D|last3=Zhou|first3=T|last4=Tao|first4=Y|last5=Feng|first5=J|last6=Mei|first6=S|title=The association between non-Hodgkin lymphoma and organophosphate pesticides exposure: A meta-analysis.|journal=Environmental Pollution (Barking, Essex : 1987)|date=12 August 2017|volume=231|issue=Pt 1|pages=319–328|doi=10.1016/j.envpol.2017.08.028|pmid=28810201}}</ref> රතු මස් විශාල ප්‍රමාණයක් අනුභව කිරීම සහ දුම්කොළ පානය ද අවදානම වැඩි කළ හැකිය.<ref name="Kam2013">{{Cite journal|last=Kamper-Jørgensen|first=M|last2=Rostgaard|first2=K|last3=Glaser|first3=SL|last4=Zahm|first4=SH|last5=Cozen|first5=W|last6=Smedby|first6=KE|last7=Sanjosé|first7=S|last8=Chang|first8=ET|last9=Zheng|first9=T|last10=La Vecchia|first10=C|last11=Serraino|first11=D|title=Cigarette smoking and risk of Hodgkin lymphoma and its subtypes: a pooled analysis from the International Lymphoma Epidemiology Consortium (InterLymph).|journal=Annals of Oncology|date=September 2013|volume=24|issue=9|pages=2245–55|pmid=23788758|doi=10.1093/annonc/mdt218|pmc=3755332}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Yang|first=L|last2=Dong|first2=J|last3=Jiang|first3=S|last4=Shi|first4=W|last5=Xu|first5=X|last6=Huang|first6=H|last7=You|first7=X|last8=Liu|first8=H|title=Red and Processed Meat Consumption Increases Risk for Non-Hodgkin Lymphoma: A PRISMA-Compliant Meta-Analysis of Observational Studies.|journal=Medicine|date=November 2015|volume=94|issue=45|pages=e1729|pmid=26559248|doi=10.1097/MD.0000000000001729|pmc=4912242}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Solimini|first=AG|last2=Lombardi|first2=AM|last3=Palazzo|first3=C|last4=De Giusti|first4=M|title=Meat intake and non-Hodgkin lymphoma: a meta-analysis of observational studies.|journal=Cancer Causes & Control|date=May 2016|volume=27|issue=5|pages=595–606|pmid=27076059|doi=10.1007/s10552-016-0745-2}}</ref> විශාල වූ වසා ගැටිති තිබේ නම්, රෝග විනිශ්චය සාමාන්‍යයෙන් වසා ගැටිති බයොප්සි පරීක්ෂණයක් මගින් සිදු කෙරේ.<ref name="HL2014" /><ref name="NHL2014" /> රෝග විනිශ්චය සඳහා රුධිරය, මුත්‍රා සහ ඇටමිදුළු පරීක්ෂාව ද ප්‍රයෝජනවත් විය හැකිය.<ref name="NHL2014" /> ඉන්පසු පිළිකාව පැතිරී ඇත්ද සහ කොතැනද යන්න තීරණය කිරීම සඳහා [[Medical imaging|වෛද්‍ය ප්‍රතිබිම්බකරණය]] සිදු කළ හැකිය.<ref name="HL2014" /><ref name="NHL2014" /> ලිම්ෆෝමාව බොහෝ විට පෙනහළු, අක්මාව සහ මොළයට පැතිරෙයි.<ref name="HL2014" /><ref name="NHL2014" /> ප්‍රතිකාර සඳහා පහත සඳහන් එකක් හෝ කිහිපයක් ඇතුළත් විය හැකිය: [[කීමොතෙරපි|රසායනික චිකිත්සාව]], විකිරණ චිකිත්සාව, ඉලක්කගත චිකිත්සාව සහ සැත්කම්.<ref name="HL2014" /><ref name="NHL2014" /> සමහර හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමා වලදී, ලිම්ෆෝමා සෛල මගින් නිපදවන ප්‍රෝටීන් ප්‍රමාණය වැඩි වීම නිසා රුධිරය ඉතා ඝන වන අතර ප්‍රෝටීන් ඉවත් කිරීම සඳහා ප්ලාස්මාෆෙරෙසිස් සිදු කරනු ලැබේ.<ref name="NHL2014" /> ඇතැම් වර්ග සඳහා සුපරීක්ෂාකාරීව බලා සිටීම සුදුසු විය හැකිය.<ref name="NHL2014" /> ප්‍රතිඵලය රඳා පවතින්නේ උප වර්ගය මත වන අතර සමහරක් සුව කළ හැකි අතර ප්‍රතිකාර බොහෝ දෙනෙකුගේ පැවැත්ම දිගු කරයි.<ref name="Society2013" /> සියලුම හොජ්කින් ලිම්ෆෝමා උප වර්ග සඳහා එක්සත් ජනපදයේ පස් අවුරුදු පැවැත්මේ අනුපාතය 85% ක් වන අතර,<ref name="seer">{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://seer.cancer.gov/statfacts/html/hodg.html|title=Hodgkin Lymphoma—SEER Stat Fact Sheets|publisher=Seer.cancer.gov|access-date=2012-08-26|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121017064937/http://seer.cancer.gov/statfacts/html/hodg.html|archive-date=2012-10-17}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121017064937/http://seer.cancer.gov/statfacts/html/hodg.html|date=2012-10-17}}</ref> හොජ්කින්-නොවන ලිම්ෆෝමා සඳහා එය 69% කි.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=SEER Stat Fact Sheets: Non-Hodgkin Lymphoma|url=http://seer.cancer.gov/statfacts/html/nhl.html|website=NCI|access-date=18 June 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706125600/http://www.seer.cancer.gov/statfacts/html/nhl.html|archive-date=6 July 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140706125600/http://www.seer.cancer.gov/statfacts/html/nhl.html|date=6 July 2014}}</ref> ලොව පුරා, 2012 දී පුද්ගලයින් 566,000 ක් තුළ ලිම්ෆෝමා වර්ධනය වූ අතර 305,000 ක් මිය ගියහ.<ref name="WCR2014" /> ඒවා සියලුම පිළිකා වලින් 3–4% ක් වන අතර, කාණ්ඩයක් ලෙස ඒවා හත්වන වඩාත් සුලබ ආකාරය බවට සැළකේ.<ref name="WCR2014" /><ref name="Rob2013">{{උපන්‍යාස පොත|last=Marcus|first=Robert|title=Lymphoma : pathology, diagnosis and treatment|date=2013|isbn=9781107010598|page=1|edition=Second|url=https://books.google.com/books?id=SX0LAgAAQBAJ&lpg=PP1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150906082735/https://books.google.com/books?id=SX0LAgAAQBAJ&lpg=PP1|archive-date=2015-09-06}}</ref> ළමුන් තුළ, ඒවා තුන්වන වඩාත් සුලබ පිළිකාවයි.<ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Tepper|first=John E. Niederhuber, James O. Armitage, James H. Doroshow, Michael B. Kastan, Joel E.|title=Abeloff's clinical oncology|date=2014|isbn=978-1455728657|page=Chapter 97|edition=Fifth|chapter=Childhood lymphoma}}</ref> ඒවා [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින]] [[සංවර්ධිත රටවල්|රටවලට වඩා සංවර්ධිත රටවල]] බහුලව දක්නට ලැබේ.<ref name="WCR2014" /> == ආශ්‍රේයයන් == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව|2|refs=<ref name="Jaffe_2011_1">{{Cite book | last1=Jaffe | first1=ES | last2=Harris |first2=NL|last3=Vardiman |first3=JW|last4=Campo |first4=E|last5=Arber|first5=DA.|title=Hematopathology | publisher=Elsevier Saunders| year=2011 | chapter=|edition=1st |isbn= 9780721600406}}</ref><ref name="Swerdlow2008">{{cite book |first1=Steven H. |last1=Swerdlow |author2=International Agency for Research on Cancer |author3=World Health Organization |title=WHO classification of tumours of haematopoietic and lymphoid tissues |url=http://apps.who.int/bookorders/anglais/detart1.jsp?codlan=1&codcol=70&codcch=4002 |year=2008 |publisher=International Agency for Research on Cancer |edition=4th |volume=2 |series=World Health Organization classification of tumours |isbn=9789283224310 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150211163852/http://apps.who.int/bookorders/anglais/detart1.jsp?codlan=1&codcol=70&codcch=4002 |archive-date=2015-02-11 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150211163852/http://apps.who.int/bookorders/anglais/detart1.jsp?codlan=1&codcol=70&codcch=4002 |date=2015-02-11 }}</ref>}} {{Medical condition classification and resources| DiseasesDB = | ICD10 = {{ICD10|C|81||c|81}}–{{ICD10|C|96||c|81}} | ICD9 = 202.8 | ICDO = 9590–9999 | OMIM = | MedlinePlus = 000580 | MedlinePlus_mult = {{MedlinePlus2|000581}} | eMedicineSubj = | eMedicineTopic = | MeshID = D008223 }} {{Authority control}} [[ප්‍රවර්ගය:ලිම්ෆෝමා]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] 35xiht4eu3oelxr3nup8dj76aku5m30 ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන කැසීම 0 194500 791335 2026-05-23T06:54:58Z CeylonChingu 44932 Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1457393|Prurigo of pregnancy]] to:si #mdwikicx 791335 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =<!--{{PAGENAME}} by default--> |synonym =බෙස්නියර්ගේ ගර්භණී කාලයේ ප්රුරිගෝ රෝගය ;<ref name=Ambro2008>{{cite book |vauthors=Ambros-Rudolph CM, Black MM, Vaughan Jones S |veditors=Black MM, Ambros-Rudolph C, Edwards L, Lynch PJ |title=Obstetric and Gynecologic Dermatology E-Book |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SnujBQAAQBAJ&pg=PA32 |date=29 August 2008 |publisher=Elsevier Health Sciences |isbn=978-0-7234-3445-0 |pages=73–77 |chapter=9. The Papular and Pruritic Dermatoses of Pregnancy |access-date=26 February 2022 |archive-date=24 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220324084247/https://books.google.com/books?id=SnujBQAAQBAJ&pg=PA32 |url-status=live }}</ref> ගර්භනී සමයේ මුල් අවධියේ ඇතිවන කැසීම;<ref name="Bolognia"/> ගර්භණීභාවයේ රේඛීය IgM ඩර්මැටෝසිස්;<ref name="Bolognia"/> ගර්භණී සමයේදී පැපුලර් ඩර්මැටිටිස්;<ref name="Bolognia"/> ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන ස්පැන්ග්ලර්ගේ පැපුලර් ඩර්මැටිටිස්<ref name="Bolognia">{{cite book | vauthors = Rapini RP, Bolognia JL, Jorizzo JL |title=Dermatology: 2-Volume Set |publisher=Mosby |location=St. Louis |year=2007 |isbn=978-1-4160-2999-1 }}</ref> |image =PMC4318058_IJD-60-28-g006.png |image_size = |alt = |caption =29-හැවිරිදි බහුගර්භිණී කාන්තාවකගේ ගර්භනී සමයේ මුල් අවධියේ ඇතිවන කැසීම |pronounce = |specialty =[[චර්ම රෝග විද්‍යාව]], [[ප්‍රසව විද්‍යාව]] |symptoms =[[කැසීම|කැසීම]], අත්, කකුල් සහ කඳ මත කුඩා ගැටිති <ref name=Stat2023/><ref name=Roth2011/> |onset =ගැබ්ගැනීමෙන් සති 20 සහ 34<ref name=Andrew2020/> |duration =ගැබ් ගැනීම අවසන් වී මාස 3ක් දක්වා<ref name=Ing2008/> |causes =අපැහැදිලිය<ref name=Ste2006/> |risks =දද ඇතිවීමේ පෙර ඉතිහාසය<ref name=Ing2008/> |diagnosis =වෙනත් විය හැකි හේතු බැහැර කිරීමෙන් පසු රෝග ලක්ෂණ සහ පරීක්ෂණය මත පදනම්ව<ref name=Horn2003/><ref name=Ing2008/> |differential =ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන අභ්‍යන්තර කොලෙස්ටැසිස්, ස්කැබීස් රෝගය (පණු හොරි)<ref name=Ing2008/> |prevention = |treatment =[[ස්ටෙරොයිඩ් ක්‍රීම්]], [[ප්‍රති-හිස්ටමින්]], [[බෙන්සොයිල් පෙරොක්සයිඩ්]], [[UVB ආලෝකය]]<ref name=Horn2003/><ref name=Andrew2020/><ref name=Ing2008/> |medication = |prognosis = |frequency =ගර්භනී කාන්තාවන් 300 න් 1 ක්<ref name=Roth2011/> |deaths = }} '''ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන කැසීම''' යනු ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන සමේ රෝගයක් වන අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අත්, කකුල් සහ ශරීරයේ කැසීම, කුඩා ගැටිති ඇති වේ.<ref name="Stat2023">{{Cite journal|last=Kurien|first=G|last2=Badri|first2=T|title=Dermatoses of Pregnancy.|date=January 2023|pmid=28613614|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK430864/|access-date=16 December 2023|archive-date=30 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230630113658/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK430864/|url-status=live|journal=StatPearls}}</ref><ref name="Roth2011" /> මේවා කුඩා කණ්ඩායම් වශයෙන් මතුවන අතර සීරීමෙන් සම තුවාල වීම සිදු වේ.<ref name="Roth2011" /><ref name="Ing2008">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=Ingber A, Lebwohl M|author-link2=Mark G. Lebwohl|title=Obstetric Dermatology: A Practical Guide|url=https://books.google.com/books?id=bPgr2rHMXlQC&pg=PA151|access-date=9 May 2010|date=18 December 2008|publisher=Springer|isbn=978-3-540-88398-2|pages=151–|archive-date=24 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324084248/https://books.google.com/books?id=bPgr2rHMXlQC&pg=PA151|url-status=live}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFIngberLebwohl2008">Ingber A, [[Mark G. Lebwohl|Lebwohl M]] (18 December 2008). </cite></ref> රෝග ලක්ෂණ වල ආරම්භය සාමාන්‍යයෙන් ගැබ්ගැනීමේ සති 20 ත් 34 ත් අතර වේ.<ref name="Andrew2020">{{උපන්‍යාස පොත|last=James|first=William D.|last2=Elston|first2=Dirk|last3=Treat|first3=James R.|last4=Rosenbach|first4=Misha A.|last5=Neuhaus|first5=Isaac|title=Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology|date=2020|publisher=Elsevier|location=Edinburgh|isbn=978-0-323-54753-6|page=466|edition=13th|chapter-url=https://books.google.com/books?id=UEaEDwAAQBAJ&pg=PA466|language=en|chapter=21. Chronic blistering dermatoses|access-date=2023-05-15|archive-date=2023-07-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20230701055553/https://books.google.com/books?id=UEaEDwAAQBAJ&pg=PA466|url-status=live}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFJamesElstonTreatRosenbach2020">James, William D.; Elston, Dirk; Treat, James R.; Rosenbach, Misha A.; Neuhaus, Isaac (2020). </cite></ref> එය දරුවාට අවදානම් ඇති නොකරයි.<ref name="Roth2011">{{Cite journal|last=Roth|first=MM|title=Pregnancy dermatoses: diagnosis, management, and controversies.|journal=American journal of clinical dermatology|date=1 February 2011|volume=12|issue=1|pages=25-41|doi=10.2165/11532010-000000000-00000|pmid=21110524}}</ref><ref name="Andrew2020" /> මේ රෝගය සඳහා නිශ්චිත හේතුව පැහැදිලි නැති නමුත්, එය පණුකැවිල්ලක්/දදයක් නිසා ඇති වන දැවිල්ලක් විය හැකිය.<ref name="Ste2006">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=Sterry W, Paus R, Burgdorf WH|title=Dermatology|url=https://books.google.com/books?id=c2IJFZqWtmwC&pg=PA331|access-date=9 May 2010|date=8 March 2006|publisher=Thieme|isbn=978-1-58890-258-0|pages=331–|archive-date=24 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324084232/https://books.google.com/books?id=c2IJFZqWtmwC&pg=PA331|url-status=live}}</ref><ref name="Andrew2020" /> දද පිළිබඳ පූර්ව ඉතිහාසයක් තිබීම අවදානම් සාධකයක් බවට විශ්වාස කෙරේ.<ref name="Ing2008" /> රෝග විනිශ්චය සාමාන්‍යයෙන් රෝග ලක්ෂණ සහ පරීක්ෂණය මත පදනම් වේ.<ref name="Ing2008" /> එය බැහැර කිරීමේ රෝග විනිශ්චයක් එනම් රෝගියෙකුගේ රෝග ලක්ෂණ සඳහා අනෙකුත් සියලු සාධාරණ, දන්නා හේතු බැහැර කිරීමෙන් වෛද්‍ය නිගමනයකට එළඹීමක් ලෙස සැලකේ.<ref name="Horn2003">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=Horn TD|title=Dermatology|url=https://books.google.com/books?id=f2IwYiyh3YUC&pg=PT454|access-date=9 May 2010|year=2003|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0-323-02578-2|pages=454–|archive-date=24 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324084232/https://books.google.com/books?id=f2IwYiyh3YUC&pg=PT454|url-status=live}}</ref> එයට බෙස්නියර්ගේ ප්‍රුරිගෝ ගර්භණීභාවය ලෙස හඳුන්වන තත්වයන්, නර්ස්ගේ මුල් අවධියේ ඇතිවන කැසීම් තත්වය සහ ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන ස්ප්ලැන්ග්ලර්ගේ පෝපලාර් ඩර්මැටෝසිස් යනාදී රෝග තත්ව ඇතුළත් වේ.<ref name="Ing2008" /> එය ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන ඇටොපික් අසාත්මිකතා ප්‍රවණතා (AEP) වර්ගයක් වන අතර, ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන දද සහ ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන කැසීම සහිත රෝමකූපාශ්‍රිත ආසාදනය සමඟද ඇති වේ.<ref name="Stef2022">{{Cite journal|last=Stefaniak|first=AA|last2=Pereira|first2=MP|last3=Zeidler|first3=C|last4=Ständer|first4=S|title=Pruritus in Pregnancy.|journal=American journal of clinical dermatology|date=March 2022|volume=23|issue=2|pages=231-246|doi=10.1007/s40257-021-00668-7|pmid=35191007|pmc=8860374}}</ref> ප්‍රතිකාරය සඳහා ස්ටෙරොයිඩ් ක්‍රීම් භාවිතා වේ.<ref name="Andrew2020" /> [[Antihistamine|ප්‍රති අසාත්මිකතා ඖෂධ]] ද උපකාරී විය හැක.<ref name="Ing2008" /> අනෙකුත් විකල්ප අතර බෙන්සොයිල් පෙරොක්සයිඩ් සහ UVB ආලෝකය ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="Horn2003" /> එම ප්‍රතිකාර වල ප්‍රතිඵල යහපත් වන අතර, ගැබ් ගැනීමෙන් මාස තුනක් ඇතුළත රෝග ලක්ෂණ පහව යයි; නමුත් අනාගත ගැබ්ගැනීම් වලදී එය නැවත ඇති විය හැක.<ref name="Ing2008" /> ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන කැසීමේ රෝගය ගර්භනී කාන්තාවන් 300 න් 1 කට පමණ බලපායි.<ref name="Roth2011" /> එය ගර්භණීභාවය නිසා ඇතිවන කුෂ්ඨ වලින් 6% ක් පමණ නියෝජනය කරයි.<ref name="Ing2008" /> මෙම තත්ත්වය 1904 දී අර්නස්ට් හෙන්රි බෙස්නියර් විසින් නම් කරන ලදී.<ref name="Ing2008" /> == මූලාශ්‍ර == <references /> [[Category:ගර්භණීභාවය]] [[Category:ගර්භණීභාවය හා සම්බන්ධ සමේ රෝග]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] cfhgurf1qivgepiqkz00j08zafo36su 791340 791335 2026-05-23T06:57:52Z CeylonChingu 44932 791340 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =<!--{{PAGENAME}} by default--> |synonym =බෙස්නියර්ගේ ගර්භණී කාලයේ ප්රුරිගෝ රෝගය ;<ref name=Ambro2008>{{cite book |vauthors=Ambros-Rudolph CM, Black MM, Vaughan Jones S |veditors=Black MM, Ambros-Rudolph C, Edwards L, Lynch PJ |title=Obstetric and Gynecologic Dermatology E-Book |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SnujBQAAQBAJ&pg=PA32 |date=29 August 2008 |publisher=Elsevier Health Sciences |isbn=978-0-7234-3445-0 |pages=73–77 |chapter=9. The Papular and Pruritic Dermatoses of Pregnancy |access-date=26 February 2022 |archive-date=24 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220324084247/https://books.google.com/books?id=SnujBQAAQBAJ&pg=PA32 |url-status=live }}</ref> ගර්භනී සමයේ මුල් අවධියේ ඇතිවන කැසීම;<ref name="Bolognia"/> ගර්භණීභාවයේ රේඛීය IgM ඩර්මැටෝසිස්;<ref name="Bolognia"/> ගර්භණී සමයේදී පැපුලර් ඩර්මැටිටිස්;<ref name="Bolognia"/> ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන ස්පැන්ග්ලර්ගේ පැපුලර් ඩර්මැටිටිස්<ref name="Bolognia">{{cite book | vauthors = Rapini RP, Bolognia JL, Jorizzo JL |title=Dermatology: 2-Volume Set |publisher=Mosby |location=St. Louis |year=2007 |isbn=978-1-4160-2999-1 }}</ref> |image =PMC4318058_IJD-60-28-g006.png |image_size = |alt = |caption =29-හැවිරිදි බහුගර්භිණී කාන්තාවකගේ ගර්භනී සමයේ මුල් අවධියේ ඇතිවන කැසීම |pronounce = |specialty =[[චර්ම රෝග විද්‍යාව]], [[ප්‍රසව විද්‍යාව]] |symptoms =[[කැසීම|කැසීම]], අත්, කකුල් සහ කඳ මත කුඩා ගැටිති <ref name=Stat2023/><ref name=Roth2011/> |onset =ගැබ්ගැනීමෙන් සති 20 සහ 34<ref name=Andrew2020/> |duration =ගැබ් ගැනීම අවසන් වී මාස 3ක් දක්වා<ref name=Ing2008/> |causes =අපැහැදිලිය<ref name=Ste2006/> |risks =දද ඇතිවීමේ පෙර ඉතිහාසය<ref name=Ing2008/> |diagnosis =වෙනත් විය හැකි හේතු බැහැර කිරීමෙන් පසු රෝග ලක්ෂණ සහ පරීක්ෂණය මත පදනම්ව<ref name=Horn2003/><ref name=Ing2008/> |differential =ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන අභ්‍යන්තර කොලෙස්ටැසිස්, ස්කැබීස් රෝගය (පණු හොරි)<ref name=Ing2008/> |prevention = |treatment =[[ස්ටෙරොයිඩ් ක්‍රීම්]], [[ප්‍රති-හිස්ටමින්]], [[බෙන්සොයිල් පෙරොක්සයිඩ්]], [[UVB ආලෝකය]]<ref name=Horn2003/><ref name=Andrew2020/><ref name=Ing2008/> |medication = |prognosis = |frequency =ගර්භනී කාන්තාවන් 300 න් 1 ක්<ref name=Roth2011/> |deaths = }} '''ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන කැසීම''' යනු ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන සමේ රෝගයක් වන අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අත්, කකුල් සහ ශරීරයේ කැසීම, කුඩා ගැටිති ඇති වේ.<ref name="Stat2023">{{Cite journal|last=Kurien|first=G|last2=Badri|first2=T|title=Dermatoses of Pregnancy.|date=January 2023|pmid=28613614|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK430864/|access-date=16 December 2023|archive-date=30 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230630113658/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK430864/|url-status=live|journal=StatPearls}}</ref><ref name="Roth2011" /> මේවා කුඩා කණ්ඩායම් වශයෙන් මතුවන අතර සීරීමෙන් සම තුවාල වීම සිදු වේ.<ref name="Roth2011" /><ref name="Ing2008">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=Ingber A, Lebwohl M|author-link2=Mark G. Lebwohl|title=Obstetric Dermatology: A Practical Guide|url=https://books.google.com/books?id=bPgr2rHMXlQC&pg=PA151|access-date=9 May 2010|date=18 December 2008|publisher=Springer|isbn=978-3-540-88398-2|pages=151–|archive-date=24 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324084248/https://books.google.com/books?id=bPgr2rHMXlQC&pg=PA151|url-status=live}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFIngberLebwohl2008">Ingber A, [[Mark G. Lebwohl|Lebwohl M]] (18 December 2008). </cite></ref> රෝග ලක්ෂණ වල ආරම්භය සාමාන්‍යයෙන් ගැබ්ගැනීමේ සති 20 ත් 34 ත් අතර වේ.<ref name="Andrew2020">{{උපන්‍යාස පොත|last=James|first=William D.|last2=Elston|first2=Dirk|last3=Treat|first3=James R.|last4=Rosenbach|first4=Misha A.|last5=Neuhaus|first5=Isaac|title=Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology|date=2020|publisher=Elsevier|location=Edinburgh|isbn=978-0-323-54753-6|page=466|edition=13th|chapter-url=https://books.google.com/books?id=UEaEDwAAQBAJ&pg=PA466|language=en|chapter=21. Chronic blistering dermatoses|access-date=2023-05-15|archive-date=2023-07-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20230701055553/https://books.google.com/books?id=UEaEDwAAQBAJ&pg=PA466|url-status=live}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFJamesElstonTreatRosenbach2020">James, William D.; Elston, Dirk; Treat, James R.; Rosenbach, Misha A.; Neuhaus, Isaac (2020). </cite></ref> එය දරුවාට අවදානම් ඇති නොකරයි.<ref name="Roth2011">{{Cite journal|last=Roth|first=MM|title=Pregnancy dermatoses: diagnosis, management, and controversies.|journal=American journal of clinical dermatology|date=1 February 2011|volume=12|issue=1|pages=25-41|doi=10.2165/11532010-000000000-00000|pmid=21110524}}</ref><ref name="Andrew2020" /> මේ රෝගය සඳහා නිශ්චිත හේතුව පැහැදිලි නැති නමුත්, එය පණුකැවිල්ලක්/දදයක් නිසා ඇති වන දැවිල්ලක් විය හැකිය.<ref name="Ste2006">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=Sterry W, Paus R, Burgdorf WH|title=Dermatology|url=https://books.google.com/books?id=c2IJFZqWtmwC&pg=PA331|access-date=9 May 2010|date=8 March 2006|publisher=Thieme|isbn=978-1-58890-258-0|pages=331–|archive-date=24 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324084232/https://books.google.com/books?id=c2IJFZqWtmwC&pg=PA331|url-status=live}}</ref><ref name="Andrew2020" /> දද පිළිබඳ පූර්ව ඉතිහාසයක් තිබීම අවදානම් සාධකයක් බවට විශ්වාස කෙරේ.<ref name="Ing2008" /> රෝග විනිශ්චය සාමාන්‍යයෙන් රෝග ලක්ෂණ සහ පරීක්ෂණය මත පදනම් වේ.<ref name="Ing2008" /> එය බැහැර කිරීමේ රෝග විනිශ්චයක් එනම් රෝගියෙකුගේ රෝග ලක්ෂණ සඳහා අනෙකුත් සියලු සාධාරණ, දන්නා හේතු බැහැර කිරීමෙන් වෛද්‍ය නිගමනයකට එළඹීමක් ලෙස සැලකේ.<ref name="Horn2003">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=Horn TD|title=Dermatology|url=https://books.google.com/books?id=f2IwYiyh3YUC&pg=PT454|access-date=9 May 2010|year=2003|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0-323-02578-2|pages=454–|archive-date=24 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324084232/https://books.google.com/books?id=f2IwYiyh3YUC&pg=PT454|url-status=live}}</ref> එයට බෙස්නියර්ගේ ප්‍රුරිගෝ ගර්භණීභාවය ලෙස හඳුන්වන තත්වයන්, නර්ස්ගේ මුල් අවධියේ ඇතිවන කැසීම් තත්වය සහ ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන ස්ප්ලැන්ග්ලර්ගේ පෝපලාර් ඩර්මැටෝසිස් යනාදී රෝග තත්ව ඇතුළත් වේ.<ref name="Ing2008" /> එය ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන ඇටොපික් අසාත්මිකතා ප්‍රවණතා (AEP) වර්ගයක් වන අතර, ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන දද සහ ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන කැසීම සහිත රෝමකූපාශ්‍රිත ආසාදනය සමඟද ඇති වේ.<ref name="Stef2022">{{Cite journal|last=Stefaniak|first=AA|last2=Pereira|first2=MP|last3=Zeidler|first3=C|last4=Ständer|first4=S|title=Pruritus in Pregnancy.|journal=American journal of clinical dermatology|date=March 2022|volume=23|issue=2|pages=231-246|doi=10.1007/s40257-021-00668-7|pmid=35191007|pmc=8860374}}</ref> ප්‍රතිකාරය සඳහා ස්ටෙරොයිඩ් ක්‍රීම් භාවිතා වේ.<ref name="Andrew2020" /> [[Antihistamine|ප්‍රති අසාත්මිකතා ඖෂධ]] ද උපකාරී විය හැක.<ref name="Ing2008" /> අනෙකුත් විකල්ප අතර බෙන්සොයිල් පෙරොක්සයිඩ් සහ UVB ආලෝකය ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="Horn2003" /> එම ප්‍රතිකාර වල ප්‍රතිඵල යහපත් වන අතර, ගැබ් ගැනීමෙන් මාස තුනක් ඇතුළත රෝග ලක්ෂණ පහව යයි; නමුත් අනාගත ගැබ්ගැනීම් වලදී එය නැවත ඇති විය හැක.<ref name="Ing2008" /> ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන කැසීමේ රෝගය ගර්භනී කාන්තාවන් 300 න් 1 කට පමණ බලපායි.<ref name="Roth2011" /> එය ගර්භණීභාවය නිසා ඇතිවන කුෂ්ඨ වලින් 6% ක් පමණ නියෝජනය කරයි.<ref name="Ing2008" /> මෙම තත්ත්වය 1904 දී අර්නස්ට් හෙන්රි බෙස්නියර් විසින් නම් කරන ලදී.<ref name="Ing2008" /> == මූලාශ්‍ර == <references /> [[Category:ගර්භණීභාවය]] [[Category:ගර්භණීභාවය හා සම්බන්ධ සමේ රෝග]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] [[ප්‍රවර්ගය:සෞඛ්‍යය]] [[ප්‍රවර්ගය:රෝග]] jzvvermhll7t30x9z1qylmdb0xrhbwe 791364 791340 2026-05-23T07:28:47Z CeylonChingu 44932 791364 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =<!--{{PAGENAME}} by default--> |synonym =බෙස්නියර්ගේ ගර්භණී කාලයේ ප්රුරිගෝ රෝගය ;<ref name=Ambro2008>{{cite book |vauthors=Ambros-Rudolph CM, Black MM, Vaughan Jones S |veditors=Black MM, Ambros-Rudolph C, Edwards L, Lynch PJ |title=Obstetric and Gynecologic Dermatology E-Book |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SnujBQAAQBAJ&pg=PA32 |date=29 August 2008 |publisher=Elsevier Health Sciences |isbn=978-0-7234-3445-0 |pages=73–77 |chapter=9. The Papular and Pruritic Dermatoses of Pregnancy |access-date=26 February 2022 |archive-date=24 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220324084247/https://books.google.com/books?id=SnujBQAAQBAJ&pg=PA32 |url-status=live }}</ref> ගර්භනී සමයේ මුල් අවධියේ ඇතිවන කැසීම;<ref name="Bolognia"/> ගර්භණීභාවයේ රේඛීය IgM ඩර්මැටෝසිස්;<ref name="Bolognia"/> ගර්භණී සමයේදී පැපුලර් ඩර්මැටිටිස්;<ref name="Bolognia"/> ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන ස්පැන්ග්ලර්ගේ පැපුලර් ඩර්මැටිටිස්<ref name="Bolognia">{{cite book | vauthors = Rapini RP, Bolognia JL, Jorizzo JL |title=Dermatology: 2-Volume Set |publisher=Mosby |location=St. Louis |year=2007 |isbn=978-1-4160-2999-1 }}</ref> |image =PMC4318058_IJD-60-28-g006.png |image_size = |alt = |caption =29-හැවිරිදි බහුගර්භිණී කාන්තාවකගේ ගර්භනී සමයේ මුල් අවධියේ ඇතිවන කැසීම |pronounce = |specialty =[[චර්ම රෝග විද්‍යාව]], [[ප්‍රසව විද්‍යාව]] |symptoms =[[කැසීම|කැසීම]], අත්, කකුල් සහ කඳ මත කුඩා ගැටිති <ref name=Stat2023/><ref name=Roth2011/> |onset =ගැබ්ගැනීමෙන් සති 20 සහ 34<ref name=Andrew2020/> |duration =ගැබ් ගැනීම අවසන් වී මාස 3ක් දක්වා<ref name=Ing2008/> |causes =අපැහැදිලිය<ref name=Ste2006/> |risks =දද ඇතිවීමේ පෙර ඉතිහාසය<ref name=Ing2008/> |diagnosis =වෙනත් විය හැකි හේතු බැහැර කිරීමෙන් පසු රෝග ලක්ෂණ සහ පරීක්ෂණය මත පදනම්ව<ref name=Horn2003/><ref name=Ing2008/> |differential =ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන අභ්‍යන්තර කොලෙස්ටැසිස්, ස්කැබීස් රෝගය (පණු හොරි)<ref name=Ing2008/> |prevention = |treatment =ස්ටෙරොයිඩ් ක්‍රීම්, ප්‍රති අසාත්මිකතා ඖෂධ, බෙන්සොයිල් පෙරොක්සයිඩ්, UVB ආලෝකය<ref name=Horn2003/><ref name=Andrew2020/><ref name=Ing2008/> |medication = |prognosis = |frequency =ගර්භනී කාන්තාවන් 300 න් 1 ක්<ref name=Roth2011/> |deaths = }} '''ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන කැසීම''' යනු ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන සමේ රෝගයක් වන අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අත්, කකුල් සහ ශරීරයේ කැසීම, කුඩා ගැටිති ඇති වේ.<ref name="Stat2023">{{Cite journal|last=Kurien|first=G|last2=Badri|first2=T|title=Dermatoses of Pregnancy.|date=January 2023|pmid=28613614|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK430864/|access-date=16 December 2023|archive-date=30 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230630113658/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK430864/|url-status=live|journal=StatPearls}}</ref><ref name="Roth2011" /> මේවා කුඩා කණ්ඩායම් වශයෙන් මතුවන අතර සීරීමෙන් සම තුවාල වීම සිදු වේ.<ref name="Roth2011" /><ref name="Ing2008">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=Ingber A, Lebwohl M|author-link2=Mark G. Lebwohl|title=Obstetric Dermatology: A Practical Guide|url=https://books.google.com/books?id=bPgr2rHMXlQC&pg=PA151|access-date=9 May 2010|date=18 December 2008|publisher=Springer|isbn=978-3-540-88398-2|pages=151–|archive-date=24 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324084248/https://books.google.com/books?id=bPgr2rHMXlQC&pg=PA151|url-status=live}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFIngberLebwohl2008">Ingber A, [[Mark G. Lebwohl|Lebwohl M]] (18 December 2008). </cite></ref> රෝග ලක්ෂණ වල ආරම්භය සාමාන්‍යයෙන් ගැබ්ගැනීමේ සති 20 ත් 34 ත් අතර වේ.<ref name="Andrew2020">{{උපන්‍යාස පොත|last=James|first=William D.|last2=Elston|first2=Dirk|last3=Treat|first3=James R.|last4=Rosenbach|first4=Misha A.|last5=Neuhaus|first5=Isaac|title=Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology|date=2020|publisher=Elsevier|location=Edinburgh|isbn=978-0-323-54753-6|page=466|edition=13th|chapter-url=https://books.google.com/books?id=UEaEDwAAQBAJ&pg=PA466|language=en|chapter=21. Chronic blistering dermatoses|access-date=2023-05-15|archive-date=2023-07-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20230701055553/https://books.google.com/books?id=UEaEDwAAQBAJ&pg=PA466|url-status=live}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFJamesElstonTreatRosenbach2020">James, William D.; Elston, Dirk; Treat, James R.; Rosenbach, Misha A.; Neuhaus, Isaac (2020). </cite></ref> එය දරුවාට අවදානම් ඇති නොකරයි.<ref name="Roth2011">{{Cite journal|last=Roth|first=MM|title=Pregnancy dermatoses: diagnosis, management, and controversies.|journal=American journal of clinical dermatology|date=1 February 2011|volume=12|issue=1|pages=25-41|doi=10.2165/11532010-000000000-00000|pmid=21110524}}</ref><ref name="Andrew2020" /> මේ රෝගය සඳහා නිශ්චිත හේතුව පැහැදිලි නැති නමුත්, එය පණුකැවිල්ලක්/දදයක් නිසා ඇති වන දැවිල්ලක් විය හැකිය.<ref name="Ste2006">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=Sterry W, Paus R, Burgdorf WH|title=Dermatology|url=https://books.google.com/books?id=c2IJFZqWtmwC&pg=PA331|access-date=9 May 2010|date=8 March 2006|publisher=Thieme|isbn=978-1-58890-258-0|pages=331–|archive-date=24 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324084232/https://books.google.com/books?id=c2IJFZqWtmwC&pg=PA331|url-status=live}}</ref><ref name="Andrew2020" /> දද පිළිබඳ පූර්ව ඉතිහාසයක් තිබීම අවදානම් සාධකයක් බවට විශ්වාස කෙරේ.<ref name="Ing2008" /> රෝග විනිශ්චය සාමාන්‍යයෙන් රෝග ලක්ෂණ සහ පරීක්ෂණය මත පදනම් වේ.<ref name="Ing2008" /> එය බැහැර කිරීමේ රෝග විනිශ්චයක් එනම් රෝගියෙකුගේ රෝග ලක්ෂණ සඳහා අනෙකුත් සියලු සාධාරණ, දන්නා හේතු බැහැර කිරීමෙන් වෛද්‍ය නිගමනයකට එළඹීමක් ලෙස සැලකේ.<ref name="Horn2003">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=Horn TD|title=Dermatology|url=https://books.google.com/books?id=f2IwYiyh3YUC&pg=PT454|access-date=9 May 2010|year=2003|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0-323-02578-2|pages=454–|archive-date=24 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324084232/https://books.google.com/books?id=f2IwYiyh3YUC&pg=PT454|url-status=live}}</ref> එයට බෙස්නියර්ගේ ප්‍රුරිගෝ ගර්භණීභාවය ලෙස හඳුන්වන තත්වයන්, නර්ස්ගේ මුල් අවධියේ ඇතිවන කැසීම් තත්වය සහ ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන ස්ප්ලැන්ග්ලර්ගේ පෝපලාර් ඩර්මැටෝසිස් යනාදී රෝග තත්ව ඇතුළත් වේ.<ref name="Ing2008" /> එය ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන ඇටොපික් අසාත්මිකතා ප්‍රවණතා (AEP) වර්ගයක් වන අතර, ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන දද සහ ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන කැසීම සහිත රෝමකූපාශ්‍රිත ආසාදනය සමඟද ඇති වේ.<ref name="Stef2022">{{Cite journal|last=Stefaniak|first=AA|last2=Pereira|first2=MP|last3=Zeidler|first3=C|last4=Ständer|first4=S|title=Pruritus in Pregnancy.|journal=American journal of clinical dermatology|date=March 2022|volume=23|issue=2|pages=231-246|doi=10.1007/s40257-021-00668-7|pmid=35191007|pmc=8860374}}</ref> ප්‍රතිකාරය සඳහා ස්ටෙරොයිඩ් ක්‍රීම් භාවිතා වේ.<ref name="Andrew2020" /> [[Antihistamine|ප්‍රති අසාත්මිකතා ඖෂධ]] ද උපකාරී විය හැක.<ref name="Ing2008" /> අනෙකුත් විකල්ප අතර බෙන්සොයිල් පෙරොක්සයිඩ් සහ UVB ආලෝකය ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="Horn2003" /> එම ප්‍රතිකාර වල ප්‍රතිඵල යහපත් වන අතර, ගැබ් ගැනීමෙන් මාස තුනක් ඇතුළත රෝග ලක්ෂණ පහව යයි; නමුත් අනාගත ගැබ්ගැනීම් වලදී එය නැවත ඇති විය හැක.<ref name="Ing2008" /> ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන කැසීමේ රෝගය ගර්භනී කාන්තාවන් 300 න් 1 කට පමණ බලපායි.<ref name="Roth2011" /> එය ගර්භණීභාවය නිසා ඇතිවන කුෂ්ඨ වලින් 6% ක් පමණ නියෝජනය කරයි.<ref name="Ing2008" /> මෙම තත්ත්වය 1904 දී අර්නස්ට් හෙන්රි බෙස්නියර් විසින් නම් කරන ලදී.<ref name="Ing2008" /> == මූලාශ්‍ර == <references /> [[Category:ගර්භණීභාවය]] [[Category:ගර්භණීභාවය හා සම්බන්ධ සමේ රෝග]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] [[ප්‍රවර්ගය:සෞඛ්‍යය]] [[ප්‍රවර්ගය:රෝග]] 2djz331egl7goh6j45ojbpql5x1sie2 791371 791364 2026-05-23T07:38:42Z Yasasuru 23090 791371 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =<!--{{PAGENAME}} by default--> |synonym =බෙස්නියර්ගේ ගර්භණී කාලයේ ප්රුරිගෝ රෝගය ;<ref name=Ambro2008>{{cite book |vauthors=Ambros-Rudolph CM, Black MM, Vaughan Jones S |veditors=Black MM, Ambros-Rudolph C, Edwards L, Lynch PJ |title=Obstetric and Gynecologic Dermatology E-Book |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SnujBQAAQBAJ&pg=PA32 |date=29 August 2008 |publisher=Elsevier Health Sciences |isbn=978-0-7234-3445-0 |pages=73–77 |chapter=9. The Papular and Pruritic Dermatoses of Pregnancy |access-date=26 February 2022 |archive-date=24 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220324084247/https://books.google.com/books?id=SnujBQAAQBAJ&pg=PA32 |url-status=live }}</ref> ගර්භනී සමයේ මුල් අවධියේ ඇතිවන කැසීම;<ref name="Bolognia"/> ගර්භණීභාවයේ රේඛීය IgM ඩර්මැටෝසිස්;<ref name="Bolognia"/> ගර්භණී සමයේදී පැපුලර් ඩර්මැටිටිස්;<ref name="Bolognia"/> ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන ස්පැන්ග්ලර්ගේ පැපුලර් ඩර්මැටිටිස්<ref name="Bolognia">{{cite book | vauthors = Rapini RP, Bolognia JL, Jorizzo JL |title=Dermatology: 2-Volume Set |publisher=Mosby |location=St. Louis |year=2007 |isbn=978-1-4160-2999-1 }}</ref> |image =PMC4318058_IJD-60-28-g006.png |image_size = |alt = |caption =29-හැවිරිදි බහුගර්භිණී කාන්තාවකගේ ගර්භනී සමයේ මුල් අවධියේ ඇතිවන කැසීම |pronounce = |specialty =[[චර්ම රෝග විද්‍යාව]], [[ප්‍රසව විද්‍යාව]] |symptoms =[[කැසීම|කැසීම]], අත්, කකුල් සහ කඳ මත කුඩා ගැටිති <ref name=Stat2023/><ref name=Roth2011/> |onset =ගැබ්ගැනීමෙන් සති 20 සහ 34<ref name=Andrew2020/> |duration =ගැබ් ගැනීම අවසන් වී මාස 3ක් දක්වා<ref name=Ing2008/> |causes =අපැහැදිලිය<ref name=Ste2006/> |risks =දද ඇතිවීමේ පෙර ඉතිහාසය<ref name=Ing2008/> |diagnosis =වෙනත් විය හැකි හේතු බැහැර කිරීමෙන් පසු රෝග ලක්ෂණ සහ පරීක්ෂණය මත පදනම්ව<ref name=Horn2003/><ref name=Ing2008/> |differential =ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන අභ්‍යන්තර කොලෙස්ටැසිස්, ස්කැබීස් රෝගය (පණු හොරි)<ref name=Ing2008/> |prevention = |treatment =ස්ටෙරොයිඩ් ක්‍රීම්, ප්‍රති අසාත්මිකතා ඖෂධ, බෙන්සොයිල් පෙරොක්සයිඩ්, UVB ආලෝකය<ref name=Horn2003/><ref name=Andrew2020/><ref name=Ing2008/> |medication = |prognosis = |frequency =ගර්භනී කාන්තාවන් 300 න් 1 ක්<ref name=Roth2011/> |deaths = }} '''ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන කැසීම''' යනු ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන සමේ රෝගයක් වන අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අත්, කකුල් සහ ශරීරයේ කැසීම, කුඩා ගැටිති ඇති වේ.<ref name="Stat2023">{{Cite journal|last=Kurien|first=G|last2=Badri|first2=T|title=Dermatoses of Pregnancy.|date=January 2023|pmid=28613614|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK430864/|access-date=16 December 2023|archive-date=30 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230630113658/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK430864/|url-status=live|journal=StatPearls}}</ref><ref name="Roth2011" /> මේවා කුඩා කණ්ඩායම් වශයෙන් මතුවන අතර සීරීමෙන් සම තුවාල වීම සිදු වේ.<ref name="Roth2011" /><ref name="Ing2008">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=Ingber A, Lebwohl M|author-link2=Mark G. Lebwohl|title=Obstetric Dermatology: A Practical Guide|url=https://books.google.com/books?id=bPgr2rHMXlQC&pg=PA151|access-date=9 May 2010|date=18 December 2008|publisher=Springer|isbn=978-3-540-88398-2|pages=151–|archive-date=24 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324084248/https://books.google.com/books?id=bPgr2rHMXlQC&pg=PA151|url-status=live}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFIngberLebwohl2008">Ingber A, [[Mark G. Lebwohl|Lebwohl M]] (18 December 2008). </cite></ref> රෝග ලක්ෂණ වල ආරම්භය සාමාන්‍යයෙන් ගැබ්ගැනීමේ සති 20 ත් 34 ත් අතර වේ.<ref name="Andrew2020">{{උපන්‍යාස පොත|last=James|first=William D.|last2=Elston|first2=Dirk|last3=Treat|first3=James R.|last4=Rosenbach|first4=Misha A.|last5=Neuhaus|first5=Isaac|title=Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology|date=2020|publisher=Elsevier|location=Edinburgh|isbn=978-0-323-54753-6|page=466|edition=13th|chapter-url=https://books.google.com/books?id=UEaEDwAAQBAJ&pg=PA466|language=en|chapter=21. Chronic blistering dermatoses|access-date=2023-05-15|archive-date=2023-07-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20230701055553/https://books.google.com/books?id=UEaEDwAAQBAJ&pg=PA466|url-status=live}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFJamesElstonTreatRosenbach2020">James, William D.; Elston, Dirk; Treat, James R.; Rosenbach, Misha A.; Neuhaus, Isaac (2020). </cite></ref> එය දරුවාට අවදානම් ඇති නොකරයි.<ref name="Roth2011">{{Cite journal|last=Roth|first=MM|title=Pregnancy dermatoses: diagnosis, management, and controversies.|journal=American journal of clinical dermatology|date=1 February 2011|volume=12|issue=1|pages=25-41|doi=10.2165/11532010-000000000-00000|pmid=21110524}}</ref><ref name="Andrew2020" /> මේ රෝගය සඳහා නිශ්චිත හේතුව පැහැදිලි නැති නමුත්, එය පණුකැවිල්ලක්/දදයක් නිසා ඇති වන දැවිල්ලක් විය හැකිය.<ref name="Ste2006">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=Sterry W, Paus R, Burgdorf WH|title=Dermatology|url=https://books.google.com/books?id=c2IJFZqWtmwC&pg=PA331|access-date=9 May 2010|date=8 March 2006|publisher=Thieme|isbn=978-1-58890-258-0|pages=331–|archive-date=24 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324084232/https://books.google.com/books?id=c2IJFZqWtmwC&pg=PA331|url-status=live}}</ref><ref name="Andrew2020" /> දද පිළිබඳ පූර්ව ඉතිහාසයක් තිබීම අවදානම් සාධකයක් බවට විශ්වාස කෙරේ.<ref name="Ing2008" /> රෝග විනිශ්චය සාමාන්‍යයෙන් රෝග ලක්ෂණ සහ පරීක්ෂණය මත පදනම් වේ.<ref name="Ing2008" /> එය බැහැර කිරීමේ රෝග විනිශ්චයක් එනම් රෝගියෙකුගේ රෝග ලක්ෂණ සඳහා අනෙකුත් සියලු සාධාරණ, දන්නා හේතු බැහැර කිරීමෙන් වෛද්‍ය නිගමනයකට එළඹීමක් ලෙස සැලකේ.<ref name="Horn2003">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=Horn TD|title=Dermatology|url=https://books.google.com/books?id=f2IwYiyh3YUC&pg=PT454|access-date=9 May 2010|year=2003|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0-323-02578-2|pages=454–|archive-date=24 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324084232/https://books.google.com/books?id=f2IwYiyh3YUC&pg=PT454|url-status=live}}</ref> එයට බෙස්නියර්ගේ ප්‍රුරිගෝ ගර්භණීභාවය ලෙස හඳුන්වන තත්වයන්, නර්ස්ගේ මුල් අවධියේ ඇතිවන කැසීම් තත්වය සහ ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන ස්ප්ලැන්ග්ලර්ගේ පෝපලාර් ඩර්මැටෝසිස් යනාදී රෝග තත්ව ඇතුළත් වේ.<ref name="Ing2008" /> එය ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන ඇටොපික් අසාත්මිකතා ප්‍රවණතා (AEP) වර්ගයක් වන අතර, ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන දද සහ ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන කැසීම සහිත රෝමකූපාශ්‍රිත ආසාදනය සමඟද ඇති වේ.<ref name="Stef2022">{{Cite journal|last=Stefaniak|first=AA|last2=Pereira|first2=MP|last3=Zeidler|first3=C|last4=Ständer|first4=S|title=Pruritus in Pregnancy.|journal=American journal of clinical dermatology|date=March 2022|volume=23|issue=2|pages=231-246|doi=10.1007/s40257-021-00668-7|pmid=35191007|pmc=8860374}}</ref> ප්‍රතිකාරය සඳහා ස්ටෙරොයිඩ් ක්‍රීම් භාවිතා වේ.<ref name="Andrew2020" /> [[Antihistamine|ප්‍රති අසාත්මිකතා ඖෂධ]] ද උපකාරී විය හැක.<ref name="Ing2008" /> අනෙකුත් විකල්ප අතර බෙන්සොයිල් පෙරොක්සයිඩ් සහ UVB ආලෝකය ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="Horn2003" /> එම ප්‍රතිකාර වල ප්‍රතිඵල යහපත් වන අතර, ගැබ් ගැනීමෙන් මාස තුනක් ඇතුළත රෝග ලක්ෂණ පහව යයි; නමුත් අනාගත ගැබ්ගැනීම් වලදී එය නැවත ඇති විය හැක.<ref name="Ing2008" /> ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන කැසීමේ රෝගය ගර්භනී කාන්තාවන් 300 න් 1 කට පමණ බලපායි.<ref name="Roth2011" /> එය ගර්භණීභාවය නිසා ඇතිවන කුෂ්ඨ වලින් 6% ක් පමණ නියෝජනය කරයි.<ref name="Ing2008" /> මෙම තත්ත්වය 1904 දී අර්නස්ට් හෙන්රි බෙස්නියර් විසින් නම් කරන ලදී.<ref name="Ing2008" /> == මූලාශ්‍ර == <references /> {{Dermatitis and eczema}} {{Pathology of pregnancy, childbirth and the puerperium}} [[Category:ගර්භණීභාවය]] [[Category:ගර්භණීභාවය හා සම්බන්ධ සමේ රෝග]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] [[ප්‍රවර්ගය:සෞඛ්‍යය]] [[ප්‍රවර්ගය:රෝග]] kq8d0cmrdjdk3ihl9sl8dq6luxnel2p 791373 791371 2026-05-23T07:55:44Z CeylonChingu 44932 791373 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =<!--{{PAGENAME}} by default--> |synonym =බෙස්නියර්ගේ ගර්භණී කාලයේ ප්රුරිගෝ රෝගය ;<ref name=Ambro2008>{{cite book |vauthors=Ambros-Rudolph CM, Black MM, Vaughan Jones S |veditors=Black MM, Ambros-Rudolph C, Edwards L, Lynch PJ |title=Obstetric and Gynecologic Dermatology E-Book |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SnujBQAAQBAJ&pg=PA32 |date=29 August 2008 |publisher=Elsevier Health Sciences |isbn=978-0-7234-3445-0 |pages=73–77 |chapter=9. The Papular and Pruritic Dermatoses of Pregnancy |access-date=26 February 2022 |archive-date=24 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220324084247/https://books.google.com/books?id=SnujBQAAQBAJ&pg=PA32 |url-status=live }}</ref> ගර්භනී සමයේ මුල් අවධියේ ඇතිවන කැසීම;<ref name="Bolognia"/> ගර්භණීභාවයේ රේඛීය IgM ඩර්මැටෝසිස්;<ref name="Bolognia"/> ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන පැපුලර් ඩර්මැටිටිස්;<ref name="Bolognia"/> ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන ස්පැන්ග්ලර්ගේ පැපුලර් ඩර්මැටිටිස්<ref name="Bolognia">{{cite book | vauthors = Rapini RP, Bolognia JL, Jorizzo JL |title=Dermatology: 2-Volume Set |publisher=Mosby |location=St. Louis |year=2007 |isbn=978-1-4160-2999-1 }}</ref> |image =PMC4318058_IJD-60-28-g006.png |image_size = |alt = |caption =29-හැවිරිදි බහුගර්භිණී කාන්තාවකගේ ගර්භනී සමයේ මුල් අවධියේ ඇතිවන කැසීම |pronounce = |specialty =[[චර්ම රෝග විද්‍යාව]], [[ප්‍රසව විද්‍යාව]] |symptoms =[[කැසීම|කැසීම]], අත්, කකුල් සහ කඳ මත කුඩා ගැටිති <ref name=Stat2023/><ref name=Roth2011/> |onset =ගැබ්ගැනීමෙන් සති 20 සහ 34<ref name=Andrew2020/> |duration =ගැබ් ගැනීම අවසන් වී මාස 3ක් දක්වා<ref name=Ing2008/> |causes =අපැහැදිලිය<ref name=Ste2006/> |risks =දද ඇතිවීමේ පෙර ඉතිහාසය<ref name=Ing2008/> |diagnosis =වෙනත් විය හැකි හේතු බැහැර කිරීමෙන් පසු රෝග ලක්ෂණ සහ පරීක්ෂණය මත පදනම්ව<ref name=Horn2003/><ref name=Ing2008/> |differential =ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන අභ්‍යන්තර කොලෙස්ටැසිස්, ස්කැබීස් රෝගය (පණු හොරි)<ref name=Ing2008/> |prevention = |treatment =ස්ටෙරොයිඩ් ක්‍රීම්, ප්‍රති අසාත්මිකතා ඖෂධ, බෙන්සොයිල් පෙරොක්සයිඩ්, UVB ආලෝකය<ref name=Horn2003/><ref name=Andrew2020/><ref name=Ing2008/> |medication = |prognosis = |frequency =ගර්භනී කාන්තාවන් 300 න් 1 ක්<ref name=Roth2011/> |deaths = }} '''ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන කැසීම''' යනු ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන සමේ රෝගයක් වන අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අත්, කකුල් සහ ශරීරයේ කැසීම, කුඩා ගැටිති ඇති වේ.<ref name="Stat2023">{{Cite journal|last=Kurien|first=G|last2=Badri|first2=T|title=Dermatoses of Pregnancy.|date=January 2023|pmid=28613614|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK430864/|access-date=16 December 2023|archive-date=30 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230630113658/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK430864/|url-status=live|journal=StatPearls}}</ref><ref name="Roth2011" /> මේවා කුඩා කණ්ඩායම් වශයෙන් මතුවන අතර සීරීමෙන් සම තුවාල වීම සිදු වේ.<ref name="Roth2011" /><ref name="Ing2008">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=Ingber A, Lebwohl M|author-link2=Mark G. Lebwohl|title=Obstetric Dermatology: A Practical Guide|url=https://books.google.com/books?id=bPgr2rHMXlQC&pg=PA151|access-date=9 May 2010|date=18 December 2008|publisher=Springer|isbn=978-3-540-88398-2|pages=151–|archive-date=24 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324084248/https://books.google.com/books?id=bPgr2rHMXlQC&pg=PA151|url-status=live}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFIngberLebwohl2008">Ingber A, [[Mark G. Lebwohl|Lebwohl M]] (18 December 2008). </cite></ref> රෝග ලක්ෂණ වල ආරම්භය සාමාන්‍යයෙන් ගැබ්ගැනීමේ සති 20 ත් 34 ත් අතර වේ.<ref name="Andrew2020">{{උපන්‍යාස පොත|last=James|first=William D.|last2=Elston|first2=Dirk|last3=Treat|first3=James R.|last4=Rosenbach|first4=Misha A.|last5=Neuhaus|first5=Isaac|title=Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology|date=2020|publisher=Elsevier|location=Edinburgh|isbn=978-0-323-54753-6|page=466|edition=13th|chapter-url=https://books.google.com/books?id=UEaEDwAAQBAJ&pg=PA466|language=en|chapter=21. Chronic blistering dermatoses|access-date=2023-05-15|archive-date=2023-07-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20230701055553/https://books.google.com/books?id=UEaEDwAAQBAJ&pg=PA466|url-status=live}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFJamesElstonTreatRosenbach2020">James, William D.; Elston, Dirk; Treat, James R.; Rosenbach, Misha A.; Neuhaus, Isaac (2020). </cite></ref> එය දරුවාට අවදානම් ඇති නොකරයි.<ref name="Roth2011">{{Cite journal|last=Roth|first=MM|title=Pregnancy dermatoses: diagnosis, management, and controversies.|journal=American journal of clinical dermatology|date=1 February 2011|volume=12|issue=1|pages=25-41|doi=10.2165/11532010-000000000-00000|pmid=21110524}}</ref><ref name="Andrew2020" /> මේ රෝගය සඳහා නිශ්චිත හේතුව පැහැදිලි නැති නමුත්, එය පණුකැවිල්ලක්/දදයක් නිසා ඇති වන දැවිල්ලක් විය හැකිය.<ref name="Ste2006">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=Sterry W, Paus R, Burgdorf WH|title=Dermatology|url=https://books.google.com/books?id=c2IJFZqWtmwC&pg=PA331|access-date=9 May 2010|date=8 March 2006|publisher=Thieme|isbn=978-1-58890-258-0|pages=331–|archive-date=24 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324084232/https://books.google.com/books?id=c2IJFZqWtmwC&pg=PA331|url-status=live}}</ref><ref name="Andrew2020" /> දද පිළිබඳ පූර්ව ඉතිහාසයක් තිබීම අවදානම් සාධකයක් බවට විශ්වාස කෙරේ.<ref name="Ing2008" /> රෝග විනිශ්චය සාමාන්‍යයෙන් රෝග ලක්ෂණ සහ පරීක්ෂණය මත පදනම් වේ.<ref name="Ing2008" /> එය බැහැර කිරීමේ රෝග විනිශ්චයක් එනම් රෝගියෙකුගේ රෝග ලක්ෂණ සඳහා අනෙකුත් සියලු සාධාරණ, දන්නා හේතු බැහැර කිරීමෙන් වෛද්‍ය නිගමනයකට එළඹීමක් ලෙස සැලකේ.<ref name="Horn2003">{{උපන්‍යාස පොත|vauthors=Horn TD|title=Dermatology|url=https://books.google.com/books?id=f2IwYiyh3YUC&pg=PT454|access-date=9 May 2010|year=2003|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0-323-02578-2|pages=454–|archive-date=24 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324084232/https://books.google.com/books?id=f2IwYiyh3YUC&pg=PT454|url-status=live}}</ref> එයට බෙස්නියර්ගේ ප්‍රුරිගෝ ගර්භණීභාවය ලෙස හඳුන්වන තත්වයන්, නර්ස්ගේ මුල් අවධියේ ඇතිවන කැසීම් තත්වය සහ ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන ස්ප්ලැන්ග්ලර්ගේ පෝපලාර් ඩර්මැටෝසිස් යනාදී රෝග තත්ව ඇතුළත් වේ.<ref name="Ing2008" /> එය ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන ඇටොපික් අසාත්මිකතා ප්‍රවණතා (AEP) වර්ගයක් වන අතර, ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන දද සහ ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන කැසීම සහිත රෝමකූපාශ්‍රිත ආසාදනය සමඟද ඇති වේ.<ref name="Stef2022">{{Cite journal|last=Stefaniak|first=AA|last2=Pereira|first2=MP|last3=Zeidler|first3=C|last4=Ständer|first4=S|title=Pruritus in Pregnancy.|journal=American journal of clinical dermatology|date=March 2022|volume=23|issue=2|pages=231-246|doi=10.1007/s40257-021-00668-7|pmid=35191007|pmc=8860374}}</ref> ප්‍රතිකාරය සඳහා ස්ටෙරොයිඩ් ක්‍රීම් භාවිතා වේ.<ref name="Andrew2020" /> [[Antihistamine|ප්‍රති අසාත්මිකතා ඖෂධ]] ද උපකාරී විය හැක.<ref name="Ing2008" /> අනෙකුත් විකල්ප අතර බෙන්සොයිල් පෙරොක්සයිඩ් සහ UVB ආලෝකය ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="Horn2003" /> එම ප්‍රතිකාර වල ප්‍රතිඵල යහපත් වන අතර, ගැබ් ගැනීමෙන් මාස තුනක් ඇතුළත රෝග ලක්ෂණ පහව යයි; නමුත් අනාගත ගැබ්ගැනීම් වලදී එය නැවත ඇති විය හැක.<ref name="Ing2008" /> ගර්භණී සමයේදී ඇතිවන කැසීමේ රෝගය ගර්භනී කාන්තාවන් 300 න් 1 කට පමණ බලපායි.<ref name="Roth2011" /> එය ගර්භණීභාවය නිසා ඇතිවන කුෂ්ඨ වලින් 6% ක් පමණ නියෝජනය කරයි.<ref name="Ing2008" /> මෙම තත්ත්වය 1904 දී අර්නස්ට් හෙන්රි බෙස්නියර් විසින් නම් කරන ලදී.<ref name="Ing2008" /> == මූලාශ්‍ර == <references /> {{Dermatitis and eczema}} {{Pathology of pregnancy, childbirth and the puerperium}} [[Category:ගර්භණීභාවය]] [[Category:ගර්භණීභාවය හා සම්බන්ධ සමේ රෝග]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] [[ප්‍රවර්ගය:සෞඛ්‍යය]] [[ප්‍රවර්ගය:රෝග]] ef38ovyhrphibllmpg9v3miiw36v9g1 ලිම්ෆෝමා 0 194501 791336 2026-05-23T06:55:23Z Yasasuru 23090 [[ලිම්ෆෝමාව]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791336 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[ලිම්ෆෝමාව]] mtityputo3ws2229jrh77ts8ukygv53 Lymphoma 0 194502 791337 2026-05-23T06:55:59Z Yasasuru 23090 [[ලිම්ෆෝමාව]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791337 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[ලිම්ෆෝමාව]] mtityputo3ws2229jrh77ts8ukygv53 ඔන්කොලොජි 0 194503 791342 2026-05-23T06:57:53Z Yasasuru 23090 Yasasuru විසින් [[ඔන්කොලොජි]] සිට [[පිළිකාවේදය]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී: Misspelled title 791342 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[පිළිකාවේදය]] 7nx3e24tmvssw2eb2esyxepi5a6z73p 791346 791342 2026-05-23T07:00:49Z Yasasuru 23090 Changed redirect target from [[පිළිකාවේදය]] to [[පිළිකා රෝග අධ්‍යයන විද්‍යාව]] 791346 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[පිළිකා රෝග අධ්‍යයන විද්‍යාව]] 2pg8qnvc7gz0ddwzwk20ft9eozqn1kx සාකච්ඡාව:ඔන්කොලොජි 1 194504 791344 2026-05-23T06:57:53Z Yasasuru 23090 Yasasuru විසින් [[සාකච්ඡාව:ඔන්කොලොජි]] සිට [[සාකච්ඡාව:පිළිකාවේදය]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී: Misspelled title 791344 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[සාකච්ඡාව:පිළිකාවේදය]] kwoo5dwsacf0lcjvoozew6mgnin5v5c සාකච්ඡාව:ඩුචෙන් පේශි දුස්තර්පණය 1 194505 791355 2026-05-23T07:18:17Z CeylonChingu 44932 CeylonChingu විසින් [[සාකච්ඡාව:ඩුචෙන් පේශි දුස්තර්පණය]] සිට [[සාකච්ඡාව:ඩුෂෙන් පේශි දුස්තර්පණය]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී: Misspelled title 791355 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[සාකච්ඡාව:ඩුෂෙන් පේශි දුස්තර්පණය]] rkdll0d7uddx03sw1lpq40uvfol1hec ඩුචෙන් පේශි දුස්තර්පණය 0 194506 791357 2026-05-23T07:19:54Z CeylonChingu 44932 CeylonChingu විසින් [[ඩුචෙන් පේශි දුස්තර්පණය]] සිට [[ඩුෂෙන් පේශි දුස්තර්පණය]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී: Misspelled title 791357 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[ඩුෂෙන් පේශි දුස්තර්පණය]] aztiap88xblorqhjaorr1qf59kdynhb රක්තහීනතාවය 0 194507 791359 2026-05-23T07:27:12Z Yasasuru 23090 Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1474410|Anemia]] to:si #mdwikicx 791359 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =රක්තහීනතාව |synonym =නීරක්තිය |image =Iron deficiency anemia blood film.jpg |image_size = |alt = |caption =[[යකඩ-ඌනතා නීරක්තිය]] සහිත පුද්ගලයකුගේ රුධිර අඳුනක්. මෙහි රුධිර සෛල කුඩා සහ ලා පැහැ වේ. |pronounce ={{IPAc-en|ə|ˈ|n|iː|m|i|ə}} |specialty =[[රක්තවේදය]] |symptoms =[[විඩාපත්භාවය]], දුර්වලභාවය, [[හුස්ම ගැනීමේ අපහසුව]], [[Presyncope|ක්ලාන්ත ස්වභාවය]]<ref name=EBM2013 /> |onset = |duration = |causes =[[රුධිර හානිය|රුධිර වහනය]], රතු රුධිර සෛල නිෂ්පාදනය අඩුවීම, රතු රුධිර සෛල විනාශ වීම වැඩිවීම<ref name=EBM2013 /> |risks = |diagnosis =[[හිමොග්ලොබීන්|රුධිර හිමොග්ලොබීන් මැනීම]]<ref name=EBM2013 /> |differential = |prevention = |treatment = |medication = |prognosis = |frequency =2.36 බිලියන / 33% (2015)<ref name=GBD2015Pre/> |deaths = }} '''රක්තහීනතාවය හෙවත් නීරක්තිය''' යනු [[ලේ|රුධිරයේ]] ඇති රතු රුධිර සෛල (RBC) හෝ [[හිමොග්ලොබින්]] ප්‍රමාණය අඩුවීම,<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What Is Anemia? – NHLBI, NIH|url=https://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/anemia|website=www.nhlbi.nih.gov|access-date=2016-01-31|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160120200631/http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/anemia|archive-date=2016-01-20}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160120200631/http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/anemia|date=2016-01-20}}</ref><ref>{{උපන්‍යාස පොත|title=Stedman's medical Dictionary|url=https://archive.org/details/stedmansmedicald00sted_3|url-access=registration|date=2006|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|location=Philadelphia|isbn=978-0-7817-3390-8|page=Anemia|edition=28th}}</ref> හෝ රුධිරයට [[ඔක්සිජන්]] රැගෙන යාමේ හැකියාව අඩුවීමයි.<ref name="Ber2007">{{උපන්‍යාස පොත|first=Bernadette F.|last=Rodak|title=Hematology : clinical principles and applications|date=2007|publisher=Saunders|location=Philadelphia|isbn=978-1-4160-3006-5|page=220|edition=3rd|url=https://books.google.com/books?id=6sfacydDNsUC&pg=PA220|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160425061405/https://books.google.com/books?id=6sfacydDNsUC&pg=PA220|archive-date=2016-04-25}}</ref> රක්තහීනතාවය සෙමින් ඇති වන විට, කිසිදු රෝග ලක්ෂණයක් නොපෙන්වීම හෝ වෙහෙස දැනීම, දුර්වලතාවය, [[හුස්ම ගැනීමේ අපහසුව]] සහ ව්‍යායාම කිරීමේ දුර්වලභාවය වැනි අපැහැදිලි රෝග ලක්ෂණ තිබිය හැකිය.<ref name="Kumar2020">{{උපන්‍යාස පොත|last=Murphy|first=Michael F.|last2=Pasi|first2=K. John|last3=Roy|first3=Noemi|editor-last=Feather|editor-first=Adam|editor-last2=Randall|editor-first2=David|editor-last3=Waterhouse|editor-first3=Mona|title=Kumar and Clark's Clinical Medicine|date=2020|publisher=Elsevier|isbn=978-0-7020-7870-5|page=327|edition=10th|chapter-url=https://books.google.com/books?id=sl3sDwAAQBAJ&pg=PA327|language=en|chapter=16. Haematology|access-date=2024-01-29|archive-date=2024-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20240210015711/https://books.google.com/books?id=sl3sDwAAQBAJ&pg=PA327#v=onepage&q&f=false|url-status=live}}</ref><ref name="EBM2013" /> රක්තහීනතාවය ඉක්මණින් ඇති වූ විට, රෝග ලක්ෂණ අතර ව්‍යාකූලත්වය, සිහිය නැතිවීම, පිපාසය වැඩි වීම සහ ක්ලාන්ත ස්වභාවය ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="EBM2013" /> පුද්ගලයෙකු සැලකිය යුතු ලෙස සුදුමැලි වීමට නම් රක්තහීනතාවය සැලකිය යුතු මට්ටමක පැවතිය යුතුය.<ref name="EBM2013" /> මෙයට සාධක හේතුව අනුව අමතර රෝග ලක්ෂණ ඇති විය හැක.<ref name="EBM2013">{{Cite journal|vauthors=Janz TG, Johnson RL, Rubenstein SD|title=Anemia in the emergency department: evaluation and treatment|journal=Emergency Medicine Practice|volume=15|issue=11|pages=1–15; quiz 15–16|date=November 2013|pmid=24716235|url=http://www.ebmedicine.net/topics.php?paction=showTopic&topic_id=385|archive-url=https://web.archive.org/web/20161018212916/http://www.ebmedicine.net/topics.php?paction=showTopic&topic_id=385|url-status=live|archive-date=2016-10-18}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161018212916/http://www.ebmedicine.net/topics.php?paction=showTopic&topic_id=385|date=2016-10-18}}</ref> [[ලේ ගැලීම|රුධිරය අහිමි වීම]], රතු රුධිර සෛල නිෂ්පාදනය අඩුවීම සහ රතු රුධිර සෛල බිඳවැටීම වැඩි වීම නිසා රක්තහීනතාවය ඇති විය හැක.<ref name="EBM2013" /> රුධිරය අහිමි වීමට හේතු අතර තුවාල සහ ආමාශ ආන්ත්‍රික රුධිර වහනය ඇතුළත් වේ.<ref name="EBM2013" /> නිෂ්පාදනය අඩුවීමට හේතු අතර යකඩ ඌනතාවය, විටමින් B12 ඌනතාවය, [[තැලසීමියාව]] සහ ඇටමිදුළුවල පිළිකා තත්ත්ව ආදී තත්ත්ව ගණනාවක් ඇතුළත් වේ.<ref name="EBM2013" /> වැඩිවන බිඳවැටීමට හේතු අතර දෑකැති සෛල රක්තහීනතාවය, [[මැලේරියාව]] වැනි ආසාදන සහ ඇතැම් ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝග වැනි ජානමය තත්වයන් ඇතුළත් වේ.<ref name="EBM2013" /> රතු රුධිර සෛල ප්‍රමාණය සහ එක් එක් සෛලයේ ඇති හිමොග්ලොබින් ප්‍රමාණය අනුවද රක්තහීනතාවය වර්ගීකරණය කළ හැක.<ref name="EBM2013" /> සෛල කුඩා නම්, එය ක්ෂුද්‍ර සෛලික රක්තහීනතාවය ලෙස හැඳින්වේ; ඒවා විශාල නම්, එය මහාසෛලික රක්තහීනතාවය ලෙස හැඳින්වේ; ඒවා සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයේ නම්, එය සාමාන්‍යසෛලික රක්තහීනතාවය ලෙස හැඳින්වේ.<ref name="EBM2013" /> පිරිමින්ගේ රක්තහීනතාවය හඳුනා ගැනීම පදනම් වන්නේ හිමොග්ලොබින් 130 ත් 140 ග්රෑම්/ලීටර් අතර ප්‍රමාණයක් තිබීම මත ය.&nbsp; (13 සිට 14 දක්වා g/dL); කාන්තාවන් තුළ එය 120 සිට 130 ග්රෑම්/ලීටර් වඩා අඩුය.&nbsp; (12 සිට 13 දක්වා g/dL).<ref name="EBM2013" /><ref name="Smith2010">{{Cite journal|vauthors=Smith RE|title=The clinical and economic burden of anemia|journal=The American Journal of Managed Care|volume=16 Suppl Issues|pages=S59–66|date=March 2010|pmid=20297873}}</ref> ඉන්පසු හේතුව තීරණය කිරීම සඳහා වැඩිදුර පරීක්ෂණ අවශ්‍ය වේ.<ref name="EBM2013" /><ref name="Stat2019">{{Cite journal|last=Rhodes|first=Carl E.|last2=Varacallo|first2=Matthew|title=Physiology, Oxygen Transport|date=2019-03-04|pmid=30855920|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK538336/|access-date=2019-05-04|journal=|archive-date=2021-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210827215723/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK538336/|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210827215723/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK538336/|date=2021-08-27}}</ref> ගර්භනී කාන්තාවන් වැනි ඇතැම් පුද්ගල කණ්ඩායම්වල රක්තහීනතාව, වැළැක්වීම සඳහා යකඩ පෙති භාවිතා වේ.<ref name="EBM2013" /><ref>{{Cite journal|vauthors=Bhutta ZA, Das JK, Rizvi A, Gaffey MF, Walker N, Horton S, Webb P, Lartey A, Black RE|title=Evidence-based interventions for improvement of maternal and child nutrition: what can be done and at what cost?|journal=Lancet|volume=382|issue=9890|pages=452–477|date=August 2013|pmid=23746776|doi=10.1016/S0140-6736(13)60996-4}}</ref> නිශ්චිත හේතුව තීරණය නොකර ආහාර අතිරේකයක් ලෙස නිර්දේශ නොකරයි.<ref name="EBM2013" /> රුධිර පාරවිලයන භාවිතය සාමාන්‍යයෙන් පුද්ගලයෙකුගේ සංඥා සහ රෝග ලක්ෂණ මත පදනම් වේ.<ref name="EBM2013" /> රෝග ලක්ෂණ නොමැති අයට, හිමොග්ලොබින් මට්ටම 60 සිට 80 ග්රෑම්/ලීටර් දක්වා අඩු නම් මිස ඒවා නිර්දේශ නොකරයි (6 සිට 8 දක්වා g/dL).<ref name="EBM2013" /><ref name="Amir2013" /> මෙම නිර්දේශ උග්‍ර රුධිර වහනයක් ඇති සමහර පුද්ගලයින්ට ද අදාළ විය හැකිය.<ref name="EBM2013" /> දරුණු රක්තහීනතාවය ඇති අයට පමණක් රක්තාණුජනන-උත්තේජක ඖෂධ නිර්දේශ කෙරේ.<ref name="Amir2013">{{Cite journal|vauthors=Qaseem A, Humphrey LL, Fitterman N, Starkey M, Shekelle P|title=Treatment of anemia in patients with heart disease: a clinical practice guideline from the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|volume=159|issue=11|pages=770–779|date=December 2013|pmid=24297193|doi=10.7326/0003-4819-159-11-201312030-00009|doi-access=free}}</ref> රක්තහීනතාවය යනු ගෝලීය ජනගහනයෙන් තුනෙන් එකකට පමණ බලපාන වඩාත් සුලභ රුධිර ආබාධයයි.<ref name="EBM2013" /><ref name="GBD2015Pre">{{Cite journal|last=GBD 2015 Disease and Injury Incidence and Prevalence Collaborators|title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015|journal=Lancet|volume=388|issue=10053|pages=1545–1602|date=October 2016|pmid=27733282|pmc=5055577|doi=10.1016/S0140-6736(16)31678-6}}</ref> යකඩ ඌනතාවය නිසා ඇතිවන රක්තහීනතාවය බිලියන 1 කට ආසන්න පිරිසකට බලපායි.<ref name="LancetEpi2012">{{Cite journal|vauthors=Vos T|display-authors=etal|title=Years lived with disability (YLDs) for 1160 sequelae of 289 diseases and injuries 1990-2010: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010|journal=Lancet|volume=380|issue=9859|pages=2163–2196|date=December 2012|pmid=23245607|pmc=6350784|doi=10.1016/S0140-6736(12)61729-2|url=http://www.documentation.ird.fr/hor/fdi:010059240|access-date=2018-04-20|archive-date=2019-01-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20190112111243/http://www.documentation.ird.fr/hor/fdi:010059240|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190112111243/http://www.documentation.ird.fr/hor/fdi:010059240|date=2019-01-12}}</ref> 2013 දී, යකඩ ඌනතාවය හේතුවෙන් රක්තහීනතාවය හේතුවෙන් මරණ 183,000 ක් පමණ සිදුවිය (1990 දී මරණ 213,000 සිට අඩු විය).<ref>{{Cite journal|title=Global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990–2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013|journal=Lancet|volume=385|issue=9963|pages=117–171|date=January 2015|pmid=25530442|pmc=4340604|doi=10.1016/S0140-6736(14)61682-2|last=GBD 2013 Mortality Causes of Death Collaborators}}</ref> එය පිරිමින්ට වඩා කාන්තාවන් තුළ බහුලව දක්නට ලැබේ,<ref name="LancetEpi2012" /> ගර්භණී සමයේදී සහ ළමුන් සහ වැඩිහිටියන් තුළ සුලබ ය.<ref name="EBM2013" /> රක්තහීනතාවය වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර සඳහා වන වියදම් වැඩි කරන අතර වැඩ කිරීමේ හැකියාව අඩුවීම හරහා පුද්ගලයෙකුගේ ඵලදායිතාව අඩු කරයි.<ref name="Smith2010" /> මෙම නම [[Template:Lang-grc|සැකිල්ල:Lang-grc]] ''{{බස|grc-Latn|anaimia}}'' වෙතින් ව්‍යුත්පන්න වී ඇත. "ලේ නොමැතිකම" යන අර්ථය ඇති, ἀν- ''an-'', "නොවන" සහ αἷμα ''හයිමා'', "ලේ" යන අර්ථය ගෙන දෙයි.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=anaemia|url=http://dictionary.reference.com/browse/anaemia|website=Dictionary.com|access-date=7 July 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714223241/http://dictionary.reference.com/browse/anaemia|archive-date=14 July 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714223241/http://dictionary.reference.com/browse/anaemia|date=14 July 2014}}</ref> == ආශ්‍රේයයන් == <references /> [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] gntbxv5nju910enby7jnllyapm93o9a 791360 791359 2026-05-23T07:27:32Z Yasasuru 23090 791360 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =රක්තහීනතාව |synonym =නීරක්තිය |image =Iron deficiency anemia blood film.jpg |image_size = |alt = |caption =[[යකඩ-ඌනතා නීරක්තිය]] සහිත පුද්ගලයකුගේ රුධිර අඳුනක්. මෙහි රුධිර සෛල කුඩා සහ ලා පැහැ වේ. |pronounce ={{IPAc-en|ə|ˈ|n|iː|m|i|ə}} |specialty =[[රක්තවේදය]] |symptoms =[[විඩාපත්භාවය]], දුර්වලභාවය, [[හුස්ම ගැනීමේ අපහසුව]], [[Presyncope|ක්ලාන්ත ස්වභාවය]]<ref name=EBM2013 /> |onset = |duration = |causes =[[රුධිර හානිය|රුධිර වහනය]], රතු රුධිර සෛල නිෂ්පාදනය අඩුවීම, රතු රුධිර සෛල විනාශ වීම වැඩිවීම<ref name=EBM2013 /> |risks = |diagnosis =[[හිමොග්ලොබීන්|රුධිර හිමොග්ලොබීන් මැනීම]]<ref name=EBM2013 /> |differential = |prevention = |treatment = |medication = |prognosis = |frequency =2.36 බිලියන / 33% (2015)<ref name=GBD2015Pre/> |deaths = }} '''රක්තහීනතාවය''' හෙවත් '''නීරක්තිය''' යනු [[ලේ|රුධිරයේ]] ඇති රතු රුධිර සෛල (RBC) හෝ [[හිමොග්ලොබින්]] ප්‍රමාණය අඩුවීම,<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What Is Anemia? – NHLBI, NIH|url=https://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/anemia|website=www.nhlbi.nih.gov|access-date=2016-01-31|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160120200631/http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/anemia|archive-date=2016-01-20}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160120200631/http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/anemia|date=2016-01-20}}</ref><ref>{{උපන්‍යාස පොත|title=Stedman's medical Dictionary|url=https://archive.org/details/stedmansmedicald00sted_3|url-access=registration|date=2006|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|location=Philadelphia|isbn=978-0-7817-3390-8|page=Anemia|edition=28th}}</ref> හෝ රුධිරයට [[ඔක්සිජන්]] රැගෙන යාමේ හැකියාව අඩුවීමයි.<ref name="Ber2007">{{උපන්‍යාස පොත|first=Bernadette F.|last=Rodak|title=Hematology : clinical principles and applications|date=2007|publisher=Saunders|location=Philadelphia|isbn=978-1-4160-3006-5|page=220|edition=3rd|url=https://books.google.com/books?id=6sfacydDNsUC&pg=PA220|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160425061405/https://books.google.com/books?id=6sfacydDNsUC&pg=PA220|archive-date=2016-04-25}}</ref> රක්තහීනතාවය සෙමින් ඇති වන විට, කිසිදු රෝග ලක්ෂණයක් නොපෙන්වීම හෝ වෙහෙස දැනීම, දුර්වලතාවය, [[හුස්ම ගැනීමේ අපහසුව]] සහ ව්‍යායාම කිරීමේ දුර්වලභාවය වැනි අපැහැදිලි රෝග ලක්ෂණ තිබිය හැකිය.<ref name="Kumar2020">{{උපන්‍යාස පොත|last=Murphy|first=Michael F.|last2=Pasi|first2=K. John|last3=Roy|first3=Noemi|editor-last=Feather|editor-first=Adam|editor-last2=Randall|editor-first2=David|editor-last3=Waterhouse|editor-first3=Mona|title=Kumar and Clark's Clinical Medicine|date=2020|publisher=Elsevier|isbn=978-0-7020-7870-5|page=327|edition=10th|chapter-url=https://books.google.com/books?id=sl3sDwAAQBAJ&pg=PA327|language=en|chapter=16. Haematology|access-date=2024-01-29|archive-date=2024-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20240210015711/https://books.google.com/books?id=sl3sDwAAQBAJ&pg=PA327#v=onepage&q&f=false|url-status=live}}</ref><ref name="EBM2013" /> රක්තහීනතාවය ඉක්මණින් ඇති වූ විට, රෝග ලක්ෂණ අතර ව්‍යාකූලත්වය, සිහිය නැතිවීම, පිපාසය වැඩි වීම සහ ක්ලාන්ත ස්වභාවය ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="EBM2013" /> පුද්ගලයෙකු සැලකිය යුතු ලෙස සුදුමැලි වීමට නම් රක්තහීනතාවය සැලකිය යුතු මට්ටමක පැවතිය යුතුය.<ref name="EBM2013" /> මෙයට සාධක හේතුව අනුව අමතර රෝග ලක්ෂණ ඇති විය හැක.<ref name="EBM2013">{{Cite journal|vauthors=Janz TG, Johnson RL, Rubenstein SD|title=Anemia in the emergency department: evaluation and treatment|journal=Emergency Medicine Practice|volume=15|issue=11|pages=1–15; quiz 15–16|date=November 2013|pmid=24716235|url=http://www.ebmedicine.net/topics.php?paction=showTopic&topic_id=385|archive-url=https://web.archive.org/web/20161018212916/http://www.ebmedicine.net/topics.php?paction=showTopic&topic_id=385|url-status=live|archive-date=2016-10-18}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161018212916/http://www.ebmedicine.net/topics.php?paction=showTopic&topic_id=385|date=2016-10-18}}</ref> [[ලේ ගැලීම|රුධිරය අහිමි වීම]], රතු රුධිර සෛල නිෂ්පාදනය අඩුවීම සහ රතු රුධිර සෛල බිඳවැටීම වැඩි වීම නිසා රක්තහීනතාවය ඇති විය හැක.<ref name="EBM2013" /> රුධිරය අහිමි වීමට හේතු අතර තුවාල සහ ආමාශ ආන්ත්‍රික රුධිර වහනය ඇතුළත් වේ.<ref name="EBM2013" /> නිෂ්පාදනය අඩුවීමට හේතු අතර යකඩ ඌනතාවය, විටමින් B12 ඌනතාවය, [[තැලසීමියාව]] සහ ඇටමිදුළුවල පිළිකා තත්ත්ව ආදී තත්ත්ව ගණනාවක් ඇතුළත් වේ.<ref name="EBM2013" /> වැඩිවන බිඳවැටීමට හේතු අතර දෑකැති සෛල රක්තහීනතාවය, [[මැලේරියාව]] වැනි ආසාදන සහ ඇතැම් ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝග වැනි ජානමය තත්වයන් ඇතුළත් වේ.<ref name="EBM2013" /> රතු රුධිර සෛල ප්‍රමාණය සහ එක් එක් සෛලයේ ඇති හිමොග්ලොබින් ප්‍රමාණය අනුවද රක්තහීනතාවය වර්ගීකරණය කළ හැක.<ref name="EBM2013" /> සෛල කුඩා නම්, එය ක්ෂුද්‍ර සෛලික රක්තහීනතාවය ලෙස හැඳින්වේ; ඒවා විශාල නම්, එය මහාසෛලික රක්තහීනතාවය ලෙස හැඳින්වේ; ඒවා සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයේ නම්, එය සාමාන්‍යසෛලික රක්තහීනතාවය ලෙස හැඳින්වේ.<ref name="EBM2013" /> පිරිමින්ගේ රක්තහීනතාවය හඳුනා ගැනීම පදනම් වන්නේ හිමොග්ලොබින් 130 ත් 140 ග්රෑම්/ලීටර් අතර ප්‍රමාණයක් තිබීම මත ය.&nbsp; (13 සිට 14 දක්වා g/dL); කාන්තාවන් තුළ එය 120 සිට 130 ග්රෑම්/ලීටර් වඩා අඩුය.&nbsp; (12 සිට 13 දක්වා g/dL).<ref name="EBM2013" /><ref name="Smith2010">{{Cite journal|vauthors=Smith RE|title=The clinical and economic burden of anemia|journal=The American Journal of Managed Care|volume=16 Suppl Issues|pages=S59–66|date=March 2010|pmid=20297873}}</ref> ඉන්පසු හේතුව තීරණය කිරීම සඳහා වැඩිදුර පරීක්ෂණ අවශ්‍ය වේ.<ref name="EBM2013" /><ref name="Stat2019">{{Cite journal|last=Rhodes|first=Carl E.|last2=Varacallo|first2=Matthew|title=Physiology, Oxygen Transport|date=2019-03-04|pmid=30855920|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK538336/|access-date=2019-05-04|journal=|archive-date=2021-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210827215723/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK538336/|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210827215723/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK538336/|date=2021-08-27}}</ref> ගර්භනී කාන්තාවන් වැනි ඇතැම් පුද්ගල කණ්ඩායම්වල රක්තහීනතාව, වැළැක්වීම සඳහා යකඩ පෙති භාවිතා වේ.<ref name="EBM2013" /><ref>{{Cite journal|vauthors=Bhutta ZA, Das JK, Rizvi A, Gaffey MF, Walker N, Horton S, Webb P, Lartey A, Black RE|title=Evidence-based interventions for improvement of maternal and child nutrition: what can be done and at what cost?|journal=Lancet|volume=382|issue=9890|pages=452–477|date=August 2013|pmid=23746776|doi=10.1016/S0140-6736(13)60996-4}}</ref> නිශ්චිත හේතුව තීරණය නොකර ආහාර අතිරේකයක් ලෙස නිර්දේශ නොකරයි.<ref name="EBM2013" /> රුධිර පාරවිලයන භාවිතය සාමාන්‍යයෙන් පුද්ගලයෙකුගේ සංඥා සහ රෝග ලක්ෂණ මත පදනම් වේ.<ref name="EBM2013" /> රෝග ලක්ෂණ නොමැති අයට, හිමොග්ලොබින් මට්ටම 60 සිට 80 ග්රෑම්/ලීටර් දක්වා අඩු නම් මිස ඒවා නිර්දේශ නොකරයි (6 සිට 8 දක්වා g/dL).<ref name="EBM2013" /><ref name="Amir2013" /> මෙම නිර්දේශ උග්‍ර රුධිර වහනයක් ඇති සමහර පුද්ගලයින්ට ද අදාළ විය හැකිය.<ref name="EBM2013" /> දරුණු රක්තහීනතාවය ඇති අයට පමණක් රක්තාණුජනන-උත්තේජක ඖෂධ නිර්දේශ කෙරේ.<ref name="Amir2013">{{Cite journal|vauthors=Qaseem A, Humphrey LL, Fitterman N, Starkey M, Shekelle P|title=Treatment of anemia in patients with heart disease: a clinical practice guideline from the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|volume=159|issue=11|pages=770–779|date=December 2013|pmid=24297193|doi=10.7326/0003-4819-159-11-201312030-00009|doi-access=free}}</ref> රක්තහීනතාවය යනු ගෝලීය ජනගහනයෙන් තුනෙන් එකකට පමණ බලපාන වඩාත් සුලභ රුධිර ආබාධයයි.<ref name="EBM2013" /><ref name="GBD2015Pre">{{Cite journal|last=GBD 2015 Disease and Injury Incidence and Prevalence Collaborators|title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015|journal=Lancet|volume=388|issue=10053|pages=1545–1602|date=October 2016|pmid=27733282|pmc=5055577|doi=10.1016/S0140-6736(16)31678-6}}</ref> යකඩ ඌනතාවය නිසා ඇතිවන රක්තහීනතාවය බිලියන 1 කට ආසන්න පිරිසකට බලපායි.<ref name="LancetEpi2012">{{Cite journal|vauthors=Vos T|display-authors=etal|title=Years lived with disability (YLDs) for 1160 sequelae of 289 diseases and injuries 1990-2010: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010|journal=Lancet|volume=380|issue=9859|pages=2163–2196|date=December 2012|pmid=23245607|pmc=6350784|doi=10.1016/S0140-6736(12)61729-2|url=http://www.documentation.ird.fr/hor/fdi:010059240|access-date=2018-04-20|archive-date=2019-01-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20190112111243/http://www.documentation.ird.fr/hor/fdi:010059240|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190112111243/http://www.documentation.ird.fr/hor/fdi:010059240|date=2019-01-12}}</ref> 2013 දී, යකඩ ඌනතාවය හේතුවෙන් රක්තහීනතාවය හේතුවෙන් මරණ 183,000 ක් පමණ සිදුවිය (1990 දී මරණ 213,000 සිට අඩු විය).<ref>{{Cite journal|title=Global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990–2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013|journal=Lancet|volume=385|issue=9963|pages=117–171|date=January 2015|pmid=25530442|pmc=4340604|doi=10.1016/S0140-6736(14)61682-2|last=GBD 2013 Mortality Causes of Death Collaborators}}</ref> එය පිරිමින්ට වඩා කාන්තාවන් තුළ බහුලව දක්නට ලැබේ,<ref name="LancetEpi2012" /> ගර්භණී සමයේදී සහ ළමුන් සහ වැඩිහිටියන් තුළ සුලබ ය.<ref name="EBM2013" /> රක්තහීනතාවය වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර සඳහා වන වියදම් වැඩි කරන අතර වැඩ කිරීමේ හැකියාව අඩුවීම හරහා පුද්ගලයෙකුගේ ඵලදායිතාව අඩු කරයි.<ref name="Smith2010" /> මෙම නම [[Template:Lang-grc|සැකිල්ල:Lang-grc]] ''{{බස|grc-Latn|anaimia}}'' වෙතින් ව්‍යුත්පන්න වී ඇත. "ලේ නොමැතිකම" යන අර්ථය ඇති, ἀν- ''an-'', "නොවන" සහ αἷμα ''හයිමා'', "ලේ" යන අර්ථය ගෙන දෙයි.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=anaemia|url=http://dictionary.reference.com/browse/anaemia|website=Dictionary.com|access-date=7 July 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714223241/http://dictionary.reference.com/browse/anaemia|archive-date=14 July 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714223241/http://dictionary.reference.com/browse/anaemia|date=14 July 2014}}</ref> == ආශ්‍රේයයන් == <references /> [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] dejbdpmqpye83qrqv59k58d7rze7ug3 791367 791360 2026-05-23T07:33:10Z Yasasuru 23090 791367 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =රක්තහීනතාව |synonym =නීරක්තිය |image =Iron deficiency anemia blood film.jpg |image_size = |alt = |caption =[[යකඩ-ඌනතා නීරක්තිය]] සහිත පුද්ගලයකුගේ රුධිර අඳුනක්. මෙහි රුධිර සෛල කුඩා සහ ලා පැහැ වේ. |pronounce ={{IPAc-en|ə|ˈ|n|iː|m|i|ə}} |specialty =[[රක්තවේදය]] |symptoms =[[විඩාපත්භාවය]], දුර්වලභාවය, [[හුස්ම ගැනීමේ අපහසුව]], [[Presyncope|ක්ලාන්ත ස්වභාවය]]<ref name=EBM2013 /> |onset = |duration = |causes =[[රුධිර හානිය|රුධිර වහනය]], රතු රුධිර සෛල නිෂ්පාදනය අඩුවීම, රතු රුධිර සෛල විනාශ වීම වැඩිවීම<ref name=EBM2013 /> |risks = |diagnosis =[[හිමොග්ලොබීන්|රුධිර හිමොග්ලොබීන් මැනීම]]<ref name=EBM2013 /> |differential = |prevention = |treatment = |medication = |prognosis = |frequency =2.36 බිලියන / 33% (2015)<ref name=GBD2015Pre/> |deaths = }} '''රක්තහීනතාවය''' හෙවත් '''නීරක්තිය''' යනු [[ලේ|රුධිරයේ]] ඇති රතු රුධිර සෛල (RBC) හෝ [[හිමොග්ලොබින්]] ප්‍රමාණය අඩුවීම,<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=What Is Anemia? – NHLBI, NIH|url=https://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/anemia|website=www.nhlbi.nih.gov|access-date=2016-01-31|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160120200631/http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/anemia|archive-date=2016-01-20}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160120200631/http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/anemia|date=2016-01-20}}</ref><ref>{{උපන්‍යාස පොත|title=Stedman's medical Dictionary|url=https://archive.org/details/stedmansmedicald00sted_3|url-access=registration|date=2006|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|location=Philadelphia|isbn=978-0-7817-3390-8|page=Anemia|edition=28th}}</ref> හෝ රුධිරයට [[ඔක්සිජන්]] රැගෙන යාමේ හැකියාව අඩුවීමයි.<ref name="Ber2007">{{උපන්‍යාස පොත|first=Bernadette F.|last=Rodak|title=Hematology : clinical principles and applications|date=2007|publisher=Saunders|location=Philadelphia|isbn=978-1-4160-3006-5|page=220|edition=3rd|url=https://books.google.com/books?id=6sfacydDNsUC&pg=PA220|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160425061405/https://books.google.com/books?id=6sfacydDNsUC&pg=PA220|archive-date=2016-04-25}}</ref> රක්තහීනතාවය සෙමින් ඇති වන විට, කිසිදු රෝග ලක්ෂණයක් නොපෙන්වීම හෝ වෙහෙස දැනීම, දුර්වලතාවය, [[හුස්ම ගැනීමේ අපහසුව]] සහ ව්‍යායාම කිරීමේ දුර්වලභාවය වැනි අපැහැදිලි රෝග ලක්ෂණ තිබිය හැකිය.<ref name="Kumar2020">{{උපන්‍යාස පොත|last=Murphy|first=Michael F.|last2=Pasi|first2=K. John|last3=Roy|first3=Noemi|editor-last=Feather|editor-first=Adam|editor-last2=Randall|editor-first2=David|editor-last3=Waterhouse|editor-first3=Mona|title=Kumar and Clark's Clinical Medicine|date=2020|publisher=Elsevier|isbn=978-0-7020-7870-5|page=327|edition=10th|chapter-url=https://books.google.com/books?id=sl3sDwAAQBAJ&pg=PA327|language=en|chapter=16. Haematology|access-date=2024-01-29|archive-date=2024-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20240210015711/https://books.google.com/books?id=sl3sDwAAQBAJ&pg=PA327#v=onepage&q&f=false|url-status=live}}</ref><ref name="EBM2013" /> රක්තහීනතාවය ඉක්මණින් ඇති වූ විට, රෝග ලක්ෂණ අතර ව්‍යාකූලත්වය, සිහිය නැතිවීම, පිපාසය වැඩි වීම සහ ක්ලාන්ත ස්වභාවය ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="EBM2013" /> පුද්ගලයෙකු සැලකිය යුතු ලෙස සුදුමැලි වීමට නම් රක්තහීනතාවය සැලකිය යුතු මට්ටමක පැවතිය යුතුය.<ref name="EBM2013" /> මෙයට සාධක හේතුව අනුව අමතර රෝග ලක්ෂණ ඇති විය හැක.<ref name="EBM2013">{{Cite journal|vauthors=Janz TG, Johnson RL, Rubenstein SD|title=Anemia in the emergency department: evaluation and treatment|journal=Emergency Medicine Practice|volume=15|issue=11|pages=1–15; quiz 15–16|date=November 2013|pmid=24716235|url=http://www.ebmedicine.net/topics.php?paction=showTopic&topic_id=385|archive-url=https://web.archive.org/web/20161018212916/http://www.ebmedicine.net/topics.php?paction=showTopic&topic_id=385|url-status=live|archive-date=2016-10-18}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161018212916/http://www.ebmedicine.net/topics.php?paction=showTopic&topic_id=385|date=2016-10-18}}</ref> [[ලේ ගැලීම|රුධිරය අහිමි වීම]], රතු රුධිර සෛල නිෂ්පාදනය අඩුවීම සහ රතු රුධිර සෛල බිඳවැටීම වැඩි වීම නිසා රක්තහීනතාවය ඇති විය හැක.<ref name="EBM2013" /> රුධිරය අහිමි වීමට හේතු අතර තුවාල සහ ආමාශ ආන්ත්‍රික රුධිර වහනය ඇතුළත් වේ.<ref name="EBM2013" /> නිෂ්පාදනය අඩුවීමට හේතු අතර යකඩ ඌනතාවය, විටමින් B12 ඌනතාවය, [[තැලසීමියාව]] සහ ඇටමිදුළුවල පිළිකා තත්ත්ව ආදී තත්ත්ව ගණනාවක් ඇතුළත් වේ.<ref name="EBM2013" /> වැඩිවන බිඳවැටීමට හේතු අතර දෑකැති සෛල රක්තහීනතාවය, [[මැලේරියාව]] වැනි ආසාදන සහ ඇතැම් ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝග වැනි ජානමය තත්වයන් ඇතුළත් වේ.<ref name="EBM2013" /> රතු රුධිර සෛල ප්‍රමාණය සහ එක් එක් සෛලයේ ඇති හිමොග්ලොබින් ප්‍රමාණය අනුවද රක්තහීනතාවය වර්ගීකරණය කළ හැක.<ref name="EBM2013" /> සෛල කුඩා නම්, එය ක්ෂුද්‍ර සෛලික රක්තහීනතාවය ලෙස හැඳින්වේ; ඒවා විශාල නම්, එය මහාසෛලික රක්තහීනතාවය ලෙස හැඳින්වේ; ඒවා සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයේ නම්, එය සාමාන්‍යසෛලික රක්තහීනතාවය ලෙස හැඳින්වේ.<ref name="EBM2013" /> පිරිමින්ගේ රක්තහීනතාවය හඳුනා ගැනීම පදනම් වන්නේ හිමොග්ලොබින් 130 ත් 140 ග්රෑම්/ලීටර් අතර ප්‍රමාණයක් තිබීම මත ය.&nbsp; (13 සිට 14 දක්වා g/dL); කාන්තාවන් තුළ එය 120 සිට 130 ග්රෑම්/ලීටර් වඩා අඩුය.&nbsp; (12 සිට 13 දක්වා g/dL).<ref name="EBM2013" /><ref name="Smith2010">{{Cite journal|vauthors=Smith RE|title=The clinical and economic burden of anemia|journal=The American Journal of Managed Care|volume=16 Suppl Issues|pages=S59–66|date=March 2010|pmid=20297873}}</ref> ඉන්පසු හේතුව තීරණය කිරීම සඳහා වැඩිදුර පරීක්ෂණ අවශ්‍ය වේ.<ref name="EBM2013" /><ref name="Stat2019">{{Cite journal|last=Rhodes|first=Carl E.|last2=Varacallo|first2=Matthew|title=Physiology, Oxygen Transport|date=2019-03-04|pmid=30855920|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK538336/|access-date=2019-05-04|journal=|archive-date=2021-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210827215723/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK538336/|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210827215723/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK538336/|date=2021-08-27}}</ref> ගර්භනී කාන්තාවන් වැනි ඇතැම් පුද්ගල කණ්ඩායම්වල රක්තහීනතාව, වැළැක්වීම සඳහා යකඩ පෙති භාවිතා වේ.<ref name="EBM2013" /><ref>{{Cite journal|vauthors=Bhutta ZA, Das JK, Rizvi A, Gaffey MF, Walker N, Horton S, Webb P, Lartey A, Black RE|title=Evidence-based interventions for improvement of maternal and child nutrition: what can be done and at what cost?|journal=Lancet|volume=382|issue=9890|pages=452–477|date=August 2013|pmid=23746776|doi=10.1016/S0140-6736(13)60996-4}}</ref> නිශ්චිත හේතුව තීරණය නොකර ආහාර අතිරේකයක් ලෙස නිර්දේශ නොකරයි.<ref name="EBM2013" /> රුධිර පාරවිලයන භාවිතය සාමාන්‍යයෙන් පුද්ගලයෙකුගේ සංඥා සහ රෝග ලක්ෂණ මත පදනම් වේ.<ref name="EBM2013" /> රෝග ලක්ෂණ නොමැති අයට, හිමොග්ලොබින් මට්ටම 60 සිට 80 ග්රෑම්/ලීටර් දක්වා අඩු නම් මිස ඒවා නිර්දේශ නොකරයි (6 සිට 8 දක්වා g/dL).<ref name="EBM2013" /><ref name="Amir2013" /> මෙම නිර්දේශ උග්‍ර රුධිර වහනයක් ඇති සමහර පුද්ගලයින්ට ද අදාළ විය හැකිය.<ref name="EBM2013" /> දරුණු රක්තහීනතාවය ඇති අයට පමණක් රක්තාණුජනන-උත්තේජක ඖෂධ නිර්දේශ කෙරේ.<ref name="Amir2013">{{Cite journal|vauthors=Qaseem A, Humphrey LL, Fitterman N, Starkey M, Shekelle P|title=Treatment of anemia in patients with heart disease: a clinical practice guideline from the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|volume=159|issue=11|pages=770–779|date=December 2013|pmid=24297193|doi=10.7326/0003-4819-159-11-201312030-00009|doi-access=free}}</ref> රක්තහීනතාවය යනු ගෝලීය ජනගහනයෙන් තුනෙන් එකකට පමණ බලපාන වඩාත් සුලභ රුධිර ආබාධයයි.<ref name="EBM2013" /><ref name="GBD2015Pre">{{Cite journal|last=GBD 2015 Disease and Injury Incidence and Prevalence Collaborators|title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015|journal=Lancet|volume=388|issue=10053|pages=1545–1602|date=October 2016|pmid=27733282|pmc=5055577|doi=10.1016/S0140-6736(16)31678-6}}</ref> යකඩ ඌනතාවය නිසා ඇතිවන රක්තහීනතාවය බිලියන 1 කට ආසන්න පිරිසකට බලපායි.<ref name="LancetEpi2012">{{Cite journal|vauthors=Vos T|display-authors=etal|title=Years lived with disability (YLDs) for 1160 sequelae of 289 diseases and injuries 1990-2010: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010|journal=Lancet|volume=380|issue=9859|pages=2163–2196|date=December 2012|pmid=23245607|pmc=6350784|doi=10.1016/S0140-6736(12)61729-2|url=http://www.documentation.ird.fr/hor/fdi:010059240|access-date=2018-04-20|archive-date=2019-01-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20190112111243/http://www.documentation.ird.fr/hor/fdi:010059240|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190112111243/http://www.documentation.ird.fr/hor/fdi:010059240|date=2019-01-12}}</ref> 2013 දී, යකඩ ඌනතාවය හේතුවෙන් රක්තහීනතාවය හේතුවෙන් මරණ 183,000 ක් පමණ සිදුවිය (1990 දී මරණ 213,000 සිට අඩු විය).<ref>{{Cite journal|title=Global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990–2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013|journal=Lancet|volume=385|issue=9963|pages=117–171|date=January 2015|pmid=25530442|pmc=4340604|doi=10.1016/S0140-6736(14)61682-2|last=GBD 2013 Mortality Causes of Death Collaborators}}</ref> එය පිරිමින්ට වඩා කාන්තාවන් තුළ බහුලව දක්නට ලැබේ,<ref name="LancetEpi2012" /> ගර්භණී සමයේදී සහ ළමුන් සහ වැඩිහිටියන් තුළ සුලබ ය.<ref name="EBM2013" /> රක්තහීනතාවය වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර සඳහා වන වියදම් වැඩි කරන අතර වැඩ කිරීමේ හැකියාව අඩුවීම හරහා පුද්ගලයෙකුගේ ඵලදායිතාව අඩු කරයි.<ref name="Smith2010" /> මෙම නම [[Template:Lang-grc|සැකිල්ල:Lang-grc]] ''{{බස|grc-Latn|anaimia}}'' වෙතින් ව්‍යුත්පන්න වී ඇත. "ලේ නොමැතිකම" යන අර්ථය ඇති, ἀν- ''an-'', "නොවන" සහ αἷμα ''හයිමා'', "ලේ" යන අර්ථය ගෙන දෙයි.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=anaemia|url=http://dictionary.reference.com/browse/anaemia|website=Dictionary.com|access-date=7 July 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714223241/http://dictionary.reference.com/browse/anaemia|archive-date=14 July 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714223241/http://dictionary.reference.com/browse/anaemia|date=14 July 2014}}</ref> == ආශ්‍රේයයන් == <references /> {{Medical condition classification and resources | DiseasesDB = 663 | ICD11 = {{ICD11|Anaemias or other erythrocyte disorders|224336967}} | ICD10 = {{ICD10|D|50||d|50}}-{{ICD10|D|64||d|60}} | ICD9 = {{ICD9|280}}-{{ICD9|285}} | MedlinePlus = 000560 | eMedicineSubj = med | eMedicineTopic = 132 | eMedicine_mult = {{eMedicine2|emerg|808}} {{eMedicine2|emerg|734}} | MeshID = D000740 }} {{Diseases of RBCs}} {{Medicine}} {{Authority control}} [[Category:රක්තහීනතා]] [[Category:රක්තව්‍යාධිවේදය]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] f9vllk6duuc0im4fdqwgcljd91zz5kz නීරක්තිය 0 194508 791361 2026-05-23T07:28:05Z Yasasuru 23090 [[රක්තහීනතාවය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791361 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[රක්තහීනතාවය]] qw3tpvj5o0fthyxr7d884oecwrh9ixi Anemia 0 194509 791362 2026-05-23T07:28:24Z Yasasuru 23090 [[රක්තහීනතාවය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791362 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[රක්තහීනතාවය]] qw3tpvj5o0fthyxr7d884oecwrh9ixi Anaemia 0 194510 791363 2026-05-23T07:28:38Z Yasasuru 23090 [[රක්තහීනතාවය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791363 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[රක්තහීනතාවය]] qw3tpvj5o0fthyxr7d884oecwrh9ixi රුධිර හානිය 0 194511 791365 2026-05-23T07:29:10Z Yasasuru 23090 [[ලේ ගැලීම]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791365 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[ලේ ගැලීම]] o5eqie5kr089407wbxsoaymy7epm0y3 පරිශීලක සාකච්ඡාව:Shamal manojan 3 194512 791368 2026-05-23T07:34:04Z ~2026-30699-15 79104 /* hi */ නව ඡේදය 791368 wikitext text/x-wiki == hi == bg [[විශේෂ:දායකත්ව/&#126;2026-30699-15|&#126;2026-30699-15]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:&#126;2026-30699-15|talk]]) 07:34, 23 මැයි 2026 (යූටීසී) suydssefb3dzfkwmk0pjr12z055hkrm රක්තහීනතාව 0 194513 791370 2026-05-23T07:36:07Z Yasasuru 23090 [[රක්තහීනතාවය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791370 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[රක්තහීනතාවය]] qw3tpvj5o0fthyxr7d884oecwrh9ixi ශීතාද රෝගය 0 194514 791374 2026-05-23T08:10:56Z CeylonChingu 44932 Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1457243|Scurvy]] to:si #mdwikicx 791374 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =ශීතාද රෝගය |synonym =මෝලර්ගේ රෝගය, චීඩ්ල්ගේ රෝගය, ස්කර්විය, ශීතාදය<ref name=GARD2016/> බාර්ලෝගේ රෝගය, හයිපොස්කෝර්බේමියාව,<ref name=GARD2016/> විටමින් C ඌනතාවය |image =Scorbutic gums.jpg |image_size = |alt = |caption =ස්කර්වික විදුරුමස්, ශීතාද (ස්කර්වි) රෝගයේ රෝග ලක්ෂණයකි. දත් අතර ත්‍රිකෝණාකාර හැඩැති ප්‍රදේශයේ විදුරුමස් වල රතු පැහැයක් පෙන්නුම් කරයි. |pronounce = |specialty =[[අන්තරාසර්ග විද්‍යාව]] |symptoms =දුර්වලතාවය, වෙහෙස දැනීම, හිසකෙස් වල වෙනස්කම්, අත් සහ පාදවල වේදනාව, විදුරුමස් රෝග, පහසුවෙන් ලේ ගැලීම<ref name=GARD2016/><ref name=Ag2015/> |onset = |duration = |causes =[[විටමින් C]] ඌනතාවය<ref name=GARD2016/> |risks =මානසික ආබාධ, අසාමාන්‍ය ආහාර පුරුදු, මත්පැන්, තනිව ජීවත් වන මහලු අය, බඩවැල්වල අවශෝෂණය අඩාල වීම, කාන්දු පෙරීම<ref name=Ag2015/> |diagnosis =රෝග ලක්ෂණ මත පදනම්ව<ref name=Ag2015/> |differential = |prevention = |treatment =විටමින් C අතිරේක<ref name=GARD2016/> |medication = |prognosis = |frequency =කලාතුරකින්<ref name=Ag2015/> |deaths = }} '''ශීතාද රෝගය''' නැතහොත් ස්කර්වි යනු [[විටමින් C]] (ඇස්කෝර්බික් අම්ලය) නොමැතිකම නිසා ඇතිවන [[රෝග|රෝගයකි]].<ref name="GARD2016">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Scurvy|url=https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/10406/scurvy|website=GARD|access-date=26 September 2016|date=1 September 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170126020402/https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/10406/scurvy|archive-date=26 January 2017}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/10406/scurvy "Scurvy"]. ''GARD''. 1 September 2016. [https://web.archive.org/web/20170126020402/https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/10406/scurvy Archived] from the original on 26 January 2017<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">26 September</span> 2016</span>.</cite></ref> මෙම ඌනතාවයේ මුල් රෝග ලක්ෂණ ලෙස ශාරීරික දුර්වලතාවය, වෙහෙස දැනීම සහ අත් සහ පාදවල වේදනාව ඇති වේ.<ref name="GARD2016" /><ref name="Ag2015">{{Cite journal|last=Agarwal|first=A|last2=Shaharyar|first2=A|last3=Kumar|first3=A|last4=Bhat|first4=MS|last5=Mishra|first5=M|title=Scurvy in pediatric age group - A disease often forgotten?|journal=Journal of Clinical Orthopaedics and Trauma|date=June 2015|volume=6|issue=2|pages=101–7|pmid=25983516|doi=10.1016/j.jcot.2014.12.003|pmc=4411344}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFAgarwalShaharyarKumarBhat2015">Agarwal, A; Shaharyar, A; Kumar, A; Bhat, MS; Mishra, M (June 2015). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4411344 "Scurvy in pediatric age group - A disease often forgotten?"]. ''Journal of Clinical Orthopaedics and Trauma''. '''6''' (2): <span class="nowrap">101–</span>7. [[Digital object identifier|doi]]:[https://doi.org/10.1016%2Fj.jcot.2014.12.003 10.1016/j.jcot.2014.12.003]. [[පබ්මෙඩ් සෙන්ට්‍රල්|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4411344 4411344]</span>. [[පබ්මෙඩ්|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25983516 25983516].</cite></ref> ප්‍රතිකාර නොකළහොත් [[රක්තහීනතාවය|රතු රුධිර සෛල අඩුවීම]], විදුරුමස් රෝග, හිසකෙස් වල වෙනස්කම් සහ සමෙන් ලේ ගැලීම සිදුවිය හැක.<ref name="GARD2016" /><ref>{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Vitamin C|url=https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminC-HealthProfessional/|website=Office of Dietary Supplements|access-date=18 July 2017|language=en|date=11 February 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170730052126/https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminC-HealthProfessional/|archive-date=30 July 2017}}</ref> ශීතාද රෝගය උත්සන්න වන විට තුවාල සුවවීම දුර්වල වීම, පෞරුෂ වෙනස්කම් සහ අවසානයේ ආසාදනයකින් හෝ ලේ ගැලීමකින් මරණයට පත්වීම සිදු විය හැකිය.<ref name="Ag2015" /> ආහාර වේලෙහි විටමින් C ස්වල්පයක් හෝ සම්පූර්ණයෙන්ම නොමැති නම් අවම වශයෙන් මාසයක් ගත වන විට රෝග ලක්ෂණ ඇති වීම ආරම්භ වේ.<ref name="GARD2016" /><ref name="Ag2015" /> වර්තමානයේ, මෙම රෝගය බහුලව දක්නට ලැබෙන්නේ [[මානසික ‍අක්‍රමතා|මානසික ආබාධ]], අසාමාන්‍ය ආහාර පුරුදු, මත්පැන් වලට ඇබ්බැහි වූවන් සහ තනිව ජීවත් වන වැඩිහිටි පුද්ගලයින් තුළ ය.<ref name="Ag2015" /> අනෙකුත් අවදානම් සාධක අතරට බඩවැල් අවශෝෂණ දුර්වලතාවය සහ කාන්දු පෙරීම ඇතුළත් වේ.<ref name="Ag2015" /> බොහෝ සතුන් තමන්ගේම විටමින් C නිපදවුවද, මිනිසුන් සහ තවත් සතුන් කිහිප දෙනෙකු එසේ නොකරයි.<ref name="Ag2015" /> කොලජන් ගොඩනැගීමට විටමින් C අවශ්‍ය වේ.<ref name="Ag2015" /> රෝග විනිශ්චය සාමාන්‍යයෙන් භෞතික සංඥා, [[එක්ස් කිරණ]] සහ ප්‍රතිකාරයෙන් පසු දියුණුව සළකා බැලීම මත පදනම් වේ.<ref name="Ag2015" /> ප්‍රතිකාරය වන්නේ මුඛයෙන් ගන්නා විටමින් C අතිරේකයන්ය.<ref name="GARD2016" /> ප්‍රතිකාර වලින් පසු යහපත් ප්‍රතිඵල බොහෝ විට දින කිහිපයකින් පෙන්වීම ආරම්භ වන අතර සති කිහිපයකින් සම්පූර්ණ සුවය ලබයි.<ref name="Ag2015" /> [[විටමින් C|ආහාර වේලෙහි විටමින් C]] ප්‍රභවයන් අතර සිට්‍රස් (පැඟිරි) අඩංගු පලතුරු සහ රතු ගම්මිරිස්, බ්‍රොකොලි සහ අර්තාපල් වැනි එළවළු ගණනාවක් ඇතුළත් වේ.<ref name="Ag2015" /> ආහාර පිසීමේදී බොහෝ විට ආහාරවල විටමින් C අඩු වේ.<ref name="Ag2015" /> ශීතාද රෝගය වර්තමානයේ දුර්ලභයි.<ref name="Ag2015" /> [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල]] [[මන්ද පෝෂණය|මන්දපෝෂණය]] හා සම්බන්ධ වී මෙම රෝගය බොහෝ විට ඇති වේ.<ref name="Ag2015" /> සරණාගතයින් මෙම රෝගය වැළඳීමේ අනුපාතය සියයට 5 සිට 45 දක්වා බව වාර්තා වේ.<ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Renzaho|first=Andre M. N.|title=Globalisation, Migration and Health: Challenges and Opportunities|date=2016|publisher=World Scientific|isbn=978-1-78326-889-4|page=94|url=https://books.google.com/books?id=GrHACwAAQBAJ&pg=PA94|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170908182320/https://books.google.com/books?id=GrHACwAAQBAJ&pg=PA94|archive-date=8 September 2017}}</ref> ශීතාද රෝගය [[පුරාතන මිසරය|පුරාණ ඊජිප්තුවේ]] කාලයේ සිටම විස්තර කර ඇත.<ref name="Ag2015" /> එය දිගු දුර මුහුදු ගමන් සඳහා සීමාකාරී සාධකයක් වූ අතර, බොහෝ විට විශාල පිරිසක් මිය ගියේය.<ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Toler|first=Pamela D.|title=Mankind: The Story of All of Us|date=2012|publisher=Running Press|isbn=978-0762447176|page=296|url=https://books.google.com/books?id=aQfhYL_MT54C&pg=PA296|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170908182325/https://books.google.com/books?id=aQfhYL_MT54C&pg=PA296|archive-date=8 September 2017}}</ref> රුවල් නැව් යුගයේදී, නාවිකයින්ගෙන් සියයට 50 ක් දෙන ලද ගමනකදී ශීතාද රෝගයෙන් මිය යනු ඇතැයි උපකල්පනය කරන ලදී. 1753 දී පැඟිරි අඩංගු පලතුරු යොදාගෙන ශීතාද රෝගයට සාර්ථකව ප්‍රතිකාර කළ හැකි බව ඔප්පු කිරීමේ ගෞරවය [[බ්‍රිතාන්‍ය රාජකීය නාවික හමුදාව|බ්‍රිතාන්‍ය රාජකීය නාවික හමුදාවේ]] [[ස්කොට් ජනයා|ස්කොට්ලන්ත]] ශල්‍ය වෛද්‍ය ජේම්ස් ලින්ඩ්ට හිමි වේ.<ref name="Hel2012" /> කෙසේ වෙතත්, ගිල්බට් බ්ලේන් වැනි සෞඛ්‍ය ප්‍රතිසංස්කරණවාදීන් නාවිකයින්ට නිතිපතා ලෙමන් යුෂ ලබා දෙන ලෙස ඉල්ලා [[බ්‍රිතාන්‍ය රාජකීය නාවික හමුදාව|රාජකීය නාවික හමුදාව]] පෙළඹවීමට 1795 වසර දක්වා කල් ගත විය.<ref name="Distillations" /><ref name="Hel2012">{{උපන්‍යාස වෙබ්|url=http://www.mv.helsinki.fi/home/hemila/history/|title=A Brief History of Vitamin C and its Deficiency, Scurvy|first=Harri|last=Hemilä|date=29 May 2012|access-date=25 May 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140709061426/http://www.mv.helsinki.fi/home/hemila/history/|archive-date=9 July 2014}}</ref> == මූලාශ්‍ර == <references /> [[Category:රෝග]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] n6safrczxixrnca9vhg6szswu54hgop හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි 0 194515 791375 2026-05-23T08:13:26Z Yasasuru 23090 Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1478596|Helicobacter pylori]] to:si #mdwikicx 791375 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =''හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි'' <br>''Helicobacter pylori'' infection |synonym =''H. pylori'' ආසාදනය, ''Campylobacter pylori'' |image =Immunohistochemical detection of Helicobacter pylori histopathology.jpg |image_size = |alt = |caption =[[ප්‍රතිශක්ති-පටක-රසායන විද්‍යාව|ප්‍රතිශක්ති-පටක-රසායනික]] මඟින් වර්ණ ගැන්වූ ''H.&nbsp;pylori'' (දුඹුරු), [[ආමාශ බයොප්සි]]යකි |pronounce ={{IPAc-en|ˈ|h|ɛ|l|ɪ|k|oʊ|ˌ|b|æ|k|t|ər|_|p|aɪ|ˈ|l|ɔər|aɪ|,_|p|ɪ|-|,_|-|r|i}}<ref>{{MerriamWebsterDictionary|Helicobacter}}, {{MerriamWebsterDictionary|pylori}}.</ref><ref>{{Dictionary.com|pylori}}</ref> |specialty =[[ආසාදක රෝග (වෛද්‍ය විශේෂඥතාව)|ආසාදක රෝග]], [[අමාශයාන්ත්‍රික වේදය]] |symptoms =[[උදර වේදනාව]], [[ඔක්කාරය]], [[පපුවේ දැවිල්ල]]<ref name=Stat2022/> |onset = |duration = |causes =''Helicobacter pylori'', ව්‍යාප්ත වන්නේ [[මල මෞඛ මාර්ගය|මල-මෞඛ]] හෝ මෞඛ–මෞඛ මාර්ගයෙනි<ref name=Yellow2020/> |risks = |diagnosis =[[යූරියා ශ්වසන පරීක්ෂණය]], [[මල ප්‍රතිදේහජනක පරීක්ෂාව]], [[ශීඝ්‍ර යූරියේස් පරීක්ෂණය]], [[පටක බයොප්සි]]<ref name=Yellow2020/> |differential =[[සීලියැක් රෝගය]], [[ක්‍රෝන්ගේ රෝගය]], [[ස්ටෙරොයිඩමය-නොවන ප්‍රති ප්‍රදාහක ඖෂධ|NSAID]] භාවිතය, [[ලැක්ටෝස් අමර්ෂය]]<ref name=Stat2022/> |prevention = |treatment = |medication =[[ප්‍රෝටෝන-පම්ප නිෂේධක]], [[ක්ලැරිත්‍රොමයිසින්]], [[ඇමොක්සිසිලින්]], [[බිස්මත් සබ්සැලිසිලේට්]], [[මෙට්‍රොනිඩසෝල්]]<ref name=UBC2023/><ref name=Yellow2020/> |prognosis = |frequency =60% (2015)<ref name=Hoo2017>{{cite journal | vauthors = Hooi JK, Lai WY, Ng WK, Suen MM, Underwood FE, Tanyingoh D, Malfertheiner P, Graham DY, Wong VW, Wu JC, Chan FK, Sung JJ, Kaplan GG, Ng SC | display-authors = 6 | title = Global Prevalence of Helicobacter pylori Infection: Systematic Review and Meta-Analysis | journal = Gastroenterology | volume = 153 | issue = 2 | pages = 420–429 | date = August 2017 | pmid = 28456631 | doi = 10.1053/j.gastro.2017.04.022 | doi-access = free }}</ref> |deaths = }} '''''හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි'' ආසාදනය''' යනු සාමාන්‍යයෙන් [[ආමාශය|ආමාශයේ]] ඇතිවන ''හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි'' බැක්ටීරියාව මගින් සිදුවන ආසාදනයකි.<ref name="Stat2022">{{Cite journal|last=Parikh|first=NS|last2=Ahlawat|first2=R|title=Helicobacter Pylori|date=January 2022|pmid=30480966|journal=StatPearls}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFParikhAhlawat2022">Parikh, NS; Ahlawat, R (January 2022). </cite></ref> සාමාන්‍යයෙන් රෝග ලක්ෂණ නොමැත; නමුත් එය 25% ක් තුළ ආමාශයික ප්‍රදාහය (ආමාශයේ දැවිල්ල) හෝ 10% ක් තුළ ආමාශයේ වණ ඇති කළ හැකිය.<ref name="Yellow2020">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Helicobacter pylori - Chapter 4 - 2020 Yellow Book {{!}} Travelers' Health {{!}} CDC|url=https://wwwnc.cdc.gov/travel/yellowbook/2020/travel-related-infectious-diseases/helicobacter-pylori|website=wwwnc.cdc.gov|access-date=23 February 2022|archive-date=20 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220120095133/http://wwwnc.cdc.gov/travel/yellowbook/2020/travel-related-infectious-diseases/helicobacter-pylori|url-status=live}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://wwwnc.cdc.gov/travel/yellowbook/2020/travel-related-infectious-diseases/helicobacter-pylori "Helicobacter pylori - Chapter 4 - 2020 Yellow Book | Travelers' Health | CDC"]. </cite></ref><ref name="UBC2023">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Management of Helicobacter pylori in 2023: who should be tested, treated, and how {{!}} This Changed My Practice|url=https://thischangedmypractice.com/management-of-helicobacter-pylori/|website=thischangedmypractice.com|access-date=24 September 2023|archive-date=20 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231020042714/https://thischangedmypractice.com/management-of-helicobacter-pylori/|url-status=live}}</ref> රෝග ලක්ෂණ අතර උදර වේදනාව, ඔක්කාරය සහ පපුවේ දැවිල්ල ඇති විය හැක.<ref name="Stat2022" /> මෙම ආසාදනය ක්ෂීණ ආමාශයික ප්‍රදාහය, ආමාශයික පිළිකා සහ ශ්ලේෂ්මල ආශ්‍රිත-ලිම්ෆොයිඩ් වර්ගයේ (MALT) [[ලිම්ෆෝමාව|ලිම්ෆෝමා]] සමඟ ද සම්බන්ධ වේ.<ref name="Yellow2020" /><ref name="Stat2022" /> එය බොහෝ දුරට මල-මුඛ මාර්ගයෙන් සහ සමහර විට මුඛ-මුඛ මාර්ගයෙන් පැතිරෙන බව විශ්වාස කෙරේ.<ref name="Yellow2020" /> අවදානම් සාධක අතරට රෝගය බහුලව පවතින ප්‍රදේශයක ජීවත් වීම සහ [[දිළිඳුබව|දරිද්‍රතාවය]] ඇතුළත් වේ.<ref name="Yellow2020" /><ref name="Stat2022" /> ''හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි'' යනු ග්‍රෑම්-වර්ණ නොගැන්වෙන, ක්ෂුද්‍ර වායුකාමී, වක්‍ර දණ්ඩාකාර බැක්ටීරියාවකි.<ref name="Yellow2020" /> රෝග විනිශ්චය යනු යූරියා හුස්ම පරීක්ෂාව, මල ප්‍රතිදේහජනක විශ්ලේෂණය, වේගවත් යූරියේස් පරීක්ෂණය හෝ පටක බයොප්සි පරීක්ෂණ මගිනි.<ref name="Yellow2020" /> මස්තුවේදය (serology) මගින් වත්මන් හෝ අතීත ආසාදනයක් පෙන්නුම් කළ හැකිය.<ref name="Yellow2020" /> රෝග ලක්ෂණ නොමැති අවස්ථාවන්ට නිශ්චිත ප්‍රතිකාර අවශ්‍ය නොවේ.<ref name="Yellow2020" /> එසේ නොමැතිනම් ප්‍රෝටෝන පොම්ප නිෂේධකයක් (PPI), ඇමොක්සිසිලින්, [[මෙට්‍රොනිඩසෝල්]] සහ ක්ලැරිත්‍රොමයිසින් සංයෝගයක් භාවිතා කළ හැකිය.<ref name="UBC2023" /> අනෙකුත් විකල්ප අතර PPI, බිස්මත් සබ්සැලිසිලේට්, [[මෙට්‍රොනිඩසෝල්]] සහ ටෙට්‍රාසයික්ලින් ඇතුළත් වේ.<ref name="Yellow2020" /> ප්‍රතිකාර සාමාන්‍යයෙන් දින 14 ක් පමණ ලබාදෙනු ලබයි.<ref name="Yellow2020" /> 2015 වන විට H. pylori එන්නතක් පිළිබඳ පර්‍යේෂණ වෙමින් පැවතිණ.<ref name="Stat2022" /> 2015 දී ලෝක ජනගහනයෙන් 60% ක් ආසාදනය වී ඇති බවට ඇස්තමේන්තු කර ඇති අතර, මෙය [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල]] බහුලව දක්නට ලැබේ.<ref name="Yellow2020" /> ආරම්භය බොහෝ විට ළමා කාලයේ දී සිදු වේ.<ref name="Stat2022" /> එක්සත් ජනපදයේ අවුරුදු 10 ට අඩු ළමුන්ගෙන් 5% ක් පමණ මෙම රෝගයට ගොදුරු වේ.<ref name="Stat2022" /> මෑත දශක කිහිපය තුළ, බොහෝ රටවල අනුපාත පහත වැටී ඇත.<ref name="Min2017">{{Cite journal|vauthors=Minalyan A, Gabrielyan L, Scott D, Jacobs J, Pisegna JR|title=The Gastric and Intestinal Microbiome: Role of Proton Pump Inhibitors|journal=Current Gastroenterology Reports|volume=19|issue=8|pages=42|date=August 2017|pmid=28733944|pmc=5621514|doi=10.1007/s11894-017-0577-6}}</ref> මෙම බැක්ටීරියාව ප්‍රථම වරට හඳුනාගනු ලැබුවේ 1982 දී ඕස්ට්‍රේලියානු වෛද්‍යවරුන් වන බැරී මාෂල් සහ රොබින් වොරන් විසිනි.<ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Rees|first=Alan M.|title=Consumer Health USA|date=1997|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-1-57356-068-9|page=194|url=https://www.google.ca/books/edition/Consumer_Health_USA/CQ9DCcytJFwC?hl=en&gbpv=1&dq=&pg=PA194|language=en|access-date=2022-02-23|archive-date=2022-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20220223203943/https://www.google.ca/books/edition/Consumer_Health_USA/CQ9DCcytJFwC?hl=en&gbpv=1&dq=&pg=PA194|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite journal|vauthors=Warren JR, Marshall B|title=Unidentified curved bacilli on gastric epithelium in active chronic gastritis|journal=Lancet|volume=1|issue=8336|pages=1273–5|date=June 1983|pmid=6134060|doi=10.1016/S0140-6736(83)92719-8}}</ref> == ආශ්‍රේයයන් == <references /> [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] r0riajajkd9i2rgugx3bzv6bdf3w95r 791382 791375 2026-05-23T08:19:32Z Yasasuru 23090 /* ආශ්‍රේයයන් */ 791382 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =''හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි'' <br>''Helicobacter pylori'' infection |synonym =''H. pylori'' ආසාදනය, ''Campylobacter pylori'' |image =Immunohistochemical detection of Helicobacter pylori histopathology.jpg |image_size = |alt = |caption =[[ප්‍රතිශක්ති-පටක-රසායන විද්‍යාව|ප්‍රතිශක්ති-පටක-රසායනික]] මඟින් වර්ණ ගැන්වූ ''H.&nbsp;pylori'' (දුඹුරු), [[ආමාශ බයොප්සි]]යකි |pronounce ={{IPAc-en|ˈ|h|ɛ|l|ɪ|k|oʊ|ˌ|b|æ|k|t|ər|_|p|aɪ|ˈ|l|ɔər|aɪ|,_|p|ɪ|-|,_|-|r|i}}<ref>{{MerriamWebsterDictionary|Helicobacter}}, {{MerriamWebsterDictionary|pylori}}.</ref><ref>{{Dictionary.com|pylori}}</ref> |specialty =[[ආසාදක රෝග (වෛද්‍ය විශේෂඥතාව)|ආසාදක රෝග]], [[අමාශයාන්ත්‍රික වේදය]] |symptoms =[[උදර වේදනාව]], [[ඔක්කාරය]], [[පපුවේ දැවිල්ල]]<ref name=Stat2022/> |onset = |duration = |causes =''Helicobacter pylori'', ව්‍යාප්ත වන්නේ [[මල මෞඛ මාර්ගය|මල-මෞඛ]] හෝ මෞඛ–මෞඛ මාර්ගයෙනි<ref name=Yellow2020/> |risks = |diagnosis =[[යූරියා ශ්වසන පරීක්ෂණය]], [[මල ප්‍රතිදේහජනක පරීක්ෂාව]], [[ශීඝ්‍ර යූරියේස් පරීක්ෂණය]], [[පටක බයොප්සි]]<ref name=Yellow2020/> |differential =[[සීලියැක් රෝගය]], [[ක්‍රෝන්ගේ රෝගය]], [[ස්ටෙරොයිඩමය-නොවන ප්‍රති ප්‍රදාහක ඖෂධ|NSAID]] භාවිතය, [[ලැක්ටෝස් අමර්ෂය]]<ref name=Stat2022/> |prevention = |treatment = |medication =[[ප්‍රෝටෝන-පම්ප නිෂේධක]], [[ක්ලැරිත්‍රොමයිසින්]], [[ඇමොක්සිසිලින්]], [[බිස්මත් සබ්සැලිසිලේට්]], [[මෙට්‍රොනිඩසෝල්]]<ref name=UBC2023/><ref name=Yellow2020/> |prognosis = |frequency =60% (2015)<ref name=Hoo2017>{{cite journal | vauthors = Hooi JK, Lai WY, Ng WK, Suen MM, Underwood FE, Tanyingoh D, Malfertheiner P, Graham DY, Wong VW, Wu JC, Chan FK, Sung JJ, Kaplan GG, Ng SC | display-authors = 6 | title = Global Prevalence of Helicobacter pylori Infection: Systematic Review and Meta-Analysis | journal = Gastroenterology | volume = 153 | issue = 2 | pages = 420–429 | date = August 2017 | pmid = 28456631 | doi = 10.1053/j.gastro.2017.04.022 | doi-access = free }}</ref> |deaths = }} '''''හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි'' ආසාදනය''' යනු සාමාන්‍යයෙන් [[ආමාශය|ආමාශයේ]] ඇතිවන ''හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි'' බැක්ටීරියාව මගින් සිදුවන ආසාදනයකි.<ref name="Stat2022">{{Cite journal|last=Parikh|first=NS|last2=Ahlawat|first2=R|title=Helicobacter Pylori|date=January 2022|pmid=30480966|journal=StatPearls}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFParikhAhlawat2022">Parikh, NS; Ahlawat, R (January 2022). </cite></ref> සාමාන්‍යයෙන් රෝග ලක්ෂණ නොමැත; නමුත් එය 25% ක් තුළ ආමාශයික ප්‍රදාහය (ආමාශයේ දැවිල්ල) හෝ 10% ක් තුළ ආමාශයේ වණ ඇති කළ හැකිය.<ref name="Yellow2020">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Helicobacter pylori - Chapter 4 - 2020 Yellow Book {{!}} Travelers' Health {{!}} CDC|url=https://wwwnc.cdc.gov/travel/yellowbook/2020/travel-related-infectious-diseases/helicobacter-pylori|website=wwwnc.cdc.gov|access-date=23 February 2022|archive-date=20 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220120095133/http://wwwnc.cdc.gov/travel/yellowbook/2020/travel-related-infectious-diseases/helicobacter-pylori|url-status=live}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://wwwnc.cdc.gov/travel/yellowbook/2020/travel-related-infectious-diseases/helicobacter-pylori "Helicobacter pylori - Chapter 4 - 2020 Yellow Book | Travelers' Health | CDC"]. </cite></ref><ref name="UBC2023">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Management of Helicobacter pylori in 2023: who should be tested, treated, and how {{!}} This Changed My Practice|url=https://thischangedmypractice.com/management-of-helicobacter-pylori/|website=thischangedmypractice.com|access-date=24 September 2023|archive-date=20 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231020042714/https://thischangedmypractice.com/management-of-helicobacter-pylori/|url-status=live}}</ref> රෝග ලක්ෂණ අතර උදර වේදනාව, ඔක්කාරය සහ පපුවේ දැවිල්ල ඇති විය හැක.<ref name="Stat2022" /> මෙම ආසාදනය ක්ෂීණ ආමාශයික ප්‍රදාහය, ආමාශයික පිළිකා සහ ශ්ලේෂ්මල ආශ්‍රිත-ලිම්ෆොයිඩ් වර්ගයේ (MALT) [[ලිම්ෆෝමාව|ලිම්ෆෝමා]] සමඟ ද සම්බන්ධ වේ.<ref name="Yellow2020" /><ref name="Stat2022" /> එය බොහෝ දුරට මල-මුඛ මාර්ගයෙන් සහ සමහර විට මුඛ-මුඛ මාර්ගයෙන් පැතිරෙන බව විශ්වාස කෙරේ.<ref name="Yellow2020" /> අවදානම් සාධක අතරට රෝගය බහුලව පවතින ප්‍රදේශයක ජීවත් වීම සහ [[දිළිඳුබව|දරිද්‍රතාවය]] ඇතුළත් වේ.<ref name="Yellow2020" /><ref name="Stat2022" /> ''හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි'' යනු ග්‍රෑම්-වර්ණ නොගැන්වෙන, ක්ෂුද්‍ර වායුකාමී, වක්‍ර දණ්ඩාකාර බැක්ටීරියාවකි.<ref name="Yellow2020" /> රෝග විනිශ්චය යනු යූරියා හුස්ම පරීක්ෂාව, මල ප්‍රතිදේහජනක විශ්ලේෂණය, වේගවත් යූරියේස් පරීක්ෂණය හෝ පටක බයොප්සි පරීක්ෂණ මගිනි.<ref name="Yellow2020" /> මස්තුවේදය (serology) මගින් වත්මන් හෝ අතීත ආසාදනයක් පෙන්නුම් කළ හැකිය.<ref name="Yellow2020" /> රෝග ලක්ෂණ නොමැති අවස්ථාවන්ට නිශ්චිත ප්‍රතිකාර අවශ්‍ය නොවේ.<ref name="Yellow2020" /> එසේ නොමැතිනම් ප්‍රෝටෝන පොම්ප නිෂේධකයක් (PPI), ඇමොක්සිසිලින්, [[මෙට්‍රොනිඩසෝල්]] සහ ක්ලැරිත්‍රොමයිසින් සංයෝගයක් භාවිතා කළ හැකිය.<ref name="UBC2023" /> අනෙකුත් විකල්ප අතර PPI, බිස්මත් සබ්සැලිසිලේට්, [[මෙට්‍රොනිඩසෝල්]] සහ ටෙට්‍රාසයික්ලින් ඇතුළත් වේ.<ref name="Yellow2020" /> ප්‍රතිකාර සාමාන්‍යයෙන් දින 14 ක් පමණ ලබාදෙනු ලබයි.<ref name="Yellow2020" /> 2015 වන විට H. pylori එන්නතක් පිළිබඳ පර්‍යේෂණ වෙමින් පැවතිණ.<ref name="Stat2022" /> 2015 දී ලෝක ජනගහනයෙන් 60% ක් ආසාදනය වී ඇති බවට ඇස්තමේන්තු කර ඇති අතර, මෙය [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල]] බහුලව දක්නට ලැබේ.<ref name="Yellow2020" /> ආරම්භය බොහෝ විට ළමා කාලයේ දී සිදු වේ.<ref name="Stat2022" /> එක්සත් ජනපදයේ අවුරුදු 10 ට අඩු ළමුන්ගෙන් 5% ක් පමණ මෙම රෝගයට ගොදුරු වේ.<ref name="Stat2022" /> මෑත දශක කිහිපය තුළ, බොහෝ රටවල අනුපාත පහත වැටී ඇත.<ref name="Min2017">{{Cite journal|vauthors=Minalyan A, Gabrielyan L, Scott D, Jacobs J, Pisegna JR|title=The Gastric and Intestinal Microbiome: Role of Proton Pump Inhibitors|journal=Current Gastroenterology Reports|volume=19|issue=8|pages=42|date=August 2017|pmid=28733944|pmc=5621514|doi=10.1007/s11894-017-0577-6}}</ref> මෙම බැක්ටීරියාව ප්‍රථම වරට හඳුනාගනු ලැබුවේ 1982 දී ඕස්ට්‍රේලියානු වෛද්‍යවරුන් වන බැරී මාෂල් සහ රොබින් වොරන් විසිනි.<ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Rees|first=Alan M.|title=Consumer Health USA|date=1997|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-1-57356-068-9|page=194|url=https://www.google.ca/books/edition/Consumer_Health_USA/CQ9DCcytJFwC?hl=en&gbpv=1&dq=&pg=PA194|language=en|access-date=2022-02-23|archive-date=2022-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20220223203943/https://www.google.ca/books/edition/Consumer_Health_USA/CQ9DCcytJFwC?hl=en&gbpv=1&dq=&pg=PA194|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite journal|vauthors=Warren JR, Marshall B|title=Unidentified curved bacilli on gastric epithelium in active chronic gastritis|journal=Lancet|volume=1|issue=8336|pages=1273–5|date=June 1983|pmid=6134060|doi=10.1016/S0140-6736(83)92719-8}}</ref> == ආශ්‍රේයයන් == {{reflist}} {{Medical resources | DiseasesDB = 5702 | ICD11 = {{ICD11|XN3DY}}, {{ICD11|DA42.1}}, {{ICD11|DA51.0}}, {{ICD11|DA60.1}}, {{ICD11|DA60.2}}, {{ICD11|DA62.1}}, {{ICD11|DA63.1}}, {{ICD11|DA63.2}} | ICD10 = {{ICD10|B98.0}} | ICD9 = {{ICD9|041.86}} | ICDO = | OMIM =600263 | MedlinePlus = 000229 | eMedicineSubj = med | eMedicineTopic = 962 | eMedicine_mult = | MeshID = D016481 | Scholia = Q180556 }} {{Gram-negative bacterial diseases}} {{Taxonbar|from=Q180556}} {{Authority control}} [[Category:හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි| ]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] g97op6do2lwwymqlncaxh8whgsv80zj 791385 791382 2026-05-23T08:24:38Z Yasasuru 23090 791385 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =''හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි'' ආසාදනය<br>''Helicobacter pylori'' infection |synonym =''H. pylori'' ආසාදනය, ''Campylobacter pylori'' |image =Immunohistochemical detection of Helicobacter pylori histopathology.jpg |image_size = |alt = |caption =[[ප්‍රතිශක්ති-පටක-රසායන විද්‍යාව|ප්‍රතිශක්ති-පටක-රසායනික]] මඟින් වර්ණ ගැන්වූ ''H.&nbsp;pylori'' (දුඹුරු), [[ආමාශ බයොප්සි]]යකි |pronounce ={{IPAc-en|ˈ|h|ɛ|l|ɪ|k|oʊ|ˌ|b|æ|k|t|ər|_|p|aɪ|ˈ|l|ɔər|aɪ|,_|p|ɪ|-|,_|-|r|i}}<ref>{{MerriamWebsterDictionary|Helicobacter}}, {{MerriamWebsterDictionary|pylori}}.</ref><ref>{{Dictionary.com|pylori}}</ref> |specialty =[[ආසාදක රෝග (වෛද්‍ය විශේෂඥතාව)|ආසාදක රෝග]], [[අමාශයාන්ත්‍රික වේදය]] |symptoms =[[උදර වේදනාව]], [[ඔක්කාරය]], [[පපුවේ දැවිල්ල]]<ref name=Stat2022/> |onset = |duration = |causes =''Helicobacter pylori'', ව්‍යාප්ත වන්නේ [[මල මෞඛ මාර්ගය|මල-මෞඛ]] හෝ මෞඛ–මෞඛ මාර්ගයෙනි<ref name=Yellow2020/> |risks = |diagnosis =[[යූරියා ශ්වසන පරීක්ෂණය]], [[මල ප්‍රතිදේහජනක පරීක්ෂාව]], [[ශීඝ්‍ර යූරියේස් පරීක්ෂණය]], [[පටක බයොප්සි]]<ref name=Yellow2020/> |differential =[[සීලියැක් රෝගය]], [[ක්‍රෝන්ගේ රෝගය]], [[ස්ටෙරොයිඩමය-නොවන ප්‍රති ප්‍රදාහක ඖෂධ|NSAID]] භාවිතය, [[ලැක්ටෝස් අමර්ෂය]]<ref name=Stat2022/> |prevention = |treatment = |medication =[[ප්‍රෝටෝන-පම්ප නිෂේධක]], [[ක්ලැරිත්‍රොමයිසින්]], [[ඇමොක්සිසිලින්]], [[බිස්මත් සබ්සැලිසිලේට්]], [[මෙට්‍රොනිඩසෝල්]]<ref name=UBC2023/><ref name=Yellow2020/> |prognosis = |frequency =60% (2015)<ref name=Hoo2017>{{cite journal | vauthors = Hooi JK, Lai WY, Ng WK, Suen MM, Underwood FE, Tanyingoh D, Malfertheiner P, Graham DY, Wong VW, Wu JC, Chan FK, Sung JJ, Kaplan GG, Ng SC | display-authors = 6 | title = Global Prevalence of Helicobacter pylori Infection: Systematic Review and Meta-Analysis | journal = Gastroenterology | volume = 153 | issue = 2 | pages = 420–429 | date = August 2017 | pmid = 28456631 | doi = 10.1053/j.gastro.2017.04.022 | doi-access = free }}</ref> |deaths = }} '''''හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි'' ආසාදනය''' යනු සාමාන්‍යයෙන් [[ආමාශය|ආමාශයේ]] ඇතිවන ''හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි'' බැක්ටීරියාව මගින් සිදුවන ආසාදනයකි.<ref name="Stat2022">{{Cite journal|last=Parikh|first=NS|last2=Ahlawat|first2=R|title=Helicobacter Pylori|date=January 2022|pmid=30480966|journal=StatPearls}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFParikhAhlawat2022">Parikh, NS; Ahlawat, R (January 2022). </cite></ref> සාමාන්‍යයෙන් රෝග ලක්ෂණ නොමැත; නමුත් එය 25% ක් තුළ ආමාශයික ප්‍රදාහය (ආමාශයේ දැවිල්ල) හෝ 10% ක් තුළ ආමාශයේ වණ ඇති කළ හැකිය.<ref name="Yellow2020">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Helicobacter pylori - Chapter 4 - 2020 Yellow Book {{!}} Travelers' Health {{!}} CDC|url=https://wwwnc.cdc.gov/travel/yellowbook/2020/travel-related-infectious-diseases/helicobacter-pylori|website=wwwnc.cdc.gov|access-date=23 February 2022|archive-date=20 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220120095133/http://wwwnc.cdc.gov/travel/yellowbook/2020/travel-related-infectious-diseases/helicobacter-pylori|url-status=live}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://wwwnc.cdc.gov/travel/yellowbook/2020/travel-related-infectious-diseases/helicobacter-pylori "Helicobacter pylori - Chapter 4 - 2020 Yellow Book | Travelers' Health | CDC"]. </cite></ref><ref name="UBC2023">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Management of Helicobacter pylori in 2023: who should be tested, treated, and how {{!}} This Changed My Practice|url=https://thischangedmypractice.com/management-of-helicobacter-pylori/|website=thischangedmypractice.com|access-date=24 September 2023|archive-date=20 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231020042714/https://thischangedmypractice.com/management-of-helicobacter-pylori/|url-status=live}}</ref> රෝග ලක්ෂණ අතර උදර වේදනාව, ඔක්කාරය සහ පපුවේ දැවිල්ල ඇති විය හැක.<ref name="Stat2022" /> මෙම ආසාදනය ක්ෂීණ ආමාශයික ප්‍රදාහය, ආමාශයික පිළිකා සහ ශ්ලේෂ්මල ආශ්‍රිත-ලිම්ෆොයිඩ් වර්ගයේ (MALT) [[ලිම්ෆෝමාව|ලිම්ෆෝමා]] සමඟ ද සම්බන්ධ වේ.<ref name="Yellow2020" /><ref name="Stat2022" /> එය බොහෝ දුරට මල-මුඛ මාර්ගයෙන් සහ සමහර විට මුඛ-මුඛ මාර්ගයෙන් පැතිරෙන බව විශ්වාස කෙරේ.<ref name="Yellow2020" /> අවදානම් සාධක අතරට රෝගය බහුලව පවතින ප්‍රදේශයක ජීවත් වීම සහ [[දිළිඳුබව|දරිද්‍රතාවය]] ඇතුළත් වේ.<ref name="Yellow2020" /><ref name="Stat2022" /> ''හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි'' යනු ග්‍රෑම්-වර්ණ නොගැන්වෙන, ක්ෂුද්‍ර වායුකාමී, වක්‍ර දණ්ඩාකාර බැක්ටීරියාවකි.<ref name="Yellow2020" /> රෝග විනිශ්චය යනු යූරියා හුස්ම පරීක්ෂාව, මල ප්‍රතිදේහජනක විශ්ලේෂණය, වේගවත් යූරියේස් පරීක්ෂණය හෝ පටක බයොප්සි පරීක්ෂණ මගිනි.<ref name="Yellow2020" /> මස්තුවේදය (serology) මගින් වත්මන් හෝ අතීත ආසාදනයක් පෙන්නුම් කළ හැකිය.<ref name="Yellow2020" /> රෝග ලක්ෂණ නොමැති අවස්ථාවන්ට නිශ්චිත ප්‍රතිකාර අවශ්‍ය නොවේ.<ref name="Yellow2020" /> එසේ නොමැතිනම් ප්‍රෝටෝන පොම්ප නිෂේධකයක් (PPI), ඇමොක්සිසිලින්, [[මෙට්‍රොනිඩසෝල්]] සහ ක්ලැරිත්‍රොමයිසින් සංයෝගයක් භාවිතා කළ හැකිය.<ref name="UBC2023" /> අනෙකුත් විකල්ප අතර PPI, බිස්මත් සබ්සැලිසිලේට්, [[මෙට්‍රොනිඩසෝල්]] සහ ටෙට්‍රාසයික්ලින් ඇතුළත් වේ.<ref name="Yellow2020" /> ප්‍රතිකාර සාමාන්‍යයෙන් දින 14 ක් පමණ ලබාදෙනු ලබයි.<ref name="Yellow2020" /> 2015 වන විට H. pylori එන්නතක් පිළිබඳ පර්‍යේෂණ වෙමින් පැවතිණ.<ref name="Stat2022" /> 2015 දී ලෝක ජනගහනයෙන් 60% ක් ආසාදනය වී ඇති බවට ඇස්තමේන්තු කර ඇති අතර, මෙය [[සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්|සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල]] බහුලව දක්නට ලැබේ.<ref name="Yellow2020" /> ආරම්භය බොහෝ විට ළමා කාලයේ දී සිදු වේ.<ref name="Stat2022" /> එක්සත් ජනපදයේ අවුරුදු 10 ට අඩු ළමුන්ගෙන් 5% ක් පමණ මෙම රෝගයට ගොදුරු වේ.<ref name="Stat2022" /> මෑත දශක කිහිපය තුළ, බොහෝ රටවල අනුපාත පහත වැටී ඇත.<ref name="Min2017">{{Cite journal|vauthors=Minalyan A, Gabrielyan L, Scott D, Jacobs J, Pisegna JR|title=The Gastric and Intestinal Microbiome: Role of Proton Pump Inhibitors|journal=Current Gastroenterology Reports|volume=19|issue=8|pages=42|date=August 2017|pmid=28733944|pmc=5621514|doi=10.1007/s11894-017-0577-6}}</ref> මෙම බැක්ටීරියාව ප්‍රථම වරට හඳුනාගනු ලැබුවේ 1982 දී ඕස්ට්‍රේලියානු වෛද්‍යවරුන් වන බැරී මාෂල් සහ රොබින් වොරන් විසිනි.<ref>{{උපන්‍යාස පොත|last=Rees|first=Alan M.|title=Consumer Health USA|date=1997|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-1-57356-068-9|page=194|url=https://www.google.ca/books/edition/Consumer_Health_USA/CQ9DCcytJFwC?hl=en&gbpv=1&dq=&pg=PA194|language=en|access-date=2022-02-23|archive-date=2022-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20220223203943/https://www.google.ca/books/edition/Consumer_Health_USA/CQ9DCcytJFwC?hl=en&gbpv=1&dq=&pg=PA194|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite journal|vauthors=Warren JR, Marshall B|title=Unidentified curved bacilli on gastric epithelium in active chronic gastritis|journal=Lancet|volume=1|issue=8336|pages=1273–5|date=June 1983|pmid=6134060|doi=10.1016/S0140-6736(83)92719-8}}</ref> == ආශ්‍රේයයන් == {{reflist}} {{Medical resources | DiseasesDB = 5702 | ICD11 = {{ICD11|XN3DY}}, {{ICD11|DA42.1}}, {{ICD11|DA51.0}}, {{ICD11|DA60.1}}, {{ICD11|DA60.2}}, {{ICD11|DA62.1}}, {{ICD11|DA63.1}}, {{ICD11|DA63.2}} | ICD10 = {{ICD10|B98.0}} | ICD9 = {{ICD9|041.86}} | ICDO = | OMIM =600263 | MedlinePlus = 000229 | eMedicineSubj = med | eMedicineTopic = 962 | eMedicine_mult = | MeshID = D016481 | Scholia = Q180556 }} {{Gram-negative bacterial diseases}} {{Taxonbar|from=Q180556}} {{Authority control}} [[Category:හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි| ]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] chohifqlmy15w4sf6gz7k9gi4ii7wws හෙලිකොබැක්ටර් පයිලරි 0 194516 791376 2026-05-23T08:14:42Z Yasasuru 23090 [[හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791376 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි]] ma90r6ij68k94veczkgfrjzb5gd4t0g Helicobacter pylori 0 194517 791377 2026-05-23T08:15:16Z Yasasuru 23090 [[හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791377 wikitext text/x-wiki #redirect [[හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි]] e5r7y91fzn91qjurvg5esqo763lcvt7 හෙලිකොබැක්ටර් පයිලරි ආසාදනය 0 194518 791378 2026-05-23T08:15:58Z Yasasuru 23090 [[හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791378 wikitext text/x-wiki #redirect [[හෙලිකොබැක්ටර් පයිලෝරි]] e5r7y91fzn91qjurvg5esqo763lcvt7 සැකිල්ල:Gram-negative bacterial diseases 10 194519 791383 2026-05-23T08:20:31Z Yasasuru 23090 [[සැකිල්ල:Gram-negative proteobacterial diseases]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791383 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[සැකිල්ල:Gram-negative proteobacterial diseases]] hhsq6crhwjmlarxvbfcqne5yhssbe4k අග්න්‍යාශයික ප්‍රදාහය 0 194520 791386 2026-05-23T08:42:16Z Yasasuru 23090 Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1474415|Pancreatitis]] to:si #mdwikicx 791386 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =අග්න්‍යාශයික ප්‍රදාහය |synonym = |image =Illu pancrease.svg |image_size = |alt = |caption =[[අග්න්‍යාශය]] සහ එය වටා පිහිටි [[අවයව]] |pronounce = |specialty =[[ආමාශයාන්ත්‍රිකවේදය]], [[සාමාන්‍ය ශල්‍යවේදය]] |symptoms =[[අපිආමාශයික ප්‍රදේශය|ඉහළ උදර ප්‍රදේශයේ වේදනාව]], [[ඔක්කාරය]], [[වමනය]], [[උණ]], [[මේදමය මල]]<ref name=NID2012/> |onset = |duration =කෙටිකාලීන හෝ දීර්ඝකාලීන<ref name=NID2012/> |causes =[[පිත්තාශ ගල්]], අධික [[මද්‍යසාර (ඖෂධ)|මද්‍යසාර]] භාවිතය, තුවාල, ඇතැම් ඖෂධ, [[කම්මුල්ගාය]]<ref name=NID2012/> |risks =දුම්පානය<ref name=Lancet2015/><ref name=Yad2013/> |diagnosis =රෝග ලක්ෂණ අනුව, රුධිර [[ඇමයිලේස්]] හෝ [[ලයිපේස්]]<ref name=Gastroenterology2007/><ref name=NID2012/> |differential = |prevention = |treatment =[[අන්තඃශිරා චිකිත්සාව|අන්තඃශිරා දියර]], [[වේදනා ඖෂධ]], [[ප්‍රතිජීවක]]<ref name=NID2012/> |medication = |prognosis = |frequency =8.9 මිලියන (2015)<!-- incidence --><ref name=GBD2015Pre/> |deaths =132,700 (2015)<ref name=GBD2015De/> }} '''අග්න්‍යාශයික ප්‍රදාහය''' යනු අග්න්‍යාශයේ [[ප්‍රදාහ|ප්‍රදාහය]] මගින් සංලක්ෂිත තත්ත්වයකි.<ref name="NID2012" /> අග්න්‍යාශය යනු [[ආමාශය]] පිටුපස ඇති විශාල ඉන්ද්‍රියයක් වන අතර එය ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම සහ හෝමෝන ගණනාවක් නිපදවයි.<ref name="NID2012" /> මෙහි ප්‍රධාන වර්ග දෙකක් තිබේ: තීව්‍ර අග්න්‍යාශයික ප්‍රදාහය සහ නිදන්ගත අග්න්‍යාශයික ප්‍රදාහය.<ref name="NID2012" /> අග්න්‍යාශයික ප්‍රදාහයේ රෝග ලක්ෂණ අතරට ඉහළ උදරයේ වේදනාව, ඔක්කාරය සහ වමනය ඇතුළත් වේ.<ref name="NID2012" /> වේදනාව බොහෝ විට පිටුපසට යන අතර සාමාන්‍යයෙන් දරුණු වේ.<ref name="NID2012" /> තීව්‍ර අග්න්‍යාශයික ප්‍රදාහයේදී, [[උණ]] ඇති විය හැකි අතර, රෝග ලක්ෂණ සාමාන්‍යයෙන් දින කිහිපයකින් පහව යයි.<ref name="NID2012" /> නිදන්ගත අග්න්‍යාශයේ ප්‍රදාහයේදී බර අඩු වීම, මේදමය මළපහ පිටවීම සහ [[පාචනය]] ඇති විය හැක.<ref name="NID2012" /><ref name="Gastroenterology2007">{{Cite journal|last=Witt|first=Heiko|title=Chronic pancreatitis: challenges and advances in pathogenesis, genetics, diagnosis, and therapy|journal=Gastroenterology|date=April 2007|volume=132|issue=4|pages=1557-1573|pmid=17466744|doi=10.1053/j.gastro.2007.03.001}}</ref> සංකූලතා අතරට ආසාදන, රුධිර වහනය, [[දියවැඩියාව]] හෝ අනෙකුත් අවයව සමඟ ගැටළු ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="NID2012">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Pancreatitis|url=http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/digestive-diseases/pancreatitis/Pages/facts.aspx|website=niddk.nih.gov|access-date=1 March 2015|date=August 16, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150307095945/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/digestive-diseases/pancreatitis/Pages/facts.aspx|archive-date=7 March 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150307095945/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/digestive-diseases/pancreatitis/Pages/facts.aspx|date=7 March 2015}}</ref> තීව්‍ර අග්න්‍යාශයේ ප්‍රදාහයට වඩාත් පොදු හේතු දෙක වන්නේ අග්න්‍යාශයික ප්‍රණාලය සම්බන්ධ වන ස්ථානයට පසු පිහිටි පොදු පිත්ත ප්‍රණාලය අවහිර කරන පිත්තාශ ගලක් තිබීම ; සහ අධික ලෙස මත්පැන් භාවිතයයි.<ref name="NID2012" /> අනෙකුත් හේතූන් අතර සෘජු තුවාල, ඇතැම් ඖෂධ, කම්මුල්ගාය වැනි ආසාදන සහ පිළිකා ඇතුළත් වේ.<ref name="NID2012" /> තීව්‍ර අග්න්‍යාශයේ ප්‍රදාහයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස නිදන්ගත අග්න්‍යාශයික ප්‍රදාහය වර්ධනය විය හැක.<ref name="NID2012" /> එය බොහෝ විට සිදුවන්නේ වසර ගණනාවක් තිස්සේ අධික ලෙස මත්පැන් පානය කිරීම නිසාය.<ref name="NID2012" /> අනෙකුත් හේතූන් අතර රුධිර මේද මට්ටම ඉහළ යාම, රුධිර කැල්සියම් මට්ටම ඉහළ යාම, සමහර ඖෂධ සහ සිස්ටික් ෆයිබ්‍රෝසිස් වැනි ඇතැම් [[ප්‍රවේණි ආබාධ|ජානමය ආබාධ]] ඇතුළත් වේ.<ref name="NID2012" /> දුම්පානය තීව්‍ර හා නිදන්ගත අග්න්‍යාශයේ ප්‍රදාහය යන දෙකෙහිම අවදානම වැඩි කරයි.<ref name="Lancet2015">{{Cite journal|last=Lankisch|first=PG|last2=Apte|first2=M|last3=Banks|first3=PA|title=Acute pancreatitis|journal=Lancet|date=20 January 2015|pmid=25616312|doi=10.1016/S0140-6736(14)60649-8|volume=386|issue=9988|pages=85–96}}</ref><ref name="Yad2013">{{Cite journal|last=Yadav|first=D|last2=Lowenfels|first2=AB|title=The epidemiology of pancreatitis and pancreatic cancer.|journal=Gastroenterology|date=June 2013|volume=144|issue=6|pages=1252–61|pmid=23622135|doi=10.1053/j.gastro.2013.01.068|pmc=3662544}}</ref> තීව්‍ර අග්න්‍යාශයික ප්‍රදාහයේ රෝග විනිශ්චය පදනම් වන්නේ රුධිරයේ ඇමයිලේස් හෝ ලයිපේස් වල තුන් ගුණයක වැඩිවීමක් මත ය.<ref name="NID2012" /> නිදන්ගත අග්න්‍යාශයේ ප්‍රදාහයේදී, මෙම පරීක්ෂණ සාමාන්‍ය විය හැකිය.<ref name="NID2012" /> අතිධ්වනි සහ [[CT scan|සීටී ස්කෑන්]] වැනි [[Medical imaging|වෛද්‍ය ප්‍රතිබිම්භකරණ]] ද ප්‍රයෝජනවත් විය හැකිය.<ref name="NID2012" /> තීව්‍ර අග්න්‍යාශ ප්‍රදාහ රෝගයට සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රතිකාර කරනු ලබන්නේ අන්තඃශිරා තරල, වේදනා ඖෂධ සහ සමහර විට [[ප්‍රතිජීවක]] සමඟිනි.<ref name="NID2012" /> සාමාන්‍යයෙන් රෝගීනට ආහාර ගැනීම සහ පානය කිරීම නිර්දේශ නොකෙරෙන අතර, ආමාශයේ නාසා-ආමාශයික නලයක් ඇතුළත් කෙඩේ.<ref name="NID2012" /> දුරස්ථ පොදු පිත්ත ප්‍රණාලය පරීක්ෂා කර පිත්තාශයේ ගලක් තිබේ නම් එය ඉවත් කිරීම සඳහා එන්ඩොස්කොපික් ප්‍රතිගාමී කෝලැන්ජියෝපැන්ක්‍රියටොග්‍රැෆි (ERCP) ලෙස හඳුන්වන ක්‍රියා පටිපාටියක් සිදු කළ හැකිය.<ref name="NID2012" /> පිත්තාශයේ ගල් ඇති අයගේ පිත්තාශය බොහෝ විට ඉවත් කරනු ලැබේ.<ref name="NID2012" /> නිදන්ගත අග්න්‍යාශයේ ප්‍රදාහයේදී, ඉහත කරුණු වලට අමතරව, ප්‍රමාණවත් [[පෝෂණය|පෝෂණයක්]] ලබා දීම සඳහා නාසා-ආමාශයික නලයක් හරහා තාවකාලිකව පෝෂණය කිරීම භාවිතා කළ හැකිය.<ref name="NID2012" /> දිගුකාලීන ආහාර වෙනස්කම් සහ අග්න්‍යාශයික එන්සයිම ප්‍රතිස්ථාපනය අවශ්‍ය විය හැකිය.<ref name="NID2012" /> තවද සමහර විට අග්න්‍යාශයේ කොටස් ඉවත් කිරීමට ශල්‍යකර්මයක් සිදු කරනු ලැබේ.<ref name="NID2012" /> ගෝලීය වශයෙන්, 2015 දී අග්න්‍යාශ ප්‍රදාහ වාර්තා මිලියන 8.9 ක් පමණ හමු විය.<ref name="GBD2015Pre">{{Cite journal|last=GBD 2015 Disease and Injury Incidence and Prevalence|first=Collaborators.|title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015.|journal=Lancet|date=8 October 2016|volume=388|issue=10053|pages=1545–602|pmid=27733282|doi=10.1016/S0140-6736(16)31678-6|pmc=5055577}}</ref> මෙය 1990 දී මරණ 83,000 ක් වූ අතර එය 132,700 ක් විය.<ref name="GBD2015De">{{Cite journal|last=GBD 2015 Mortality and Causes of Death|first=Collaborators.|title=Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015.|journal=Lancet|date=8 October 2016|volume=388|issue=10053|pages=1459–44|pmid=27733281|doi=10.1016/s0140-6736(16)31012-1|pmc=5388903}}</ref><ref name="GDB2013">{{Cite journal|last=GBD 2013 Mortality and Causes of Death|first=Collaborators|title=Global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990–2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013|journal=Lancet|date=17 December 2014|pmid=25530442|doi=10.1016/S0140-6736(14)61682-2|volume=385|issue=9963|pages=117–71|pmc=4340604}}</ref> තීව්‍ර අග්න්‍යාශයේ ප්‍රදාහය වසරකට පුද්ගලයින් 100,000 කට 30 දෙනෙකු තුළ ඇතිවේ.<ref name="Lancet2015" /> නිදන්ගත අග්න්‍යාශ ප්‍රදාහය වසරකට පුද්ගලයින් 100,000 කට 8 දෙනෙකුගෙන් පමණ නව වර්ධනයක් පෙන්වන අතර වර්තමානයේ එක්සත් ජනපදයේ පුද්ගලයින් 100,000 කට 50 දෙනෙකුගෙන් පමණ එය බලපායි.<ref name="Mun204" /> එය කාන්තාවන්ට වඩා පිරිමින් තුළ බහුලව දක්නට ලැබේ.<ref name="NID2012" /> බොහෝ විට නිදන්ගත අග්න්‍යාශයේ ප්‍රදාහය වයස අවුරුදු 30 ත් 40 ත් අතර කාලය තුළ ආරම්භ වන අතර ළමුන් තුළ එය දුර්ලභ වේ.<ref name="NID2012" /> තීව්‍ර අග්න්‍යාශ ප්‍රදාහ රෝගය ප්‍රථම වරට 1882 දී මරණ පරීක්ෂණයේදී විස්තර කරන ලද අතර නිදන්ගත අග්න්‍යාශයික ප්‍රදාහය ප්‍රථම වරට විස්තර කරන ලද්දේ 1946 දී ය <ref name="Mun204">{{Cite journal|last=Muniraj|first=T|last2=Aslanian|first2=HR|last3=Farrell|first3=J|last4=Jamidar|first4=PA|title=Chronic pancreatitis, a comprehensive review and update. Part I: epidemiology, etiology, risk factors, genetics, pathophysiology, and clinical features.|journal=Disease-a-month : DM|date=December 2014|volume=60|issue=12|pages=530–50|pmid=25510320|doi=10.1016/j.disamonth.2014.11.002}}</ref> == ආශ්‍රේයයන් == <references /> [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] 9tyn57m24sadj8v8m6jhzhmzhgsc97c 791389 791386 2026-05-23T08:44:42Z Yasasuru 23090 791389 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව වෛද්‍යමය තත්ත්වය (නව) |name =අග්න්‍යාශයික ප්‍රදාහය |synonym = |image =Illu pancrease.svg |image_size = |alt = |caption =[[අග්න්‍යාශය]] සහ එය වටා පිහිටි [[අවයව]] |pronounce = |specialty =[[ආමාශයාන්ත්‍රිකවේදය]], [[සාමාන්‍ය ශල්‍යවේදය]] |symptoms =[[අපිආමාශයික ප්‍රදේශය|ඉහළ උදර ප්‍රදේශයේ වේදනාව]], [[ඔක්කාරය]], [[වමනය]], [[උණ]], [[මේදමය මල]]<ref name=NID2012/> |onset = |duration =කෙටිකාලීන හෝ දීර්ඝකාලීන<ref name=NID2012/> |causes =[[පිත්තාශ ගල්]], අධික [[මද්‍යසාර (ඖෂධ)|මද්‍යසාර]] භාවිතය, තුවාල, ඇතැම් ඖෂධ, [[කම්මුල්ගාය]]<ref name=NID2012/> |risks =දුම්පානය<ref name=Lancet2015/><ref name=Yad2013/> |diagnosis =රෝග ලක්ෂණ අනුව, රුධිර [[ඇමයිලේස්]] හෝ [[ලයිපේස්]]<ref name=Gastroenterology2007/><ref name=NID2012/> |differential = |prevention = |treatment =[[අන්තඃශිරා චිකිත්සාව|අන්තඃශිරා දියර]], [[වේදනා ඖෂධ]], [[ප්‍රතිජීවක]]<ref name=NID2012/> |medication = |prognosis = |frequency =8.9 මිලියන (2015)<!-- incidence --><ref name=GBD2015Pre/> |deaths =132,700 (2015)<ref name=GBD2015De/> }} '''අග්න්‍යාශයික ප්‍රදාහය''' යනු අග්න්‍යාශයේ [[ප්‍රදාහ|ප්‍රදාහය]] මගින් සංලක්ෂිත තත්ත්වයකි.<ref name="NID2012" /> අග්න්‍යාශය යනු [[ආමාශය]] පිටුපස ඇති විශාල ඉන්ද්‍රියයක් වන අතර එය ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම සහ හෝමෝන ගණනාවක් නිපදවයි.<ref name="NID2012" /> මෙහි ප්‍රධාන වර්ග දෙකක් තිබේ: තීව්‍ර අග්න්‍යාශයික ප්‍රදාහය සහ නිදන්ගත අග්න්‍යාශයික ප්‍රදාහය.<ref name="NID2012" /> අග්න්‍යාශයික ප්‍රදාහයේ රෝග ලක්ෂණ අතරට ඉහළ උදරයේ වේදනාව, ඔක්කාරය සහ වමනය ඇතුළත් වේ.<ref name="NID2012" /> වේදනාව බොහෝ විට පිටුපසට යන අතර සාමාන්‍යයෙන් දරුණු වේ.<ref name="NID2012" /> තීව්‍ර අග්න්‍යාශයික ප්‍රදාහයේදී, [[උණ]] ඇති විය හැකි අතර, රෝග ලක්ෂණ සාමාන්‍යයෙන් දින කිහිපයකින් පහව යයි.<ref name="NID2012" /> නිදන්ගත අග්න්‍යාශයේ ප්‍රදාහයේදී බර අඩු වීම, මේදමය මළපහ පිටවීම සහ [[පාචනය]] ඇති විය හැක.<ref name="NID2012" /><ref name="Gastroenterology2007">{{Cite journal|last=Witt|first=Heiko|title=Chronic pancreatitis: challenges and advances in pathogenesis, genetics, diagnosis, and therapy|journal=Gastroenterology|date=April 2007|volume=132|issue=4|pages=1557-1573|pmid=17466744|doi=10.1053/j.gastro.2007.03.001}}</ref> සංකූලතා අතරට ආසාදන, රුධිර වහනය, [[දියවැඩියාව]] හෝ අනෙකුත් අවයව සමඟ ගැටළු ඇතුළත් විය හැකිය.<ref name="NID2012">{{උපන්‍යාස වෙබ්|title=Pancreatitis|url=http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/digestive-diseases/pancreatitis/Pages/facts.aspx|website=niddk.nih.gov|access-date=1 March 2015|date=August 16, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150307095945/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/digestive-diseases/pancreatitis/Pages/facts.aspx|archive-date=7 March 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150307095945/http://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/digestive-diseases/pancreatitis/Pages/facts.aspx|date=7 March 2015}}</ref> තීව්‍ර අග්න්‍යාශයේ ප්‍රදාහයට වඩාත් පොදු හේතු දෙක වන්නේ අග්න්‍යාශයික ප්‍රණාලය සම්බන්ධ වන ස්ථානයට පසු පිහිටි පොදු පිත්ත ප්‍රණාලය අවහිර කරන පිත්තාශ ගලක් තිබීම ; සහ අධික ලෙස මත්පැන් භාවිතයයි.<ref name="NID2012" /> අනෙකුත් හේතූන් අතර සෘජු තුවාල, ඇතැම් ඖෂධ, කම්මුල්ගාය වැනි ආසාදන සහ පිළිකා ඇතුළත් වේ.<ref name="NID2012" /> තීව්‍ර අග්න්‍යාශයේ ප්‍රදාහයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස නිදන්ගත අග්න්‍යාශයික ප්‍රදාහය වර්ධනය විය හැක.<ref name="NID2012" /> එය බොහෝ විට සිදුවන්නේ වසර ගණනාවක් තිස්සේ අධික ලෙස මත්පැන් පානය කිරීම නිසාය.<ref name="NID2012" /> අනෙකුත් හේතූන් අතර රුධිර මේද මට්ටම ඉහළ යාම, රුධිර කැල්සියම් මට්ටම ඉහළ යාම, සමහර ඖෂධ සහ සිස්ටික් ෆයිබ්‍රෝසිස් වැනි ඇතැම් [[ප්‍රවේණි ආබාධ|ජානමය ආබාධ]] ඇතුළත් වේ.<ref name="NID2012" /> දුම්පානය තීව්‍ර හා නිදන්ගත අග්න්‍යාශයේ ප්‍රදාහය යන දෙකෙහිම අවදානම වැඩි කරයි.<ref name="Lancet2015">{{Cite journal|last=Lankisch|first=PG|last2=Apte|first2=M|last3=Banks|first3=PA|title=Acute pancreatitis|journal=Lancet|date=20 January 2015|pmid=25616312|doi=10.1016/S0140-6736(14)60649-8|volume=386|issue=9988|pages=85–96}}</ref><ref name="Yad2013">{{Cite journal|last=Yadav|first=D|last2=Lowenfels|first2=AB|title=The epidemiology of pancreatitis and pancreatic cancer.|journal=Gastroenterology|date=June 2013|volume=144|issue=6|pages=1252–61|pmid=23622135|doi=10.1053/j.gastro.2013.01.068|pmc=3662544}}</ref> තීව්‍ර අග්න්‍යාශයික ප්‍රදාහයේ රෝග විනිශ්චය පදනම් වන්නේ රුධිරයේ ඇමයිලේස් හෝ ලයිපේස් වල තුන් ගුණයක වැඩිවීමක් මත ය.<ref name="NID2012" /> නිදන්ගත අග්න්‍යාශයේ ප්‍රදාහයේදී, මෙම පරීක්ෂණ සාමාන්‍ය විය හැකිය.<ref name="NID2012" /> අතිධ්වනි සහ [[CT scan|සීටී ස්කෑන්]] වැනි [[Medical imaging|වෛද්‍ය ප්‍රතිබිම්භකරණ]] ද ප්‍රයෝජනවත් විය හැකිය.<ref name="NID2012" /> තීව්‍ර අග්න්‍යාශ ප්‍රදාහ රෝගයට සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රතිකාර කරනු ලබන්නේ අන්තඃශිරා තරල, වේදනා ඖෂධ සහ සමහර විට [[ප්‍රතිජීවක]] සමඟිනි.<ref name="NID2012" /> සාමාන්‍යයෙන් රෝගීනට ආහාර ගැනීම සහ පානය කිරීම නිර්දේශ නොකෙරෙන අතර, ආමාශයේ නාසා-ආමාශයික නලයක් ඇතුළත් කෙඩේ.<ref name="NID2012" /> දුරස්ථ පොදු පිත්ත ප්‍රණාලය පරීක්ෂා කර පිත්තාශයේ ගලක් තිබේ නම් එය ඉවත් කිරීම සඳහා එන්ඩොස්කොපික් ප්‍රතිගාමී කෝලැන්ජියෝපැන්ක්‍රියටොග්‍රැෆි (ERCP) ලෙස හඳුන්වන ක්‍රියා පටිපාටියක් සිදු කළ හැකිය.<ref name="NID2012" /> පිත්තාශයේ ගල් ඇති අයගේ පිත්තාශය බොහෝ විට ඉවත් කරනු ලැබේ.<ref name="NID2012" /> නිදන්ගත අග්න්‍යාශයේ ප්‍රදාහයේදී, ඉහත කරුණු වලට අමතරව, ප්‍රමාණවත් [[පෝෂණය|පෝෂණයක්]] ලබා දීම සඳහා නාසා-ආමාශයික නලයක් හරහා තාවකාලිකව පෝෂණය කිරීම භාවිතා කළ හැකිය.<ref name="NID2012" /> දිගුකාලීන ආහාර වෙනස්කම් සහ අග්න්‍යාශයික එන්සයිම ප්‍රතිස්ථාපනය අවශ්‍ය විය හැකිය.<ref name="NID2012" /> තවද සමහර විට අග්න්‍යාශයේ කොටස් ඉවත් කිරීමට ශල්‍යකර්මයක් සිදු කරනු ලැබේ.<ref name="NID2012" /> ගෝලීය වශයෙන්, 2015 දී අග්න්‍යාශ ප්‍රදාහ වාර්තා මිලියන 8.9 ක් පමණ හමු විය.<ref name="GBD2015Pre">{{Cite journal|last=GBD 2015 Disease and Injury Incidence and Prevalence|first=Collaborators.|title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015.|journal=Lancet|date=8 October 2016|volume=388|issue=10053|pages=1545–602|pmid=27733282|doi=10.1016/S0140-6736(16)31678-6|pmc=5055577}}</ref> මෙය 1990 දී මරණ 83,000 ක් වූ අතර එය 132,700 ක් විය.<ref name="GBD2015De">{{Cite journal|last=GBD 2015 Mortality and Causes of Death|first=Collaborators.|title=Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015.|journal=Lancet|date=8 October 2016|volume=388|issue=10053|pages=1459–44|pmid=27733281|doi=10.1016/s0140-6736(16)31012-1|pmc=5388903}}</ref><ref name="GDB2013">{{Cite journal|last=GBD 2013 Mortality and Causes of Death|first=Collaborators|title=Global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990–2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013|journal=Lancet|date=17 December 2014|pmid=25530442|doi=10.1016/S0140-6736(14)61682-2|volume=385|issue=9963|pages=117–71|pmc=4340604}}</ref> තීව්‍ර අග්න්‍යාශයේ ප්‍රදාහය වසරකට පුද්ගලයින් 100,000 කට 30 දෙනෙකු තුළ ඇතිවේ.<ref name="Lancet2015" /> නිදන්ගත අග්න්‍යාශ ප්‍රදාහය වසරකට පුද්ගලයින් 100,000 කට 8 දෙනෙකුගෙන් පමණ නව වර්ධනයක් පෙන්වන අතර වර්තමානයේ එක්සත් ජනපදයේ පුද්ගලයින් 100,000 කට 50 දෙනෙකුගෙන් පමණ එය බලපායි.<ref name="Mun204" /> එය කාන්තාවන්ට වඩා පිරිමින් තුළ බහුලව දක්නට ලැබේ.<ref name="NID2012" /> බොහෝ විට නිදන්ගත අග්න්‍යාශයේ ප්‍රදාහය වයස අවුරුදු 30 ත් 40 ත් අතර කාලය තුළ ආරම්භ වන අතර ළමුන් තුළ එය දුර්ලභ වේ.<ref name="NID2012" /> තීව්‍ර අග්න්‍යාශ ප්‍රදාහ රෝගය ප්‍රථම වරට 1882 දී මරණ පරීක්ෂණයේදී විස්තර කරන ලද අතර නිදන්ගත අග්න්‍යාශයික ප්‍රදාහය ප්‍රථම වරට විස්තර කරන ලද්දේ 1946 දී ය <ref name="Mun204">{{Cite journal|last=Muniraj|first=T|last2=Aslanian|first2=HR|last3=Farrell|first3=J|last4=Jamidar|first4=PA|title=Chronic pancreatitis, a comprehensive review and update. Part I: epidemiology, etiology, risk factors, genetics, pathophysiology, and clinical features.|journal=Disease-a-month : DM|date=December 2014|volume=60|issue=12|pages=530–50|pmid=25510320|doi=10.1016/j.disamonth.2014.11.002}}</ref> == ආශ්‍රේයයන් == <references /> {{Medical condition classification and resources | DiseasesDB = 24092 | ICD10 = {{ICD10|K|85||k|80}}, {{ICD10|K|86|0|k|80}}–{{ICD10|K|86|1|k|80}} | ICD9 = {{ICD9|577.0}}–{{ICD9|577.1}} | ICDO = | OMIM = 167800 | MedlinePlus = 001144 | eMedicineSubj = emerg | eMedicineTopic = 354 | MeshID = D010195 |GeneReviewsName=Pancreatitis |GeneReviewsNBK=NBK190101 }} {{Digestive system diseases}} {{Alcohol and health}} {{Authority control}} [[Category:උදර වේදනාව]] [[ප්‍රවර්ගය:Translated from MDWiki]] a5vwmwoag9o8rlg8mwfss6qngu58296 අග්න්‍යාශ ප්‍රදාහය 0 194521 791387 2026-05-23T08:43:16Z Yasasuru 23090 [[අග්න්‍යාශයික ප්‍රදාහය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791387 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[අග්න්‍යාශයික ප්‍රදාහය]] dpphn2pmdpx378rjo7bcuhgsryeiz0y Pancreatitis 0 194522 791388 2026-05-23T08:43:39Z Yasasuru 23090 [[අග්න්‍යාශයික ප්‍රදාහය]] වෙතට යළි-යොමුකරමින් 791388 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[අග්න්‍යාශයික ප්‍රදාහය]] dpphn2pmdpx378rjo7bcuhgsryeiz0y