විකිපීඩියා siwiki https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80 MediaWiki 1.47.0-wmf.7 first-letter මාධ්‍යය විශේෂ සාකච්ඡාව පරිශීලක පරිශීලක සාකච්ඡාව විකිපීඩියා විකිපීඩියා සාකච්ඡාව ගොනුව ගොනුව සාකච්ඡාව මාධ්‍යවිකි මාධ්‍යවිකි සාකච්ඡාව සැකිල්ල සැකිලි සාකච්ඡාව උදවු උදවු සාකච්ඡාව ප්‍රවර්ගය ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව ද්වාරය ද්වාරය සාකච්ඡාව MOS MOS talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 10839 794663 783292 2026-06-23T10:04:31Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 794663 wikitext text/x-wiki {{සිංහල නොවේ|ඉංග්‍රීසි}} {{Infobox Anatomy | name=පෙරසම| Latin = prepucium, præputium| GraySubject = 262 | GrayPage = 1250 | Image = | Caption = A penis with the foreskin covering the glans.| Image2 = | Caption2 = | Width = 150| Precursor = [[Genital tubercle]], [[Urogenital folds]] | System = | Artery = [[Dorsal artery of the penis]]| Vein = [[Superficial dorsal vein of the penis]]| Nerve = [[Dorsal nerve of the penis]]| Lymph = | Meshname=Foreskin | MeshNumber = A05.360.444.492.362 | Dorlands = three/000041887 | DorlandsID = Preupuce | }} In [[male]] [[human]] [[anatomy]], the '''foreskin''' or '''prepuce''' (a technically broader term that also includes the [[clitoral hood]], the [[Homology (biology)|homologous]] structure in women) is a retractable double-layered fold of skin and mucous membrane that covers the [[glans penis]] and protects the [[urinary meatus]] ({{pron-en|miːˈeɪtəs}}) when the penis is not [[erection|erect]]. ==හැඳින්වීම== [[File:Foreskin (more anatomy visible).jpg|thumb|Foreskin (more anatomy visible)]] The outside of the foreskin is like the skin on the shaft of the penis, but the inner foreskin is a [[mucous membrane]] like the inside of the eyelid or the mouth. Like the eyelid, the foreskin is free to move after it separates from the glans, usually by [[puberty]]. Smooth muscle fibres keep it close to the glans but make it highly elastic.<ref name="lakshmanan">{{cite journal |url=http://www.cirp.org/library/anatomy/lakshmanan/ |title=Human prepuce - structure & function |first=S |last=Lakshmanan |coauthors=Prakash, S |journal=Indian J Surg |year=1980 |volume=44 |pages=134–7}}</ref> The foreskin is attached to the glans with a [[frenulum of prepuce of penis|frenulum]], which helps retract the foreskin over the glans. At the end of foreskin, there is a band of tissue called the [[ridged band]], which, according to one study, is rich in nerve endings called [[Meissner's corpuscle]]s.<ref name="cold-taylor">{{cite journal |url=http://www.cirp.org/library/anatomy/cold-taylor/ |title=The prepuce |last=Cold |first=CJ |coauthors=Taylor, JR |journal=BJU Int |volume=83 Supp 1 |pages=34–44}}</ref> According to a study by Sorrells ''et al.'', the five most sensitive areas of the penis are on the foreskin.<ref>{{cite journal |url=http://www.doctorsopposingcircumcision.org/pdf/sorrells_2007.pdf |format=PDF |title=Fine-touch pressure thresholds in the adult penis |first=Morris |last=Sorrels |coauthors=James L. Snyder, Mark D. Reiss, Christopher Eden, Marilyn F. Milos, Norma Wilcox and Robert S. Van Howe. |journal=Bjuinternational |year=2007 |volume=99 |pages=864–869 |access-date=2009-03-01 |archive-date=2009-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091007134929/http://www.doctorsopposingcircumcision.org/pdf/sorrells_2007.pdf |url-status=dead }}</ref> In children, the foreskin covers the glans completely, but, in adults, this need not be so. Schöberlein <ref>[http://www.male-initiation.net/library/medicus/schoeberlein.html#start Schöberlein circumcision taboos. Phimosis frenulum and foreskin conditions, phimosis and male initiation]{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> found that about 50% of young men had full coverage of the glans, 42% had partial coverage, and, in the remaining 8%, the glans was uncovered. After adjusting for [[circumcision]], he stated that, in 4% of the young men, the foreskin had spontaneously atrophied (shrunk). ==විකසනය== Eight weeks after fertilization, the foreskin begins to grow over the head of the penis, covering it completely by 16 weeks. At this stage, the foreskin and glans share an [[epithelium]] (mucous layer) that fuses the two together. It remains this way until the foreskin separates from the glans.<ref name="gairdner">{{cite journal |url=http://www.cirp.org/library/general/gairdner/ |title=The Fate of The Foreskin: a study of circumcision |first=D |last=Gairdner |journal=BMJ |year=1949 |volume=2 |pages=1433–7}}</ref> At birth, the foreskin is usually still fused with the glans.<ref name="gairdner"/> As childhood progresses the foreskin and the glans gradually separate, a process that may not be complete until late puberty.<ref>{{cite journal |url=http://www.cirp.org/library/general/oster/ |title=Further fate of the foreskin: incidence of preputial adhesions, phimosis, and smegma among Danish schoolboys |first=J |last=Øster |journal=Arch Dis Child |year=1968 |volume=43 |pages=200–3}}</ref> Thorvaldsen and Meyhoff reported that average age of first foreskin retraction in Denmark is 10.4 years.<ref>[http://www.cirp.org/library/normal/thorvaldsen1/ Phimosis: Pathological or Physiological?]</ref> Wright argues that forcible retraction of the foreskin should be avoided and that the child himself should be the first one to retract his own foreskin.<ref>{{cite journal |author=Wright JE |title=Further to "the further fate of the foreskin". Update on the natural history of the foreskin |journal=Med. J. Aust. |volume=160 |issue=3 |pages=134–5 |year=1994 |month=February |pmid=8295581 |doi= |url=http://www.cirp.org/library/normal/wright2/}}</ref> Premature retraction may be painful, and may result in infection. ==කාර්යය== The [[World Health Organization]] state that there is "debate about the role of the foreskin, with possible functions including keeping the glans moist, protecting the developing penis in utero, or to enhance sexual pleasure due to the presence of nerve receptors".<ref>{{cite web |title=Male circumcision: Global trends and determinants of prevalence, safety and acceptability |publisher=World Health Organization |url=http://www.who.int/entity/hiv/topics/malecircumcision/JC1320_MaleCircumcision_Final_UNAIDS.pdf |format=PDF|pages=18}}</ref> ===ලිංගික=== {{detail|Sexual effects of circumcision}} Taylor ''et al'' described the foreskin in detail, documenting a ridged band of mucosal tissue. They stated "This ridged band contains more Meissner's corpuscles than does the smooth mucosa and exhibits features of specialized sensory mucosa."<ref>{{cite journal |url=http://doi.org/10.1046/j.1464-410X.1996.85023.x |last=Taylor |first=JR |coauthors=Lockwood, AP; Taylor, AJ |title=The prepuce: specialized mucosa of the penis and its loss to circumcision |journal=Br J Urol |year=1996 |volume=77 |pages=291–5 |doi=10.1046/j.1464-410X.1996.85023.x <!--Retrieved from URL by DOI bot--> |issn=0007-1331}}</ref> In 1999, Cold and Taylor stated "The prepuce is primary, erogenous tissue necessary for normal sexual function."<ref name="cold-taylor" /> Boyle ''et al'', state that "The complex innervation of the foreskin and frenulum has been well-documented, and the genitally intact male has thousands of fine touch receptors and other highly erogenous nerve endings&mdash;many of which are lost to circumcision, with an inevitable reduction in sexual sensation experienced by circumcised males."<ref>{{cite journal |title=Male Circumcision: Pain, Trauma and Psychosexual Sequelae |author=Boyle, G; Goldman, R; Svoboda, J; Fernandez E |journal=Journal of Health Psychology |volume=7 |pages=329–343 |url=http://www.cirp.org/library/psych/boyle6/ |doi=10.1177/1359105302007003225 |year=2002}}</ref> The AAP noted that the work of Taylor ''et al'' "suggests that there may be a concentration of specialized sensory cells in specific ridged areas of the foreskin."<ref>{{cite journal |title=American Academy of Pediatrics: Circumcision Policy Statement |journal=Pediatrics |month=March |year=1999 |volume=103 |pages=686–693 |url=http://aappolicy.aappublications.org/cgi/content/full/pediatrics%3b103/3/686 |pmid=10049981 |doi=10.1542/peds.103.3.686 |access-date=2009-03-01 |archive-date=2007-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070122014627/http://aappolicy.aappublications.org/cgi/content/full/pediatrics%3B103/3/686 |url-status=dead }}</ref> Moses and Bailey (1998), describe the evidence of sensory function as "indirect," and state that, "aside from anecdotal reports, it has not been demonstrated that this is associated with increased male sexual pleasure."<ref>{{cite journal |author = Moses S |coauthors = Bailey RC, Ronald AR |title = Male circumcision: assessment of health benefits and risks |journal = Sexually Transmitted Infections |volume = Vol 74 |issue = Issue 5 |pages = 368–373 |year = 1998 |url = http://sti.bmj.com/cgi/reprint/74/5/368 |accessdate = 2007-04-28 |quote = There is indirect evidence suggesting that the foreskin may have an important sensory function, although aside from anecdotal reports, it has not been demonstrated that this is associated with increased male sexual pleasure. |archive-date = 2006-11-30 |archive-url = https://web.archive.org/web/20061130063814/http://sti.bmj.com/cgi/reprint/74/5/368 |url-status = dead }}</ref> The World Health Organisation states that there is little evidence for diminished sexual function, adding that studies have been inconsistent.<ref>{{cite web |title=Male circumcision: Global trends and determinants of prevalence, safety and acceptability |publisher=World Health Organization |url=http://www.who.int/entity/hiv/topics/malecircumcision/JC1320_MaleCircumcision_Final_UNAIDS.pdf |format=PDF|pages=22 |quote=Although it has been argued that sexual function may diminish following circumcision due to the removal of the nerve endings in the foreskin and subsequent thickening of the epithelia of the glans, there is little evidence for this and studies are inconsistent.}}</ref> Fink ''et al.'' reported "[a]lthough many have speculated about the effect of a foreskin on sexual function, the current state of knowledge is based on anecdote rather than scientific evidence."<ref name="fink">{{cite journal |author=Fink KS, Carson CC, DeVellis RF |title=Adult circumcision outcomes study: effect on erectile function, penile sensitivity, sexual activity and satisfaction |journal=J. Urol. |volume=167 |issue=5 |pages=2113–6 |year=2002 |month=May |pmid=11956453 |doi= |url=http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0022-5347(05)65098-7}}</ref> Masood ''et al.'' state that "[c]urrently no consensus exists about the role of the foreskin or the effect circumcision has on penile sensitivity and overall sexual satisfaction."<ref name="masood">{{cite journal |author=Masood S, Patel HR, Himpson RC, Palmer JH, Mufti GR, Sheriff MK |title=Penile sensitivity and sexual satisfaction after circumcision: are we informing men correctly? |journal=Urol. Int. |volume=75 |issue=1 |pages=62–6 |year=2005 |pmid=16037710 |doi=10.1159/000085930 |url=http://www.cirp.org/library/sex_function/masood1/}}</ref> Schoen states that "[a]necdotally, some have claimed that the foreskin is important for normal sexual activity and improves sexual sensitivity. Objective published studies over the past decade have shown no substantial difference in sexual function between circumcised and uncircumcised men."<ref>{{cite journal |author=Schoen EJ |title=Should newborns be circumcised? Yes |journal=Can Fam Physician |volume=53 |issue=12 |pages=2096–8, 2100–2 |year=2007 |month=December |pmid=18077736 |doi= |url=http://www.cfp.ca/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=18077736}}</ref> [[Image:Foreskin in motion.gif|thumb|Foreskin in motion (gliding action).]] The term 'gliding action' is used in some papers to describe the way the foreskin moves during sexual intercourse. This mechanism was described by Lakshamanan & Prakash in 1980, stating that "[t]he outer layer of the prepuce in common with the skin of the shaft of the penis glides freely in a to and fro fashion..."<ref>{{cite journal |title=Human prepuce: some aspects of structure and function |author=Lakshmanan S; Prakash S |journal=Indian Journal of Surgery |year=1980 |volume=44 |pages=134–137 |url=http://www.cirp.org/library/anatomy/lakshmanan/ |quote=The outer layer of the prepuce in common with the skin of the shaft of the penis glides freely in a to and fro fashion and has to be delicate and thin, as was observed in this study. [...] The inner lining of the projecting tubular part has the structure of the outer layer and adds to the thin gliding skin when retracted.}}</ref> Several opponents of circumcision have argued that the gliding movement of the foreskin is important during sexual intercourse.<ref>{{cite journal |author=Kigozi G, Watya S, Polis CB, ''et al'' |title=The effect of male circumcision on sexual satisfaction and function, results from a randomized trial of male circumcision for human immunodeficiency virus prevention, Rakai, Uganda |journal=BJU Int. |volume=101 |issue=1 |pages=65–70 |year=2008 |month=January |pmid=18086100 |doi=10.1111/j.1464-410X.2007.07369.x |quote=Opponents of circumcision, using results from selected observational studies, have argued that the procedure impairs sexual function, and reduces sexual pleasure and satisfaction through keratinization of the glans, removal of the most sensitive preputial tissues, and loss of the 'gliding' mechanism provided by the foreskin |doi_brokendate=2008-06-26}}</ref> Warren & Bigelow claim that gliding action would help to reduce vaginal dryness and that restoration of the gliding action is an important advantage of [[foreskin restoration]].<ref>{{cite journal |title=The case against circumcision |author=Warren, J; Bigelow J |url=http://www.cirp.org/library/general/warren2/ |journal=Br J Sex Med |date=September/October 1994 |pages=6–8}}</ref> [[Kristen O'Hara|O'Hara]] describes the gliding action, stating that it reduces friction during [[ලිංගික සංසර්ගය]], and suggesting that it adds "immeasurably to the comfort and pleasure of both parties".<ref>{{cite book |title=Sex as Nature Intended It: The Most Important Thing You Need to Know about Making Love, but No One Could Tell You Until Now |author=O'Hara K |pages=72 |year=2002 |publisher=Turning Point Publications |quote=During intercourse, the natural penis shaft actually glides within its own shaft skin covering. This minimizes friction to the vaginal walls and opening, and to the shaft skin itself, adding immeasurably to the comfort and pleasure of both parties.<br/>Friction is not entirely eliminated during natural intercourse but it is largely eliminated. Friction can take place in the lower vagina, but only if the man uses a stroke that exceeds the (forward and backward) gliding range of the shaft's extra skin. And in such a case, there will be friction only to the extent that the shaft exceeded its extra skin, which is uncommon since the natural penis has a propensity for short strokes. Primarily, it is the penis head that makes frictional contact with the vaginal walls, usually in the upper vagina where there is ample lubrication. [...] The gliding principle of natural intercourse is a two-way street&mdash;the vagina glides on the shaft skin while the shaft skin massages the penis shaft as it glides over it.}}</ref> Taylor suggests that the gliding action, where it occurs, may stimulate the nerves of the [[ridged band]]<ref>{{cite journal |title=Back and Forth |author=Taylor, J |journal=Pediatrics News |volume=34 |number=10 |year=2000 |pages=50 |url=http://www.cirp.org/library/anatomy/taylor2/}}</ref>, and speculates that the stretching of the frenulum by the rearward gliding action during penetration triggers ejaculation.<ref>{{cite journal |author=Taylor JR |title=Evidence sketchy on circumcision and cervical cancer link |journal=Can Fam Physician |volume=49 |issue= |pages=1592 |year=2003 |month=December |pmid=14708921 |doi= |url=http://www.cfp.ca/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=14708921}}</ref> Taves used a single subject to test the actual force required to penetrate a measuring apparatus. When the foreskin was retracted a more than tenfold, increase in force was needed.<ref>{{cite journal |author=Taves D |title=The intromission function of the foreskin |journal=Med. Hypotheses |volume=59 |issue=2 |pages=180–2 |year=2002 |month=August |pmid=12208206 |doi= |url=http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0306987702002505 }}</ref> He argued that this confirms the belief of Morgan (1967) that the foreskin makes sexual penetration easier during sexual intercourse.<ref>{{cite journal |author=Morgan WK |title="Penile plunder" |journal=Med. J. Aust. |volume=1 |issue=21 |pages=1102–3 |year=1967 |month=May |pmid=4226264 |doi= |url=http://www.cirp.org/library/general/morgan2/}}</ref> Whiddon (1953) and Foley (1966) also believed that the presence of the foreskin made sexual penetration easier.<ref>{{cite journal |author=WHIDDON D |title=I. Should baby be circumcised? |journal=Lancet |volume=265 |issue=6781 |pages=337–8 |year=1953 |month=August |pmid=13085774 |doi= |url=http://www.cirp.org/library/general/widdicombe/}}</ref><ref>{{Citation |title=The Unkindest Cut of All<!-- Bot generated title --> |url=http://www.cirp.org/news/1966.07_Foley/ |access-date=2009-03-01 |archive-date=2009-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090211225746/http://cirp.org/news/1966.07_Foley/ }}</ref> ===වෙනත්=== Gairdner (1949) states that the foreskin protects the glans<ref name="gairdner" /> but some studies show that inflammation of the glans is more common when the foreskin is present.<ref>[http://pediatrics.aappublications.org/cgi/eletters/81/4/537#1382 Balanitis and the uncircumcised male]</ref> The fold of the prepuce maintains sub-preputial wetness, which mixes with exfoliated skin to form [[smegma]]. Some authors believe that smegma contains antibacterial enzymes,<ref>[http://www.cirp.org/library/disease/STD/fleiss3/ Immunological Functions of the Human Prepuce]</ref> though their theory has been challenged.<ref>{{Citation |title=STI -- eLetters for Fleiss et al., 74 (5) 364-367 |url=http://sti.bmjjournals.com/cgi/eletters/74/5/364#112 |access-date=2009-03-01 |archive-date=2006-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060613195956/http://sti.bmjjournals.com/cgi/eletters/74/5/364#112 }}</ref> The [[American Academy of Pediatrics]] state that "No controlled scientific data are available regarding differing immune function in a penis with or without a foreskin."<ref>{{cite journal |author= |title=Circumcision policy statement. American Academy of Pediatrics. Task Force on Circumcision |journal=Pediatrics |volume=103 |issue=3 |pages=686–93 |year=1999 |month=March |pmid=10049981 |doi= |url=http://pediatrics.aappublications.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=10049981}}</ref> Inferior hygiene has been associated with [[balanitis]],<ref name="pmid16105191">{{cite journal |author=O'Farrell N, Quigley M, Fox P |title=Association between the intact foreskin and inferior standards of male genital hygiene behaviour: a cross-sectional study |journal=Int J STD AIDS |volume=16 |issue=8 |pages=556–9 |year=2005 |pmid=16105191 |doi=10.1258/0956462054679151}}</ref> though excessive washing can cause non-specific [[dermatitis]].<ref>[http://www.cirp.org/library/disease/balanitis/birley/ Birley: Management of Recurrent Balanitis]</ref> ==ගැටළු== [[Frenulum breve]] is where the frenulum is insufficiently long to allow the foreskin to fully retract, which may lead to discomfort during intercourse. The frenulum may also tear during intercourse. [[Phimosis]] is a condition when the foreskin of an adult cannot be retracted properly. (Before adulthood, the foreskin may still be separating from the glans.<ref>[http://www.cirp.org/library/normal/kayaba/ Kayaba: Normal Development of the Prepuce]</ref>) Phimosis can be treated by gently stretching the foreskin, by changing masturbation habits,<ref>[http://www.cirp.org/library/treatment/phimosis/beauge2/ The causes of adolescent phimosis]</ref> using topical [[steroid]] ointments, [[preputioplasty]], or by [[circumcision]]. Non-retractable foreskin is not always indicative of a clinical condition. The first time the foreskin retracts (say during [[masturbation]] or [[sex]]) can be a slightly painful experience, as the [[glans penis]] is not used to friction and air contact. However the problem resolves itself after a few days of acclimatization, which may include consciously retracting the foreskin and exposing it to air, water, or friction. A condition called [[paraphimosis]] may occur if a tight foreskin becomes trapped behind the glans and swells as a restrictive ring. This can cut off the blood supply, resulting in [[ischaemia]] of the glans penis. Korean doctors claim that South Korean men have a gene that causes “abundant foreskin,” believing that at least 90% of Korean men have “too much” foreskin. <ref>Jung, K. M. 1971. A study on the foreskin and circumcision of the penis of Korean male. Korean Journal of Public Health 8:369</ref> Although there is no scientific evidence of this alleged genotype and it was found that most Korean physicians could not define phimosis, almost all of South Korean physicians recommend universal circumcision because they believe it eliminates tight foreskins and brings many benefits. <ref>Kim, D. S., J. Y. Lee, & M. G. Pang. 1999. Male circumcision: A South Korean perspective. British Journal of Urology International, 83, Supplement; 1:28-33.</ref><ref>International Encyclopedia of Sexuality, South Korea, The Kinsey Institute. Edited by Hyung-Ki Choi, M.D., Ph.D., and Huso Yi, Ph.D.</ref> [[Aposthia]] is a rare condition in which the foreskin is not present at birth. ==Surgical and other modifications of the foreskin== [[Image:High and tight circumcision style.jpg|thumb|200px|High and tight circumcised penis.]] ''[[Circumcision]]'' is the removal of the foreskin, either partially or completely. It may be done for religious, aesthetic, health, or hygiene reasons, or to treat disease. ''[[Preputioplasty]]'' is a procedure to relieve a tight foreskin without resorting to circumcision. Other practices include genital piercings involving the foreskin and slitting the foreskin.<ref>[http://www.emedicine.com/med/topic2874.htm eMedicine - Paraphimosis : Article by Jong M Choe, MD, FACS]</ref> ==ලැංගහෑන් සෛල== [[Langerhans cell]]s are immature dendritic cells that are found in all areas of the penile epithelium,<ref name="pmid16847403">{{cite journal |author=McCoombe SG, Short RV |title=Potential HIV-1 target cells in the human penis |journal=AIDS |volume=20 |issue=11 |pages=1491–5 |year=2006 |pmid=16847403 |doi=10.1097/01.aids.0000237364.11123.98}}</ref> but are most superficial in the inner surface of the foreskin.<ref name="pmid16847403"/> The recent Szabo and Short (2000) study targets Langerhans cells as receptors of HIV, and states that these cells "must be regarded as the most probable sites for viral entry in primary HIV infection in men."<ref name="titleHow%2520does%2520male%2520circumcision%2520protect%2520against%2520HIV%2520infection%253F">{{cite web |url=http://www.pubmedcentral.gov/articlerender.fcgi?artid=1127372 |title=How does male circumcision protect against HIV infection? |accessdate=2007-11-30 |format= |work=}}</ref> Langerhans cells are also known to express the c-type lectin langerin, which may play a role in transmission of HIV to nearby lymph nodes.<ref name="pmid16847403"/>However, de Witte ''et al.'' (2007) reported that langerin, produced by Langerhans cells, blocks the transmission of HIV to T cells.<ref name="pmid17334373">{{cite journal |author=de Witte L, Nabatov A, Pion M, ''et al'' |title=Langerin is a natural barrier to HIV-1 transmission by Langerhans cells |journal=Nat. Med. |volume=13 |issue=3 |pages=367–71 |year=2007 |pmid=17334373 |doi=10.1038/nm1541}}</ref> ==Additional images == <gallery> ගොනුව:Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|[[Caravaggio|Caravaggio's]] ''[[Amor Victorious]]'' with the Roman Cupid Amor showing his penis with its foreskin ගොනුව:Male genitalia, partially shaved.jpg|A penis and [http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Male_genitalia,_Erect_penis_partially_shaved.png pubic hair] ගොනුව:발기.jpg|[[:ගොනුව:발기.jpg|Erect human penis]] ගොනුව:Foreskinintact.jpg|A penis and foreskin flaccid (left) and semi-erect (right) ගොනුව:Foreskin CloseupV2.jpg|‍ෙ‍පරසම සහිත ශිෂ්නයක් ගොනුව:ShortForeskin.jpg|A short foreskin that doesn't cover the complete [[glans]] ගොනුව:Penis with naturally exposed glans.jpg|Naturally short foreskin - most of the glans is uncovered even in flaccid state ගොනුව:Acroposthion of the foreskin.jpg|Acroposthion of the foreskin ගොනුව:Taping the foreskin back.jpg|Taping the foreskin back ගොනුව:자지털.jpg|[[c:File:자지털.jpg|Circumcised penis]] </gallery> ==වෙනත් සතුන්ගේ පෙරසම== In [[koala]]s, the foreskin contains naturally-occurring bacteria that play an important role in fertilization.<ref>[http://www.uq.edu.au/news/?article=2193 UQ researchers unlock another koala secret]</ref> Almost all mammals have foreskins, although in these non-human cases the foreskin is usually a sheath into which the whole penis is retracted. Only [[monotremes]] (the platypus and the echidna) lack foreskins.<ref>{{cite encyclopedia |url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761553537_2/Reproductive_System.html |year=2006 |title=Reproductive System |encyclopedia=MSN Encarta |publisher=Microsoft Corporation |location=Seattle, WA, USA |access-date=2009-03-01 |archive-date=2009-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091029200500/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761553537_2/Reproductive_System.html }}</ref> {{Expand-section|date=June 2008}} ==පෙරසම යොදාගන්නා වෛද්‍ය සහ පාරිභෝගික නිශ්පාදන== Foreskins obtained from circumcision procedures are frequently used by biochemical and micro-anatomical researchers to study the structure and proteins of human skin. In particular, foreskins obtained from newborns have been found to be useful in the manufacturing of more human skin.<ref>{{cite news |first=Robin |last=McKie |title=Foreskins for Skin Grafts |work=The Toronto Star |date=1999-04-04 |accessdate=2008-05-19}}</ref> Foreskins from circumcised babies are used to make a commercial anti-wrinkle skin cream. A six-week supply costs US$130.<ref>{{cite web |url=http://www.nbc10.com/health/1808693/detail.html |title=The Skinny On 'Miracle' Wrinkle Cream|year=2002|month=November|publisher=NBC Universal, Inc|work=NBC10.com|accessdate=2008-08-20}}</ref> Foreskins of babies are also used for [[skin graft]] tissue,<ref>{{cite web|url=http://www.wired.com/science/discoveries/news/1999/02/17912|title=High-Tech Skinny on Skin Grafts|date=02.16.99|publisher=CondéNet, Inc|work=www.wired.com:science:discoveries|accessdate=2008-08-20|archiveurl=https://archive.is/jhxR|archivedate=2012-05-30}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.emedicine.com/derm/TOPIC867.HTM|title=Skin Grafting|publisher=WebMD|work=www.emedicine.com|accessdate=2008-08-20}}</ref><ref>{{cite web|first=Catherine|last=Amst|coauthors=Carey, John|url=http://www.businessweek.com/1998/30/b3588001.htm|title=Biotech Bodies|date=July 27, 1998|publisher=The McGraw-Hill Companies Inc|work=www.businessweek.com|accessdate=2008-08-20}}</ref> and for [[interferon|β-interferon]]-based drugs.<ref>{{cite web |author=Cowan, Alison Leigh|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E0CE6D81E38F93AA25757C0A964958260&partner |title=Wall Street; A Swiss Firm Makes Babies Its Bet|date=April 19, 1992|publisher=New York Times|work=New York Times:Business|accessdate=2008-08-20}}</ref> Foreskin [[fibroblasts]] have been used in biomedical research.<ref>{{cite journal |last=Hovatta |first=O. |coauthors=M. Mikkola1, K. Gertow, A.-M. Strömberg, J. Inzunza1, J. Hreinsson1, B. Rozell, E. Elisabeth Blennow, M. Andäng, L. Ährlund-Richter |year=2003 |month=July |title=A culture system using human foreskin fibroblasts as feeder cells allows production of human embryonic stem cells |journal=Human Reproduction |volume=18 |issue=7 |pages=1404–1409 |pmid=12832363 |url= }}</ref> ==ආශ්‍රිත ලිපි== *[[Aposthia]] *[[කායවිච්ඡේදවේදය]] *[[සුන්නත්කිරීම]] *[[Forcible retraction of the foreskin]] *[[Foreskin restoration]] *[[Genitals]] *[[Kynodesme]] *[[Langerhans cell]] *[[Dendritic cell]] *ස්වයංවින්දනය *[[ශිෂ්නය]] *[[Preputioplasty]] *[[Ridged band]] *[[Smegma]] ==References== {{Reflist|2}} ==External links== <!-- It is suggested to add medical and anatomical information only. Issues for or against circumcision, or sites advocating one or the other, might belong at [[Male circumcision]] but are best avoided here, in the interest of avoiding edit wars. Předkožka If really necessary to add circumcision advocacy or anti-advocacy links, they could be put into separate subsections "Pro-circumcision" and "Anti-circumcision"... but again, perhaps this article should concentrate on anatomical description and medical conditions, etc. --> * [http://www.prepuce.com Prepuce.com - An Erotic View Point and many images of user self contributed foreskin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090225163633/http://prepuce.com/ |date=2009-02-25 }} * [http://www.foreskin.org Foreskin.org - Many detailed pictures of the human male foreskin] * Lakshmanan S., Prakash S. [http://www.cirp.org/library/anatomy/lakshmanan/ Human prepuce: some aspects of structure and function]. ''Indian J Surg'' 1980;44:134-7. * Davenport M. [http://bmj.bmjjournals.com/cgi/content/full/312/7026/299 Problems with the penis and prepuce]. ''British Medical Journal'' 1996;312:299-301. * Simpson ET, Barraclough P. [http://www.cirp.org/library/hygiene/simpson1/ The management of the paediatric foreskin]. ''Aust Fam Physician'' 1998;27(5):381-3. * Cold CJ, McGrath KA. [http://www.cirp.org/library/anatomy/cold-mcgrath Anatomy and histology of the penile and clitoral prepuce in primates]. ''Male and Female Circumcision'' 1999 * Peter Charles Remondino. ''[http://www.gutenberg.org/etext/23135 History of Circumcision from the Earliest Times to the Present].'' Philadelphia and London; F. A. Davis; 1891. * Video "The Prepuce" a film prepared by Doctors Opposing Circumcision for medical students. ::(WMP, streaming) http://www.doctorsopposingcircumcision.org/video/prepuce.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204043100/http://www.doctorsopposingcircumcision.org/video/prepuce.html |date=2012-02-04 }} ::(WMP, download) http://www.doctorsopposingcircumcision.org/video/Circumcision_WM7NTSC_256k_D.wmv {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204042758/http://www.doctorsopposingcircumcision.org/video/Circumcision_WM7NTSC_256k_D.wmv |date=2012-02-04 }} * {{SUNYAnatomyLabs|42|01|01|07}} - "The Male Perineum and the Penis: The Surface Anatomy of the Penis" {{Male reproductive system}} [[Category:Pelvis]] [[Category:Male reproductive system]] [[Category:Circumcision]] [[Category:Penis]] 1887cv5du0nycgyuy66mqimer2g31s4 0 24091 794648 794341 2026-06-23T04:23:25Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 794648 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව ක්‍රිකට්ක්‍රීඩකයා චරිතාපදානය | playername = කුමාර් සංගක්කාර | country = ශ්‍රී ලංකාව | country_adj = ශ්‍රී ලංකා | fullname = කුමාර් චොක්ශානද සංගක්කාර | image = Kumar Sangakkara bat in hand.JPG | caption = | nickname = සංගා {{!}} GOAT of Cricket (GOAT යනු Greatest Of All Time එනම් සදාකාලිකවම ශ්‍රේෂ්ඨ) | living = true | dayofbirth = 27 | monthofbirth = 10 | yearofbirth = 1977 | placeofbirth = [[මාතලේ]] | countryofbirth = [[ශ්‍රී ලංකාව]] | height= මීටර් 1.78 | batting = වමත් | bowling = දකුණත් [[පිට දඟ|පා දඟ]] | role = [[කඩුළු රකින්නා]], පිතිකරු | international = true | testdebutdate =ජූලි 20 | testdebutyear = 2000 | testdebutagainst = දකුණු අප්‍රිකාව | testcap = 84 | lasttestdate = ජනවාරි 3-7 | lasttestyear = 2015 | lasttestagainst = නවසීලන්තය | odidebutdate = ජූලි 5 | odidebutyear = 2000 | odidebutagainst = පකිස්ථානය | odicap = 93 | lastodidate = මාර්තු 18 | lastodiyear = 2015 | lastodiagainst = දකුණු අප්‍රිකාව | odishirt = 11 | club1 = [[නොන්ඩෙස්ක්‍රිප්ට්ස් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා සංගමය|එන්සීසී]] | year1 = 1997–වර්තමානය | club2 = [[කිංග්ස් XI පංජාබ්]] | year2 = 2008–2010 | club3 = [[වොර්වික්ෂයර් ප්‍රාන්ත ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා සංගමය|වෝර්වික්ෂයර්]] | year3 = 2007 | club4 = [[ඩෙකෑන් චාර්ජර්ස්]] | year4 = 2011 | club5 = [[සරේ ප්‍රාන්ත පිළ]] | year5 = 2015–වර්තමානය | columns = 4 | column1 = [[ටෙස්ට් ක්‍රිකට්|ටෙස්ට්]] තරග | matches1 = 130 | runs1 = 12,203 | bat avg1 = 58.66 | 100s/50s1 = 38/51 | top score1 = 319 | deliveries1 = 84 | wickets1 = 0 | bowl avg1 = – | fivefor1 = – | tenfor1 = – | best bowling1 = – | catches/stumpings1 = 178/20 | column2 = [[එක් දින ජාත්‍යන්තරය|එදිජා]] | matches2 = 404 | runs2 = 14,234 | bat avg2 = 41.98 | 100s/50s2 = 25/93 | top score2 = 169 | deliveries2 = – | wickets2 = – | bowl avg2 = – | fivefor2 = – | tenfor2 = – | best bowling2 = – | catches/stumpings2 = 402/99 | column3 = [[පළමු-පෙල ක්‍රිකට්|පපෙ]] | matches3 = 230 | runs3 = 17,829 | bat avg3 = 51.07 | 100s/50s3 = 52/76 | top score3 = 319 | deliveries3 = 246 | wickets3 = 1 | bowl avg3 = 150.00 | fivefor3 = 0 | tenfor3 = 0 | best bowling3 = 1/13 | catches/stumpings3 = 347/33 | column4 = [[ලැයිස්තු ඒ ක්‍රිකට්|ලැඒ]] | matches4 = 504 | runs4 = 18,141 | bat avg4 = 42.68 | 100s/50s4 = 34/114 | top score4 = 169 | deliveries4 = – | wickets4 = – | bowl avg4 = – | fivefor4 = – | tenfor4 = – | best bowling4 = – | catches/stumpings4 = 506/124 | date = 11 ජුනි | year = 2015 | source = http://www.espncricinfo.com/srilanka/content/player/50710.html ඊඑස්පීඑන්ක්‍රික්ඉන්ෆෝ |Caption=කුමාර් සංගක්කාර වර්ෂ 2012දී ICC සම්මාන උළෙලේදී වසරේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා, වසරේ ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා සහ ලොව ජනප්‍රියම ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා යන සම්මාන ත්‍රිත්වයෙන් පිදුම් ලැබූ අවස්තාව.}} '''[[කුමාර්]] සංගක්කාර''' (උපත 27 ඔක්තෝම්බර් 1977, [[මාතලේ]], ශ්‍රී ලංකාව) යනු [[ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම]]හි සාමාජිකයෙක් මෙන්ම හිටපු නායකයාද වේ. ඔහු මුල් පෙළ වමත් පිතිකරුවෙකි. ඔහු කඩුළු රකින්නා හා මුල් පෙළ පිතිකරුවෙක් ලෙස ක්‍රීඩා කිරීමට පුරුදුව සිටියත්, ටෙස්ට් ක්‍රීඩාවේ කඩුළු රැකීමෙන් ඉවත්වීමත් සමගම ඔහුගේ පිතිකරණයේ සැලකිය යුතු වෙනසක් ඇති විය. ඔහුගේ ක්‍රීඩා දිවියේ අවස්ථා කීපයකදිම ලොව අංක 1 ටෙස්ට් පිතිකරු බවට පත් වීමට ඔහුට හැකි විය.<ref>http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/489668.html</ref> ලෝක කුසලානයේදි ඉන්දියාවට එරෙහිව ලද පරාජයත් සමගම ඔහු නායකත්වයෙන් ඉවත් විය. ඩොනල්ඩ් බ්‍රැඩ්මන් ට(12) පසුව ලොව වැඩිම ටෙස්ට් ද්විතව ශතක ගණනක් රැස්කර ඇත්තේ සංගක්කාර (11) වේ. ඔහු සිය 11වන ටෙස්ට් ද්විත්ව ශතකය 2015 ජනවාරි 4 දින නවසීලන්තයෙ වෙලින්ටන් හිදී [[නවසීලන්ත ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම|නවසීලන්තයට]] ඒරෙහිව ලබාගන්නා ලදී.<ref>http://uk.eurosport.yahoo.com/22102011/63/sangakkara-hits-double-century.html</ref> ==මුල් කාලය== කුමාරි වෙදආරච්චි චොක්ශන්ද්‍රා මුදලිගේ සහ චොක්ශාන්ද වෙදාඅරච්චි සංගක්කාරට දාව 1977දී [[මාතලේ]] දී කුමාර සංගක්කාර උපත ලබන ලදි. සංගක්කාර ඔහුගේ මූලික හා ද්වීතීක අධ්‍යාපනය ලැබුවේ [[නුවර]] නගරයේ තිබෙන ප්‍රමුඛතම පාසලක් මෙන්ම ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගනයක් (අස්ගිරිය ක්‍රීඩාංගණය) හිමි ලෝකයේ එකම පාසල වන ත්‍රිත්ව විද්‍යාලයෙනි. වරක් ඔහු වසරේ විශිෂ්ඨම ශිෂ්‍යයාට පිරිනමන The Ryde Gold Medal සම්මානයෙන්ද පිදුම් ලැබීය.<ref name=teacher/> 1996 වසරේ පාසලේ ප්‍රධාන ශිෂ්‍ය නායක දූරය දැරීමටද ඔහුට හැකි විය. සංගක්කාර පාසල් සමයේදී ක්‍රිකට් හා ටෙනිස් ක්‍රීඩා සඳහා විශේෂ දක්ෂතාවක් පෙන්වූ අතර ඒ හේතුවෙන් වරක් පාසලේ එවකට විදුහල්පතිව සිටි ලෙනාඩ් ද අල්විස් මහතා විසින් සංගක්කාරගේ මවට ඔහුව ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවෙන්ම ඉහලට යවන ලෙසද ඉල්ලීමක්ද කොට ඇත.<ref name=teacher>[http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 Cricket world.com | ''Principal Delighted With Former Student Sangakkara''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} retrieved 3 March 2008 {{Wayback | url=http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} <!-- Bot retrieved archive --> | date=20071202092104}</ref> මොහු පිලිබඳ අමුතුවෙන් සඳහන් කිරීම අනවශ්‍යය.මේ වන විට ලොව හොදම පිතිකරුවන් අතරින් පෙරමුණ ගෙන සිටී.2015 ලෝක කුසලානයේදී තරග හතරකදී පිට පිට ශතක 4 ක් වාර්තා කරමින් , ක්‍රිකට් වාර්තා පොත මෙතෙක් සටහන් නොවූ කඩ ඉමක් කරා ගෙනයාමට සමත්ව සිටී . == ආශ්‍රිත== මොහු පිලිබඳ අමුතුවෙන් සඳහන් කිරීම අනවශ්‍යය.මේ වන විට ලොව හොදම පිතිකරුවන් අතරින් පෙරමුණ ගෙන කුසලානයේදී තරග හතරකදී පිට පිට ශතක 4 ක් වාර්තා කරමින් , ක්‍රිකට් වාර්තා පොත මෙතෙක් සටහන් නොවූ කඩ ඉමක් කරා ගෙනයාමට සමත්ව සිටී . q8d45baihyogrr32631drlrl2q1rsgs 0 32262 794672 794430 2026-06-23T11:21:57Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 794672 wikitext text/x-wiki {{autobiography|date=සැප්තැම්බර් 2011}} <!-- Please do not remove or change this AfD message until the issue is settled --> <!-- The nomination page for this article already existed when this tag was added. If this was because the article had been nominated for deletion before, and you wish to renominate it, please replace "page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Maleesha Weeramanthri" with "page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Maleesha Weeramanthri (2nd nomination)" below before proceeding with the nomination. -->{{AfDM|page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Maleesha Weeramanthri|year=2011|month=සැප්තැම්බර්|day=1|substed=yes|help=off}} <!-- For administrator use only: {{Old AfD multi|page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Maleesha Weeramanthri|date=1 සැප්තැම්බර් 2011|result='''keep'''}} --> <!-- End of AfD message, feel free to edit beyond this point --> '''තද පැහැති අකුරු පෙළ'''==රෙවෝ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Revo Pathum Weeramanthri== [[ගොනුව:උදාහරණ.jpg]] '''කෙට් චිත්‍රපට නිර්මාණකරැවෙක්'''<nowiki> වශයෙන් ජංගම දුරකථනය භාවිතා කරමින් විකල්ප සිනමා මාධ්‍ය තුළින් කේෂ්ත්‍රයට පිවිසුනු අයෙකි. 2008 වසරේ ශ්‍රී ලංකාවේ පැවැත් වූ Digital Stories - 2008 තරගයේ අවසන් වටයේ හොදම නිර්මාණ අතරට නිර්මාණ දෙකක් ජයහණය කරන අතර {{</nowiki>http://www.adicsrilanka.org/Digital_stories_2011_Home.html}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<nowiki/>} 2009 වසරේ ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ කෙටි චිත්‍රපට උළලේ දෙවන ස්ථානය හා විශිෂ්ටතා සම්මාන {{http://www.lightofasiafoundation.com/index.php/light-of-asia-projects/buddhist-film-festival}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<nowiki/>}හිමිකර ගනියි. 2011 වසරේද පළමු ස්ථානය හා විශිෂ්ටතා සම්මානයක් දිනාගැනීමට හැකිවිය[Light of Asia foundation |http://ylanka.com/lightofasia/wesak.php]ආසියාලෝකය{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} පදනම- ජාතික චිත්‍රරපට සංස්ථාව හා බීඑම්අයිසීඑච් යන ආයතන තරග සංවිධානය කෙරින. 2013 වසරේද ජාතික චිත්‍රපට සංස්ථාවේ වාර්ෂික කෙටි චිත්‍රපට තරගයේද ඔහුගේ ‘‘කවුද?“ කෙටි චිත්‍රපටයට ජයග්‍රහණයක් හිමි විය. gmhw14e6kcm827zy1x4fy3v77d0amhp 0 35590 794671 747102 2026-06-23T11:20:01Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 794671 wikitext text/x-wiki {{mergewith|නාලන්දා විද්‍යාලය}} [[File:Malalasekara Hall.jpg |thumb|right|මලලසේකර රඟහල කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලය]] මලලසේකර රඟහල කොළඹ [[නාලන්දා විද්‍යාලය]]යේ ශිෂ්‍ය රැස්වීම් ශාලාවය්. නාලන්දාවේ 1926 හිටපු විදුහල්පති මහාචාර්ය ගුණපාල මලලසේකර මෑතිතුමා සිහිවනු වස් එය "මලලසේකර රඟහල" නමින් නම් කරන ලදී. මෙම අංගසම්පූර්න රඟහල 1990 හි 23 ජූනි මස දිවංගත ගෞරවණීය ලලිත් ඇතුලත්මුදලි අධ්‍යාපන ඇමති තුමන් විසින් විවෘත කරන ලදී. වසර 2006 අප්‍රේල් 7 දා ගින්නෙන් විනාශවූ මෙම රඟහල නැවත ප්‍රතිසංස්කරනය කරනලදී. රතිසංස්කරණය කරන ලද කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයීය මලලසේකර සමරු රඟහල අධ්‍යාපන අමාත්‍ය අකිල විරාජ් කාරියවසම් මහතා විසින් 2019 පෙබරවාරි 28 උදෑසන විවෘත කරනු ලැබීය. ==බාහිර සබැඳුම්== * [https://v3sin.news.lk/news/political-current-affairs/item/32595-2019-02-28-08-59-42 නවීකරණය කළ නාලන්දාවේ මලලසේකර රඟහල සිසු අයිතියට]{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.itnnews.lk/2019/02/28/104194/ නවීකරණය කළ නාලන්දාවේ මලලසේකර රඟහල සිසු අයිතියට] * [https://www.youtube.com/watch?v=tbOK474ZEDA Malalasekara Hall] * [https://www.youtube.com/watch?v=iV3DZxkX4aA Nalanda College Malalasekara Hall Inside ගින්නෙන් විනාශ වූ මලලසේකර රඟහල 6 අප්‍රේල් 2006] * [https://archives.dailynews.lk/2006/04/08/news16.asp Nalanda Hall gutted] {{නාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹ}} [[ප්‍රවර්ගය:නාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹ]] [[ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයීය, පීඨය]] 3bmcbo6smjcsee9dj0mw1vxrxzhxyuj 0 36147 794656 326990 2026-06-23T08:49:46Z ~2026-36399-19 79647 /* ව්‍යාපෘතිය පිරිහීම */ ව්‍යාකරණ නිවැරැදි කිරීමක්. 794656 wikitext text/x-wiki '''උදාගම්''' යනු [[ශ්‍රී ලංකා|ශ්‍රී ලංකාවේ]] හිටපු ජනාධිපතිවරයෙකු වන [[රණසිංහ ප්‍රේමදාස]], අග්‍රාමාත්‍යව සිටි සමයේ අරඹා ජනාධිපති ලෙස ඝාතනයට ලක්වීම දක්වා පවත්වාගෙන ගිය දිගුකාලීන නිවාස ව්‍යාපාරයකි. මෙම ව්‍යාපෘතියෙන් නව ගම්මාන ඉදිකිරීමත් ඒවායේ ජනතාව පදිංචි කිරීමත් අවශ්‍ය යටිතල පහසුකම් සැපයීමෙන් අදාල ප්‍රදේශ සංවර්ධනය කිරීමත් සිදුවිය. ==ආරම්භය== 1978 වසරේ [[ජේ.ආර්. ජයවර්ධන]] මහතා ජනපති වශයෙන් දිවුරුම් දීමෙන් අනතුරුව, රණසිංහ ප්‍රේමදාස මහතා අග්‍රාමාත්‍යවරයා වශයෙන් පත් කෙරුණි. සිය අපේක්ෂා සහිත වූ නිවාස, ජල සම්පාදන, යටිතල පහසුකම් සහ නාගරික සංවර්ධන වැඩසටහන ක්‍රියාවට නැංවීමට, ආරම්භයේදීම ප්‍රේමදාස මහතා විසින් ඊට අදාල සංකල්පණිකරණය, සන්ධානකරණය සහ ක්‍රියාවට නැංවීම පිළිබඳ කාරණා සඳහා නෙෙතික රාමුවක් පිහිටුවන ලදී. ආරම්භක වර්ෂ පහ තුලදී නිවාස ලක්ෂයකුත්, ඊලඟ වර්ෂ පහ තුලදී නිවාස දස ලක්ෂයකුත් ඉදිකිරීම ඔහුගේ අරමුණ විය. ==ව්‍යාපාරය== උදාගම් ව්‍යාපාරය මගින් ඉදි කල නිවාස, විදුලිය, ජල සැපයුම් සැළසුම්, සුවසේවා සහ පාසල්, මාර්ග, පොදු ස්ථාන, ප්‍රජා ස්ථාන, ක්‍රීඩාංගන හා ආගමික ස්ථාන ආදිය නවීකරණය කිරීම හේතුවෙන්, අදාල දිස්ත්‍රික්කයේ සමස්ථ සුළු නගර හා ගම්මානයන්හී මහත් වූ යටිතල සංවර්ධනයක් ඇතිවිය. ප්‍රධාන සංවර්ධනයට අමතරව කුඩා වාරි ජලාශ ප්‍රතිසංස්කරණය, පාසල් සහ පොදු ස්ථාන සංවර්ධනය ආදි කටයුතුද සිදුවිය.<ref>{{cite web | url=http://transcurrents.com/news-views/archives/11743| title=ප්‍රසිඩන්ට් ප්‍රේමදාස වෝස් නෝ ඕර්ඩිනරි ලීඩර් බට් ඇන් ‘ඉපොක්-මේකර්’| publisher=transcurrents.com | year=2012 | accessdate=11 ජනවාරි 2015}}</ref> ==ගම් උදාව== {{main|ගම් උදාව}} උදාගම් ව්‍යාපාරය සමරනු වස් වාර්ශිකව ගම් උදාව සැනකෙලිය සහ වෙළඳ ප්‍රදර්ශනද සංවිධානය කෙරුණි. මිලියන ගණනක රට වටා ජනතාවක් එකල එම ප්‍රදර්ශන නැරඹූ බවද සඳහන් වේ. ප්‍රදර්ශනය පැවැත්වීම සඳහා ඌන සංවර්ධිත හා දුෂ්කර නොදියුණු ප්‍රදේශ තෝරා ගැණුනු අතර මෙමගින් සංවර්ධන කටයුතු ක්‍රියාවට නැංවුණි. ==ව්‍යාපෘතිය පිරිහීම== 1993 වසරේදී [[එල්.ටී.ටී.ඊ.]] ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරයකට ලක්ව රණසිංහ ප්‍රේමදාස මහතා ඝාතනය වීමත් සමගම, උදාගම් ව්‍යාපාරයත් අභාවයට ගියේ ය. ==ආශ්‍රිත ලිපි== * [[සෙවන ලොතරැයිය]] * [[ජගත් නිවාස වසර]] * [[ගම් උදාව]] * [[ජනසවිය]] ==ආශ්‍රිත== {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} [[ප්‍රවර්ගය:උදාගම්]] 12w4b917eurf11ieajngy2k8kgatom3 794667 794656 2026-06-23T10:12:31Z ~2026-36399-19 79647 නිවැරදි යෙදුම භාවිතා කළා. 794667 wikitext text/x-wiki '''උදාගම්''' යනු [[ශ්‍රී ලංකා|ශ්‍රී ලංකාවේ]] හිටපු ජනාධිපතිවරයෙකු වන [[රණසිංහ ප්‍රේමදාස]], අග්‍රාමාත්‍යව සිටි සමයේ අරඹා ජනාධිපති ලෙස අභාවප්‍රාප්ත වන තුරු පවත්වාගෙන ගිය දිගුකාලීන නිවාස ව්‍යාපාරයකි. මෙම ව්‍යාපෘතියෙන් නව ගම්මාන ඉදිකිරීමත් ඒවායේ ජනතාව පදිංචි කිරීමත් අවශ්‍ය යටිතල පහසුකම් සැපයීමෙන් අදාල ප්‍රදේශ සංවර්ධනය කිරීමත් සිදුවිය. ==ආරම්භය== 1978 වසරේ [[ජේ.ආර්. ජයවර්ධන]] මහතා ජනපති වශයෙන් දිවුරුම් දීමෙන් අනතුරුව, රණසිංහ ප්‍රේමදාස මහතා අග්‍රාමාත්‍යවරයා වශයෙන් පත් කෙරුණි. සිය අපේක්ෂා සහිත වූ නිවාස, ජල සම්පාදන, යටිතල පහසුකම් සහ නාගරික සංවර්ධන වැඩසටහන ක්‍රියාවට නැංවීමට, ආරම්භයේදීම ප්‍රේමදාස මහතා විසින් ඊට අදාල සංකල්පණිකරණය, සන්ධානකරණය සහ ක්‍රියාවට නැංවීම පිළිබඳ කාරණා සඳහා නෙෙතික රාමුවක් පිහිටුවන ලදී. ආරම්භක වර්ෂ පහ තුලදී නිවාස ලක්ෂයකුත්, ඊලඟ වර්ෂ පහ තුලදී නිවාස දස ලක්ෂයකුත් ඉදිකිරීම ඔහුගේ අරමුණ විය. ==ව්‍යාපාරය== උදාගම් ව්‍යාපාරය මගින් ඉදි කල නිවාස, විදුලිය, ජල සැපයුම් සැළසුම්, සුවසේවා සහ පාසල්, මාර්ග, පොදු ස්ථාන, ප්‍රජා ස්ථාන, ක්‍රීඩාංගන හා ආගමික ස්ථාන ආදිය නවීකරණය කිරීම හේතුවෙන්, අදාල දිස්ත්‍රික්කයේ සමස්ථ සුළු නගර හා ගම්මානයන්හී මහත් වූ යටිතල සංවර්ධනයක් ඇතිවිය. ප්‍රධාන සංවර්ධනයට අමතරව කුඩා වාරි ජලාශ ප්‍රතිසංස්කරණය, පාසල් සහ පොදු ස්ථාන සංවර්ධනය ආදි කටයුතුද සිදුවිය.<ref>{{cite web | url=http://transcurrents.com/news-views/archives/11743| title=ප්‍රසිඩන්ට් ප්‍රේමදාස වෝස් නෝ ඕර්ඩිනරි ලීඩර් බට් ඇන් ‘ඉපොක්-මේකර්’| publisher=transcurrents.com | year=2012 | accessdate=11 ජනවාරි 2015}}</ref> ==ගම් උදාව== {{main|ගම් උදාව}} උදාගම් ව්‍යාපාරය සමරනු වස් වාර්ශිකව ගම් උදාව සැනකෙලිය සහ වෙළඳ ප්‍රදර්ශනද සංවිධානය කෙරුණි. මිලියන ගණනක රට වටා ජනතාවක් එකල එම ප්‍රදර්ශන නැරඹූ බවද සඳහන් වේ. ප්‍රදර්ශනය පැවැත්වීම සඳහා ඌන සංවර්ධිත හා දුෂ්කර නොදියුණු ප්‍රදේශ තෝරා ගැණුනු අතර මෙමගින් සංවර්ධන කටයුතු ක්‍රියාවට නැංවුණි. ==ව්‍යාපෘතිය පිරිහීම== 1993 වසරේදී [[එල්.ටී.ටී.ඊ.]] ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරයකට ලක්ව රණසිංහ ප්‍රේමදාස මහතා ඝාතනය වීමත් සමගම, උදාගම් ව්‍යාපාරයත් අභාවයට ගියේ ය. ==ආශ්‍රිත ලිපි== * [[සෙවන ලොතරැයිය]] * [[ජගත් නිවාස වසර]] * [[ගම් උදාව]] * [[ජනසවිය]] ==ආශ්‍රිත== {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} [[ප්‍රවර්ගය:උදාගම්]] pb9r5043cnzimo0l2w970vnydl9toit 0 36572 794628 681002 2026-06-22T12:53:52Z GregorBungensheim 79638 /* ප්‍රතිඵල */ 2018, 2022 794628 wikitext text/x-wiki '''FIFA ලෝක කුසලානය''' හෝ සරල වශයෙන් '''ලෝක කුසලානය''' යනු, මෙම ක්‍රීඩාවෙහි ගෝලීය පාලන කායය වන්නාවූ ''සම්මේලන පාපන්දු පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර ඒකාබද්ධ මණ්ඩලය'' ''Fédération Internationale de Football Association'' ([[FIFA]]) සාමාජිකයන්ගේ, ජ්‍යෙෂ්ඨ [[පිරිමි ජාතික සම්මේලන පාපන්දු කණ්ඩායම් ලැයිස්තුව|පිරිමි ජාතික කණ්ඩායම්]] විසින් තරග වැදෙනු ලබන ජාත්‍යන්තර [[සම්මේලන පාපන්දු]] තරගාවලියකි. 1942 සහ 1946 දී [[දෙවන ලෝක යුද්ධය]] නිසාවෙන් එය නොපැවැත්වුනු අවස්ථාවන්හිදී හැර, [[1930 FIFA ලෝක කුසලානය| 1930 ප්‍රාරම්භක තරගාවලියෙහි]] පටන්, සෑම සිව්වසරකට වරක්ම මෙම ශූරතාවය පිරිනමුනු ලැබ ඇත. වත්මන් ශූරයන් වන්නේ [[2014 FIFA ලෝක කුසලානය|2022 තරගාවලිය]] දිනූ [[ආජන්ටිනාව ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම|ආජන්ටිනාව] වෙති. තරගාවලියෙහි සඳහා වර්තමානයෙහි පවතින තරග පැවැත්වීමේ ක්‍රමය අනුව මසක් පමණ කාලයක් තුල සත්කාරක ජාතියට (ජාතීන්ට) අයත් ස්ථාන තුල ශූරතා අභිධානය උදෙසා කණ්ඩායම් 32 ක් තරග වදිති &nbsp;– මෙම අවධිය බොහෝවිට හැඳින්වෙන්නේ ''ලෝක කුසලානය අවසන් තරග'' යනුවෙනි. සත්කාරක ජාතිය(න්) හා ඇතුළුව තරගාවලිය සඳහා සුදුසුකම් ලබන්නේ කුමන කණ්ඩායම් දැයි තීරණය කරනු වස් වර්තමානයේ තරගාවලිය පැවතෙන ප්‍රකාරයට අනුව මෙම අවසන් අවධියට පෙරාතුව තුන් අවුරුදු කාලයක් පුරා [[FIFA ලෝක කුසලානය සුදුසුකම් ලැබීම|සුදුසුකම් ලැබීමේ අවධියක්]] පැවැත්වෙයි. දැනට පවත්වා ඇති ලෝක කුසලානය තරගාවලී 19 දිනා ඇත්තේ ප්‍රභින්න ජාතික කණ්ඩායම් අටක් විසිනි. [[බ්‍රසීලයානු ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම|බ්‍රසීලය]]<!--For consistency, British English is used throughout the article, which treats teams as plural nouns, e.g., "Brazil are" instead of "Brazil is".--> පස්වතාවක් ජයග්‍රහණය කර ඇති අතර, සැම තරගාවලියකදීම තරග වැදුනු එකම කණ්ඩායම ඔවුහූ වෙති. ලෝක කුසලානයේ අනෙකුත් ජයග්‍රාහකයන් වන්නේ ජයග්‍රහණ සතරක් සමග වන [[ඉතාලියානු ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම |ඉතාලිය]]; ජයග්‍රහණ තුනක් සමග වන [[ජර්මානු ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම|ජර්මනිය]]; එකිනෙකා ජයග්‍රහණ දෙකක් සමග වන්නාවූ [[ආර්ජන්ටිනා ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම|ආර්ජන්ටිනාව]] සහ එයට අමතරව ප්‍රාරම්භක ජයග්‍රාහකයන්ද වූ [[උරුගුවේ ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම|උරුගුවේ]]; සහ එකිනෙකා එක් ජයග්‍රහණයක් සමග වූ [[එංගලන්ත ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම|එංගලන්තය]], [[ප්‍රංශ ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම|ප්‍රංශය]], සහ [[ස්පාඤ්ඤ ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම|ස්පාඤ්ඤය]] වෙති. ලෝකයේ වඩාත් පුළුල් ලෙසින් නරඹන්නාවූ ක්‍රීඩා ඉසව්ව ලෝක කුසලානය වෙයි; නිමානය කෙරුණු මිලියන 715.1 ක ජනකායක් [[ජර්මනිය|ජර්මනියේ]] පැවැත්වූ [[2006 FIFA ලෝක කුසලානය| 2006 FIFA ලෝක කුසලානයෙහි]] [[2006 FIFA ලෝක කුසලානයෙහි අවසන් තරගය |අවසන් තරගය]] නැරඹූහ.<ref name="2006coverage">{{උපන්‍යාස වෙබ් |url=http://www.fifa.com/aboutfifa/marketing/factsfigures/tvdata.html |title=2006 FIFA වර්ල්ඩ් කප් බ්‍රෝඩ්කාස්ට් වයිඩර්, ලෝන්ගර් ඇන්ඩ් ෆර්දර් දෑන් එවර් බිෆෝර් |work=FIFA.com |publisher=[[FIFA|Fédération Internationale de Football Association]] |accessdate=11 ඔක්තොම්බර් 2009}}</ref> ඊලඟ ලෝක කුසලාන තුන සඳහා සත්කාරකත්වය සපයනු ලබනු ඇත්තේ [[2014 FIFA ලෝක කුසලානය|2014දී]] [[බ්‍රසීලය]] විසින්, [[2018 FIFA ලෝක කුසලානය|2018දී]] [[රුසියාව]] විසින් සහ, [[2022 FIFA ලෝක කුසලානය|2022දී]] [[කටාර්]] විසින් වෙති. ==ඉතිහාසය== {{මූලික| FIFA ලෝක කුසලානයෙහි ඉතිහාසය}} ===පූර්ව ජාත්‍යන්තර තරගාවලී === ලෝක‍යේ ප්‍රථම ජාත්‍යන්තර පාපන්දු තරගය වූයේ [[ග්ලාස්ගෝ|ග්ලාස්ගෝහිදී]] 1872දී [[ස්කොට්ලන්ත ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම|ස්කොට්ලන්තය]] සහ [[එංගලන්ත ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම|එංගලන්තය]] අතර පැවැති අභියෝගතා තරගය වන අතර,<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |url=http://www.englandfootballonline.com/Seas1872-00/1872-73/M0001Sco1872.html |title=ඉංග්ලන්ඩ් නැෂනල් ෆුට්බෝල් ටීම් මැච් No. 1 |publisher=ඉංග්ලන්ඩ් ෆුට්බෝල් ඔන්ලයින්|accessdate=19 නොවැම්බර් 2007}}</ref> එය 0–0 වශයෙන් ජය පරාජයකින් තොරව නිමාවට පත්විය. පළමු ජාත්‍යන්තර තරගාවලිය වූ [[බ්‍රිතාන්‍ය දේශීය ශූරතාව| බ්‍රිතාන්‍ය දේශීය ශූරතාවයෙහි]] ප්‍රාරම්භක අවධිය 1884දී පැවැත්විණි.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් | url = http://www.soccerway.com/news/2007/November/22/british-pm-backs-return-of-home-nations-championship | title = බ්‍රිටිෂ් පීඑම් බැක්ස් රිටර්න් ඔෆ් හෝම් නේෂන්ස් චැම්පියන්ෂිප් | publisher = එජන්සි ෆ්‍රාන්ස් -ෆ්‍රෙස්සේ| accessdate = 16 දෙසැම්බර් 2007}}</ref> මෙම අවධියෙහිදී ක්‍රිඩාව [[මහා බ්‍රිතාන්‍යය සහ අයර්ලන්තය එක්සත් රාජධානිය|එක්සත් රාජධානියෙන්]] පිටත ක්‍රීඩාකෙරුනේ බොහෝ කලාතුරකිනි.{{උපහරණ ඇවැසිය |date=ජූලි 2010}} 20වන සියවසෙහි මුල් භාගය වන විට ලෝකයේ අනෙකුත් කොටස්වලද පාපන්දු ජනප්‍රිය ක්‍රීඩාවක් බවට පත්වෙද්දී, [[1900 ගිම්හාන ඔලිපිම්ක් තරග වලදී පාපන්දු |1900]] සහ [[1904 ගිම්හාන ඔලිම්පික් තරග වලදී පාපන්දු |1904 ගිම්හාක ඔලිම්පික් තරග වලදී]] (තෙසේවෙතත්, අන්තර්ජාතික ඔලිම්පික් කමිටුව IOC විසින් ඒවායේ තරාතිරම පරකාරී ලෙසින් නිල ඉසව් ලෙසට අධිශ්‍රේණී ගත කෙරිණි), හා [[1906 ගිම්හාන ඔලිම්පික් තරග වලදී පාපන්දු |1906 අන්තර්ස්ථාපිත ක්‍රීඩා තරග]] වලදී [[ආදර්ශන ක්‍රීඩාව|ආදර්ශන ක්‍රීඩාවක්]] ලෙසින් පැවැත්වූ අතර පදක්කම් පිළිනොගැන්වුන ලදි.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |first1=සොරෙන් |last1=එල්බෙක් |first2=කැරල් |last2=ස්ටොකෙමාන්ස් |url=http://www.rsssf.com/tableso/ol1906f.html |title=ඉන්ටර්මීඩියෙට් ගේම්ස් ඔෆ් දි IV. ඔලිම්පියාඩ් |publisher=[[rec.sport.soccer Statistics Foundation]] |date=26 ජූනි 2008}}</ref> 1904දී [[FIFA]] සංස්ථාපනය කිරීමෙන් පසුව, 1906දී ස්විට්ස්ර්ලන්තයේදී ඔලිම්පික් රාමුවෙන් ඔබ්බෙහි ජාතීන් අතර ජාත්‍යන්තර පාපන්දු තරගාවලියක් සංවිධානය කිරීමට එය උත්සාහ ගති. මෙම කාල සීමාව අන්තර්ජාතික පාපන්දු ක්‍රීඩාවේ මුල් අවධිය වන අතර FIFAහි නිල ඉතිහාසය තරඟයේ අසාර්ථකත්වය පිළිබඳ ව විස්තර කරයි. [[ලන්ඩනයේ]] පැවති [[1908දී ගිම්හාන ඔලිම්පික්]] වලදී පාපන්දු ක්‍රීඩාව නිල තරඟයක් බවට පත් විය. [[පාපන්දු සම්මේලනය]] සහ එංගලන්තයේ පාපන්දු පාලන ඒකකය විසින් ස්ංවිධානය කරන ලද මෙම ඉසව්ව [[ආධුනික]] ක්‍රීඩකයන් සඳහා පමණක් වූ අතර එය තරඟයකට වඩා දර්ශනයක් පමණක් විය. මෙහිදී බ්‍රිතාන්‍යයෝ [[රන් පදක්කම්]] හිමිකර ගත් හ. ඔවුහූ [[1912]]දී ස්විඩන පාපන්දු සම්මේලනය විසින් ස්ංවිධානය කරනු ලැබූ [[ස්ටොකෝම්]] හි පැවති තරඟාවලියෙන් ද මෙවැනිම ජයක් ලැබූහ. ඔලිම්පික් ඉසව්ව, ආධුනික කණ්ඩායම් අතර පමනක් පැවතීම නිසවෙන් [[තෝමස් ලිප්ටොන්]] විසින් 1909 දී [[Sir Thomas Lipton Trophy]] නමින් තරඟාවලියක් [[ටියුරින්]] නගරයේ පැවැත්වීමට ස්ංවිධානය කරන ලදී. මෙම Lipton තරඟාවලිය යනු විවිධ ජාතීන්ගෙන් පැමිණි පුද්ගලික සමාජ(ජාතික කණ්ඩායම් නොවේ) අතර පැවැත්වූ ශූරතාවයක් වන අතර සෑම අයෙක්ම තම ජාතිය නිරූපණය කලහ. මෙම තරඟය පළමු ලෝක කුසලානය ලෙස ද හැඳින්වූ අතර වඩාත් කීර්තිමත් ම සමාජ පැති ඉතාලියෙන්, ජර්මනියෙන් සහ ස්වීඩනයෙන් ඉස්මතු විය. නමුත් එංගලන්තයේ පාපන්දු සම්මේලනය මෙම තරඟය සමඟ හවුල් වීම ප්‍රතික්ෂේප කළ අතර වෘතිමය කණ්ඩායමක් යැවීමට පසුබට වූහ. එම නිසා Lipton [[දුර්හම් රාජ්‍යයේ]] ආධුනික ප්‍රදේශයක් වන [[බටහිර ඕක්ලන්තය]]ට එංගලන්තය වෙනුවෙන් පෙනී සිටීමට ආරාධනා කරන ලදී. [[බටහිර ඕක්ලන්තය]] තරඟාවලිය ජය ගත් අතර 1911දී ඔවුහූ සාර්ථක ලෙස කුසලානය රැගෙන පෙරළා ගියහ. තරඟ නීති වලට අනුව ඔවුන්ට සදහට ම Tropyය තබා ගැනීමට දෙන ලදී. 1914දී [[ඔලිම්පික් තරඟාවලිය]], "[[ආධුනිකයන්]] සඳහා වූ ලෝක පාපන්දු ශූරතාවය" ලෙස හඳුනා ගැනීමට එකඟ වූ අතර ඉසව්ව සඳහා වූ සියලුම වගකීම්ද භාර ගන්නා ලදී. මෙය ලෝකයේ ප්‍රථම මහද්වීප අතර පාපන්දු තරඟාවලියට මංසලසන ලද අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස [[1920 ගිම්හාන ඔලිම්පික්]]හි දී යුරෝපියානු කණ්ඩායම් 13ක් සමඟ [[ඊජිප්තුව]]න් තරඟ කළ අතර යුරෝපීය රටක් වන [[බෙල්ජියම]] ජය ගත් හ. [[1924]] සහ [[1928දී]] වූ ඉනික්බිති තරඟාවලි දෙකෙන් [[උරුගුවේ]] ජය ගන්නා ලදී. මේවා ප්‍රථම විවෘත ලෝක ශූරතා වන අතර FIFAහි වෘතීමය යුගය ආරම්භ කෙරුණේ 1924දී ය. [[ගොනුව:Estadiocentenario.JPG|thumb| right|[[Centenario Stadium|Estadio Centenario]], ප්‍රථම ලෝක කුසලානය පැවැත්වු ස්ථානය]] ඔලිම්පික් පාපන්දු තරඟාවලියන් හි සාර්ථකත්වය නිසා FIFA, [[සභාපති වූ [[Jules Rimet]]]] සමඟ නැවත වරක් ඔලිම්පික් වලින් පිට වෙනම ම අන්තර්ජාතික පාපන්දු තරඟාවලියක් වේදිකා ගත කිරීමට බලා සිටි අතර ලෝක ශූරතාවයක් වේදිකා ගත කිරීමට 1928 මැයි 28 වන දින [[අමෙර්ස්ටර්ඩෑම්]] හි FIFA කොන්ග්‍රසය තීරණය කරන ලදී. [[උරුගුවේ]] දැනට දෙවතාවක් නිල ලෝක පාපන්දු ශූරතාවය දිනාගෙන තිබීමත් ඔවුන් නිදහස ලබා 1930වන විට සියවසක් සම්පූර්ණ වීමත් නිමිත්තෙන් සමාරම්භක ලෝක කුසලාන තරඟාවලියේ සත්කාරක රට ලෙස උරුගුවේ නම් කරන ලදී. FIFA විසින් තරඟාවලියට තෝරා ගන්නා ලද ජාතීන්ගේ ජාතික සම්මේලනයන්ට කණ්ඩායමක් යවන්නැ යි ආරාධනා කරනු ලැබූ මුත් තරඟාවලිය උරුගුවේ පැවතීම යුරෝපියානු ජාතීන්ට අත්ලාන්තික් සාගරය හරහා වූ ඉතා දිගු සහ අධික වියදමක් දැරීමට සිදුවන ගමනක් වීම නිසාවෙන් කිසිම යුරෝපියානු රටක් තරඟ ආරම්භයට ප්‍රථම දෙ මස තෙක් කණ්ඩායමක් යැවීමට පොරොන්දු නොවී ය. කෙසේ හෝ අවසානයේ දී [[බෙල්ජියම]], [[ප්‍රංශය]] , [[රොමේනියාව]] සහ [[යුගොස්ලාව]] යන රටවලින් කණ්ඩායම් කිහිපයක් ගෙන්වා ගැනීමට Rimet ට හැකි වූ අතර මෙම තරඟාවලියේ දී දකුණු ඇමෙරිකාවෙන් හතක් ද, යුරෝපයෙන් සතරක් ද, උතුරු අමෙරිකාවෙන් දෙකක් ද වශයෙන් මුළු ජාතීන් දහ තුනක් සහභාගි විය. පළමු ලෝක කුසලාන තරඟ දෙක 1930 ජූලි 13 වන දින පැවැත්වුණු අතර අනුපිළිවෙළින් [[මෙක්සිකෝව]] 4-0 අනුපාතයට ද [[බෙල්ජියම]] 3-0 අනුපාතයට ද පරදවමින් [[ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය]] සහ [[ප්‍රංශය]] ජය ගත් හ. ලෝක කුසලාන ඉතිහාසයේ පළමු ජයග්‍රහණය කරා ළඟා වූ ක්‍රීඩකයා වන්නේ ප්‍රංශයේ [[Lucien Laurent]] ය. [[මොන්තෙවිදියෝ]] හි පැවති අවසන් තරඟයේ දී 93,000ක ජන සමූහයා ඉදිරියේ [[ආජන්ටිනාව]] 4-2 ට පරාජය කළ උරුගුවේ, මෙම සිද්ධිය නිසා ම ලෝක කුසලානය දිනා ගන්නා පළමු ජාතිය බවට පත් විය. === දෙවන ලෝක යුද්ධයට පෙර ලෝක කුසලාන === ලෝක කුසලානය ඇති වීමෙන් පසු, [[1932දී ලොස් ඇන්ජලීස් හි පැවති ගිම්හාන ඔලිම්පික් උත්සවයේ]] න්‍යාය පත්‍රය එක් අංගයක් ලෙස පාපන්දු ඇතුලත් කිරීමට අදහස් නොකෙරිණ. එවක මෙම ක්‍රීඩාවට [[එක්සත් ජනපදය]] තුළ පැවති අඩු ජනප්‍රියත්වයත් [[ඇමරිකානු පාපන්දු]] ලෙස ජනප්‍රියත්වය වර්ධනය වෙමින් තිබීමත් මෙයට හේතු විය. ආධුනික ක්‍රීඩකයන්ගේ තත්වයට FIFA සහ [[IOC]] විසින් විරුද්ධ වීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස පාපන්දු , ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා වලින් ඉවත් කරනු ලැබීය. [[1936 දී ගිම්හාන ඔලිම්පික්]] සමඟ ඔලිම්පික් පාපන්දු නැවත ආරම්භ කෙරුණු අතර අද එය වඩා වටිනා ලෝක කුසලානයකින් ඔපවත් වී ඇත. අතීතයේ වූ ලෝක කුසලාන තරඟ වලදී මුහුණ පාන ලද ප්‍රධාන ගැටළු වූයේ මහද්වීප අතර ගමනාගමනයේ වූ දුෂ්කරතා හා යුද්ධය යි. [[1934]] සහ [[1938]] තරඟ සඳහා දකුණු ඇමෙරිකානු කණ්ඩායම් කීපයකට පමණක් සහභාගි වීමට හැකි වූ අතර අවස්ථා දෙකේදී ම [[බ්‍රසීල ජාතිකයන්]] සමඟ තරඟ වැදීමට සිටියේ මොවුන් පමණි. 1942 සහ 1946 වර්ෂ වල [[න්ට්සි ජර්මනියේ]] සහ [[බ්‍රසීලයේ]] පැවැත්වීමට තිබූ තරඟ [[දෙවන ලෝක යුද්ධය]] නිසාවෙන් අවලංගු විය. === දෙවන ලෝක යුද්ධයට පසු ලෝක කුසලාන === [[1950 දී බ්‍රසීලයේ පැවති ලෝක කුසලානය]] ප්‍රථම වරට [[බ්‍රිතාන්‍ය]] ක්‍රීඩකයන් සහභාගි කරගනු ලැබූ තරඟාවලියයි. [[බ්‍රිතාන්‍ය කණ්ඩායම්]] තමන් යුද්ධ කරන ලද රටවල් සමඟ ක්‍රීඩා කිරීමට ඇති අකැමැත්ත නිසා සහ පාපන්දු ක්‍රීඩාවට ඇති විදේශීය බලපෑමට විරුද්ධත්වය ප්‍රකාශ කිරීමක් ලෙස 1920 දී FIFA ලෝක කුසලානයෙන් අයින් වූ අතර 1946 දී FIFA හි ආරාධනය මත නැවත සම්බන්ධ විය.එසේම පෙර පැවති ලෝක කුසලාන දෙකට සම්බන්ධ නොවූ 1930 දී ශූරයන් බවට පත් වූ උරුගුවේ ජාතින්ද මෙම තරඟාවලියේ දී නැවත දක්නට ලැබිණි.මෙහෙදී " [[Mara Canazo]] "නම් තරඟයේදී සත්කාරක බ්‍රසීල ජාතීන් පරදවා [[උරුගුවේ]] නැවත ජය ලැබීය. [[ගොනුව:World cup countries best results.png|frameless|center|upright=2]] 1938 දී [[ඕස්ට්‍රිලියාව]] සුදුසුකම් ලැබීමෙන් පසු ජර්මනියට යටත්වීම නිසා කණ්ඩායම් 15ක් සමඟ තරඟාවලිය අතහැර යාම සහ 1950 දී [[ඉන්දියාව]],[[ස්කොට්ලන්තය]] හා [[තුර්කිය]] කණ්ඩායම් 13ක් සමඟ තරඟාවලිය අතහඇර යාම නිසා 1938 හා 1950 හැර, 1934 හා [[1978]] අතර පැවති සෑම තරඟාවලියක දී ම කණ්ඩායම් 16 බැගින් තරඟ කළහ. යුරෝපයෙන් සහ [[දකුණු ඇමරිකාවෙන්]] වැඩිම සහභාගීත්වයක් තිබූ අතර සුළුතරයක් [[උතුරු ඇමරිකාවෙන්]], [[අප්‍රිකාවෙන්]], [[ආසියාවෙන්]] සහ [[ඕසියානාවෙන්]] විය. සාමාන්‍යයෙන් මෙම කණ්ඩායම්, [[යුරෝපා]] හා දකුණු ඇමෙරිකානු කණ්ඩායම් විසින් පරාජය කරනු ලබයි. 1982 තෙක් යුරෝපා හා දකුණු ඇමරිකානු රටවල් වලට පිටින් පැමිණ ඉදිරියට ගිය ක්ණ්ඩායම් වූයේ [[1930]]දී අවසන් පූර්ව තරඟයට හිමිකම් කියූ [[ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය]], 1938දී අර්ධ අවසන් පූර්ව තරඟයට හිමිකම් කියූ [[කියුබාව]], 1966දී අර්ධ අවසන් පූර්ව තරඟයට හිමිකම් කියූ උතුරු කොරියාව සහ 1970දී අර්ධ අවසන් පූර්ව තරඟයට හිමිකම් කියූ මෙක්සිකෝව පමණි. === කණ්ඩායම් 32ක් බවට විස්තාරනය වීම === 1982දී මෙම තරඟාවලිය කණ්ඩායම් 24ක් දක්වා විස්තාරනය වූ අතර 1998දී එය අප්‍රිකාව, ආසියාව, සහ උතුරු ඇමරිකානු රටවල් වලින් වැඩි කණ්ඩායම් ප්‍රමාණයකට සහභාගී වීමට ඉඩ සලසමින් 32ක් දක්වා වර්ධනය විය. මෑත කාලයේ දී මෙම රටවල් වලින් පැමිණි කණ්ඩායම් විශාල ජයග්‍රහණ භුක්ති විඳි අතර අර්ධ අවසන් පූර්ව තරඟයට ලඟා වූ රටවල් අතරට 1986දී අර්ධ අවසන් පූර්ව තරඟයට සුදුසුකම් ලැබූ [[මෙක්සිකෝව]] ද, 1990දී අර්ධ අවසන් පූර්ව තරඟයට සුදුසුකම් ලැබූ කැමෙරූන් ද, 2002දී සතරවන ස්ථනය ලද කොරියා ජනරජය ද, 2002දී අර්ධ අවසන් පූර්ව තරඟයට සුදුසුකම් ලැබූ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ සෙනෙගාල් ද, 2010දී අර්ධ අවසන් පූර්ව තරඟයට සුදුසුකම් ලැබූ ඝානාව ද අයත් වේ. නමුත් යුරෝපා හා දකුණු ඇමෙරිකානු කණ්ඩායම් සෑම විට ම ඉදිරියෙන් සිටී. උදා:- 1998 සහ 2006 වර්ෂවල පූර්ව තරඟයට සුදුසුකම් ලැබූ සියළුම කණ්ඩායම් යුරෝපා හා දකුණු ඇමෙරිකානු කණ්ඩායම් වේ. 2002 FIFA ලෝක කුසලාන තරඟාවලියේ සුදුසුකම් වට සඳහා කණ්ඩායම් 200ක් ද, 2006 FIFA ලෝක කුසලානයට සුදුසුකම් ලැබීමට ජාතීන් 198ක් ද උත්සහ කළ අතර වාර්තාවක් ලෙසින් 2010 FIFA ලෝක කුසලානයට සුදුසුකම් ලැබීමට රටවල් 204ක් සහභාගි විය. === සෙසු FIFA තරඟාවලි === කාන්තා පාපන්දු ක්‍රීඩාව සඳහා සම තරඟාවලියක් [[FIFA කාන්තා ලෝක කුසලානය]] නමින් ප්‍රථම වරට 1991දී [[මහජන චීන සමූහාණ්ඩුවේ]] දී පැවැත්විණ. පිරිමි තරඟාවලියට වඩා ප්‍රමාණයෙන් හා ආකෘතියෙන් කාන්තා තරඟාවලිය කුඩා වන නමුත් වර්තමානයේ වර්ධනය වෙමින් පවතී. [[2007 තරඟාවලිය]]ට 120ක් සහභාගි වූ අතර එය වසර සමඟ සසඳන කල දෙගුණයකටත් වඩා වැඩිය. 1896 සහ 1932 හැර සෑම [[ගිම්හාන ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා]]වකම පාපන්දු ඇතුළත් විය. අනෙක් ක්‍රීඩා මෙන් නොව, ඔලිම්පික් තරඟාවලියේ දී පිරිමි පාපන්දු තරඟාවලිය ඉහළ වැදගත් කමක් ඇති ඉසව්වක් නොවන අතර 1992 සිට වයස අවුරුදු 23න් පහළ තරඟාවලියේ දී සෑම කණ්ඩායමකට ම වයසින් වැඩි ක්‍රීඩකයන් තිදෙනෙක් බැගින් තබා ගැනීමට අවසර ලැබිණ. [[1996දී ප්‍රථම කාන්තා ඔලිම්පික් පාපන්දු තරඟාවලිය]] පැවැත් වූ අතර එහි දී වයස් සීමාවකින් තොරව ජාතික කණ්ඩායම් 2ක් තරඟ කරනු ලැබීය. [[FIFA ඒකාබ්ද්ධ කුසලානය]] යනු ලෝක වෙනුවෙන් ඊට වසරකට පෙර, සත්කාරක රටවල් වල පුහුණුවක් ලෙසින් පවත්වනු ලබන තරඟාවලියකි. මෙහි දී FIFA ලෝක කුසලාන ශූරතා වලින් ජය ගන්නා සෑම ජයග්‍රාහකයෙක් ම තරඟ කරන අතර මෙයට ශූරයා සහ සත්කාරක රට සම්බන්ධ වේ. එමෙන් ම FIFA, තරුණ පාපන්දු ක්‍රීඩකයන්([[FIFA U–20 ලෝක කුසලානය]], [[FIFA U–17 ලෝක කුසලානය]] ,[[FIFA U–20 කාන්තා ලෝක කුසලානය]], [[FIFA U–17 කාන්තා ලෝක කුසලානය]]), පාපන්දු සමාජ([[FIFA සමාජ ලෝක කුසලානය]]), සහ Futsal([[FIFA Futsal World Cup]]) සහ Beach Soccer([[FIFA Beach Soccer World Cup]]) වැනි විචල්‍ය පාපන්දු සඳහා ද අන්තර්ජාතික තරඟ සංවිධානය කරයි. == කුසලානය == 1930 සිට 1970 දක්වා ලෝක කුසලාන ජයග්‍රාහකයාට [[Jules Rimet කුසලානය]] පිරිනමන ලදී. එය මුලින්ම [[Coupe du Monde]] හෙවත් ලෝක කුසලානය ලෙස සරල ව හැඳින් වූ නමුත් 1946දී ප්‍රථම තරඟාවලිය පවත්වන ලද FIFA හි සභාපති වූ [[Jules Rimet]]ගෙන් පසු Jules Rimetකුසලානය ලෙස හදුන්වන ලදී. 1970දී බ්‍රසීලයේ තෙවන ජයග්‍රහණය ඔවුනට කුසලානයේ නිත්‍ය හිමිකම ලබා දෙන ලදී. කෙසේ නමුත් 1983දී කුසලානය සොරකම් කරනු ලබූ අතර ඔවුන් විසින් විනාශ කරන ලද මෙය කවරදාකවත් නැවත ප්‍රකෘති තත්වයට පත් නොකරන ලදී. 1970න් පසු [[FIFA World Cup Trophy]] නමින් හැඳින්වෙන ලෝක කුසලානය නිර්මාණය කරන ලදී. විවිධ රටවල් හතකින් පැමිණි ප්‍රවීණයන් ඉදිරිපත් කරන ලද ආකෘති 53කින් ඉතාලි නිර්මාණ ශිල්පියෙක් වන [[Silvio Gazzaniga]] ගේ නිර්මාණය තෝරා ගන්නා ලදී. මෙම නව කුසලානය සෙන්ටි මීටර 36ක් උස වන අතර කැරට් 18 ඝන රත්‍රන්(75%) වලින් කිලෝ ග්‍රෑම් 6.175ක බරකින් යුක්ත වන ලෙස නිමවා ඇත. පාදම මැලචයිට් නම් ඛණිජ විශේෂයෙන් ස්ථර 2කට සැදී ඇති අතර කුසලානයේ පතුල, [[1974]] සිට එකී FIFA ලෝක කුසලාන ජයග්‍රාහකයන්ගේ නම් වර්ෂ සමඟින් දරා සිටී. නව කුසලානය ජයග්‍රාහක ජාතියට නිත්‍ය ලෙස පිරි නමනු නොලබන අතර ඔවුහු ඊළඟ තරඟාවලිය තෙක් කුසලානය තබා ගනී. වර්තමානයේ ප්‍රථම කණ්ඩායම් තුනේ සියළුම සාමාජිකයන්ට(ක්‍රීඩකයන් හා පුහුණු කරුවන්) පිළිවෙළින් ප්‍රථම ස්ථානයට රන් ද දෙවන ස්ථානයට රිදී ද තෙවන ස්ථානයට ලෝකඩ ද වශයෙන් ලෝක කුසලානයේ ලාංඡනය සමඟ පදක්කම් පිරි නැමේ. 2002 ස්ංශෝධනයෙන් සත්කාරක [[දකුණු කොරියාව]]ට සතර වන ස්ථානය ලෙස පදක්කම් පිරිනමන ලදී. [[1978 තරඟාවලිය]]ට ප්‍රථම, පදක්කම් පිරිනමනු ලැබුවේ අවසන් තරඟාවලිය අවසානයේ දී සහ තුන් වන තර්ඟයේ දී අන්තරලයේ සිටින ක්‍රීඩකයන් 11ට පමණි. == ආකෘතිය == === සුදුසුකම් === [[1934 දෙවන ලෝක කුසලානයේ]] සිට අවසන් තරඟාවලිය සඳහා යෝග්‍යතා තරඟාවලි පවත්වනු ලැබේ. ඒවා ඔවුන්ගේ ස්වකීය ඒකාබද්ධ සමාගම් විසින් [[FIFA මහද්වීපික කලාප]] සය තුළ පවත්වා ගනු ලැබේ. සෑම තරන්ගාවලියක් සඳහා ම එකී මහද්වීපික කලාපයන්ට පිරිනමන ලද ස්ථාන ගණන FIFA කල් තබා තීරණය කරන අතර සාමාන්‍යයෙන් මෙය ස්ංයුක්ත කණ්ඩායම් වල සාපේක්ෂ ශක්තිය මත රඳා පවතී. යෝග්‍යතා ක්‍රියාවලිය අවසන් තරඟාවලියට වසර 3කට පෙර ආරම්භ කළ හැකි අතර එය අවුරුදු 2ක පමණ කාලයක් පවතී. මෙම යෝග්‍යතා තරඟාවලි ආකෘතීන් ඒකාබද්ධ පිරිස අතර වෙනස් වේ. සාමාන්‍යයෙන් මහද්වීප අතර තරඟ වැදි ජයග්‍රාහකයන්ට ස්ථාන 1ක් හෝ 2ක් පිරිනමනු ලැබේ. උදාහරණයක් ලෙස ඕසියානා කලාපයේ සහ ආසියානු කලාපයේ 5වන තැන හිමි කරගත් කණ්ඩායමත් 2010 අවසන් ලෝක කුසලානයට ඇතුළත් විය. 1938 ලෝක කුසලානයේ සිට අවසන් තරඟාවලිය සඳහා සත්කාරක ජාතීන්ට ඉබේ සුදුසුකම් ලැබුණු අතර [[2006 FIFA ලෝක කුසලානයේ]] සිට ශූරතාවය ලබා ගැනීමට සුදුසුකම් තිබිය යුතු යැයි තීරණය කිරීමත් සමඟ ම එය ඉවත් කෙරිණ. එ අනුව එම අයිතිවාසිකම ලද එකම රට වූයේ [[බ්‍රසීලය]]යි. === අවසන් තරඟාවලිය === වර්තමානයේදී අවසාන තරඟාවලිය සඳහා ජාතීන් 32 මාසයක් පුරාම සත්කාරක රටේහිදී තරඟ වදිනු ලබයි.එහිදී අදියරයන් දෙකක් යටතේ තරඟවලිය පැවැත්වේ.එනම් [[කණ්ඩායම් අදියර හා පිළිමළුන් පිටුදැකීමේ අදියර]] වශයෙනි. කණ්ඩායම් අදියරේදී එක කණ්ඩායමකට රටවල් හතරක කණ්ඩායම් හතරක් බැගින් කණ්ඩායම් අටක් තරඟ වදිනු ලබයි.මෙම ප්‍රධාන කණ්ඩායම් අට තෝර ගැනීමේදී [[සත්කාරක රට]]ද ඊට ඇතුලත් වන අතර එම කණ්ඩායම් තෝරාගනු ලබන්නේ [[FIFA ලෝක ශ්‍රේණී ගත කිරීම්]] හ මෑත කාලයේ දක්වන ලද දක්ෂතා අනුවය. අනෙකුත් කණ්ඩායම් භුගෝලීය පදනම අනුව කුඩා කොටස් වලට එක් කරන අතර එම කොටස් අහඹු ලෙස ප්‍රධාන් කණ්ඩායම් අට සඳහා තෝරගනු ලබයි. වර්ෂ 1998 දී සිට මෙම ප්‍රධාන කණ්ඩායමක් සඳහා යුරෝපීය ජාතික කණ්ඩායම් දෙකකට වඩා හෝ වෙනත් රාජ්‍ය සන්ධානයකට අයත් කණ්ඩයම් දෙකකට වඩා ඇතුල් කිරීම සීමා කරන ලදී. කණ්ඩායම් ශ්‍රේණිගත කිරෙමේදී පහත කරුණු සලකා බලනු ලබයි. 1කණ්ඩායම් තරඟ සඳහා ලබාගත් වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාව 2 කණ්ඩායම් තරඟ සඳහා පවතින වැඩිම ගෝල වෙනස. 3 කණ්ඩායම් තරඟ සඳහා ලබාගත් වැඩිම ගෝල සංඛ්‍යාව 4 ඉහත ක්‍රියාපටිපටිය යොදා ගැනීමෙන් පසුවත් එක කණ්ඩායමක් හෝ ඉතුරුව පවතී නම් එම කණ්ඩායම් ස්‍රේණිගත ගත කිරීම් පහත පරිදි සිදු කරයි. 1එම කණ්ඩායම් අතර හෙ තරඟ සඳහා ලබාගත් වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාව 2 එම කණ්ඩායම් අතර හෙ තරඟ සඳහා පවතින වැඩිම ගෝල වෙනස. 3 එම කණ්ඩායම් අතර හෙ තරඟ සඳහා ලබාගත් වැඩිම ගෝල සංඛ්‍යාව 5 ඉහත ක්‍රියාපිලිවෙලද යෙදීමෙන් පසු තවදුරට කණ්ඩායම් ශ්‍රේණිගත නොවී ඇත් නම් දිනුම් ඇදීමක් මඟින් ඔවුන්ගේ ශ්‍රේණිය තීරණය කරනු ලබයි. පිළිමළුන් පිටු දැකීමේ අදියරේදී ජාතික කණ්ඩායම් එකිනෙක කණ්ඩායම් සමඟ එක් වරක් බැඟින් තරඟ වදින අතර මෙය කණ්ඩායම් ඉවත් කිරීමේ තරඟාවලියක් වේ. මෙහිදී ලබාගත් අතිරේඛ කාල සීමාවන් හා දණ්ඩණයන් අවශ්‍ය නම් ජයග්‍රාහකයා තීරණය කිරීම සඳහා යොදාගනී.ජයග්‍රාහී කණ්ඩායම් අනුශූරතාවය සඳහා තරඟ වදින අවස්ථාවේදී මෙය යොදාගනු ලබයි.එමෙන්ම මෙම ක්‍රමවේදයන් අර්ධ අවසාන පූර්ව තරඟ සඳහාද ,අවසාන පූර්ව තරඟ සඳහාද, තුන්වන ස්ථානය තෝර ගැනීම සඳහාද, අවසාන තරඟය සඳහාද යොදාගනු ලබයි == සත්කාරක රටවල්== === තෝරා ගැනීමේ ක්‍රියාවලිය === අතීතයේ දී [[FIFA කොන්ග්‍රසය]] මඟින් පැවැත් වූ රැස්වීම් වලින් ලෝක කුසලාන සඳහා රටවල් තෝරා ගැණින. [[දකුණු ඇමරිකාව]] හා [[යුරෝපය]] ඉතා ඈතින් පිහිටි රටවල් 2ක් වීම නිසාත් ගමනාගමනය අපහසු වීම නිසාත් තරඟය පවත් වන ස්ථානය තීරණය කිරීම මත බේද ඇති කරවන්නක් විය. මෙයට උදාහරණයක් ලෙස උරුගුවේ පැවති ප්‍රථම ලෝක කුසලානයට යුරෝපියානු ජතීන් 4ක් පමණක් සහභගි වීම දැක්විය හැක. පසුව පැවැත් වූ ලෝක කුසලාන 2ම යුරෝපයේ පැවැත්විණ. [[1938 පැවති FIFA ලෝක කුසලානය]] [[ආජන්ටිනාව]] සහ [[උරුගුවේ]] විසින් පිටු දකින ලදී. 1958 සිට ලෝක කුසලානයේ ඉදිරි පිටු දැකීම් හා මත බේද වැළැක්වීමට ඇමරිකාව සහ යුරෝපය අතර සත්කාරක රට, රටාවක් ලෙස වෙනස් වන ලෙස ආරම්භ කරන ලද අතර එය [[1998 FIFA ලෝක කුසලානය]] තෙක් පැවතිණ. 2002 FIFA ලෝක කුසලානයට දකුණු අප්‍රිකාව සහ ජපානය විසින් සාමූහික ව සත්කාරකත්වය දක්වන ලද අතර එය එකම බහු සත්කාර තරඟාවලිය වන අතර ආසියවේ පැවති ප්‍රථම තරඟාවලිය යි. 2010 ලෝක කුසලානයේ දකුණු අප්‍රිකාව සත්කාරකත්වය දක්වන ලද ප්‍රථම අප්‍රිකානු ජාතිය විය. 2014 තරඟාවලියට [[බ්‍රසීලය]] විසින් සත්කාරකත්වය දක්වනු ලැබේ. වර්තමානයේ [[FIFA හි විධායක කමිටුව]] විසින් සත්කාරක රට ඡන්දයකින් තෝරා ගනු ලැබේ. මෙය [[exhaustive ballot]] නම් වූ ප්ද්ධතියක් යටතේ සිදු කරනු ලැබේ. රටක ජාතික පාපන්දු සම්මේලනය සත්කාරකත්වයට පත් කිරීමේ ඉසව්වේ දී ඔවුනට ප්‍රබල ලංසු තැබීමකින් බලාපොරොත්තු වන අවශ්‍යතා සහ පියවර විස්තර කෙරෙන "සත්කාරක එකඟතාවය" FIFA වලින් ලැබේ. මෙහි දී ලංසු තැබීමේ සම්මේලනයට ද අපේක්ෂ්කයන්ගේ නිල තහවුරු කිරීම පෙන්වන ආකෘති පත්‍රයක් ලෑබේ. මෙයින් පසු FඓFඇ විසින් අදාළ රට සුදුසු දැ යි බැලීමට පරීක්ෂක කණ්ඩායමක් යවන අතර එහි වාර්තාවක් සපයනු ලැබේ. කෙසේ නමුත් අනාගත සත්කාරක රටවල් ප්‍රසිද්ධියට පත් කළ ස්ථානයේ උත්සවයක් පවත්වන ලද අතර [[2018]] හා [[2022]] දී පිළිවෙළින් රුසියාව සහ කටාර් දිනා ගත් හ. 2010 සහ 2014 ලෝක කුසලානයේ අවසන් තරඟාවලිය තෝරා ගනු ලැබූ ඒකාබද්ද රටවලට පමණක් සත්කාරකත්වය සඳහා ලංසු තැබීමට ඉඩ දෙමින් රාජ්‍ය ස්න්ධාන අතර කැරකෙමින් පවතී. මෙම ප්‍රතිපත්තිය දකුණු අප්‍රිකාව පරදා ජර්මනිය ජය ගැනීමෙන් ඇති වූ මත බේදයෙන් පසු 2006 තරඟාවලිය සත්කාරකත්වයට පත් කිරීමට හඳුන්වා දෙන ලදී. === ක්‍රියාකාරීත්වය === [[බ්‍රසීලය]] සහ [[ස්පාඤ්ඤය]] හැර ජයග්‍රාහකයන් 8කින් 6ක් තම මව් බිමේ ක්‍රීඩා කරමින් ජය ගත් අතර බ්‍රසීලය 1950 තීරණාත්මක තරඟයෙන් දෙවන ස්ථානය ලබා ගනිමින් පරාජය වූ අතර ස්පාඤ්ඤය 1982දී තම මව් බිමේ පැවති තරඟයෙන් දෙවන වටයට ලඟා විය.1966දී [[එංගලන්තය]] ද ''1998 ෆීෆා ලෝක කුසලාන අවසන් තරඟය'' ප්‍රංශය ද ඔවුන්ගේ හුදෙක් කුසලාන පමණක් සත්කාරක ජාතීන් ලෙස ක්‍රීඩා කරමින් දිනා ගත්හ. [[උරුගුවේ]](1930), [[ඉතාලිය]](1934) හා [[ආජන්ටිනාව]](1978) ඔවුන්ගේ ප්‍රථම කුසලාන සත්කාරක ජාතීන් ලෙසින් ක්‍රීඩා කරමින් දිනා ගත් අතර වෙනත් තරඟ වලින් ද ජය ගත්හ. එමෙන් ම අනෙක් ජාතීන් ද ක්‍රීඩා වල සත්කාරකත්වය ගැනීමෙන් ජය අත් කර ගත්හ. සත්කාරක ජාතීන් ලෙස ක්‍රීඩා කිරීමෙන් [[ස්වීඩනය]](1958දී දෙවන ස්ථනයා, [[චිලී]](1962දී තෙවන ස්ථානයා, [[කොරියානු සමූහාණ්ඩුව]](2002දී සතරවන ස්ථානයා සහ [[මෙක්සිකෝව]] (1986දී හා 1986දී පැවති අර්ධ අවසන් පූර්ව තරඟයා යන සියළුම රටවල් විශිෂ්ට ප්‍රථිඵල ලබා ගන්නා ලදී. මෙතෙක් පළමු වටයෙන්ම පරාජයට පත් වූ එකම සත්කාරක ජාතිය [[දකුණු අප්‍රිකාව යි.]] == සංවිධානය හා මාධ්‍ය ආවරණය == ප්‍රථම වරට පාපන්දු ලෝක කුසලාන තරඟාවලියක් රූපවහහිනියේ විකාශනය කරන ලද්දේ [[1954]] දීය. අද වන විට එය ඔලිම්පික් තරඟාවලියද අභිබවමින් ලෝකයේ වැඩිම පිරිසක් නරඹන ක්‍රීඩා ඉසව්ව බවට පත්ව ඇත. වර්ෂ 2006 දී පැවැත්වූ පාපන්දු ලෝක කුසලාන තරඟවලිය නැරඹු ප්‍රේක්ෂක සංඛ්‍යාව බිලියන 26.29 ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇත. අවසාන තරඟය පමණක් ප්‍රේක්ෂකයින් මිලියන 715.1 ක් පමන පිරිසක් නැරඹු බවට ගණන් බල ඇත. එය ලෝක ජනගහණයෙන් නවයෙන් එකකට පමණ සමාන වේ.2006 ලෝක කුසලාන තරඟාවලිය සඳහා විවිධ රටවලින් පැමිණි ක්‍රීඩක කණ්ඩායම්, ක්‍රීඩා කිරීම සඳහා කණ්ඩායම් වලට බෙදීමේ අවස්ථාව ප්‍රේක්ෂකයින් මිලියන 300 ක් පමණ නරඹා ඇත. [[1996]] වර්ෂයේ සිට සෑම ලෝක කුසලාන තරඟාවලියක් සඳහාම ඊටම ආවේණික වූ ලාංඡනයක් පවතී. [[ප්‍රථම ලෝක කුසලාන ලාංඡනය]] වනුයේ 1996 තරඟවලිය සඳහා තෝරගත් [[world cup willie]] ලාංඡනයයි. මෑතකදී සිට ලෝක කුසලාන තරඟවලි සඳහා ඒ වෙනුවෙන් විශේෂයෙන්ම නිර්මාණය කල පාපන්දු භාවිතා කරනු ලබයි. == ප්‍රතිඵල == මේවාත් බලන්න : අවසන් FIFA ලෝක කුසලාන ලැයිස්තුව {| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%" |- !width=5%|වර්ෂය !width=10%|සත්කාරක රට !width=1% rowspan=24 bgcolor=ffffff| !width=14%|ජයග්‍රාහකයන් !width=10%|ලකුණු !width=14%|දෙවන ස්ථානය !width=1% rowspan=24 bgcolor=ffffff| !width=14%|තෙවන ස්ථානය !width=10%|ලකුණු !width=14%|සතරවන ස්ථානය !width=1% rowspan=24 bgcolor=ffffff| !width=4%|Number of teams |- |1930 <br /> ''[[1930 FIFA World Cup|තොරතුරු]]'' |<br />[[File:Flag_of_Uruguay.svg|22px|link=]] උරුගුවෙ |'''[[File:Flag_of_Uruguay.svg|22px|link=]] උරුගුවෙ''' |'''[[1930 FIFA World Cup Final|4–2]]''' |[[File:Flag_of_Argentina.svg|22px|link=]] ආර්ජන්ටිනාව |[[File:Flag_of_United States.svg|22px|link=]] ඇ: එ: ජ: |[[සටහන 1]] |[[File:Flag_of_Yugoslavia.svg|22px|link=]] යුගොස්ලාවියාව |13 |- style="background: #D0E6FF;" |1934 <br /> ''[[1934 FIFA World Cup|තොරතුරු]]'' |[[File:Flag_of_ Italy.svg|22px|link=]] ඉතාලිය |[[File:Flag_of_ Italy.svg|22px|link=]] ඉතාලිය |'''[[1934 FIFA World Cup Final|2–1]]'''<br />([[Extra time|a.e.t.]]) |[[File:Flag_of_ Czechoslovakia.svg|22px|link=]] චෙකොස්ලෝවැකියාව |[[File:Flag_of_ Germany.svg|22px|link=]] ජර්මනිය |'''3–2''' |[[File:Flag_of_ Austria.svg|22px|link=]] ඕස්ට්‍රියාව |16 |- |1938 <br /> ''[[1938 FIFA World Cup|තොරතුරු]]'' |{{flag|ප්‍රංශය}} |'''[[File:Flag_of_ Italy.svg|22px|link=]] ඉතාලිය''' |'''[[1938 FIFA World Cup Final|4–2]]''' |[[File:Flag_of_ Hungary.svg|22px|link=]] හන්ගෙරියාව |[[File:Flag_of_ Brazil.svg|22px|link=]] බ්‍රසීලය |'''4–2''' |[[File:Flag_of_ Sweden.svg|22px|link=]] ස්වීඩනය |16 |- style="background: #D0E6FF;" |1950 <br /> ''[[1950 FIFA World Cup|තොරතුරු]]'' |{{flag|බ්‍රසීලය}} |'''[[File:Flag_of_ Uruguay.svg|22px|link=]] උරුගුවේ''' |[[සටහන 2]] |[[File:Flag_of_ Brazil.svg|22px|link=]] බ්‍රසීලය |[[File:Flag_of_ Sweden.svg|22px|link=]] ස්වීඩනය |[[සටහන 2]] |[[File:Flag_of_ Spain.svg|22px|link=]] ස්පාඤ්ඤය |16/13 [[සටහන 3]] |- |1954 <br /> ''[[1954 FIFA World Cup|තොරතුරු]]'' |{{flag|Switzerland}} ස්වීට්සර්ලන්තය |'''[[File:Flag_of_ West Germany.svg|22px|link=]] බටහිර ජර්මනිය''' |'''[[1954 FIFA World Cup Final|3–2]]''' |[[File:Flag_of_ Hungary.svg|22px|link=]] හන්ගෙරියාව |[[File:Flag_of_ Austria.svg|22px|link=]] ඕස්ට්‍රියාව |'''3–1''' |[[File:Flag_of_ Uruguay.svg|22px|link=]] උරුගුවේ |16 |- style="background: #D0E6FF;" |1958 <br /> ''[[1958 FIFA World Cup|තොරතුරු]]'' |{{flag|Sweden}} ස්වීඩනය |'''[[File:Flag_of_ Brazil.svg|22px|link=]] බ්‍රසීලය''' |'''[[1958 FIFA World Cup Final|5–2]]''' |[[File:Flag_of_ Sweden.svg|22px|link=]} ස්වීඩනය |[[File:Flag_of_ France.svg|22px|link=]] ප්‍රංශය |'''6–3''' |[[File:Flag_of_ West Germany.svg|22px|link=]] බටහිර ජර්මනිය |16 |- |1962 <br /> ''[[1962 FIFA World Cup|තොරතුරු]]'' |{{flag|Chile}} චිලී |'''[[File:Flag_of_ Brazil.svg|22px|link=]] බ්‍රසීලය ''' |'''[[1962 FIFA World Cup Final|3–1]]''' |[[File:Flag_of_ Czechoslovakia.svg|22px|link=]] චෙකොස්ලෝවැකියාව |{{fb-big|CHI}} |'''1–0''' |[[File:Flag_of_ Yugoslavia.svg|22px|link=]] යුගොස්ලාවියාව |16 |- style="background: #D0E6FF;" |1966 <br /> ''[[1966 FIFA World Cup|තොරතුරු]]'' |{{flag|England}} |'''[[File:Flag_of_ England.svg|22px|link=]] එංගලන්තය ''' |'''[[1966 FIFA World Cup Final|4–2]]'''<br />([[Extra time|a.e.t.]]) |[[File:Flag_of_ West Germany.svg|22px|link=]] බටහිර ජර්මනිය |[[File:Flag_of_ Portugal.svg|22px|link=]] පෘතුගාලය |'''2–1''' | සෝවියට් රුසියාව |16 |- |1970 <br /> ''[[1970 FIFA World Cup|තොරතුරු]]'' |{{flag|Mexico}} |'''[[File:Flag_of_ Brazil.svg|22px|link=]] බ්‍රසීලය''' |'''[[1970 FIFA World Cup Final|4–1]]''' |[[File:Flag_of_ Italy.svg|22px|link=]] ඉතාලිය |[[File:Flag_of_ West Germany.svg|22px|link=]] බටහිර ජර්මනිය |'''1–0''' |[[File:Flag_of_ Uruguay.svg|22px|link=]] උරුගුවේ |16 |- style="background: #D0E6FF;" |1974 <br /> ''[[1974 FIFA World Cup|තොරතුරු]]'' |{{ධජය|බටහිර ජර්මනිය}} |'''[[File:Flag_of_ West Germany.svg|22px|link=]] බටහිර ජර්මනිය''' |'''[[1974 FIFA World Cup Final|2–1]]''' |[[File:Flag_of_ Netherlands.svg|22px|link=]] නෙදර්ලන්තය |[[File:Flag_of_ Poland.svg|22px|link=]] පෝලන්තය |'''1–0''' |[[File:Flag_of_ Brazil.svg|22px|link=]] බ්‍රසීලය |16 |- |1978 <br /> ''[[1978 FIFA World Cup|තොරතුරු]]'' |{{flag|Argentina|alt}} |'''[[File:Flag_of_ Argentina.svg|22px|link=]] ආජන්ටිනාව''' |'''[[1978 FIFA World Cup Final|3–1]]'''<br />([[Extra time|a.e.t.]]) |[[File:Flag_of_ Netherlands.svg|22px|link=]] නෙදර්ලන්තය |[[File:Flag_of_ Brazil.svg|22px|link=]] බ්‍රසීලය |'''2–1''' |[[File:Flag_of_ Italy.svg|22px|link=]] ඉතාලිය |16 |- style="background: #D0E6FF;" |1982 <br /> ''[[1982 FIFA World Cup|තොරතුරු]]'' |{{ධජය|ස්පාඥ්ඤය}} |'''[[File:Flag_of_ Italy.svg|22px|link=]] ඉතාලිය''' |'''[[1982 FIFA World Cup Final|3–1]]''' |[[File:Flag_of_ West Germany.svg|22px|link=]] බටහිර ජර්මනිය |[[File:Flag_of_ Poland.svg|22px|link=]] පෝලන්තය |'''3–2''' |[[File:Flag_of_ France.svg|22px|link=]] ප්‍රංශය |24 |- |1986 <br /> ''[[1986 FIFA World Cup|තොරතුරු]]'' |{{flag|Mexico}} |'''[[File:Flag_of_ Argentina.svg|22px|link=]] ආජන්ටිනාව''' |'''[[1986 FIFA World Cup Final|3–2]]''' |[[File:Flag_of_ West Germany.svg|22px|link=]] බටහිර ජර්මනිය |[[File:Flag_of_ France.svg|22px|link=]] ප්‍රංශය |'''4–2'''<br />([[Extra Time|a.e.t.]]) |[[File:Flag_of_ Belgium.svg|22px|link=]] බෙල්ජියම |24 |- style="background: #D0E6FF;" |1990 <br /> ''[[1990 FIFA World Cup|තොරතුරු]]'' |{{flag|Italy}} |'''[[File:Flag_of_ West Germany.svg|22px|link=]] බටහිර ජර්මනිය''' |'''[[1990 FIFA World Cup Final|1–0]]''' |[[File:Flag_of_ Argentina.svg|22px|link=]] ආජන්ටිනාව |[[File:Flag_of_ Italy.svg|22px|link=]] ඉතාලිය |'''2–1''' |[[File:Flag_of_ England.svg|22px|link=]] එංගලන්තය |24 |- |1994 <br /> ''[[1994 FIFA World Cup|තොරතුරු]]'' |{{flag|United States}} |'''[[File:Flag_of_ Brazil.svg|22px|link=]] බ්‍රසීලය''' |'''[[1994 FIFA World Cup Final|0–0]]'''<br />([[Extra time|a.e.t.]])<br />(3–2 [[Penalty shootout (association football)|pen.]]) |[[File:Flag_of_ Italy.svg|22px|link=]] ඉතාලිය |[[File:Flag_of_ Sweden.svg|22px|link=]] ස්වීඩනය |'''4–0''' |[[File:Flag_of_ Bulgaria.svg|22px|link=]] බල්ගේරියාව |24 |- style="background: #D0E6FF;" |1998 <br /> ''[[1998 FIFA World Cup|තොරතුරු]]'' |{{flag|France}} |'''[[File:Flag_of_ France.svg|22px|link=]] ප්‍රංශය''' |'''[[1998 FIFA World Cup Final|3–0]]''' |[[File:Flag_of_ Brazil.svg|22px|link=]] බ්‍රසීලය |[[File:Flag_of_ Croatia.svg|22px|link=]] ක්‍රොයේෂියාව |'''2–1''' |[[File:Flag_of_ Netherlands.svg|22px|link=]] නෙදර්ලන්තය |32 |- |2002 <br /> ''[[2002 FIFA World Cup|තොරතුරු]]'' |{{flag|South Korea}} <br /> සහ {{flag|Japan}} |'''[[File:Flag_of_ Brazil.svg|22px|link=]] බ්‍රසීලය''' |'''[[2002 FIFA World Cup Final|2–0]]''' |[[File:Flag_of_ Germany.svg|22px|link=]] ජර්මනිය |[[File:Flag_of_Turkey.svg|22px|link=]] තුර්කිය |'''3–2''' |[[File:Flag_of_South Korea.svg|22px|link=]] දකුණු කොරියාව |32 |- style="background: #D0E6FF;" |2006 <br /> ''[[2006 FIFA World Cup|තොරතුරු]]'' |{{ධජය|ජර්මනිය}} |'''[[File:Flag_of_ Italy.svg|22px|link=]] ඉතාලිය''' |'''[[2006 FIFA World Cup Final|1–1]]'''<br />([[Extra time|a.e.t.]])<br />(5–3 [[Penalty shootout (association football)|pen.]]) |[[File:Flag_of_ France.svg|22px|link=]] ප්‍රංශය |[[File:Flag_of_ Germany.svg|22px|link=]] ජර්මනිය |'''3–1''' |[[File:Flag_of_ Portugal.svg|22px|link=]] පෘතුගාලය |32 |- |2010 <br /> ''[[2010 FIFA World Cup|තොරතුරු]]'' |{{flag|South Africa}} |'''[[File:Flag_of_ Spain.svg|22px|link=]] ස්පාඤ්ඤය ''' |'''[[2010 FIFA World Cup Final|1–0]]'''<br />([[Extra time|a.e.t.]]) |[[File:Flag_of_ Netherlands.svg|22px|link=]] නෙදර්ලන්තය |[[File:Flag_of_ Germany.svg|22px|link=]] ජර්මනිය |'''3–2''' |[[File:Flag_of_ Uruguay.svg|22px|link=]] උරුගුවේ |32 |- style="background: #D0E6FF;" |2014 <br /> ''[[2014 FIFA World Cup|තොරතුරු]]'' |{{flag|Brazil}} |'''[[File:Flag_of_ Germany.svg|22px|link=]] ජර්මනිය ''' |'''[[2014 FIFA World Cup Final|1–0]]'''<br />([[Extra time|a.e.t.]]) |[[File:Flag_of_ Argentina.svg|22px|link=]] ආජන්ටිනාව |[[File:Flag_of_ Netherlands.svg|22px|link=]] නෙදර්ලන්තය |'''3–0''' |[[File:Flag_of_ Brazil.svg|22px|link=]] බ්‍රසීලය |32 |- |2018 <br /> ''[[2018 FIFA World Cup|තොරතුරු]]'' |{{flag|Russia}} |'''[[File:Flag_of_ France.svg|22px|link=]] ප්‍රංශය''' |'''[[2018 FIFA World Cup Final|4–2]]''' |[[File:Flag_of_ Croatia.svg|22px|link=]] ක්‍රොඒෂියාව |[[File:Flag_of_ Belgium.svg|22px|link=]] බෙල්ජියම |'''2–0''' |[[File:Flag_of_ England.svg|22px|link=]] එංගලන්තය |- |2022 <br /> ''[[2022 FIFA World Cup|තොරතුරු]]'' |{{flag|Qatar}} |'''[[File:Flag_of_ Argentina.svg|22px|link=]] ආජන්ටිනාව''' |'''[[2022 FIFA World Cup Final|3–3]]'''<br />([[Extra time|a.e.t.]])<br />(4–2 [[Penalty shootout (association football)|pen.]]) |[[File:Flag_of_ France.svg|22px|link=]] ප්‍රංශය |[[File:Flag_of_ Croatia.svg|22px|link=]] ක්‍රොඒෂියාව |'''2–1''' |[[File:Flag_of_ Morocco.svg|22px|link=]] මොරොක්කෝව |- |2026 <br /> ''[[2026 FIFA World Cup|තොරතුරු]]'' |{{flag|Canada}}<br />{{flag|Mexico}}<br />{{flag|USA}} |} *''a.e.t.'': after extra time *''pen.'': score in penalty shootout ;Notes <references group="note" /> === කණ්ඩායම් වශයෙන් ලැබූ ජයග්‍රහණ === [[File:World cup winners.png|thumb|400px|Map of winning countries]] * [[File:Flag of Brazil.svg|22px|link=]] බ්‍රසීලය: '''5''' * [[File:Flag of Germany.svg|22px|link=]] ජර්මනිය:'''4''' * [[File:Flag of Italy.svg|22px|link=]] ඉතාලිය: '''4''' * [[File:Flag of Argentina.svg|22px|link=]] ආජන්ටිනාව: '''3''' * [[File:Flag of Uruguay.svg|22px|link=]] උරුගුවේ: '''2''' * [[File:Flag of France.svg|22px|link=]] ප්‍රංශය: '''2''' * [[File:Flag of England.svg|22px|link=]] එංගලන්තය: '''1''' * [[File:Flag of Spain.svg|22px|link=]] ස්පාඤ්ඤය: '''1''' === ඉහලම ස්ථාන සතර කරා ලඟා වන කණ්ඩායම් === {{See also|National team appearances in the FIFA World Cup#Comprehensive team results by tournament|l1=FIFA World Cup comprehensive team results by tournament}} {{-}} {| class="wikitable sortable" |- ! කණ්ඩායම !! කුසලාන !! 2 ස්ථානය !! 3 ස්ථානය !! 4 ස්ථානය !! අවසන් වූ මුළු ගණන |- |[[File:Flag of Brazil.svg|22px|link=]] බ්‍රසීලය |5 ([[1958 FIFA World Cup|1958]], [[1962 FIFA World Cup|1962]], [[1970 FIFA World Cup|1970]], [[1994 FIFA World Cup|1994]], [[2002 FIFA World Cup|2002]]) |2 ([[1950 FIFA World Cup|1950]][[#1|*]], [[1998 FIFA World Cup|1998]]) |2 ([[1938 FIFA World Cup|1938]], [[1978 FIFA World Cup|1978]]) |2 ([[1974 FIFA World Cup|1974]], [[2014 FIFA World Cup|2014]]) |11 |- |[[File:Flag of Germany.svg|22px|link=]] ජර්මනිය[[#2|^]] |4 ([[1954 FIFA World Cup|1954]], [[1974 FIFA World Cup|1974]][[#1|*]], [[1990 FIFA World Cup|1990]], [[2014 FIFA World Cup|2014]]) |4 ([[1966 FIFA World Cup|1966]], [[1982 FIFA World Cup|1982]], [[1986 FIFA World Cup|1986]], [[2002 FIFA World Cup|2002]]) |4 ([[1934 FIFA World Cup|1934]], [[1970 FIFA World Cup|1970]], [[2006 FIFA World Cup|2006*]], [[2010 FIFA World Cup|2010]]) |1 ([[1958 FIFA World Cup|1958]]) |13 |- |[[File:Flag of Italy.svg|22px|link=]] ඉතාලිය |4 ([[1934 FIFA World Cup|1934]][[#1|*]], [[1938 FIFA World Cup|1938]], [[1982 FIFA World Cup|1982]], [[2006 FIFA World Cup|2006]]) |2 ([[1970 FIFA World Cup|1970]], [[1994 FIFA World Cup|1994]]) |1 ([[1990 FIFA World Cup|1990]][[#1|*]]) |1 ([[1978 FIFA World Cup|1978]]) |8 |- |[[File:Flag of Argentina.svg|22px|link=]] ආර්ජන්ටිනාව |3 ([[1978 FIFA World Cup|1978]][[#1|*]], [[1986 FIFA World Cup|1986]], [[2022 FIFA World Cup|2022]]) |3 ([[1930 FIFA World Cup|1930]], [[1990 FIFA World Cup|1990]], [[2014 FIFA World Cup|2014]]) |align=center| — |align=center| — |6 |- |{{පා(පන්දු)|FRA}} |2 ([[1998 FIFA World Cup|1998]][[#1|*]], [[2018 FIFA World Cup|2018]]) |2 ([[2006 FIFA World Cup|2006]], [[2022 FIFA World Cup|2022]]) |2 ([[1958 FIFA World Cup|1958]], [[1986 FIFA World Cup|1986]]) |1 ([[1982 FIFA World Cup|1982]]) |7 |- |{{පා(පන්දු)|URU}} |2 ([[1930 FIFA World Cup|1930]][[#1|*]], [[1950 FIFA World Cup|1950]]) |align=center| — |align=center| — |3 ([[1954 FIFA World Cup|1954]], [[1970 FIFA World Cup|1970]], [[2010 FIFA World Cup|2010]]) |5 |- |{{පා(පන්දු)|ENG}} |1 ([[1966 FIFA World Cup|1966]][[#1|*]]) |align=center| — |align=center| — |2 ([[1990 FIFA World Cup|1990]], [[2018 FIFA World Cup|2018]]) |3 |- |[[File:Flag of Spain.svg|22px|link=]] ස්පාඤ්ඤය |1 ([[2010 FIFA World Cup|2010]]) |align=center| — |align=center| — |1 ([[1950 FIFA World Cup|1950]]) |2 |- |{{පා(පන්දු)|NED}} |align=center| — |3 ([[1974 FIFA World Cup|1974]], [[1978 FIFA World Cup|1978]], [[2010 FIFA World Cup|2010]]) |1 ([[2014 FIFA World Cup|2014]]) |1 ([[1998 FIFA World Cup|1998]]) |5 |- |[[File:Flag of the Czech Republic.svg|22px|link=]] චෙකොස්ලෝවියාව^[[#3|#]] |align=center| — |2 ([[1934 FIFA World Cup|1934]], [[1962 FIFA World Cup|1962]]) |align=center| — |align=center| — |2 |- |[[File:Flag of Hungary.svg|22px|link=]] හන්ගරියාව |align=center| — |2 ([[1938 FIFA World Cup|1938]], [[1954 FIFA World Cup|1954]]) |align=center| — |align=center| — |2 |- |[[File:Flag of Sweden.svg|22px|link=]] ස්වීඩනය |align=center| — |1 ([[1958 FIFA World Cup|1958]][[#1|*]]) |2 ([[1950 FIFA World Cup|1950]], [[1994 FIFA World Cup|1994]]) |1 ([[1938 FIFA World Cup|1938]]) |4 |- |[[File:Flag of Croatia.svg|22px|link=]] ක්‍රොයේෂියාව |align=center| — |1 ([[2018 FIFA World Cup|2018]]) |2 ([[1998 FIFA World Cup|1998]], [[2022 FIFA World Cup|2022]]) |align=center| — |3 |- |[[File:Flag of Poland.svg|22px|link=]] පෝලන්තය |align=center| — |align=center| — |2 ([[1974 FIFA World Cup|1974]], [[1982 FIFA World Cup|1982]]) |align=center| — |2 |- |[[File:Flag of Austria.svg|22px|link=]] ඕස්ට්‍රියාව |align=center| — |align=center| — |1 ([[1954 FIFA World Cup|1954]]) |1 ([[1934 FIFA World Cup|1934]]) |2 |- |[[File:Flag of Portugal.svg|22px|link=]] පෘතුගාලය |align=center| — |align=center| — |1 ([[1966 FIFA World Cup|1966]]) |1 ([[2006 FIFA World Cup|2006]]) |2 |- |[[File:Flag of Belgium.svg|22px|link=]] බෙල්ජියම |align=center| — |align=center| — |1 ([[2018 FIFA World Cup|2018]]) |1 ([[1986 FIFA World Cup|1986]]) |2 |- |[[File:Flag of United States.svg|22px|link=]] එක්සත් ජනපදය |align=center| — |align=center| — |1 ([[1930 FIFA World Cup|1930]]) |align=center| — |1 |- |[[File:Flag of Chile.svg|22px|link=]] චිලී |align=center| — |align=center| — |1 ([[1962 FIFA World Cup|1962]][[#1|*]]) |align=center| — |1 |- |[[File:Flag of Turkey.svg|22px|link=]]තුර්කිය |align=center| — |align=center| — |1 ([[2002 FIFA World Cup|2002]]) |align=center| — |1 |- |[[File:Flag of Yugoslavia.svg|22px|link=]] යුගොස්ලාවියාව^[[#3|#]] |align=center| — |align=center| — |align=center| — |2 ([[1930 FIFA World Cup|1930]], [[1962 FIFA World Cup|1962]]) |2 |- | සෝවියට් රුසියාව^[[#3|#]] |align=center| — |align=center| — |align=center| — |1 ([[1966 FIFA World Cup|1966]]) |1 |- |[[File:Flag of Bulgaria.svg|22px|link=]] බල්ගරියාව |align=center| — |align=center| — |align=center| — |1 ([[1994 FIFA World Cup|1994]]) |1 |- |[[File:Flag of South Korea.svg|22px|link=]] දකුණු කොරියාව |align=center| — |align=center| — |align=center| — |1 ([[2002 FIFA World Cup|2002]][[#1|*]]) |1 |- |} :<div id="1">''<nowiki>*</nowiki> = hosts'' :<div id="2">''<nowiki>^</nowiki> = includes results representing West Germany between 1954 and 1990''</div> :<div id="3">''^{<nowiki>#</nowiki>} = states that have since split into two or more independent nations''<ref name="successor"/></div> === විවිධ මහද්වීපික කලාප ලැබූ විශිෂ්ට ජයග්‍රහණ === මෙතෙක් පැවති තරඟාවලි වලින් වාඩිම වාර ගණනක් අවසාන තරඟ සඳහා තේරී ඇත්තේ යුරෝපීය හා දකුනු ඇමරිකානු රටවල් වේ. එයින් තරඟ දහයක පමන ජය යුරොපීයන් ලබාගෙන ඇති අතර දකුනු ඇමරිකානුවන් තරඟ නවයක පමණ ජය ලබාගෙන ඇත. වෙනත් මහාද්වීප වලින් රටවල් දෙකක් පමනක් අවසන් පූර්ව තරඟ සඳහා සුදුසුකම් ලබා ඇත.ඒ 2002 දී ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය හා කොරියානු ජනරජයයි. අප්‍රිකානු ජාතීන් ලබා ඇති හොඳම ජයග්‍රහණ වනුයේ අර්ධ අවසන් පූර්ව තරඟ සඳහා සුදුසුකම් ලැබීමයි.ඒ 1990දී කැමරුන්, 2002දී සෙනෙගල් රාජ්‍යය, 2010දී ගානාව යනාදී වශයෙනි. දැනට ලෝක කුසලානය ජයග්‍රහණය කර තිබෙන රාජ්‍ය සංගම් වලට අයත් නොවන රටවල් වනුයේ බ්‍රසීලය, ආර්ජන්ටිනාව හා ස්පාඤ්ඤයයි. 1958දී යුරෝපයේදී,1970දී හා 1994දී උතුරු අමරිකාවේදී හා 2002දී ආසියාවේදී බ්‍රසීලය ජයග්‍රාහකයන් බවට පත් විය. 1986දී ආජන්ටිනාව, උතුරු ඇමරිකවේදී ලෝක කුසලානය දිනූ අතර 2010දී ස්පාඤ්ඤය අප්‍රිකාවේදී ලෝක කුසලානය දිනා ගන්නා ලදී. එකම මහාද්වීපයකින් පැමිනි කණ්ඩායම් පිට පිටම ලෝක කුසලානය ජයග්‍රහණය කල අවස්ථාවන් තුනක් ඇත. ඒ ඉතාලිය 1938, බ්‍රසීලය1968, ස්පාඤ්ඤය 2010දී හා නවතත් ඉතාලිය 2006දී වශයෙනි. == සම්මානයන්== සෑම ලෝක කුසලාන තරඟාවලියක් අවසානයේදිම ලෝක කුසලානයට අමතරව ක්‍රීඩකයන්ගේ හා කණ්ඩායම් වල කුසලතා ඇගයීමට ප්‍රධාන වශයෙන් සම්මානයන් හයක් පිරිනමනු ලබයි. :*මාධ්‍ය සාමජිකයන්ගේ ඡන්දයෙන් තෝරන හොදම ක්‍රීඩකයා සඳහා රන් පන්දු සම්මානය හා දෙවන හා තුන්වන ස්ථාන සඳහා පිරිනමන රිදී හා ලෝකඩ පන්දු සම්මානය. :*වැඩිම ලකුණු රැස්කල ක්‍රීඩකයා සඳහ වන රන් සපත්තු සම්මානය හා දෙවන හා තුන්වන ස්ථාන සඳහ පිලිවෙලින් පිරිනමන රිදී හා ලෝකඩ සපත්තු සම්මානය. :*හොඳම ගෝලරකින්නා සඳහා වන රන් අත් ආවරණ සම්මනය. :*වයස අවුරුදු 21 හෝ ඊට අඩු හොදම ක්‍රීඩකයා සඳහා වන හොදම යොවුන් ක්‍රීඩකයා සම්මානය :*සාධාරණ ලෙස ක්‍රීඩා කල හොදම කණ්ඩායම සඳහා පිරිනමන සාධාරණ ලෙස ක්‍රීඩා කිරීම සඳහා වන සම්මානය. :*හොඳම විනෝදාත්මක කණ්ඩායම සඳහා වන සම්මනය. == වාර්තා හා සංඛ්‍යා ලේඛන == වැඩිම වාර ගණනක් ලෝක කුසලාන තරඟ සඳහා තරඟ කල ක්‍රීඩකයන් ලෙස මෙක්සිකෝවේ ඇන්ටොනියෝ කාර්බජල් හා ජර්මනියේ ලෝතර් මැතිව්ස් යන ක්‍රීඩකයන් දෙදෙනා වාර්ථාවට හිමිකම් කියයි. මොවුන් දෙදෙනාම තරඟාවලි පහ බැඟින් ක්‍රීඩාකර ඇත. බ්‍රසීලයේ පේලේ තුන් වරක්ම ලෝක කුසලාන පදක්කම දිනා ගත් එකම ක්‍රීඩකයා වේ.(1958,1962 හා 1970) මේ අතර තවත් ක්‍රීඩකයන් විසිදෙනෙකුම ලෝක කුසලාන පදක්කම දෙවරක් බැගින් දිනාගැනීමට සමත්ව ඇත.පවත්වා අති සියලුම ලෝක කුසලාන තරඟ වලින් වැඩිම ලකුනු රැස්කරගෙන ඇති ක්‍රීඩකයා වන්නේ බ්‍රසීලයේ රොනාල්ඩෝය. ඔහු ලකුණු 15 ක් රැස්කරගෙන ඇත.(1998-2006) ලකුණු 14 බැඟින් රැස්කරගෙන ජර්මනියේ මිරොස්ලොව් ක්ලෝස්(2002-2006) හා බටහිර ජර්මනියේ ගේඩ් මුලර් යන දෙදෙනා දෙවන ස්ථනයේ පසුවේ. වැඩිම ගෝල රැස්කල ක්‍රීඩකයන් අතර හතරවන ස්ථානයේ රැඳී සිටින ප්‍රංශයේ ජස්ට් ෆොන්ටේන් එකම තරඟයකදී වැඩිම ගෝල රැස්කල ක්‍රීඩකය වේ. එම තරඟයේදී ඔහු රැස්කල ගෝල සංඛ්‍යාව 13 කි.(1958) ක්‍රීඩකයෙකු මෙන්ම ප්‍රධාන පුහුණුකරු ලෙස ක්‍රියාකරමින් ලෝක කුසලානය දිනගත් ක්‍රීඩකයන් දෙදෙනා වන්නේ බ්‍රසීලයේ මාරියෝ සැගලෝ සහ ජර්මනියේ ෆ්‍රන්ස් බෙකන්බෙවර්ය. 1958 දී හා 1962දී සැගලෝ ක්‍රීඩකයෙකු ලෙසද 1970දී ප්‍රධාන පුහුනුකරු ලෙසද ලෝක කුසලනය ඩිනගන්න ලදී.බෙකන්බෙවර් 1970දී නායකයා ලෙසද 1990දී ප්‍රධාන පුහුනුකරු ලෙසද ලෝක කුසලනය දිනා ගැනීමට දායක විය. සියළුම ජතික කණ්ඩායම් අතුරින් වැඩිම ලෝක කුසලන තරඟ සංඛ්‍යාවක් ක්‍රීඩා කර ඇත්තෙ ජර්මනියයි. වැඩිම ලෝක කුසලාන ගෝල සංඛ්‍යාවක් රැස් කල රට වන්නේ බ්‍රසීලයයි. ඒ ගෝල 210ක් ලබගනිමිනි. මෙම කණ්ඩායම් දෙකම සහභගී වූ එකම තරඟය වන්නෙ 2002දී පවති ලෝක කුසලාන අවසන් මහා තරඟයයි. == මේවාත් බලන්න == * [[FIFA ලෝක කුසලානය තුළ ජාතික කණ්ඩායම් හි සම්ප්‍රාප්තිය]] * [[FIFA කාන්තා ලෝක කුසලානය]] * [[ලෝක කුසලානය නමින් ඇති අනෙකුත් තරඟ ලැයිස්තුව]] * [[1980 Mundialito]], ලෝක කුසලානයේ වසර 50 ස්ංවත්සරය වෙනුවෙන් උරුගුවේ පැවති තරඟාවලිය * [[FIFA ලෝක කුසලාන Cup All- Time Team]] * [[FIFA ලෝක කුසලාන Dream Team]] * [[FIFA ලෝක කුසලාන නිල ගීය]] ==සටහන් හා ආශ්‍රිත== {{ආශ්‍රලැයිස්තුව|colwidth=30em}} == ග්‍රන්ථනාමාවලිය == {{refbegin}} {{cite book |last=Glanville |first=Brian| title=The Story of the World Cup | page=44|publisher=Faber |year=2005 |isbn=0-571-22944-1 |ref=glanville}} {{refend}} == බාහිර ඇමුණුම් == {{Commons category}} * [http://www.fifa.com/worldcup FIFA World Cup official site] * [http://www.fifa.com/worldcup/archive/index.html Previous FIFA World Cups] [[Category:FIFA World Cup| ]] [[Category:FIFA competitions|World Cup]] [[Category:World championships]] [[Category:Recurring sporting events established in 1930]] t31netmi807hgu8jc1j7jpo0plxohuo 0 50193 794652 355059 2026-06-23T07:53:29Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 794652 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව ද්වීපාර්ශ්වික සබඳතා|දකුණු අප්‍රිකානු- ශ්‍රී ලාංකික|දකුණු අප්‍රිකාව|ශ්‍රී ලංකාව}} [[ශ්‍රී ලංකාව]] සහ [[දකුණු අප්‍රිකාව]] අතර මෑත කාලීනව සම්බන්ධතාවය ගොඩනැගෙන්නේ 1994 වසරේදී යී. ශ්‍රී ලංකාව තුල දකුණු අප්‍රිකානු නියෝජිත කාර්යාලය [[කොළඹ]] නගරය තුලත් දකුණු අප්‍රිකාව තුල ශ්‍රී ලංකා තානාපති කාර්යාලය [[ප්‍රෙටෝරියා]] හීත් පිහිටුවා තිබෙයි. දකුණු අප්‍රිකාවේ ශ්‍රී ලංකා තානාපති ශෙහාන් රත්නාවලි වේ. ==ඉතිහාසය== දකුණු අප්‍රිකාවේ වර්ණ භේද වාදය අවසන් වීමෙන් පසු, ශ්‍රී ලංකාව 1994 සැප්තැම්බර් 12 දින දකුණු අප්‍රිකාව සමග නිල වශයෙන් රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතා ගොඩ නගා ගන්නා ලදී.<ref>{{cite web|title=Sri Lanka - South Africa Relations|url=http://www.srilanka.co.za/SL-SA-relations.htm|publisher=Sri Lankan Embassy in South Africa|accessdate=11 December 2013}}</ref> පසුව 2007 වසරේදී දකුණු අප්‍රිකාවද, ශ්‍රී ලංකාව තුල සිය නියෝජිත කාර්යාලයක් පිහිටුවන ලදී. ==සංචාර== දකුණු අප්‍රිකානු ජනපති ජේකොබ් සූමා 2013 නොවැම්බරයේදී 23න් වන [[පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලීය රජයේ ප්‍රධානින්ගේ රැස්වීම 2013]] ට සහභාගී වීම උදෙසා ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි අතර<ref>{{cite web|title=Sri Lanka - South Africa Relations|url=http://www.ft.lk/2013/11/12/south-african-president-to-lead-delegation-to-chogm-in-sri-lanka/|publisher=South African President to lead delegation to CHOGM in Sri Lanka|accessdate=19 ජනවාරි 2014}}</ref>, ශ්‍රී ලංකා ජනපති [[මහින්ද රාජපක්ෂ]] මහතා 2013 දෙසැම්බර් මසදී අභවප්ප්‍රාප්ත වූ [[නෙල්සන් මැන්ඩෙලා]]ගේ අවමගුලට සහභාගී වීම පිණිස දකුණු අප්‍රිකාවට යන ලදී.<ref>{{cite web|title=Sri Lanka - South Africa Relations|url=http://www.colombopage.com/archive_13B/Dec09_1386600205CH.php|publisher=Sri Lankan President leaves for South Africa to attend memorial service for Mandela |accessdate=19 ජනවාරි 2014}}</ref> ==මේවාද බලන්න== *[[ශ්‍රී ලංකාවේ විදේශ සබඳතා]] ==මූලාශ්‍ර== {{Reflist}} ==භාහිර සබැදි== * [http://www.srilanka.co.za/ Sri Lankan Embassy in South Africa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140331181801/http://www.srilanka.co.za/ |date=2014-03-31 }} {{සැකිල්ල:ශ්‍රී ලංකාවේ විදේශ සබඳතා‎}} {{DEFAULTSORT:දකුණු අප්‍රිකා–ශ්‍රී ලංකා සබඳතා}} 9kieiywu6077idghn9521al8nufzphv 0 52229 794654 788721 2026-06-23T08:42:08Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 794654 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව රග්බි කණ්ඩායම | country =නවසීලන්තය | image = All Blacks logo.svg | union = නවසීලන්ත රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම | nickname = ඕල් බ්ලැක්ස් | emblem = [[රිදී පැහැති ඔලිව් අත්ත]] | captain = [[රිචී මැකොව්]] | coach = [[ස්ටීව් හැන්සන්]] | from = 2003 | caps = [[රිචී මැකොව්]] (124) | top scorer = [[ඩෑන් කාර්ටර්]] (1440) | most tries = [[ඩග් හොව්ලට්]] (49) | youngest player = [[ජෝනා ලෝමු]] 1994 (aged 19 years, 45 days) | url = www.allblacks.com | pattern_la1 = | pattern_b1 = _allblacks1112h | pattern_ra1 = | pattern_so1 = _3_stripes_white | leftarm1 =000000 | body1 = 000000 | rightarm1 =000000 | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = | pattern_b2 =_allblacks1112a | pattern_ra2 = | pattern_so2 = _color_3_stripes_white | leftarm2 = ffffff | body2 = ffffff | rightarm2 = ffffff | shorts2 =000000 | socks2 = 000000 | first = {{රසං|AUS}} 3–22 {{රසං-දකුණු|NZL}}<br />(15 අගෝස්තු1903) | bigwin = {{රසං|NZL}} 145–17 {{රසං-දකුණු|JPN}}<br />(4 ජූනි1995) | bigloss = {{රසං|AUS}} 28–7 {{රසං-දකුණු|NZL}}<br />(28 අගෝස්තු1999) | World cup apps = 7 | year = 1987 | best = Champions, [[1987 Rugby World Cup|1987]], [[2011 Rugby World Cup|2011]] | worst = Quarter-finals, [[2007 Rugby World Cup|2007]] }} <!-- This article is written in New Zealand English--> '''ඕල් බ්ලැක්ස්''' නමින් [[නවසීලන්තය]] නියෝජනය කරන්නේ එරට [[ජාතික ක්‍රීඩාව]] <ref>{{cite web |url=http://www2.stats.govt.nz/domino/external/web/nzstories.nsf/0/479c4ffcbb884149cc256b1f00001198?OpenDocument |title=Sport, Fitness and Leisure |year=2000 |work=New Zealand Official Yearbook |publisher=Statistics New Zealand |accessdate=21 July 2008 |quote=Traditionally New Zealanders have excelled in rugby union, which is regarded as the national sport, and track and field athletics.}}</ref> වන රග්බි ක්‍රීඩාව නියෝජනය කරන කණ්ඩායමයි. ඕල් බ්ලැක්ස් අවසන් වරට පැවති [[2011 රග්බි ලෝක කුසලානය|රග්බි ලෝක කුසලානය]] ජයගත් අතර 2013 වසරේ [[අන්තර්ජාතික රග්බි සම්මේලනය]](IRB) විසින් නම් කරන ලද හොඳම රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම බවට ද පත් විය.2013 වසරේ හොඳම ක්‍රීඩකයා බවට පත් වූ කිරන් රීඩ් නවසීලන්ත කණ්ඩායමේ උප නායකයා වන අතර හොඳම පුහුණුකරු බවට පත් වූ රිචර්ඩ් හැන්සන් නවසීලන්ත කණ්ඩායමේ ප්‍රධාන පුහුණුකරුය.2012 වසරේදී ඕල් බ්ලැක්ස් විසින් වසරේ හොඳම ක්‍රීඩකයා,කණ්ඩායම සහ පුහුණුකරු යන සම්මාන ත්‍රිත්වයම දිනාගත් අතර රග්බි ලෝක කුසලානය දිනාගැනීමෙන් පසුව 2011 වසරේදී,වසරේ හොඳම කණ්ඩායම සහ පුහුණුකරු වෙනුවෙන් සම්මාන දිනාගන්නා ලදී.ඔවුන් 76%ට වඩා තමන් තරඟ කරන ලද [[ටෙස්ට් තරඟ(රග්බි යුනියන්)|ටෙස්ට් තරඟ ]](වෘත්තිමය ක්‍රීඩා ඉතිහාසයේ හොඳම කණ්ඩායම් දක්‍ෂතාවයක් ලෙස මෙය සැළකේ) ජයග්‍රහණය කර ඇති අතර මෙතෙක් ලොව වැඩිම ටෙස්ට් ලකුණු ප්‍රමාණයට ද හිමිකම් කියයි.ජාත්‍යන්තර තලයේ තමන් තරඟ කරන සියලුම ටෙස්ට් කණ්ඩායම් වලට එරෙහිව ජයග්‍රහණය කර ඇති එකම කණ්ඩායම ඕල් බ්ලැක්ස් වන අතර 1903 පළමු තරගයෙන් පසුව ටෙස්ට් තරඟ වලදී,නවසීලන්තය පරාජය කිරීමට සමත්ව ඇත්තේ වෙනත් රටවල් පහක් පමණි.{{#Tag:ref|ඔස්ට්‍රේලියාව,එංගලන්තය,දකුණු අප්‍රිකාව,ප්‍රංශය සහ වේල්සය.|group =n}} 2003 ඔක්තෝම්බර් මස ලෝක රග්බි ශ්‍රේණිගතකිරීම් හදුන්වාදීමෙන් පසුව,එහි මුල් තැන අනෙක් සියලුම රටවල් එකතුව ගත කළ කාලයට වැඩි කාලයක් නවසීලන්තය ගත කර ඇත.<ref name="WorldRank">{{cite web | publisher=irb.com|title=World Rankings |url=http://www.irb.com/rankings/index.html |accessdate=26 May 2013}}</ref> නවසීලන්තය,[[ආර්ජන්ටිනා ජාතික රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම|ආර්ජන්ටිනාව]], [[ඔස්ට්‍රේලියා ජාතික රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම|ඔස්ට්‍රේලියාව]] සහ [[දකුණු අප්‍රිකා ජාතික රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම|දකුණු අප්‍රිකාව]] යන රට වලට එරෙහිව [[රග්බි කුසලානය]] වෙනුවෙන් තරඟ වදී—2012ට පෙර ආර්ජන්ටිනාව සහභාගී නොවූ බැවින් මෙම තරඟාවලිය එවකට තුන් ජාතීන් අතර සටන ලෙස හැදින්වුණි.අවුරුදු 16ක ඉතිහාසයේ 11ක් වරක්ම මෙම ශුරතාවය දිනා ඇත්තේ නවසීලන්තයයි.වාර්ෂිකව ඔස්ට්‍රේලියාව සමග පැවැත්වෙන [[බ්ලේඩ්ස්ලෝ කුසලානය]]ද වාර්ෂිකව දකුණු අප්‍රිකාව සමග පැවැත්වෙන [[ෆ්රිඩම් කුසලානය]]ද දැනට උසුලන්නේ ඔවුන් ය.නවසීලන්තය සිව් වරක්ම [[ග්රෑන්ඩ් ස්ලෑම් සංචාර|ග්රෑන්ඩ් ස්ලෑම්]](එක් සංචාරයකදී එංගලන්තය,වේල්සය,අයර්ලන්තය සහ ස්කොට්ලන්තය යන රටවල් හතරම පැරදවීම)අවස්ථා දිනා ඇත-1978,2005,2008,2010. 2005න් පසුව හයවරක් නවසීලන්තය ලොව හොඳම රග්බි කණ්ඩායම ලෙස අන්තර්ජාතික රග්බි සම්මේලනය විසින් නම් කර ඇත.<ref name="PastIRBawards">{{cite web| url=http://www.irb.com/history/awards/pastwinners/index.html |title=Past Winners |publisher=irb.com |accessdate=31 January 2013}}</ref> වත්මන් නවසීලන්ත ක්‍රීඩකයන් තිදෙනෙක් හොඳම ක්‍රීඩකයාට හිමි අන්තර්ජාතික රග්බි සම්මේලන සම්මානය දිනා ඇත-වර්තමාන නායක [[රිචි මැකොව්]], [[ඩෑන් කාර්ටර්]] සහ [[කිරන් රීඩ්]].හිටපු ජාත්‍යන්තර නවසීලන්ත ක්‍රීඩකයන් 15 දෙනෙක් දැනට [[ජාත්‍යන්තර රග්බි කීර්තිමත් මඩුල්ල]]ට පත් කොට ඇත. නවසීලන්ත කණ්ඩායමේ පළමු තරඟය 1884 දී [[කම්බර්ලන්ඩ් කණ්ඩායම,නිව් සවුත් වේල්සය]]ට එරෙහිව පැවැත්වුණු අතර ඔවුන්ගේ පළමු ජාත්‍යන්තර තරඟය 1903 දී ඔස්ට්‍රේලියාවට එරෙහිව සිඩ්නි හිදී පැවැත්වුණි.1904 දී ඔවුන් තම රට තුල පළමු ජාත්‍යන්තර ටෙස්ට් තරඟය, [[වෙලින්ග්ටන්]] හිදී බ්‍රිතාන්‍ය දුපත් කණ්ඩායමට එරෙහිව පවත්වන ලදී.{{#Tag:ref|එවකට බ්‍රිතාන්‍ය දුපත් කණ්ඩායම වර්තමානයේ බ්‍රිතාන්‍ය සහ අයර්ලන්ත ලයන්ස් යන නමින් හඳුන්වයි|group =n}}ඉන්පසු පැවති[[උතුරු ඇමෙරිකානු සහ යුරෝපා සංචාරය]] අතර තුර දී වේල්සයට එරෙහිව කාර්ඩිෆ් හිදී තම පළමු ටෙස්ට් තරඟ පරාජය විඳීමට නවසීලන්තයට සිදුවිය. == ඉතිහාසය == === නවසීලන්තයට රග්බි හඳුන්වාදීම === [[File:New Zealand in NSW 1884.jpg|thumb|1884 දී නිව් සවුත් වේල්සය,[[ඔස්ට්‍රේලියාව]]ට සංචාරය කරන ලද නවසීලන්ත කණ්ඩායම]] නවසීලන්තයට රග්බි හඳුන්වාදුන්නේ 1870දී [[චාර්ල්ස් ජෝන් මොන්රෝ|චාර්ල්ස් මොන්රෝ]] විසිනි;මොන්රෝ එංගලන්තයේ [[ක්‍රිස්තු විද්‍යාලය(ෆින්ච්ලි)]] හි ඉගෙන ගන්නා සමයේදී ක්‍රීඩාව සොයාගන්නා ලදී. <ref name="Monro">{{cite news |publisher=BBC |location=UK |title=All Black magic: New Zealand rugby |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/rugby_union/5387120.stm |accessdate=12 November 2006 |date=27 September 2006 |first=Sean |last=Davies |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081101222458/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/rugby_union/5387120.stm |archivedate=1 November 2008 |url-status=dead }}</ref> නවසීලන්තය තුල පළමු තරඟය 1870 වර්ෂයේදී නෙල්සන් නගරයේදී නෙල්සන් ක්‍රීඩා සමාජ කණ්ඩායම සහ නෙල්සන් විද්‍යාලයීය කණ්ඩායම අතර පැවැත්වුණි.නවසීලන්තය තුල පළමු පළාත් රග්බි සංගමය,[[කැන්ටබරි රග්බි සංගමය]],1879 <ref name="CRFUFormed">Gifford (2004), pg 27.</ref> දී පිහිටුවන ලද අතර 1882 දී පළමු වරට සංචාරක [[නිව් සවුත් වේල්ස් රග්බි කණ්ඩායම]] සමඟ තම රට තුල දී තරඟ කරන ලදී.සංචාරක කණ්ඩායම ඕක්ලන්ඩ් සමාජය සමඟ දෙවරක්ද,වෙලින්ග්ටන් සමාජය සමඟ දෙවරක්ද සහ කැන්ටබරි,ඔටාගෝ,වෙස්ට් කෝස්ට් සහ උතුරු දුපත් සමඟ එක් වර බැගින් තරඟ හතරක්ද ක්‍රීඩා කරන ලදී.මෙයින් වසර දෙකකට පසුව පළමු වරට නවසිලන්ත කණ්ඩායමක් විදෙස් තරඟ සංචාරයක නිරත වූ අතර එහිදී,නිව් සවුත් වේල්ස් රග්බි කණ්ඩායම සමඟ තරඟ අටකට සහභාගී වෙමින් සියල්ල ජයගත්හ.<ref name="NSWTour">Gifford (2004), p 29.</ref> පෞද්ගලිකව සංවිධානය වූ බ්‍රිතාන්‍ය කණ්ඩායමක්,පසුව [[බ්‍රිතාන්‍ය සහ අයර්ලන්ත ලයන්ස්]] ලෙස හැඳින්වූ,1888 දී නවසීලන්තයේ සංචාරය කරන ලදී.මෙම තරඟාවලියේ කිසිදු [[ටෙස්ට් තරඟ(රග්බි යුනියන්)|ටෙස්ට් තරඟ]]යක් නොපැවැත්වුණු නමුත් පළාත් කණ්ඩායම් වලට එරෙහිව තරඟ පැවැත්වුනි.<ref> name="Giffordp30">Gifford (2004), p 30.</ref> බ්‍රිතාන්‍ය ක්‍රීඩකයන් බොහොමයක් උතුරු එංගලන්තයෙන් පැමිණි අතර වේල්ස සහ ස්කොට්ලන්ත ජාතිකයන් කිහිප දෙනෙක්ද ඒ අතර විය. <ref>{{cite web|url=http://www.lionsrugby.com/history/timeline/1888_australia_and_new_zealand.php|title=1888: Australia & New Zealand|publisher=British Lions|accessdate=arch 2013 |archiveurl=http://www.webcitation.org/6FWILRA2B |archivedate=31 March 2013}}</ref> === කීර්ති නාමය පැතිරවීම === නවසීලන්තය සහ [[දකුණු අප්‍රිකා ජාතික රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම|දකුණු අප්‍රිකාව]] අතර රග්බි තරඟ,1921 දී දකුණු අප්‍රිකාවේ නවසීලන්ත සංචාරයත් සමඟ ඇරඹුන අතර එම තරඟාවලිය දෙපිලමටම [[සම ජයග්‍රහණය]]ක් ලබා දෙමින් නිම වුණි.1928 දී නවසීලන්තය,දකුණු අප්‍රිකාවේ සංචාරයක නිරත වූ අතර එම තරඟාවලියද දෙපිලම තරඟ දෙක බැගින් ජයග්‍රහණය කළ නිසා සම තත්වයෙන් නිම වුණි.<ref name="Harding234235">Harding (2000), pg. 234–235.</ref> 1924 දී බ්‍රිතාන්‍ය දුපත් සහ ප්‍රංශය සංචාරය කළ නවසීලන්ත ක්‍රීඩකයන් ඔවුන් තරඟ කළ සියළුම තරඟ ජයග්‍රහණය කළ නිසා ''[[1924–25 නවසීලන්තයේ බ්‍රිතාන්‍ය දුපත්,අයර්ලන්තය සහ ප්‍රංශය සංචාරය|නොපෙනෙන්නන්]]'' ලෙස විරුදාවලි ලැබූ නමුත් ස්කොට්ලන්තය තම තරඟය වර්ජනය කිරීම හේතුවෙන් ග්‍රෑන්ඩ් ස්ලෑම් අවස්ථාවක් අහිමි විය.<ref>Palenski (2003), pg 74.</ref> පළමුවෙන්ම බ්‍රිතාන්‍ය දුපත් කණ්ඩායමක් නවසීලන්තයට පැමිණියේ 1930 වසරේදීය.එම තරඟාවලියේ පළමු තරඟය බ්‍රිතාන්‍ය දුපත් කණ්ඩායම ජයගත් නමුත් හොඳින් ක්‍රීඩා කළ ඕල් බ්ලැක්ස්,තරඟාවලිය 3-1ක් ලෙස ජය ගත්හ.<ref name="1930Lions">{{cite web | url=http://www.lionsrugby.com/history/timeline/1930_new_zealand_and_australia.php | title=1930: New Zealand & Australia |publisher=lionsrugby.com |accessdate=1 April 2013}}</ref> නැවත නවසීලන්තය 1935–36 කාල වකවානුවේදී බ්‍රිතාන්‍ය දුපත් සංචාරය කළ අතර එහිදී තරඟ 30ක් අතුරින් ඔවුන් පරාජයට පත්වුයේ තරඟ 3ක් පමණි.<ref name="1935AllBlackTour">{{cite web| url=http://stats.allblacks.com/asp/tourbreak.asp?IDID=33 |title=In the British Isles and Canada |publisher=All Blacks |accessdate=24 January 2007}}</ref> මින් එක් පරාජයකදී, එංගලන්තයේ [[ඇලෙක්සැන්ඩර් ඔබෝලොන්ස්කි]] විසින් උත්සාහක දිනුම් 2ක් වාර්තා කළ අතර එංගලන්තය 13-0ක් ලෙස ප්‍රථම වරට නවසීලන්තය පරාජය කරන ලදී.<ref name="Obolensky">{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/suffolk/7813726.stm | title=Statue for rugby's Russian prince | publisher=BBC News |accessdate=31 March 2013 |date=8 January 2009 |last=Sherlock |first=Grant}}</ref> [[File:Allblacks haka 1932.jpg|thumb|right|250px|1932දී [[ඔස්ට්‍රේලියා ජාතික රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම|ඔස්ට්‍රේලියාව]]ට එරෙහිව පැවති තරඟයකදී හකා නැටුමේ උච්චතම අවස්ථාව ]] 1937දී දකුණු අප්‍රිකාව,නවසීලන්තයේ සංචාරයක ([[1937 දකුණු අප්‍රිකානු ඔස්ට්‍රලේෂියා සංචාරය]]) නිරත වූ අතර එම තරඟාවලියේ මුල් තරඟය පරාජයට පත් වුවද තරඟාවලිය ජයගැනීමට දකුණු අප්‍රිකාව සමත් විය.මෙම දකුණු අප්‍රිකානු කණ්ඩායම මෙතෙක් නවසීලන්තයේ සචාරයක යෙදුණු හොඳම රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම බව බොහෝ දෙනෙකුගේ මතයයි.<ref>Palenski (2003), pg 192.</ref><ref name="Harding39">Harding (2000), pg. 39.</ref> නැවත නවසීලන්තයට දකුණු අප්‍රිකාව හමුවන්නේ 1949දී [[ෆ්‍රෙඩ් ඇලන්]]ගේ නායකත්වයෙන් කරනු ලබන දකුණු අප්‍රිකානු සංචාරයේදීය.මෙම තරඟාවලිය ඉතා තියුණු මුහුණුවරක් ගත්තද නවසීලන්තය 4-0ක් ලෙස පරාජයට පත්වෙයි. නොකඩවා දකුණු අප්‍රිකාව හමුවේ ලැබූ මෙම තරඟාවලි පරාජයන් ද්විත්වය නිසාවෙන් [[1956 දකුණු අප්‍රිකානු රග්බි යුනියන් කණ්ඩායමේ ඕස්ට්‍රේලියානු සහ නවසීලන්ත සංචාරය]] නවසීලන්තයට ජයගැනීමට ඉතා අවශ්‍ය විය.[[බොබ් ඩෆ්]]ගේ නායකත්වය යටතේ එම තරඟාවලිය 3-1ක් ලෙස ජයගැනීමට නවසීලන්තය සමත් වෙයි.මෙය දකුණු අප්‍රිකාවට එරෙහිව නවසීලන්තය ලැබූ ප්‍රථම තරඟාවලි ජයග්‍රහණය වන අතර තම රටින් පිටතදී දකුණු අප්‍රිකාව ලැබූ ප්‍රථම තරඟාවලි පරාජයයි.<ref name="1956stats">{{cite web|url=http://stats.allblacks.com/asp/tourbreak.asp?IDID=46 |title=South Africa in New Zealand |publisher=All Blacks |accessdate=3 November 2006}}</ref> නවසීලන්තය 1959දී 3-1ක් ලෙස බ්‍රිතාන්‍ය සහ අයර්ලන්ත ලයන්ස් කණ්ඩායම පරාජය කිරීමත් සමඟ නවසීලන්ත රග්බි ඉතිහාසයේ ස්වර්ණමය යුගය ඇරඹුණි.1963-64 බ්‍රිතාන්‍ය සංචරයේදී ද නවසීලන්තයට ග්රෑන්ඩ් ස්ලෑම් අවස්ථාවක් මඟ හැරී ගියේ ස්කොට්ලන්තය සමඟ තරඟය දෙපිලම කිසිදු ලකුණක් නොලබා ජය පරාජයෙන් තොරව නිමා වූ නිසාවෙනි.<ref name="GrandSlamAttempts">{{cite news |url=http://www.nzherald.co.nz/event/story.cfm?c_id=1500971&ObjectID=10357266 |title=Beach beckons as All Blacks celebrate history |work=NZ erald |accessdate=12 November 2006 |date=27 November 2005 |archive-date=30 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930014500/http://www.nzherald.co.nz/event/story.cfm?c_id=1500971&ObjectID=10357266 |url-status=dead }}</ref> අයර්ලන්තය සමඟ පැවති තරඟය ජය පරාජයෙන් තොරව අවසන් වීම නිසා 1972-73 සංචාරයේදී ද ග්රෑන්ඩ් ස්ලෑම් අවස්ථාවක් අහිමි විය.<ref name="GrandSlamAttempts"/> 1978 දී වේල්සයට එරෙහිව ලබාගත් 13-12 ක ජයග්‍රහණයත් සමඟ නවසීලන්තය ප්‍රථම ග්රෑන්ඩ් ස්ලෑම් ශුරතාවය දිනාගන්නා ලදී. == නිල බැනියම == {{multiple image|header= ඕල් බ්ලැක්ස් නිල බැනියම්|image1=All Blacks 1905.JPG|width1 =100|caption1=<div class="center">1905 දී නිල බැනියම </div>|image2=55716.jpg|width2=150|caption2=<div class="center">වර්තමාන ඕල් බ්ලැක්ස් නිල බැනියම</div>}} වර්තමාන නවසීලන්ත නිල බැනියම,සුදු පැහැ කොලරයට අමතරව සම්පුර්ණයෙන්ම කළු පැහැ වන අතර ඉදිරිපසින් [[Adidas]] නිල ලාංජනය සහ NZRU([[New Zealand Rugby Union]]) රිදී පැහැති ඔලිව් අත්තද,පසුපස මධ්‍යයේ AIG ලාංජනය ද සහිත වේ.1884 දී ඔස්ට්‍රේලියාවට කරන ලද ප්‍රථම නවසීලන්ත විදෙස් සංචාරයේදී භාවිතා කළ නිල බැනියම වර්තමාන නිල බැනියමට වඩා සම්පුර්ණයෙන්ම වෙනස් එකකි.එවකට භාවිතා කරන ලද්දේ,අඳුරු පැහැ නිල බැනියමක් වන අතර එහි කමිසයට උඩින් පළඳින ඇඳුමේ වම් කෙළවරෙහි රත්‍රන් පැහැති ඔලිව් අත්තක් විය.<ref name="BlueJGoldF">Gifford (2004), pg 28.</ref> 1883දී නැවත නිල ඇඳුම වෙනස් වන අතර,මෙය රිදී පැහැති ඔලිව් අත්තක් සහිත කළු පැහැති බැනියමකින් ද සුදු පැහැති කොට කලිසමකින් ද යුක්ත විය.<ref name="Jersey1893">Palenski (2003), pg 17.</ref> විවිධ අවස්ථා වල ගනු ලැබූ ඡයාරුප වලට අනුව 1897 සිට 1901 දක්වා කාලය තුල තවත් වෙනස් නිල ඇඳුම් වලින් සැරසී නවසීලන්තය තරඟ වලට සහභාගී වී ඇත.<ref name="jerseychange">{{cite web | publisher=Te Ara&nbsp;– The Encyclopedia of New Zealand | title=The "All Black" Uniform | url=http://www.teara.govt.nz/1966/A/AllBlacks/TheallBlackUniform/en|accessdate=31 October 2006}}</ref> මෑත කාලයේ සම්ප්‍රදායක් ලෙස ප්‍රංශය සමඟ පැවැත්වෙන වර්ෂ අවසාන සංචාරයේ තරඟ වලදී නවසීලන්තය තම නිල බැනියමේ එම්බ්‍රොයිඩ් කරන ලද පොපි මලක් පළඳියි.<ref name="francejersey">{{cite news| publisher=The Press (Christchurch) | title=ABs Remember |date=11 November 2006 |page=F1}}</ref> පොපි මල යුරෝපයේ යුධ මෙහෙයුම් වලදී සටන් වැද මියගිය නවසීලන්ත ජාතිකයන් වෙනුවෙන් කරන ලද ගෞරවයක් බව රිචී මැකොව් සඳහන් කරන ලදී. <ref name="richiecomment">{{cite web | work=IOL | publisher=Independent News & Media | title=All Blacks to honour fallen soldiers | url=http://www.iol.co.za/index.php?sf=117&set_id=6&click_id=18&art_id=qw116167788450S163 | accessdate =11 July 2010 |date=24 October 2006 | location = Cape Town | archiveurl=http://web.archive.org/web/20121024025916/http://www.iol.co.za/sport/all-blacks-to-honour-fallen-soldiers-1.564093 | archivedate=24 October 2012}}</ref> නවසීලන්තයේ අමතර නිල ඇඳුම ලෙස සම්ප්‍රදායිකව යොදාගන්නේ කළු කොට කලිසම සමඟ සුදු පැහැති බැනියමකි.2011 දී නවතම අමතර නිල ඇඳුමක් හඳුන්වාදුන් අතර,මෙය කළු කොට කලිසම සමඟ සුදු පැහැති බැනියමට අමතරව බැනියමෙහි සුදු පැහැ කොලරයකින් සමන්විත විය.එම සුදු පැහැ කොලරය,1987 රග්බි ලෝක කුසලානය දිනාගත් නවසිලන්ත කණ්ඩායමට උපහාරයක් වශයෙන් යොදාගෙන තිබේ. 2012දී NZRU ඉතා මතභේදාත්මක තීරණයකට එළඹෙමින්, [[AIG]] නම් වූ ඇමෙරිකානු රක්ෂණ සහ මුදල් පිලිබඳ සේවා ආයතනයකට ඔවුන්ගේ ප්‍රචාරක දැන්වීම්,නවසීලන්ත නිල බැනියම පසුපස පලකිරීමේ අයිතිය ලබා දෙන ලදී.මේ සඳහා එම සමාගම විසින් වසර පහක් සඳහා ඩොලර් මිලියන 80ක් පමණ මුදල් ගෙවන ලද බවට නිල නොවන වාර්තා පවසයි.<ref name=AIGvalue>{{cite news|title=All Blacks' AIG deal worth $80m|url=http://www.odt.co.nz/sport/rugby/233235/rugby-all-blacks-aig-deal-worth-80m|accessdate=13 March 2013|newspaper=Otago Daily Times|date=4 November 2012}}</ref> == හකා නර්තනය == [[File:All Blacks Haka.jpg|thumb|400px|alt = The New Zealand team lined up, with their arms raised to their side and palms facing down, mouths open in full voice, and eyes looking directly at their opponents opposite. The New Zealanders are wearing black shorts and socks, while squatting with knees bent and backs straight.|[[ප්‍රංශ ජාතික රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම|ප්‍රංශය]]ට එරෙහිව පැවති තරඟයකදී නවසීලන්තය ඉදිරිපත් කරන ලද විශේෂ හකා නර්තනය]] නවසීලන්ත ක්‍රීඩකයන් සෑම ජාත්‍යන්තර තරඟයකට පෙරාතුවම ඔවුන්ගේ සාම්ප්‍රදායික [[මඕරි සංස්කෘතිය]] විදහාපාන නර්තන විශේෂයක් වන [[හකා]] නර්තනයක් ඉදිරිපත් කරයි.[[1888-89 ඕස්ට්‍රේලියානු සහ එංගලන්ත සංචාරය]]ත් සමඟ ඇරඹුණු මෙය නොකඩවා අඛණ්ඩව මේ වනතෙක් පවත්වාගෙන එයි.<ref name=ABHaka>Derby, Mark. [http://www.TeAra.govt.nz/en/maori-pakeha-relations/page-4 "Māori–Pākehā relations - Sports and race"], Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand. 13 July 2012. Retrieved 18 February 2012.</ref><ref name=Mulholland17>Mulholland (2009), p 17.</ref>{{#Tag:ref|The New Zealand team that toured New South Wales in 1884 may have performed a haka, however this is not known for sure.<ref name=AllBlackHaka>Barker, Fiona. [http://www.TeAra.govt.nz/en/zoomify/34617/all-black-haka "New Zealand identity - New Zealand’s peoples"], Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand. 16 November 2012. Retrieved 18 February 2013.</ref>|group =n}} 1888-89 සමයේ බ්‍රිතාන්‍ය දුපත් සංචාරය කරන ලද නවසීලන්ත කණ්ඩායම "අකේ අකේ කියා කහා" නම් හකා නර්තනය සිදුකළ අතර 1903දී ඕස්ට්‍රේලියාවේ සංචාරය කරන ලද කණ්ඩායම "ටුපටෝ කොයි කැන්ගරු" නම් හකා නර්තනය සිදුකළහ.1905 ඕල් බ්ලැක්ස් කණ්ඩායම පළමු වරට "[[කා මතේ]]"-[[තේ රවුපරා]] ගෝත්‍රයේ එවකට නායකයතුමා වූ [[නිගටි ටෝ]] විසින් 19වන ශත වර්ෂයේදී නිර්මාණය කරන ලදී, නම් හකා නර්තනය යොදාගත්හ.1924 ඕල් බ්ලැක්ස් කණ්ඩායම විශේෂයෙන් නිර්මාණය කරන ලද "කෝ නියු ටිරෙනි" නම් හකා නර්තනයක් යොදාගත්තද පසුව නැවත "කා මතේ" යොදාගන්නට පෙළඹුණි.<ref name="1924Haka">{{cite web| url=http://www.teara.govt.nz/1966/H/Haka/AllBlackshaka/en |title=All Blacks' Haka |publisher=teara.govt.nz |accessdate=9 July 2007}}</ref><ref name=Mulholland18>Mulholland (2009), p 18.</ref><ref name=InvinciblesHaka>{{cite news|last=Parker|first=Dean|title=The strange tale of Finnegan's haka|url=http://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=10811756|accessdate=2 March 2013|newspaper=New Zealand Herald|date=9 June 2012}}</ref> 2006 නොවැම්බර් මස කාර්ඩිෆ් හි [[මිලේනියම් ක්‍රීඩාංගනය]]දී පැවති තරඟයේදී,[[වේල්ස රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම]] සමඟ ඇතිවූ මතභේදයක් නිසා නවසීලන්තය හකා නර්තනය පැවැත්වුයේ ඔවුන්ගේ ක්‍රීඩාගාරය තුළ සිටය.මෙයට හේතුව හකා නර්තනයෙන් පසුව [[වේල්ස ජාතික ගීය]] පැවැත්වීමට වේල්සයට අවශ්‍යව තිබීමත් එසේ කිරීමට නවසීලන්තය අකමැත්ත පලකිරිමත්ය.<ref name="NoHaka">{{cite web| url=http://icwales.icnetwork.co.uk/rugbynation/rugby-news/tm_method=full&objectid=18166940&siteid=50082-name_page.html |title=So just who is to blame for no Millennium haka? |publisher= IC Wales |date=27 November 2006 |accessdate=14 June 2008}}</ref> 2008දී නවසීලන්තය [[මුන්ස්ටර් රග්බි|මුන්ස්ටර්]] කණ්ඩායම සමඟ තෝමන්ඩ් පාර්ක් හිදී තරඟ වැදුණි.මෙහිදී මුන්ස්ටර් කණ්ඩායම නියෝජනය කළ නවසීලන්ත ජාතිකයන් සිව්දෙනා ඕල් බ්ලැක්ස් හකා නර්තනයට පෙරාතුව තමන්ගේ හකා නර්තනයක් ඉදිරිපත් කරමින් නවසීලන්තයට අභියෝග කළහ.<ref>{{cite web|author= |url=http://www.stuff.co.nz/sport/725123 |title=All Blacks v Munster |publisher=Fairfax |date=19 November 2008 |accessdate=28 November 2009}}</ref> මෙම තරඟාවලියේදී ම,වරක් නවසීලන්තය තම හකා නර්තනය නිම කළ පසු වේල්ස ක්‍රීඩකයන් තම නියමිත් ස්ථාන වලට නොගොස් සිටි තැනම නැවතී සිටියහ.නවසීලන්ත ක්‍රීඩකයන් ද තරඟයට අවතීර්ණ නොවී තම ප්‍රතිවාදීන් දෙස බලා සිටි අතර මෙහිදී තරඟ තීරක ගේ මැදිහත්වීමෙන් පසු තරඟය ආරම්භ කිරීමට දෙපිල පෙළඹුණි.<ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/sport/rugby/rugby-union/international/all-blacks-turn-up-heat-1032255.html|title=All Blacks turn up heat|work =The Independent| accessdate=11 July 2010 | location=London | first=James | last=Corrigan | date=24 November 2008}}</ref> == තරඟ වාර්තා == === සමස්තය === {{IRB World Rankings|New Zealand|history=yes}} ජාත්‍යන්තර තලයේ තමන් තරඟ කරන සියලුම ටෙස්ට් කණ්ඩායම් වලට එරෙහිව ජයග්‍රහණ අත් කරගෙන ඇති එකම කණ්ඩායම මොවුන් වන අතර 1903 පළමු තරගයෙන් පසුව ටෙස්ට් තරඟ වලදී නවසීලන්තය පරාජය කිරීමට සමත්ව ඇත්තේ වෙනත් රටවල් පහක් පමණි.ඔවුන් තමන් තරඟ කොට ඇති ටෙස්ට් තරඟ 512න් 390ක්ම ජයගෙන ඇති අතර-76.17%(වගුව බලන්න),තම රට තුලදී පරාජය වී ඇත්තේ තරඟ 37ක් පමණි. 2003 වසරේදී [[IRB ලෝක රග්බි ශ්‍රේණි ගතකිරීම්]] හදුන්වාදීමෙන් පසුව,එහි මුල් තැන වැඩිම කාල පරිච්ජේදයක් ගත කර ඇත්තේද නවසීලන්තයයි.<ref name="RankingsArchive">Ranking archives can be found at the IRB website; [http://www.irb.com/ www.irb.com]</ref> 2000 සිට 2009 දශකයේ දී නවසීලන්තය ටෙස්ට් තරඟ 100ක්-82%ක ජයග්‍රාහී තරඟ ප්‍රතිශතයක්, ජයගෙන ඇති අතර නොකඩවා ජයගත් තරඟ 15ක් සහ නොකඩවා තම රට තුළ ජයගත් තරඟ 30ක් මීට ඇතුලත්ය.2013 වර්ෂයේ තමන් ක්‍රීඩා කළ සියලුම තරඟ ජයගනිමින්,වෘත්තීමය රග්බි ඉතිහාසයේ වසරක් තුළ තමන් ක්‍රීඩා කරන ලද සියළුම තරඟ ජයගත් ප්‍රථම කණ්ඩායම බවට පත්වීමට නවසීලන්තය සමත් විය.<ref name = "A hundred wins">{{cite web | first = Daniel | last = Gilhooly | date = 20 December 2009 | url = http://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=10616661 | work = NZ Herald | title=All Blacks: A hundred wins, and thousands of frustrated fans |accessdate=19 December 2009}}</ref> නවසීලන්තයේ දීර්ඝතම නොකඩවා ලද ජයග්‍රහණ ප්‍රමාණය වන්නේ 1965 සිට 1970 දක්වා කාලය තුළ ලද ටෙස්ට් තරඟ 17ක සංඛ්‍යාව වන අතර මෙය දකුණු අප්‍රිකාව විසින් පසුකාලීනව සම කරන ලදී.ඔවුන්ගේ දීර්ඝතම නොකඩවා අපරාජිතව සිටි තරඟ සංඛ්‍යාව වන්නේ 1987 සිට 1990 දක්වා ටෙස්ට් තරඟ 23ක් අපරාජිතව සිටීමයි.<ref>{{cite web|title=New Zealand All Black great: John Kirwan|url=http://www.newzealand.com/travel/media/features/personalities/personalities_nz-all-black-great-john-kirwan_feature.cfm|work=Personalities|publisher=Tourism New Zealand|accessdate=25 November 2013}}</ref> 2013 වර්ෂයේ තමන් ක්‍රීඩා කළ සියලුම තරඟ ජයගනිමින්,වෘත්තීමය රග්බි ඉතිහාසයේ වසරක් තුළ තමන් ක්‍රීඩා කරන ලද සියළුම තරඟ ජයගත් ප්‍රථම කණ්ඩායම බවට පත්වීමට නවසීලන්තය සමත් විය. ප්‍රංශය,අයර්ලන්තය,ආර්ජන්ටිනාව,ෆිජී,සැමෝවා,ටොන්ගා,ජපානය සහ පෘතුගාලය යන සියලුම රටවල් වලට රග්බි ඉතිහාසයේ එම රටවල් ලද දරුණුම පරාජයන් ඇත කර ඇත්තේ ද නවසීලන්තය විසිනි.ඔවුන්ගේ හොඳම ටෙස්ට් ජයග්‍රහණය 1995දී 145-7ක් ලෙස ජපානයට එරෙහිව අත්කරගන්නා ලද අතර<ref name=Over100Scored>{{cite web|title=All Black match scores of more than 100 |url=http://stats.allblacks.com/asp/centuries.asp?stats_ID=9 |publisher= All Blacks |accessdate=31 January 2013}}</ref> ඔවුන්ගේ දරුණුම පරාජය වන්නේ ඔස්ට්‍රේලියාවට එරෙහිව 1999දී ලැබූ 28-7 ක පරාජයයි.<ref name=1999loss/> 2013 නොවැම්බර් 26 වනදා තෙක් නවසීලන්තය ටෙස්ට් තරඟ වලදී සියළුම රටවල් වලට එරෙහිව දැක්වූ දක්ෂතා පහත වගුවේ සඳහන් වේ:<ref name="ABrecord">{{cite web| url=http://stats.allblacks.com |publisher= All Blacks |title=All Blacks Test Match Record since first test match |accessdate=31 January 2013}}</ref> <!-- only include matches listed at http://stats.allblacks.com/ - do not include non-Test matches e.g. Barbarians games --> <div style="text-align:center; float:right; clear: right; margin-left: 1em"> '''[[IBR ලෝක ශ්‍රේණිගත කිරීම්|IBR ලෝක ශ්‍රේණිගත කිරීම් නායකයන්]]'''<br /> {{IRB World Ranking leaders}}</div> {| class="wikitable sortable" |- ! width=200 | ප්‍රතිවාදී කණ්ඩායම ! width=70 | තරඟ සංඛ්‍යාව ! width=70 | ජය ! width=70 | පරාජය ! width=70 | සමවීම් ! width=70 | ජයග්‍රහණ ප්‍රතිශත |- | ආර්ජන්ටිනාව || [[History of rugby union matches between Argentina and New Zealand|18]] || 17 || 0 || 1 || 94.44% |- | ඔස්ට්‍රේලියාව || [[History of rugby union matches between Australia and New Zealand|149]] || 102 || 41 || 6 || 68.46% |- | බ්‍රිතාන්‍ය සහ අයර්ලන්ත ලයන්ස් || [[History of rugby union matches between New Zealand and the British and Irish Lions|38]] || 29 || 6 || 3 || 76.32% |- | කැනඩාව || 5 || 5 || 0 || 0 || 100% |- | එංගලන්තය || [[History of rugby union matches between England and New Zealand|36]] || 28 || 7 || 1 || 77.78% |- | ෆිජී || 5 || 5 || 0 || 0 || 100% |- | ප්‍රංශය || [[History of rugby union matches between France and New Zealand|55]] || 42 || 12 || 1 || 76.36% |- | අයර්ලන්තය || [[History of rugby union matches between Ireland and New Zealand|28]] || 27 || 0 || 1 || 96.43% |- | ඉතාලිය || [[History of rugby union matches between Italy and New Zealand|12]] || 12 || 0 || 0 || 100% |- | ජපානය || 3 || 3 || 0 || 0 || 100% |- | පැසිෆික් දූපත් || 1 || 1 || 0 || 0 || 100% |- | පෘතුගාලය || 1 || 1 || 0 || 0 || 100% |- | රුමේනියාව || 2 || 2 || 0 || 0 || 100% |- | සැමෝවා || 5 || 5 || 0 || 0 || 100% |- | ස්කොට්ලන්තය || [[History of rugby union matches between New Zealand and Scotland|29]] || 27 || 0 || 2 || 93.10% |- | දකුණු අප්‍රිකාව || [[History of rugby union matches between New Zealand and South Africa|87]] || 50 || 34 || 3 || 57.47% |- | ටොන්ගා || 4 || 4 || 0 || 0 || 100% |- | ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය || 2 || 2 || 0 || 0 || 100% |- | වේල්සය || [[History of rugby union matches between New Zealand and Wales|29]] || 26 || 3 || 0 || 89.66% |- | ලෝක කණ්ඩායම || 3 || 2 || 1 || 0 || 66.67% |- class="sortbottom" ! එකතුව !! 512 !! 390 !! 104 !! 18 !! 76.17% |} === ලෝක කුසලානය === නවසීලන්තය දෙවරක් රග්බි ලෝක කුසලානය දිනා ඇති අතර-1987 දී ඔස්ට්‍රේලියාවේ සහ නවසීලන්තයේ පැවති පළමු ලෝක කුසලානය, අවසන් වරට 2011 දී නවසීලන්තයේ පැවති ලෝක කුසලානය, එම දෙවතාවේදීම අවසන් තරඟයේදී ඔවුන් හමුවේ පරාජයට පත් වුයේ ප්‍රංශයයි.1991 ලෝක කුසලානයේදී ඔවුන් අවසන් පූර්ව තරඟයේදී ඔස්ට්‍රේලියාව හමුවේ පරාජය වුවද තෙවන ස්ථානය සඳහා වූ තරඟය ජයගත්හ.1995 ලෝක කුසලානයේදී,අවසන් තරඟයට ක්‍රීඩා කළ නවසීලන්තය අතිරේක කාලයේදී ලබාගත් ලකුණු හේතුවෙන් සත්කාරක දකුණු අප්‍රිකාව හමුවේ පරාජයට පත්විය.1997 ලෝක කුසලානයේදී,අවසන් පූර්ව තරඟය සහ තෙවන ස්ථානය වෙනුවෙන් ක්‍රීඩා කරන තරඟය යන දෙකම පරාජය වීම නිසා ඔවුන්ට හිමි වුනේ සිව්වන ස්ථානයයි.2003 වසරේදී නැවත අවසන් පූර්ව තරඟයේදී සත්කාරක ඔස්ට්‍රේලියාව හමුවේ පරාජය වී පසුව තෙවන ස්ථානය හිමිකරගන්නා ලදී.2007 ලෝක කුසලානය,රග්බි ලෝක කුසලාන ඉතිහාසයේ නවසීලන්තයට අමිහිහිරිම ලෝක කුසලානය බවට පත් කරමින් සත්කාරක ප්‍රංශය හමුවේ අර්ධ අවසන් පූර්ව තරඟයේදී පරාජය වීමට ඔවුන්ට සිදුවිය;<ref name="2007Exit">{{cite web| url=http://sportal.co.nz/Rugby-Union-news-display/deja-vu-for-all-blacks-36868 |title = Deja vu for All Blacks|accessdate =14 June 2008|last = McConnell|first = Lynn|date = 7 October 2007|publisher=Sportal}}</ref> මෙය සිදුවන තෙක් සියළුම ලෝක කුසලාන වල අවසන් පූර්ව තරඟ වලට සුදුසුකම් ලැබූ එකම රට නවසීලන්තයයි.<ref name="RWCFavourites">{{cite news| url=http://www.nzherald.co.nz/section/4/story.cfm?c_id=4&objectid=10411281 |title=Zinzan Brooke defends All Blacks – 'we can win the Cup' | agency=NZPA |work= NZ Herald |accessdate=14 June 2008 |date=17 November 2006 |last=Gilhooly |first=Daniel}}</ref> මෙතෙක් පැවති ලෝක කුසලාන තරඟාවලි හතෙහිම මුල් වටයේ තම කණ්ඩායමේ පෙරමුණ ගැනීමට නවසීලන්තය සමත්ව ඇති අතර ඔවුන් මුල් වටයේ කිසිදු තරඟයක් මෙතෙක් පරාජය වී නොමැත. නවසීලන්තය ලෝක කුසලාන තරඟ වාර්තා රැසකටද හිමිකම් කියයි:වැඩිම ලෝක කුසලාන තරඟ සංඛ්‍යාව(43),එක් තරඟයකදී වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාව(1995 ලෝක කුසලානයේදී [[ජපාන ජාතික රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම]]ට එරෙහිව),සියලුම ලෝක කුසලාන තරඟ සැලකූ විට ලබාගත් එක් රටක් ලබාගත් මුළු ලකුණු සංඛ්‍යාව(2,012),වැඩිම උත්සාහක දිනුම් සංඛ්‍යාව(272),වැඩිම සාර්ථක ප්‍රතිවර්තන සංඛ්‍යාව(198).<ref name="RWCTeamStatistics">{{cite web| url=http://www.rugbyworldcup.com/statistics/index.html | title=All Time RWC Statistics | work= Rugby World Cup | publisher=[[International Rugby Board]] |accessdate=26 May 2013}}</ref> නවසීලන්ත ක්‍රීඩකයන් රැසක්ද තම පෞද්ගලික දක්ෂතා හේතුවෙන් ලෝක කුසලාන වාර්තා වලට හිමිකම් කියයි:[[ජෝනා ලෝමු]] විසින් වැඩිම ලෝක කුසලාන උත්සාහක දිනුම් සංඛ්‍යාව(ලෝක කුසලාන දෙකක් තුලදී උත්සාහක දිනුම් 15ක්),[[මාර්ක් එලිස්]] විසින් එක් තරඟයක වැඩිම උත්සාහක දිනුම් සංඛ්‍යාව(1995දී ජපානයට එරෙහිව උත්සාහක දිනුම් 6ක්),[[ග්රාන්ට් ෆොක්ස්]] විසින් එක් තරඟාවලියක් තුළ වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාව(1987 ලෝක කුසලානයේදී 126ක්),[[සයිමන් කල්හෙන්]] විසින් එක් තරඟයක වාර්තා වූ වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාව(1995දී ජපානයට එරෙහිව 45ක්).<ref name="RWCTeamStatistics"/> === තුන් ජාතීන් සහ රග්බි කුසලානය === දකුණු අර්ධගෝලයේ අනෙක් ප්‍රබලතම රග්බි කණ්ඩායම් ද්විත්වය වන ඔස්ට්‍රේලියාව සහ දකුණු අප්‍රිකාව සමඟ වාර්ෂිකව 1996 වර්ෂයේ සිට පවත්වන ලද [[තුන් ජාතීන් තරඟාවලිය]]ට 2012දී ආර්ජන්ටිනාවේ ආගමනයත් සමඟ [[රග්බි කුසලානය]] ලෙසින් නම වෙනස් කරන ලදී.නවසීලන්තය මෙම තරඟාවලිය 11 වරක් ජයග්‍රහණය කර ඇති අතර වාර්තාගත ලෙස තරඟ 50ක් ජයග්‍රහණය කර තිබේ.වාර්ෂිකව ඔස්ට්‍රේලියාව සමග පැවැත්වෙන [[බ්ලේඩ්ස්ලෝ කුසලානය]]ද වාර්ෂිකව දකුණු අප්‍රිකාව සමග පැවැත්වෙන [[ෆ්රිඩම් කුසලානය]]ද මෙම තුන් ජාතීන් හෝ රග්බි කුසලාන තරඟාවලි වල කොටසක් ලෙසම පැවැත්වේ. {{The Rugby Championship Aggregate}} == නවසීලන්ත ක්‍රීඩකයන් == === වර්තමාන කණ්ඩායම === <!-- don't add training squads, only official squads. Use NZ English (half-back rather than scrum-half etc, see talk page for any queries--> [[2013 වසර අවසාන ටෙස්ට් රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම]],ටෙස්ට් තරඟ ක්‍රීඩා කරන ක්‍රීඩකයන් 36 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත විය.<ref name=CurrentSquad>{{cite news| url = http://www.allblacks.com/index.cfm?layout=displayNews&newsarticle=23647&utm_source=dlvr.it&utm_medium=twitter | title = All Blacks squad for AirNZ European Tour and Japan | publisher = allblacks.com | date = 20 October 2013 | accessdate = 20 October 2013}}</ref> මෙම සියළුම ක්‍රීඩකයන් නවසීලන්තය තුළ රග්බි ක්‍රීඩා කරති. <small>සටහන: කැප්ස් නිවැරදි කිරීම 2013 නොවැම්බර් 25</small> {{nat rs start|hidenote=yes}} {{nat rs player|pos=HK|num=2|name=[[ඩෑන් කෝල්ස්]]|age={{birth date and age|1986|12|10|df=y}}|caps=15|club=[[Wellington Rugby Football Union|Wellington]] / [[Hurricanes (rugby union)|Hurricanes]]}} {{nat rs player|pos=HK|num=2|name=[[ඇන්ඩ්රු හෝර්]]|age={{birth date and age|1978|09|13|df=y}}|caps=83|club=[[Taranaki Rugby Football Union|Taranaki]] / [[Highlanders (rugby)|Highlanders]]}} {{nat rs player|pos=HK|num=2|name=[[කෙවින් මියලාමු]]|age={{birth date and age|1979|3|20|df=y}}|caps=110|club=[[Auckland rugby union team|Auckland]] / [[Blues (Super Rugby)|Blues]]}} {{nat rs player|pos=PR|num=1|name=[[වයට් ක්‍රොකට්]]|age={{birth date and age|1983|1|24|df=y}}|caps=24|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}} {{nat rs player|pos=PR|name=[[චාලි ෆාමුවිනා]]|age={{birth date and age|1986|12|24|df=y}}|caps=17|club=[[Auckland rugby union team|Auckland]] / [[Blues (Super Rugby)|Blues]]}} {{nat rs player|pos=PR|name=[[බෙන් ෆ්රැන්ක්ස්]]|age={{birth date and age|1984|3|27|df=y}}|caps=31|club=[[Hawke's Bay Rugby Union|Hawke's Bay]] / [[Hurricanes (rugby union)|Hurricanes]]}} {{nat rs player|pos=PR|name=[[ඕවන් ෆ්රැන්ක්ස්]]|age={{birth date and age|1987|12|23|df=y}}|caps=54|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}} {{nat rs player|pos=PR|name=[[ජෙෆ්රි ටුමාගා-ඇලන්]]|age={{birth date and age|1990|11|19|df=y}}|caps=1|club=[[Wellington Rugby Football Union|Wellington]] / [[Hurricanes (rugby union)|Hurricanes]]}} {{nat rs player|pos=PR|name=[[ටෝනි වුඩ්කොක් (rugby player)|Tony Woodcock]]|age={{birth date and age|1981|1|27|df=y}}|caps=107|club=[[North Harbour Rugby Union|North Harbour]] / [[Highlanders (rugby union)|Highlanders]]}} {{nat rs player|pos=LK|name=[[ඩොමිනික් බර්ඩ්]]|age={{birth date and age|1991|4|9|df=y}}|caps=1|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}} {{nat rs player|pos=LK|name=[[බ්‍රොඩි රිටලික්]]|age={{birth date and age|1991|5|31|df=y}}|caps=24|club=[[Bay of Plenty Steamers|Bay of Plenty]] / [[Chiefs (rugby union)|Chiefs]]}} {{nat rs player|pos=LK|name=[[ලූක් රොමානෝ]]|age={{birth date and age|1986|02|16|df=y}}|caps=16|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}} {{nat rs player|pos=LK|name=[[ජෙරමි ත්‍රෂ්]]|age={{birth date and age|1985|4|19|df=y}}|caps=5|club=[[Wellington Rugby Football Union|Wellington]] / [[Hurricanes (rugby union)|Hurricanes]]}} {{nat rs player|pos=LK|name=[[සෑම් වයිට්ලොක්]]|age={{birth date and age|1988|10|12|df=y}}|caps=51|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}} {{nat rs player|pos=FL|name=[[සෑම් කේන්]]|age={{birth date and age|1992|1|13|df=y}}|caps=14|club=[[Bay of Plenty Steamers|Bay of Plenty]] / [[Chiefs (rugby union)|Chiefs]]}} {{nat rs player|pos=FL|name=[[ස්ටීව් ලොවටුවා]]|age={{birth date and age|1991|4|29|df=y}}|caps=11|club=[[Auckland rugby union team|Auckland]] / [[Blues (Super Rugby)|Blues]]}} {{nat rs player|pos=FL|name=[[රිචී මැකොව්]] ([[Captain (sports)|c]])|age={{birth date and age|1980|12|31|df=y}}|caps=124|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}} {{nat rs player|pos=FL|name=[[ලියාම් මේසම්]]|age={{birth date and age|1984|3|25|df=y}}|caps=29|club=[[Waikato Rugby Union|Waikato]] / [[Chiefs (rugby union)|Chiefs]]}} {{nat rs player|pos=FL|name=[[ලූක් වයිට්ලොක්]]|age={{birth date and age|1991|1|29|df=y}}|caps=1|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}} {{nat rs player|pos=N8|name=[[කිරන් රීඩ්]]|age={{birth date and age|1985|10|26|df=y}}|caps=61|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}} {{nat rs player|pos=HB|name=[[ටවෙරා කර්-බර්ලොව්]]|age={{birth date and age|1990|8|15|df=y}}|caps=14|club=[[Waikato Rugby Union|Waikato]] / [[Chiefs (rugby union)|Chiefs]]}} {{nat rs player|pos=HB|name=[[ටිජේ පෙරනාරා]]|age={{birth date and age|1992|1|23|df=y}}|caps=0|club=[[Wellington Rugby Football Union|Wellington]] / [[Hurricanes (rugby union)|Hurricanes]]}} {{nat rs player|pos=HB|name=[[ඇරන් ස්මිත් (rugby union)|Aaron Smith]]|age={{birth date and age|1988|11|21|df=y}}|caps=26|club=[[Manawatu Rugby Union|Manawatu]] / [[Highlanders (rugby union)|Highlanders]]}} {{nat rs player|pos=FF|name=[[බෝඩන් බැරට්]]|age={{birth date and age|1991|5|27|df=y}}|caps=16|club=[[Taranaki Rugby Football Union|Taranaki]] / [[Hurricanes (rugby union)|Hurricanes]]}} {{nat rs player|pos=FF|name=[[ඩෑන් කාර්ටර්]]|age={{birth date and age|1982|3|5|df=y}}|caps=100|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}} {{nat rs player|pos=FF|name=[[ඇරන් කෘඩන්]]|age={{birth date and age|1989|1|8|df=y}}|caps=29|club=[[Manawatu Rugby Union|Manawatu]] / [[Chiefs (rugby union)|Chiefs]]}} {{nat rs player|pos=FF|name=[[ටොම් ටේලර් (rugby union)|Tom Taylor]]|age={{birth date and age|1989|3|11|df=y}}|caps=3|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}} {{nat rs player|pos=CE|name=[[රයන් ක්‍රොටි]]|age={{birth date and age|1988|9|23|df=y}}|caps=5|club=[[Canterbury Rugby Football Union|Canterbury]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}} {{nat rs player|pos=CE|name=[[මා නෝනු]]|age={{birth date and age|1982|5|21|df=y}}|caps=88|club=[[Wellington Rugby Football Union|Wellington]] / [[Highlanders (rugby union)|Highlanders]]}} {{nat rs player|pos=CE|name=[[ෆ්‍රැන්සිස් සයෙලි]]|age={{birth date and age|1991|2|16|df=y}}|caps=2|club=[[North Harbour Rugby Union|North Harbour]] / [[Blues (Super Rugby)|Blues]]}} {{nat rs player|pos=WG|name=[[ෆ්‍රෑන්ක් හැලයිi]]|age={{birth date and age|1988|3|6|df=y}}|caps=1|club=[[Counties Manukau Rugby Union|Counties Manukau]] /[[Blues (Super Rugby)|Blues]]}} {{nat rs player|pos=WG|name=[[කෝරි ජේන්]]|age={{birth date and age|1983|2|8|df=y}}|caps=45|club=[[Wellington Rugby Football Union|Wellington]] /[[Hurricanes (rugby union)|Hurricanes]]}} {{nat rs player|pos=WG|name=[[ජුලියන් සවියා]]|age={{birth date and age|1990|8|7|df=y}}|caps=20|club=[[Wellington Rugby Football Union|Wellington]] / [[Hurricanes (rugby union)|Hurricanes]]}} {{nat rs player|pos=WG|name=[[බෙන් ස්මිත් (rugby union)|Ben Smith]]|age={{birth date and age|1986|6|1|df=y}}|caps=26|club=[[Otago Rugby Football Union|Otago]] / [[Highlanders (rugby union)|Highlanders]]}} {{nat rs player|pos=FB|name=[[ඊස්රයෙල් ඩෑග්]]|age={{birth date and age|1988|6|6|df=y}}|caps=38|club=[[Hawke's Bay Rugby Union|Hawke's Bay]] / [[Crusaders (rugby union)|Crusaders]]}} {{nat rs player|pos=FB|name=[[චාර්ල්ස් පියුටව්]]|age={{birth date and age|1991|10|31|df=y}}|caps=10|club=[[Auckland rugby union team|Auckland]] / [[Blues (Super Rugby)|Blues]]}} {{nat fs end}} === ජනප්‍රිය ක්‍රීඩකයන් === [[File:Dave Gallaher.jpg|thumb|left|170px| ප්‍රථම ''[[ඕල් බ්ලැක්ස්]]'' නායක සහ [[ජාත්‍යන්තර රග්බි කීර්තිමත් මඩුල්ල]] සාමාජික [[ඩේව් ගලහර්]].]] <!--Only include players here that have been inducted into the International Rugby Hall of Fame or IRB Hall of Fame. See www.rugbyhalloffame.com for details on the International Hall, and http://www.irb.com/history/halloffame/index.html for details on the IRB Hall.--> හිටපු ජාත්‍යන්තර නවසීලන්ත ක්‍රීඩකයන් 15 දෙනෙක් දැනට [[ජාත්‍යන්තර රග්බි කීර්තිමත් මඩුල්ල]] ට පත් කොට ඇත;[[ෆ්‍රෙඩ් ඇලන්]], [[ඩොන් ක්ලාර්ක්]], [[ෂෝන් ෆිට්ස්පැට්‍රික්]], [[ග්‍රාන්ට් ෆොක්ස්]], [[ඩේව් ගලහර්]], [[මයිකල් ජෝන්ස්]], [[ඉයන් කර්ක්පැට්‍රික්]], [[ජෝන් කිර්වාන්]], [[බ්‍රයන් ලාකොර්]], [[ජෝනා ලෝමූ]], [[කොලින් මෙඩ්ස්]], [[ග්‍රැහැම් මව්රි]], [[ජෝජ් නෙපියා]] සහ [[විල්සන් විනරි]].<ref name="IRHFList">{{cite news| url=http://www.telegraph.co.uk/sport/columnists/brendangallagher/2368372/Joining-the-legends-an-added-bonus-for-Wood.html |title=Joining the legends an added bonus for Wood |work=The Daily Telegraph |location=UK |date=17 November 2005 |accessdate=15 December 2006 |last=Gallagher |first=Brendan}}</ref><ref name="IRHF2007">{{cite web|url=http://www.rugbyhalloffame.com/pages/2007dinner.htm |title=Sixth Induction Dinner – 2007 |publisher= Rugby Hall of Fame |accessdate=13 September 2007|archiveurl=http://archive.is/wdXD|archivedate=29 June 2012}}</ref> තවද මොවුන් අතරින් සිව් දෙනෙකු [[ජාත්‍යන්තර රග්බි සම්මේලනයේ කීර්තිමත් මඩුල්ල]]ට පත් කොට ඇත.[[ඩේවිඩ් කර්ක්]],ලෝමූ සහ විනරි ක්‍රීඩක දක්ෂතාවයන් උදෙසා ද ලාකොර් පුහුණුකරුවෙකු ලෙසින් දැක්වූ දක්ෂතාවයන් හේතුවෙන් මෙසේ පත් කරන ලදී.<ref name="Whineray IRB HOF">{{cite news |url=http://www.irb.com/history/awards/newsid=2020608.html#habana+named+irb+player+year |title=Habana named IRB Player of the Year |author=Rugby News Service |publisher=International Rugby Board |date=21 October 2007 |accessdate=21 October 2007 |archive-date=10 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131110122659/http://www.irb.com/history/awards/newsid=2020608.html#habana+named+irb+player+year |url-status=dead }}</ref><ref name="IRB HOF 2011">{{cite press release |url=http://www.irb.com/history/halloffame/newsid=2060049.html#rwc+legends+inducted+into+irb+hall+fame |title=RWC legends inducted into IRB Hall of Fame |publisher=International Rugby Board |date=26 October 2011 |accessdate=26 October 2011 |archive-date=27 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111027230745/http://www.irb.com/history/halloffame/newsid%3D2060049.html#rwc+legends+inducted+into+irb+hall+fame |url-status=dead }}</ref> ඩේව් ගලහර් නවසීලන්තය වෙනුවෙන් පළමු ටෙස්ට් තරඟයේ 1903දී ක්‍රීඩා කල අතර 1905දී කණ්ඩායමේ නායකත්වයට පත්විය.ඔහුගේ නායකත්වය යටතේ බිහි වූ කණ්ඩායම මුලින්ම ඕල් බ්ලැක්ස් යන සුරතල් නාමයෙන් හඳුන්වන ලදී.[[බිලී ස්ටෙඩ්]] සමඟ එකතුව ගලහර් විසින් ජනප්‍රිය රග්බි ග්‍රන්ථයක් වන ''ද කම්ප්ලිට් රග්බි ෆුට්බෝලර්''.<ref name="DaveGallaher">{{cite web| url=http://stats.allblacks.com/asp/Profile.asp?ABID=300 |publisher=All Blacks |title=Dave Gallaher |accessdate=15 December 2006}}</ref> යන ග්‍රන්ථය රචනා කරන ලදී. එවකට වයස අවරුදු 19ක් වූ ජෝජ් නෙපියා 1924-25 "නොපෙනේන්නන්"ගේ සංචාරයේ පැවති තරඟ 30ම ක්‍රීඩා කරන ලදී.<ref name="GeorgeNepia">{{cite web| url=http://www.rugbymuseum.co.nz/ABProfilee.asp?level1=Database&Level2=ABC&IDID=650 |title=George Nepia |publisher= Rugby Museum |location= New Zealand |accessdate=17 December 2006 |last=Knight |first=Lindsay}}</ref> නෙපියා නවසීලන්තය වෙනුවෙන් තරඟ 37ට ක්‍රීඩා කළ අතර ඔහුගේ අවසාන තරඟය බ්‍රිතාන්‍ය දූපත් වලට එරෙහිව 1930දී පැවැත්විණි.<ref name="GeorgeNepia"/> සර් ෆ්‍රෙඩ් ඇලන් තමන් නියෝජනය කළ සියළුම තරඟ වලදී නවසීලන්ත කණ්ඩායමේ නායකත්වය දැරූ අතර එම තරඟ 21ට 1946 සහ 1949 අතර ක්‍රීඩා කරන ලද ටෙස්ට් තරඟ 6ක් ද ඇතුලත් විය. <ref name="FredAllen">{{cite web| url=http://stats.allblacks.com/asp/Profile.asp?ABID=7 |title= Fred Allen |publisher=All Blacks |accessdate=15 December 2006 |last=Luxford |first=Bob}}</ref> පසුකාලීනව,1966 සහ 1968 අතර කාලයේ නවසීලන්ත කණ්ඩායමේ පුහුණුකරු තනතුර දැරුවේද ඔහු විසින්ය.ඔහු යටතේ නවසීලන්තය සහභාගී වූ තරඟ 14ම ජයගැනීම විශේෂත්වයකි.<ref name="FredAllen"/> [[ජෝනා ලෝමූ]] ලෝක රග්බි යුනියන් ඉතිහාසයේ බිහිවූ ප්‍රථම සුපිරි තරුව ලෙස සැලකේ.<ref name="LomuBBC">{{cite news |publisher=BBC |location=UK | url=http://news.bbc.co.uk/sportacademy/hi/sa/rugby_union/features/newsid_2118000/2118179.stm | title=Jonah Lomu's rugby journey | accessdate=3 October 2007 | date=10 July 2002}}</ref> නවසීලන්තය වෙනුවෙන් අඩුම වයසකින් ටෙස්ට් තරඟයකට ක්‍රීඩා කළ ක්‍රීඩකයා ඔහු වන අතර,1994දී තම ප්‍රථම තරඟයට සහභාගී විය. ලෝමූ [[වින්ග් ක්‍රීඩකයෙක්]] වූ අතර ඔහු සතුව ඔහුටම අවේණික වූ ශරීර ලක්ෂණ විය; උසින් මීටර 1.96ක් සහ බරින් කිලෝග්‍රෑම් 119ක් වුවද,නවසීලන්තය වෙනුවෙන් පසුපස කලාපයේ ක්‍රීඩා කළ උසින් වැඩිම<ref name="ABHeight">{{cite web|url=http://stats.allblacks.com/asp/tallest.asp?stats_ID=2 |title=All Blacks Player Profiles, Match Details and Statistics: Tallest All Blacks |publisher=All Blacks |accessdate=9 October 2007}}</ref> සහ බරින් වැඩිම<ref name="ABWeight">{{cite web|url=http://stats.allblacks.com/asp/heaviest.asp?stats_ID=4 |title=All Blacks Player Profiles, Match Details and Statistics: Heaviest All Blacks |publisher=All Blacks |accessdate=9 October 2007}}</ref> ක්‍රීඩකයා ඔහුය,මීටර 100ක් තත්පර 11ට අඩුවෙන් දිවීමේ හැකියාව ඔහු සතුවිය.[[1995 රග්බි ලෝක කුසලානය]]ත් සමඟ දක්ෂතා අතරට පැමිණෙන ලෝමූ එම තරඟාවලිය තුලදී උත්සාහක දිනුම් 7ක් ලබාගනී.මින් උත්සාහක දිනුම් 4ක්ම එංගලන්තයට එරෙහිව පැවති අවසන් පූර්ව තරඟයේදී වාර්තා කිරීම විශේෂත්වයකි.[[1999 රග්බි ලෝක කුසලානය]]දී මොහු තවත් උත්සාහක දිනුම් 8ක් ලබාගනී.[[nephrotic syndrome]] නැමති භයානක වකුගඩු ආශ්‍රිත රෝගයකින් පෙළෙමින් සිටියදීත් මෙවැනි අනගිභවනිය දස්කම් පෑමට ලෝමූ සමත් වීම මුළු මහත් රග්බි ලෝලීන්ගේ ප්‍රසාදයට පාත්‍ර විය.2004 වර්ෂයේදී රග්බි ක්‍රීඩාවෙන් සමුගන්නා විට ලෝමූ ටෙස්ට් තරඟ 63කට ක්‍රීඩා කරමින් උත්සාහක දිනුම් 37ක් ලබාගන්නට සමත්විය.<ref name="JonahLomu">{{cite web| url=http://stats.allblacks.com/asp/Profile.asp?ABID=506 |title=Jonah Lomu |publisher=All Blacks|last=Knight |first=Lindsay |accessdate=31 December 2006}}</ref> === පෞද්ගලික ලෝක වාර්ථා === නවසීලන්තය වෙනුවෙන් පමණක් නොව ලොව වෙනුවෙන්ම වැඩිම ටෙස්ට් තරඟ ලකුණු සංඛ්‍යාවට හිමිකම් කියන්නේ ටෙස්ට් තරඟ 100ක් තුල ලකුණු 1440ක් ලබා ඇති වර්තමාන ක්‍රීඩක ඩෑන් කාර්ටර් ය.<ref name="DanCarter">{{cite web| url=http://stats.allblacks.com/asp/profile.asp?ABID=1031 |title=Dan Carter |publisher=All Blacks |accessdate=20 October 2013}}</ref> ඔහු [[ඇන්ඩ්රු මර්ටන්]] ගේ පැරණි නවසීලන්ත වාර්තාව වූ ලකුණු 967 පසු කරන ලද්දේ 2009දී එංගලන්තයට එරෙහිව පැවති තරඟයකදීය.<ref name="AndrewMehrtens">{{cite web | url=http://stats.allblacks.com/asp/Profile.asp?ABID=606 |title=Andrew Mehrtens |publisher=All Blacks |accessdate=28 December 2006 |last=Knight |first=Lindsay}}</ref> in the All Blacks' win over England on 21 November 2009.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/english/8369358.stm |title=England 6–19 New Zealand |publisher=BBC |location=UK |date=21 November 2009 |accessdate=21 November 2009}}</ref> 2010දී වේල්සයට එරෙහිව පැවති තරඟයකදී දඩුවම් පහරක් සාර්ථක කර ගනිමින් ජොනී විල්කින්සන් ගේ පැරණි ලෝක වාර්තාව වූ 1,178 ලකුණු ප්‍රමාණය කාර්ටර් විසින් පසු කරන ලදී.<ref>{{cite news |url=http://www.sport360.com/node/395371 |title=Record breaking Carter surpasses Wilkinson |publisher=Sport 360 |date=28 November 2010 |accessdate=28 November 2010 |archive-date=20 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131020152436/http://www.sport360.com/node/395371 |url-status=dead }}</ref> ඔස්ට්‍රේලියාවට එරෙහිව ක්‍රීඩකයෙක් ලබාගත් ඉහලම ලකුණු සංඛ්‍යාවට ලකුණු 270ක් සමඟින් හිමකම් කියන්නේද ඩෑන් කාර්ටර් ය. ටෙස්ට් තරඟ වලදී නවසීලන්තය වෙනුවෙන් වැඩිම උත්සාහක දිනුම් වාර්තා කර ඇත්තේ උත්සාහක දිනුම් 49කට හිමිකම් කියන [[ඩග් හොව්ලට්]]ය.ඔහු 2007 ලෝක කුසලානයේදී මිට පෙර මෙම වාර්තාව ඉසිලු [[ක්‍රිස්ටියන් කුලන්]]ගේ උත්සාහක දිනුම් 46ක වාර්තාව පසුකර ගියේය.<ref>{{cite web |url=http://www.allblacks.com/index.cfm?layout=displayNews&newsArticle=6963 |title=NZ made to battle for 40–0 win |author=Sportal |publisher=All Blacks |accessdate=24 September 2007}}</ref> නවසීලන්තය වෙනුවෙන් වැඩිම ටෙස්ට් තරඟ සංඛ්‍යාවකට සහභාගී වීමේ ගෞරවය හිමිවන්නේ වර්තමාන නායක [[රිචී මැකොව්]]ටය.<ref name="Most caps New Zealand">{{cite web|url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=8;template=results;type=player |title=Statsguru / Test matches / Player records | publisher=ESPN Scrum |accessdate=24 September 2011}}</ref> ඔහු ටෙස්ට් තරඟ 120 ට සහභාගී වී ඇති අතර තවත් වාර්තාවක් වන වැඩිම ටෙස්ට් තරඟ සංඛ්‍යාවකට නායකත්වය සපයමින් ටෙස්ට් තරඟ 63ක නායකත්වය දරා ඇත.<ref name="RichieMcCaw">{{cite web| url=http://stats.allblacks.com/asp/Profile.asp?ABID=1006 |title=Richie McCaw |publisher=All Blacks |accessdate=24 September 2011}}</ref>අඩුම වයසකින් නවසීලන්ත රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම නියෝජනය කළේ වයස අවුරුදු 19ක් සහ දවස් 45ක් වන විට ටෙස්ට් වරම් ලැබූ ජෝනා ලෝමු ය. වයස අවුරුදු 40ක් සහ දවස් 123ක් ඉක්ම වූ පසු ටෙස්ට් තරඟයකට සහභාගී වූ [[නෙඩ් හියුස්]] නවසීලන්තය නියෝජනය කළ වයස්ගතම ක්‍රීඩකයාය.<ref name="JonahLomu"/><ref name="YoungestOldest">Palenski (2003), pg 286</ref>{{#Tag:ref|The next oldest Test player was [[Frank Bunce]], aged 35 years, 305 days; over four years younger than Hughes.|group = n}} <!-- please do not add any lists of player records here; instead add them to the article [[List of New Zealand national rugby union team player records]] --> == පුහුණුකරුවන් == එවකට සිටි පුහුණුකරුවන් පිළිබඳව නිශ්චිත සඳහනක් නොමැති බැවින් මෙහි දැක්වෙන්නේ 1949 දකුණු අප්‍රිකානු සංචාරයේ සිට නවසීලන්ත කණ්ඩායමේ පුහුණුකරු තනතුර දැරූ පුද්ගලයන් ගැන පමණි.<ref name="Palenski290"/> {| class="sortable wikitable" |- ! පුහුණුකරු ! අවුරුදු ! ටෙස්ට් තරඟ ! ජය ! සමවීම් ! පරාජ ! ජයග්‍රහණ ප්‍රතිශත |- | ඇලෙක්ස් මැක්ඩොනල්ඩ් | 1949 | 4 | 0 | 0 | 4 | 0% |- | ටොම් මොරිසන් | 1950, 55–56 | 12 | 8 | 1 | 3 | 66.7% |- | ලෙන් ක්ලෝඩ් | 1951 | 3 | 3 | 0 | 0 | 100% |- | ආතර් මාර්ස්ලින් | 1953–54 | 5 | 3 | 0 | 2 | 60% |- | ඩික් එවරස්ට් | 1957 | 2 | 2 | 0 | 0 | 100% |- | ජැක් සලයිවන් | 1958–60 | 11 | 6 | 1 | 4 | 54.5% |- | නීල් මැක්පෙල් | 1961–65 | 20 | 16 | 2 | 2 | 80% |- | [[රොනල්ඩ් බුෂ්]] | 1962 | 2 | 2 | 0 | 0 | 100% |- | [[ෆ්‍රෙඩ් ඇලන්]] | 1966–68 | 14 | 14 | 0 | 0 | 100% |- | [[ඉවාන් වොඩනොවිච්]] | 1969–71 | 10 | 4 | 1 | 5 | 40% |- | බොබ් ඩෆ් | 1972–73 | 8 | 6 | 1 | 1 | 75% |- | [[ජෝන් ස්ටුවර්ට්]] | 1974–76 | 11 | 6 | 1 | 4 | 54.5% |- | ජැක් ග්ලීසන් | 1977–78 | 13 | 10 | 0 | 3 | 76.9% |- | [[එරික් වොට්සන්]] | 1979–80 | 9 | 5 | 0 | 4 | 55.5% |- | පීටර් බුර්කේ | 1981–82 | 11 | 9 | 0 | 2 | 81.8% |- | [[බ්‍රයිස් රෝප්]] | 1983–84 | 12 | 9 | 1 | 2 | 75% |- | [[බ්‍රයන් ලකොර්]] | 1985–87 | 18 | 14 | 1 | 3 | 77.7% |- | [[ඇලෙක්ස් වයිලි]] | 1988–91 | 29 | 25 | 1 | 3 | 86.2% |- | [[ලෝරි මෙන්ස්]] | 1992–95 | 34 | 23 | 1 | 10 | 67.6% |- | [[ජෝන් හාර්ට්]] | 1996–99 | 41 | 31 | 1 | 9 | 75.6% |- | [[වේන් ස්මිත්]] | 2000–01 | 17 | 12 | 0 | 5 | 70.5% |- | [[ජෝන් මිචෙල්]]<ref name="MichellRecord">{{cite news| title=Mitchell likely to have powers;curbed after failure in Australia | newspaper=Otago Daily Times |last=Edwards |first=Brent |date=20 November 2003}}</ref> | 2002–03 | 28 | 23 | 1 | 4 | 82.1% |- | [[සර් ග්‍රැහැම් හෙන්රි]]<ref name="HenryRecord">{{cite news |last=Zavos |first=Spiro |authorlink=Spiro Zavos |url=http://www.theroar.com.au/2011/11/01/graham-henry-retires-from-the-all-blacks-as-their-greatest-coach/ |title=Graham Henry retires from the All Blacks as their greatest coach |publisher=theroar.com.au |accessdate=26 May 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120403200924/http://www.theroar.com.au/2011/11/01/graham-henry-retires-from-the-all-blacks-as-their-greatest-coach/ |archivedate=3 April 2012 |url-status=live }}</ref> | 2004–11 | 103 | 88 | 0 | 15 | 85.4% |- | [[ස්ටීව් හැන්සන්]] | 2012– | 28 | 26 | 1 | 1 | 92.86% |} == නවසීලන්ත ක්‍රීඩාංගන == {{Location map many |New Zealand |caption= නවසීලන්තය සතු ක්‍රීඩාංගන |label={{nowrap|[[North Harbour Stadium|North Harbour<br />Stadium]]}} |label_size=80 |pos=left |lat=-36.726944 |long=174.701667 |mark=Disc Plain red.svg |marksize=8 |label2=[[Westpac Stadium]] |label2_size=80 |pos2=right |lat2=-41.273056 |long2=174.785833 |mark2=Disc Plain red.svg |label3=[[Waikato Stadium]] |label3_size=80 |pos3=bottom|lat3=-37.781111 |long3=175.268333 |mark3=Disc Plain red.svg |label4=[[Eden Park]] |label4_size=80 |pos4=right |lat4=-36.875 |long4=174.744722 |mark4=Disc Plain red.svg |label5=[[Forsyth Barr Stadium]] |label5_size=80 |lat5=-45.893611 |long5=170.490556 |mark5=Disc Plain red.svg |label6=[[Lancaster Park|AMI Stadium]] |label6_size=80 |pos6=right |lat6=-43.541944 |long6=172.654167 |mark6=Disc Plain red.svg |label7=[[Yarrow Stadium|Taranaki]] | label 7 |width=220 }} වෙනත් ප්‍රධාන රග්බි ක්‍රීඩා කරන ජාතීන් බොහොමයක්-ආර්ජන්ටිනාව,ඔස්ට්‍රේලියාව,ප්‍රංශය සහ දකුණු අප්‍රිකාව-ලෙසම,නවසීලන්ත ජාතික රග්බි යුනියන් කණ්ඩායමට ද ඔවුන්ට වෙන් කරන ලද නිල ක්‍රීඩාංගනයක් නැත.ඒ වෙනුවට නවසීලන්තය තම රට පුරා පවතින ක්‍රීඩාංගන රැසක ටෙස්ට් තරඟ ක්‍රීඩා කරයි. 1999දී [[වෙස්ට්පැක් ක්‍රීඩාංගනය]] සැදීමට පෙරාතුව වෙලින්ග්ටන් හි ටෙස්ට් ක්‍රීඩාංගනය වූයේ [[ඇත්ලටික් පාර්ක්,වෙලින්ග්ටන්]]ය. නවසීලන්තය තුළ ක්‍රීඩා කළ පළමු ඕල් බ්ලැක්ස් තරඟය,1904දී බ්‍රිතාන්‍ය දූපත් වලට එරෙහිව පැවැත්වූයේ ද ඇත්ලටික් පාර්ක් වලය.<ref name="2ndTest">{{cite web| url=http://stats.allblacks.com/asp/teamsheet.asp?MT_ID=1047 |title=2nd All Black Test : 47th All Black Game |publisher=All Blacks |accessdate=27 December 2006}}</ref> ඕක්ලන්ඩ්,ඩනෙඩින්,ක්‍රයිස්චර්ච් සහ වෙලින්ග්ටන් යන නවසීලන්තයේ ප්‍රධාන නගර වලට අමතරව පළමුවරට ටෙස්ට් තරඟයක සත්කාරකත්වය දැරුවේ 1996දී [[නේපියර්,නවසීලන්තය]] නගරයේ [[මැක්ලරන් පාර්ක්]] ක්‍රීඩාංගනයයි.<ref name="296thTest">{{cite web| url=http://stats.allblacks.com/asp/teamsheet.asp?MT_ID=2004 |title=296th All Black Test : 1004th All Black Game |accessdate=27 December 2006| publisher=All Blacks }}</ref> 1987 සහ 2011 වසර දෙකෙහිම පැවති ලෝක කුසලාන අවසන් මහා තරඟ පැවැත්වූයේ [[ඊඩ්න් පාර්ක්]] ක්‍රීඩාංගනයේය. ඊඩ්න් පාර්ක් සහ AMI ක්‍රීඩාංගනය 2011 රග්බි ලෝක කුසලානය සඳහා නැවත අලුතින් පිළිසකර කරන ලදී. ඊඩ්න් පාර්ක් නැවත යථා තත්වයට පත්කරන තුරු ඒ සඳහා ආදේශකයක් ලෙස [[නවසීලන්ත රජය]] විසින් [[ඕක්ලන්ඩ්]] හි [[නිව් සීලන්ඩ් ක්‍රීඩාංගනය]] නම් කළද, එම යෝජනාව [[ඕක්ලන්ඩ් පළාත් කවුන්සිලය]] විසින් ප්‍රතික්ශේප කරන ලදී.<ref name="NationalStadium">{{cite news |url=http://www.nzherald.co.nz/section/1/story.cfm?c_id=1&objectid=10412665 |title=It's Eden Park says disappointed Mallard |date=27 November 2006 |accessdate=27 December 2006 |work=NZ Herald |archive-date=29 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929120903/http://www.nzherald.co.nz/section/1/story.cfm?c_id=1&objectid=10412665 |url-status=dead }}</ref> [[ෆොර්සිට් බාර් ක්‍රීඩාංගනය|සම්පුර්ණයෙන්ම ආවරණය කරන ලද ක්‍රීඩාංගනය]] පසුව මේ සඳහා යෝජනා විය.<ref name="CarisbrookReplacement">{{cite news |url=http://tvnz.co.nz/view/page/411317/811408 |title=Proposed stadium a NZ first |publisher=TVNZ |accessdate=27 December 2006 |date=10 August 2006 |archive-date=14 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200914055955/http://tvnz.co.nz/view/page/411317/811408 |url-status=dead }}</ref> [[ඩනෙඩින්|ඩනෙඩින් නගර කවුන්සිලය ]] අඅනුමත කිරීමෙන් පසුව 2008 මාර්තු මස සිට ඊඩ්න් පාර්ක් වෙනුවට ආදේශකය ලෙස මෙම ක්‍රීඩාංගනය යොදා ගන්නා ලදී.<ref>{{cite web|url=http://tvnz.co.nz/view/page/1320238/1642915|title=Dunedin council to help fund stadium|date=17 March 2008|publisher=TVNZ|accessdate=29 August 2008}}</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! ක්‍රීඩාංගනය ! පළමු තරඟය ! පළමු තරඟය ! අවසන් තරඟය ! ටෙස්ට් තරඟ ! ජයග්‍රහණ ප්‍රතිශත |- |[[ඇත්ලටික් පාර්ක්]], [[වෙලින්ග්ටන්]], [[උතුරු දූපත]] |1904 <br /> v බ්‍රිතාන්‍ය ලයන්ස් |1904 |1999 |42 |69% |- |ටහුනා පාර්ක්, [[ඩනෙඩින්]], [[දකුණු දූපත]] |1905 <br /> v ඔස්ට්‍රේලියාව |1905 |1905 |1 |100% |- |පොටර්'ස් පාර්ක්, [[ඕක්ලන්ඩ්]], [[උතුරු දූපත]] |1908 <br /> v බ්‍රිතාන්‍ය ලයන්ස් |1905 |1905 |1 |100% |- |[[කරිස්බ්රුක්]], [[ඩනෙඩින්]], [[දකුණු දූපත]] |1908 <br/> v බ්‍රිතාන්‍ය ලයන්ස් |1908 |2011 <br/> v ෆිජී |38 |86% |- |[[ලන්කස්ටර් පාර්ක්|AMI ක්‍රීඩාංගනය]], [[ක්‍රයිස්චර්ච්]], [[දකුණු දූපත]] <br /> අතීතයේදී ජේඩ් ක්‍රීඩාංගනය සහ ලන්කස්ටර් පාර්ක් | 1913 <br/> v ඔස්ට්‍රේලියාව | 1913 | 2010 <br/> v ඔස්ට්‍රේලියාව | 48 | 81% |- |[[රග්බි ලීග් පාර්ක්|AMI ක්‍රීඩාංගනය]], [[ක්‍රයිස්චර්ච්]], [[දකුණු දූපත]] <br /> අතීතයේදී රග්බි ලීග් පාර්ක් | 2012 <br/> අයර්ලන්තය | 2012 | 2012 <br/> අයර්ලන්තය | 1 | 100% |- |[[ඊඩ්න් පාර්ක්]], [[ඕක්ලන්ඩ්]], [[උතුරු දූපත]] |1921 <br/> v දකුණු අප්‍රිකාව |1921 |2012 <br/> v ඔස්ට්‍රේලියාව | 72 | 82% |- |එප්සම් ශෝග්‍රවුන්ඩ්ස්, [[ඕක්ලන්ඩ්]], [[උතුරු දූපත]] |1958 <br /> v ඔස්ට්‍රේලියාව |1958 |1958 |1 |100% |- |[[ෆොරිස්ට් බාර් ක්‍රීඩාංගනය]], [[ඩනෙඩින්]], [[දකුණු දූපත]] |2012 <br/> v දකුණු අප්‍රිකාව |2012 |2013 <br/> v ඔස්ට්‍රේලියාව |2 |100% |- |[[මැක්ලීන් පාර්ක්]], [[නේපියර්]], [[උතුරු දූපත]] |1996 <br /> v බටහිර සැමෝවා |1996 |1996 |1 |100% |- |[[නෝර්ත් හාර්බර් ක්‍රීඩාංගනය]], [[නෝර්ත් ශෝර් සිටි]], [[උතුරු දූපත]] |1997 <br /> ෆිජී |1997 |2005 |6 |100% |- |රග්බි පාර්ක්, [[හැමිල්ටන්]], [[උතුරු දූපත]] |1997 <br /> v ආර්ජන්ටිනාව |1997 |1997 |1 |100% |- | [[වෙස්ට්පැක් ක්‍රීඩාංගනය]], [[වෙලින්ග්ටන්]], [[උතුරු දූපත]] | 2000 <br/> v ඔස්ට්‍රේලියාව | 2000 | 2013<br/> v ඔස්ට්‍රේලියාව | 16 | 88% |- | [[වයිකටෝ ක්‍රීඩාංගනය]], [[හැමිල්ටන්]], [[උතුරු දූපත]] | 2002 <br/> v ඉතාලිය | 2002 | 2012 <br/> v අයර්ලන්තය | 9 | 89% |- |[[යැරෝ ක්‍රීඩාංගනය]], [[නිව් ප්ලිමත්]], [[උතුරු දූපත]] |2008 <br /> v සැමෝවා |2008 |2013 <br /> v ප්‍රංශය |3 |100% |- |'''එකතුව''' | | | | 238 |{{#expr:195/238* 100 round 2}}% |- |} == මේවාත් බලන්න == {{div col|2}} * [[1888–89 නවසීලන්ත ෆුට්බෝල් කණ්ඩායම]] * [[ඕල් බ්ලැක්ස් කනිෂ්ට කණ්ඩායම]] * [[නවසීලන්ත රග්බි යුනියන් ටෙස්ට් තරඟ නාමාවලිය]] * [[මඕරි ඕල් බ්ලැක්ස්]] * [[නිව් සීලන්ඩ් හර්ට්ලන්ඩ් XV]] {{div col end}} == සටහන් == {{Reflist|group=n|2}} == යොමුව == {{reflist|20em}} == උපුටාගැනීම් == * {{cite book | last = Gifford | first = Phil | authorlink = Phil Gifford | year = 2004 | title = The Passion&nbsp;– The Stories Behind 125 years of Canterbury Rugby | publisher=Wilson Scott Publishing | isbn = 0-9582535-1-X }} * {{cite book | last=Harding |first=Grant |coauthors=Williams, David |title=The Toughest of Them All: New Zealand and South Africa: The Struggle for Rugby Supremacy |year=2000 | publisher=Penguin Books |location=[[Auckland]], New Zealand |isbn=0-14-029577-1}} * {{cite book | last = Howell | first = Max | year = 2005 | title = Born to Lead – Wallaby Test Captains | publisher=Celebrity Books | location = North Harbour, New Zealand | isbn = 1-877252-18-2 }} * {{cite book | last = Howitt | first = Bob | year = 2005 | title = SANZAR Saga&nbsp;– Ten Years of Super 12 and Tri-Nations Rugby | publisher=Harper Collins Publishers | isbn = 1-86950-566-2 }} * {{Cite book | last = McLean | first = Terry | year = 1959 | title = Great Days in New Zealand Rugby | authorlink = Terry McLean | publisher = A. H. & A. W. Reed | location = Wellington, New Zealand }} * {{cite book | last = Mulholland | first = Malcolm | year = 2009 | title = Beneath the Māori Moon&nbsp;– An Illustrated History of Māori Rugby | publisher =Huia Publishers | isbn = 978-1-86969-305-3 }} * {{cite book | last = Palenski | first = Ron | year = 2003 | title = Century in Black – 100 Years of All Black Test Rugby | publisher=Hodder Moa Beckett Publishers Limited | isbn = 1-86958-937-8 }} * {{cite journal | last = Vincent | first = G. T. | year = 1998 | title = Practical Imperialism: The Anglo-Welsh Rugby Tour of New Zealand, 1908 | journal = The International Journal of the History of Sport | volume = 15 | issue = 1 | pages = 123–140 | doi = 10.1080/09523369808714015 | publisher=Routledge }} * {{cite journal| last=Ryan |first=Greg |year=2011 |title=A Tale of Two Dinners: New Zealand Rugby and the Embrace of Empire, 1919&ndash;32 |journal=The International Journal of the History of Sport |volume=28 |issue=10 |pages=1409&ndash;1425 | doi = 10.1080/09523367.2011.577641 | publisher=Routledge }} == බාහිර සබැඳුම් == {{Spoken Wikipedia|All Blacks.ogg|2007-07-29}} {{Commons category|New Zealand national rugby union team}} * [http://www.allblacks.com/ නවසීලන්ත ඕල් බ්ලැක්ස් නිල වෙබ් අඩවිය] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090717221842/http://www.allblacks.com/ |date=2009-07-17 }} * [http://www.nzrugby.co.nz/ නවසීලන්ත රග්බි] {{s-start}} {{s-ach|aw}} {{s-bef | before = Richard Hadlee}} {{s-ttl |rows=2 | title = Halberg awards – Supreme Award | years = 1987<br>2011}} {{s-aft | after = Mark Todd}} {{s-bef | before = All Whites}} {{s-aft | after = Hamish Bond සහ Eric Murray}} {{s-new | award }} {{s-ttl | rows=6 | title = Halberg Awards – New Zealand Team of the Year | years = 1987<br>1996<br>1997<br>2006<br>2011<br>2013}} {{s-aft | after = Paul MacDonald සහ Ian Ferguson}} {{s-bef | before = Team New Zealand}} {{s-aft | after = All Blacks}} {{s-bef | before = All Blacks}} {{s-aft | after = Equestrian Eventing Team}} {{s-bef | before = Nathan Twaddlesaha සහ George Bridgewater }} {{s-aft | after = Men's Coxless Four}} {{s-bef | before = All Whites}} {{s-aft | rows = 2 | after = Hamish Bond සහ Eric Murray}} {{s-bef | before = Hamish Bond සහ Eric Murray}} {{s-end}} <!--{{Rugby union in New Zealand}} {{National rugby teams}} {{History of Tier 1 nations}} {{History of British and Irish Lions}} {{The Rugby Championship}} {{New Zealand national teams}}--> [[ප්‍රවර්ගය:නවසීලන්තයේ ජාතික ක්‍රීඩා කණ්ඩායම්]] [[ප්‍රවර්ගය:ඕසියානා ජාතික රග්බි සංගමයේ කණ්ඩායම්]] j3jtd1s7sxe3r4r9ftm8fydaci3tzgx 0 69433 794657 794393 2026-06-23T08:55:12Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 794657 wikitext text/x-wiki {{Coord|22|S|17|E|type:country_region:NA|display=title}} {{Infobox country | conventional_long_name = නැමීබියා ජනරජය | common_name = නැමීබියාව | native_name = {{collapsible list |titlestyle = background:transparent;text-align:center;line-height:normal;font-size:85%; |title = Name in national languages | {{Infobox | subbox=yes | bodystyle=font-size:78%;font-weight:normal; | rowclass1 = mergedrow | label1 = [[අෆ්‍රිකාන්ස්]]: | data1 = {{lang|af|Republiek van Namibië}}<ref>{{cite web |url=http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_German.pdf |title=Communal Land Reform Act, German |publisher=Government of Namibia. |access-date=18 February 2016 }} {{dead link|date=February 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | rowclass2 = mergedrow | label2 = [[ජර්මන්]]: | data2 = {{lang|de|Republik Namibia}} <ref>{{cite web |url=http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Afrikaans.pdf |title=Communal Land Reform Act, Afrikaans |publisher=Government of Namibia |access-date=18 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160225105003/http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Afrikaans.pdf |archive-date=25 February 2016 |url-status=dead}}</ref> | rowclass3 = mergedrow | label3 = [[Khoekhoe language|Khoekhoegowab]]: | data3 = {{lang|naq|Republiki Namibiab dib}}<ref>{{cite web |url=http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Nama.pdf |title=Communal Land Reform Act, Khoekhoegowab |publisher=Government of Namibia |access-date=18 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160225104943/http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Nama.pdf |archive-date=25 February 2016 |url-status=dead}}</ref> | rowclass4 = mergedrow | label4 = [[ඔෂිවම්බෝ]]: | data4 = {{lang|kj|Orepublika yaNamibia}}<ref>{{cite web |url=http://baslerafrika.ch/wp-content/uploads/Neuerwerbungsliste-2013.pdf |title=Communal Land Reform Act, Oshiwambo |publisher=Government of Namibia |access-date=18 February 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160301124906/http://baslerafrika.ch/wp-content/uploads/Neuerwerbungsliste-2013.pdf |archive-date=1 March 2016}}</ref> | rowclass5 = mergedrow | label5 = [[හෙරෙරෝ]]: | data5 = {{lang|hz|Orepublika yaNamibia}}<ref>{{cite web |url=http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Herero.pdf |title=Communal Land Reform Act, Otjiherero |publisher=Government of Namibia |access-date=18 February 2016 }} {{dead link|date=February 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | rowclass6 = mergedrow | label6 = [[ක්වංගලි]]: | data6 = {{lang|kwn|Republika zaNamibia}}<ref>{{cite web |url=http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Rukwangali.pdf |title=Communal Land Reform Act, Rukwangali |publisher=Government of Namibia |access-date=18 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160225104955/http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Rukwangali.pdf |archive-date=25 February 2016 |url-status=dead}}</ref> | rowclass7 = mergedrow | label7 = [[සෙට්ස්වානා]]: | data7 = {{lang|tn|Rephaboliki ya Namibia}}<ref>{{cite web |url=http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Setswana.pdf |title=Communal Land Reform Act, Setswana |publisher=Government of Namibia |access-date=18 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160225105008/http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Setswana.pdf |archive-date=25 February 2016 |url-status=dead}}</ref> | rowclass8 = mergedrow | label8 = [[ලෝසි]]: | data8 = {{lang|loz| Namibia ye Lukuluhile}}<ref>{{cite web |url=http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Lozi.pdf |title=Communal Land Reform Act, Lozi |publisher=Government of Namibia |access-date=18 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160225104949/http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Lozi.pdf |archive-date=25 February 2016 |url-status=dead}}</ref> }} }} | image_flag = Flag of Namibia.svg | flag_caption = ජාතික ධජය | image_coat = Coat of arms of Namibia.svg | symbol_type = රාජ්‍ය ලාංඡනය | national_motto = "එකමුතුකම, නිදහස, යුක්තිය" | national_anthem = "[[නැමීබියාව, නිර්භීත දේශය]]" <div class="center" style="padding-top:0.5em;"> </div> | image_map = {{Switcher|[[File:Namibia (orthographic projection).svg|frameless]]|Show globe|[[File:Location Namibia AU Africa.svg|upright=1.15|frameless]]|Show map of Africa|default=1}} | map_caption = | capital = වින්ඩ්හෝක් | coordinates = {{Coord|22|34|S|17|5|E|type:city_region:NA}} | largest_city = වින්ඩ්හෝක් | official_languages = ඉංග්‍රීසි | national_languages = {{unbulleted list |අෆ්‍රිකාන්ස් |ජර්මානු |කොකෝ |ඕවාම්බෝ |හිරියෝ |ක්වංගලි |ට්ස්වානා |ලෝසි }} | regional_languages = {{unbulleted list | කුං භාෂා | ජීසිරිකු භාෂා | ම්බුකුෂු භාෂා }} | ethnic_groups = {{unbulleted list | 49% ඕවම්බෝ මිනිසුන් | 9.2% කවන්ගෝ ජනතාව | 8.0% නැමීබියාවේ වර්ණවත් පුද්ගලයන් (බැස්ටර් ඇතුළුව) | 8.0% සුදු නැමීබියානුවන් | 7.0% හෙරෙරෝ ජනතාව | 7.0% දමර ජනතාව | 4.7% නම මිනිස්සු | 3.5% ලෝසි ජනතාව | 3.0% සැන් ජනතාව | 0.6% ට්ස්වානා ජනයා | 0.5% වෙනත් අය }} | ethnic_groups_year = 2014 | religion = 87.9% ක්‍රිස්තියානි<br> - 43.7% ලුතරන්වාදය<br> - 22.8% කතෝලික<br> - 17.0% ඇංග්ලිකානුවාදය<br> - 4.4% වෙනත් ක්‍රිස්තියානි නිකායන්<br> 10.2% සාම්ප්‍රදායික ඇදහිලි<br> 1.6% ආගමක් නොමැති<br> 0.3% වෙනත් | religion_ref = <ref>{{Cite web | title=Namibia Demographic and Health Survey 2013 | publisher=The Namibia Ministry of Health and Social Services (MoHSS) and ICF International | date=September 2014 | url=https://dhsprogram.com/pubs/pdf/FR298/FR298.pdf | access-date=5 July 2021 | page=30}} Only people between 15 and 49 years of age were surveyed.</ref> | demonym = නැමීබියානු | government_type = ඒකීය, අර්ධ ජනාධිපති ජනරජය<ref name="Dual" /> | leader_title1 = ජනාධිපති | leader_name1 = නන්ගොලෝ ම්බුම්බා | leader_title2 = උප ජනාධිපති | leader_name2 = නෙතුම්බෝ නන්දි-න්ඩයිට්වාහ් | leader_title3 = අගමැති | leader_name3 = සාරා කුගොන්ගෙල්වා | leader_title4 = නියෝජ්‍ය අගමැති | leader_name4 = ජෝන් මුටෝර්වා | leader_title5 = අගවිනිසුරු | leader_name5 = පීටර් ෂිවුට් | legislature = පාර්ලිමේන්තුව | upper_house = ජාතික සභාව | lower_house = ජාතික රැස්වීම | sovereignty_type = [[දකුණු අප්‍රිකාව]] වෙතින් නිදහස | established_event1 = ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව | established_date1 = 1990 පෙබරවාරි 09 | established_event2 = ස්වාධීනත්වය | established_date2 = 1990 මාර්තු 21 | area_km2 = 825,615 | area_rank = 34 වෙනි | area_sq_mi = 318,696 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | percent_water = නොසැලකිය හැකි | population_estimate = 2,777,232<ref>{{Cite CIA World Factbook|country=Namibia|access-date=22 June 2023|year=2023}}</ref> | population_estimate_year = 2023 | population_estimate_rank = 141 වෙන් | population_density_km2 = 3.2 | population_density_sq_mi = 6.6 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | population_density_rank = 235 වෙනි | GDP_PPP = {{increase}} ඇ.ඩො. බිලියන 30.663<ref name="IMFWEO.NA">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=728,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, October 2023 (Namibia) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |date=10 October 2023 |access-date=18 October 2023}}</ref> | GDP_PPP_year = 2023 | GDP_PPP_rank = | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $11,603<ref name="IMFWEO.NA"/> | GDP_PPP_per_capita_rank = 45 වෙනි | GDP_nominal = {{increase}} ඇ.ඩො. බිලියන 12.647<ref name="IMFWEO.NA"/> | GDP_nominal_year = 2023 | GDP_nominal_rank = | GDP_nominal_per_capita = {{decrease}} ඇ.ඩො. 4,786<ref name="IMFWEO.NA"/> | GDP_nominal_per_capita_rank = | Gini = 59.1 <!-- number only --> | Gini_year = 2015 | Gini_change = <!-- increase/decrease/steady --> | Gini_ref = <ref>{{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=NA |title=GINI index (World Bank estimate) |publisher=[[World Bank]] |website=data.worldbank.org |access-date=20 January 2019}}</ref> | Gini_rank = | HDI = 0.615 <!-- number only --> | HDI_year = 2021 <!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year --> | HDI_change = decrease <!-- increase/decrease/steady --> | HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf|title=Human Development Report 2021/2022|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=8 September 2022|access-date=8 September 2022}}</ref> | HDI_rank = 139 වෙනි | currency = නැමීබියානු ඩොලරය <br /> (NAD) <br /> දකුණු අප්‍රිකානු රැන්ඩ් (ZAR) | time_zone = [[Central Africa Time|CAT]] | utc_offset = +2 | date_format = දිදි/මාමා/වවවව | drives_on = වම | calling_code = [[+264]] | cctld = [[.na]] | footnote_a = | religion_year = 2013 | today = }} '''නැමීබියාව''' ( {{IPAc-en|n|ə|ˈ|m|ɪ|b|i|ə|audio=En-us-Namibia.ogg}}, {{IPAc-en|n|æ|ˈ|-}}),<ref>{{Citation|last=Wells|first=John C.|title=Longman Pronunciation Dictionary|year=2008|edition=3rd|publisher=Longman|isbn=9781405881180|ISBN=9781405881180}}</ref><ref>{{Citation|last=Roach|first=Peter|title=Cambridge English Pronouncing Dictionary|year=2011|edition=18th|place=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|isbn=9780521152532|ISBN=9780521152532}}</ref> නිල වශයෙන් '''නැමීබියා ජනරජය''', දකුණු අප්‍රිකාවේ රටකි. එහි බටහිර මායිම අත්ලාන්තික් සාගරයයි. එය උතුරින් සැම්බියාව සහ ඇන්ගෝලාව, නැගෙනහිරින් බොට්ස්වානා සහ දකුණින් සහ නැගෙනහිරින් දකුණු අප්‍රිකාව සමඟ ගොඩබිම් මායිම් බෙදා ගනී. එය සිම්බාබ්වේ මායිම් නොවුනත්, සැම්බේසි ගඟේ බොට්ස්වානා දකුණු ඉවුරේ මීටර් 200 (අඩි 660) ට වඩා අඩු ප්‍රමාණයක් රටවල් දෙක වෙන් කරයි. එහි අගනුවර සහ විශාලතම නගරය වින්ඩ්හෝක් වේ. උප-සහාරා අප්‍රිකාවේ වියළිම රට,<ref>{{cite web |author=Peter Shadbolt |date=24 October 2012 |title=Namibia country profile: moving on from a difficult past |url=https://edition.cnn.com/2012/10/23/world/africa/namibia-eye-on-country-profile/index.html |website=CNN}}</ref> නැමීබියාව ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයේ සිට ඛොයි, සන්, දමරා සහ නාම මිනිසුන් විසින් ජනාවාස වී ඇත. 14 වන ශතවර්ෂයේදී, බන්ටු ව්‍යාප්තියේ කොටසක් ලෙස සංක්‍රමණික බන්ටු ජනයා පැමිණියහ. එතැන් සිට, බන්ටු කණ්ඩායම්, විශාලතම ඕවම්බෝ, රටේ ජනගහනය මත ආධිපත්‍යය දැරීය; 19 වන සියවසේ අග භාගයේ සිට ඔවුන් බහුතරයක් පිහිටුවා ඇත. අද වන විට ඇස්තමේන්තුගත මිලියන 2.77 ක ජනගහනයක් සිටින නැමීබියාව ලෝකයේ වඩාත්ම විරල ජනගහනය සහිත රටවලින් එකකි. 1884 දී, ජර්මානු අධිරාජ්‍යය විසින් බොහෝ ප්‍රදේශය පාලනය කරන ලද අතර, ජර්මානු නිරිතදිග අප්‍රිකාව ලෙස හැඳින්වෙන යටත් විජිතයක් පිහිටුවන ලදී. 1904 සහ 1908 අතර ජර්මානු හමුදා හෙරෙරෝ සහ නාමාට එරෙහිව දණ්ඩනීය ව්‍යාපාරයක් දියත් කළ අතර එය 20 වැනි සියවසේ පළමු ජන සංහාරය දක්වා වර්ධනය විය. ජර්මානු පාලනය පළමු ලෝක සංග්‍රාමයේදී අවසන් වූයේ 1915 දී දකුණු අප්‍රිකානු හමුදා විසින් පරාජය කිරීමෙනි. 1920 දී, යුද්ධය අවසන් වීමෙන් පසු, ජාතීන්ගේ සංගමය දකුණු අප්‍රිකාවට යටත් විජිත පරිපාලනය නියම කළේය. 1948 සිට, ජාතික පක්ෂය බලයට පත් වීමත් සමඟ, දකුණු අප්‍රිකාව වර්ණභේදවාදය එවකට නිරිතදිග අප්‍රිකාව ලෙස හැඳින්වූ දෙයට යෙදීම මෙයට ඇතුළත් විය. 20 වැනි සියවසේ අගභාගයේදී, නිදහස අපේක්ෂා කරන ස්වදේශික අප්‍රිකානු දේශපාලන ක්‍රියාකාරීන් විසින් දේශපාලන නියෝජනය සඳහා වූ නැගිටීම් සහ ඉල්ලීම් හේතුවෙන් 1966 දී එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය භූමි ප්‍රදේශයේ සෘජු වගකීම භාර ගැනීමට හේතු වූ නමුත් දකුණු අප්‍රිකාවේ රට තථ්‍ය පාලනයක් පවත්වාගෙන ගියේය. 1973 දී එක්සත් ජාතීන් විසින් නිරිතදිග අප්‍රිකානු මහජන සංවිධානය (SWAPO) නැමීබියානු ජනතාවගේ නිල නියෝජිතයා ලෙස පිළිගත්තේය. නැමීබියානු නිදහස් යුද්ධයෙන් පසුව 1990 මාර්තු 21 දින නැමීබියාව දකුණු අප්‍රිකාවෙන් නිදහස ලබා ගත්තේය. කෙසේ වෙතත්, වොල්විස් බොක්ක සහ පෙන්ගුයින් දූපත් 1994 දක්වා දකුණු අප්‍රිකානු පාලනය යටතේ පැවතුනි. නැමීබියාව ස්ථාවර පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයකි. කෘෂිකර්මය, සංචාරක කර්මාන්තය සහ පතල් කර්මාන්තය - මැණික් දියමන්ති, යුරේනියම්, රන්, රිදී සහ මූලික ලෝහ සඳහා පතල් කැණීම් ඇතුළුව - එහි ආර්ථිකයේ පදනම වන අතර නිෂ්පාදන අංශය සාපේක්ෂව කුඩා වේ. නැමීබියාව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, දකුණු අප්‍රිකානු සංවර්ධන ප්‍රජාව, අප්‍රිකානු සංගමය සහ පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍යයකි. == ඉතිහාසය == === නිරුක්තිය === ලෝකයේ පැරණිතම කාන්තාරය වන නැමීබ් කාන්තාරයෙන් රටේ නම ව්‍යුත්පන්න වී ඇත.<ref name="at13152">Spriggs, A. (2001) {{WWF ecoregion|name=Africa: Namibia|id=at1315}}</ref> නැමීබ් යන වචනයම නාම සම්භවයක් ඇති අතර එහි තේරුම "විශාල ස්ථානය" යන්නයි. නම තෝරනු ලැබුවේ "නමීබ් ජනරජය" මුලින් යෝජනා කළ ඹුරුම්බා කෙරිනා විසිනි.<ref>{{cite web |title=The Man Who Named Namibia- Mburumba Kerina |url=https://www.namibian.com.na/127811/archive-read/The-Man-Who-Named-Namibia--Mburumba-Kerina |access-date=15 June 2021 |work=The Namibian}}</ref> 1990 දී නැමීබියාව ස්වාධීන වීමට පෙර, එහි භූමිය ප්‍රථමයෙන් ජර්මානු නිරිතදිග අප්‍රිකාව (ඩොයිෂ්-සුඩ්වෙස්ටාෆ්‍රිකා) ලෙසත්, පසුව නිරිතදිග අප්‍රිකාව ලෙසත්, පිළිවෙලින් ජර්මානුවන් සහ දකුණු අප්‍රිකානුවන් විසින් එහි යටත් විජිත වාඩිලෑම පිළිබිඹු කරන ලදී. === පූර්ව යටත් විජිත යුගය === නැමීබියාවේ වියළි බිම් ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයේ සිට ජනාවාස වී ඇත්තේ සන්, ඩමරා සහ නාම විසිනි. වසර දහස් ගණනක් පුරා, දකුණු අප්‍රිකාවේ කොයිසාන් ජනයා සංචාරක ජීවිතයක් පවත්වාගෙන ගිය අතර, කොයිකොයි එඬේරුන් ලෙසත්, සැන් ජනතාව දඩයම්කරුවන් ලෙසත් පවත්වාගෙන ගියහ. 14 වන සියවසේ පමණ, සංක්‍රමණික බන්ටු ජනයා මධ්‍යම අප්‍රිකාවේ සිට බන්ටු ව්‍යාප්තිය අතරතුර පැමිණීමට පටන් ගත්හ.<ref>{{Cite book|last=Belda|first=Pascal|url=https://books.google.com/books?id=NcsUr8BkqAUC&q=The+dry+lands+of+Namibia+have+been+inhabited+since+early+times+by+San,+Damara,+and+Nama.+Around+the+14th+century,+immigrating+Bantu+people+began+to+arrive+during+the+Bantu+expansion+from+central+Africa.&pg=PA14|title=Namibia|date=May 2007|publisher=MTH Multimedia S.L.|isbn=978-84-935202-1-2|language=en}}</ref> 18 වැනි සියවසේ අගභාගයේ සිට, කේප් ජනපදයේ ඕර්ලම් ජනයා ඔරේන්ජ් ගඟ තරණය කර අද දකුණු නැමීබියාව වන ප්‍රදේශයට සංක්‍රමණය වූහ.<ref name="KDA2">{{cite web |last=Dierks |first=Klaus |author-link=Klaus Dierks |title=Biographies of Namibian Personalities, A |url=http://www.klausdierks.com/Biographies/Biographies_A.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20081015021238/http://www.klausdierks.com/Biographies/Biographies_A.htm |archive-date=15 October 2008 |access-date=24 June 2010}}</ref> සංචාරක නාම ගෝත්‍රිකයන් සමඟ ඔවුන්ගේ හමුවීම් බොහෝ දුරට සාමකාමී විය. ඕර්ලම් කැටුව යන මිෂනාරිවරුන් ඔවුන්ට ඉතා හොඳින් ලැබුණි,<ref name="Dierks2">{{cite web |last=Dierks |first=Klaus |author-link=Klaus Dierks |title=Warmbad becomes two hundred years |url=http://www.klausdierks.com/Warm_Bath/index.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190821172028/http://www.klausdierks.com/Warm_Bath/index.htm |archive-date=21 August 2019 |access-date=22 June 2010 |website=Klausdierks.com}}</ref> වාර්ෂික ගෙවීමකට එරෙහිව දිය වළවල් භාවිතා කිරීමට සහ තණකොළ කෑමට ඔවුන්ට අයිතිය ලබා දුන්හ.{{sfn|Vedder|1997|p=177}} කෙසේ වෙතත්, උතුරු දෙසට ගමන් කරන විට, ඕර්ලම් හට ඔවුන්ගේ ආක්‍රමණයට එරෙහි වූ වින්ඩ්හෝක්, ගොබාබිස් සහ ඔකාහන්ජාහිදී ඕවාහෙරෙරෝ ගෝත්‍ර හමු විය. 1880 දී නාම-හෙරෙරෝ යුද්ධය ආරම්භ වූ අතර, සතුරුකම් පහව ගියේ ජර්මානු අධිරාජ්‍යය විසින් තරඟකාරී ස්ථානවලට හමුදා යෙදවීමෙන් පසුව නාම, ඕර්ලම් සහ හෙරෙරෝ අතර පවතින තත්ත්වය තහවුරු කිරීමෙන් පසුවය.{{sfn|Vedder|1997|p=659}} 1878 දී, එවකට බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිතයක්ව පැවති කේප් ඔෆ් ගුඩ් හෝප්, වල්විස් බොක්ක වරාය සහ අක්වෙරළ පෙන්ගුයින් දූපත් ඈඳා ගන්නා ලදී; 1910 දී දකුණු අප්‍රිකාවේ නව සංගමයේ නිර්මිතයේදී මේවා අනිවාර්ය අංගයක් විය. ප්‍රථම වරට යුරෝපීයයන් ගොඩ බැස කලාපය ගවේෂණය කළේ 1485 දී<ref>{{Cite web |last=Observador |title=Padrão português com 500 anos foi roubado da Namíbia no século XIX. Vai ser devolvido |url=https://observador.pt/2019/05/17/padrao-portugues-com-500-anos-foi-roubado-da-namibia-no-seculo-xix-vai-ser-devolvido/ |access-date=2020-12-07 |website=Observador |language=pt-PT}}</ref> පෘතුගීසි නාවිකයන් වූ ඩියෝගෝ කාඕ සහ 1486 දී බර්තොලමියු ඩයස්, නමුත් පෘතුගීසීන් එම ප්‍රදේශයට හිමිකම් කීමට උත්සාහ කළේ නැත. උප සහරා අප්‍රිකාවේ අභ්‍යන්තරයේ බොහෝ ප්‍රදේශ මෙන්ම නැමීබියාව ද 19 වැනි සියවස දක්වා යුරෝපීයයන් විසින් පුළුල් ලෙස ගවේෂණය නොකළේය. එකල වෙළඳුන් සහ පදිංචිකරුවන් ප්‍රධාන වශයෙන් ජර්මනියෙන් සහ ස්වීඩනයෙන් පැමිණ ඇත. 1870 දී, ෆින්ලන්ත මිෂනාරිවරු නැමීබියාවේ උතුරු ප්‍රදේශයට පැමිණියේ ඕවාම්බෝ සහ කවන්ගෝ ජනයා අතර ලූතරන් ආගම ව්‍යාප්ත කිරීම සඳහාය. 19 වන ශතවර්ෂයේ අගභාගයේදී, ඩෝර්ස්ලන්ඩ් ට්‍රේකර්ස් ට්‍රාන්ස්වාල් සිට ඇන්ගෝලාව දක්වා යන අතරතුර ප්‍රදේශය තරණය කළහ. ඔවුන්ගෙන් සමහරෙක් ඔවුන්ගේ ගමන දිගටම කරගෙන යනවා වෙනුවට නැමීබියාවේ පදිංචි වූහ. === ජර්මානු පාලනය === බ්‍රිතාන්‍ය ආක්‍රමණය වැලැක්වීම සඳහා නැමීබියාව 1884 දී ඔටෝ වොන් බිස්මාර්ක් යටතේ ජර්මානු යටත් විජිතයක් බවට පත් වූ අතර එය ජර්මානු නිරිතදිග අප්‍රිකාව (ඩොයිෂ්-සුඩ්වෙස්ටාෆ්‍රිකා) ලෙස හඳුන්වනු ලැබීය.<ref>{{cite encyclopedia |title=German South West Africa |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |url=https://www.britannica.com/eb/article-9036573/German-South-West-Africa |access-date=15 April 2008}}</ref> කේප් ටවුන් හි බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුකාරවරයා විසින් පල්ග්‍රේව් කොමිසම විසින් වොල්විස් බොක්කෙහි ස්වභාවික ගැඹුරු ජල වරාය පමණක් අල්ලා ගැනීම වටී යැයි තීරණය කළ අතර එය බ්‍රිතාන්‍ය දකුණු අප්‍රිකාවේ කේප් පළාතට ඈඳා ගන්නා ලදී. 1897 දී, රයින්ඩර්පෙස්ට් වසංගතයක් හේතුවෙන් දකුණු සහ මධ්‍යම නැමීබියාවේ ගවයන්ගෙන් 95% ක් විශාල වශයෙන් ගවයන් මිය ගියේය. ඊට ප්‍රතිචාර වශයෙන් ජර්මානු යටත් විජිතවාදීන් විසින් රතු රේඛාව ලෙස හඳුන්වන පශු වෛද්‍ය රැහැන වැටක් පිහිටුවීය.<ref name=":7">{{Cite journal|last1=Lechler|first1=Marie|last2=McNamee|first2=Lachlan|date=December 2018|title=Indirect Colonial Rule Undermines Support for Democracy: Evidence From a Natural Experiment in Namibia|url=http://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0010414018758760|url-status=bot: unknown|journal=Comparative Political Studies|language=en|volume=51|issue=14|pages=1864–1871 (p. 7–14)|doi=10.1177/0010414018758760|issn=0010-4140|archive-url=https://web.archive.org/web/20230515045624/https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0010414018758760|archive-date=15 May 2023|access-date=2 June 2023|s2cid=158335936}}</ref> 1907 දී මෙම වැට පළමු පොලිස් කලාපය සඳහා මායිම් පුළුල් ලෙස නිර්වචනය කරන ලදී.<ref>{{Cite journal|last1=Lechler|first1=Marie|last2=McNamee|first2=Lachlan|date=December 2018|title=Indirect Colonial Rule Undermines Support for Democracy: Evidence From a Natural Experiment in Namibia|url=http://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0010414018758760|url-status=bot: unknown|journal=Comparative Political Studies|language=en|volume=51|issue=14|pages=1865 (p. 8)|doi=10.1177/0010414018758760|issn=0010-4140|archive-url=https://web.archive.org/web/20230515045624/https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0010414018758760|archive-date=15 May 2023|access-date=2 June 2023|s2cid=158335936}}</ref> 1904 සිට 1907 දක්වා හෙරෙරෝ සහ නමක්වා කුරිරු ජර්මානු පදිංචිකරුවන්ට එරෙහිව ආයුධ අතට ගත්හ. ජර්මානු පදිංචිකරුවන් විසින් ගණනය කරන ලද දඬුවම් ක්‍රියාවක දී, ඕවාහෙරෙරෝ සහ නමක්වා ජන සංහාරයේ දී ස්වදේශිකයන් වඳ වී යාමට රජයේ නිලධාරීන් නියෝග කළේය. "20 වැනි ශතවර්ෂයේ පළමු ජන සංහාරය" ලෙසින් හැඳින්වෙන<ref>{{cite web |author=David Olusoga |author-link=David Olusoga |date=18 April 2015 |title=Dear Pope Francis, Namibia was the 20th century's first genocide |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2015/apr/18/pope-francis-armenian-genocide-first-20th-century-namibia |access-date=26 November 2015 |work=The Guardian}}</ref> ජර්මානුවන් ක්‍රමානුකූලව නාම 10,000 ක් (ජනගහනයෙන් අඩක්) සහ ආසන්න වශයෙන් 65,000 හෙරෙරෝ (ජනගහනයෙන් 80% ක් පමණ) මරා දැමූහ.<ref>Drechsler, Horst (1980). The actual number of deaths in the limited number of battles with the German Schutztruppe (expeditionary force) were limited; most of the casualties occurred after the fighting had ended. The German military governor [[Lothar von Trotha]] issued a punitive order. Many Herero died of disease and abuse in detention camps after being expelled. A substantial minority of Herero crossed the Kalahari desert into the British colony of Bechuanaland (modern-day Botswana), where a small community continues to live in western Botswana near to the border with Namibia. ''Let us die fighting'', originally published (1966) under the title ''Südwestafrika unter deutscher Kolonialherrschaft''. Berlin: Akademie-Verlag.</ref> 1948 දී දකුණු අප්‍රිකාව විසින් ස්ථාපිත කරන ලද වර්ණභේදවාදය බොහෝ ආකාරවලින් පුරෝකථනය කරන ලද පද්ධතියක් තුළ දිවි ගලවා ගත් අය, අවසානයේ රඳවා තබා ගැනීමෙන් නිදහස් වූ විට, නෙරපා හැරීම, පිටුවහල් කිරීම, බලහත්කාර ශ්‍රමය, වාර්ගික වෙන් කිරීම සහ වෙනස් කොට සැලකීමේ ප්‍රතිපත්තියකට යටත් විය. බොහෝ අප්‍රිකානුවන් එයට සීමා විය. 1949 න් පසු දකුණු අප්‍රිකානු පාලනය යටතේ "නිජබිම්" (බැන්ටස්තාන්) බවට පත් කරන ලද ස්වදේශීය ප්‍රදේශ ලෙස හැඳින්වේ. සමහර ඉතිහාසඥයන් අනුමාන කර ඇත්තේ නැමීබියාවේ හෙරෙරෝගේ බිඳවැටීම සමූලඝාතනයේ නාසීන්ට ආදර්ශයක් වූ බවයි. ජර්මානු පාලනය යටතේ සිදු වූ දේ පිළිබඳ මතකය ස්වාධීන නැමීබියාවේ ජනවාර්ගික අනන්‍යතාවය හැඩගස්වා ගැනීමට දායක වී ඇති අතර ජර්මනිය සමඟ වර්තමාන සබඳතා තුළ එහි වැදගත්කම තබා ඇත.<ref>{{cite book|first1=Reinhart|last1=Kößler|first2=Henning|last2=Melber|chapter=Völkermord und Gedenken: Der Genozid an den Herero und Nama in Deutsch-Südwestafrika 1904–1908|lang=de|trans-title=Genocide and memory: the genocide of the Herero and Nama in German South-West Africa, 1904–08|title=Jahrbuch zur Geschichte und Wirkung des Holocaust|year=2004|pages=37–75|publisher=Campus Verlag|isbn=9783593372822|chapter-url=https://books.google.com/books?id=_b5iRhydlHUC&pg=PA37}}</ref> සංවර්ධන ආධාර පිළිබඳ ජර්මානු ඇමතිවරයා 2004 දී නැමීබියානු ජන සංහාරය සම්බන්ධයෙන් සමාව අයැද සිටියේය. කෙසේ වෙතත්, ජර්මානු රජය මෙම සමාව ඉල්ලීමෙන් ඈත් විය.<ref>{{cite web |author=Andrew Meldrum |date=15 August 2004 |title=German minister says sorry for genocide in Namibia |url=https://www.theguardian.com/world/2004/aug/16/germany.andrewmeldrum |work=The Guardian}}</ref> 2021 දී පමණක් ජර්මානු රජය ජන සංහාරය පිළිගත් අතර ප්‍රජා ආධාර වශයෙන් වසර 30ක් පුරා යුරෝ බිලියන 1.1ක් ගෙවීමට එකඟ විය.<ref>{{cite web |author=Philip Oltermann |date=28 May 2021 |title=Germany agrees to pay Namibia €1.1bn over historical Herero-Nama genocide |url=https://www.theguardian.com/world/2021/may/28/germany-agrees-to-pay-namibia-11bn-over-historical-herero-nama-genocide |work=The Guardian}}</ref> === දකුණු අප්‍රිකානු වරම === [[File:Kirche_denkmal_nam.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kirche_denkmal_nam.jpg|thumb|නැමීබියාවේ වින්ඩ්හෝක් හි ජර්මානු පල්ලිය සහ ජනපදිකයන්ගේ ස්මාරකය.]] පළමුවන ලෝක සංග්‍රාමයේදී, ජෙනරාල් ලුවී බෝතා යටතේ දකුණු අප්‍රිකානු හමුදා භූමිය අල්ලාගෙන ජර්මානු යටත් විජිත පරිපාලනය නෙරපා හරින ලදී. යුද්ධයේ අවසානය සහ වර්සායිල් ගිවිසුමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස නිරිතදිග අප්‍රිකාව 1990 දක්වා ජාතීන්ගේ සංගමයේ වරමක් ලෙස දකුණු අප්‍රිකාවේ සන්තකයක් ලෙස පැවතීමට හේතු විය.<ref name="Rajagopal2">{{cite book|last=Rajagopal|first=Balakrishnan|title=International Law from Below: Development, Social Movements and Third World Resistance|url=https://archive.org/details/internationallaw00raja|url-access=limited|year=2003|pages=[https://archive.org/details/internationallaw00raja/page/n66 50]–68|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|isbn=978-0521016711}}</ref> හිටපු ජර්මානු සහ ඔටෝමාන් ප්‍රදේශ මිත්‍ර පාක්ෂිකයින් ඈඳා ගැනීම සඳහා පෙනී සිටි අය අතර සම්මුතියක් ලෙස ජනවරම ක්‍රමය ගොඩනඟන ලද අතර ඔවුන් විසින්ම පාලනය වන තෙක් ජාත්‍යන්තර භාරකාරත්වයකට ඒවා ලබා දීමට කැමති අය විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද යෝජනාවකි.<ref name="Rajagopal3">{{cite book|last=Rajagopal|first=Balakrishnan|title=International Law from Below: Development, Social Movements and Third World Resistance|url=https://archive.org/details/internationallaw00raja|url-access=limited|year=2003|pages=[https://archive.org/details/internationallaw00raja/page/n66 50]–68|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|isbn=978-0521016711}}</ref> එය දකුණු අප්‍රිකානු රජයට නිරිතදිග අප්‍රිකාව පාලනය කිරීමට අවසර දුන්නේ එම ප්‍රදේශයේ වැසියන් දේශපාලන ස්වයං නිර්ණය සඳහා සූදානම් වන තුරුය.<ref name="Louis2">{{cite book|last=Louis|first=William Roger|title=Ends of British Imperialism: The Scramble for Empire, Suez, and Decolonization|year=2006|pages=251–261|publisher=I.B. Tauris & Company, Ltd|location=London|isbn=978-1845113476}}</ref> දකුණු අප්‍රිකාව ජනවරම වැස්ම සහිත ඈඳාගැනීමක් ලෙස අර්ථකථනය කළ අතර අනාගත ස්වයං පාලනයක් සඳහා නිරිතදිග අප්‍රිකාව සූදානම් කිරීමට කිසිදු උත්සාහයක් නොගත්තේය.<ref name="Louis3">{{cite book|last=Louis|first=William Roger|title=Ends of British Imperialism: The Scramble for Empire, Suez, and Decolonization|year=2006|pages=251–261|publisher=I.B. Tauris & Company, Ltd|location=London|isbn=978-1845113476}}</ref> {{multiple image | image1 = Witbooi Hendrik.jpg | width1 = 130 | image2 = SamuelMaharero.jpg | width2 = 140 | footer = හෙන්ද්‍රික් විට්බූයි (වමේ) සහ සැමුවෙල් මහරේරෝ (දකුණේ) ජර්මානු යටත් විජිත පාලනයට එරෙහිව කැපී පෙනෙන නායකයන් විය. }} 1945 ජාත්‍යන්තර සංවිධානය පිළිබඳ සම්මන්ත්‍රණයේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය (එජාස) සහ හිටපු ලීගයේ විධානයන් විසින් භාරකාරත්ව පද්ධතියක් මගින් ජාතීන්ගේ සංගමය නිල වශයෙන් ආදේශ කරන ලදී. එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රඥප්තියේ 77 වැනි වගන්තිය ප්‍රකාශ කළේ එක්සත් ජාතීන්ගේ භාරකාරත්වය "දැන් ජනවරම යටතේ පවතින ප්‍රදේශ වලට අදාළ වනු ඇත"; තවද, එය "ඉහත ප්‍රදේශ වල කුමන භූමි ප්‍රදේශ භාරකාර ක්‍රමය යටතට ගෙන එන්නේද සහ කුමන කොන්දේසි යටතේද යන්න පසුව එකඟ විය යුතු කරුණක් වනු ඇත".<ref name="Vandenbosch2">{{cite book|last=Vandenbosch|first=Amry|title=South Africa and the World: The Foreign Policy of Apartheid|url=https://archive.org/details/southafricaworld00vand|url-access=registration|year=1970|pages=[https://archive.org/details/southafricaworld00vand/page/207 207–224]|publisher=University Press of Kentucky|location=Lexington|isbn=978-0813164946}}</ref> එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය ඉල්ලා සිටියේ, ඔවුන්ගේ ස්වාධීනත්වය අපේක්ෂාවෙන්, සියළුම පැරණි ජාතීන්ගේ සංගමයේ වරම එහි භාරකාර මණ්ඩලයට භාර දෙන ලෙසයි. දකුණු අප්‍රිකාව එසේ කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කළ අතර ඒ වෙනුවට නිරිතදිග අප්‍රිකාව විධිමත් ලෙස ඈඳා ගැනීමට එක්සත් ජාතීන්ගෙන් අවසර ඉල්ලා සිටි අතර, ඒ සඳහා සැලකිය යුතු විවේචන එල්ල විය.<ref name="Vandenbosch3">{{cite book|last=Vandenbosch|first=Amry|title=South Africa and the World: The Foreign Policy of Apartheid|url=https://archive.org/details/southafricaworld00vand|url-access=registration|year=1970|pages=[https://archive.org/details/southafricaworld00vand/page/207 207–224]|publisher=University Press of Kentucky|location=Lexington|isbn=978-0813164946}}</ref> එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩලය මෙම යෝජනාව ප්‍රතික්ෂේප කළ විට, දකුණු අප්‍රිකාව එහි මතය ප්‍රතික්ෂේප කර භූමියේ පාලනය ශක්තිමත් කිරීමට පටන් ගත්තේය. එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩලය සහ ආරක්ෂක කවුන්සිලය 1949 සහ 1966 අතර දකුණු අප්‍රිකානු පාලනයේ නීත්‍යානුකූලභාවය පිළිබඳ සාකච්ඡා ගණනාවක් පැවැත්වූ ජාත්‍යන්තර අධිකරණය (ICJ) වෙත ප්‍රශ්නය යොමු කිරීම මගින් ප්‍රතිචාර දැක්වීය.<ref name="First2">{{cite book|last=First|first=Ruth|editor1-last=Segal|editor1-first=Ronald|title=South West Africa|year=1963|pages=169–193|publisher=Penguin Books, Incorporated|location=Baltimore|isbn=978-0844620619}}</ref> [[File:Namibia_homelands_78.jpeg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Namibia_homelands_78.jpeg|thumb|1978 දී පැවති පරිදි පොලිස් කලාපය (තැඹින්) සහ ගෝත්‍රික නිජබිම් (රතු පැහැයෙන්) නිරූපිත සිතියම. ස්වයං පාලන ගෝත්‍රික නිජබිම් රතු ඉරි සහිත දුඹුරු පැහැයක් ගනී.]] දකුණු අප්‍රිකාව 1940 ගණන්වල අගභාගයේදී නිරිතදිග අප්‍රිකාව මත වර්ණභේදවාදය, එහි සංග්‍රහ කළ වාර්ගික වෙන්කිරීම් සහ වෙනස්කම් කිරීමේ ක්‍රමය පැනවීමට පටන් ගත්තේය.<ref name="Crawford12">{{cite book|last=Crawford|first=Neta|title=Argument and Change in World Politics: Ethics, Decolonization, and Humanitarian Intervention|url=https://archive.org/details/argumentchangewo00craw|url-access=limited|year=2002|pages=[https://archive.org/details/argumentchangewo00craw/page/n350 333]–336|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|isbn=978-0521002790}}</ref> කළු නිරිතදිග අප්‍රිකානුවන් නීති, ඇඳිරි නීතිය සහ ඔවුන්ගේ සංචලනය සීමා කරන ලද නේවාසික රෙගුලාසි රාශියකට යටත් විය.<ref name="Crawford13">{{cite book|last=Crawford|first=Neta|title=Argument and Change in World Politics: Ethics, Decolonization, and Humanitarian Intervention|url=https://archive.org/details/argumentchangewo00craw|url-access=limited|year=2002|pages=[https://archive.org/details/argumentchangewo00craw/page/n350 333]–336|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|isbn=978-0521002790}}</ref> සංවර්ධනය සංකේන්ද්‍රණය වූයේ දකුණු අප්‍රිකාවට යාබද භූමි ප්‍රදේශයේ දකුණු ප්‍රදේශයේ වන අතර එය "පොලිස් කලාපය" ලෙස හැඳින්වේ, එහිදී ප්‍රධාන ජනාවාස සහ වාණිජ ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් බොහෝමයක් පිහිටා තිබුණි.<ref name="Devils3">{{cite book|title=The Devils Are Among Us: The War for Namibia|url=https://archive.org/details/devilsareamongus00deni|url-access=limited|last1=Herbstein|first1=Denis|last2=Evenson|first2=John|publisher=Zed Books Ltd|year=1989|isbn=978-0862328962|location=London|pages=[https://archive.org/details/devilsareamongus00deni/page/n26 14]–23}}</ref> පොලිස් කලාපයෙන් පිටත, ආදිවාසී ජනයා න්‍යායාත්මකව ස්වයං පාලන ගෝත්‍රික නිජබිම්වලට සීමා විය.<ref name="Devils4">{{cite book|title=The Devils Are Among Us: The War for Namibia|url=https://archive.org/details/devilsareamongus00deni|url-access=limited|last1=Herbstein|first1=Denis|last2=Evenson|first2=John|publisher=Zed Books Ltd|year=1989|isbn=978-0862328962|location=London|pages=[https://archive.org/details/devilsareamongus00deni/page/n26 14]–23}}</ref> 1950 ගණන්වල අගභාගයේ සහ 1960 ගණන්වල මුල් භාගයේදී, අප්‍රිකාවේ ශීඝ්‍රයෙන් විජිත විජිතකරණය සහ ඉතිරි යටත් විජිත බලවතුන්ට තම යටත් විජිතවලට ස්වයං-නිර්ණය ලබා දීම සඳහා පීඩනය වැඩි වීම නිසා නිරිතදිග අප්‍රිකාවේ නව ජාතිකවාදී පක්ෂ ගොඩනැගීමට හේතු විය.<ref name="Müller2">{{cite book|last=Müller|first=Johann Alexander|title=The Inevitable Pipeline Into Exile. Botswana's Role in the Namibian Liberation Struggle|year=2012|pages=36–41|publisher=Basler Afrika Bibliographien Namibia Resource Center and Southern Africa Library|location=Basel, Switzerland|isbn=978-3905758290}}</ref> නිරිතදිග අප්‍රිකානු ජාතික සංගමය (SWANU) සහ නිරිතදිග අප්‍රිකානු මහජන සංවිධානය (SWAPO) වැනි ව්‍යාපාර දකුණු අප්‍රිකාවේ ජනවරම විධිමත් ලෙස අවසන් කිරීම සහ භූමිය සඳහා ස්වාධීනත්වය වෙනුවෙන් පෙනී සිටියේය.<ref name="Müller3">{{cite book|last=Müller|first=Johann Alexander|title=The Inevitable Pipeline Into Exile. Botswana's Role in the Namibian Liberation Struggle|year=2012|pages=36–41|publisher=Basler Afrika Bibliographien Namibia Resource Center and Southern Africa Library|location=Basel, Switzerland|isbn=978-3905758290}}</ref> 1966 දී, දකුණු අප්‍රිකානු පාලනය පිළිබඳ ප්‍රශ්නය සලකා බැලීමට නීත්‍යානුකූල ස්ථාවරයක් නොමැති බවට ICJ හි මතභේදාත්මක තීන්දුවෙන් පසුව, SWAPO සන්නද්ධ කැරැල්ලක් දියත් කළ අතර එය දකුණු අප්‍රිකානු දේශසීමා යුද්ධය ලෙස හැඳින්වෙන පුළුල් කලාපීය ගැටුමක කොටසක් දක්වා වර්ධනය විය.<ref name="Caprivi2">{{cite book|last=Kangumu|first=Bennett|title=Contesting Caprivi: A History of Colonial Isolation and Regional Nationalism in Namibia|year=2011|pages=143–153|publisher=Basler Afrika Bibliographien Namibia Resource Center and Southern Africa Library|location=Basel|isbn=978-3905758221}}</ref> [[File:Foreign_Observer_identification_badge_in_the_1989_Namibian_election.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Foreign_Observer_identification_badge_in_the_1989_Namibian_election.jpg|thumb|1989 නැමීබියානු මැතිවරණයේදී නිකුත් කරන ලද විදේශ නිරීක්ෂක හඳුනාගැනීමේ ලාංඡනය]] 1971 දී නැමීබියානු කොන්ත්‍රාත් කම්කරුවන් කොන්ත්‍රාත් ක්‍රමයට එරෙහිව සහ ස්වාධීනත්වයට සහය දැක්වීම සඳහා මහා වැඩ වර්ජනයක් මෙහෙයවීය.<ref name="Moorsom19792">{{cite journal|last1=Moorsom|first1=Richard|date=April 1979|title=Labour Consciousness and the 1971–72 Contract Workers Strike in Namibia|journal=Development and Change|volume=10|issue=2|pages=205–231|doi=10.1111/j.1467-7660.1979.tb00041.x}}</ref> වැඩ වර්ජන කරන සමහර කම්කරුවන් පසුව දකුණු අප්‍රිකානු දේශසීමා යුද්ධයේ කොටසක් ලෙස SWAPO හි සැලැස්මට<ref name="Devils22">{{cite book|last1=Herbstein|first1=Denis|url=https://archive.org/details/devilsareamongus00herb_929|title=The Devils Are Among Us: The War for Namibia|last2=Evenson|first2=John|publisher=Zed Books Ltd|year=1989|isbn=978-0862328962|location=London|pages=[https://archive.org/details/devilsareamongus00herb_929/page/n26 14]–23|url-access=limited}}</ref> සම්බන්ධ විය. === නිදහස === SWAPO හි කැරැල්ල තීව්‍ර වීමත් සමඟ, ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාව තුළ ඈඳා ගැනීම සඳහා දකුණු අප්‍රිකාවේ නඩුව දිගටම පහත වැටුණි.<ref name="Dobell">{{cite book|last=Dobell|first=Lauren|title=Swapo's Struggle for Namibia, 1960–1991: War by Other Means|year=1998|pages=27–39|publisher=P. Schlettwein Publishing Switzerland|location=Basel|isbn=978-3908193029}}</ref> නිරිතදිග අප්‍රිකාවේ ආදිවාසී වැසියන්ගේ සදාචාරාත්මක සහ ද්‍රව්‍යමය යහපැවැත්ම සහතික කිරීමේ වගකීම්වලින් දකුණු අප්‍රිකාව අසමත් වූ බව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය ප්‍රකාශ කළේය. 1968 ජූනි 12 දින, එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩලය විසින් යෝජනාවක් සම්මත කරන ලදී, එහි ජනතාවගේ අභිලාෂයන් අනුව, නිරිතදිග අප්‍රිකාව නැමීබියාව ලෙස නම් කරන ලදී.<ref name="Yusuf">{{cite book|last=Yusuf|first=Abdulqawi|title=African Yearbook of International Law, Volume I|year=1994|pages=16–34|publisher=Martinus Nijhoff Publishers|location=The Hague|isbn=978-0-7923-2718-9}}</ref> එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක කවුන්සිලයේ 269 යෝජනාව, 1969 අගෝස්තු මාසයේදී සම්මත කරන ලද අතර, දකුණු අප්‍රිකාව විසින් නැමීබියාව අඛණ්ඩව අත්පත් කර ගැනීම නීති විරෝධී ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.<ref name="Yusuf2">{{cite book|last=Yusuf|first=Abdulqawi|title=African Yearbook of International Law, Volume I|year=1994|pages=16–34|publisher=Martinus Nijhoff Publishers|location=The Hague|isbn=978-0-7923-2718-9}}</ref><ref name="MAA">{{cite book|last=Peter|first=Abbott|author2=Helmoed-Romer Heitman|author3=Paul Hannon|title=Modern African Wars (3): South-West Africa|pages=5–13|url=https://books.google.com/books?id=t9Aj997IO9gC|isbn=978-1-85532-122-9|year=1991|publisher=Osprey Publishing}}{{Dead link|date=February 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> මෙම සුවිශේෂී තීරණය පිළිගැනීමක් ලෙස, SWAPO හි සන්නද්ධ අංශය නැමීබියාවේ මහජන විමුක්ති හමුදාව (PLAN) ලෙස නම් කරන ලදී.<ref name="Camp">{{cite book|last=Williams|first=Christian|title=National Liberation in Postcolonial Southern Africa: A Historical Ethnography of SWAPO's Exile Camps|date=October 2015|pages=73–89|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|isbn=978-1107099340}}</ref> නැමීබියාව PLAN කැරැල්ලේ අවසාන වසරවල දකුණු අප්‍රිකාවේ සීතල යුද්ධ ප්‍රොක්සි ගැටුම් සඳහා ෆ්ලෑෂ් පොයින්ට් කිහිපයෙන් එකක් බවට පත් විය.<ref name="Hughes">{{cite book|last=Hughes|first=Geraint|title=My Enemy's Enemy: Proxy Warfare in International Politics|year=2014|pages=73–86|publisher=Sussex Academic Press|location=Brighton|isbn=978-1845196271}}</ref> කැරලිකරුවන් ආයුධ සොයා සෝවියට් සංගමයට හමුදා පුහුණුව සඳහා බඳවා ගත් අය යවන ලදී.<ref name="Betram">{{cite book|last=Bertram|first=Christoph|title=Prospects of Soviet Power in the 1980s|year=1980|pages=51–54|publisher=Palgrave Books|location=Basingstoke|isbn=978-1349052592}}</ref> PLAN යුධ ප්‍රයත්නය වේගවත් වීමත් සමඟම, සෝවියට් සංගමය සහ කියුබාව වැනි අනෙකුත් සානුකම්පිත රාජ්‍යයන් ඔවුන්ගේ සහයෝගය අඛණ්ඩව වැඩි කර ගත් අතර, කැරලිකරුවන් සෘජුවම පුහුණු කිරීමට මෙන්ම තවත් ආයුධ සහ පතොරම් සැපයීමට උපදේශකයින් යොදවා ඇත.<ref name="Vanneman">{{cite book|last=Vanneman|first=Peter|title=Soviet Strategy in Southern Africa: Gorbachev's Pragmatic Approach|url=https://archive.org/details/sovietstrategyin00vann|url-access=registration|year=1990|pages=[https://archive.org/details/sovietstrategyin00vann/page/41 41–57]|publisher=Hoover Institution Press|location=Stanford|isbn=978-0817989026}}</ref> සෝවියට්, ඇන්ගෝලා සහ කියුබානු හමුදා ආධාර මත යැපෙන SWAPO නායකත්වය, 1975 වන විට සමාජවාදී කන්ඩායම තුළ ව්‍යාපාරය දැඩි ලෙස ස්ථානගත කළේය.<ref name="Dreyer">{{cite book|title=Namibia and Southern Africa: Regional Dynamics of Decolonization, 1945-90|last=Dreyer|first=Ronald|location=London|publisher=Kegan Paul International|year=1994|isbn=978-0710304711|pages=73–87, 100–116, 192}}</ref> මෙම ප්‍රායෝගික සන්ධානය SWAPO හි සෝවියට් ප්‍රොක්සියක් ලෙස බාහිර සංජානනය ශක්තිමත් කරන ලද අතර, එය දකුණු අප්‍රිකාවේ සහ එක්සත් ජනපදයේ සීතල යුද්ධයේ වාචාල කතාවල ආධිපත්‍යය දැරීය.<ref name="Devils">{{cite book|title=The Devils Are Among Us: The War for Namibia|url=https://archive.org/details/devilsareamongus00deni|url-access=limited|last1=Herbstein|first1=Denis|last2=Evenson|first2=John|publisher=Zed Books Ltd|year=1989|isbn=978-0862328962|location=London|pages=[https://archive.org/details/devilsareamongus00deni/page/n26 14]–23}}</ref> එහි කොටස සඳහා, සෝවියට් සංගමය SWAPO වෙත සහය දුන්නේ අර්ධ වශයෙන් දකුණු අප්‍රිකාව කලාපීය බටහිර මිත්‍රයෙකු ලෙස සැලකූ බැවිනි.<ref name="Shultz">{{cite book|last=Shultz|first=Richard|title=Soviet Union and Revolutionary Warfare: Principles, Practices, and Regional Comparisons|url=https://archive.org/details/sovietunionrevo00shul/page/121|url-access=registration|year=1988|pages=[https://archive.org/details/sovietunionrevo00shul/page/121 121–123, 140–145]|publisher=Hoover Institution Press|location=Stanford, California|isbn=978-0817987114}}</ref> [[File:SADF-Operations_4.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:SADF-Operations_4.jpg|වම|thumb|දකුණු අප්‍රිකානු හමුදා 1980 ගණන්වල PLAN කැරලිකරුවන් සඳහා දේශසීමා කලාපයේ මුර සංචාරයේ යෙදේ.]] වර්ධනය වන යුද විඩාව සහ සුපිරි බලවතුන් අතර ආතතීන් අඩු වීම නිසා සෝවියට් සංගමය සහ එක්සත් ජනපදය යන දෙඅංශයේම පීඩනය යටතේ ත්‍රෛපාර්ශ්වික ගිවිසුමට එකඟ වීමට දකුණු අප්‍රිකාව, ඇන්ගෝලාව සහ කියුබාව බල කෙරුනි. දකුණු අප්‍රිකාව නැමීබියානු නිදහස පිළිගත්තේ කලාපයෙන් කියුබානු හමුදා ඉවත් කර ගැනීම සහ PLAN වෙත ලබා දෙන සියලු ආධාර නැවැත්වීමට ඇන්ගෝලියානු කැපවීම වෙනුවට ය.<ref name="James">{{cite book|title=A Political History of the Civil War in Angola: 1974-1990|last=James III|first=W. Martin|location=New Brunswick|publisher=Transaction Publishers|year=2011|orig-date=1992|isbn=978-1-4128-1506-2|pages=207–214, 239–245}}</ref> PLAN සහ දකුණු අප්‍රිකාව 1988 අගෝස්තු මාසයේදී අවිධිමත් සටන් විරාමයක් සම්මත කරගත් අතර, නැමීබියානු සාම ක්‍රියාවලිය නිරීක්ෂණය කිරීම සහ සරණාගතයින් ආපසු පැමිණීම අධීක්ෂණය කිරීම සඳහා එක්සත් ජාතීන්ගේ සංක්‍රාන්ති ආධාර කණ්ඩායමක් (UNTAG) පිහිටුවන ලදී.<ref name="Sitkowski2">{{cite book|last=Sitkowski|first=Andrzej|title=UN peacekeeping: myth and reality|publisher=Greenwood Publishing Group|location=Westport, Connecticut|year=2006|pages=80–86|isbn=978-0-275-99214-9}}</ref> 1989 මාර්තු මාසයේදී UNTAG ගේ නියෝග වරදවා වටහාගැනීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස PLAN විසින් භූමි ප්‍රදේශයට අවසන් ආක්‍රමණයක් සිදු කිරීමෙන් පසු සටන් විරාමය බිඳ දමන ලදී.<ref name="Clairborne">{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1989/04/07/swapo-incursion-into-namibia-seen-as-major-blunder-by-nujoma/7182b414-2fd3-4036-b3f8-be9debd58840/|title=SWAPO Incursion into Namibia Seen as Major Blunder by Nujoma|last=Clairborne|first=John|date=7 April 1989|newspaper=[[The Washington Post]]|access-date=18 February 2018|location=Washington DC}}</ref> පසුව නව සටන් විරාමයක් පනවන ලද්දේ කැරලිකරුවන් UNTAG විසින් නිරායුධ කර බලමුලු ගැන්වීමට හැකි වන තෙක් ඇන්ගෝලාවේ පිහිටි ඔවුන්ගේ බාහිර කඳවුරුවලට සීමා කළ යුතු බවට කොන්දේසියක් ද සමගිනි.<ref name="Sitkowski">{{cite book|last=Sitkowski|first=Andrzej|title=UN peacekeeping: myth and reality|publisher=Greenwood Publishing Group|location=Westport, Connecticut|year=2006|pages=80–86|isbn=978-0-275-99214-9}}</ref><ref name="Demob">{{cite book|last1=Colletta|first1=Nat|last2=Kostner|first2=Markus|last3=Wiederhofer|first3=Indo|title=Case Studies of War-To-Peace Transition: The Demobilization and Reintegration of Ex-Combatants in Ethiopia, Namibia, and Uganda|year=1996|pages=127–142|publisher=[[World Bank]]|location=Washington DC|isbn=978-0821336748}}</ref> [[File:South_Africa_Border_War_Map.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:South_Africa_Border_War_Map.png|thumb|දකුණු අප්‍රිකානු-ආක්‍රමණය කරන ලද නිරිතදිග අප්‍රිකාව (1915-1990) සහ දකුණු අප්‍රිකානු දේශසීමා යුද්ධයේදී ඇන්ගෝලාවේ සහ සැම්බියාවේ දකුණු අප්‍රිකානු සහ UNITA මෙහෙයුම්වල උපරිම ප්‍රමාණය.]] 11-මාස සංක්‍රාන්ති කාලය අවසන් වන විට, අවසන් දකුණු අප්‍රිකානු හමුදා නැමීබියාවෙන් ඉවත් කර ගන්නා ලදී, සියලු දේශපාලන සිරකරුවන්ට සමාව ලබා දී, වාර්ගික වෙනස්කම් කිරීමේ නීති අවලංගු කරන ලදී, සහ නැමීබියානු සරණාගතයින් 42,000 ක් ආපසු සිය නිවෙස් කරා ගියහ.<ref name="Dreyer2">{{cite book|title=Namibia and Southern Africa: Regional Dynamics of Decolonization, 1945-90|last=Dreyer|first=Ronald|location=London|publisher=Kegan Paul International|year=1994|isbn=978-0710304711|pages=73–87, 100–116, 192}}</ref> විශ්ව ඡන්ද බලයක් යටතේ පැවති රටේ පළමු පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයට සුදුසුකම් ලත් ඡන්දදායකයින්ගෙන් 97% කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් සහභාගී විය.<ref name="NYT19893">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1989/11/15/world/namibia-rebel-group-wins-vote-but-it-falls-short-of-full-control.html|title=Namibia Rebel Group Wins Vote, But It Falls Short of Full Control|date=15 November 1989|work=The New York Times|access-date=20 June 2014}}</ref> නිදහස් හා සාධාරණ මැතිවරණයක් සහතික කිරීම සඳහා විදේශීය මැතිවරණ නිරීක්ෂකයන්ගේ අධීක්ෂණය එක්සත් ජාතීන්ගේ සැලැස්මට ඇතුළත් විය. SWAPO මහජන ඡන්දයෙන් 57%ක් ලබා ගනිමින් ව්‍යවස්ථාදායක සභාව තුළ බහු ආසන සංඛ්‍යාවක් දිනා ගත්තේය.<ref name="NYT19892">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1989/11/15/world/namibia-rebel-group-wins-vote-but-it-falls-short-of-full-control.html|title=Namibia Rebel Group Wins Vote, But It Falls Short of Full Control|date=15 November 1989|work=The New York Times|access-date=20 June 2014}}</ref> මෙමගින් පක්ෂයට ආසන 41ක් ලබා දුන් නමුත් තුනෙන් දෙකක බහුතරයක් නොලැබුණු අතර, එමඟින් ව්‍යවස්ථාව තනිවම සම්පාදනය කිරීමට හැකි වනු ඇත.<ref name="NYT1989">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1989/11/15/world/namibia-rebel-group-wins-vote-but-it-falls-short-of-full-control.html|title=Namibia Rebel Group Wins Vote, But It Falls Short of Full Control|date=15 November 1989|work=The New York Times|access-date=20 June 2014}}</ref> නැමීබියානු ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව 1990 පෙබරවාරි මාසයේදී සම්මත කරන ලදී. එය මානව හිමිකම් සඳහා ආරක්ෂාව සහ රාජ්‍ය පෞද්ගලික දේපළ අත්පත් කර ගැනීම් සඳහා වන්දි ඇතුළත් කර ස්වාධීන අධිකරණයක්, ව්‍යවස්ථාදායකයක් සහ විධායක ජනාධිපති ක්‍රමයක් (ව්‍යවස්ථාදායක සභාව ජාතික සභාව බවට පත් විය) ස්ථාපිත කළේය. 1990 මාර්තු 21 දින නිල වශයෙන් රට ස්වාධීන විය.<ref>[https://www.sahistory.org.za/dated-event/namibia-gains-independence Namibia gains Independence] – South African History Online</ref> සෑම් නුජෝමා නැමීබියාවේ පළමු ජනාධිපති ලෙස දිවුරුම් දුන්නේ දකුණු අප්‍රිකාවේ නෙල්සන් මැන්ඩෙලා (පෙර මාසයේ සිරෙන් නිදහස් වූ) සහ රාජ්‍ය නායකයින් 20ක් ඇතුළු රටවල් 147ක නියෝජිතයන් සහභාගී වූ උත්සවයකදීය.<ref>{{cite web |last=Dierks |first=Klaus |author-link=Klaus Dierks |title=7. The Period after Namibian Independence |url=http://www.klausdierks.com/Chronology/132.htm |access-date=21 August 2020 |publisher=Klausdierks.com}}</ref> 1994 දී, දකුණු අප්‍රිකාවේ පළමු බහු වාර්ගික මැතිවරණයට ටික කලකට පෙර, එම රට වොල්විස් බොක්ක නැමීබියාවට පවරා දෙන ලදී.<ref>{{cite web |title=Treaty between the Government of the Republic of South Africa and the Government of the Republic of Namibia with respect to Walvis Bay and the off-shore Islands, 28 February 1994 |url=https://www.un.org/Depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/TREATIES/ZAF-NAM1994OI.PDF |website=United Nations}}</ref> === නිදහසින් පසු === නිදහසින් පසු නැමීබියාව සුදු සුළුතර වර්ණභේදවාදී පාලනයේ සිට පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය දක්වා සංක්‍රමණය සම්පූර්ණ කර ඇත. ප්‍රාදේශීය, ප්‍රාදේශීය සහ ජාතික මැතිවරණ නිතිපතා පවත්වනු ලබන බහු පක්ෂ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය හඳුන්වා දෙන ලද අතර එය පවත්වාගෙන යනු ලැබේ. ලියාපදිංචි දේශපාලන පක්ෂ කිහිපයක් ජාතික සභාව තුළ ක්‍රියාකාරී වන අතර නියෝජනය කරයි, නමුත් නිදහසින් පසු සෑම මැතිවරණයක්ම SWAPO ජයග්‍රහණය කර ඇත.<ref>{{cite web |date=25 May 2010 |title=Country report: Spotlight on Namibia |url=http://www.thecommonwealth.org/news/34580/34581/224187/250510spotlightonnamibia.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100705012456/http://www.thecommonwealth.org/news/34580/34581/224187/250510spotlightonnamibia.htm |archive-date=5 July 2010 |publisher=[[Commonwealth of Nations|Commonwealth]] Secretariat}}</ref> ජනාධිපති නුජෝමාගේ 15 වසරක පාලනයේ සිට 2005 දී ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වූ හිෆිකේපුන්යේ පොහොඹ වෙත සංක්‍රමණය සුමටව සිදු විය.<ref name="IRIN2">{{cite news|url=http://www.irinnews.org/country.aspx?CountryCode=NA&RegionCode=SAF|title=IRIN country profile Namibia|date=March 2007|access-date=12 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100217173041/http://www.irinnews.org/country.aspx?CountryCode=NA&RegionCode=SAF|archive-date=17 February 2010|agency=[[The New Humanitarian|IRIN]]}}</ref> නිදහසින් පසු නැමීබියානු රජය ජාතික සංහිඳියාව පිළිබඳ ප්‍රතිපත්තියක් ප්‍රවර්ධනය කර ඇත. නිදහස් සටනේදී දෙපාර්ශවයේම සටන් කළ අයට පොදු සමාවක් නිකුත් කළේය. ඇන්ගෝලාවේ සිවිල් යුද්ධය පැතිර ගිය අතර රටේ උතුරේ ජීවත් වූ නැමීබියානුවන්ට අහිතකර ලෙස බලපෑවේය. 1998 දී, නැමීබියා ආරක්ෂක බලකායේ (NDF) භටයන් දකුණු අප්‍රිකානු සංවර්ධන ප්‍රජාවේ (SADC) කණ්ඩායමක කොටසක් ලෙස කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජයට යවන ලදී. 1999 දී, ජාතික ආන්ඩුව ඊසානදිග කැප්රිවි තීරුව හි වෙන්වීමේ උත්සාහයක් අවලංගු කරන ලදී.[66] කැප්රිවි ගැටුම ආරම්භ කරන ලද්දේ Mishake Muyongo විසින් නායකත්වය දුන් කැරලිකාර කණ්ඩායමක් වන කැප්රිවි විමුක්ති හමුදාව (CLA) විසිනි. එයට අවශ්‍ය වූයේ කැප්රිවි තීරුව වෙන් වී තමන්ගේම සමාජයක් පිහිටුවීමටයි. 2014 දෙසැම්බරයේදී, SWAPO හි පාලක අපේක්ෂකයා වූ අගමැති හගේ ගින්ගොබ් 87% ඡන්ද ලබා ගනිමින් ජනාධිපතිවරණ ජයග්‍රහණය කළේය. ඔහුගේ පූර්වගාමියා වූ SWAPO හි ජනාධිපති හිෆිකෙපුන්යේ පොහොඹ ද ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් අවසර දී ඇති උපරිම වාර දෙකක් සේවය කර ඇත.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-30285987|title=Namibian presidential election won by Swapo's Hage Geingob|date=December 2014|work=BBC News}}</ref> 2019 දෙසැම්බරයේදී, 56.3% ක ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් ලබා ගනිමින් ජනාධිපති හේගේ ගින්ගොබ් දෙවන වාරය සඳහා නැවත තේරී පත් විය.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-50618516|title=Namibia's President Hage Geingob wins re-election|date=December 2019|work=BBC News}}</ref> 2024 පෙබරවාරි 4 වන දින, ජනාධිපති හගේ ගින්ගොබ් මිය ගිය අතර, ඔහුගෙන් පසු වහාම නැමීබියාවේ නව ජනාධිපති ලෙස උප ජනාධිපති නන්ගොලෝ ම්බුම්බා විසින් පත් කරන ලදී.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-68196412|title=Hage Geingob death: Namibia's new President Mbumba sworn-in hours after predecessor dies|date=4 February 2024}}</ref> == භූවිෂමතාව == [[File:Namib_Desert_Namibia(2).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Namib_Desert_Namibia(2).jpg|thumb|නැමීබියාවේ නැමීබ්හි වැලි කඳු]] වර්ග කිලෝ මීටර 825,615 (වර්ග සැතපුම් 318,772),<ref>{{cite web |title=Rank Order&nbsp;– Area |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2147rank.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140209041128/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2147rank.html |archive-date=9 February 2014 |access-date=12 April 2008 |publisher=CIA World Fact Book}}</ref> නැමීබියාව ලොව තිස් හතරවන විශාලතම රට වේ. (වෙනිසියුලාවට පසුව) එය බොහෝ දුරට පිහිටා ඇත්තේ අක්ෂාංශ 17° සහ 29°S (කුඩා ප්‍රදේශයක් 17°ට උතුරින්) සහ දේශාංශ 11° සහ 26°E අතර ය. [[File:SAC_Namibia-cactus.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:SAC_Namibia-cactus.jpg|thumb|මාළු ගංගා සානුව]] නැමීබ් සහ කලහාරි කාන්තාර අතර පිහිටා ඇති අතර, උප සහරා අප්‍රිකාවේ ඕනෑම රටකට අඩුම වර්ෂාපතනයක් ඇත්තේ නැමීබියාවටය.<ref>{{Cite news|url=http://allafrica.com/stories/201209211357.html|title=Land degradation causes poverty|last=Brandt|first=Edgar|date=21 September 2012|newspaper=[[New Era (Namibia)|New Era]]}}</ref> නැමීබියානු භූ දර්ශනය සාමාන්‍යයෙන් භූගෝලීය ප්‍රදේශ පහකින් සමන්විත වන අතර, ඒ සෑම එකක්ම ලාක්ෂණික අජීවී තත්වයන් සහ වෘක්ෂලතාදිය ඇති අතර ඒවා අතර යම් වෙනසක් ඇති අතර ඒවා අතර අතිච්ඡාදනය වේ: මධ්‍යම සානුව, නැමීබ්, මහා එස්කාප්මන්ට්, බුෂ්වෙල්ඩ් සහ කලහාරි කාන්තාරය. මධ්‍යම සානුව උතුරේ සිට දකුණට දිවෙන අතර, වයඹ දෙසින් ඇටසැකිල්ල වෙරළ, නැමීබ් කාන්තාරය සහ නිරිත දෙසින් එහි වෙරළබඩ තැනිතලා, දකුණින් තැඹිලි ගඟ සහ නැගෙනහිරින් කලහාරි කාන්තාරය මායිම් වේ. මධ්‍යම සානුව නැමීබියාවේ උසම ස්ථානය වන කොනිග්ස්ටයින් උස මීටර් 2,606 (අඩි 8,550) වේ.<ref name="elevation2">{{cite web |title=Landsat.usgs.gov |url=http://landsat.usgs.gov/gallery/detail/367/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080907062948/http://landsat.usgs.gov/gallery/detail/367/ |archive-date=7 September 2008 |access-date=26 June 2010 |publisher=Landsat.usgs.gov}}</ref> නැමීබ් යනු නැමීබියාවේ සම්පූර්ණ වෙරළ තීරය දිගේ පැතිරී ඇති අධි-ශුෂ්ක බොරළු තැනිතලා සහ කඳු වැටිවල පුළුල් වපසරියකි. එය පළලින් කිලෝමීටර 100 සහ 200 (සැතපුම් 60 සහ 120) අතර වෙනස් වේ. නැමීබ් තුළ ඇති ප්‍රදේශ වලට ඇටසැකිලි වෙරළ තීරය සහ උතුරේ කාඕකොවෙල්ඩ් සහ මධ්‍යම වෙරළ දිගේ විස්තීර්ණ නැමීබ් වැලි මුහුද ඇතුළත් වේ.<ref name="at13153">Spriggs, A. (2001) {{WWF ecoregion|name=Africa: Namibia|id=at1315}}</ref> මහා කඳුවැටිය වේගයෙන් මීටර් 2,000 (අඩි 7,000) දක්වා ඉහළ යයි. සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වයන් සහ උෂ්ණත්ව පරාසයන් සීතල අත්ලාන්තික් සාගරයේ සිට රට අභ්‍යන්තරයට තවත් වැඩි වන අතර, පවතින වෙරළබඩ මීදුම සෙමෙන් අඩු වේ. ප්‍රදේශය දුර්වල ලෙස සංවර්ධිත පස් සහිත පාෂාණමය වුවද, එය නැමීබ් කාන්තාරයට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස ඵලදායී වේ. ග්‍රීෂ්ම ඍතුවේ සුළං එස්කාර්ප්මන්ට් හරහා බලහත්කාරයෙන් හමා යන විට, තෙතමනය වර්ෂාපතනයක් ලෙස නිස්සාරණය වේ.<ref>Spriggs, A. (2001) {{WWF ecoregion|name=Africa: Namibia|id=at1316}}</ref> බුෂ්වෙල්ඩ් ඊසානදිග නැමීබියාවේ ඇන්ගෝලියානු දේශසීමාවේ සහ කැප්රිවි තීරයේ දක්නට ලැබේ. ප්‍රදේශයට රටේ සෙසු ප්‍රදේශවලට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි වර්ෂාපතනයක් ලැබේ, සාමාන්‍යයෙන් වසරකට මිලිමීටර් 400 (අඟල් 16) පමණ වේ. ප්‍රදේශය සාමාන්‍යයෙන් සමතලා වන අතර පස වැලි සහිත බැවින් ජලය රඳවා ගැනීමට සහ කෘෂිකර්මාන්තයට සහාය වීමට ඇති හැකියාව සීමා කරයි.<ref name="Cowling, S. 20012">Cowling, S. 2001. {{WWF ecoregion|id=at1322|name=Succulent Karoo}}</ref> දකුණු අප්‍රිකාව සහ බොට්ස්වානා දක්වා විහිදෙන ශුෂ්ක කලාපයක් වන කලහාරි කාන්තාරය නැමීබියාවේ සුප්‍රසිද්ධ භූගෝලීය ලක්ෂණ වලින් එකකි. කලහාරි කාන්තාරයක් ලෙස ප්‍රචලිතව ඇතත්, සමහර සශ්‍රීක සහ තාක්‍ෂණිකව කාන්තාර නොවන ප්‍රදේශ ඇතුළුව විවිධ දේශීය පරිසරයන් ඇත. සකියුලන්ට් කරෝ ශාක විශේෂ 5,000කට අධික ප්‍රමාණයකට නිවහන වන අතර, ඉන් අඩකට ආසන්න ප්‍රමාණයක් ආවේණික වේ. දළ වශයෙන් ලෝකයේ සූකිරි වලින් සියයට 10ක් පමණ කරෝ වල දක්නට ලැබේ.<ref>Van Jaarsveld, E. J. 1987. The succulent riches of South Africa and Namibia. Aloc, 24: 45–92</ref><ref>Smith et al 1993</ref> මෙම ඉහළ ඵලදායිතාවය සහ ආවේණිකත්වය පිටුපස ඇති හේතුව වර්ෂාපතනයේ සාපේක්ෂ ස්ථායී ස්වභාවය විය හැකිය.<ref>Spriggs, A. (2001) {{WWF ecoregion|name=Southern Africa: including parts of Botswana, northeastern Namibia, Zimbabwe, and northern South Africa|id=at0709}}</ref> නැමීබියාවේ වෙරළබඩ කාන්තාරය ලෝකයේ පැරණිතම කාන්තාරවලින් එකකි. මුහුදු වෙරළේ දැඩි සුළං මගින් නිර්මාණය කරන ලද එහි වැලි කඳු ලෝකයේ උසම වේ.<ref>{{cite web |title=NASA&nbsp;– Namibia's Coastal Desert |url=http://www.nasa.gov/multimedia/imagegallery/image_feature_540.html |access-date=9 October 2009 |publisher=nasa.gov}}</ref> වෙරළ තීරයේ පිහිටීම නිසා, අත්ලාන්තික් සාගරයේ සීතල ජලය අප්‍රිකාවේ උණුසුම් දේශගුණයට ළඟා වන ස්ථානයේ, බොහෝ විට වෙරළ දිගේ අතිශය ඝන මීදුම සාදයි.<ref>{{cite web |title=An Introduction to Namibia |url=http://www.geographia.com/namibia/ |access-date=9 October 2009 |publisher=geographia.com}}</ref> වෙරළ ආසන්නයේ කඳු වැටි වෘක්ෂලතා සහිත ප්‍රදේශ ඇත.<ref>{{cite web |title=NACOMA&nbsp;– Namibian Coast Conservation and Management Project |url=http://www.nacoma.org.na/Our_Coast/WalkOnOurCoastline.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090721154939/http://www.nacoma.org.na/Our_Coast/WalkOnOurCoastline.htm |archive-date=21 July 2009 |access-date=9 October 2009 |publisher=nacoma.org.na}}</ref> නැමීබියාවේ පොහොසත් වෙරළබඩ සහ සමුද්‍ර සම්පත් ඇති අතර ඒවා බොහෝ දුරට ගවේෂණය කර නොමැත. කප්රිවි තීරුව රටේ ඊසානදිග කෙළවරේ සිට නැගෙනහිර දෙසට විහිදේ. === නාගරික ජනාවාස === නැමීබියාවේ නගර 13ක් ඇත, නගර සභා මගින් පාලනය වන අතර නගර 26ක් නගර සභා මගින් පාලනය වේ.<ref name="EW15">{{Cite news|title=Know Your Local Authority|newspaper=Election Watch|publisher=Institute for Public Policy Research|year=2015|issue=3|page=4}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.namibian.com.na/index.php?id=69963&page=archive-read|title=Town regrading a 'sad move'|last=Hartman|first=Adam|date=27 Aug 2010|newspaper=[[The Namibian]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20120317023725/http://www.namibian.com.na/news-articles/national/full-story/archive/2010/august/article/town-regrading-a-sad-move/|archive-date=2012-03-17|page=1|url-status=live}}</ref> වින්ඩ්හෝක් අගනුවර නැමීබියාවේ විශාලතම නාගරික ජනාවාස වේ.{{Largest cities|country=නැමීබියාව|stat_ref=2011 සංගණනයට අනුව<ref>{{cite web |url=http://citypopulation.de/Namibia.html |title=Namibia |website=citypopulation.de |access-date=16 February 2022}}</ref>|list_by_pop=|div_name=කලාපය|div_link=|city_1=වින්ඩ්හෝක්|div_1=කොමාස් කලාපය (නැමීබියාව){{!}}කොමාස්|pop_1=325,858|img_1=Klein-Windhoek 01.jpg|city_2=රුන්ඩු|div_2=කාවන්ගෝ නැගෙනහිර කලාපය (නැමීබියාව){{!}}කාවන්ගෝ නැගෙනහිර|pop_2=63,431|img_2=Rundu, Namibia, Okavango-River, Angola (2018).jpg|city_3=වල්විස් බොක්ක|div_3=එරෝන්ගෝ කලාපය (නැමීබියාව){{!}}එරෝන්ගෝ|pop_3=62,096|img_3=Walvis Bay aerial.jpg|city_4=ස්වකොප්මන්ඩ්|div_4=එරෝන්ගෝ කලාපය (නැමීබියාව){{!}}එරෝන්ගෝ|pop_4=44,725|img_4=Mole, Jetty and Lighthouse Swakopmund, Namibia.jpg|city_5=ඕෂකාටි|div_5=ඔෂනා කලාපය (නැමීබියාව){{!}}ඔෂනා|pop_5=36,541|city_6=රෙහොබෝත්|div_6=හාර්ඩප් කලාපය (නැමීබියාව){{!}}හාර්ඩප්|pop_6=28,843|city_7=කටිම මුලිලෝ|div_7=සැම්බෙසි කලාපය (නැමීබියාව){{!}}සැම්බෙසි|pop_7=28,362|city_8=ඔට්ජිවරොන්ගෝ|div_8=ඔට්ජෝසොන්ද්ජුපා කලාපය (නැමීබියාව){{!}}ඔට්ජෝසොන්ද්ජුපා|pop_8=28,249|city_9=ඔන්ඩංවා|div_9=ඔෂනා කලාපය (නැමීබියාව){{!}}ඔෂනා|pop_9=22,822|city_10=ඔකහන්ජා|div_10=ඔට්ජෝසොන්ද්ජුපා කලාපය (නැමීබියාව){{!}}ඔට්ජෝසොන්ද්ජුපා|pop_10=22,639}} === දේශගුණය === [[File:Koppen-Geiger_Map_NAM_present.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Koppen-Geiger_Map_NAM_present.svg|thumb|350x350පික්|නැමීබියාවේ Köppen දේශගුණික වර්ග]] නැමීබියාව 17°S සිට 25°S අක්ෂාංශ දක්වා විහිදේ: දේශගුණික වශයෙන් උප-නිවර්තන අධි පීඩන තීරයේ පරාසය. එහි සමස්ත දේශගුණ විස්තරය ශුෂ්ක වන අතර, උප ආර්ද්‍රතාවයෙන් [මි.මී. 500 (අඟල් 20) ට වැඩි සාමාන්‍ය වර්ෂාපතනයක්] අර්ධ ශුෂ්ක [මි.මී. 300 ත් 500 ත් අතර (අඟල් 12 සහ 20)] (ජල රහිත කලහාරි බොහෝමයක් වැළඳ ගනිමින්) සහ ශුෂ්ක [මි.මී. 150 සිට 300 දක්වා (අඟල් 6 සිට 12 දක්වා)] (මෙම කලාප තුන බටහිර කඳුකරයේ සිට අභ්‍යන්තරය වේ) අධි-ශුෂ්ක වෙරළබඩ තැන්න දක්වා [මි.මී. 100ට අඩු (අඟල් 4)]. උෂ්ණත්වය උපරිමය මුළු කලාපයේම සමස්ත උන්නතාංශයෙන් සීමා වේ: උදාහරණයක් ලෙස වෝම්බඩ් නම් ඈත දකුණු ප්‍රදේශයේ පමණක් උපරිම 40 °C (104 °F) ට වඩා ඉහළ අගයක් වාර්තා වේ.<ref>"Paper and digital Climate Section". Namibia Meteorological Services</ref> [[File:Namibia-1113.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Namibia-1113.jpg|thumb|නැමීබියාව මූලික වශයෙන් විශාල කාන්තාර සහ අර්ධ කාන්තාර සානුවකි.]] සාමාන්‍යයෙන් උපනිවර්තන අධි පීඩන තීරය, නිතර පැහැදිලි අහසක් සහිත, වසරකට දින 300කට වඩා වැඩි හිරු එළියක් සපයයි. එය නිවර්තන කලාපයේ දකුණු කෙළවරේ පිහිටා ඇත; මකර නිවර්තන රට අඩකින් පමණ කපා දමයි. ශීත ඍතුව (ජූනි - අගෝස්තු) සාමාන්යයෙන් වියළි වේ. වර්ෂා කාල දෙකම ගිම්හානයේදී සිදු වේ: සැප්තැම්බර් සහ නොවැම්බර් අතර කුඩා වැසි සමය සහ පෙබරවාරි සහ අප්‍රේල් අතර විශාල වර්ෂා සමය වේ.<ref>{{cite web |title=The Rainy Season |url=http://www.realnamibia.com/rn_028rainyseason.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100906094745/http://www.realnamibia.com/rn_028rainyseason.htm |archive-date=6 September 2010 |access-date=28 July 2010 |publisher=Real Namibia}}</ref> ආර්ද්‍රතාවය අඩු වන අතර සාමාන්‍ය වර්ෂාපතනය වෙරළබඩ කාන්තාරයේ පාහේ ශුන්‍යයේ සිට කැප්රිවි තීරයේ 600 mm (අඟල් 24) දක්වා වෙනස් වේ. වර්ෂාපතනය බෙහෙවින් විචල්‍ය වන අතර නියඟය බහුලව දක්නට ලැබේ.<ref name="Olszewski1">{{Cite news|url=http://www.economist.com.na/index.php?option=com_content&view=article&catid=531:weather&id=14308:climate-change-forces-us-to-recognise-new-normals&Itemid=54|title=Climate change forces us to recognise new normals|last=Olszewski|first=John|date=13 May 2009|newspaper=[[Namibia Economist]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110513062850/http://www.economist.com.na/index.php?option=com_content&view=article&catid=531:weather&id=14308:climate-change-forces-us-to-recognise-new-normals&Itemid=54|archive-date=13 May 2011}}</ref> 2006/07 ගිම්හානයේදී වර්ෂාපතනය වාර්ෂික සාමාන්‍යයට වඩා බෙහෙවින් අඩුවෙන් වාර්තා විය. නියඟයට ප්‍රතිචාර වශයෙන් 2019 මැයි මාසයේදී නැමීබියාව හදිසි තත්වයක් ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර,<ref>{{Cite web |last=AfricaNews |date=2019-05-06 |title=Namibia declares national state of emergency over drought |url=https://www.africanews.com/2019/05/06/namibia-declares-national-state-of-emergency-over-drought/ |access-date=2019-05-20 |website=Africanews |language=en}}</ref> එය 2019 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී අමතර මාස 6කින් දීර්ඝ කරන ලදී.<ref>{{Cite web |last=Namibian |first=The |title=State of drought emergency extended |url=https://www.namibian.com.na/index.php?page=archive-read&id=193796 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210310104544/https://www.namibian.com.na/index.php?page=archive-read&id=193796 |archive-date=10 March 2021 |access-date=2020-11-24 |website=The Namibian |language=en}}</ref> වෙරළබඩ ප්‍රදේශයේ කාලගුණය සහ දේශගුණය ආධිපත්‍යය දරන්නේ අත්ලාන්තික් සාගරයේ සීතල, උතුරු දෙසට ගලා යන බෙන්ගුලා ධාරාව වන අතර එය ඉතා අඩු වර්ෂාපතනයක් (වසරකට මිලිමීටර් 50 (අඟල් 2) හෝ ඊට අඩු), නිරන්තර ඝන මීදුම සහ සමස්ත අඩු උෂ්ණත්වයන් සඳහා හේතු වේ. රටේ සෙසු ප්‍රදේශවලට වඩා.<ref name="EBClimate">{{cite encyclopedia |title=Namibia |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/402283/Namibia/43996 |access-date=28 July 2010}}</ref> ශීත ඍතුවේ දී, ඉඳහිට බර්ග්වින්ඩ් (ජර්මානු "කඳුකර සුළඟ") හෝ ඔස්වීර් ("නැගෙනහිර කාලගුණය" සඳහා අප්‍රිකානු) ලෙස හඳුන්වන තත්වයක් ඇතිවේ, රට අභ්‍යන්තරයේ සිට වෙරළට උණුසුම් වියළි සුළඟක් හමයි. වෙරළට පිටුපසින් ඇති ප්‍රදේශය කාන්තාරයක් වන බැවින් මෙම සුළං වැලි කුණාටු දක්වා වර්ධනය විය හැකි අතර අත්ලාන්තික් සාගරයේ වැලි තැන්පතු චන්ද්‍රිකා ඡායාරූපවල දක්නට ලැබේ.<ref name="Olszewski2">{{Cite news|url=http://www.economist.com.na/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=575&Itemid=54&limitstart=5|title=Understanding Weather&nbsp;– not predicting it|last=Olszewski|first=John|date=25 June 2010|newspaper=Namibia Economist|archive-url=https://web.archive.org/web/20101207061033/http://www.economist.com.na/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=575&Itemid=54&limitstart=5|archive-date=7 December 2010}}</ref> මධ්‍යම සානුව සහ කලහාරි ප්‍රදේශ 30C (54F) දක්වා පුළුල් දෛනික උෂ්ණත්ව පරාසයන් ඇත.<ref name="EBClimate2">{{cite encyclopedia |title=Namibia |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/402283/Namibia/43996 |access-date=28 July 2010}}</ref> එෆන්ඩ්ජා, රටේ උතුරු ප්‍රදේශ වල වාර්ෂික සෘතුමය ගංවතුර බොහෝ විට යටිතල පහසුකම් වලට පමණක් නොව ජීවිත හානිද ඇති කරයි.<ref>{{cite news|url=http://www.unmultimedia.org/radio/english/2011/04/debilitating-floods-hit-northern-and-central-namibia/|title=Debilitating floods hit northern and central Namibia|last=Adams|first=Gerry|date=15 April 2011|access-date=19 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220185613/http://www.unmultimedia.org/radio/english/2011/04/debilitating-floods-hit-northern-and-central-namibia/|archive-date=20 December 2016|publisher=United Nations Radio|url-status=dead}}</ref> මෙම ගංවතුර ඇති කරන වර්ෂාව ඇන්ගෝලාවේ ආරම්භ වී, නැමීබියාවේ කුවේලායි-එටෝෂා ද්‍රෝණියට ගලා ගොස් එහි ඇති ඕෂන (ඔෂිවම්බෝ: ගංවතුර තැනිතලා) පුරවයි. මෙතෙක් ඇති වූ දරුණුතම ගංවතුර 2011 මාර්තු මාසයේදී ඇති වූ අතර පුද්ගලයන් 21,000ක් අවතැන් විය.<ref>{{cite news|url=http://www.namibian.com.na/index.php?id=28&tx_ttnews%5Btt_news%5D=79689&no_cache=1|title=Heaviest floods ever in Namibia|last=van den Bosch|first=Servaas|date=29 March 2011|work=[[The Namibian]]}}</ref> === ජල මූලාශ්‍ර === නැමීබියාව උප සහරා අප්‍රිකාවේ වියළිම රට වන අතර බොහෝ දුරට භූගත ජලය මත රඳා පවතී. වසරකට මිලිමීටර් 350 (අඟල් 14) ක සාමාන්‍ය වර්ෂාපතනයක් සහිතව, ඉහළම වර්ෂාපතනය ඊසාන දෙසින් කප්‍රිවි තීරයේ (වසරකට මිලිමීටර් 600 (අඟල් 24) පමණ) සිදු වන අතර බටහිර හා නිරිතදිග දිශාවට 50 දක්වා අඩු වේ. මි.මී. (අඟල් 2) සහ වෙරළ තීරයේ වසරකට අඩුය. දකුණු අප්‍රිකාව, ඇන්ගෝලාව, සැම්බියාව සහ කැප්‍රිවි තීරයේ බොට්ස්වානා සමඟ කෙටි මායිමේ ජාතික මායිම්වල එකම බහු වාර්ෂික ගංගා දක්නට ලැබේ. රට අභ්‍යන්තරයේ, මතුපිට ජලය ලබා ගත හැක්කේ සුවිශේෂී වර්ෂාපතනයෙන් පසු ගංගා ගංවතුර ඇති ගිම්හාන මාසවලදී පමණි. නොඑසේ නම්, මෙම සෘතුමය ගංවතුර සහ ඒවායේ ගලායාම රඳවා තබා ගැනීම සහ වේලි දැමීම සඳහා මතුපිට ජලය විශාල ගබඩා වේලි කිහිපයකට සීමා වේ. බහු වාර්ෂික ගංගා අසල ජීවත් නොවන හෝ ගබඩා වේලි භාවිතා නොකරන මිනිසුන් භූගත ජලය මත රඳා පවතී. හුදකලා ප්‍රජාවන් සහ පතල් කැණීම, කෘෂිකර්මාන්තය සහ සංචාරක ව්‍යාපාරය වැනි හොඳ මතුපිට ජල මූලාශ්‍රවලින් ඈත්ව පිහිටි ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් පවා රටේ 80%කට ආසන්න භූගත ජලයෙන් සැපයිය හැකිය.<ref>{{cite web |title=Groundwater in Namibia |url=http://www.iwrm-namibia.info.na/iwrm/fundaments-in-iwrm/groundwater-in-namibia/index.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160729155617/http://www.iwrm-namibia.info.na/iwrm/fundaments-in-iwrm/groundwater-in-namibia/index.php |archive-date=29 July 2016 |website=Integrated Water Resource Management}}</ref> පසුගිය ශතවර්ෂය තුළ නැමීබියාවේ ළිං 100,000 කට වඩා කැණීම් කර ඇත. මෙම ළිංවලින් තුනෙන් එකක් වියලී ඇත.<ref>{{cite book|title=Groundwater in Namibia|url=http://www.namhydro.com/downloads.html|editor1=Greg Christelis|name-list-style=amp|editor2=Wilhelm Struckmeier|via=Namibian Hydrogeological Association|year=2001|isbn=978-0-86976-571-5|access-date=10 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20150404091336/http://namhydro.com/downloads.html|archive-date=4 April 2015|url-status=dead}}</ref> ඇන්ගෝලා-නැමීබියා දේශසීමාවේ දෙපස ඔහන්ග්වේනා II නම් ජලධරය 2012 දී සොයා ගන්නා ලදී. එය වර්තමාන (2018) අනුපාතයට අනුව වසර 400 ක් පුරා උතුරේ මිනිසුන් 800,000 ක ජනගහනයකට පරිභෝජනය සදහා සැපයිය හැකි බවට ඇස්තමේන්තු කර ඇත.<ref name="aqui2">{{cite web |last=McGrath |first=Matt |date=20 July 2012 |title=Vast aquifer found in Namibia could last for centuries |url=https://www.bbc.co.uk/news/science-environment-18875385 |access-date=10 September 2013 |publisher=BBC World}}</ref> විශේෂඥයන් ඇස්තමේන්තු කරන්නේ නැමීබියාවේ ඝන කිලෝමීටර 7,720 (ඝන සැතපුම් 1,850) භූගත ජලය ඇති බවයි.<ref name="afr2">{{cite web |last=McGrath |first=Matt |date=20 April 2012 |title='Huge' water resource exists under Africa |url=https://www.bbc.co.uk/news/science-environment-17775211 |access-date=10 September 2013 |publisher=BBC World Service}}</ref> අප්‍රිකානු ෆෝල්ඩරයට අනුව, නැමීබියාවේ අපද්‍රව්‍ය-ජල පිරිපහදු ව්‍යාපෘතියක් පුරවැසියන්ට ආරක්ෂිත පානීය ජලය ලබා දෙනවා පමණක් නොව, වසරකට 6% කින් ඵලදායිතාව ඉහළ නංවයි. සියලුම දූෂක සහ අපද්‍රව්‍ය ඉවත් කරනු ලබන්නේ අති නවීන "බහු-බාධක" තාක්‍ෂණය භාවිතයෙන් වන අතර එයට අවශේෂ ක්ලෝරීනකරණය, ඕසෝන් ප්‍රතිකාරය සහ අල්ට්‍රා පටල පෙරීම ඇතුළත් වේ. උසස් තත්ත්වයේ, ආරක්ෂිත පානීය ජලය සහතික කිරීම සඳහා දැඩි ජෛව නිරීක්ෂණ ක්‍රමවේද ක්‍රියාවලිය පුරාම භාවිතා වේ.<ref>{{cite web |last=Jayeoba |first=Deborah |date=16 January 2023 |title=How Namibia Is Recycling Drinking Water From Toilet To Tap |url=https://africanfolder.com/how-namibia-is-recycling-drinking-water-from-toilet-to-tap/ |access-date=12 March 2023 |website=African Folder}}</ref> 2023 ජුනි 8 වෙනිදා, දේශසීමා ජල මාර්ග සහ ජාත්‍යන්තර විල් (එක්සත් ජාතීන්ගේ ජල සම්මුතිය) ආරක්ෂා කිරීම සහ භාවිතය පිළිබඳ සම්මුතියට ඇතුළත් වූ පළමු දකුණු අප්‍රිකානු රට සහ අප්‍රිකාවේ අටවැනි රට බවට නැමීබියාව පත්විය.<ref>{{Cite web |title=Namibia becomes first Southern African country to join UN Water Convention {{!}} UNECE |url=https://unece.org/media/Sustainable%20Development/news/379643 |access-date=2023-10-06 |website=unece.org}}</ref> === වාර්ගික වනජීවී සංරක්ෂණ === [[File:SAC_Namibia-bushveld.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:SAC_Namibia-bushveld.jpg|thumb|ක්විවර්ට්‍රී වනාන්තරය, බුෂ්වෙල්ඩ්]] නැමීබියාව යනු ස්වකීය ව්‍යවස්ථාවේ ස්වභාවික සම්පත් සංරක්ෂණය සහ ආරක්ෂා කිරීම පිළිබඳව විශේෂයෙන් සඳහන් කර ඇති ලෝකයේ රටවල් කිහිපයෙන් එකකි. 95 වැනි වගන්තියේ සඳහන් වන්නේ, "පහත සඳහන් කරුණු ඉලක්ක කරගත් ජාත්‍යන්තර ප්‍රතිපත්ති අනුගමනය කිරීමෙන් රාජ්‍යය සක්‍රීයව ජනතාවගේ සුබසාධනය ප්‍රවර්ධනය කිරීම සහ පවත්වාගෙන යාම: පරිසර පද්ධති නඩත්තු කිරීම, අත්‍යවශ්‍ය පාරිසරික ක්‍රියාවලීන් සහ නැමීබියාවේ ජෛව විවිධත්වය සහ ජීවමාන ස්වභාවික සම්පත් තිරසාර පදනමක් මත භාවිතා කිරීම. වර්තමාන සහ අනාගතය යන සියලුම නැමීබියානුවන්ගේ ප්‍රයෝජනය සඳහා." 1993 දී, නැමීබියාවේ අලුතින් පිහිටුවන ලද රජයට ජාත්‍යන්තර සංවර්ධනය සඳහා වූ එක්සත් ජනපද නියෝජිතායතනයෙන් (USAID) එහි Living in a Finite Environment (LIFE) ව්‍යාපෘතිය හරහා අරමුදල් ලබා ගන්නා ලදී.<ref>Community Based Natural Resource Management (CBNRM) Programme Details (n.d.).</ref> පරිසර හා සංචාරක අමාත්‍යාංශය, USAID, වඳවී යාමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති වනජීවී භාරය, WWF සහ කැනේඩියානු තානාපති අරමුදල වැනි සංවිධානවල මූල්‍ය ආධාර ඇතිව ප්‍රජා පාදක ස්වභාවික සම්පත් කළමනාකරණ (CBNRM) ආධාරක ව්‍යුහයක් සාදයි. ව්‍යාපෘතියේ ප්‍රධාන ඉලක්කය වන්නේ වනජීවී කළමනාකරණය සහ සංචාරක ව්‍යාපාරය සඳහා දේශීය ප්‍රජාවන්ට අයිතිවාසිකම් ලබා දීම මගින් තිරසාර ස්වභාවික සම්පත් කළමනාකරණය ප්‍රවර්ධනය කිරීමයි. === වනජීවී === නැමීබියාවේ වල් බල්ලා, ඩික් ඩික් සහ දරුණු වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති කළු රයිනෝ ඇතුළු විවිධ වනජීවී විශේෂ ඇත. භෞමික ක්ෂීරපායී විශේෂ 200ක්, පක්ෂි විශේෂ 645ක් සහ මත්ස්‍ය විශේෂ 115ක් ඇත.<ref>{{Cite journal|last1=Simmons|first1=R. E.|last2=Griffin|first2=M.|last3=Griffin|first3=R. E.|last4=Marais|first4=E.|last5=Kolberg|first5=H.|date=1998-04-01|title=Endemism in Namibia: patterns, processes and predictions|url=https://doi.org/10.1023/A:1008879712736|journal=Biodiversity & Conservation|language=en|volume=7|issue=4|pages=513–530|doi=10.1023/A:1008879712736|issn=1572-9710|s2cid=22160591}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Curtis|first1=Barbara|last2=Roberts|first2=Kevin S.|last3=Griffin|first3=Michael|last4=Bethune|first4=Shirley|last5=Hay|first5=Clinton J.|last6=Kolberg|first6=Holger|date=1998-04-01|title=Species richness and conservationof Namibian freshwater macro-invertebrates,fish and amphibians|journal=Biodiversity & Conservation|language=en|volume=7|issue=4|pages=447–466|doi=10.1023/A:1008871410919|issn=1572-9710|doi-access=free}}</ref> == රජය සහ දේශපාලනය == [[File:Tintenpalast-Windhoek.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tintenpalast-Windhoek.jpg|thumb|නැමීබියාවේ රජයේ මධ්‍යස්ථානය වන ටින්ටන්පලස්ට්]] නැමීබියාව ඒකීය අර්ධ-ජනාධිපති නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජයකි.<ref name="Dual2">{{cite journal|last=Shugart|first=Matthew Søberg|date=December 2005|title=Semi-Presidential Systems: Dual Executive And Mixed Authority Patterns|url=https://link.springer.com/content/pdf/10.1057%2Fpalgrave.fp.8200087.pdf|journal=French Politics|volume=3|issue=3|pages=323–351|doi=10.1057/palgrave.fp.8200087|access-date=4 September 2016|quote=Of the contemporary cases, only four provide the assembly majority an unrestricted right to vote no confidence, and of these, only two allow the president unrestricted authority to appoint the prime minister. These two, Mozambique and Namibia, as well as the Weimar Republic, thus resemble most closely the structure of authority depicted in the right panel of Figure 3, whereby the dual accountability of the cabinet to both the president and the assembly is maximized. (...) Namibia allows the president to dissolve ''[the assembly]'' at any time but places a novel negative incentive on his exercise of the right: He must stand for a new election at the same time as the new assembly elections.|doi-access=free|s2cid=73642272}}</ref> නැමීබියාවේ ජනාධිපතිවරයා වසර පහක ධුර කාලයක් සඳහා තේරී පත් වන අතර රාජ්‍ය නායකයා සහ රජයේ ප්‍රධානියා වේ.<ref name="CN2">{{cite web |date=1992 |title=Constitution of the Republic of Namibia |url=http://209.88.21.55/opencms/export/sites/default/grnnet/AboutNamibia/constitution/constitution1.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100119205953/http://209.88.21.55/opencms/export/sites/default/grnnet/AboutNamibia/constitution/constitution1.pdf |archive-date=19 January 2010 |access-date=10 July 2018}} {{cite web |title=Namibia: Constitution |url=http://www.eisa.org.za/WEP/nam5.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120604121733/http://www.eisa.org.za/WEP/nam5.htm |archive-date=4 June 2012 |website=EISA}}</ref> රජයේ සියලුම සාමාජිකයින් තනි තනිව සහ සාමූහිකව ව්‍යවස්ථාදායකයට වගකිව යුතුය.{{refn|Article 41 of the Constitution of the Republic of Namibia.<ref name=CN/>}}<ref name="ECN">{{cite web |title=How to Register as a Voter |url=http://www.ecn.na/web/ecn/elections |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180721014311/http://www.ecn.na/web/ecn/elections |archive-date=21 July 2018 |access-date=22 March 2019 |publisher=Electoral Commission of Namibia}}</ref> නැමීබියාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව රටේ රජයේ ආයතන ලෙස පහත සඳහන් දේ දක්වයි:<ref name="Bösl2">{{Cite book|last1=Shivute|first1=Peter|author-link1=Peter Shivute|editor1-last=Bösl|editor1-first=Anton|editor2-last=Horn|editor2-first=Nico|chapter-url=http://www.kas.de/wf/doc/kas_15058-544-2-30.pdf|chapter=Foreword|page=10|title=The Independence of the Judiciary in Namibia|publisher=[[Macmillan Publishers|Macmillan Education Namibia]]|series=Publications sponsored by [[Konrad Adenauer Stiftung]]|isbn=978-99916-0-807-5|year=2008}}</ref> * විධායකය: විධායක බලය ක්‍රියාත්මක වන්නේ ජනාධිපතිවරයා සහ රජය විසිනි. * ව්‍යවස්ථාදායකය: නැමීබියාවේ ද්වි-මණ්ඩල පාර්ලිමේන්තුවක් ඇති අතර ජාතික සභාව පහළ මන්ත්‍රණ සභාව ලෙසද ජාතික සභාව ඉහළ මන්ත්‍රී මණ්ඩලය ලෙසද ඇත.<ref name="parliament153">{{cite web |title=National Council |url=http://www.parliament.gov.na/index.php?option=com_content&view=article&id=153&Itemid=1264 |access-date=21 August 2020 |website=Parliament.gov.na |language=en}}</ref> * අධිකරණය: නැමීබියාවේ රාජ්‍ය නාමයෙන් නීතිය අර්ථකථනය කර ක්‍රියාත්මක කරන අධිකරණ පද්ධතියක් ඇත. ව්‍යවස්ථාවෙන් නැමීබියාවේ රජය සඳහා බහු-පක්ෂ ක්‍රමයක් අපේක්ෂා කරන අතර, 1990 නිදහසේ සිට SWAPO පක්ෂය ප්‍රමුඛ වේ.<ref>{{cite web |title=SWAPO:Dominant party? |url=http://www.swapoparty.org/throw_out_nyamu_motion.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303222946/http://www.swapoparty.org/throw_out_nyamu_motion.html |archive-date=3 March 2016 |access-date=26 August 2017 |publisher=Swapoparty.org}}</ref> 2023 V-Dem ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී දර්ශකවලට අනුව නැමීබියාව ලොව පුරා 66 වන මැතිවරණ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සහ අප්‍රිකාවේ 8 වන මැතිවරණ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ශ්‍රේණිගත කර ඇත.<ref name="vdem_dataset">{{cite web |last=V-Dem Institute |date=2023 |title=The V-Dem Dataset |url=https://www.v-dem.net/data/the-v-dem-dataset/ |access-date=14 October 2023}}</ref> === විදේශ සබඳතා === [[File:Russia-Africa_Summit_in_Sochi_(2019-10-24).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Russia-Africa_Summit_in_Sochi_(2019-10-24).jpg|thumb|හිටපු නැමීබියානු ජනාධිපති හගේ ගින්ගොබ් (ලා අළු පැහැති ජැකට්ටුවකින්) අප්‍රිකානු නායකයින් සහ රුසියානු ජනාධිපති ව්ලැඩිමීර් පුටින් සමඟ 2019 ඔක්තෝබර් 24 වන දින සෝචි හි පැවති රුසියානු-අප්‍රිකා සමුළුවේදී]] නැමීබියාවට බොහෝ දුරට ස්වාධීන විදේශ ප්‍රතිපත්තියක් ඇත, කියුබාව ඇතුළු නිදහස් අරගලයට ආධාර කළ රාජ්‍යයන් සමඟ අඛණ්ඩ සම්බන්ධතා ඇත. කුඩා හමුදාවක් සහ බිඳෙනසුලු ආර්ථිකයක් සහිත නැමීබියානු රජයේ ප්‍රධාන විදේශ ප්‍රතිපත්ති උත්සුකය දකුණු අප්‍රිකානු කලාපය තුළ ශක්තිමත් සබඳතා වර්ධනය කර ගැනීමයි. දකුණු අප්‍රිකානු සංවර්ධන ප්‍රජාවේ සාමාජිකයෙකු වන නැමීබියාව වැඩි කලාපීය ඒකාබද්ධතාවයක් සඳහා හඬ නඟන අයෙකි. එය 1990 අප්‍රේල් 23 දින එක්සත් ජාතීන්ගේ 160 වැනි සාමාජිකයා බවට පත් විය. නිදහස ලැබීමෙන් පසු එය පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ජාතීන්ගේ 50 වැනි සාමාජිකයා බවට පත් විය. === ආරක්ෂක අංශ === 2023 දී Global Firepower Index (GFP) වාර්තා කළේ නැමීබියාවේ හමුදාව රටවල් 145ක් අතරින් 123 වැනි ස්ථානයේ සිටින ලෝකයේ දුර්වලම හමුදාවන්ගෙන් එකක් ලෙස ශ්‍රේණිගත කර ඇති බවයි. අප්‍රිකානු රටවල් 34ක් අතර, නැමීබියාව ද 28 වැනි ස්ථානයේ දුර්වල ලෙස ශ්‍රේණිගත කර ඇත.<ref>{{Cite web |last=Marketing |first=Intouch Interactive |date=14 January 2020 |title=Namibia ranked weak in military strength - Government - Namibian Sun |url=https://www.namibiansun.com/news/namibia-ranked-weak-in-military-strength2020-01-14 |access-date=2020-05-06 |website=www.namibiansun.com |language=en}}</ref> එසේ වුවද, ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය සඳහා රජයේ වියදම් N$5,885 (පෙර මූල්‍ය වර්ෂයට වඩා 1.2% ක අඩුවීමකි) විය.<ref>{{Cite web |date=6 May 2020 |title=Namibia Budget on a Plate |url=https://www.pwc.com/na/en/assets/pdf/2019-budget-tabloid.pdf |website=PWC Namibia}}</ref> නැමීබියානු ඩොලර් බිලියන 6 කට ආසන්න (2021 දී ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 411) ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයට එක් අමාත්‍යාංශයකට රජයෙන් ලැබෙන සිව්වන ඉහළම මුදල් ප්‍රමාණය වේ. නැමීබියාවට දේශසීමා සහ ඉදිකිරීම් සැලසුම් සම්බන්ධයෙන් විවිධ ආරවුල් ඇති වුවද කලාපය තුළ සතුරන් නැත.<ref>{{Cite journal|last=Moser|first=Jana|title=Border Contracts – Border Conflicts: Examples from Northern Namibia|url=https://history.icaci.org/wp-content/uploads/2016/09/Moser.pdf|journal=Symposium on "Shifting Boundaries": Cartography of the 19th and 20th Centuries. ICA Commission on the History of Cartography}}</ref> නැමීබියානු ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මිලිටරියේ කාර්යභාරය "භූමිය සහ ජාතික අවශ්‍යතා ආරක්ෂා කිරීම" ලෙස නිර්වචනය කරයි. නැමීබියාව, නැමීබියාවේ 23 වසරක බුෂ් යුද්ධයේ හිටපු සතුරන්ගෙන් සමන්විත නැමීබියානු ආරක්ෂක බලකාය (NDF) පිහිටුවා ගත්හ: නැමීබියාවේ මහජන විමුක්ති හමුදාව (PLAN) සහ නිරිතදිග අප්‍රිකානු භෞමික බලකාය (SWATF). බ්‍රිතාන්‍යයන් මෙම බලවේග ඒකාබද්ධ කිරීම සඳහා සැලැස්ම සකස් කළ අතර කුඩා මූලස්ථානයකින් සහ බලඇණි පහකින් සමන්විත NDF පුහුණු කිරීමට පටන් ගත්හ. එක්සත් ජාතීන්ගේ සංක්‍රාන්ති සහායක කණ්ඩායමේ (UNTAG) කෙන්යානු පාබල බලඇණිය නිදහසින් පසු මාස තුනක් නැමීබියාවේ රැඳී සිටියේ NDF පුහුණු කිරීමට සහ උතුර ස්ථාවර කිරීමට උපකාර කිරීම සඳහා ය. නැමීබියානු ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයට අනුව, පිරිමි සහ ගැහැණු යන දෙඅංශයේම බඳවා ගැනීම් 7,500 නොඉක්මවනු ඇත. නැමීබියානු ආරක්ෂක බලකායේ ප්‍රධානියා එයාර් වයිස් මාර්ෂල් මාර්ටින් කම්බුලු පිනෙහාස් ය (2020 අප්‍රේල් 1 සිට ක්‍රියාත්මක වන පරිදි). 2017 දී නැමීබියාව න්‍යෂ්ටික අවි තහනම් කිරීම පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ ගිවිසුමට අත්සන් තැබීය.<ref>{{Cite web |date=7 July 2017 |title=Chapter XXVI: Disarmament&nbsp;– No. 9 Treaty on the Prohibition of Nuclear Weapons |url=https://treaties.un.org/Pages/ViewDetails.aspx?src=TREATY&mtdsg_no=XXVI-9&chapter=26&clang=_en |publisher=United Nations Treaty Collection}}</ref> === පරිපාලන අංශ === [[File:Namibia_Population_Density_(2011).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Namibia_Population_Density_(2011).jpg|thumb|කලාප අනුව නැමීබියාවේ ජන ඝනත්වය (2011 සංගණනය)]] නැමීබියාව ප්‍රදේශ 14 කට බෙදා ඇති අතර ඒවා මැතිවරණ කොට්ඨාශ 121 කට බෙදා ඇත. නැමීබියාවේ පරිපාලන අංශය සීමා නිර්ණය කොමිෂන් සභා විසින් සභාගත කර ඇති අතර ජාතික සභාව විසින් පිළිගනු ලැබේ හෝ ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබේ. රාජ්‍ය පදනමේ සිට සීමා නිර්ණය කොමිෂන් සභා හතරක් සිය කටයුතු ලබා දී ඇති අතර, අවසන් වරට 2013 දී විනිසුරු ඇල්ෆ්‍රඩ් සිබෝලෙකාගේ සභාපතිත්වය යටතේ ක්‍රියාත්මක විය.<ref>{{cite news|url=http://www.newera.com.na/articles/53580/President-divides-Kavango-into-two|title=President divides Kavango into two|last=Nakale|first=Albertina Haindongo|date=9 August 2013|newspaper=[[New Era (Namibia)|New Era]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20141022020857/http://www.newera.com.na/articles/53580/President-divides-Kavango-into-two|archive-date=22 October 2014|publisher=via allafrica.com}} [http://allafrica.com/stories/201308090372.html?viewall=1 Alt URL]</ref> වඩාත්ම නාගරීකරණය වූ සහ ආර්ථික වශයෙන් ක්‍රියාකාරී කලාප වන්නේ කොමාස් සහ එරොන්ගෝ කලාපය වන අතර කොමාස් හි අගනුවර වන වින්ඩ්හෝක් සහ එරොන්ගෝ නිවහන වල්විස් බොක්ක සහ ස්වකොප්මන්ඩ් වේ. පහත වගුවේ දැක්වෙන්නේ 2016 නැමීබියා අන්තර් ජනගහන සමීක්ෂණයේ සංඛ්‍යාලේඛන: {| class="wikitable" |'''කලාපය''' |'''ජනගහනය''' '''(2016)''' !'''වර්ග''' '''කි.මී.''' '''පුද්ගලයින්''' !'''සාක්ෂරතා''' '''අනුපාතය''' |- |[[කොමාස් කලාපය (නැමීබියාව)|කොමාස්]] |415,780 |11.3 |96.7% |- |[[ඔහන්ග්වෙනා කලාපය (නැමීබියාව)|ඔහන්ග්වෙනා]] |255,510 |23.9 |85.6% |- |[[ඔමුසටි කලාපය (නැමීබියාව)|ඔමුසටි]] |249,885 |9.4 |87.6% |- |[[ඔස්හිකොටෝ කලාපය (නැමීබියාව)|ඔස්හිකොටෝ]] |195,165 |5.0 |88.0% |- |[[ඔෂනා කලාපය (නැමීබියාව)|ඔෂනා]] |189,237 |21.9 |94.0% |- |[[එරෝන්ගෝ කලාපය (නැමීබියාව)|එරෝන්ගෝ]] |182,402 |2.9 |95.9% |- |[[ඔට්ජෝසොන්ද්ජුපා කලාපය (නැමීබියාව)|ඔට්ජෝසොන්ද්ජුපා]] |154,342 |1.5 |83.0% |- |[[කාවන්ගෝ නැගෙනහිර කලාපය (නැමීබියාව)|කාවන්ගෝ නැගෙනහිර]] |148,466 |6.2 |84.7% |- |[[සැම්බෙසි කලාපය (නැමීබියාව)|සැම්බෙසි]] |98,849 |6.7 |85.5% |- |[[කුයිනි පළාත (නැමීබියාව)|කුයිනි]] |97,865 |0.8 |66.5% |- |[[කාවන්ගෝ බටහිර පළාත (නැමීබියාව)|කාවන්ගෝ බටහිර]] |89,313 |3.5 |75.6% |- |[[හාර්ඩප් කලාපය (නැමීබියාව)|හාර්ඩප්]] |87,186 |0.8 |84.7% |- |[[කරස් කලාපය (නැමීබියාව)|කරස්]] |85,759 |0.5 |96.1% |- |[[ඔමාහේකේ කලාපය (නැමීබියාව)|ඔමාහේකේ]] |74,629 |0.9 |75.3% |} ප්‍රාදේශීය සභා මන්ත්‍රීවරුන් සෘජුවම තෝරා පත් කර ගනු ලබන්නේ ඔවුන්ගේ මැතිවරණ කොට්ඨාශවල වැසියන් විසින් රහස් ඡන්ද (ප්‍රාදේශීය මැතිවරණ) මගිනි.<ref>{{cite web |title=Namibia National Council |url=http://www.ipu.org/parline/reports/2226.htm |access-date=14 July 2010 |publisher=[[Inter-Parliamentary Union]]}}</ref> නැමීබියාවේ පළාත් පාලන ආයතන මහ නගර සභා (1 කොටස හෝ 2 කොටස මහ නගර සභා), නගර සභා හෝ ගම් ආකාරයෙන් විය හැක.<ref name="alan2">{{cite web |title=Local Authorities |url=http://www.alan.org.na/?q=localauthorities/list |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130610203011/http://www.alan.org.na/?q=localauthorities%2Flist |archive-date=10 June 2013 |access-date=10 September 2013 |publisher=Association of Local Authorities in Namibia}}</ref> === මානව හිමිකම් === නැමීබියාව යනු මානව හිමිකම් සහ නිදහස පවත්වාගෙන යන සහ ආරක්ෂා කරන රජයක් සහිත අප්‍රිකාවේ<ref>{{Cite web |title=Namibia &#124; Freedom House |url=https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2019/namibia |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200103140009/https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2019/namibia |archive-date=3 January 2020 |access-date=3 January 2020}}</ref> වඩාත්ම නිදහස් හා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රටවලින් එකකි. කෙසේ වෙතත්, සැලකිය යුතු කරුණු අතර රජයේ දූෂණ, ප්‍රතිපත්ති අවස්ථිතිභාවය සහ බන්ධනාගාර තදබදය ඇතුළත් වේ. එසේම, සරණාගතයින්ට නිදහසේ ගමන් කිරීමට අවසර නැත.<ref name="USDOS2">Human Rights In Namibia (November 2021). [https://www.state.gov/reports/2021-country-reports-on-human-rights-practices/namibia/#:~:text=Significant%20human%20rights%20issues%20included,or%20elsewhere%20in%20the%20government. 2021 Country Report on Human Rights: Namibia]. state.gov</ref> නීතිය ක්‍රියාත්මක නොවේ,<ref name=":42">{{Cite web |date=2021-03-30 |title=2020 Country Reports on Human Rights Practices: Namibia |url=https://www.state.gov/reports/2020-country-reports-on-human-rights-practices/namibia/ |access-date=2021-05-24 |website=United States Department of State |language=en-US}}</ref> නමුත් සමලිංගික ක්‍රියා නැමීබියාවේ නීති විරෝධී ය.<ref>{{cite news|url=https://www.newsweek.com/73-countries-where-its-illegal-be-gay-1385974|title=71 Countries Where Homosexuality is Illegal|last=Avery|first=Daniel|date=4 April 2019|work=Newsweek}}</ref> නාගරික ප්‍රදේශ සාමාන්‍යයෙන් මධ්‍යස්ථ හෝ LGBT සඳහා කැප වූ සමාජ ශාලා සහ සිදුවීම් කිහිපයක් සමඟ සහයෝගය දක්වන නමුත්, LGBT පුද්ගලයන්ට එරෙහිව වෙනස් කොට සැලකීම මෙන්ම නොඉවසීම ද, විශේෂයෙන් ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල බහුලව දක්නට ලැබේ.<ref>{{cite news|url=https://www.news24.com/Africa/News/namibias-gay-paraders-call-for-legal-protection-20170730|title=Namibia's gay paraders call for legal protection|date=30 July 2017|work=News24|access-date=16 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190719010703/https://www.news24.com/Africa/News/namibias-gay-paraders-call-for-legal-protection-20170730|archive-date=19 July 2019|url-status=dead}}</ref> සමහර නැමීබියානු රජයේ නිලධාරීන් සහ නැමීබියාවේ ඔම්බුඩ්ස්මන් ජෝන් වෝල්ටර්ස් සහ ජනාධිපති ආර්යාව මොනිකා ගින්ගෝස් වැනි ඉහළ පෙළේ පුද්ගලයින් ලිංගිකත්වය සහ සමලිංගිකත්වය සාපරාධීකරණය කළ යුතු අතර LGBT අයිතිවාසිකම්වලට පක්ෂව සිටිති.<ref name=":4">{{Cite web |date=2021-03-30 |title=2020 Country Reports on Human Rights Practices: Namibia |url=https://www.state.gov/reports/2020-country-reports-on-human-rights-practices/namibia/ |access-date=2021-05-24 |website=United States Department of State |language=en-US}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.namibiansun.com/news/sodomy-laws-days-numbered-geingos2019-06-13|title=Sodomy law's days numbered - Geingos|last=Beukes|first=Jemima|date=14 June 2019|newspaper=[[Namibian Sun]]}}</ref> 2018 නොවැම්බරයේදී, වයස අවුරුදු 15-49 අතර කාන්තාවන්ගෙන් 32%ක් තම සහකරු/සහකාරියගෙන් ප්‍රචණ්ඩත්වයට සහ ගෘහස්ථ හිංසනයට මුහුණ දුන් බව වාර්තා වූ අතර පිරිමින්ගෙන් 29.5%ක් විශ්වාස කරන්නේ මෙය සාමාන්‍යයෙන් ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල වුවද, තම භාර්යාවට/සහකරුට සිදුවන ශාරීරික හිංසනය පිළිගත හැකි බවයි.<ref>{{Cite web |date=November 2018 |title=Landscaping Gender Based Violence in Namibia |url=https://eeas.europa.eu/sites/eeas/files/gbv_web.pdf |access-date=6 June 2019 |website=Democracy Report |vauthors=Alweendo N, Andreas R, Rafla D}}</ref> නැමීබියාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව නැමීබියාවේ කාන්තාවන්ට අයිතිවාසිකම්, නිදහස සහ සමාන සැලකීම සහතික කරන අතර නැමීබියාවේ පාලක පක්ෂය<ref>{{Cite web |date=9 December 2015 |title=Namibia - Gender Indicator - Gender equality {{sic|obj|etive|nolink=y}} outputs |url=https://en.unesco.org/creativity/namibia-gender-indicator-gender-equality-objetive-outputs |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200103145359/https://en.unesco.org/creativity/namibia-gender-indicator-gender-equality-objetive-outputs |archive-date=3 January 2020 |access-date=21 August 2020 |publisher=[[Unesco]]}}</ref> වන SWAPO විසින් "සීබ්‍රා ක්‍රමයක්" අනුගමනය කර ඇති අතර එමඟින් රජය තුළ ස්ත්‍රී පුරුෂ දෙපාර්ශවයේම සාධාරණ සමතුලිතතාවයක් සහ නැමීබියානු කාන්තාවන්ගේ සමාන නියෝජනය සහතික කෙරේ.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/global-development/2014/jul/08/namibia-gender-equality-zebra-politics|title=Namibia's 'zebra' politics could make it stand out from the global herd|last=O'Riordan|first=Alexander|date=8 July 2014|newspaper=[[The Guardian]]}}</ref><ref name="USDOS">Human Rights In Namibia (November 2021). [https://www.state.gov/reports/2021-country-reports-on-human-rights-practices/namibia/#:~:text=Significant%20human%20rights%20issues%20included,or%20elsewhere%20in%20the%20government. 2021 Country Report on Human Rights: Namibia]. state.gov</ref> == ආර්ථිකය == [[File:Namibia_GDP_per_capita.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Namibia_GDP_per_capita.png|thumb|නැමීබියාව ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය, 2000 - 2022]] ට්‍රාන්ස්-අප්‍රිකානු මෝටර් රථ මාර්ගය - ට්‍රිපොලි-කේප් ටවුන් අධිවේගී මාර්ගය සහ ට්‍රාන්ස්-කලහාරි කොරිඩෝව නැමීබියාව හරහා ගමන් කරයි. නැමීබියාවේ ආර්ථිකය ඔවුන්ගේ හවුල් ඉතිහාසය හේතුවෙන් දකුණු අප්‍රිකාවට සමීපව බැඳී ඇත.<ref name="Intelligence1">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/namibia/ Namibia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210110010829/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/namibia |date=2021-01-10 }}. ''[[The World Factbook]]''. [[Central Intelligence Agency]].</ref><ref name="Department1">{{cite web |title=Namibia |url=http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/namibia.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303221805/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/namibia.htm |archive-date=3 March 2016 |access-date=26 August 2017 |publisher=UCB Libraries GovPubs}}</ref> 2023 3 වන කාර්තුවේදී, විශාලතම ආර්ථික අංශ වූයේ පතල් කැණීම (දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 18.0%), රාජ්‍ය පරිපාලනය (12.9%), නිෂ්පාදන (10.1%) සහ අධ්‍යාපනය (9.2%) ය.<ref>{{Cite web |title=Cirrus Data |url=https://cirrus.com.na/dataportal/ |access-date=2023-11-14 |website=cirrus.com.na}}</ref> [[File:Downtown_Windhoek,_Independence_Avenue.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Downtown_Windhoek,_Independence_Avenue.jpg|thumb|වින්ඩ්හෝක් නගරය]] නැමීබියාව අන්තර්ජාල බැංකුකරණය සහ ජංගම දුරකථන බැංකුකරණය වැනි නවීන යටිතල පහසුකම් සහිත ඉතා දියුණු බැංකු සහ මූල්‍ය සේවා අංශයක් ඇත. නැමීබියා බැංකුව (BoN) යනු සාමාන්‍යයෙන් මහ බැංකුවක් විසින් සිදු කරනු ලබන අනෙකුත් සියලුම කාර්යයන් ඉටු කිරීම සඳහා වගකිව යුතු නැමීබියාවේ මහ බැංකුවයි. නැමීබියාවේ BoN බලයලත් වාණිජ බැංකු පහක් ඇත: වින්ඩ්හෝක් බැංකුව, පළමු ජාතික බැංකුව, නෙඩ්බෑන්ක්, ස්ටෑන්ඩර්ඩ් බැංකුව සහ කුඩා හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යවසාය බැංකුව.<ref>{{cite web |title=Bank of Namibia (BoN) |url=https://www.bon.com.na |access-date=3 April 2011}}</ref> නැමීබියාවේ ආර්ථිකය විධිමත් හා අවිධිමත් ආර්ථිකයන් අතර භේදයකින් සංලක්ෂිත වේ, එය වර්ණභේදවාදී අවකාශීය සැලසුම්කරණයේ උරුමය මගින් අර්ධ වශයෙන් උග්‍ර වේ.<ref>{{Cite journal|last=Laufs|first=Johannes|date=2011|title=Document: Bridging the Economic Divide in Urban Areas of Namibia: Townships within the Local Economic Development Framework|url=http://rgdoi.net/10.13140/RG.2.1.1825.5600|doi=10.13140/RG.2.1.1825.5600|website=ResearchGate}}</ref> ශ්‍රම බලකාය 1,090,153ක් සමඟින් 2018 වසරේ රටේ විරැකියා අනුපාතය 33.4%ක් විය.<ref>{{cite web |date=9 April 2013 |title=Unemployment and labour force |url=https://cirrus.com.na/dataportal/ |website=Cirrus Data |publisher=Namibia Statistics Agency}}</ref> කෙසේ වෙතත්, නැමීබියාව SADC රටවලට සාපේක්ෂව ඉහළ පුහුණු ශ්‍රම ප්‍රතිශතයක් ඇති අතර පුහුණු ශ්‍රමිකයින් සඳහා සාපේක්ෂව අඩු විරැකියා අනුපාතයක් ඇත. විශේෂයෙන් තරුණයින් අතර ඉහළ විරැකියාවට එරෙහිව සටන් කිරීම සඳහා, අතිරේක ආයතනික බදු අඩු කිරීමක් ලබා දීමෙන් වැඩි සීමාවාසිකයින් බඳවා ගැනීමට සේවා යෝජකයන් දිරිමත් කිරීම ඉලක්ක කරගත් සීමාවාසික බදු දිරිගැන්වීමේ වැඩසටහනක් හඳුන්වා දීමට රජය අනුමත කළේය. රජය සඳහා වන සම්පූර්ණ මූල්‍ය ඇඟවුම් N$ මිලියන 126ක් ලෙස ගණන් බලා ඇත. 2004 දී ගර්භණීභාවය සහ HIV/AIDS තත්ත්වය හේතුවෙන් ඇතිවන රැකියා වෙනස්කම් වලින් මිනිසුන් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා කම්කරු පනතක් සම්මත කරන ලදී. 2010 මුලදී රජයේ ටෙන්ඩර් මණ්ඩලය නිවේදනය කළේ "මෙතැන් සිට සියලුම නුපුහුණු සහ අර්ධ පුහුණු ශ්‍රමයෙන් සියයට 100ක් ව්‍යතිරේකයකින් තොරව නැමීබියාවෙන් ලබා ගත යුතු බවයි".<ref>Mongudhi, Tileni (3 February 2010 ) [http://www.namibian.com.na/indexx.php?archive_id=62400&page_type=archive_story_detail&page=2597 "Tender Board tightens rules to protect jobs"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131002120324/http://www.namibian.com.na/indexx.php?archive_id=62400&page_type=archive_story_detail&page=2597|date=2 October 2013}}. ''The Namibian''</ref> 2013 දී, ගෝලීය ව්‍යාපාරික සහ මූල්‍ය ප්‍රවෘත්ති සපයන්නා වන බ්ලූම්බර්ග් නැමීබියාව අප්‍රිකාවේ ඉහළම නැගී එන වෙළෙඳපොළ ආර්ථිකය සහ ලෝකයේ 13 වැනි හොඳම ආර්ථිකය ලෙස නම් කළේය. බ්ලූම්බර්ග් මාකට්ස් සඟරාවේ 2013 මාර්තු කලාපයේදී අප්‍රිකානු රටවල් හතරක් පමණක් නැගී එන වෙළඳපල ලැයිස්තුවේ ඉහළම 20 ලැයිස්තුවට ඇතුළත් වූ අතර නැමීබියාව මොරොක්කෝව (19 වැනි), දකුණු අප්‍රිකාව (15 වැනි) සහ සැම්බියාව (14 වැනි) ඉදිරියෙන් ශ්‍රේණිගත කර ඇත. ලොව පුරා, නැමීබියාව ද හංගේරියාව, බ්‍රසීලය සහ මෙක්සිකෝවට වඩා හොඳ විය. Bloomberg Markets සඟරාව දුසිමකට වඩා නිර්ණායක මත පදනම්ව හොඳම 20 ශ්‍රේණිගත කළේය. දත්ත බ්ලූම්බර්ග්ගේම මූල්‍ය-වෙළඳපොල සංඛ්‍යාලේඛන, IMF අනාවැකි සහ ලෝක බැංකුවෙන් ලැබුණි. විදේශීය ආයෝජකයින් සඳහා විශේෂ උනන්දුවක් දක්වන ක්ෂේත්‍ර මත ද රටවල් ශ්‍රේණිගත කරන ලදී: ව්‍යාපාර කිරීමේ පහසුව, දූෂණය සහ ආර්ථික නිදහස පිළිබඳ අවබෝධය. විදේශ ආයෝජන ආකර්ශනය කර ගැනීම සඳහා, අධික රාජ්‍ය රෙගුලාසි හේතුවෙන් රජය විසින් රතු පටි අඩු කිරීම වැඩිදියුණු කර ඇති අතර, නැමීබියාව කලාපයේ ව්‍යාපාර කිරීමට ඇති අවම නිලධර ස්ථානයක් බවට පත් කර ඇත. අපහසු සහ මිල අධික රේගු ක්‍රියා පටිපාටි හේතුවෙන් රේගුව විසින් පහසුකම් ගෙවීම් වරින් වර ඉල්ලා සිටී.<ref>{{cite web |title=Snapshot of Namibia Country Profile |url=http://www.business-anti-corruption.com/country-profiles/sub-saharan-africa/namibia/snapshot.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140220022104/http://www.business-anti-corruption.com/country-profiles/sub-saharan-africa/namibia/snapshot.aspx |archive-date=20 February 2014 |access-date=6 February 2014 |publisher=Business Anti-Corruption Portal}}</ref> නැමීබියාව ලෝක බැංකුව විසින් ඉහළ මධ්‍යම ආදායම් ලබන රටක් ලෙසද වර්ග කර ඇති අතර ව්‍යාපාර කිරීමේ පහසුව අනුව ආර්ථිකයන් 185ක් අතරින් 87 වැනි ස්ථානයට පත්ව ඇත.<ref>{{cite web |date=10 January 2013 |title=Namibia |url=http://www.doingbusiness.org/data/exploreeconomies/namibia/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130926174152/http://www.doingbusiness.org/data/exploreeconomies/namibia/ |archive-date=26 September 2013 |access-date=10 September 2013 |publisher=Doingbusiness.org}}</ref> නැමීබියාවේ ජීවන වියදම සාමාන්‍ය අගයට වඩා මඳක් වැඩි ය, මන්ද ධාන්‍ය ඇතුළු බොහෝ භාණ්ඩ ආනයනය කළ යුතු බැවිනි. එහි අගනුවර වන වින්ඩ්හෝක්, විදේශිකයන්ට ජීවත් වීමට ලෝකයේ 150 වැනි මිල අධිකම ස්ථානයයි.<ref>{{cite web |title=Namibia, Windhoek Cost of Living |url=http://www.xpatulator.com/outside.cfm?lid=142 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131018162413/http://www.xpatulator.com/outside.cfm?lid=142 |archive-date=18 October 2013 |access-date=26 August 2017 |website=Apatulator.com}}</ref> [[File:Sandstorm_while_driving_from_Swakopmund_to_Walfish_Bay,_2005.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sandstorm_while_driving_from_Swakopmund_to_Walfish_Bay,_2005.jpg|thumb|නැමීබියාවේ ස්වකොප්මුන්ඩ් සහ වල්විස් බොක්ක අතර B2 මාර්ගය]] නැමීබියාවේ බදුකරණයට පුද්ගල ආදායම් බද්ද ඇතුළත් වන අතර එය පුද්ගලයෙකුගේ මුළු බදු අය කළ හැකි ආදායමට අදාළ වේ. සියලුම පුද්ගලයින් ආදායම් වරහන් මාලාවක් හරහා ප්‍රගතිශීලී ආන්තික අනුපාත යටතේ බදු අය කෙරේ. නැමීබියාවේ බද්ද N$58,754 ට වඩා වැඩි මාසික ආදායමකදී දකුණු අප්‍රිකානු බද්දට වඩා අඩුය, රටේ ඵලදායී බදු අනුපාත සාමාන්‍යයෙන් උපරිම වශයෙන් 30.8%ක් වන අතර දකුණු අප්‍රිකාවේ සානුව 37.4%කි.<ref>{{Cite web |title=Tannan Groenewald on LinkedIn: #namibia #southafrica #taxrates #economicanalysis #research #graph… {{!}} 13 comments |url=https://www.linkedin.com/posts/tannangroenewald_namibia-southafrica-taxrates-activity-7079761649959583744-C0Se |access-date=2023-11-09 |website=www.linkedin.com |language=en}}</ref> මෙය ධනවත් දකුණු අප්‍රිකානුවන්ට ඔවුන්ගේ සමාන ජීවන වියදම, සංස්කෘතීන් සහ සමාජ-ආර්ථික සාධක අනුව නැමීබියාවට සංක්‍රමණය වීමට හිතකර කරයි. 2023 දී, රජය ජාතික මධ්‍ය කාලීන අයවැයේ ප්‍රකාශ කළේ පුද්ගලික ආදායම් බද්ද අඩු කරන බවත්, බදු ගෙවිය හැකි අවම ආදායම N$50,000 සිට N$100,000 දක්වා වැඩි කරන බවත්, ඉහළ වරහන් තුළ බදු අය කළ හැකි ආදායම අඩු කරන බවත්ය.{{cn|date=December 2023}} අගය එකතු කළ බද්ද (VAT) පාන් වැනි ප්‍රධාන භාණ්ඩ හැර බොහෝ භාණ්ඩ හා සේවා සඳහා අදාළ වේ.<ref>PAYE12 Volume 18 published by The Ministry of Finance in Namibia</ref> රටේ බොහෝ ප්‍රදේශවල දුරස්ථ ස්වභාවය තිබියදීත්, නැමීබියාවට මුහුදු වරායන්, ගුවන් තොටුපළවල්, මහාමාර්ග, හොඳින් නඩත්තු කළ මාර්ග, යටිතල පහසුකම් සහ දුම්රිය (පටු මාපක) ඇත. එය එහි මුහුදු වරායන් සහ ගොඩබිම් සහිත අසල්වැසි රටවල් සමඟ වෙළඳාම සඳහා වැදගත් කලාපීය ප්‍රවාහන මධ්‍යස්ථානයකි. මධ්‍යම සානුව දැනටමත් වඩාත් ජනාකීර්ණ උතුරේ සිට දකුණු අප්‍රිකාව දක්වා ප්‍රවාහන කොරිඩෝවක් ලෙස සේවය කරයි, නැමීබියාවේ ආනයනවලින් පහෙන් හතරක ප්‍රභවයකි.<ref name="World Almanac 2004">World Almanac. 2004.</ref> === කෘෂිකර්ම === [[File:Schildburgsdorf.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Schildburgsdorf.jpg|thumb|හාර්ඩප් හි බර්ග්ස්ඩෝෆ් ගොවිපල පිළිගැනීමේ ලකුණ]] ජනගහනයෙන් අඩක් පමණ සිය ජීවනෝපාය සඳහා කෘෂිකර්මාන්තය (බොහෝ දුරට යැපුම් කෘෂිකර්මය) මත රඳා පවතී, නමුත් නැමීබියාව තවමත් එහි ආහාර වලින් කොටසක් ආනයනය කළ යුතුය. ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය අප්‍රිකාවේ දුප්පත්ම රටවල ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය මෙන් පස් ගුණයක් වුවද, නැමීබියාවේ බහුතරයක් ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල ජීවත් වන අතර යැපුම් ජීවන රටාවක් ඇත. නැමීබියාව ලෝකයේ ඉහළම ආදායම් අසමානතා අනුපාතවලින් එකක් වන අතර, නාගරික ආර්ථිකයක් සහ වඩා ග්‍රාමීය මුදල් රහිත ආර්ථිකයක් තිබීම හේතුවෙන්. අසමානතා සංඛ්‍යා ලේඛන මගින් ඔවුන්ගේ පැවැත්ම සඳහා විධිමත් ආර්ථිකය මත යැපෙන්නේ නැති පුද්ගලයින් සැලකිල්ලට ගනී. වගා කළ හැකි ඉඩම් නැමීබියාවේ <1%, (.97% පමණ) සඳහා වගකියන නමුත්, ජනගහනයෙන් අඩකට ආසන්න ප්‍රමාණයක් කෘෂිකර්මාන්තයේ යෙදී සිටිති.<ref name="World Almanac 20042">World Almanac. 2004.</ref> නැමීබියාවේ වගා කළ හැකි ඉඩම්වලින් අඩකට ආසන්න ප්‍රමාණයක් වාණිජ ගොවීන් 4,000කට පමණ අයත් වේ.<ref>LaFraniere, Sharon (25 December 2004) [https://www.nytimes.com/2004/12/25/international/africa/25namibia.html Tensions Simmer as Namibia Divides Its Farmland"], ''The New York Times''</ref> නැමීබියාව ඉඩම් නැති කළු නැමීබියානුවන් නැවත පදිංචි කිරීම සඳහා සුදු ගොවීන්ගෙන් ඉඩම් අත්පත් කර ගැනීම ආරම්භ කිරීමට සැලසුම් කර ඇති හෙයින්, නැමීබියාවේ ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාවලියට මූල්‍යාධාර සැපයීම සඳහා එක්සත් රාජධානිය 2004 දී ඩොලර් 180,000ක් පමණ ඉදිරිපත් කළේය.<ref>{{cite web |date=1 October 2004 |title=NAMIBIA: Key step in land reform completed |url=http://www.irinnews.org/report.aspx?reportid=51556 |access-date=10 September 2013 |publisher=IRIN Africa}}</ref> 20 වැනි සියවසේ මුල් භාගයේ සිදු වූ ජන සංහාර සඳහා වන්දි වශයෙන් වසර 30ක් පුරා ජර්මනිය විසින් 2021 දී යුරෝ බිලියන 1.1ක් ඉදිරිපත් කර ඇති නමුත් එම මුදල් ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා නොව යටිතල පහසුකම්, සෞඛ්‍ය සේවා සහ පුහුණු වැඩසටහන් වෙත යොමු කරනු ඇත.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-57279008|title=Germany officially recognises colonial-era Namibia genocide|date=28 May 2021|publisher=BBC}}</ref> ඉදිරි වසර කිහිපය තුළ තවත් ව්‍යවසායන් කිහිපයක් පුද්ගලීකරනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් එකඟතාවයකට පැමිණ ඇති අතර, මෙය බොහෝ අවශ්‍ය විදේශ ආයෝජන උත්තේජනය කරනු ඇතැයි බලාපොරොත්තු වන නමුත් පාරිසරික වශයෙන් ව්‍යුත්පන්න ප්‍රාග්ධනය නැවත ආයෝජනය කිරීම නැමීබියාවේ ඒක පුද්ගල ආදායම අවුල් කර ඇත. නැමීබියාවේ ආර්ථික සංවර්ධනයේ වේගයෙන්ම වර්ධනය වන එක් අංශයක් වන්නේ වනජීවී සංරක්ෂණාගාරවල වර්ධනයයි. === පතල් කැණීම සහ විදුලිය === නැමීබියාවේ ආදායමෙන් 25%ක් සපයන අතර, පතල් කැණීම ආර්ථිකයට වඩාත්ම වැදගත් තනි දායකත්වය වේ.<ref>{{cite web |title=Mining in Namibia |url=http://www.nied.edu.na/divisions/projects/SEEN/SEEN%20Publications/Environmental%20Information%20Sheets/Development%20and%20Environment/4.%20Mining%20in%20Namibia.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110510004055/http://www.nied.edu.na/divisions/projects/SEEN/SEEN%20Publications/Environmental%20Information%20Sheets/Development%20and%20Environment/4.%20Mining%20in%20Namibia.pdf |archive-date=10 May 2011 |access-date=26 June 2010 |publisher=NIED}}</ref> නැමීබියාව අප්‍රිකාවේ ඉන්ධන නොවන ඛනිජ ද්‍රව්‍ය අපනයනය කරන සිව්වන විශාලතම රට වන අතර ලොව සිව්වන විශාලතම යුරේනියම් නිෂ්පාදකයා විය. යුරේනියම් කැණීම සඳහා සැලකිය යුතු ආයෝජනයක් සිදු කර ඇති අතර නැමීබියාව 2015 වන විට විශාලතම යුරේනියම් අපනයනකරු බවට පත් කිරීමට සැලසුම් කර ඇත.<ref>{{cite web |last=Oancea |first=Dan |date=February 2008 |title=Mining Uranium at Namibia's Langer Heinrich Mine |url=http://www.infomine.com/publications/docs/Mining.com/Feb2008e.pdf |publisher=MINING.com}}</ref> කෙසේ වෙතත්, 2019 වන විට නැමීබියාව වාර්ෂිකව යුරේනියම් ටොන් 750ක් නිෂ්පාදනය කරමින් තරඟකාරී ලෝක වෙළඳපොලේ සාමාන්‍ය අපනයනකරුවෙකුට වඩා කුඩා විය.<ref>{{cite web |last=Bhutada |first=Govind |date=September 23, 2021 |title=70 years of global uranium production by country |url=https://www.mining.com/web/70-years-of-global-uranium-production-by-country/ |publisher=Visual Capitalist Elements |via=Mining.Com}}</ref> පොහොසත් දියමන්ති නිධි නැමීබියාව මැණික් ගුණාත්මක දියමන්ති සඳහා මූලික මූලාශ්‍රයක් බවට පත් කරයි.<ref>{{cite web |last=Oancea |first=Dan |date=6 November 2006 |title=Deep-Sea Mining and Exploration |url=http://technology.infomine.com/articles/1/99/deep-sea-mining.undersea-miners.black-smoker/deep-sea.mining.and.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170627093407/http://technology.infomine.com/articles/1/99/deep-sea-mining.undersea-miners.black-smoker/deep-sea.mining.and.aspx |archive-date=27 June 2017 |access-date=26 August 2017 |publisher=Technology.infomine.com}}</ref> නැමීබියාව එහි මැණික් දියමන්ති සහ යුරේනියම් නිධි සඳහා ප්‍රධාන වශයෙන් ප්‍රසිද්ධ වී ඇති අතර, ඊයම්, ටංස්ටන්, රත්‍රන්, ටින්, ෆ්ලෝර්ස්පාර්, මැංගනීස්, කිරිගරුඬ, තඹ සහ සින්ක් වැනි ඛනිජ වර්ග ගණනාවක් කාර්මික වශයෙන් නිස්සාරණය කරනු ලැබේ. අනාගතයේ දී නිස්සාරණය කිරීමට සැලසුම් කර ඇති අත්ලාන්තික් සාගරයේ අක්වෙරළ ගෑස් නිධි ඇත.<ref name="usds">{{cite web |date=26 October 2010 |title=Background Note:Namibia |url=https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/5472.htm |access-date=26 August 2017 |publisher=[[United States Department of State|US Department of State]]}}</ref> "The Diamond Investigation" නම් ග්‍රන්ථයට අනුව, 1978 සිට, ගෝලීය දියමන්ති වෙළඳපොල ගැන පොතක් වන, විශාලතම දියමන්ති සමාගම වන ඩී බියර්ස් නැමීබියානු දියමන්ති බොහොමයක් මිලදී ගත් අතර, එය දිගටම කරගෙන යනු ඇත, මන්ද "මොන රජයක් බලයට පත් වුවද ඔවුන් පැවැත්ම සඳහා මෙම ආදායම අවශ්‍ය වනු ඇත".<ref>{{cite web |date=4 December 1978 |title=The Diamond Investigation, chapter 1 by Edward Jay Epstein, in an interview with Harry Frederick Oppenheimer owner of De Beers |url=http://www.edwardjayepstein.com/diamond/chap1.htm |access-date=10 September 2013 |publisher=Edwardjayepstein.com}}</ref> ලෝකයේ දියමන්ති සැපයුමෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් පැමිණෙන්නේ අප්‍රිකානු රුධිර දියමන්ති ලෙස හැඳින්වූ දෙයින් වුවද, අනෙකුත් බොහෝ අප්‍රිකානු ජාතීන් දියමන්ති පතල්වලින් පීඩාවට පත් කර ඇති ගැටුම්, කප්පම් ගැනීම් සහ මිනීමැරුම් වලින් බොහෝ දුරට දියමන්ති පතල් කර්මාන්තයක් දියුණු කිරීමට නැමීබියාව සමත් වී තිබේ. මෙය දේශපාලන ගතිකත්වය, ආර්ථික ආයතන, දුක්ගැනවිලි, දේශපාලන භූගෝල විද්‍යාව සහ අසල්වැසි ප්‍රදේශ වල බලපෑම් වලට ආරෝපණය කර ඇති අතර, රජය සහ ඩී බියර්ස් අතර ඒකාබද්ධ ගිවිසුමක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බදු ගෙවිය හැකි පදනමක්, රාජ්‍ය ආයතන ශක්තිමත් කිරීමට හේතු වී ඇත.<ref>{{cite journal|author=Nathan Munier|date=1 March 2016|title=Diamonds Without Blood: A Look at Namibia|journal=South African Security|volume=9|issue=1|pages=21–41|doi=10.1080/19392206.2016.1132903|s2cid=147267236}}</ref> 2022 දී යාවත්කාලීන කරන ලද ඇස්තමේන්තු යෝජනා කරන්නේ අක්වෙරළ තැඹිලි ද්‍රෝණියේ ගවේෂණ ළිං දෙකක පිළිවෙළින් තෙල් බැරල් බිලියන 2ක් සහ 3ක් තබා ගත හැකි බවයි. අපේක්ෂිත ආදායම නැමීබියාවේ දේශීය ආර්ථිකය පරිවර්තනය කළ හැකි අතර තිරසාර සංවර්ධන ඉලක්ක සඳහා පහසුකම් සපයයි.<ref name="bra1">{{cite news|url=https://allafrica.com/stories/202204080598.html|title=Namibia: Orange Basin potential shoots up to billions of barrels|last1=Brandt|first1=Edgar|date=8 April 2022|access-date=13 April 2022|publisher=AllAfrica, New Era|agency=allafrica.com}}</ref> ගෘහස්ත සැපයුම් වෝල්ටීයතාවය 220 V AC වේ. ප්‍රධාන වශයෙන් විදුලිය උත්පාදනය කරනු ලබන්නේ තාප හා ජල විදුලි බලාගාර මගිනි. සාම්ප්‍රදායික නොවන විදුලි උත්පාදන ක්‍රම ද යම් කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි. පොහොසත් යුරේනියම් නිධිවලින් දිරිමත් වූ, 2010 දී නැමීබියානු රජය සිය පළමු න්‍යෂ්ටික බලාගාරය 2018 වන විට ඉදිකිරීමට සැලසුම් කළේය.<ref name="Saveorsink">{{cite news|url=http://www.namibian.com.na/news/full-story/archive/2011/january/article/uranium-saving-or-sinking-namibia|title=Uranium: Saving or sinking Namibia?|last=Weidlich|first=Brigitte|date=7 January 2011|newspaper=[[The Namibian]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110113120601/http://www.namibian.com.na/news/full-story/archive/2011/january/article/uranium-saving-or-sinking-namibia|archive-date=13 January 2011|url-status=dead}}</ref> === සංචාරක === [[File:Equus_burchelli_4.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Equus_burchelli_4.jpg|thumb|නැමීබියානු වනජීවීන්ට උදාහරණයක් වන තැනිතලා සීබ්‍රා සංචාරක ව්‍යාපාරයේ එක් කේන්ද්‍රස්ථානයකි.]] සංචාරක කර්මාන්තය නැමීබියාවේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයට (14.5%) ප්‍රධාන දායකත්වයක් සපයන අතර, රැකියා දස දහස් ගණනක් (සියලු රැකියා වලින් 18.2%) සෘජුව හෝ වක්‍රව නිර්මාණය කරන අතර වසරකට සංචාරකයින් මිලියනයකට වඩා සේවය කරයි.<ref>{{cite web |date=March 2010 |title=A Framework/Model to Benchmark Tourism GDP in South Africa |url=http://www.southafrica.net/sat/action/media/downloadFile?media_fileid=29571 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100718143151/http://www.southafrica.net/sat/action/media/downloadFile?media_fileid=29571 |archive-date=18 July 2010 |publisher=Pan African Research & Investment Services |page=34}}</ref> මෙම රට අප්‍රිකාවේ ප්‍රධාන ගමනාන්තයක් වන අතර එය නැමීබියාවේ විස්තීර්ණ වන සතුන්ගෙන් සමන්විත පරිසර සංචාරක ව්‍යාපාරය සඳහා ප්‍රසිද්ධය.<ref name="goodshape">{{cite news|url=http://www.namibian.com.na/index.php?id=28&tx_ttnews%5Btt_news%5D=51487&no_cache=1|title=Tourism in good shape&nbsp;– Minister|last=Hartman|first=Adam|date=30 September 2009|newspaper=[[The Namibian]]|access-date=26 August 2017}}</ref> පරිසර සංචාරකයින්ට නවාතැන් ගැනීම සඳහා බොහෝ ලැගුම්හල් සහ රක්ෂිත තිබේ. ක්‍රීඩා සහ කුසලාන දඩයම් කිරීම නැමීබියානු ආර්ථිකයේ විශාල සහ වර්ධනය වන අංගයක් වන අතර, එය 2000 වර්ෂයේ මුළු සංචාරක ව්‍යාපාරයෙන් 14%ක් හෙවත් එක්සත් ජනපද ඩොලර් මිලියන 19.6ක් සඳහා දායක විය. මීට අමතරව, sandboarding, skydiving සහ 4x4ing වැනි ආන්තික ක්‍රීඩා ජනප්‍රිය වී ඇති අතර, බොහෝ නගරවල සංචාර සපයන සමාගම් තිබේ.{{citation needed|date=November 2014}} වැඩිපුරම සංචාරය කරන ස්ථාන අතරට වින්ඩ්හෝක්, කැප්රිවි තීරය, ෆිෂ් රිවර් කැනියොන්, සොසුස්ව්ලෙයි, ස්කෙල්ටන් වෙරළ උද්‍යානය, සෙශ්‍රියම්, එටෝෂා පෑන් සහ වෙරළබඩ නගර වන ස්වකොප්මන්ඩ්, වල්විස් බොක්ක සහ ලුඩරිට්ස් ඇතුළත් වේ.<ref>{{cite web |title=Namibia top tourist destinations |url=http://www.namibiatourism.com.na/namibia-top-attractions/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161227102320/http://www.namibiatourism.com.na/namibia-top-attractions/ |archive-date=27 December 2016 |access-date=26 August 2017 |publisher=Namibiatourism.com.na}}</ref> වින්ඩ්හෝක් එහි කේන්ද්‍රීය පිහිටීම සහ හොසියා කුටකෝ ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළට සමීප වීම හේතුවෙන් නැමීබියාවේ සංචාරක ව්‍යාපාරයේ ඉතා වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි. නැමීබියානු සංචාරක අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලය සඳහා මිලේනියම් චැලෙන්ජ් කෝපරේෂන් විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද නැමීබියා සංචාරක පිටවීමේ සමීක්ෂණයට අනුව, 2012-13 දී නැමීබියාවට පැමිණි සියලුම සංචාරකයින්ගෙන් 56% වින්ඩ්හෝක් නැරඹීමට පැමිණියා.<ref>{{cite web |title=Report on the Namibia Tourist Exit Survey 2012–2013 |url=http://www.mcanamibia.org/files/files/exitsurvey.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305170850/http://www.mcanamibia.org/files/files/exitsurvey.pdf |archive-date=5 March 2016 |access-date=26 August 2017 |website=Mcanamibia.org}}</ref> නැමීබියාවේ සංචාරක ආශ්‍රිත බොහෝ රාජ්‍ය ආයතන සහ නැමීබියා වනජීවී නිකේතන සහ නැමීබියා සංචාරක මණ්ඩලය මෙන්ම නැමීබියාවේ සංචාරක ආශ්‍රිත වෙළඳ සංගම් වැනි නැමීබියාවේ ආගන්තුක සත්කාර සංගමය වැනි පාලක ආයතන වින්ඩ්හෝක් හි මූලස්ථානය වේ.<ref>{{Cite web |title=HAN Namibia |url=http://www.hannamibia.com/ |access-date=26 August 2016 |website=Hannamibia.com}}</ref> වින්ඩ්හෝක් හි වින්ඩ්හෝක් කන්ට්‍රි ක්ලබ් රිසෝට් වැනි කැපී පෙනෙන හෝටල් ගණනාවක් සහ හිල්ටන් හෝටල් සහ නිවාඩු නිකේතන වැනි ජාත්‍යන්තර හෝටල් ජාලයන් කිහිපයක් ද ඇත. නැමීබියාවේ ප්‍රාථමික සංචාරක සම්බන්ධ පාලන ආයතනය, නැමීබියා සංචාරක මණ්ඩලය (NTB), පාර්ලිමේන්තු පනතක් මගින් පිහිටුවන ලදී: නැමීබියා සංචාරක මණ්ඩල පනත, 2000 (2000 පනත 21). එහි මූලික අරමුණු වන්නේ සංචාරක කර්මාන්තය නියාමනය කිරීම සහ නැමීබියාව සංචාරක ගමනාන්තයක් ලෙස අලෙවි කිරීමයි.<ref>{{cite web |date=14 July 2004 |title=Government Gazette of the Republic of Namibia, No. 3235 (2014) |url=https://laws.parliament.na/cms_documents/gg-3235-fd9818f2e8.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190831003156/https://laws.parliament.na/cms_documents/gg-3235-fd9818f2e8.pdf |archive-date=31 August 2019 |access-date=24 March 2018 |website=laws.parliament.na}}</ref> නැමීබියාවේ සංචාරක සංගම් සම්මේලනය (නැමීබියාවේ සියලුම සංචාරක සංගම් සඳහා කුඩ ආයතනය), නැමීබියාවේ ආගන්තුක සත්කාර සංගමය, නැමීබියානු සංචාරක නියෝජිතයින්ගේ සංගමය, මෝටර් රථ වැනි නැමීබියාවේ සංචාරක අංශය නියෝජනය කරන වෙළඳ සංගම් ගණනාවක් ද ඇත. නැමීබියාවේ කුලී සංගමය සහ නැමීබියාවේ සංචාරක සහ සෆාරි සංගමය.<ref>{{Cite web |title=FENATA {{!}} Federation of Namibian Tourism Association in Namibia |url=http://www.fenata.org/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160308161948/http://www.fenata.org/ |archive-date=8 March 2016 |access-date=8 March 2016 |website=Fenata.org}}</ref> === ජල සැපයුම සහ සනීපාරක්ෂාව === නැමීබියාවේ ඇති එකම තොග ජල සැපයුම්කරු NamWater වන අතර, එය අදාළ නගර සභා වෙත විකුණනු ලබන අතර එමඟින් එය ඔවුන්ගේ රෙටිකියුලේෂන් ජාල හරහා බෙදා හරිනු ලැබේ.<ref name=":0">{{Cite book|title=Ebbing Water, Surging Deficits: Urban Water Supply in Sub-Saharan Africa|last=Banerjee|first=Sudeshna|publisher=The International Bank for Reconstruction and Development / The World Bank|year=2009|location=Washington, DC|url=http://www.infrastructureafrica.org/aicd/system/files/BP12_Water_sect_maintxt_new.pdf|access-date=26 August 2017|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120304031237/http://www.infrastructureafrica.org/aicd/system/files/BP12_Water_sect_maintxt_new.pdf|archive-date=4 March 2012|df=dmy-all}}</ref> ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල, කෘෂිකර්ම, ජල හා වන විද්‍යා අමාත්‍යාංශයේ ග්‍රාමීය ජල සම්පාදන අධ්‍යක්ෂක මණ්ඩලය පානීය ජල සැපයුම භාරව සිටී.<ref name=":02">{{Cite book|title=Ebbing Water, Surging Deficits: Urban Water Supply in Sub-Saharan Africa|last=Banerjee|first=Sudeshna|publisher=The International Bank for Reconstruction and Development / The World Bank|year=2009|location=Washington, DC|url=http://www.infrastructureafrica.org/aicd/system/files/BP12_Water_sect_maintxt_new.pdf|access-date=26 August 2017|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120304031237/http://www.infrastructureafrica.org/aicd/system/files/BP12_Water_sect_maintxt_new.pdf|archive-date=4 March 2012|df=dmy-all}}</ref> 1990 නිදහසින් පසු නැමීබියාව සිය ජල ප්‍රවේශ ජාලය සැලකිය යුතු ලෙස වැඩිදියුණු කර ඇති බව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය 2011 දී ඇගයීමට ලක් කළේය. කෙසේ වෙතත්, අධික පරිභෝජන පිරිවැය සහ වාසස්ථාන සහ ජලය අතර ඇති දිගු දුර හේතුවෙන් ජනගහනයෙන් විශාල කොටසකට මෙම සම්පත් භාවිතා කළ නොහැක. ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල ලකුණු.<ref name=":03">{{Cite book|title=Ebbing Water, Surging Deficits: Urban Water Supply in Sub-Saharan Africa|last=Banerjee|first=Sudeshna|publisher=The International Bank for Reconstruction and Development / The World Bank|year=2009|location=Washington, DC|url=http://www.infrastructureafrica.org/aicd/system/files/BP12_Water_sect_maintxt_new.pdf|access-date=26 August 2017|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120304031237/http://www.infrastructureafrica.org/aicd/system/files/BP12_Water_sect_maintxt_new.pdf|archive-date=4 March 2012|df=dmy-all}}</ref> එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බොහෝ නැමීබියානුවන් දුරින් පවතින ජල ස්ථාන වලට වඩා සාම්ප්‍රදායික ළිං වලට කැමැත්තක් දක්වයි.<ref name=":1">{{Cite news|url=http://www.namibian.com.na/news/full-story/archive/2011/july/article/red-alert-on-sanitation-and-safe-drinking-water/|title=Red alert on sanitation and safe drinking water|last=Smith|first=Jana–Mari|date=12 July 2011|work=[[The Namibian]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20120531123557/http://www.namibian.com.na/news/full-story/archive/2011/july/article/red-alert-on-sanitation-and-safe-drinking-water/|archive-date=31 May 2012|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> ආරක්ෂිත ජලය සඳහා ප්‍රවේශය වැඩි දියුණු කිරීමට ගත් උත්සාහයන් හා සසඳන විට, ප්‍රමාණවත් සනීපාරක්‍ෂක පහසුකම් සැපයීමේදී නැමීබියාව පසුගාමීය.<ref>{{Cite news|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?Cr1=&NewsID=39000&Cr=sanitaition|title=Independent UN expert urges Namibia to expand access to sanitation services|date=11 July 2011|work=UN News Centre|access-date=26 August 2017|publisher=[[United Nations]] News service}}</ref> මෙයට වැසිකිළි පහසුකම් නොමැති පාසල් 298ක් ඇතුළත් වේ.<ref name=":2">{{Cite news|url=http://www.namibian.com.na/indexx.php?id=11284&page_type=story_detail&category_id=1|title=More than 1 million Namibians defecate in open|last=Tjihenuna|first=Theresia|date=2 April 2014|work=[[The Namibian]]|access-date=26 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20140407103151/http://www.namibian.com.na/indexx.php?id=11284&page_type=story_detail&category_id=1|archive-date=7 April 2014|url-status=dead}}</ref> ළමා මරණවලින් 50% කට වඩා ජලය, සනීපාරක්ෂාව හෝ සනීපාරක්ෂාව නොමැතිකම සම්බන්ධ වේ; 23% ක් පාචනය නිසා පමණක් වේ. එක්සත් ජාතීන් විසින් රට තුළ "සනීපාරක්ෂක අර්බුදයක්" හඳුනාගෙන ඇත.<ref name=":12">{{Cite news|url=http://www.namibian.com.na/news/full-story/archive/2011/july/article/red-alert-on-sanitation-and-safe-drinking-water/|title=Red alert on sanitation and safe drinking water|last=Smith|first=Jana–Mari|date=12 July 2011|work=[[The Namibian]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20120531123557/http://www.namibian.com.na/news/full-story/archive/2011/july/article/red-alert-on-sanitation-and-safe-drinking-water/|archive-date=31 May 2012|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> ඉහළ සහ මධ්‍යම පන්තික කුටුම්භ සඳහා වාසස්ථාන හැරුණු විට, බොහෝ නේවාසික ප්‍රදේශවල සනීපාරක්ෂක පහසුකම් ප්‍රමාණවත් නොවේ. ඔවුන්ගේ ජල පරිභෝජනය සහ ස්ථාපන පිරිවැය හේතුවෙන් නගරවල සිටින සියලුම පදිංචිකරුවන්ට පුද්ගලික ෆ්ලෂ් වැසිකිලි මිල අධිකයි. එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, නිදහසින් පසු වැඩි දියුණු කළ සනීපාරක්ෂාව සඳහා ප්‍රවේශය වැඩි වී නැත: නැමීබියාවේ ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල ජනගහනයෙන් 13%කට මූලික සනීපාරක්ෂාව වඩා වැඩි විය, එය 1990 දී 8% සිට වැඩි විය. නැමීබියාවේ බොහෝ වැසියන්ට "පියාඹන වැසිකිලි" වෙත යොමු වීමට සිදු විය. මලපහ කිරීමට ප්ලාස්ටික් බෑග්, භාවිතයෙන් පසු පඳුරට හෙළනු ලැබේ.<ref>{{Cite news|url=http://www.namibian.com.na/index.php?id=28&tx_ttnews%5Btt_news%5D=42630&no_cache=1|title=Namibia is lagging behind on sanitation|last=Cloete|first=Luqman|date=28 April 2008|work=[[The Namibian]]}}</ref> මුත්‍රා කිරීම සහ මලපහ කිරීම සඳහා නේවාසික භූමියට ආසන්න විවෘත ප්‍රදේශ භාවිතා කිරීම ඉතා සුලභ වේ.<ref>{{Cite journal|last1=Deffner|first1=Jutta|last2=Mazambani|first2=Clarence|date=September 2010|title=Participatory empirical research on water and sanitation demand in central northern Namibia: A method for technology development with a user perspective|url=http://www.drfn.info/docs/water/cuve_7_deffner.pdf|url-status=dead|journal=CuveWaters Papers|location=Frankfurt (Main)|publisher=Institute for Social-Ecological Research (ISOE)|volume=7|archive-url=https://web.archive.org/web/20120322212906/http://www.drfn.info/docs/water/cuve_7_deffner.pdf|archive-date=22 March 2012|df=dmy-all}}</ref> එය ප්‍රධාන සෞඛ්‍ය අනතුරක් ලෙස හඳුනාගෙන ඇත.<ref name=":22">{{Cite news|url=http://www.namibian.com.na/indexx.php?id=11284&page_type=story_detail&category_id=1|title=More than 1 million Namibians defecate in open|last=Tjihenuna|first=Theresia|date=2 April 2014|work=[[The Namibian]]|access-date=26 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20140407103151/http://www.namibian.com.na/indexx.php?id=11284&page_type=story_detail&category_id=1|archive-date=7 April 2014|url-status=dead}}</ref> == ජනවිකාශය == මොංගෝලියාවට පසු ඕනෑම ස්වෛරී රටක දෙවන අඩුම ජනගහන ඝනත්වය ඇත්තේ නැමීබියාවයි.<ref name="unpop2">{{cite book|author=Population Division of the Department of Economic and Social Affairs of the United Nations Secretariat|title=World Population Prospects: The 2008 Revision|publisher=United Nations|year=2009|location=New York|chapter=Table A.1|access-date=12 March 2009|chapter-url=https://www.un.org/esa/population/publications/wpp2008/wpp2008_text_tables.pdf}}</ref> 2017 දී කිලෝමීටරයකට සාමාන්‍යයෙන් පුද්ගලයන් 3.08 ක් සිටියහ.<ref>{{Cite web |title=World Development Indicators (WDI) {{!}} Data Catalog |url=https://datacatalog.worldbank.org/dataset/world-development-indicators |access-date=9 July 2019 |website=datacatalog.worldbank.org}}</ref> එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයට අනුව 2015 වර්ෂයේ මුළු සශ්‍රීකත්ව අනුපාතය එක් කාන්තාවකට ළමුන් 3.47 ක් වූ අතර එය උප සහරා අප්‍රිකාවේ සාමාන්‍ය TFR 4.7 ට වඩා අඩුය.<ref>{{Cite journal|last=Bongaarts|first=John|date=2020-09-21|title=Trends in fertility and fertility preferences in sub-Saharan Africa: the roles of education and family planning programs|journal=Genus|volume=76|issue=1|pages=32|doi=10.1186/s41118-020-00098-z|issn=2035-5556|doi-access=free}}</ref> නැමීබියාව සෑම වසර දහයකට වරක් සංගණනයක් පවත්වයි. නිදහසින් පසු පළමු ජන හා නිවාස සංගණනය 1991 දී සිදු කරන ලදී. 2001, 2011, සහ 2023 දී වැඩිදුර වටයන් අනුගමනය කරන ලදී (COVID-19 වසංගතය සහ මූල්‍ය බාධාවන් හේතුවෙන් වසර දෙකක් ප්‍රමාද විය).<ref name="2001Census2">{{cite web |title=Census Summary Results |url=http://www.npc.gov.na/census/index.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120111224420/http://www.npc.gov.na/census/index.htm |archive-date=11 January 2012 |access-date=21 February 2012 |publisher=National Planning Commission of Namibia}}</ref> දත්ත රැස් කිරීමේ ක්‍රමය නම් නැමීබියාවේ පදිංචි සෑම පුද්ගලයෙකුම සංගණන විමර්ශන රාත්‍රියේදී ඔවුන් කොතැනක සිටියත් ගණන් කිරීමයි. මෙය සත්‍ය ක්‍රමය ලෙස හැඳින්වේ.<ref>{{cite news|url=http://allafrica.com/stories/201108080754.html|title=Namibia: 2011 Census Officially Launched|last=Kapitako|first=Alvine|date=8 August 2011|access-date=26 August 2017|website=Allafrica.com}}</ref> ගණන් කිරීමේ අරමුණු සඳහා රට ගණන් කිරීමේ ප්‍රදේශ 4,042 කට මායිම් කර ඇත. මෙම ප්‍රදේශ මැතිවරණ කටයුතු සඳහා විශ්වාසදායක දත්ත ලබා ගැනීම සඳහා මැතිවරණ කොට්ඨාශ මායිම් සමඟ අතිච්ඡාදනය නොවේ.<ref>{{cite web |title=Methodology |url=http://www.npc.gov.na/census/index.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120111224420/http://www.npc.gov.na/census/index.htm |archive-date=11 January 2012 |access-date=21 February 2012 |publisher=National Planning Commission of Namibia}}</ref> 2011 ජනගහන හා නිවාස සංගණනයට අනුව 2,113,077 ජනගහනයක් ගණනය කර ඇත. 2001 සහ 2011 අතර වාර්ශික ජනගහන වර්ධනය 1.4%ක් වූ අතර එය පෙර වසර දහය තුල පැවති 2.6% ට වඩා අඩු විය.<ref name="snapshot2">{{cite news|url=http://allafrica.com/stories/201303280355.html?page=2|title=Census gives snapshot of Namibia's population|last=Duddy|first=Jo Maré|date=28 March 2013|newspaper=[[The Namibian]]|access-date=26 August 2017}}</ref> 2023 දී, නැමීබියා සංඛ්‍යාලේඛන ඒජන්සිය විසින් තවත් සංගණනයක් පවත්වන ලද අතර, ප්‍රතිඵල 2024 මුල් භාගයේදී නිකුත් කිරීමට අපේක්ෂා කෙරේ. === ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් === නැමීබියානු ජනගහනයෙන් බහුතරයක් බන්ටු කතා කරන සම්භවයක් ඇත-බොහෝ විට ජනගහනයෙන් අඩක් පමණ වන ඕවම්බෝ ජනවර්ගයෙන් - ප්‍රධාන වශයෙන් රටේ උතුරේ වාසය කරයි, නමුත් බොහෝ දෙනෙක් දැන් නැමීබියාව පුරා නගරවල පදිංචිව සිටිති. අනෙකුත් ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් නම්, ඒ ආශ්‍රිත හෙරෙරෝ භාෂාව කතා කරන හෙරෙරෝ සහ හිම්බා ජනතාව සහ නාමා මෙන්, කොයිකෝ කතා කරන ඩමරා ය. බන්ටු බහුතරයට අමතරව, දකුණු අප්‍රිකාවේ මුල් වැසියන්ගෙන් පැවත එන Khoisan (නාමා සහ සැන් වැනි) විශාල කණ්ඩායම් ඇත. ඇන්ගෝලාවේ සිට පැමිණි සරණාගතයන්ගෙන් පැවත එන්නන් ද රට තුළ ඇත. මිශ්‍ර වාර්ගික සම්භවයක් ඇති කුඩා කණ්ඩායම් දෙකක් ද ඇත, ඒවා "කලර්ඩ්ස්" සහ "බාස්ටර්ස්" ලෙස හැඳින්වේ, ඔවුන් එක්ව 8.0% ක් සෑදී ඇත (කලර්ඩ්ස් බැස්ටර්ස් දෙකෙන් එකකට වඩා වැඩිය). නැමීබියාවේ සැලකිය යුතු චීන සුළුතරයක් ඇත; එය 2006 දී 40,000 ක් විය.<ref>{{cite web |author=Malia Politzer |date=August 2008 |title=China and Africa: Stronger Economic Ties Mean More Migration |url=http://www.migrationinformation.org/Feature/display.cfm?id=690 |access-date=10 September 2013 |publisher=Migration Information Source}}</ref> [[ගොනුව:Himba_Woman_and_Family.JPG|thumb|උතුරු නැමීබියාවේ [[හිම්බා ජනතාව|හිමබා ගෝත්‍රිකයන්]]]]සුදු ජාතිකයින් (ප්‍රධාන වශයෙන් අප්‍රිකානර්, ජර්මානු, බ්‍රිතාන්‍ය සහ පෘතුගීසි සම්භවයක් ඇති අය) ජනගහනයෙන් 4.0 සහ 7.0% අතර වේ. සංක්‍රමණය සහ අඩු උපත් අනුපාතිකය හේතුවෙන් නිදහසෙන් පසු ඔවුන්ගේ ජනගහන අනුපාතය අඩු වුවද, ඔවුන් තවමත් උප සහරා අප්‍රිකාවේ (දකුණු අප්‍රිකාවෙන් පසුව) ප්‍රතිශත සහ සත්‍ය සංඛ්‍යාව අනුව යුරෝපීය පරම්පරාවේ දෙවන විශාලතම ජනගහනය සාදයි.<ref name="CIA2">{{cite web |author=Central Intelligence Agency |author-link=CIA |year=2009 |title=Namibia |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/namibia/ |access-date=23 January 2010 |work=[[The World Factbook]]}}</ref> නැමීබියානු සුදු ජාතිකයින්ගෙන් බහුතරයක් සහ මිශ්‍ර ජාතියේ සියලු දෙනාම පාහේ අප්‍රිකානු භාෂාව කතා කරන අතර දකුණු අප්‍රිකාවේ සුදු සහ වර්ණ ගැන්වූ ජනගහනයට සමාන සම්භවයක්, සංස්කෘතියක් සහ ආගමක් බෙදා ගනී. සුදු ජාතිකයින් විශාල සුලුතරයක් (30,000 පමණ) ඔවුන්ගේ පවුල් සම්භවය පළමු ලෝක සංග්‍රාමයේදී දකුණු අප්‍රිකානු ආක්‍රමණයට පෙර නැමීබියාව යටත් විජිතයක් බවට පත් කළ ජර්මානු පදිංචිකරුවන් වෙත ආපසු ගොස් ඔවුන් ජර්මානු සංස්කෘතික හා අධ්‍යාපන ආයතන පවත්වාගෙන යයි. සියලුම පෘතුගීසි පදිංචිකරුවන් පාහේ පැරනි පෘතුගීසි යටත් විජිතයක් වූ ඇන්ගෝලාවෙන් මෙරටට පැමිණ ඇත.<ref>{{cite news|url=https://www.economist.com/world/mideast-africa/displayStory.cfm?story_id=12079340|title=Flight from Angola|date=16 August 1975|newspaper=The Economist|access-date=10 September 2013}}</ref> 1960 සංගණනයට අනුව සුදු ජාතිකයින් 73,464 (14%) ඇතුළුව එවකට නිරිතදිග අප්‍රිකාවේ පුද්ගලයන් 526,004ක් වාර්තා විය.<ref>{{Cite book|last=Singh|first=Lalita Prasad|title=The United Nations and Namibia|publisher=East African Publishing House|year=1980}}</ref> === අධ්‍යාපනය === [[File:42817_06.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:42817_06.JPG|thumb|ද්විතියික පාසල් සිසුන්]]නැමීබියාවේ ප්‍රාථමික සහ ද්විතීයික අධ්‍යාපන මට්ටම් සඳහා නොමිලේ අධ්‍යාපනය ඇත. 1-7 ශ්‍රේණි ප්‍රාථමික මට්ටම, 8-12 ශ්‍රේණි ද්විතියික වේ. 1998 දී ප්‍රාථමික පාසලේ නැමීබියානු සිසුන් 400,325 ක් සහ ද්විතියික පාසල්වල සිසුන් 115,237 ක් සිටියහ. 1999 දී ශිෂ්‍ය-ගුරු අනුපාතය 32:1 ලෙස ඇස්තමේන්තු කරන ලද අතර දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 8% ක් පමණ අධ්‍යාපනය සඳහා වැය කෙරේ. විෂයමාලා සංවර්ධනය, අධ්‍යාපනික පර්යේෂණ සහ ගුරුවරුන්ගේ වෘත්තීය සංවර්ධනය Okahandja හි ජාතික අධ්‍යාපනික සංවර්ධන ආයතනය (NIED) විසින් මධ්‍යගතව සංවිධානය කරනු ලැබේ.<ref>{{cite web |title=National Institute for Educational Development |url=http://www.nied.edu.na/ |access-date=26 June 2010 |publisher=Nied.edu.na}}</ref> උප-සහාරා අප්‍රිකානු රටවල් අතර, නැමීබියාව ඉහළම සාක්ෂරතා අනුපාතයන්ගෙන් එකකි.<ref name="auto">{{Cite web |title=Literacy - The World Factbook |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/literacy/ |website=www.cia.gov}}</ref> CIA World Factbook ට අනුව, 2018 වන විට ජනගහනයෙන් 91.5% වයස අවුරුදු 15 සහ ඊට වැඩි අයට කියවීමට සහ ලිවීමට හැකිය.<ref name="auto2">{{Cite web |title=Literacy - The World Factbook |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/literacy/ |website=www.cia.gov}}</ref> නැමීබියාවේ බොහෝ පාසල් රජයේ පාලනය යටතේ පවතින නමුත් රටේ අධ්‍යාපන පද්ධතියේ කොටසක් වන සමහර පෞද්ගලික පාසල් තිබේ. ගුරු පුහුණු විශ්ව විද්‍යාල හතරක්, කෘෂිකර්ම විද්‍යාල තුනක්, පොලිස් පුහුණු විද්‍යාලයක් සහ විශ්ව විද්‍යාල තුනක් ඇත: නැමීබියා විශ්ව විද්‍යාලය (UNAM), ජාත්‍යන්තර කළමනාකරණ විශ්ව විද්‍යාලය (IUM) සහ නැමීබියා විද්‍යා හා තාක්ෂණ විශ්ව විද්‍යාලය (NUST). නැමීබියාව 2023 දී ගෝලීය නවෝත්පාදන දර්ශකයේ 96 වැනි ස්ථානයට පත් විය.<ref>{{Cite book|last=WIPO|url=https://www.wipo.int/global_innovation_index/en/2023/index.html|title=Global Innovation Index 2023, 15th Edition|date=13 December 2023|website=www.wipo.int|publisher=World Intellectual Property Organization|isbn=9789280534320|language=en|doi=10.34667/tind.46596|access-date=2023-10-29}}</ref><ref>{{Cite web |date=2013-10-28 |title=Global Innovation Index |url=https://knowledge.insead.edu/entrepreneurship-innovation/global-innovation-index-2930 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210902101622/https://knowledge.insead.edu/entrepreneurship-innovation/global-innovation-index-2930 |archive-date=2 September 2021 |access-date=2021-09-02 |website=INSEAD Knowledge |language=en}}</ref> 2018 නැමීබියා ශ්‍රම බලකා සමීක්ෂණය පෙන්වා දෙන්නේ වැඩ කරන වයස් කාණ්ඩයේ පුද්ගලයින් 99,536 දෙනෙකුට ඕනෑම තරාතිරමක (වැඩ කරන වයස් ජනගහනයෙන් 6.6%) තෘතීයික අධ්‍යාපනයක් ලැබී ඇති අතර ඔවුන්ගෙන් 21,922 (වැඩකරන වයස් ජනගහනයෙන් 1.5%) පශ්චාත් උපාධි අධ්‍යාපනය ලබා ඇති බවයි. {| class="wikitable" |'''වයස් කාණ්ඩය''' |'''අධ්‍යාපනයක් නොමැති''' |'''ප්‍රාථමික''' |'''කනිෂ්ඨ ද්විතියික''' |'''ජේයෙෂ්ඨ ද්විතියික''' |'''තාක්ෂණික/වෘත්තීය සහතිකය හෝ ඩිප්ලෝමාව''' |'''දැනට තෘතීයික අධ්‍යාපනයේ 1, 2 හෝ 3 වසරවල''' |'''විශ්ව විද්‍යාල සහතිකය, ඩිප්ලෝමාව හෝ උපාධිය''' |'''පශ්චාත් උපාධි සහතිකය, ඩිප්ලෝමාව හෝ උපාධිය''' |- |15-19 |10,695 |89,696 |112,104 |23,588 |508 |1,558 |299 |44 |- |20-24 |19,090 |37,177 |99,661 |58,909 |6,185 |9,498 |6,019 |212 |- |25-29 |13,757 |31,278 |81,909 |53,019 |7,263 |9,035 |16,294 |3,840 |- |30-34 |13,753 |25,656 |73,216 |39,969 |4,886 |3,161 |15,520 |2,764 |- |35-39 |13,030 |24,926 |55,816 |30,999 |3,497 |2,582 |10,831 |3,290 |- |40-44 |16,042 |24,602 |38,462 |26,786 |3,508 |1,605 |7,284 |2,603 |- |45-49 |12,509 |24,743 |27,780 |18,883 |1,180 |896 |6,752 |2,663 |- |50-54 |12,594 |22,360 |20,641 |10,810 |891 |582 |5,529 |2,522 |- |55-59 |12,754 |19,927 |13,654 |5,487 |825 |848 |4,064 |1,712 |- |60-64 |13,832 |14,578 |8,006 |2,764 |584 |459 |2,135 |1,570 |- |65+ |49,043 |31,213 |10,033 |3,415 |775 |389 |2,886 |702 |- |'''එකතුව''' |'''187,100''' |'''346,157''' |'''541,281''' |'''274,628''' |'''30,101''' |'''30,612''' |'''77,615''' |'''21,922''' |} පහත වගුවේ අධ්‍යාපනය අනුව 2018 නැමීබියා කම්කරු බල සමීක්ෂණ රැකියා සංඛ්‍යාලේඛන පෙන්වයි. නැමීබියාවේ රැකියා අනුපාත සාමාන්‍යයෙන් අධ්‍යාපන තත්ත්වය සමඟ වැඩි වේ. උසස් පාසැල් අධ්‍යාපනයක් සාමාන්‍යයෙන් අධ්‍යාපනයක් නොමැති අයට හෝ ප්‍රාථමික හෝ කනිෂ්ඨ ද්විතීයික අධ්‍යාපනය ඇති අයට වඩා වැඩි රැකියා අනුපාත සහතික කරයි. විශ්ව විද්‍යාල සහතිකයක්, ඩිප්ලෝමාවක් හෝ උපාධියක් ඇති නැමීබියානුවන් 76.4% හි සැලකිය යුතු ඉහළ රැකියා අනුපාතයක් ඇති අතර, පශ්චාත් උපාධි අධ්‍යාපන දරන්නන් 2018 දී 83.8% ක රැකියා අනුපාතයක් සමඟ බොහෝ විට රැකියාවල නිරත වීමට ඉඩ ඇත.<ref>{{Cite web |title=Cirrus Data |url=https://cirrus.com.na/dataportal/ |access-date=2023-11-09 |website=cirrus.com.na}}</ref> {| class="wikitable" | |'''අධ්‍යාපනයක් නොමැති''' |'''ප්‍රාථමික''' |'''කනිෂ්ඨ ද්විතියික''' |'''ජේයෙෂ්ඨ ද්විතියික''' |'''තාක්ෂණික/වෘත්තීය සහතිකය හෝ ඩිප්ලෝමාව''' |'''දැනට තෘතීයික අධ්‍යාපනයේ 1, 2 හෝ 3 වසරවල''' |'''විශ්ව විද්‍යාල සහතිකය, ඩිප්ලෝමාව හෝ උපාධිය''' |'''පශ්චාත් උපාධි සහතිකය, ඩිප්ලෝමාව හෝ උපාධිය''' |- |එකතුව |187,100 |346,157 |541,281 |274,628 |30,101 |30,612 |77,615 |21,922 |- |සේවයේ යෙදීම |85,352 |146,089 |229,259 |146,874 |16,292 |12,595 |59,328 |18,378 |- |'''% සේවයේ යෙදීම''' |'''45.6%''' |'''42.2%''' |'''42.4%''' |'''53.5%''' |'''54.1%''' |'''41.1%''' |'''76.4%''' |'''83.8%''' |} === ආගම් === [[File:Swakopmund_ev-luth_Kirche_1.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Swakopmund_ev-luth_Kirche_1.jpg|දකුණ|thumb|ස්වකොප්මන්ඩ් හි ලූතරන් පල්ලිය]] ක්‍රිස්තියානි ප්‍රජාව නැමීබියාවේ ජනගහනයෙන් 80%-90%ක් වන අතර අවම වශයෙන් 75%ක් රෙපරමාදු භක්තිකයන් වන අතර ඉන් අවම වශයෙන් 50%ක් ලූතරන් ය. ලූතරන් යනු විශාලතම ආගමික කණ්ඩායම වන අතර, රටේ යටත් විජිත සමයේ ජර්මානු සහ ෆින්ලන්ත මිෂනාරි සේවයේ උරුමයකි. ජනගහනයෙන් 10%-20% ක් ස්වදේශික විශ්වාසයන් දරයි.<ref name="CIA">{{cite web |author=Central Intelligence Agency |author-link=CIA |year=2009 |title=Namibia |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/namibia/ |access-date=23 January 2010 |work=[[The World Factbook]]}}</ref> 19 වන ශතවර්ෂයේ දෙවන භාගයේ මිෂනාරි ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන් බොහෝ නැමීබියානුවන් ක්‍රිස්තියානි ආගමට හැරුණි. අද බොහෝ කිතුනුවන් ලූතරන් ය, නමුත් රෝමානු කතෝලික, මෙතෝදිස්ත, ඇංග්ලිකන්, අප්‍රිකානු මෙතෝදිස්ත එපිස්කෝපල් සහ ලන්දේසි ප්‍රතිසංස්කරණ ද ඇත. නැමීබියාවේ ඉස්ලාම් ආගමට 9,000ක් පමණ දායක වී ඇත,<ref>{{cite web |date=27 January 2011 |title=Table: Muslim Population by Country |url=http://www.pewforum.org/2011/01/27/table-muslim-population-by-country/ |access-date=13 March 2017 |publisher=Pew Research Center}}</ref> ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් නාම ය.<ref>{{cite web |title=Islam in Namibia, making an impact |url=https://archive.islamonline.net/?p=18129 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200215035636/https://archive.islamonline.net/?p=18129 |archive-date=15 February 2020 |access-date=26 August 2017 |publisher=Islamonline.net}}</ref> නැමීබියාව මිනිසුන් 100ක් පමණ සිටින කුඩා යුදෙව් ප්‍රජාවකට නිවහන වේ.<ref name="jewishvirtuallibrary1">{{cite web |title=Namibia: Virtual Jewish History Tour |url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vjw/namibia.html |access-date=1 August 2013 |publisher=Jewishvirtuallibrary.org}}</ref> පසුකාලීන සාන්තුවරයන් සහ යෙහෝවාගේ සාක්ෂිකරුවන් වැනි කණ්ඩායම්ද රට තුළ සිටිති. === භාෂා === {{bar box|title=නැමීබියාවේ ගෘහ භාෂා|titlebar=#ddd|left1=භාෂාව|right1=ප්‍රතිශතය|float=right|bars={{bar percent|ඔෂිවම්බෝ භාෂා|darkgreen|49.7}} {{bar percent|නාම/දමර භාෂා|purple|11.0}} {{bar percent|කාවාන්ගෝ භාෂා|black|10.4}} {{bar percent|අෆ්‍රිකාන්ස්|red|9.4}} {{bar percent|හෙරෙරෝ භාෂා|orange|9.2}} {{bar percent|සැම්බේසි භාෂා|green|4.9}} {{bar percent|ඉංග්‍රීසි|blue|2.3}} {{bar percent|වෙනත් භාෂා|teal|1.0}} {{bar percent|සැන් භාෂා|darkred|0.7}} {{bar percent|ජර්මානු|gray|0.6}} {{bar percent|වෙනත් අප්‍රිකානු භාෂා|tan|0.5}} {{bar percent|ස්වනා|lime|0.3}} {{bar percent|වෙනත් යුරෝපීය භාෂා|violet|0.1}}}}නැමීබියානුවන්ගෙන් බහුතරයකට ඉංග්‍රීසි සහ අප්‍රිකානු කතා කිරීමට සහ තේරුම් ගැනීමට හැකිය. 1990 දක්වා ඉංග්‍රීසි, ජර්මන් සහ අප්‍රිකානු රාජ්‍ය භාෂා විය. නැමීබියාව දකුණු අප්‍රිකාවෙන් නිදහස ලැබීමට බොහෝ කලකට පෙර, SWAPO හි අදහස වූයේ රට නිල වශයෙන් ඒකභාෂා විය යුතු බවත්, අසල්වැසි දකුණු අප්‍රිකාවට (එය එහි ප්‍රධාන භාෂා 11ටම නිල තත්ත්වය ලබා දුන්) ප්‍රවේශයට ප්‍රතිවිරුද්ධව මෙම ප්‍රවේශය තෝරා ගත් බවයි. "ජනවාර්ගික ඛණ්ඩනය පිළිබඳ හිතාමතා ප්‍රතිපත්තියක්."<ref>Pütz, Martin (1995) "Official Monolingualism in Africa: A sociolinguistic assessment of linguistic and cultural pluralism in Africa", p. 155 in ''Discrimination through language in Africa? Perspectives on the Namibian Experience''. Mouton de Gruyter. Berlin, {{ISBN|311014817X}}</ref> එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, SWAPO ඉංග්‍රීසි නැමීබියාවේ එකම නිල භාෂාව ලෙස ආරම්භ කරන ලදී, නමුත් ජනගහනයෙන් 2.3% ක් පමණක් එය ගෘහ භාෂාව ලෙස කතා කරයි. එය ක්‍රියාත්මක කිරීම සිවිල් සේවය, අධ්‍යාපනය සහ විකාශන පද්ධතිය කෙරෙහි අවධානය යොමු කර ඇත, විශේෂයෙන්ම රාජ්‍ය විකාශක NBC.<ref name="kriger2">{{cite book|last1=Kriger|first1=Robert & Ethel|title=Afrikaans Literature: Recollection, Redefinition, Restitution.|date=1996|publisher=Rodopi Bv Editions|isbn=978-9042000513|pages=66–67}}</ref> ප්‍රාථමික පාසල්වල ඉගැන්වීමේ මාධ්‍ය ලෙස අවසර දීමෙන් තවත් සමහර භාෂාවලට අර්ධ නිල පිළිගැනීමක් ලැබී ඇත. පුද්ගලික පාසල් රාජ්‍ය පාසල් මෙන් එකම ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කිරීමට බලාපොරොත්තු වන අතර "ඉංග්‍රීසි භාෂාව" අනිවාර්ය විෂයකි.<ref name="kriger">{{cite book|last1=Kriger|first1=Robert & Ethel|title=Afrikaans Literature: Recollection, Redefinition, Restitution.|date=1996|publisher=Rodopi Bv Editions|isbn=978-9042000513|pages=66–67}}</ref> අනෙකුත් පශ්චාත් යටත් විජිත අප්‍රිකානු සමාජවල මෙන්ම, ඒකභාෂා උපදෙස් සහ ප්‍රතිපත්ති සඳහා වූ තල්ලුව නිසා පාසල් හැර යාමේ ඉහළ අනුපාතිකයක් සහ ඕනෑම භාෂාවක අධ්‍යාපනික නිපුණතා අඩු පුද්ගලයින්ගේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සමහර විචාරකයින් තර්ක කරති.<ref>Tötemeyer, Andree-Jeanne. ''Multilingualism and the language policy for Namibian schools.'' PRAESA Occasional Papers No. 37. University of Cape Town. Cape Town:2010.</ref> වඩාත්ම මෑත සමීක්ෂණයේ (2016) රැස් කරන ලද නවතම සංඛ්‍යාන දත්ත වලට අනුව, 2011 සංගණනයේ සිට කලාපයේ භාෂාමය භූ දර්ශනය කැපී පෙනෙන වෙනස්කම්වලට ලක්ව ඇත. ඔෂිවම්බෝ ප්‍රමුඛ භාෂාව ලෙස පවතින අතර, සැලකිය යුතු 49.7% ක කුටුම්භ සඳහා වැඩිපුරම කතා කරන භාෂාවේ ස්ථානය හිමිකර ගනිමින් එහි පෙර පැවති තත්ත්වය අභිබවා යයි. නාම/දමර භාෂා 11.0% ක් වන අතර කාවාන්ගෝ භාෂා 10.4% ක කොටසකින් ද කැපී පෙනෙන වර්ධනයක් අත්විඳ ඇත. අප්‍රිකානු, රටේ භාෂා ප්‍රංශ භාෂාව ලෙස හඳුනාගෙන, 9.4% හි සැලකිය යුතු පැවැත්මක් පවත්වාගෙන යයි. හෙරෙරෝ භාෂා 9.2% ක් වන අතර, එය පෙර සංගණනයේ සුළු ගැලපීමක් පෙන්නුම් කරයි. සැම්බේසි භාෂා 4.9% දක්වා මාරු වී ඇති අතර, මූලික වශයෙන් දෙවන භාෂාව ලෙස භාවිතා කරන ඉංග්‍රීසි 2.3% වේ. අනෙකුත් භාෂා සාමූහිකව 1.0% නියෝජනය කරයි, සැන් භාෂා 0.7%, සහ ජර්මන් 0.6%. අනෙකුත් අප්‍රිකානු භාෂා 0.5% ක් ද, ස්වානා 0.3% ක් ද, අනෙකුත් යුරෝපීය භාෂා 0.1% ක් ද තිබීමෙන් කලාපයේ භාෂා විවිධත්වය තවදුරටත් පෙන්නුම් කෙරේ.<ref>{{Cite web |title=Cirrus Data |url=https://cirrus.com.na/dataportal/ |access-date=2023-12-06 |website=cirrus.com.na}}</ref> සටහන: (1) සැම්බෙසි භාෂාවලට ඇතුළත් වන්නේ: සිලෝසි (සිකොලෝලෝ), සිෆ්වේ, සිසුබියා, සියේයි (යේයි) සහ ටොටෙලා. (2) හෙරෙරෝ භාෂාවලට ඇතුළත් වන්නේ: ඔට්ජිහෙරෙරෝ, ඔට්ජිම්බන්දේරු, ඔරුසෙම්බා, ඔට්ජිසිම්බා, ඔට්ජිහාකහෝනා, ඔට්ජින්ඩොන්ගෝනා සහ ඔට්ජිට්ජාවික්වා (3) කාවාන්ගෝ භාෂාවලට ඇතුළත් වන්නේ: රුක්වාංගලී, රුෂම්බ්යු, රුග්සිරිකු, තිඹුකුෂු, රුමන්යෝ සහ රුකවන්ගෝ සුදු ජනගහනයෙන් බහුතරයක් ඉංග්‍රීසි, අප්‍රිකානු හෝ ජර්මන් කතා කරයි. ජර්මානු යටත් විජිත යුගය අවසන් වී ශතවර්ෂයකට වඩා වැඩි කාලයකට පසුව, ජර්මානු භාෂාව වාණිජ භාෂාවක් ලෙස තවදුරටත් භූමිකාවක් ඉටු කරයි. ගෘහ භාෂාවක් ලෙස, සුදු ප්‍රජාවෙන් 60% ක් අප්‍රිකානු භාෂාව ද, ජර්මානු භාෂාව 32% ක් ද, ඉංග්‍රීසි 7% ක් ද, පෘතුගීසි භාෂාව 4-5% ක් ද කතා කරයි.<ref name="CIA3">{{cite web |author=Central Intelligence Agency |author-link=CIA |year=2009 |title=Namibia |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/namibia/ |access-date=23 January 2010 |work=[[The World Factbook]]}}</ref> පෘතුගීසි භාෂාව කතා කරන ඇන්ගෝලාවට ඇති භූගෝලීය සමීපත්වය පෘතුගීසි කථිකයන්ගේ සාපේක්ෂ ඉහළ සංඛ්‍යාව පැහැදිලි කරයි; 2011 දී මේවා 100,000 ක් ලෙස ගණන් බලා ඇත.<ref>{{Cite news|url=https://www.namibian.com.na/83964/archive-read/Portuguese-to-be-introduced-in-schools|title=Portuguese to be introduced in schools|last=Sasman|first=Catherine|date=15 August 2011|newspaper=[[The Namibian]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20121222082932/http://www.namibian.com.na/index.php?id=28&tx_ttnews%5Btt_news%5D=85817&no_cache=1|archive-date=22 December 2012|url-status=live}}</ref> === සෞඛ්‍ය === උපතේදී ආයු අපේක්ෂාව 2017 වසරේ අවුරුදු 64ක් ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇත - ලොව අඩුම ඒවා අතර වේ.<ref>{{cite web |title=Life Expectancy ranks |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2102rank.html?countryName=Namibia&countryCode=wa&regionCode=afr&rank=210#wa |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200523043802/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2102rank.html?countryName=Namibia&countryCode=wa&regionCode=afr&rank=210#wa |archive-date=23 May 2020 |access-date=26 August 2017 |work=The World Factbook}}</ref> 2012 දී<ref>{{cite web |date=16 October 2012 |title=Namibia: Health Extension Programme Will Bridge Gaps Â? Unicef |url=http://allafrica.com/stories/201210160334.html |access-date=26 August 2017 |website=AllAfrica.com}}</ref> ප්‍රථමාධාර, රෝග නිවාරණය සඳහා සෞඛ්‍ය ප්‍රවර්ධනය, පෝෂණ තක්සේරුව සහ උපදේශනය, ජල සනීපාරක්ෂාව සහ සනීපාරක්ෂාව ඇතුළු ප්‍රජා සෞඛ්‍ය ක්‍රියාකාරකම් සඳහා මාස හයක කාලයක් පුහුණු කරන ලද සෞඛ්‍ය ව්‍යාප්ති සේවකයන් 4,800කගේ මුළු සීමාවෙන් 1,800ක් (2015) 2012 දී නැමීබියාව ජාතික සෞඛ්‍ය ව්‍යාප්ති වැඩසටහනක් දියත් කළේය. භාවිතයන්, HIV පරීක්ෂණ සහ ප්‍රජා-පාදක ප්‍රතිවෛරස් ප්‍රතිකාර.<ref>{{cite web |date=7 August 2015 |title=Going the extra mile to deliver health care |url=https://www.unicef.org/namibia/Health_Worker_HIS_print.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180711093332/https://www.unicef.org/namibia/Health_Worker_HIS_print.pdf |archive-date=11 July 2018 |access-date=11 July 2018 |publisher=unicef}}</ref> නැමීබියාව බෝ නොවන රෝග බරකට මුහුණ දී සිටී. ජනගහන හා සෞඛ්‍ය සමීක්ෂණය (2013) අධි රුධිර පීඩනය, අධි රුධිර පීඩනය, දියවැඩියාව සහ තරබාරුකම පිළිබඳ සොයාගැනීම් සාරාංශ කරයි: * වයස අවුරුදු 35-64 අතර සුදුසුකම් ලත් වගඋත්තරකරුවන් අතර, කාන්තාවන් 10 දෙනෙකුගෙන් 4 දෙනෙකුට වඩා (සියයට 44) සහ පිරිමින් (සියයට 45) රුධිර පීඩනය ඉහළ ගොස් ඇති අතර හෝ දැනට ඔවුන්ගේ රුධිර පීඩනය අඩු කිරීමට ඖෂධ ලබා ගනී. * කාන්තාවන්ගෙන් සියයට හතළිස් නවයක් සහ පිරිමින්ගෙන් සියයට 61ක් තම රුධිර පීඩනය ඉහළ ගොස් ඇති බව නොදැන සිටිති. * අධි රුධිර පීඩනය ඇති කාන්තාවන්ගෙන් සියයට හතළිස් තුනක් සහ පිරිමින්ගෙන් සියයට 34 ක් ඔවුන්ගේ තත්වය සඳහා ඖෂධ ලබා ගනී. * අධි රුධිර පීඩනය ඇති කාන්තාවන්ගෙන් සියයට 29 ක් සහ පිරිමින්ගෙන් සියයට 20 ක් පමණක් ඖෂධ ලබා ගන්නා අතර ඔවුන්ගේ රුධිර පීඩනය පාලනය කර ඇත. * කාන්තාවන්ගෙන් සියයට හයක් සහ පිරිමින්ගෙන් සියයට 7ක් දියවැඩියා රෝගීන්; එනම්, ඔවුන් නිරාහාර ප්ලාස්මා ග්ලූකෝස් අගයන් ඉහළ නංවා හෝ ඔවුන් දියවැඩියා ඖෂධ ලබා ගන්නා බව වාර්තා කරයි. කාන්තාවන්ගෙන් අතිරේක සියයට 7 ක් සහ පිරිමින්ගෙන් සියයට 6 ක් පූර්ව දියවැඩියා වේ. * දියවැඩියාවෙන් පෙළෙන කාන්තාවන්ගෙන් සියයට 67 ක් සහ පිරිමින්ගෙන් සියයට 74 ක් රුධිර ග්ලූකෝස් මට්ටම අඩු කිරීමට ඖෂධ ලබා ගනී. * සාමාන්‍ය ශරීර ස්කන්ධ දර්ශකයට වඩා වැඩි (25.0 හෝ ඊට වැඩි) ඇති කාන්තාවන් සහ පිරිමින්ට රුධිර පීඩනය වැඩි වීමටත්, නිරාහාර රුධිර ග්ලූකෝස් මට්ටම ඉහළ යාමටත් වැඩි ඉඩක් ඇත.<ref name=":3">{{citation-attribution|{{cite web |title=Namibia Demographic and Health Survey 2013 |url=https://dhsprogram.com/pubs/pdf/FR298/FR298.pdf |publisher=Ministry of Health and Social Services |date=September 2014 |access-date=16 February 2022}}}}</ref> [[File:AIDS_and_HIV_prevalence_2008.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:AIDS_and_HIV_prevalence_2008.svg|thumb|2011 වන විට තරුණ වැඩිහිටියන් (15-49) අතර HIV හි ඇස්තමේන්තුගත ප්‍රතිශතය.<ref>{{cite web |title=AIDSinfo |url=http://www.unaids.org/en/dataanalysis/datatools/aidsinfo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130305203900/http://www.unaids.org/en/dataanalysis/datatools/aidsinfo/ |archive-date=5 March 2013 |access-date=4 March 2013 |website=UNAIDS}}</ref>{{Col-begin}} {{Col-break}} {{legend|#b00000|<small>15–50</small>}} {{col-end}}]] HIV ප්‍රතිකාර සේවා පුළුල් කිරීම සඳහා සෞඛ්‍ය හා සමාජ සේවා අමාත්‍යාංශය විසින් සැලකිය යුතු ජයග්‍රහණ ලබාගෙන තිබියදීත්, HIV වසංගතය නැමීබියාවේ මහජන සෞඛ්‍ය ගැටලුවක් ලෙස පවතී.<ref>{{cite conference|title=Together We Are Ending AIDS in Namibia|url=http://www.namaidscon.net/media/downloads/downloads/speeches/aids_conference_rapporteur.pdf|conference=Namibia AIDS Conference 2016: 28 to 30 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20170116155355/http://www.namaidscon.net/media/downloads/downloads/speeches/aids_conference_rapporteur.pdf|archive-date=16 January 2017|access-date=15 January 2017|url-status=dead|archivedate=16 January 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170116155355/http://www.namaidscon.net/media/downloads/downloads/speeches/aids_conference_rapporteur.pdf}}</ref> 2001 දී, HIV/AIDS සමඟ ජීවත් වූ පුද්ගලයන් 210,000 ක් ඇස්තමේන්තු කර ඇති අතර, 2003 දී ඇස්තමේන්තුගත මරණ සංඛ්‍යාව 16,000 කි. 2011 UNAIDS වාර්තාවට අනුව, නැමීබියාවේ වසංගතය "සමත් වෙමින් පවතින බව පෙනේ."<ref>{{cite web |title=Aidsinafrica.net |url=http://www.aidsinafrica.net/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170919200353/http://aidsinafrica.net/ |archive-date=19 September 2017 |access-date=26 August 2017 |publisher=Aidsinafrica.net}}</ref> HIV/AIDS වසංගතය වැඩ කරන වයස්ගත ජනගහනය අඩු කර ඇති බැවින්, අනාථ දරුවන්ගේ සංඛ්‍යාව වැඩි වී ඇත. මෙම අනාථ දරුවන් සඳහා අධ්‍යාපනය, ආහාර, නවාතැන් සහ ඇඳුම් පැළඳුම් ලබා දීම රජයට භාරයි.<ref>{{cite web |title=Aidsinafrica.net |url=http://www.aidsinafrica.net/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170919200353/http://aidsinafrica.net/ |archive-date=19 September 2017 |access-date=26 August 2017 |publisher=Aidsinafrica.net}}</ref> HIV ජෛව සලකුණු සහිත ජනවිකාස සහ සෞඛ්‍ය සමීක්ෂණයක් 2013 දී අවසන් කරන ලද අතර ගෝලීය ජනවිකාස සහ සෞඛ්‍ය සමීක්ෂණ (DHS) වැඩසටහනේ කොටසක් ලෙස නැමීබියාවේ පවත්වන ලද හතරවන විස්තීර්ණ, ජාතික මට්ටමේ ජනගහනය සහ සෞඛ්‍ය සමීක්ෂණය ලෙස සේවය කරන ලදී. HIV වසංගතයට සම්බන්ධ වැදගත් ලක්ෂණ DHS විසින් නිරීක්ෂණය කරන ලදී: * සමස්තයක් වශයෙන්, වයස අවුරුදු 15-49 පිරිමින්ගෙන් සියයට 26 ක් සහ වයස අවුරුදු 50-64 න් සියයට 32 ක් චර්මච්ඡේදනය කර ඇත. වයස අවුරුදු 15-49 පිරිමින් සඳහා HIV පැතිරීම චර්මච්ඡේදනය නොකළ (සියයට 11.9) චර්මච්ඡේදනය වූ (සියයට 8.0) වඩා අඩුය. චර්මච්ඡේදනය නොකළ පිරිමින්ට වඩා චර්මච්ඡේදනය වූවන් අතර අඩු HIV පැතිරීමේ රටාව බොහෝ පසුබිම් ලක්ෂණ හරහා නිරීක්ෂණය කෙරේ. සෑම වයස් කාණ්ඩයක් සඳහාම, චර්මච්ඡේදනය නොකළ පිරිමින්ට වඩා HIV ව්‍යාප්තිය අඩුය; වයස අවුරුදු 35-39 සහ 45-49 (ප්‍රතිශත ලකුණු 11.7 බැගින්) පිරිමින් සඳහා මෙම වෙනස විශේෂයෙන් ප්‍රකාශ වේ. චර්මච්ඡේදනය නොකළ සහ චර්මච්ඡේදනය නොකළ පිරිමින් අතර HIV පැතිරීමේ වෙනස ග්‍රාමීය පිරිමින්ට වඩා නාගරික මිනිසුන් අතර විශාලය (ප්‍රතිශත ලකුණු 5.2 සහ ප්‍රතිශත ලකුණු 2.1). * වයස අවුරුදු 15-49 අතර ප්‍රතිචාර දැක්වූවන් අතර HIV ව්‍යාප්තිය කාන්තාවන් සඳහා සියයට 16.9 ක් සහ පිරිමින් සඳහා සියයට 10.9 කි. වයස අවුරුදු 50-64 අතර කාන්තාවන් සහ පිරිමින් අතර HIV පැතිරීමේ අනුපාතය සමාන වේ (පිළිවෙලින් සියයට 16.7 සහ සියයට 16.0). * HIV ව්‍යාප්තිය කාන්තාවන් සහ පිරිමින් සඳහා වයස අවුරුදු 35-39 අතර (පිළිවෙලින් සියයට 30.9 සහ සියයට 22.6) ඉහළ යයි. වයස අවුරුදු 15-24 (කාන්තාවන් සඳහා සියයට 2.5-6.4 සහ පිරිමින් සඳහා සියයට 2.0-3.4) ප්‍රතිචාර දැක්වූවන් අතර එය අඩුම වේ. * වයස අවුරුදු 15-49 අතර ප්‍රතිචාර දැක්වූවන් අතර, HIV ව්‍යාප්තිය වැඩිම කාන්තාවන් සහ පිරිමින් සඳහා සැම්බේසි (පිළිවෙලින් සියයට 30.9 සහ සියයට 15.9) වන අතර ඔමාහේකේ හි කාන්තාවන් (සියයට 6.9) සහ ඔහන්ග්වේනා හි පිරිමින් සඳහා (සියයට 6.6). * 2013 NDHS හි HIV සඳහා පරීක්ෂා කරන ලද සහජීවන ජෝඩු 1,007 න් සියයට 76.4 ක් තුළ, හවුල්කරුවන් දෙදෙනාම HIV සෘණාත්මක විය; ජෝඩුවලින් සියයට 10.1ක් තුළ, හවුල්කරුවන් දෙදෙනාම එච්.අයි.වී. සහ ජෝඩු වලින් සියයට 13.5 ක් අසමගි විය (එනම් එක් සහකරුවෙකු HIV ආසාදනය වී ඇති අතර අනෙකා එසේ නොවීය).<ref name=":32">{{citation-attribution|{{cite web |title=Namibia Demographic and Health Survey 2013 |url=https://dhsprogram.com/pubs/pdf/FR298/FR298.pdf |publisher=Ministry of Health and Social Services |date=September 2014 |access-date=16 February 2022}}}}</ref> 2015 වන විට සෞඛ්‍ය හා සමාජ සේවා අමාත්‍යංශය සහ යූඑන්අයිටන් තරගාවලියේ මිල දී නොගත් ප්‍රගති වාර්තාවක් නිෂ්පාදනය කරන ලද 15-49 සිට අවුරුදු 13-49 ක් [12.2-14.5%] සහ 210,000 [200,000-2-2-230,000] HIV සමග ජීවත් වේ.<ref>{{Cite web |title=HIV and AIDS estimates (2015) |url=http://www.unaids.org/en/regionscountries/countries/namibia |access-date=26 August 2017 |website=Unaids.org}}</ref> මැලේරියා ප්‍රශ්නය ඒඩ්ස් වසංගතය නිසා උග්‍ර වී ඇති බව පෙනේ. නැමීබියාවේ එච්.අයි.වී ආසාදනය වී ඇත්නම් මැලේරියාව වැළඳීමේ අවදානම 14.5% කින් වැඩි බව පර්යේෂණවලින් හෙළි වී තිබේ. සමගාමී HIV ආසාදනයක් සමඟ මැලේරියාවෙන් මිය යාමේ අවදානම ද ආසන්න වශයෙන් 50% කින් වැඩි වේ. 2002 දී රටේ සිටියේ වෛද්‍යවරුන් 598ක් පමණි.<ref>{{cite web |title=WHO Country Offices in the WHO African Region |url=http://www.afro.who.int/home/countries/fact_sheets/namibia.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100107105806/http://www.afro.who.int/home/countries/fact_sheets/namibia.pdf |archive-date=7 January 2010 |access-date=26 June 2010 |publisher=Afro.who.int}}</ref> == සංස්කෘතිය == නැමීබියානු සංස්කෘතිය ඔවුන්ගේ බැඳී ඇති ඉතිහාසය සහ පවුල් ජාතිකත්වය නිසා දකුණු අප්‍රිකානු සංස්කෘතියට සමාන වේ. නැමීබියානුවන් කිහිප දෙනෙක් ස්ථිරවම වෙනත් රටවල පදිංචි වීමට කැමැත්ත පළ කරති; ඔවුන් තම මව්බිමේ ආරක්ෂාවට වැඩි කැමැත්තක් දක්වයි, ශක්තිමත් ජාතික අනන්‍යතාවයක් ඇත, සහ හොඳින් සැපයෙන සිල්ලර අංශයක් භුක්ති විඳිති.<ref>{{Citation|title=Namibia|date=2023-11-06|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/namibia/|work=The World Factbook|publisher=Central Intelligence Agency|language=en|access-date=2023-11-13|archive-date=2021-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210110010829/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/namibia}}</ref> නැමීබියානුවන් සාමාන්‍යයෙන් ඉතා සමාජශීලි වන අතර ඒක පුද්ගල මත්පැන් පරිභෝජන අනුපාතිකය අතර ස්ථාවරව සිටින අතර ඒක පුද්ගල බියර් පරිභෝජනය සම්බන්ධයෙන් අප්‍රිකාවේ පළමු ස්ථානයට පත්ව ඇත.<ref>{{Cite web |title=https://twitter.com/AfricaFactsZone/status/1620090285186510852?lang=en |url=https://twitter.com/AfricaFactsZone/status/1620090285186510852?lang=en |access-date=2023-11-13 |website=X (formerly Twitter) |language=en}}</ref> === ක්‍රීඩාව === [[File:Toutrek.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Toutrek.jpg|thumb|නැමීබියාවේ අප්‍රිකානර් දරුවන්]] නැමීබියාවේ වඩාත්ම ජනප්‍රිය ක්‍රීඩාව වන්නේ සංගම් පාපන්දු ය. නැමීබියා ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම 1998, 2008, 2019, සහ 2023 අප්‍රිකානු ජාතීන්ගේ කුසලාන තරඟාවලිය සඳහා සුදුසුකම් ලැබූ නමුත් තවමත් ලෝක කුසලානය සඳහා සුදුසුකම් ලබා නොමැත. සමහර කැපී පෙනෙන ක්‍රීඩකයින් අතර ඩර්බි ප්‍රාන්තයේ දකුණත්-පසුපසැති රයන් නයම්බේ, මාමෙලෝඩි සන්ඩවුන්ස් ඉදිරිපෙළ පීටර් ෂලුලීල් සහ විශ්‍රාමික පාපන්දු ක්‍රීඩක කොලින් බෙන්ජමින් ඇතුළත් වේ. වඩාත්ම සාර්ථක ජාතික කණ්ඩායම වන්නේ නැමීබියානු රග්බි කණ්ඩායම වන අතර, පසුගිය ලෝක කුසලාන තරඟ හතකට සහභාගී වී ඇත. නැමීබියාව 1999, 2003, 2007, 2011, 2015, 2019 සහ වඩාත්ම මෑත කාලීන 2023 රග්බි ලෝක කුසලානයට සහභාගී විය. නැමීබියාවේ ක්‍රිකට් ද ජනප්‍රියයි, ජාතික කණ්ඩායම 2003 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානය, 2021 ICC T20 ලෝක කුසලානය සහ 2022 ICC පිරිමි T20 ලෝක කුසලානය සඳහා සුදුසුකම් ලබා ඇත.<ref>{{Cite web |title=Wiese, Erasmus the heroes as Namibia qualify for the Super 12s |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2021-22-1267897/ireland-vs-namibia-11th-match-first-round-group-a-1273722/match-report |website=ESPNcricinfo}}</ref> 2017 දෙසැම්බර් මාසයේදී නැමීබියා ක්‍රිකට් පළමු වරට දකුණු අප්‍රිකාවේ (CSA) පළාත් එක්දින අභියෝගයේ අවසන් මහා තරගයට පිවිසියේය.<ref name="NCYR2">{{cite web |author=Helge Schütz |date=19 December 2017 |title=Namibia Cricket Year Review |url=https://www.namibian.com.na/62702/read/Namibia-Cricket-Year-Review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171222051115/https://www.namibian.com.na/62702/read/Namibia-Cricket-Year-Review |archive-date=22 December 2017}}</ref> 2018 පෙබරවාරි මාසයේදී නැමීබියාව ICC ලෝක ක්‍රිකට් ලීග් 2 කොටස නැමීබියාව, කෙන්යාව, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය, නේපාලය, කැනඩාව සහ ඕමානය සමඟ සිම්බාබ්වේ හි පැවති අවසන් ICC ක්‍රිකට් ලෝක කුසලාන සුදුසුකම් ලැබීමේ ස්ථාන දෙක සඳහා තරඟ වැදුණි. නැමීබියාව 2021 ICC T20 ලෝක කුසලානයේ සුදුසුකම් ලැබීමේ තරඟ සඳහාද සුදුසුකම් ලබා සුපිරි 12 සමාජයට ඇතුලත් විය.<ref name="NCYR">{{cite web |author=Helge Schütz |date=19 December 2017 |title=Namibia Cricket Year Review |url=https://www.namibian.com.na/62702/read/Namibia-Cricket-Year-Review |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171222051115/https://www.namibian.com.na/62702/read/Namibia-Cricket-Year-Review |archive-date=22 December 2017}}</ref> නැමීබියාවේ වඩාත් ප්‍රසිද්ධ මලල ක්‍රීඩකයා වන්නේ මීටර් 100 සහ 200 ඉසව්වල කෙටි දුර ධාවන ශූර ෆ්‍රැන්කි ෆ්‍රෙඩ්රික්ස් ය. ඔහු ඔලිම්පික් රිදී පදක්කම් හතරක් (1992, 1996) දිනාගත් අතර ලෝක මලල ක්‍රීඩා ශූරතා කිහිපයකින් පදක්කම් ද ලබා ඇත.<ref>{{Cite web |title=IAAF World Championships in Athletics |url=http://www.gbrathletics.com/ic/wc.htm |access-date=26 February 2019 |website=www.gbrathletics.com}}</ref> ගොල්ෆ් ක්‍රීඩක ට්‍රෙවර් ඩොඩ්ස් 1998 දී ග්‍රේටර් ග්‍රීන්ස්බෝරෝ විවෘත ටෙනිස් තරඟාවලිය ජයග්‍රහණය කළේය,{{citation needed|date=April 2018}} එය ඔහුගේ වෘත්තීය දිවියේ තරඟාවලි 15 න් එකකි. ඔහු 1998 දී 78 වැනි ලෝක ශ්‍රේණිගත කිරීම ලබා ගත්තේය.<ref>{{Cite web |title=Dan Craven |url=https://firstcycling.com/rider.php?r=2421&y=2016 |access-date=20 June 2022 |website=FirstCycling.com}}</ref> බොක්සිං ක්‍රීඩක ජූලියස් ඉන්ඩොංගෝ යනු සැහැල්ලු වෙල්ටර් බර කොටසේ ඒකාබද්ධ WBA, IBF සහ IBO ලෝක ශූරයාය. නැමීබියාවේ තවත් ප්‍රසිද්ධ මලල ක්‍රීඩකයෙක් වන්නේ හිටපු වෘත්තීය රග්බි ක්‍රීඩක ජැක් බර්ගර් ය. බර්ගර් යුරෝපයේ සරසන්ස් සහ ඕරිලැක් වෙනුවෙන් ක්‍රීඩා කළ අතර ජාතික කණ්ඩායම සඳහා තරඟ 41ක් ලබා ගත්තේය. === මාධ්‍ය === අසල්වැසි රටවලට සාපේක්ෂව නැමීබියාවට විශාල මාධ්‍ය නිදහසක් ඇත. පසුගිය වසර කිහිපය තුළ, රට සාමාන්‍යයෙන් දේශසීමා රහිත වාර්තාකරුවන්ගේ මාධ්‍ය නිදහස දර්ශකයේ ඉහළ කාර්තුවේ ශ්‍රේණිගත කර ඇති අතර, 2010 දී 21 වන ස්ථානයට ළඟා වූ අතර, කැනඩාව සහ හොඳම ස්ථානගත අප්‍රිකානු රට සමඟ සමාන විය.<ref>{{cite web |title=Press Freedom Index 2010 |url=http://en.rsf.org/press-freedom-index-2010,1034.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101124050702/http://en.rsf.org/press-freedom-index-2010%2C1034.html |archive-date=24 November 2010 |access-date=12 December 2012 |publisher=Reporters Without Borders}}</ref> අප්‍රිකානු මාධ්‍ය බැරෝමීටරය ද ඒ හා සමාන ධනාත්මක ප්‍රතිඵල පෙන්වයි. කෙසේ වෙතත්, අනෙකුත් රටවල මෙන්ම, නැමීබියාවේ මාධ්‍ය කෙරෙහි රාජ්‍ය සහ ආර්ථිකයේ නියෝජිතයින්ගේ සඳහන් කළ හැකි බලපෑම තවමත් පවතී.<ref name="Rothe">Rothe, Andreas (2010): Media System and News Selection in Namibia. p. 14–96</ref> 2009 දී, නැමීබියාව මාධ්‍ය නිදහස දර්ශකයේ 36 වන ස්ථානය දක්වා පහත වැටුණි.<ref>{{cite web |title=Press Freedom Index 2009 |url=http://en.rsf.org/spip.php?page=classement&id_rubrique=1001 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120128213104/http://en.rsf.org/spip.php?page=classement&id_rubrique=1001 |archive-date=28 January 2012 |access-date=26 August 2017 |publisher=Reporters Without Borders}}</ref> 2013 දී, එය 19 වන,<ref>{{cite web |title=Press Freedom Index 2013 |url=http://en.rsf.org/spip.php?page=classement&id_rubrique=1054 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140727023534/http://en.rsf.org/spip.php?page=classement&id_rubrique=1054 |archive-date=27 July 2014 |access-date=24 June 2013}}</ref> 2014 දී 22 වන<ref>{{cite web |title=World Press Freedom Index |url=https://rsf.org/en/ranking/2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140214120404/http://rsf.org/index2014/en-index2014.php |archive-date=14 February 2014 |access-date=25 April 2015 |publisher=Reporters Without Borders}}</ref> සහ 2019 දී 23 වන,<ref>{{Cite web |date=27 November 2020 |title=Namibia: Real freedom but frequent threats &#124; Reporters without borders |url=https://rsf.org/en/namibia |website=RSF}}</ref> එයින් අදහස් වන්නේ එය දැනට මාධ්‍ය නිදහස අනුව ඉහළම ශ්‍රේණිගත අප්‍රිකානු රට බවයි. නැමීබියාවේ ජනගහනය තරමක් කුඩා වුවද, රටෙහි විවිධ මාධ්‍ය තේරීමක් ඇත; රූපවාහිනී මධ්‍යස්ථාන දෙකක්, ගුවන් විදුලි මධ්‍යස්ථාන 19ක් (ප්‍රජා මධ්‍යස්ථාන ගණන් නොගෙන), දිනපතා පුවත්පත් 5ක්, සතිපතා කිහිපයක් සහ විශේෂ ප්‍රකාශන ප්‍රේක්ෂකයන්ගේ අවධානය සඳහා තරඟ කරයි. මීට අමතරව, සඳහන් කළ හැකි විදේශ මාධ්‍ය ප්‍රමාණයක්, විශේෂයෙන්ම දකුණු අප්‍රිකානු, ලබා ගත හැකිය. සබැඳි මාධ්‍ය බොහෝ විට මුද්‍රිත ප්‍රකාශන අන්තර්ගතය මත පදනම් වේ. නැමීබියාවට NAMPA නමින් රජයට අයත් පුවත්පත් ආයතනයක් ඇත.<ref name="Rothe2">Rothe, Andreas (2010): Media System and News Selection in Namibia. p. 14–96</ref> සමස්තයක් ලෙස ඇ. මාධ්‍යවේදීන් 300ක් රට තුළ සේවය කරයි.<ref name="jobs">{{Cite news|url=https://www.namibian.com.na/74849/read/40-journalists-lose-jobs-since-2016|title=40 journalists lose jobs since 2016|last1=Kahiurika|first1=Ndanki|date=22 January 2019|newspaper=[[The Namibian]]|access-date=22 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190122145012/https://www.namibian.com.na/74849/read/40-journalists-lose-jobs-since-2016|archive-date=22 January 2019|last2=Ngutjinazo|first2=Okeri|page=6|url-status=dead}}</ref> නැමීබියාවේ පළමු පුවත්පත වූයේ 1898 ආරම්භ කරන ලද ජර්මානු භාෂාවෙන් වින්ඩ්‍හෝකර් ඇන්සෙයිගර් ය. ජර්මානු පාලන සමයේදී පුවත්පත් ප්‍රධාන වශයෙන් පිළිබිඹු කළේ ජීවමාන යථාර්ථය සහ සුදු ජර්මානු කතා කරන සුළුතරයේ මතයයි. කළු බහුතරය නොසලකා හරින ලද හෝ තර්ජනයක් ලෙස නිරූපණය කරන ලදී. දකුණු අප්‍රිකානු පාලන සමයේදී, නිරිතදිග අප්‍රිකානු මාධ්‍ය පද්ධතියට ප්‍රිටෝරියා රජයේ සඳහන් කළ හැකි බලපෑමත් සමඟ සුදු පක්ෂග්‍රාහීත්වය දිගටම පැවතුනි. ස්වාධීන පුවත්පත් පවතින ක්‍රමයට තර්ජනයක් ලෙස සලකනු ලැබූ අතර විවේචනාත්මක මාධ්‍යවේදීන්ට නිතර තර්ජන එල්ල විය.<ref name="Rothe3">Rothe, Andreas (2010): Media System and News Selection in Namibia. p. 14–96</ref><ref>von Nahmen, Carsten (2001): Deutschsprachige Medien in Namibia</ref><ref name="Links">Links, Frederico (2006): ''We write what we like: The role of independent print media and independent reporting in Namibia''</ref> වර්තමාන දිනපතා පුවත්පත් නම් පුද්ගලික ප්‍රකාශන වන The Namibian (ඉංග්‍රීසි සහ අනෙකුත් භාෂා), Die Republikein (අෆ්‍රිකාන්ස්), Allgemeine Zeitung (ජර්මන්) සහ Namibian Sun (ඉංග්‍රීසි) මෙන්ම රජය සතු New Era (ප්‍රධාන වශයෙන් ඉංග්‍රීසි) වේ. භාරයකට හිමි විශාලතම පුවත්පත වන The Namibian හැර අනෙකුත් සඳහන් කරන ලද පුද්ගලික පුවත්පත් Democratic Media Holdings හි කොටසකි.<ref name="Rothe5">Rothe, Andreas (2010): Media System and News Selection in Namibia. p. 14–96</ref> අනෙකුත් සඳහන් කළ හැකි පුවත්පත් වන්නේ TrustCo සතු Tabloid Informanté, සතිපතා Windhoek Observer, සතිපතා Namibia Economist, මෙන්ම කලාපීය Namib Times. කාලීන සිදුවීම් සඟරාවලට Insight Namibia, Vision2030 Focus සඟරාව{{citation needed|date=July 2015}} සහ Prime FOCUS ඇතුළත් වේ. Sister Namibia සඟරාව නැමීබියාවේ දීර්ඝතම NGO සඟරාව ලෙස කැපී පෙනෙන අතර Namibia Sport එකම ජාතික ක්‍රීඩා සඟරාව වේ. තවද, මුද්‍රණ වෙළඳපොල පක්ෂ ප්‍රකාශන, ශිෂ්‍ය පුවත්පත් සහ PR ප්‍රකාශන සමඟ අනුපූරක වේ.<ref name="Rothe4">Rothe, Andreas (2010): Media System and News Selection in Namibia. p. 14–96</ref> ගුවන් විදුලිය 1969 දී ද, රූපවාහිනිය 1981 දී ද හඳුන්වා දෙන ලදී. අද විකාශන අංශය ආධිපත්‍යය දරන්නේ රාජ්‍ය නැමීබියානු විකාශන සංස්ථාව (NBC) විසිනි. මහජන විකාශකය විසින් රූපවාහිනී මධ්‍යස්ථානයක් මෙන්ම ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් "ජාතික ගුවන් විදුලියක්" සහ දේශීයව කතා කරන භාෂාවලින් භාෂා නවයක් ද පිරිනමයි. Radio Omulunga (ඔෂිවම්බෝ) සහ Kosmos 94.1 (අෆ්‍රිකාන්ස්) හැර රටෙහි ඇති පුද්ගලික ගුවන් විදුලි මධ්‍යස්ථාන නවය ප්‍රධාන වශයෙන් ඉංග්‍රීසි භාෂා නාලිකා වේ. පුද්ගලිකව පවත්වාගෙන ගිය One Africa TV 2000 ගණන්වල සිට NBC සමඟ තරඟ කර ඇත.<ref name="Rothe6">Rothe, Andreas (2010): Media System and News Selection in Namibia. p. 14–96</ref><ref name="oneafricabackground">[https://web.archive.org/web/20100928202233/http://www.oneafrica.tv/node/2 One Africa Television]. oneafrica.tv. 25 May 2010</ref> නැමීබියාවේ මාධ්‍ය සහ මාධ්‍යවේදීන් දකුණු අප්‍රිකාවේ මාධ්‍ය ආයතනයේ නැමීබියානු පරිච්ඡේදය සහ නැමීබියාවේ කර්තෘ සංසදය නියෝජනය කරයි. රාජ්‍ය පාලිත මාධ්‍ය සභාවක් වැළැක්වීම සඳහා 2009 දී ස්වාධීන මාධ්‍ය ඔම්බුඩ්ස්මන්වරයෙකු පත් කරන ලදී.<ref name="Rothe7">Rothe, Andreas (2010): Media System and News Selection in Namibia. p. 14–96</ref> == මේවාත් බලන්න == * [[හිම්බා ජනතාව]] == යොමු කිරීම් == {{Reflist|30em|refs= <ref name=Adhikari>{{cite journal|author=Adhikari, Mohamed |title='Streams of Blood And Streams of Money': New Perspectives on the Annihilation of the Herero and Nama Peoples of Namibia, 1904–1908|journal=Kronos|jstor=41056613|year= 2008 |volume=34|pages=303–320}}</ref> <ref name=aqmap>{{cite journal|vauthors=MacDonald AM, Bonsor HC, Dochartaigh BÉ, Taylor RG |doi=10.1088/1748-9326/7/2/024009|title=Quantitative maps of groundwater resources in Africa|journal=Environ. Res. Lett. |volume=7 |page=024009|year=2012|issue=2}}</ref> <!-- <ref name=Gerwarth>{{cite journal|author=Gerwarth, Robert |title=L'Antichambre de l'Holocauste? A propos du Debat sur les Violences Coloniales et la Guerre d'Extermination Nazie|journal=Vingtième Siècle|year= 2008 |volume=99|pages=143–159 |jstor=20475396|doi=10.3917/ving.099.0143|last2=Malinowski|first2=Stephan|issue=3}} says most scholars think it did not influence the Nazis.</ref>--> <ref name=Humavindu>{{cite journal|author=Humavindu, Michael N., Barnes, Jonothan I|title= Trophy Hunting in the Namibian Economy: An Assessment. Environmental Economics Unit, Directorate of Environmental Affairs, Ministry of Environment and Tourism, Namibia|journal= South African Journal of Wildlife Research |volume=33|issue=2|pages= 65–70 |date=October 2003}}</ref> <ref name=Korenromp>{{cite journal|pmid=16229771|author=Korenromp, E.L., Williams, B.G., de Vlas, S.J., Gouws, E., Gilks, C.F., Ghys, P.D., Nahlen, B.L. |year=2005|title=Malaria Attributable to the HIV-1 Epidemic, Sub-Saharan Africa|journal= Emerging Infectious Diseases|volume= 11|issue= 9|pages= 1410–1419|doi=10.3201/eid1109.050337|pmc=3310631}}</ref> <ref name=Lange>{{cite journal|doi=10.1007/s10640-004-4045-z|author=Lange, Glenn-marie|title= Wealth, Natural Capital, and Sustainable Development: Contrasting Examples from Botswana and Namibia|journal= Environmental & Resource Economics|year=2004|volume=29 |issue =3|pages=257–83}} </ref> <ref name=Madley>{{cite journal|author=Madley, Benjamin |title=From Africa to Auschwitz: How German South West Africa Incubated Ideas and Methods Adopted and Developed by the Nazis in Eastern Europe|journal=European History Quarterly|year=2005 |volume=35|issue=3|pages=429–464|doi=10.1177/0265691405054218}} says it influenced Nazis.</ref> <ref name=Sparks>{{cite journal|url=http://afraf.oxfordjournals.org/cgi/pdf_extract/83/333/477 |title=Namibia's Coastal and Marine Development Potential |volume=83 |issue=333|page=477 |journal=African Affairs|last=Sparks|first=Donald L.}} </ref> <ref name="Stefanova">Stefanova, Kristina (August 2005). [https://web.archive.org/web/20080110052258/http://usinfo.state.gov/journals/ites/0805/ijee/stefanova.htm Protecting Namibia’s Natural Resources]. usinfo.state.gov</ref> <ref name="UNEP">[http://www.wri.org/publication/content/7600 Nature in Local Hands: The Case for Namibia's Conservancies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121113190527/http://www.wri.org/publication/content/7600 |date=2012-11-13 }}.</ref>}} === මූලාශ්‍ර === * {{Cite book|last=Vedder|first=Heinrich|author-link=Heinrich Vedder|authorlink=Heinrich Vedder|title=Das alte Südwestafrika. Südwestafrikas Geschichte bis zum Tode Mahareros 1890|trans_title=The old South-West Africa. South-West Africa's history until Maharero's death 1890|language=German|year=1997|edition=7th|publisher=Namibia Scientific Society|location=Windhoek|isbn=0-949995-33-9|ISBN=0-949995-33-9|ref=harv}} * {{Cite book|last=Olusoga|first=David|author-link=David Olusoga|authorlink=David Olusoga|last2=Erichsen|first2=Casper W.|author2-link=Casper W. Erichsen|title=The Kaiser’s Holocaust: Germany’s Forgotten Genocide|year=2010|publisher=Farber and Farber|location=London|isbn=978-0-571-23142-3|ISBN=978-0-571-23142-3|ref=harv}} == බාහිර යොමු == * {{CIA World Factbook link|wa|Namibia}} * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/namibia.htm Namibia] from ''UCB Libraries GovPubs'' * {{Dmoz|Regional/Africa/Namibia}}DMOZ{{Wikiatlas|Namibia}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=NA Key Development Forecasts for Namibia] from International Futures * [http://www.grnnet.gov.na Republic of Namibia]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121204101417/http://www.grnnet.gov.na/ |date=2012-12-04 }} Government Portal * [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-n/namibia.html Chief of State and Cabinet Members] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081210072855/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-n/namibia.html |date=2008-12-10 }} * [http://www.polytechnic.edu.na Polytechnic of Namibia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090228194338/http://www.polytechnic.edu.na/ |date=2009-02-28 }} * [http://www.business-anti-corruption.com/country-profiles/sub-saharan-africa/namibia/snapshot.aspx Namibia Corruption Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140220022104/http://www.business-anti-corruption.com/country-profiles/sub-saharan-africa/namibia/snapshot.aspx |date=2014-02-20 }} from the Business Anti-Corruption Portal * {{Wikivoyage-inline|Namibia}} * [http://www.etoshanationalpark.org/ Etosha National Park] * [http://www.sossusvlei.org/ Sossusvlei] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141222071454/http://www.sossusvlei.org/ |date=2014-12-22 }} * [http://knbsz.gov.hu/hu/letoltes/szsz/2013_1_spec.pdf UN peacekeeping in Namibia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141217203716/http://knbsz.gov.hu/hu/letoltes/szsz/2013_1_spec.pdf |date=2014-12-17 }} {{සැකිල්ල:අප්‍රිකාවේ ස්වෛරී රාජ්‍ය සහ යැපෙන භූමි ප්‍රදේශ ලැයිස්තුව}} [[ප්‍රවර්ගය:නැමීබියාව| ]] [[Category:Southern African countries]] [[ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකානු සංගමයේ සාමාජික රාජ්‍ය]] [[ප්‍රවර්ගය:ඉංග්‍රීසි භාෂාව, නිල භාෂාවක් ලෙස භාවිතා වන රටවල් සහ භූමි ප්‍රදේශ]] [[ප්‍රවර්ගය:පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ සාමාජික රාජ්‍යයෝ]] [[Category:States and territories established in 1990]] [[ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍ය]] [[Category:Republics in the Commonwealth of Nations]] [[Category:Former German colonies]] [[Category:1990 establishments in Africa]] [[ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව තුළ රටවල්]] hi4ihiyvmbh3u05sf7ynck6s7lg6s8u 0 74528 794653 770056 2026-06-23T08:31:44Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 794653 wikitext text/x-wiki {{about|ඉන්දියානු චිත්‍රපට නිළියක|ඉන්දියානු ලේඛිකාව|නයන්තාරා සේගාල්|පැළෑටිය|Vinca rosea}} {{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා | name = නයන්තාරා | image = Nayanthara at Filmfare Awards.jpg | caption = නයන්තාරා 2014 වසරේ පැවැත්වුණු [[ෆිල්ම් ෆෙයාර් සම්මාන]] උළෙලේ දී | birth_name = ඩයනා මරියම් කුරියන් | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1984|11|18}}<ref>[http://www.rediff.com/movies/report/slide-show-1-birthday-special-nayantara-turns-28/20121119.htm Sri Birthday Special: Nayanthara Turns 28]. Rediff.com (19 November 2012). Retrieved 2012-04-10.</ref><ref>[http://indiatoday.intoday.in/gallery/happy-birthday-nayantara/1/10523.html Happy birthday Nayantara]. indiatoday.com (5 December 2008). Retrieved 2012-04-10.</ref><ref>[http://www.rediff.com/movies/report/birthday-special-nayantaras-fashiobale-screen-avatars/20141118.htm Birthday Special Nayantara] rediff.com (18 November 2014)</ref> | birth_place = [[බෙංගලුරු]], [[කර්ණාටක]], ඉන්දියාව<!-- PLEASE, DON'T CHANGE THIS AGAIN! SEE THE LINK!! --><ref name="indiatimes1">{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/news-interviews/Nayanthara-in-Sandalwood-now/articleshow/5452870.cms |work=The Times of India | title=Nayanthara in Sandalwood now | date=17 January 2010}}</ref><ref>[http://www.sify.com/movies/chat-transcript-of-nayanthara-news-others-kkfusdhhaja.html Chat Transcript of Nayanthara]. Sify.com (10 March 2008). Retrieved 2012-04-10.</ref> | occupation = {{hlist|නිළියක්|නිරූපිකාවක්}} | nationality = ඉන්දියානු | yearsactive = 2003–වර්තමානය | awards = [[කලෛමාමණි]]<ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/70-artists-get-kalaimamani-awards/article362528.ece|title=70 artists get Kalaimamamani awards|publisher=[[The Hindu]]|date=25 February 2009|accessdate=6 April 2015}}</ref> }} '''ඩයනා මරියම් කුරියන්''' (උපත 1984 නොවැම්බර් 18) හෙවත් වඩාත් ප්‍රකටව '''නයන්තාරා''' යන වේදිකා නාමයෙන් හැඳින්වෙන්නේ ප්‍රධාන වශයෙන් දකුණු ඉන්දියානු චිත්‍රපටවල පෙනී සිටින ඉන්දියානු නිළියකි.<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Malayalis-should-be-proud-of-Nayanthara/articleshow/49970330.cms|title=‘Malayalis should be proud of Nayanthara’|publisher=TOI|date=29 November 2015|accessdate=22 March 2016}}</ref>දැනට වැඩිම වැටුපක් ලබන දකුණු ඉන්දිය නිළිය මැය වේ. නයන්තාරා රංගන වෘත්තියට පිවිසුණේ 2003 [[කේරළයේ සිනමාව|මලයාලම් චිත්‍රපටයක්]] වූ ''[[මනස්සිනක්කරේ]]'' තුළින් ජයරාම් සමග රංගනයේ යෙදෙමිනි. ඇය දෙමළ සිනමාවට පිවිසියේ ''[[අයියා (2005 දෙමළ චිත්‍රපටය)|අයියා]]'' (2005) චිත්‍රපටය තුළින් වන අතර තෙලිඟු සිනමාවට පිවිසියේ ''[[ලක්ෂ්මි (2006 චිත්‍රපටය)|ලක්ෂ්මි]]'' (2006) චිත්‍රපටය තුළිනි. මෙම චිත්‍රපට ද්විත්වයම සාර්ථක විය. අනතුරුව ඇය ''[[චන්ද්‍රමුඛී]]'' (2005), ''[[ඩුබායි සීනු]]'' (2007), ''[[තුලසි (චිත්‍රපටය)|තුලසි]]'' (2007), ''[[බිල්ලා (2007 චිත්‍රපටය)|බිල්ලා]]'' (2007), ''[[යාරඩි නී මොහිනී]]'' (2008), ''[[ආදවන්]]'' (2009), ''[[අදූර්ස්]]'' (2010), ''[[සිංහා (චිත්‍රපටය)|සිංහා]]'' (2010), ''[[බොස් එංගිරා භාස්කරන්]]'' (2010), ''[[ශ්‍රී රාම රාජ්‍යම්]]'' (2011), ''[[රාජ රාණි (2013 චිත්‍රපටය)|රාජා රාණි]]'' (2013), ''[[ආරම්බම්]]'' (2013), ''[[තනි ඔරුවන්]]'' (2015), ''[[මායා (2015 දෙමළ චිත්‍රපටය)|මායා]]'' (2015), ''[[නානුම් රෞඩි දාන්]]'' (2015), ''[[බාබු බංගාරම්]]'' (2016) සහ ''[[ඉරු මුගන්]]'' (2016 වැනි ආර්ථික වශයෙන් සාර්ථක දෙමළ හා තෙලිඟු චිත්‍රපට ගණනාවකට දායක වූයේ [[අනුෂ්කා ෂෙට්ටි]]ගෙන් පසු දකුණු ඉන්දියාවේ වැඩිම ආදායමක් ලබන නිළිය බවට පත්වෙමිනි. 2010දී ඇය සිය [[කන්නඩ]] චිත්‍රපට ආගමනය සනිටුහන් කළේ කන්නඩ-තෙලිඟු දිවීභාෂා චිත්‍රපටයක් වන ''[[සුපර් (2010 ඉන්දියානු චිත්‍රපටය)|සුපර්]]'' තුළිනි.<ref name="filmibeat.com">{{cite web|url=http://www.filmibeat.com/kannada/news/2011/upendra-super-remake-rights-demand-190111-aid0062.html|title=Upendra's Super remake rights in great demand|date=19 January 2011|publisher=|accessdate=16 August 2016}}</ref> මෙය මෙතෙක් ඇගේ එකම කන්නඩ චිත්‍රපටය වේ. ''ශ්‍රී රාම රාජ්‍යම්'' චිත්‍රපටයේ (2011) [[සීතා]] ලෙස ඇගේ රංගනය නිසා ඇයට [[හොඳම නිළිය සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය – තෙලිඟු|හොඳම තෙලිඟු නිළිය සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය]] සහ [[හොඳම නිළිය සඳහා නන්දි සම්මානය]] හිමි විය. ''රාජා රාණි'' (2013) සහ ''[[නානුම් රෞඩි දාන්]]'' (2015) චිත්‍රපට සඳහා ඇයට [[හොඳම නිළිය සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය – දෙමළ|හොඳම දෙමළ නිළිය සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය]] හිමි විය. ''කෝචි ටයිම්ස්'' පුවත්පත විසින් ඇයව "2014 වර්ෂයේ වඩාත් ප්‍රියමනාප නිළියන් 15 දෙනාගේ ලැයිස්තුව"ට ඇතුළත් කරන ලදී.<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Kochi-Times-15-Most-Desirable-Women-in-2014/articleshow/46944844.cms | title=Kochi Times 15 Most Desirable Women in 2014 | date=17 April 2015 | agency=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times of India]] | accessdate=2 June 2015 | author=TNN}}</ref> ''පුතිය නියාමම්'' (2016) චිත්‍රපටයේ රංගනය වෙනුවෙන් ඇය 2017දී [[හොඳම නිළිය සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය – මලයාලම්|හොඳම මලයාලම් නිළිය සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය]] හිමි කරගත්තේ ඇගේ මව්භාෂාවෙන් ලද ප්‍රථම ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය ලෙසයි. රාජා රාණි චිත්‍රපටයට හා දෙමළ සිනමාවේ අග්‍රගණ්‍ය නිළියක් ලෙස ඇය තමිල්නාඩු රජයේ සම්මානය හිමිකර ගත්තාය. [[Forbes India Celebrity 100]] (2018) ලැයිස්තුවට ඇතුළත් වූ පළමු දකුණු ඉන්දීය නිළිය වූයේ ඇයයි. ඒ ඇයගේ ඉන්දියානු රුපියල් කෝටි 15.17ක් ඉපැයීම වෙනුවෙනි. <h2> මුල්කාලීන දිවිය </h2> කේරළයේ තිරුවල්ලහී කොඩියට්ටු වංශයෙන් පැවත එන මලයාලි කතෝලික <ref> http://malayalam.filmibeat.com/features/birth-day-special-unknown-facts-about-nayanthara-025918.html </ref> දෙමව්පියන් වන කුරියන් කොඩියට්ටුට හා ඔමානා කුරියන්ට දාව ඉන්දියාවේ කර්නාටක ප්‍රාන්තයේ බැංගලෝරුහී දී නයන්තාරා උපත ලැබුවා ය. ඇයට වඩා අවුරුදු 9ක් වැඩිමල් ඇගේ සහෝදරයා වන ලේනු කුරියන් එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ ජීවත් වෙයි. නයන්තාරාගේ පියා ගුවන් හමුදා නිලධාරියෙකු වු බැවින් නයන්තාරාට අධ්‍යාපනය ලබන්නට සිදු වූයේ උතුරු ඉන්දියාවෙයි. <ref>http://sify.com/movies/tamil/interview.php?id=13682609&cid=2408</ref>ඇය ගුජරාටයේ ජම්නගර්හී දී හා දිල්ලියේදී මූලික පාසල් අධ්‍යාපනය ලැබුවා ය. පසුව තිරුවල්ලහී <ref>http://www.telegraphindia.com/1060514/asp/look/story_6217361.asp </ref> <ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/interview/6240.html |access-date=2019-06-10 |archive-date=2018-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226111939/https://www.indiaglitz.com/tamil }}</ref> Balikamadom Girls Higher Secondary Schoolහී දී ද්විතීයික අධ්‍යාපනය හදාරා තිරුවල්ලහී Marthoma Collegeහී දී ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍යය පිළිබඳ උපාධිය අවසන් කළා ය. <ref> http://specials.rediff.com/movies/2005/jan/13south6.htm </ref> <h2> වෘත්තීය </h2> {{Main|නයන්තාරා චිත්‍රපට නාමාවලිය}} '''මලයාලම් සිනමාවට ආගමනය (2003 - 2004)''' උපාධිය හදාරමින් සිටින අතරතුර දී ඇය අර්ධ කාලීන රැකියාවක් වශයෙන් නිරූපිකාවක් ලෙස ද කටයුතු කළා ය. ඇයගේ යම් නිරූපනය කිරීම් දැකීමෙන් පසු චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂවරයෙක් වන සත්‍යන් අන්තික්කඩ් ඇයව ඔහුගේ චිත්‍රපටයක් වන "[[මනසින්නක්කරේ]]" (2003) චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිතය සඳහා තෝරා ගත්තේ ය. ඒ ඇයගේ සිනමා ආගමනයයි. එම චිත්‍රපටය සඳහා ඇය රංගනයෙන් දායක වූවත් ඇය රංගන කෙරෙහි ඇල්මක් නොදක්වන බවද,<ref> http://specials.rediff.com/movies/2005/jan/13south5.htm </ref> එම චිත්‍රපටයෙන් ම ඇය රඟපෑම නවතන බව කීවද, එම චිත්‍රපටය ඉහළ ආදයම් ලැබූ චිත්‍රපටයක් බවට පත්වූ බැවින් ඇය චිත්‍රපටයන් රඟපෑමට භාර ගැනීම ආරම්භ කළා ය. 2004 වසරේ තිරගත වූ ශාජි කෛලාස්ගේ "[[නාට්ටුරාජාවු]]" චිත්‍රපටයට සහ ෆාzසිල්ගේ Psychological thriller චිත්‍රපටයක් වන "[[විශ්මයතුම්බදු]]" චිත්‍රපටයට<ref> http://www.sify.com/movies/vismayathumbathu-review-malayalam-13451688.html </ref> <ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.indiaglitz.com/channels/malayalam/review/7049.html |access-date=2019-06-10 |archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718125355/http://www.indiaglitz.com/channels/malayalam/review/7049.html }}</ref> ද ඇය රංගනයෙන් දායක වූවා ය. එම චිත්‍රපටයේ ඇගේ රංගනය විචාරකයන්ගේ පැසසුමට ද ලක් විය. එමෙන් ම "[[තස්කර වීරන්]]" සහ "[[රප්පකල්]]" චිත්‍රපටවලට ද රංගනයෙන් දායක් වූවා ය. '''දමිළ හා තෙළිඟු සිනමාවට ආගමනය (2005 -2007)''' 2005 වර්ෂයේ දී [[දමිළ සිනමාව]]<ref>http://www.sify.com/movies/nayantara-is-the-new-flavour-of-kollywood-news-tamil-kkfvDojbjgf.html?ref=false </ref> වෙත පියමන් කළ ඇය තම කුළුඳුල් චිත්‍රපටිය ලෙස තෝරාගත්තේ [[සරත් කුමාර්]]ගේ චිත්‍රපටියක් වන "[[අයියා]]" චිත්‍රපටියයි.<ref>http://www.behindwoods.com/features/Reviews/reviews1/ayya_review.html </ref> <ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.nowrunning.com/movie/1973/tamil/ayya/393/review.htm |access-date=2019-06-10 |archive-date=2014-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140111211044/http://www.nowrunning.com/movie/1973/tamil/ayya/393/review.htm }}</ref> එහි අධ්‍යක්ෂක [[හරී]]ය. මෙම චිත්‍රපටයේ රූගත කිරීම් අතරතුර ඇයට [[ප්‍රහසන]] [[සංත්‍රාස]] චිත්‍රපටයක් වන "[[චන්ද්‍රමුඛී]]"<ref>http://specials.rediff.com/movies/2005/jan/13south1.htm </ref> හී රඟපෑමට අවස්ථාව හිමි වේ. ඇයව එම චිත්‍රපටය සඳහා නිර්දේශ කරන ලද්දේ චන්ද්‍රමුඛී චිත්‍රපටයේ අධ්‍යක්ෂවරයාගේ බිරිඳයි.<ref>http://specials.rediff.com/movies/2006/oct/12slid3.htm </ref> ඒ ඇය මනසින්නක්කරේ චිත්‍රපටය තුළින් දුටු නයන්තාරාගෙ රංගන කුසලතාවය හේතුවෙනි. චන්ද්‍රමුඛී චිත්‍රපටය පුරා දින 800ක් ඔස්සේ සිනමාහල්වල තිරගත කරන ලදි.<ref>http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news/june-07-02/11-06-07-rajini.html </ref> අනතුරුව ඇය [[ඒ.ආර්.මුරුගදාස්]]ගේ "[[ගජිනි]]" චිත්‍රපටයේ සහය නිළිය ලෙස රඟපෑවා ය. අනතුරුව ඇය අධ්‍යක්ෂක [[පෙරරාසු]]ගේ "[[සිවකාසි]]" චිත්‍රපටයේ ගීතයකට පමණක් නර්තනයෙන් දායක වූවා ය.<ref>http://www.sify.com/movies/nayan-s-item-number-news-tamil-kkfv12ejggg.html?ref=false </ref> 2006 වසරේ නයන්තාරාගේ පළමුවෙන්ම තිරගත වූ චිත්‍රපටය වූයේ "[[කල්වනින් කාදලී]]" චිත්‍රපටයයි.<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/review/7547.html |access-date=2019-06-10 |archive-date=2012-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120607014420/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/review/7547.html }}</ref> අනතුරුව ඇය තෙළිඟු සිනමාවට පා තැබුවා ය. ඒ "[[ලක්ෂ්මි (2006 චිත්‍රපටය)|ලක්ෂ්මි ]]" චිත්‍රපටයෙනි. ඉන්පසුව ඇය රඟපෑ "[[බෝස්, අයි ලව් යූ]]" නම් තෙළිඟු චිත්‍රපටය තිරගත විය. අනතුරුව සමකාලීන ලෙස දීපවාලි සමයේ "[[වල්ලවන්]]"<ref>http://www.sify.com/movies/vallavan-review-tamil-14317167.html </ref>, "[[තලෛමගන්]]"<ref>http://www.sify.com/movies/thalaimagan-review-tamil-14319175.html </ref> සහ "[[ඊ]]"<ref>http://www.rediff.com/movies/2006/oct/23e.htm </ref> <ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/review/7785.html |access-date=2019-06-10 |archive-date=2012-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120203160312/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/review/7785.html }}</ref> යන චිත්‍රපට තුනම තිරගත විය. චිත්‍රපට තුන, තුන් ආකාරයකට විචාරකයන්ගේ පැසසුමට ලක් විය.<ref>http://www.sify.com/movies/e-review-tamil-14315542.html </ref> වල්ලවන් තුළ ඇය තමන්ට වඩා බාල තරුණයෙකුට පෙම්බැඳීන විශ්ව විද්‍යාල ආචාර්‍යවරියකගේ චරිතය හෙබවිය. ඊ චිත්‍රපටය තුළ ඇයගේ චරිතය වූයේ සමාජ ශාලාවක නර්තනයේ යෙදී ජීවත් වන තරුණියකගේ චරිතයකි. තලෛමගන් තුළ ඇය වාර්තාකාරිනියකගේ චරිතය රඟපෑවා ය. <ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.nowrunning.com/movie/2804/tamil/thalaimagan/919/review.htm |access-date=2019-06-10 |archive-date=2013-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131206194455/http://www.nowrunning.com/movie/2804/tamil/thalaimagan/919/review.htm }}</ref> <ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.hindu.com/fr/2006/10/27/stories/2006102700030200.htm |access-date=2019-06-10 |archive-date=2006-11-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061109024535/http://www.hindu.com/fr/2006/10/27/stories/2006102700030200.htm }}</ref> '''ජනතා පිළිගැනීම සහ පුළුල් සාර්ථකත්වය (2007 - 2011)''' [[විශ්නුවර්ධන්]] විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද "[[බිල්ලා]]"<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.nowrunning.com/movie/4506/tamil/billa/1436/review.htm |access-date=2019-06-10 |archive-date=2012-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120226005332/http://www.nowrunning.com/movie/4506/tamil/billa/1436/review.htm }}</ref> (2007) චිත්‍රපටය තුළින් නයන්තාරා නැවතත් ජනතා ආකර්ෂණය ලබා ගත්තා ය. මෙම චිත්‍රපටය 1980දී තිරගත වූ බිල්ලා නම් චිත්‍රපටයේ ප්‍රතිනිර්මාණයක් වන අතර එය මුදල් ඉපැයීම අතින් අතිසාර්ථක විය.<ref>http://sify.com/movies/billa-hits-a-century-news-tamil-kkftJhhddhe.html </ref> මෙහි නයන්තාරාගේ සාෂා චරිතයට විචාරකයන්ගේ ඉහළ ප්‍රතිචාර හිමි විය. මේ චිත්‍රපටය වෙනුවෙන් ඇයට [[විජෙයි සම්මාන උළෙල]]හී දී [[ප්‍රියතම නිළිය]]ට හිමි සම්මානය ද හිමි විය. 2008 වසරේ දී නයන්තාරා රඟපෑ චිත්‍රපට පහක් තිරගත වූ අතර එයින් හතරක් ම දමිළ චිත්‍රපට විය. එයින් ප්‍රථමයෙන් තිරගත වූයේ "[[යාරඩී නී මෝහිනී]]" නම් චිත්‍රපටයයි.<ref>http://www.behindwoods.com/tamil-movie-reviews/reviews-1/yaaradi-nee-mohini-review.html </ref> <ref>http://www.sify.com/movies/yaaradi-nee-mohini-review-tamil-14638571.html </ref> ඇය නැවත වරක් [[විජෙයි සම්මාන උළෙල]]හී දී [[ප්‍රියතම නිළිය]]ට හිමි සම්මානය<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/47587.html |access-date=2019-06-10 |archive-date=2009-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090618072752/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/47587.html }}</ref> මේ චිත්‍රපටය වෙනුවෙන් හිමි කරගත් අතර [[56වන දකුණු ඉන්දීය ෆිල්ම් ෆෙයාර් සම්මාන උළෙල]]හී දී [[හොඳම නිළිය]] සම්මානයට ද නිර්දේශ වූවා ය. එම වසරේ තිරගත වූ ඇයගේ අනෙක් චිත්‍රපට වන්නේ "[[කුසෙලාන්]]" (මෙම චිත්‍රපටය "[[කතනයකුඩු]]" නමින් තෙළිඟු බසින් ද තිරගත විය), "[[සත්‍යම්]]" (මෙම චිත්‍රපටය "[[සෙලියුට්]]" නමින් තෙළිඟු බසින් ද තිරගත විය) සහ "[[ඒගන්]]" යන චිත්‍රපට තුනයි. කුසෙලාන් චිත්‍රපටයට ඇය දායක වූයේ [[ආරාධිත රඟපෑම]]ක් ලෙස ඇයගේ නමින්ම ය. 2009 වසරේ දී ඇය රංගනයෙන් දායක වූ "[[විල්ලු (2009 චිත්‍රපටය)]] ", "[[අන්ජනේයුලු]]" සහ"[[ආදවන්]]" යන චිත්‍රපට තිරගත විය. 2010 වසරේ දී ඇය ප්‍රධන නිළිය වශයෙන් රඟපෑ භාෂා 4ක චිත්‍රපට පහක් ම ආදායම අතින් අතිසාර්ථක විය.<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-12-20/news-interviews/28222815_1_films-southern-languages-boss-engira-baskaran |access-date=2019-06-10 |archive-date=2012-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121104062227/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-12-20/news-interviews/28222815_1_films-southern-languages-boss-engira-baskaran }}</ref><ref>http://www.sify.com/movies/people-now-trust-my-abilities-nayanthara-news-tamil-kmikivhgjhj.html?scategory=tamil </ref> ඒවා නම් "[[අධූර්ස්]]" (තෙළිඟු), "[[බොඩිගාර්ඩ්]]" (මලයාලම්), "[[සිම්හා]]" (තෙළිඟු), "[[බෝස් එන්ගිර බාස්කරන්]]" (දමිළ) සහ "[[සුපර්]]" (කන්නඩ/තෙළිඟු) යන චිත්‍රපටයි. ඇය බොඩිගාර්ඩ් හී රංගනය වෙනුවෙන් [[ඒශියානෙට් සම්මාන උළෙල]]හී දී [[හොඳම නිළිය]]ට හිමි සම්මානය දිනා ගත්තා ය. ඇයගේ සිම්හා චිත්‍රපටය එම වසරේ ඉහළ ආදායම් ලාභී චිත්‍රපට අතරට එක් වූ අතර, බෝස් එන්ගිර බාස්කරන් චිත්‍රපටයට ද සුබවාදී ප්‍රතිචාර හිමි වූ අතර ආදායම් අතින් ද සාර්ථක විය.<ref>http://www.behindwoods.com/tamil-movie-reviews/reviews-2/boss-engira-baskaran-movie-review.html </ref><ref>http://www.sify.com/movies/boss-engira-bhaskaran-review-tamil-14956349.html </ref> <ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/review/11695.html |access-date=2019-06-10 |archive-date=2011-09-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110907030632/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/review/11695.html }}</ref> ඇයගේ කන්නඩ සිනමා ආගමනය [[උපේන්ද්‍රා]]ගේ සුපර් චිත්‍රපටය තුළින් සිදු වූ අතර එහි ඇගේ රංගනයට විචාරකයන්ගේ හොඳ ප්‍රතිචාර හිමි විය.<ref>http://www.sify.com/movies/super-a-revolutionary-concept-review-kannada-14959267.html </ref><ref>http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/kannada/movie-reviews/Super/movie-review/7042116.cms </ref> ඇයගේ එම චිත්‍රපට තුන වෙනුවෙන් ඇයව ෆිල්ම් ෆෙයාර් සම්මාන උළෙලේ හොඳම නිළිය සම්මාන සඳහා ද නිර්දේශ විය.<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/article/67255.html |access-date=2019-06-10 |archive-date=2011-06-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110603091403/http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/article/67255.html }}</ref> <ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/67252.html |access-date=2019-06-10 |archive-date=2011-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110604053400/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/67252.html }}</ref> <ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.indiaglitz.com/channels/kannada/article/67258.html |access-date=2019-06-10 |archive-date=2011-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110604004613/http://www.indiaglitz.com/channels/kannada/article/67258.html }}</ref> එමෙන්ම විචාරකයන්ගේ ප්‍රශංසාත්මක ප්‍රතිචාර හිමි වූ [[ශ්‍යාමප්‍රසාද්]]ගේ "[[ඉලෙක්ට්‍රා]]" චිත්‍රපටය සඳහා ද ඇය රංගනයෙන් දායක විය. එම චිත්‍රපටය සඳහා හිමි වූ විචාරකයන්ගේ ප්‍රශංසාත්මක ප්‍රතිචාරවල වටිනාකම තවත් වැඩි වූයේ එය [[ඉන්දියානු අන්තර්ජාතික සිනමා උළෙල (International Film Festival of India)]]හී දී ප්‍රදර්ශනය වීමෙනි.<ref>http://www.pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=67541 </ref> එමෙන් ම මෙම චිත්‍රපටය [[ඩුබායි අන්තර්ජාතික සිනමා උළෙල (Dubai International Film Festival)]]හී දී ද ප්‍රදර්ශනය කරන ලදි.<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.emirates247.com/entertainment/films-music/dubai-premiere-for-manisha-koirala-s-elektra-2010-11-14-1.317224 |access-date=2019-06-10 |archive-date=2010-11-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101119051701/http://www.emirates247.com/entertainment/films-music/dubai-premiere-for-manisha-koirala-s-elektra-2010-11-14-1.317224 }}</ref> ඇය [[සීතා]]ගේ චරිතය රඟ දක්වමින් රංගනයෙන් දායක වූ [[බාබූ]]ගේ "[[ශ්‍රී රාම් රාජ්‍යම්]]" චිත්‍රපටය 2011 වසරේ ඇය විසින් රඟ පෑ එකම චිත්‍රපටය විය. එම චිත්‍රපටය සඳහා ද නයන්තාරාට විචාරකයන්ගේ ප්‍රශංසාත්මක ප්‍රතිචාර හිමි විය.<ref>http://www.rediff.com/movies/review/review-sri-ramarajyam/20111117.htm </ref> <ref>http://www.sify.com/movies/sri-ramarajyam-review-review-telugu-14983681.html </ref> ශ්‍රී රාම රාජ්‍යම් සඳහා ඇයට [[නාන්දි සම්මාන උළෙල]]හී දී හොඳම නිළියට හිමි සම්මානය ද, ෆිල්ම් එයාර් සම්මාන උළෙලේ දී [[හොඳම තෙළිඟු නිළිය]]ට හිමි සම්මනය ද හිමි විය. ශ්‍රී රාම රාජ්‍යම් චිත්‍රපටය ඇයට වඩා වැදගත් වන්නේ එය මෙතෙක් ඇයට වැඩිම සම්මාන ප්‍රමාණයක් ගෙන දුන් චිත්‍රපටය නිසා ය.<ref>https://web.archive.org/web/20120711232630/http://www.ifilmish.com/sita-devotes-her-award-to-rama/ </ref> මෙම චිත්‍රපටය සමග ඇය යම් කාලයක් සිනමාවෙන් ඈත් වී සිටියා ය. ඒ ඇයගේ විවාහය සම්න්ධ ව සිදු වූ ගැටළු නිසා ය. '''නැවත පැමිණීම සහ සිනමාව තුළ ඇයගේ තත්ත්වය (2012 - වර්තමානය)''' නයන්තාරාගේ නැවත ආගමනය<ref>http://www.sify.com/movies/nayanthara-is-back-with-a-bang-news-tamil-md2nCsiiedb.html </ref> සිදු වූයේ මාස 11ට පසුව [[ක්‍රිෂ්]]ගේ "[[ක්‍රිෂ්නම් වන්දේ ජගද්ගුරුම්]]" (2012) නම් චිත්‍රපටය ඔස්සේ ය. එහි ඇය පත්‍රකලාවේදිනියකගේ චරිතයක් රඟපෑවා ය.<ref>http://www.sify.com/movies/krishnam-vande-jagadgurum-review-review-telugu-15014177.html </ref> 2013 වසරේ ඇය [[අට්ලී]]ගේ "[[රාජා රාණි]]" චිත්‍රපටයට රංගනයෙන් දායක වූ අතර ඒ සඳහා ඇයට ෆිල්ම් ෆෙයාර් හා විජෙයි සම්මාන උළෙලහී දී හොඳම නිළියට හිමි සම්මාන හිමි විය. 2013 වසරේ තිරගත වූ විශ්නුවර්ධන්ගේ "[[ආරම්භම්]]" චිත්‍රපටයේ<ref>http://www.rediff.com/movies/review/review-aarambam-is-a-delight-for-ajith-fans-south/20131101.htm </ref> හා රාජා රාණි චිත්‍රපටයේ නයන්තාරාගේ රංගනය පිළිබඳ ව විචාරකයන්ගේ ප්‍රශංසාත්මක ප්‍රතිචාර<ref>http://www.sify.com/movies/raja-rani-review-tamil-pcmbbzfhhhfii.html </ref> <ref>http://www.behindwoods.com/tamil-movies/raja-rani/raja-rani-review.html </ref> ලැබිණි. මෙම චිත්‍රපට දෙක ම වාණිජ වශයෙන් අති සාර්ථක වූ අතර 2013 වසරේ ඉහළ ආදායම් ලාභී දමිළ චිත්‍රපට අතරට ද එක් විය. ප්‍රධාන නිළියක් ලෙස නැගී ආ නයන්තාරා, දකුණු ඉන්දීය සිනමාවේ දුර්ලභ ව පැවති චිත්‍රපට ගණයක් වන කාන්තා-කේන්ද්‍රිත චිත්‍රපට දෙසට යොමු වූවා ය. ඒ හින්දි චිත්‍රපටයක් වූ "[[කහානී]]" චිත්‍රපටයේ ප්‍රතිනිර්මාණයක් ලෙස ගොඩනැගුණු [[ශේඛර් කම්මුලා]]ගේ ද්වීභාෂික චිත්‍රපටය වූ "[[අනාමිකා]]"හී තම නැති වූ ස්වාමිපුරුෂයා සොයා [[හයිද්‍රාබාද්]] වෙත පැමිණෙන තරුණියකගේ චරිතයට පණ පොවමිනි. ඇයගේ මීළඟ කාන්තා-කේන්ද්‍රිත සංත්‍රාස චිත්‍රපටය වන "[[මායා (2015 දෙමළ චිත්‍රපටය) | මායා]]" චිත්‍රපටය ද ආදායම් අතින් සාර්ථක විය. මෙම චිත්‍රපට දෙක ද විචාරකයන්ගේ ප්‍රශංසාවට ලක් විය.<ref>http://www.sify.com/movies/nee-enge-en-anbe-review-tamil-pcmbpjffafgjb.html </ref> <ref>http://www.rediff.com/movies/report/review-nee-enge-en-anbe-is-no-kahaani/20140502.htm </ref><ref>http://www.sify.com/movies/maya-review-tamil-pjrrVfaahbigf.html </ref> නැවතත් නයන්තාරා ක්‍රියාදාම හා ප්‍රහසන චිත්‍රපට දෙසට හැරුණා ය. ඒ 2015 වසරේ තිරගත වූ "[[බාස්කර් ද රාස්කල්]]" හා "[[තනි ඔරුවන්]]" චිත්‍රපටවලට රංගනයෙන් දායක වෙමිනි. ඉක්බිතිව ඇය [[විග්නේෂ් ශිවන්]]ගේ කළු ප්‍රහසන චිත්‍රපටය වන "[[නානුම් රෞඩි දාන්]]" චිත්‍රපටයට රංගනයෙන් දායක වූවා ය.<ref>http://www.sify.com/movies/naanum-rowdy-dhaan-review--pkvrJajfiggeg.html </ref> ඒ බිහිරි තරුණියකගේ චරිතයක් රඟ දක්වමිනි. එම චිත්‍රපටයේ රංගනය ඇයට ඇයගේ දෙවන ෆිල්ම් ෆෙයාර් හොඳම දමිළ නිළියට හිමි සම්මානය ගෙන දීමට සමත් විය.<ref>http://www.indiaglitz.com/lady-superstar-nayanthara-three-consecutive-hits-thani-oruvan-maya-naanum-rowdy-dhaan-tamil-news-145225.html{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>http://www.indiaglitz.com/actress-nayanthara-birthday-special-article-tamil-news-146997.html{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2016 වසරේ දී ඇය "[[පුදිය නියාමම්]]" නම් මලයාලම් චිත්‍රපටයට රංගනයෙන් දායක වූවා ය.<ref>http://www.ibtimes.co.in/puthiya-niyamam-review-nayantara-mammootty-starrer-urges-women-speak-out-against-social-evils-666854 </ref> එම චිත්‍රපටය සඳහා ඇයට ෆිල්ම් ෆෙයාර් හොඳම මලයාලම් නිළියට හිමි සම්මානය ලැබුණු අතර එය ඇයගේ මලයාලම් චිත්‍රපටයකට හිමි වූ පළමු සම්මානයයි. අනතුරුව ඇය "[[තිරුනාල්]]" චිත්‍රපටය තුළින් ග්‍රාමීය පාසලක ගුරුතුමියකගේ චරිතයට ද, ආදායම් අතින් අතිසාර්ථක වූ "[[ඉරු මුගන්]]" චිත්‍රපටය තුළ ද, "[[කාශ්මෝරා]]" චිත්‍රපටය තුළ ෆැන්ටසි රාජධානියක රැජිණකගේ චරිතයට ද රංගනයෙන් දායක වූවා ය. නයන්තාරා 2017 වසරේ දී කාන්තා-කේන්ද්‍රිත චිත්‍රපට දෙකකට රංගනයෙන් දායකත්වය ලබා දුන්නා ය. ඒ ප්‍රහසන සංත්‍රාස චිත්‍රපටයක් වන "[[ඩෝරා]]" චිත්‍රපටයට හා සමාජීය දෘෂ්‍යකාව්‍යක් වන "[[අරම්]]" චිත්‍රපටයටයි. අරම් චිත්‍රපටය සඳහා නයන්තාරාට නැවතත් ෆිල්ම් ෆෙයාර් හොඳම නිළියට හිමි සම්මානය හිමි විය. 2018 වසරේ දී ඇය විසින් නැවතත් කාන්තා-කේන්ද්‍රිත චිත්‍රපට දෙකක් රඟ දැක්වූවා ය. ඒ [[නෙල්සන් දිලීප්කුමාර්]]ගේ කළු ප්‍රහසන චිත්‍රපටයක් වන "[[කෝලමාවු කෝකිලා]]" හා Crime thriller චිත්‍රපටයක් වන "[[ඉමෛකා නොඩිගල්]]" යන චිත්‍රපට ද්විත්වයෙයි. 2019 වසරේ ඇය විසින් රඟපෑ "[[විස්වාසම්]]", "[[ඓරා]]" "[[මිස්ටර් ලෝකල්]]", "[[කොලෛයුදීර් කාලම්]]", "[[Love Action Drama]]", "[[ස්‍යේ රා නරසිම්හා රෙඩ්ඩි]]" හා "[[බිගිල්]]" යන චිත්‍රපට තිරගත වී ඇත. ඒවායින් බිගිල්, Love Action Drama හා විශ්වාසම් යන චිත්‍රපට ආදායම් අතින් අති සාර්ථක විය. 2020 වසරේ ජනවාරි 9 වන දින ඇය විසින් සුපර්ස්ටාර් රජිනිකාන්ත් සමග රඟපෑ "[[දර්බාර්]]" චිත්‍රපටය තිරගත විය. එමෙන් ම නයන්තාරාගේ "[[නෙට්‍රිකන්]]" හා "[[මූකුත්ති අම්මාන්]]" යන චිත්‍රපට රූගත කෙරෙමින් පවතී. <h2> සම්මාන </h2> {{Main|නයන්තාරා සම්මාන සහ නිර්දේශයයන්}} == හඬකැවීම් == 2010 වසරේ තිරගතවූ "[[ඉලෙක්ට්‍රා]]" මලයාලම් සිනමාපටය සඳහා නයන්තාරා විසින් පලමු වතාවට තම චරිතය සඳහා හඬ දායකත්වය ලබා දුන්නාය. එයින් පසුව තෙලිඟු සිනමාපටයක් වන "[[ක්‍රිශ්නම් වන්දේ ජගද්ගුරුම්]]", මලයාලම් චිත්‍රපටයක් වන "[[පුදිය නියාමම්]]" සහ "[[ඉරු මුගන්]]" ,"[[නානුම් රෞඩි දාන්]]", "[[ඩෝරා]]" සහ "[[කෝලමාවු කෝකිලා]]"<ref>https://mobile.twitter.com/rameshlaus/status/1030763211904020480. html</ref> යන දමිල සිනමාපට සඳහාත් ඇය විසින් තම චරිතය වෙනුවෙන් හඬකැවීම් සඳහා දායක වූවාය.''<ref>http://www.sify.com/movies/nayanthara-plays-pavalakodi-completes-dubbing-for-dora-news-tamil-qmxlzNaafjbdf.html</ref> == පුද්ගලික ජීවිතය == නයන්තාර ඉපදුනේත් හැදීවැඩුනේත් සිරියානු ක්‍රිස්තියානි භක්තිකයෙකු ලෙසය. <ref>http://www.telegraphindia.com/1060514/asp/look/story_6217361.asp</ref> නමුත් දෙදහස් එකොලහ වසරේ අගෝස්තු මස හත්වනදා චෙන්නායිහි ආර්‍ය සමාජ් කෝවිලෙහිදි ඇය විසින් හින්දු ධර්මය වැලඳ ගන්නා ලදී. <ref>http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/aug-11-02/nayanthara-prabhu-deva-08-08-11.html</ref> ඇය විසින් හින්දු ආගම වැලඳ ගැනීමේදී සිදු කල යුතු සියලුම චාරිත්‍ර සම්පූර්න කල අතර එයින් පසුව හින්දු ආගම වැලඳගත් බව තහවුරු කරමින් ඇයට සහතික පත්‍රයක් නිකුත් කර ඇත. එමෙන්ම එතැන් සිට නයන්තාරා යන නාමය ඇය විසින් නිල වශයෙන් භාවිතා කිරිමද ආරම්භ කරන ලදී.<ref>http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/aug-11-02/nayanthara-prabhu-deva-08-08-11.html</ref> ==ආශ්‍රේයයන්== {{Reflist|30em}} ==බාහිර සබැඳි== {{commons category|Nayanthara|නයන්තාරා}} * {{IMDb name|1521381}} {{FilmfareTamilBestActress}} {{FilmfareTeluguBestActress}} {{TamilNaduStateAwardForBestActress}} {{Authority control}} [[Category:1984 උපත්]] [[Category:ජීවත්වන්නෝ]] [[Category:බැංගලෝරයේ නිළියෝ]] [[Category:දෙමළ සිනමාවේ නිළියෝ]] [[Category:තෙලිඟු සිනමාවේ නිළියෝ]] [[Category:කන්නඩ සිනමාවේ නිළියෝ]] [[Category:මලයාලම් සිනමාවේ නිළියෝ]] [[Category:ක්‍රිස්තියානි ආගමේ සිට හින්දු ආගම වැළඳගත් පුද්ගලයෝ]] [[Category:තිරුවල්ලාහි ජනයා]] [[Category:ඉන්දියානු හින්දුවරු]] [[Category:කේන්ද්‍රීය විද්‍යාලය ආදිශිෂ්‍යයෝ]] [[Category:නන්දි සම්මානලාභියෝ]] [[Category:කලෛමාමණි සම්මානලාභියෝ]] [[Category:ඉන්දියානු චිත්‍රපට නිළියෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:21 වන සියවස තුළ ඉන්දියානු නිළියෝ]] [[Category:කේරළයේ නිළියෝ]] jq4af07b4iron7vbyemwupziqcx782e 10 77248 794666 417081 2026-06-23T10:11:25Z Yasasuru 23090 794666 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Main other|{{Short description|Season of television series|2=noreplace}}}}<!-- -->{{#invoke:Infobox television season name|getItalicTitle}}</includeonly> {{Infobox | bodyclass = vevent | aboveclass = summary | abovestyle = background-color: {{If empty |{{{bg_colour|}}} |{{{bg_color|}}} |{{{bgcolour|}}} |{{{bgcolor|}}} |#CCCCFF }}; color: {{Greater color contrast ratio|{{If empty |{{{bg_colour|}}} |{{{bg_color|}}} |{{{bgcolour|}}} |{{{bgcolor|}}} |#CCCCFF }}|black|white}}; padding: 0.25em 1em; font-size: 125%; | above = {{#if: {{{season_name|}}} | {{{season_name|}}} | <includeonly>''{{#invoke:Infobox television season name|getAboveTitle}}''</includeonly> }} | subheaderstyle = background-color: {{If empty |{{{bg_colour|}}} |{{{bg_color|}}} |{{{bgcolour|}}} |{{{bgcolor|}}} |#CCCCFF }}; color: {{Greater color contrast ratio|{{If empty |{{{bg_colour|}}} |{{{bg_color|}}} |{{{bgcolour|}}} |{{{bgcolor|}}} |#CCCCFF }}|black|white}}; padding: 0.25em 1em; font-weight: bold; font-size: 125%; | subheader = {{#invoke:Infobox television season name|getSubHeader|{{{season_number|}}}|{{{series_number|}}}}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|upright={{if empty|{{{image_upright|}}}|1}}|alt={{if empty|{{{image_alt|}}}|{{{alt|}}}}}}} | caption = {{{caption|}}} | headerclass = summary | headerstyle = background-color: {{If empty |{{{bg_colour|}}} |{{{bg_color|}}} |{{{bgcolour|}}} |{{{bgcolor|}}} |#CCCCFF }}; color: {{Greater color contrast ratio|{{If empty |{{{bg_colour|}}} |{{{bg_color|}}} |{{{bgcolour|}}} |{{{bgcolor|}}} |#CCCCFF }}|black|white}}; padding: 0.25em 1em; line-height: 1.5em; | autoheaders = y | labelstyle = white-space: nowrap; |label1 = ප්‍රධාන රංගනය |data1 = {{{starring|}}} |label4 = සම්භව රට |data4 = {{{country|}}} |label5 = {{#ifeq:{{{show_name|}}}|Doctor Who|කථා <abbr title="සංඛ්‍යාව">සං.</abbr>}} |data5 = {{#ifeq:{{{show_name|}}}|Doctor Who|{{{num_stories|}}} }} |label6 = කථාංග <abbr title="සංඛ්‍යාව">සං.</abbr> |data6 = {{{num_episodes|}}} |header8 = {{#if:{{{network|}}}{{{first_aired|}}}{{{released|}}}|නිකුතුව}} |label9 = මුල් ජාලය |data9 = {{{network|}}} |label10 = මුල් නිකුතුව |data10 = {{#invoke:Infobox/dates|dates|{{{first_aired|{{{released|}}}}}}|{{{last_aired|}}}}} |data11 = {{{module|}}} |header12 = {{#if:{{{film_start|}}}{{{celebrity_winner|}}}{{{professional_winner|}}}{{{website|}}}|අමතර තොරතුරු}} |label13 = රූගත දින |data13 = {{#if:{{{film_start|}}}|{{{film_start|}}} – {{{film_end|}}}|}} |label14 = Celebrity winner |data14 = {{{celebrity_winner|}}} |label15 = Professional winner |data15 = {{{professional_winner|}}} |label16 = වෙබ්අඩවිය |data16 = {{{website|}}} |header17 = {{#if:{{{prev_season|}}}{{{next_season|}}}{{{prev_series|}}}{{{next_series|}}} {{#ifexpr: {{#ifeq:{{ifexist check redirect|{{Infobox television season/fullname|{{{show_name|}}}|{{{pre_season_qualifier|}}}|{{{season_qualifier|}}}|{{{season_type|}}}|{{{season_number|}}}|-1}}}} |article|1|0}} or {{#ifeq:{{ifexist check redirect|{{Infobox television season/fullname|{{{show_name|}}}|{{{pre_season_qualifier|}}}|{{{season_qualifier|}}}|{{{season_type|}}}|{{{season_number|}}}|-1}}}} |section_redirect|1|0}} or {{#ifeq:{{ifexist check redirect|{{Infobox television season/fullname|{{{show_name|}}}|{{{pre_season_qualifier|}}}|{{{season_qualifier|}}}|{{{season_type|}}}|{{{season_number|}}}|1}}}} |article|1|0}} or {{#ifeq:{{ifexist check redirect|{{Infobox television season/fullname|{{{show_name|}}}|{{{pre_season_qualifier|}}}|{{{season_qualifier|}}}|{{{season_type|}}}|{{{season_number|}}}|1}}}} |section_redirect|1|0}} |y|}} |{{ucfirst:{{{season_type|වාරය}}}}} කාලානුක්‍රමය|}} |rowclass18 = noprint |data18 = <!-- ### PREVIOUS SEASON LINK ### -->{{#if:{{{prev_season|}}}{{{prev_series|}}}|{{align|left|←&nbsp;'''පෙර'''<br />{{{prev_season|}}}{{{prev_series|}}} }}|<!-- -->{{#if:{{{season_number|}}}|{{align|left|{{#ifexpr: {{#ifeq:{{ifexist check redirect|{{Infobox television season/fullname|{{{show_name|}}}|{{{pre_season_qualifier|}}}|{{{season_qualifier|}}}|{{{season_type|}}}|{{{season_number|}}}|-1}}}} |article|1|0}} or {{#ifeq:{{ifexist check redirect|{{Infobox television season/fullname|{{{show_name|}}}|{{{pre_season_qualifier|}}}|{{{season_qualifier|}}}|{{{season_type|}}}|{{{season_number|}}}|-1}}}} |section_redirect|1|0}} |<!-- -->←&nbsp;'''පෙර'''<br />[[{{Infobox television season/fullname|{{{show_name|}}}|{{{pre_season_qualifier|}}}|{{{season_qualifier|}}}|{{{season_type|}}}|{{{season_number|}}}|-1}}|{{{prev_name|{{ucfirst:{{{season_type|වාරය}}}}} {{#expr:{{{season_number|}}}-1}}}}}]]<!-- -->}} }} }} }}<!-- ### NEXT SEASON LINK ### -->{{#if:{{{next_season|}}}{{{next_series|}}}|{{align|right|'''පසු'''&nbsp;→<br />{{{next_season|}}}{{{next_series|}}} }}|<!-- -->{{#if:{{{season_number|}}}|{{align|right|{{#ifexpr: {{#ifeq:{{ifexist check redirect|{{Infobox television season/fullname|{{{show_name|}}}|{{{pre_season_qualifier|}}}|{{{season_qualifier|}}}|{{{season_type|}}}|{{{season_number|}}}|1}}}} |article|1|0}} or {{#ifeq:{{ifexist check redirect|{{Infobox television season/fullname|{{{show_name|}}}|{{{pre_season_qualifier|}}}|{{{season_qualifier|}}}|{{{season_type|}}}|{{{season_number|}}}|1}}}} |section_redirect|1|0}} |<!-- -->'''පසු'''&nbsp;→<br />[[{{Infobox television season/fullname|{{{show_name|}}}|{{{pre_season_qualifier|}}}|{{{season_qualifier|}}}|{{{season_type|}}}|{{{season_number|}}}|1}}|{{{next_name|{{ucfirst:{{{season_type|වාරය}}}}} {{#expr:{{{season_number|}}}+1}}}}}]]}} }} }} }} |belowclass = noprint |below = {{#ifeq:{{{episode_list|}}}|{{replace|{{{episode_list|}}}|]]|}}|{{#invoke:string|replace|{{#invoke:string|replace|{{{episode_list|}}}|^(([^\(]*)(.*)( [^%s]*)( ලැයිස්තුව))$|[[%1|''%2'''%3''%4%5]]|plain=false}}|^(([^\[][^\(\#]*)(.*))$|[[%1|''%2'' කථාංග ලැයිස්තුව]]|plain=false}}|{{{episode_list|}}}}} }}<!-- Start tracking -->{{Main other | {{#ifeq: {{{celebrity_winner|♠}}}{{{professional_winner|♠}}}{{{cust_label_1|♠}}}{{{cust_data_1|♠}}} | ♠♠♠♠ | | [[Category:Television season articles that use custom fields|{{#ifeq:{{{celebrity_winner|♠}}}|♠||W}}{{#ifeq:{{{professional_winner|♠}}}|♠||P}}{{#ifeq:{{{cust_label_1|♠}}}|♠||L}}{{#ifeq:{{{cust_data_1|♠}}}|♠||D}}]] }}{{#if: {{{bgcolour|}}}{{{bgcolor|}}}{{{headercolour|}}}{{{headercolor|}}}|{{Ensure AAA contrast ratio|base={{ifempty|{{{bgcolour|}}}|{{{bgcolor|}}}|{{{headercolour|}}}|{{{headercolor|}}}|lavender}}|category=[[Category:Articles using Template:Infobox television season with invalid colour combination]]}}}} }}<!-- -->{{main other|{{#if:{{{season_name|}}}|[[Category:Infobox television season articles that use the season_name parameter]]|}}}}<!-- -->{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox television season with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox television season]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| alt | bgcolor | bgcolour | caption | celebrity_winner | country | cust_data_1 | cust_label_1 | episode_list | film_end | film_start | first_aired | headercolor | headercolour | image | image_alt | image_size | image_upright | imagesize | italic_title | last_aired | module | network | next_name | next_season | next_series | num_episodes | num_stories | pre_season_qualifier | prev_name | prev_season | prev_series | professional_winner | released | season_name | season_number | season_qualifier | season_type | show_name | starring | website }}<!-- End tracking --><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> c7ws85ddkrt4op4t9o76b670a7cwxe9 0 85351 794669 767067 2026-06-23T11:11:16Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 794669 wikitext text/x-wiki {{Infobox software | name = Microsoft PowerPoint | logo = [[File:Microsoft Office PowerPoint (2025–present).svg|200px|මයික්‍රොසොෆ්ට් පවර්පොයින්ට්]] | screenshot = | caption = | developer = [[Microsoft]] | released = {{start date and age|1990|5|22}} | ver layout = stacked | latest release version = {{Latest stable software release/Microsoft Office}} | operating_system = [[Microsoft Windows]] | language count = | language footnote = | genre = [[Presentation program]] | license = [[Trialware]] | website = https://products.office.com/en-us/powerpoint }} {{Infobox software | name = Microsoft PowerPoint for Mac | logo = <!--For 2016, it is the same as above--> | screenshot = | caption = | developer = [[Microsoft]] | released = {{Start date and age|1987|4|20}} | latest release version = 16.30 (Build 19101301) | latest release date = {{Start date and age|2019|10|15}}<ref>{{cite web|website=[[Microsoft Docs]]|url=https://docs.microsoft.com/en-gb/officeupdates/update-history-office-for-mac|title=Update history for Office for Mac|accessdate=2019-10-15}}</ref> | latest_preview_version = | operating_system = [[macOS]] | genre = [[Presentation program]] | license = [[Proprietary software|Proprietary]] [[commercial software]] | website = hide }} {{Infobox software | name = Microsoft PowerPoint for Android | screenshot = | caption = | developer = [[Microsoft Corporation]] | latest_release_version = 16.0.12130.20208 | latest_release_date = {{Start date and age|2019|10|23}}<ref>{{Cite web|url=https://www.apkmirror.com/apk/microsoft-corporation/powerpoint/|title=Microsoft PowerPoint: Slideshows and Presentations APKs|website=APKMirror|access-date=2019-10-23}}</ref> | operating_system = [[Android Marshmallow]] and later | genre = [[Presentation program]] | license = [[Proprietary software|Proprietary]] [[commercial software]] | website = {{url|https://products.office.com/en-us/powerpoint}} }} {{Infobox software | name = Microsoft PowerPoint for iOS | screenshot = | caption = | developer = [[Microsoft Corporation]] | latest_release_version = 2.30.1 | latest_release_date = {{Start date and age|2019|10|18}}<ref>{{Cite web|url=https://apps.apple.com/app/id586449534|title=Microsoft PowerPoint|website=App Store|language=en-us|access-date=2019-10-18}}</ref> | operating_system = [[iOS]] [[IOS 12|12]] and later | genre = [[Presentation program]] | license = [[Proprietary software|Proprietary]] [[commercial software]] | website = {{url|https://products.office.com/en-us/powerpoint}} }} {{Infobox software | name = PowerPoint Mobile for Windows 10 | logo = | screenshot = | caption = | developer = [[Microsoft]] | released = | latest release version = 16002.12325.20032.0 | latest release date = {{Start date and age|2019|12|10}} | latest_preview_version = | operating_system = [[Windows 10]], [[Windows 10 Mobile]] | language = | language count = | language footnote = | genre = [[Presentation program]] | license = [[Trialware]] | website = {{URL|https://www.microsoft.com/store/productid/9WZDNCRFJB5Q}} }} '''මයික්‍රොසොෆ්ට් පවර්පොයින්ට්(Microsoft PowerPoint)''' යනු ඉදිරිපත් කිරීමේ වැඩසටහනකි, රොබට් ගැස්කින්ස් සහ ඩෙනිස් ඔස්ටින් විසින් ෆොරෝට් ඉන්කෝපරේෂන් නම් [[මෘදුකාංග]] සමාගමක නිර්මාණය කරන ලදී . එය 1987 අප්‍රියෙල් 20 වන දින නිකුත් කරන ලදී, මුලින් මැකින්ටොෂ් පරිගණක සඳහා පමණි. [[මයික්‍රොසොෆ්ට්]] සමාගම පවර්පොයින්ට් ඩොලර් 14 කට ලබා ගත්තේය. මයික්‍රොසොෆ්ට් පවර්පොයින්ට් යනු මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම විසින් පවත්වාගෙන යනු ලබන බොහෝ වැඩසටහන් වලින් එකක් වන අතර එහි වෙළඳ ලකුණ වන තැඹිලි සහ ලාංඡනයේ පී හඳුනාගත හැකිය. සරල ඉදිරිපත් කිරීම්වල සිට සංකීර්ණ බහුමාධ්‍ය ඉදිරිපත් කිරීම් දක්වා තොරතුරු ප්‍රදර්ශනය කිරීමට එය පරිශීලකයින්ට බොහෝ ක්‍රම ඉදිරිපත් කරයි. මයික්‍රොසොෆ්ට් [[වින්ඩෝස්]] සඳහා අනුවාදයක් හඳුන්වාදීමට පෙර පවර්පොයින්ට් හි වෙළඳපල කොටස මුලදී ඉතා කුඩා වූ නමුත් [[වින්ඩෝස්]] සහ ඔෆිස් හි වර්ධනයත් සමඟ වේගයෙන් වර්ධනය විය. (pp402–404) 1990 දශකයේ අග භාගයේ සිට, පවර්පොයින්ට් හි ලොව පුරා ඉදිරිපත් කිරීමේ [[මෘදුකාංග]]යේ වෙළඳපල කොටස සියයට 95 ක් ලෙස ගණන් බලා ඇත. පවර්පොයින්ට් මුලින් නිර්මාණය කර ඇත්තේ ව්‍යාපාරික සංවිධාන තුළ කණ්ඩායම් ඉදිරිපත් කිරීම් සඳහා දෘශ්‍ය ලබා දීම සඳහා වන අතර එය ව්‍යාපාරයේ සහ ඉන් ඔබ්බෙහි වෙනත් බොහෝ සන්නිවේදන අවස්ථාවන්හි ඉතා පුළුල් ලෙස භාවිතා කර ඇත. පළමු පවර්පොයින්ට් අනුවාදය ([[මැකින්ටොෂ්]] 1987) පොදු විනිවිදභාවය නිපදවීමට භාවිතා කරන ලදී, දෙවැන්න ([[මැකින්ටොෂ්]] 1988, [[වින්ඩෝස්]] 1990) වර්ණ 35 මි.මී. තෙවන අනුවාදය ([[වින්ඩෝස්]] සහ [[මැකින්ටොෂ්]] 1992) ඩිජිටල් ප්‍රක්ෂේපක සඳහා අතථ්‍ය විනිවිදක දර්ශන වල වීඩියෝ ප්‍රතිදානය හඳුන්වා දුන් අතර එය කාලයත් සමඟ භෞතික විනිවිදභාවය සහ විනිවිදක සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රතිස්ථාපනය කරයි. එතැන් සිට ප්‍රධාන සංස්කරණ දුසිමක් අතිරේක විශේෂාංග සහ මෙහෙයුම් ක්‍රම කර ඇති අතර ඇපල් [[මැකින්ටොෂ්]] සහ මයික්‍රොසොෆ්ට් [[වින්ඩෝස්]] වලින් ඔබ්බට පවර්පොයින්ට් ලබා ගත හැකි අතර [[iOS]], [[ඇන්ඩ්‍රොයිඩ්]] සහ [[වෙබ්]] ප්‍රවේශය සඳහා අනුවාදයන් එක් කරයි.   ==සංස්කෘතික බලපෑම== [[ගොනුව:Presentation in Progress.jpg|frameless|150px|පවර්පොයින්ට් ඉදිරිපත් කිරීමක් සිදු වෙමින් පවතී]] පවර්පොයින්ට්, අනෙකුත් බොහෝ පුද්ගලික [[පරිගණක]] යෙදුම් වලට වඩා, සමාජය පුරා වෙනසක් ඇති කරන ප්‍රබල බලවේගයක් ලෙස අත්දැක ඇත. 2016 දී විශ්ලේෂකයෙකු සාරාංශගත කළේ: "සැබෑ අභිරහස නම් ... 'ලෝකයේ සෑම ආයතනයක්ම පාහේ සෑම කෙනෙකුටම පාහේ සන්නිවේදනය කිරීමට පවර්පොයින්ට් භාවිතා කරන්නේ කෙසේද?' . ඇත්ත ප්‍රශ්නය එයයි. පවර්පොයින්ට් සෑම තැනකම සිටින්නේ කෙසේද? ” ==වැඩිදුර කීයවීම== * {{Cite book |last1=Reuss |first1=Elke I. |last2=Signer |first2=Beat |last3=Norrie |first3=Moira C. |date=2008 |chapter-url=https://www.academia.edu/175414 |chapter=PowerPoint Multimedia Presentations in Computer Science Education: What do Users Need? |title=Proceedings of the 4th Symposium on Usability & HCI for Education and Work (USAB 2008) |location=Graz, Austria |chapter-url-access=registration }} ** Also available at: [http://beatsigner.com/publications/reuss_USAB2008.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200609224531/https://beatsigner.com/publications/reuss_USAB2008.pdf |date=2020-06-09 }} * {{Cite book |last=Lowenthal |first=Patrick R. |date=2009 |chapter-url=http://www.ucdenver.edu/academics/CUOnline/FacultySupport/Handbook/Documents/Chapter_12.pdf |chapter=Improving the Design of PowerPoint Presentations |editor-first1=Patrick R. |editor-last1=Lowenthal |editor-first2=David |editor-last2=Thomas |editor-first3=Anna |editor-last3=Thai |editor-first4=Brian |editor-last4=Yuhnke |title=The CU Online Handbook 2009 |pages=61–66 |publisher=University of Colorado Denver}} * {{cite journal |last1=Kalyuga |first1=Slava |last2=Chandler |first2=Paul |last3=Sweller |first3=John |title=When Redundant On-Screen Text in Multimedia Technical Instruction Can Interfere With Learning |journal=Human Factors: The Journal of the Human Factors and Ergonomics Society |date=2004 |volume=46 |issue=3 |pages=567–581 |doi=10.1518/hfes.46.3.567.50405 |pmid=15573552 }} ** Also available at: [http://www.it.iitb.ac.in/~s1000brains/rswork/dokuwiki/media/redundant_on_screen_text_in_multimedia_instruction_can_interfere_with_learning.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201028120546/https://www.it.iitb.ac.in/~s1000brains/rswork/dokuwiki/media/redundant_on_screen_text_in_multimedia_instruction_can_interfere_with_learning.pdf |date=2020-10-28 }} (Feb 2015). ==බාහිර සබැඳි== {{wikibooks|Microsoft Office/Creating and Editing a Presentation}} {{Commons category}} {{wikiquote}} * {{Official website}} * {{dmoz|Computers/Software/Presentation/Microsoft_PowerPoint}} [[ප්‍රවර්ගය:මයික්‍රොසොෆ්ට් ඔෆිස්]] [[ප්‍රවර්ගය:මයික්‍රෝසොෆ්ට්]] [[ප්‍රවර්ගය:පරිගණක මෘදුකාංග]] [[ප්‍රවර්ගය:තොරතුරු තාක්ෂණය]] 5szlpwc83fhyqnpgtw1sc9dwnf9mzks 0 86440 794643 769383 2026-06-23T02:01:00Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 794643 wikitext text/x-wiki Hiking, Trekking, Camping නැතිනම් විනෝදයට ඇවිදීම හා කඳවුරු බැඳ රාත්‍රී ගත කිරීම ලංකාවේ ජනප්‍රිය වෙමින් යන විනෝද ක්‍රියාවක්. නිවාඩුවක් ලැබුනම හයිකින් හා කෑම්පින් යන්න කැමති තරුණ තරුණියන් සෑහෙන පිරිසක් ලංකාවේ ඉන්න බව හයිකින් / බැක්පැකින් ෆේස්බුක් සමූහවල සාමාජිකත්වය අරගෙන තියෙන ප්‍රමාණයෙන් වගේම එයාලා අහන ප්‍රශ්ණ හා ඇතිවන සංවාද වලින් හිතාගන්න පුලුවන්. === හයිකින්, බැක්පැකින්, ට්‍රෙකින් === ඉස්සෙල්ලම අපි හයික් එකක් හා බැක්පැකින් වල වෙනස වටහාගමු. ඒවගේම මේ දෙකම, ට්‍රෙකින් කියන එකෙන් වෙනස් වෙන්නේ කොහොමද කියලත් දැනගනිමු.<ref>ටෙරන්ස් කහපොල ආරච්චි (විද්‍යා [https://vidya-gaweshana.blogspot.com/2018/04/hiking-backpacking-10.html ගවේෂණ])</ref> ==== හයිකින් (විනෝදයට ඇවිදීම) ==== හයිකින් නැතිනම් හයික් එකක් කියන්නේ සාමාන්‍යයෙන් පිටත්වෙලා, ඇවිදලා ආපහු රාත්‍රියට ඉස්සෙල්ලා නවාතැනට එන්න පුලුවන් එක දවසක් ඇතුලත ඉවර කරන්න පුලුවන් ඇවිදීමක්. උදාහරණයක් විධියට හෝර්ටන් තැන්නේ ලෝකාන්තය බලලා ආපහු එන එක හයික් එකක් විධියට ගන්න පුලුවන්. ගොඩක් වෙලාවට හයික් එකක් සිද්ධවෙන්නේ පිටිසර නැතිනම් ඈත පලාත්වල වුනත්, හයිකින් වලදී නිතරම කලින් හඳුනාගත්, සළකුණු කල මාවත් (ට්‍රේල්) භාවිතා කරනවා. මේ මාවත් පිටිසර ගුරු පාරවල්, අඩි පාරවල් වගේම, විශේෂයෙන් සළකුණු කරනලද කැලෑ මංපෙත් (ෆොරස්ට් ට්‍රේල්) වෙන්න පුලුවන්. ඔබ හෝර්ටන් තැන්නේ ලෝකාන්තය වෙත යනකොට හරි සිංහරාජ වනයේ ඇවිදිනකොට හරි භාවිතා කරන්නේ සළකුණු කරනලද මංපෙත්. මේ නිසා හයික් එකක් අණතුරුදායක බවින් වගේම වෙහෙසකර බවින්ද අඩුයි. හැබැයි ඒ මංපෙත් නිවැරදිව සළකුණු කරලා තියෙන සිතියමක් හරි හොඳ ජංගම ජී.පී.එස් යන්ත්‍රයක් හරි ගෙනියන එක වඩාත් සුදුසුයි. නැතිනම් මංපෙත් වැරදිලා අතරමං වෙන්න පුලුවන්. ==== බැක් පැකින් ==== බැක් පැකින් කියන්නේ දින දෙකතුනක් ගතවන, රාත්‍රිය කූඩාරම්තුල ගතකරමින් යන දිග හයික් එකකට. බැක් පැකින් යනකොට කූඩාරම්, රාත්‍රියට නිදන ස්ලීපින් බෑග්, ආහාර පිසගන්න උපකරණ හා උදුන් වගේ උපකරණ රාශියක් සහිත විශාල බෑග් පිටේ එල්ලගෙන යන්න වෙනවා. බැක් පැකින් යනකොට, සෑහෙන්න සැළසුම් කරලා යන්න වෙනවා. ඒවගේම රාත්‍රිය ගතකරන තැන්වල ආරක්ෂාව, වනසතුන් හා සර්පයින්ගෙන් සිදුවිය හැකි අණතුරු පිලිබඳවත් සැලකිලිමත් වෙන්න වෙනවා. ප්‍රථමාධාර කට්ටල, ජලය පිරිසිදු කිරීමේ කට්ටල, සර්පයින් දෂ්ඨකලවිට ගතයුතු ඇන්ටි-වෙනම් (ප්‍රතිවිෂ ) ඉන්ජෙක්ෂන්, උයන පිහින උදුන් හා උපකරණ වගේ දේවල් නිසිලෙස සැළසුම් කරන්න ඕනෑ. මේ නිසා බැක්පැකින් කරනකොට ඒගැන හොඳ පලපුරුද්දක් තියෙන අය සම්බන්ධ කරගන්න එක හොඳයි. නැතිනම් කැලේ අතරමන් වෙලා බොහෝ කරදර සිද්ධවෙන්න පුලුවන්. ==== ට්‍රෙකින් ==== ට්‍රෙකින් කියන්නේ වඩාත් දුෂ්කර, මිනිස් වාසයෙන් තොර පෙදෙස්වල දින ගණනාවක් බැක්පැකින් ආකාරයෙන් ගමන් කිරීම. ට්‍රෙකින් ඉතාම වෙහෙසකර වෙන අතර ඒ සඳහා හොඳ පළපුරුද්දක් ඇති වියයුතු වගේම, ඒවගේම හොඳ ශරීර සෞඛ්‍යයෙන් යුතුවෙන්න ඕනෑ. කිසිවිටකත් ආධුනිකයින් සමග ට්‍රෙකින් සැළසුම් නොකල යුතුයි. === හයිකින් හෝ බැක්පැකින් සංචාරයක් සඳහා උපකරණ === හයිකින්, බැක්පැකින් හා ට්‍රෙකින් සඳහා විශේෂිත උපකරණ තිබෙනවා. බටහිර රටවල මේ භාණ්ඩ විකිණීම සඳහා විශේෂිත ඊ-කොමර්ස් අඩවි හා වෙළඳසැල් තිබෙනවා. එහෙත් ඒවා මිලෙන් අධිකයි. ලංකාවේ එවැනි ස්තාන හිඟවුනත් මෑතකදී බත්තරමුල්ල ප්‍රදේශයේ පිහිටුවා ඇති ජාත්‍යන්තර සන්නාමයක් සහිත වෙළඳ ආයතනයකින් (නම සඳහන් කල නොහැකියි) හොඳ ප්‍රමිතියේ මෙවැනි උපකරණ ගන්න පුලුවන්. <ref>https://www.decathlon.lk/15748-hiking-and-trekking{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> කෙසේවෙතත් ඔබගේ පලමු හයිකින් සංචාර සඳහා එතරම් වියදමක් නොමැතිව ඇඳුම් හා උපකරණ සූදානම් කරගත හැකියි.<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.lakdasun.org/tools-tips/equipment-guide-for-hiking-in-sri-lanka.htm |access-date=2020-08-30 |archive-date=2020-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925064318/http://www.lakdasun.org/tools-tips/equipment-guide-for-hiking-in-sri-lanka.htm }}</ref> ==== ඇඳුම් ==== කාකි පැහැයෙන්, කපු රෙද්දෙන් නිමැවූ කාගෝ පෑන්ට්ස් ([[:en:Cargo_pants|cargo pants]]) වර්ගයේ දිග කලිසම් සුදුසුයි. කාකි හෝ අඳුරු වර්ණ වඩා ගැලපෙනවා. තද හෝ දීප්තිමත් වර්ණ ඇඳුම් භාවිතා නොකරන්න. කොට කලිසම් ඇඳීමෙන් වලකින්න. වනගත පෙදෙස්වල ඇවිදින විට කැපීම්, සීරීම් වලක්වාගැනීමට මෙය වැදගත්. ==== සපත්තු ==== ඝණ රබර් අඩියක් සහිත සම් හෝ කැන්වස් සපත්තු වඩාත් සුදුසුයි. විශේෂයෙන් සැකසූ [http://www.lakdasun.org/images/Hiking_equipment_shoes.jpg හයිකින් බූට්ස්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160809155154/http://www.lakdasun.org/images/Hiking_equipment_shoes.jpg |date=2016-08-09 }} ගත හැකිනම් වඩාත් හොඳයි. එහෙත් එලිමහනේ වැඩ කිරීමට යොදාගන්නා [https://wiwe.co.za/wp-content/uploads/2019/07/VxHgQ8O.png ගම්-බූට්ස්]{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} පැළඳීම නුසුදුසුයි. ඒවා පැලඳගෙන දුර ඇවිදීම අපහසු විය හැකියි. ==== කූඩැල්ලන්ගෙන් ආරක්ෂාවීමට "ලීච් සොක්ස්" මේස් ==== සිංහරාජය, කන්නෙලිය වැනි තෙත් වනාන්තරවල ඇවිදින්නන්ට කූඩැල්ලන්ගෙන් ගැහැට සිදුවනවා. විශේෂයෙන් කාන්තාවන් කූඩැල්ලන්ට විශාල බියක් දක්වනවා. කූඩැල්ලන්ගෙන් ආරක්ෂාවීමට පරණ දිග කලිසමක් ආධාරයෙන් ගෙදරදීම කූඩලු මේස් යුගලක් හෙවත් [http://www.lakdasun.org/images/Hiking_equipment_leach_sock.jpg ලීච් සොක්ස් කුට්ටමක්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160608222011/http://www.lakdasun.org/images/Hiking_equipment_leach_sock.jpg |date=2016-06-08 }} හදාගන්න පුලුවන්. කූඩලු මේස් යුගලක් හදාගන්න විධිය වගේම කූඩැල්ලුන් එල්ලීම වලක්වන ප්‍රතිකර්ම, කූඩැලු තුවාලවලට ප්‍රථමාධාර ගැනත් [http://www.lakdasun.org/tools-tips/leeches-preventive-socks-repellents-treatments.htm මේ ලින්ක් එකෙන්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200925062728/http://www.lakdasun.org/tools-tips/leeches-preventive-socks-repellents-treatments.htm |date=2020-09-25 }} බලාගන්න පුලුවන්.<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.lakdasun.org/tools-tips/leeches-preventive-socks-repellents-treatments.htm |access-date=2020-08-30 |archive-date=2020-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925062728/http://www.lakdasun.org/tools-tips/leeches-preventive-socks-repellents-treatments.htm }}</ref> ==== සිතියම්, ජී.පී.එස් යන්ත්‍ර හා මාලිමා යන්ත්‍ර ==== නොදන්නා පෙදෙසක, මගපෙන්වන්නෙකු හෝ ට්‍රැකර් කෙනෙකු නොමැතිව ජංගම දුරකථනවල ගූගල් මැප්ස් ආධාරයෙන් මග සොයාගෙන යාහැකි යයි සිතීම විශාල මුළාවක්. පලමුවෙන්ම ජංගම දුරකථනයක ගූගල් මැප්ස් ක්‍රියාත්මකවීමට ඔබට දත්ත සම්බන්ධතාවයක් (data link) තිබිය යුතුයි. ඈත පලාත්වල දත්ත සබඳතා ඉතාමත් දුර්වල බව මතක තබාගෙන, මග සොයාගැනීම සඳහා ජී.පී.එස් යන්ත්‍රයක් හෝ සිතියම්, මාලිමාවක් ගෙනයා යුතුයි. ජී.පී.එස් යන්ත්‍ර ඉතා ප්‍රයෝජනවත් නමුත් එම ප්‍රයෝජනය බැටරිය පණ ඇති තාක් පමණක් වෙනවා. එමෙන්ම වනාන්තරවලදී උස් ගස්වල උඩුවියනෙන් අහස ආවරණවී ඇති අවස්ථාවල චන්ද්‍රිකා සබඳතාවය අවහිරවීමේ අවදානම තිබෙනවා. එමනිසා සිතියම් හා මාලිමා යන්ත්‍රයක් ගෙන යාම සුදුසුයි. මාලිමාවක් භාවිතා කරමින් සිතියම් කියවීමේ නිවැරදි ක්‍රමවේදය ඉගෙන ගත යුතු අතර මාලිමාව ශ්‍රී ලංකාව වැනි රටක භාවිතා කිරීමට සුදුසු එකක් විය යුතුයි. සමකය ආසන්න රටවල භාවිතයට සුදුසු මාලිමාවල ME (Magnetic Equator Zone) ලෙස කේතයක් යොදා තිබෙනවා. MN (Magnetic North Zone), NME (North of Magnetic Equator Zone), SME (South of Magnetic Equator Zone), MS (Magnetic South Zone) වැනි කේත ඇති මාලිමා ලංකාව වැනි සමකය ආසන්න රටවල භාවිතයට නුසුදුසුයි.<ref>https://books.google.lk/books?id=Z-ADAAAAMBAJ&pg=PA69&lpg=PA69&dq=compass+MN,+NME,+SME,+MS&source=bl&ots=Q9_AnvqszE&sig=ACfU3U1wDDdYwlV3YHdWvlqXt7PDLO6o-Q&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiG-fzixMLrAhVCaCsKHQDfCzUQ6AEwA3oECEQQAQ#v=onepage&q=compass%20MN%2C%20NME%2C%20SME%2C%20MS&f=false</ref> ==== ප්‍රථමාධාර පෙට්ටිය ==== වේදනා නාෂක පෙති, ප්ලාස්ටර්, බැන්ඩේජ් පටි, විශබීජ නාෂක,වේදනා නාෂක බාම් වර්ගයක්, අසමෝදගම් හෝ ග්‍රයිප් වෝටර්, පුළුන් හා කතුරක් ප්‍රථමාධාර පෙට්ටියේ තිබිය යුතුමයි. ==== විදුලිපන්දමක් ==== හොඳ බැටරි සහිත විදුලි පන්දමක් ගෙනයාම සුදුසුයි. කළුවර නොවැටුනත්, යම් යම් දේවල් සොයාගැනීමට වුවද විදුලි පන්දම අවශ්‍ය වන්නට පුලුවන්. ==== හොඳ පිහියක් හෝ ස්විස් ආමි පිහියක් ==== බොහෝ අවස්තාවලදී පිහිටට එන බැවින් රැගෙන යාම වඩා සුදුසුයි. === හයිකින් හෝ බැක්පැකින් (කඳවුරු බැඳීම්ද ඇතුළුව) සංචාරයක් සැළසුම් කිරීම. === ==== මාර්ගය හා දුර්වලම සාමාජිකයා ගැන සිතා සැලසුම් කිරීම<ref>https://besthiking.net/plan-hiking-tour/{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==== හයිකින් ගොඩක් වෙහෙසකරයි. හිතනවාට වඩා අමාරුයි. උපරිම දුර වෙන්න ඕනෑ කණ්ඩායමේ දුර්වලම කෙනාට (නැතිනම් හයිකින් වලට ආගන්තුකයාට) යන්න පුලුවන් දුරයි. උදාහරණයක් විදියට Horton Plains පිවිසුමේ ඉඳලා ලෝකාන්තයට බේකර්ස් ඇල්ල මං පෙතෙන්  කිලෝමීටර් 4.5ක දුරක්, කුඩා ලෝකාන්තය පැත්තෙන් ගියොත් කිලෝමීටර් 3.5ක් විතර. ඒත් ඒ ගමන නුහුරු අයට කොයිතරම් වෙහෙසකර වෙනවද? තමුන්ට/කණ්ඩායමට අධික වෙහෙසට පත්නොවී යන්න පුලුවන් දුර ගැන නිවැරදි ඇස්තමේන්තුවක් තියෙන්න ඕනෑ. ගිහිල්ලා ආයෙත් එන්න යන මුළු දුරම අරගෙන හයික් එක සැළසුම් කරන්න. යන පැත්තේ සිතියම් බලලා, මග සළකුණු හා මාර්ගය පැහැදිලිව හඳුනාගන්න. ගූගල් මැප්ස් මත ඕනෑවට වඩා යැපීම දුරපලාත්වලදී භයානකයි. විශේෂයෙන්ම ලංකාවේ ඈත පලාත්වල ගූගල් මැප්ස් වල නිරවද්‍යතාවය සැකසහිතයි. ඒ නිසා මග සළකුණු අහගන්න ප්‍රදේශවාසීන් නැති කැලෑබද පෙදෙස්වල යනවා නම්  ජී.පී.එස් යුනිට් එකක් ගෙන යන්න පුලුවන් නම් හොඳයි. ==== අලුත්ම උපකරණ, සපත්තු හා බූට්ස්<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=https://awomanafoot.com/blog/how-to-plan-long-term-hiking-trip-backpacking-plan |access-date=2020-08-30 |archive-date=2023-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230324071929/https://awomanafoot.com/blog/how-to-plan-long-term-hiking-trip-backpacking-plan }}</ref> ==== දිගු ඇවිදීමකදී, කඳවුරු බැඳීමකදී හෝ දුෂ්කර පෙදෙසක ට්‍රෙකින් කිරීමේදී තමන්ට නුහුරු, නුපුරුදු, අලුත්ම අලුත් භාණ්ඩ පාවිච්චියෙන් වලකින්න. අලුත් ජී.පී.එස් යන්ත්‍රයක් ගෙන යන්නේ නම්, එහි ක්‍රියාකාරිත්වය ගැන හොඳ අවබෝධයක් නොමැති නිසා කරදර ඇතිවෙන්න පුලුවන්. ඒවගේම කූඩාරමක් ගෙනියනවා නම්, එය ඉක්මණින් (උදා: වැස්සක් කඩා වැටෙන අවස්ථාවක) ඉක්මණින් සකසා ගන්න බැරිවෙන්න පුලුවන්. අලුතින් සපත්තු, බූට්ස් ගත්තහම ගොඩක් දුර හයික් එකකට පලදින්න ඉස්සෙල්ලා, කෙටි දුරවල් ඇවිදින ගමන් දෙක තුනකට පාවිච්චි කරන්න. එතකොට ඒවා ගානට ගෙවිලා කකුල්වලට පහසුවෙනවා. ඒවගේම ඒවා පැළඳීම අපහසුනම්, ඒවගේ පාවහන් හයික් එකට අරගෙන යන්නේ නැතුව ඉන්න තීරණය කරන්නත් පුලුවන්. සපත්තුවලින්, බූට්ස්වලින් කරදර වෙනකොට හයික් එකේ තෘප්තිය විඳිනවා වෙනුවට, වද විඳින්නයි වෙන්නේ. ඒ වගේම හයික් එකේ යන ගෲප් එකේ අනෙක් අයටත් ඔබ නිසා ප්‍රමාද වෙන්න , කරදර වෙන්න සිද්ද වෙනවා ==== හොඳ ප්‍රමිතියේ හයිකින් බැක්පැක්, සපත්තු, ටෙන්ට්, උපකරණ රැගෙන යන්න.<ref>https://americanhiking.org/resources/planning-your-hike/</ref> ==== හොඳ සන්නාම තියෙන හයිකින් උපකරණ ගණන්, ඒ නිසා ඔන්ලයින් ෂොප් වල, නැතිනම් එම උපකරණ සාමාන්‍යයෙන් නොවිකුණන තැන්වල විකුණන්න තියෙන අඩුමිල උපකරණ ගන්න සමහර අය පෙළඹෙනවා. මේ උපකරණ තත්වයෙන් බාලයි. හයිකින්, බැක්පැකින් වලදී බොහොම රළු පාවිච්චියක් තියෙන නිසා ප්‍රමිතිය අඩු ඒවා කැඩෙන, ගැලවෙන ඉරෙන සම්භාවිතාවය වැඩියි. බැක්පැක් එකක වුනත් සිපර් එකක්, ස්ට්‍රැප් එකක් වගේ පොඩි දෙයක් කැඩුනත් ඒකෙන් ගමනට බාධාවක් වෙනවා. උස්සගෙන යන්න කරදර වෙන්න පුලුවන්. බූට් එකක, සපත්තුවක අඩිය ගැලවුනොත් කොච්චර කරදරද? ඒ නිසා හැකිතරම් ප්‍රමිතියක් තියෙන උපකරණ ගන්න බලන්න. ==== ගෙන යායුතු බඩු ලයිස්තුගත කිරීම<ref>{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=https://www.erieinsurance.com/blog/how-to-plan-a-hike |access-date=2020-08-30 |archive-date=2020-08-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200815050424/https://www.erieinsurance.com/blog/how-to-plan-a-hike }}</ref> ==== බැක්පැක් එකට දාගන්න පුලුවන් හැමදේම අරගෙන, බොහොම බර බැක්පැක් එකක් ගෙනියන කෙනාට වැඩිදුර ඇවිදින්න වෙන්නේ නෑ. බෑග් එකේ බරත් එක්ක ගමන වෙහෙසකරයි. ඒවගේම අත්‍යාවශ්‍ය ප්‍රමාණයට වතුර, කෑම, ප්‍රථමාධාර, ස්ලීපින් බෑග් එක, ටෙන්ට් එක හා වෙනත් උපකරණ රැගෙන නොයෑම තවත් ලොකු වැරැද්දක්. ගමන සැලසුම්කරන අවස්ථාවේ ගෙනයන්න ඕනෑ මොනවද කියලා ලයිස්තුවක් හදාගන්න. ඒ ලයිස්තුව දෙතුන් සැරයක් යාවත්කාලීන කරන්න. පලපුරුදු අයගෙන අහලා දැන ගන්න. ==== සුදුසු දේශගුණය ඇති කාලය තෝරා නොගැනීම<ref>https://hikingisgood.com/how-to-plan-your-hiking-trip/</ref> ==== ලංකාව වගේ නිතරම වහින රටවල්වලට මේක වැදගත්. හයිකින් කරන්න යන්න බලාපොරොත්තුවෙන ප්‍රදේශයට නිතරම වැස්ස නැති නම් දැඩි ඉඩෝරය තියෙන කාල මගහරින්න ඕනෑ. අපේ මුතුන්මිත්තෝ සිරීපාදෙ යන්න දෙසැම්බර් ඉඳන් අප්‍රේල් වෙනකන් සිරිපා වාරය කියලා තෝරාගෙන තියෙන්නේ මේ දැණුම අනුවයි. දෙසැම්බර්-අප්‍රේල් වැස්ස නැතිනිසා සිරිපා කරුණාකරන්න ලේසියි. කාළගුණ දෙපාර්තමේන්තුවේ කාළගුණ/දේශගුණය පිලිබඳ දත්ත/වගු හා සිතියම් වගේම, ඒ පැත්තේ පදිංචි පුද්ගලයින් හා සම්බන්ධවීමෙනුත් මේ තොරතුරු දැනගන්න පුලුවන්. ==== උදෙන්ම පිටත්වීම / මගදී අනවශ්‍යලෙස ප්‍රමාද නොවීම<ref>https://www.wikihow.com/Plan-a-Backpacking-Trip</ref> ==== ලංකාව වගේ රටවල්වල ඉක්මණට එලිය වැටෙන නිසා ඉක්මණින් පිටත්වීම හොඳයි. ඒවගේම දවල් 10 විතර වෙනකොට උෂ්ණත්වය දැඩිවෙනවා. මේ නිසා ඉක්මණට පිටත්වෙලා, දැඩි උණුසුම තියෙන දවල් කාලෙ විවේකයටත්, රෑවෙන්න කලින් ආපහු පටන් ගත්ත තැනට එන්න / නැතිනම් රෑට නවතින්න තීරණය කල කෑම්පින් සයිට් එකට හරි යන්න ඕනෑ. හයිකින් වලදී රෑගමන් අණතුරු දායකයි. හයිකින් යනකොට පාන්දර කාලයේ හා හවස් වෙලා අඳුර වැටෙන වෙලාවේ පාර හොයාගන්න ප්‍රභල විදුලි පන්දම් ගෙන යන්න ඕනෑ. ==== හොඳ ප්‍රථමාධාර කට්ටලයක් ගෙන නොයෑම.<ref>https://australianhiker.com.au/advice/trip-planning/</ref> ==== ප්‍රථමාධාර කට්ටලයක පැනඩෝල්, සිද්ධාලේප, ඩෙටොල් ප්ලාස්ටර් විතරක් තිබිලා මදි. ලොකු තුවාලයක් හරි අස්ථි බිඳීමක් හරි වුනොත් වෛද්‍යාධාර ලැබෙන තෙක් තුවාලය / බිඳීම ආරක්ෂිතව තියාගන්න ඇලවෙන බැන්ඩේජ් (Adhesive bandage), බැන්ඩේජ් පටි, ගෝස් පටි රෝල බැගින් තියෙන්න ඕනෑ. ඒවගේම තුවල සුද්ද කරන්න සර්ජිකල් ස්පිරිට් / ඩෙටෝල් වගේ පොඩි බෝතලයකුත්, ඒවගේම තුවලවලට ගාන විශබීජ නාශක බෙටඩීන් වගේ ක්‍රීම් එකක්, තැල්මකට ගාන්න වින්ටජිනෝ ටියුබ් එකක් තිබුණොත් හොඳයි. මීට අමතරව බඩේ අප්සෙට් / ගැස්ට්‍රික් තියෙන අයට ඕනෑ බේත් / අසමෝදගම් / ඇලර්ජික් (ආසාත්මික තාවය ) රියැක්ෂන් තියෙන අයට පිරිටන් පෙති ගෙනයන එක හොඳයි. බෙහෙත් බොන අය තමන්ගේ බෙහෙත් වඩි අනිවාර්යයෙන් ගෙනියන්න ඕනෑ. අමතක නොකර හොඳ කතුරක් හා බොක්ස් කටර් පිහියක් දාගන්න. ==== වතුර හා කෑම ගෙනයාම හෝ මගදී ලබාගැනීම පිලිබඳව නිසි ලෙස සැළසුම් කරන්න.<ref>https://www.trailhiking.com.au/preparing-to-hike/plan-your-hike/</ref> ==== උදය ආහාරය නොගෙන පිටත්වීම. අතරමගදී කෑම සඳහා ප්‍රෝටීන හා කැලරි වැඩි ආහාරයක් නොගෙන පිටත්වීම. ඇති පමණ වතුර නොගෙනයාම. ආහාරවලටත් වඩා ඇති පමණ වතුර ගෙනයා යුතුය. අවම වශයෙන් එක් පුද්ගලයෙකු ලීටර් 2ක වතුර ප්‍රමාණයක් රැගෙන යා යුතුයි. විසිකරන පෙට් (PET) වතුර බෝතල් ගෙන නොයන්න. ඒවා සැහැල්ලු වුවත් පරිසරයට විනාශකාරීය. විශාල ප්ලාස්ටික් වතුර බෝතලයක් මිළදී ගන්න. එයින් වතුර කාන්දු නොවන බව තහවුරු කර ගන්න. වතුර කාන්දුවන බෝතලයක් බැක් පැක් එකට දමාගත් පසු පැක් එකේ ඇති අනෙක් සියලුදෑ ජලයෙන් තෙමී යයි. === සබැඳි === <references /> [[ප්‍රවර්ගය:විනෝදාංශ]] __INDEX__ __NEWSECTIONLINK__ deq2ru9jew38zrngdsvhxvgy58i5h6d 828 86696 794631 458454 2026-06-22T16:30:15Z Yasasuru 23090 794631 Scribunto text/plain -- This module implements {{Episode table}} and {{Episode table/part}}. local HTMLcolor = mw.loadData( 'Module:Color contrast/colors' ) -------------------------------------------------------------------------------- -- EpisodeTable class -- The main class. -------------------------------------------------------------------------------- local contrast_ratio = require('Module:Color contrast')._ratio local EpisodeTable = {} function EpisodeTable.cell(background, width, text, reference, textColor) local cell = mw.html.create('th') -- Width local cell_width if width == 'auto' then cell_width = 'auto' elseif tonumber(width) ~= nil then cell_width = width .. '%' else cell_width = nil end -- Cell cell:attr('scope','col') :css('background',background or '#CCCCFF') :css('width',cell_width) :css('color',textColor) :wikitext(text) -- Reference if reference and reference ~= '' then cell:wikitext("&#8202;" .. EpisodeTable.reference(reference, background)) end return cell end function EpisodeTable.reference(reference, background) local link1_cr = contrast_ratio{'#0645AD', background or '#CCCCFF', ['error'] = 0} local link2_cr = contrast_ratio{'#0B0080', background or '#CCCCFF', ['error'] = 0} local refspan = mw.html.create('span') :wikitext(reference) if link1_cr < 7 or link2_cr < 7 then refspan :css('color','black') :css('background-color','white') :css('padding','1px') :css('display','inline-block') :css('line-height','50%') end return tostring(refspan) end function EpisodeTable.abbr(text,title) local abbr = mw.html.create('abbr') :attr('title',title) :wikitext(text) return tostring(abbr) end function EpisodeTable.part(frame,args) local row = mw.html.create('tr') if (args.c == nil or args.c == '') then args.c = '#CCCCFF' end -- Add # to color if necessary if args.c ~= nil and HTMLcolor[args.c] == nil then args.c = '#'..(mw.ustring.match(args.c, '^[%s#]*([a-fA-F0-9]*)[%s]*$') or '') end local black_cr = contrast_ratio{args.c or '#CCCCFF', 'black', ['error'] = 0} local white_cr = contrast_ratio{'white', args.c or '#CCCCFF', ['error'] = 0} local partTypes = { {'act','Act'}, {'chapter','Chapter'}, {'part','Part'}, {'volume','Volume'}, {'week','Week'}, } local displaytext = '' local isAnyPartSet = false for k,v in pairs(partTypes) do if args[v[1]] then isAnyPartSet = true displaytext = v[2] .. ' ' .. args[v[1]] end end if args.subtitle then displaytext = displaytext .. ((isAnyPartSet and ': ' or '') .. args.subtitle) end local plainText = require('Module:Plain text')._main local displayTextAnchor = plainText(displaytext) row:tag('td') :attr('colspan', 13) :attr('id', args.id or displayTextAnchor) :css('text-align', 'center') :css('background-color', args.c or '#CCCCFF') :css('color', black_cr > white_cr and 'black' or 'white') :wikitext((args.nobold and displaytext or "'''" .. displaytext .. "'''") .. (args.r and "&#8202;" .. EpisodeTable.reference(args.r, args.c) or '')) return tostring(row) end function EpisodeTable.new(frame,args) args = args or {} local categories = '' local background = (args.background and args.background ~= '' and args.background ~= '#') and args.background or nil -- Add # to background if necessary if background ~= nil and HTMLcolor[background] == nil then background = '#'..(mw.ustring.match(background, '^[%s#]*([a-fA-F0-9]*)[%s]*$') or '') end -- Default widths noted by local consensus local defaultwidths = {}; defaultwidths.overall = 5; defaultwidths.overall2 = 5; defaultwidths.season = 5; defaultwidths.series = 5; defaultwidths.prodcode = 7; defaultwidths.viewers = 10; -- Create episode table local root = mw.html.create('table') -- Table width local table_width = string.gsub(args.total_width or '','%%','') if args.total_width == 'auto' or args.total_width == '' then table_width = 'auto' elseif tonumber(table_width) ~= nil then table_width = table_width .. '%' else table_width = '100%' end root :addClass('wikitable') :addClass('plainrowheaders') :addClass('wikiepisodetable') :css('width', table_width) -- Caption if args.show_caption then -- Visible caption option, with a tracking category root:tag('caption'):wikitext(args.caption) categories = categories .. '[[Category:Articles using Template:Episode table with a visible caption]]' elseif args.caption then -- If a visible caption isn't defined, then default to the screenreader-only caption root:tag('caption'):wikitext(frame:expandTemplate{title='Screen reader-only',args={args.caption}}) end -- Colour contrast; add to category only if it's in the mainspace local title = mw.title.getCurrentTitle() local black_cr = contrast_ratio{background, 'black', ['error'] = 0} local white_cr = contrast_ratio{'white', background, ['error'] = 0} if title.namespace == 0 and (args.background and args.background ~= '' and args.background ~= '#') and black_cr < 7 and white_cr < 7 then categories = categories .. '[[Category:Articles using Template:Episode table with invalid colour combination]]' end -- Main row local textColor = background and (black_cr > white_cr and 'black' or 'white') or 'black' local mainRow = root:tag('tr') mainRow :css('color', textColor) :css('text-align', 'center') -- Cells do local used_column = false local used_season = false local country = args.country ~= '' and args.country ~= nil local viewers = (country and args.country or '') .. ' ' .. (country and 'v' or 'V') .. 'iewers' .. ((not args.viewers_type or args.viewers_type ~= '') and '<br />(' .. (args.viewers_type or 'millions') .. ')' or '') local cellNames = { {'overall','EpisodeNumber',EpisodeTable.abbr('No.','Number') .. ((args.season or args.series or args.EpisodeNumber2 or args.EpisodeNumber2Series or args.forceoverall) and '<br />'..(args.overall_type or 'overall') or '')}, {'overall2','*',''}, {'season','EpisodeNumber2',EpisodeTable.abbr('No.','Number') .. ' in<br />'..(args.season_type or 'season')}, {'series','EpisodeNumber2Series',EpisodeTable.abbr('No.','Number') .. ' in<br />'..(args.series_type or 'series')}, {'title','Title','Title'}, {'aux1','Aux1',''}, {'director','DirectedBy','Directed by'}, {'writer','WrittenBy','Written by'}, {'aux2','Aux2',''}, {'aux3','Aux3',''}, {'airdate','OriginalAirDate','Original release date'}, {'altdate','AltDate',''}, {'guests','Guests','Guest(s)'}, {'musicalguests','MusicalGuests','Musical/entertainment guest(s)'}, {'prodcode','ProdCode',EpisodeTable.abbr('Prod.','Production') .. '<br />code'}, {'viewers','Viewers',viewers}, {'aux4','Aux4',''} } for k,v in pairs(cellNames) do local thisCell = args[v[1]] or args[v[2]] if thisCell and (v[1] ~= 'series' or (v[1] == 'series' and used_season == false)) then used_column = true if v[1] == 'season' then used_season = true end if (k <= 3 and thisCell == '') then thisCell = '5' end if (thisCell == '' and defaultwidths[v[1]]) then thisCell = defaultwidths[v[1]] end if v[1] == 'title' then local thisCellT = args[v[1] .. 'T'] or args[v[2] .. 'T'] local thisCellR = args[v[1] .. 'R'] or args[v[2] .. 'R'] thisCellT = (thisCellT or v[3]) .. (thisCellR and ("&#8202;" .. EpisodeTable.reference(thisCellR, background)) or '') local altTitle = {"alttitle", "AltTitle"} if args[altTitle[1] .. 'T'] or args[altTitle[2] .. 'T'] then local altCellT = args[altTitle[1] .. 'T'] or args[altTitle[2] .. 'T'] local altCellR = args[altTitle[1] .. 'R'] or args[altTitle[2] .. 'R'] thisCellT = thisCellT .. "<br /> " .. altCellT .. (altCellR and ("&#8202;" .. EpisodeTable.reference(altCellR, background)) or '') end mainRow:node(EpisodeTable.cell(background, thisCell, thisCellT, false, textColor)) else local thisCellT = args[v[1] .. 'T'] or args[v[2] .. 'T'] local thisCellR = args[v[1] .. 'R'] or args[v[2] .. 'R'] mainRow:node(EpisodeTable.cell(background, thisCell, thisCellT or v[3], thisCellR, textColor)) end end end if title.namespace == 0 and used_column == false then categories = categories .. '[[Category:Articles using Template:Episode table with no column parameters]]' end -- Episodes if args.episodes then if args.anchor then args.episodes = string.gsub(args.episodes, "(id=\")(ep%w+\")", "%1" .. args.anchor .. "%2") end root:node(args.episodes) end end local templateStyles = mw.getCurrentFrame():extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = 'Module:Episode table/styles.css' } } return (((args.dontclose or '') ~= '') and mw.ustring.gsub(tostring(root), "</table>", "") or tostring(root)) .. categories .. templateStyles end -------------------------------------------------------------------------------- -- Exports -------------------------------------------------------------------------------- local p = {} function p.main(frame) local args = require('Module:Arguments').getArgs(frame, { removeBlanks = false, wrappers = 'Template:Episode table' }) local check = require('Module:Check for unknown parameters')._check local tracking = '' local title = mw.title.getCurrentTitle() if title.namespace == 0 then tracking = check({ ['unknown']='[[Category:Pages using episode table with unknown parameters|_VALUE_'..title.text..']]', ['preview']='Page using [[Template:Episode table]] with unknown parameter "_VALUE_"', ['showblankpositional']='y', ['regexp1']='[%w_]+NULL', 'airdate', 'airdateR', 'airdateT', 'altdate', 'AltDate', 'altdateR', 'AltDateR', 'altdateT', 'AltDateT', 'alttitleT', 'alttitleR', 'AltTitleT', 'AltTitleR', 'anchor', 'aux1', 'Aux1', 'aux1R', 'Aux1R', 'aux1T', 'Aux1T', 'aux2', 'Aux2', 'aux2R', 'Aux2R', 'aux2T', 'Aux2T', 'aux3', 'Aux3', 'aux3R', 'Aux3R', 'aux3T', 'Aux3T', 'aux4', 'Aux4', 'aux4R', 'Aux4R', 'aux4T', 'Aux4T', 'b', 'background', 'c', 'caption', 'country', 'DirectedBy', 'DirectedByR', 'DirectedByT', 'director', 'directorR', 'directorT', 'dontclose', 'EpisodeNumber', 'EpisodeNumber2', 'EpisodeNumber2R', 'EpisodeNumber2Series', 'EpisodeNumber2SeriesR', 'EpisodeNumber2SeriesT', 'EpisodeNumber2T', 'EpisodeNumberR', 'EpisodeNumberT', 'episodes', 'forceoverall', 'guests', 'Guests', 'guestsR', 'GuestsR', 'guestsT', 'GuestsT', 'id', 'musicalguests', 'MusicalGuests', 'musicalguestsR', 'MusicalGuestsR', 'musicalguestsT', 'MusicalGuestsT', 'OriginalAirDate', 'OriginalAirDateR', 'OriginalAirDateT', 'overall', 'overall_type', 'overall2', 'overall2R', 'overall2T', 'overallR', 'overallT', 'prodcode', 'ProdCode', 'prodcodeR', 'ProdCodeR', 'prodcodeT', 'ProdCodeT', 'r', 'season', 'season_type', 'seasonR', 'seasonT', 'series', 'series_type', 'seriesR', 'seriesT', 'show_caption', 'subtitle', 'title', 'Title', 'titleR', 'TitleR', 'titleT', 'TitleT', 'total_width', 'viewers', 'Viewers', 'viewers_type', 'viewersR', 'ViewersR', 'viewersT', 'ViewersT', 'writer', 'writerR', 'writerT', 'WrittenBy', 'WrittenByR', 'WrittenByT' }, args) end return EpisodeTable.new(frame,args) .. tracking end function p.part(frame) local args = require('Module:Arguments').getArgs(frame, { removeBlanks = false, wrappers = 'Template:Episode table/part' }) return EpisodeTable.part(frame,args) end function p.ref(frame) local args = require('Module:Arguments').getArgs(frame, { removeBlanks = false, }) return EpisodeTable.reference(args.r,args.b) end return p t03mjg2jazw6dx8rnam9op8u8w8kyhf 794661 794631 2026-06-23T09:54:45Z Yasasuru 23090 794661 Scribunto text/plain -- This module implements {{Episode table}} and {{Episode table/part}}. local HTMLcolor = mw.loadData( 'Module:Color contrast/colors' ) -------------------------------------------------------------------------------- -- EpisodeTable class -- The main class. -------------------------------------------------------------------------------- local contrast_ratio = require('Module:Color contrast')._ratio local EpisodeTable = {} function EpisodeTable.cell(background, width, text, reference, textColor) local cell = mw.html.create('th') -- Width local cell_width if width == 'auto' then cell_width = 'auto' elseif tonumber(width) ~= nil then cell_width = width .. '%' else cell_width = nil end -- Cell cell:attr('scope','col') :css('background',background or '#CCCCFF') :css('width',cell_width) :css('color',textColor) :wikitext(text) -- Reference if reference and reference ~= '' then cell:wikitext("&#8202;" .. EpisodeTable.reference(reference, background)) end return cell end function EpisodeTable.reference(reference, background) local link1_cr = contrast_ratio{'#0645AD', background or '#CCCCFF', ['error'] = 0} local link2_cr = contrast_ratio{'#0B0080', background or '#CCCCFF', ['error'] = 0} local refspan = mw.html.create('span') :wikitext(reference) if link1_cr < 7 or link2_cr < 7 then refspan :css('color','black') :css('background-color','white') :css('padding','1px') :css('display','inline-block') :css('line-height','50%') end return tostring(refspan) end function EpisodeTable.abbr(text,title) local abbr = mw.html.create('abbr') :attr('title',title) :wikitext(text) return tostring(abbr) end function EpisodeTable.part(frame,args) local row = mw.html.create('tr') if (args.c == nil or args.c == '') then args.c = '#CCCCFF' end -- Add # to color if necessary if args.c ~= nil and HTMLcolor[args.c] == nil then args.c = '#'..(mw.ustring.match(args.c, '^[%s#]*([a-fA-F0-9]*)[%s]*$') or '') end local black_cr = contrast_ratio{args.c or '#CCCCFF', 'black', ['error'] = 0} local white_cr = contrast_ratio{'white', args.c or '#CCCCFF', ['error'] = 0} local partTypes = { {'act','Act'}, {'chapter','Chapter','පරිච්ඡේදය'}, {'part','Part','කොටස','භාගය'}, {'volume','Volume','වෙළුම'}, {'week','Week','සතිය'}, } local displaytext = '' local isAnyPartSet = false for k,v in pairs(partTypes) do if args[v[1]] then isAnyPartSet = true displaytext = v[2] .. ' ' .. args[v[1]] end end if args.subtitle then displaytext = displaytext .. ((isAnyPartSet and ': ' or '') .. args.subtitle) end local plainText = require('Module:Plain text')._main local displayTextAnchor = plainText(displaytext) row:tag('td') :attr('colspan', 13) :attr('id', args.id or displayTextAnchor) :css('text-align', 'center') :css('background-color', args.c or '#CCCCFF') :css('color', black_cr > white_cr and 'black' or 'white') :wikitext((args.nobold and displaytext or "'''" .. displaytext .. "'''") .. (args.r and "&#8202;" .. EpisodeTable.reference(args.r, args.c) or '')) return tostring(row) end function EpisodeTable.new(frame,args) args = args or {} local categories = '' local background = (args.background and args.background ~= '' and args.background ~= '#') and args.background or nil -- Add # to background if necessary if background ~= nil and HTMLcolor[background] == nil then background = '#'..(mw.ustring.match(background, '^[%s#]*([a-fA-F0-9]*)[%s]*$') or '') end -- Default widths noted by local consensus local defaultwidths = {}; defaultwidths.overall = 5; defaultwidths.overall2 = 5; defaultwidths.season = 5; defaultwidths.series = 5; defaultwidths.prodcode = 7; defaultwidths.viewers = 10; -- Create episode table local root = mw.html.create('table') -- Table width local table_width = string.gsub(args.total_width or '','%%','') if args.total_width == 'auto' or args.total_width == '' then table_width = 'auto' elseif tonumber(table_width) ~= nil then table_width = table_width .. '%' else table_width = '100%' end root :addClass('wikitable') :addClass('plainrowheaders') :addClass('wikiepisodetable') :css('width', table_width) -- Caption if args.show_caption then -- Visible caption option, with a tracking category root:tag('caption'):wikitext(args.caption) categories = categories .. '[[Category:Articles using Template:Episode table with a visible caption]]' elseif args.caption then -- If a visible caption isn't defined, then default to the screenreader-only caption root:tag('caption'):wikitext(frame:expandTemplate{title='Screen reader-only',args={args.caption}}) end -- Colour contrast; add to category only if it's in the mainspace local title = mw.title.getCurrentTitle() local black_cr = contrast_ratio{background, 'black', ['error'] = 0} local white_cr = contrast_ratio{'white', background, ['error'] = 0} if title.namespace == 0 and (args.background and args.background ~= '' and args.background ~= '#') and black_cr < 7 and white_cr < 7 then categories = categories .. '[[Category:Articles using Template:Episode table with invalid colour combination]]' end -- Main row local textColor = background and (black_cr > white_cr and 'black' or 'white') or 'black' local mainRow = root:tag('tr') mainRow :css('color', textColor) :css('text-align', 'center') -- Cells do local used_column = false local used_season = false local country = args.country ~= '' and args.country ~= nil local viewers = (country and args.country or '') .. ' ' .. (country and 'v' or 'V') .. 'iewers' .. ((not args.viewers_type or args.viewers_type ~= '') and '<br />(' .. (args.viewers_type or 'millions') .. ')' or '') local cellNames = { {'overall','EpisodeNumber',EpisodeTable.abbr('No.','Number') .. ((args.season or args.series or args.EpisodeNumber2 or args.EpisodeNumber2Series or args.forceoverall) and '<br />'..(args.overall_type or 'overall') or '')}, {'overall2','*',''}, {'season','EpisodeNumber2',EpisodeTable.abbr('No.','Number') .. ' in<br />'..(args.season_type or 'season')}, {'series','EpisodeNumber2Series',EpisodeTable.abbr('No.','Number') .. ' in<br />'..(args.series_type or 'series')}, {'title','Title','Title'}, {'aux1','Aux1',''}, {'director','DirectedBy','Directed by'}, {'writer','WrittenBy','Written by'}, {'aux2','Aux2',''}, {'aux3','Aux3',''}, {'airdate','OriginalAirDate','Original release date'}, {'altdate','AltDate',''}, {'guests','Guests','Guest(s)'}, {'musicalguests','MusicalGuests','Musical/entertainment guest(s)'}, {'prodcode','ProdCode',EpisodeTable.abbr('Prod.','Production') .. '<br />code'}, {'viewers','Viewers',viewers}, {'aux4','Aux4',''} } for k,v in pairs(cellNames) do local thisCell = args[v[1]] or args[v[2]] if thisCell and (v[1] ~= 'series' or (v[1] == 'series' and used_season == false)) then used_column = true if v[1] == 'season' then used_season = true end if (k <= 3 and thisCell == '') then thisCell = '5' end if (thisCell == '' and defaultwidths[v[1]]) then thisCell = defaultwidths[v[1]] end if v[1] == 'title' then local thisCellT = args[v[1] .. 'T'] or args[v[2] .. 'T'] local thisCellR = args[v[1] .. 'R'] or args[v[2] .. 'R'] thisCellT = (thisCellT or v[3]) .. (thisCellR and ("&#8202;" .. EpisodeTable.reference(thisCellR, background)) or '') local altTitle = {"alttitle", "AltTitle"} if args[altTitle[1] .. 'T'] or args[altTitle[2] .. 'T'] then local altCellT = args[altTitle[1] .. 'T'] or args[altTitle[2] .. 'T'] local altCellR = args[altTitle[1] .. 'R'] or args[altTitle[2] .. 'R'] thisCellT = thisCellT .. "<br /> " .. altCellT .. (altCellR and ("&#8202;" .. EpisodeTable.reference(altCellR, background)) or '') end mainRow:node(EpisodeTable.cell(background, thisCell, thisCellT, false, textColor)) else local thisCellT = args[v[1] .. 'T'] or args[v[2] .. 'T'] local thisCellR = args[v[1] .. 'R'] or args[v[2] .. 'R'] mainRow:node(EpisodeTable.cell(background, thisCell, thisCellT or v[3], thisCellR, textColor)) end end end if title.namespace == 0 and used_column == false then categories = categories .. '[[Category:Articles using Template:Episode table with no column parameters]]' end -- Episodes if args.episodes then if args.anchor then args.episodes = string.gsub(args.episodes, "(id=\")(ep%w+\")", "%1" .. args.anchor .. "%2") end root:node(args.episodes) end end local templateStyles = mw.getCurrentFrame():extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = 'Module:Episode table/styles.css' } } return (((args.dontclose or '') ~= '') and mw.ustring.gsub(tostring(root), "</table>", "") or tostring(root)) .. categories .. templateStyles end -------------------------------------------------------------------------------- -- Exports -------------------------------------------------------------------------------- local p = {} function p.main(frame) local args = require('Module:Arguments').getArgs(frame, { removeBlanks = false, wrappers = 'Template:Episode table' }) local check = require('Module:Check for unknown parameters')._check local tracking = '' local title = mw.title.getCurrentTitle() if title.namespace == 0 then tracking = check({ ['unknown']='[[Category:Pages using episode table with unknown parameters|_VALUE_'..title.text..']]', ['preview']='Page using [[Template:Episode table]] with unknown parameter "_VALUE_"', ['showblankpositional']='y', ['regexp1']='[%w_]+NULL', 'airdate', 'airdateR', 'airdateT', 'altdate', 'AltDate', 'altdateR', 'AltDateR', 'altdateT', 'AltDateT', 'alttitleT', 'alttitleR', 'AltTitleT', 'AltTitleR', 'anchor', 'aux1', 'Aux1', 'aux1R', 'Aux1R', 'aux1T', 'Aux1T', 'aux2', 'Aux2', 'aux2R', 'Aux2R', 'aux2T', 'Aux2T', 'aux3', 'Aux3', 'aux3R', 'Aux3R', 'aux3T', 'Aux3T', 'aux4', 'Aux4', 'aux4R', 'Aux4R', 'aux4T', 'Aux4T', 'b', 'background', 'c', 'caption', 'country', 'DirectedBy', 'DirectedByR', 'DirectedByT', 'director', 'directorR', 'directorT', 'dontclose', 'EpisodeNumber', 'EpisodeNumber2', 'EpisodeNumber2R', 'EpisodeNumber2Series', 'EpisodeNumber2SeriesR', 'EpisodeNumber2SeriesT', 'EpisodeNumber2T', 'EpisodeNumberR', 'EpisodeNumberT', 'episodes', 'forceoverall', 'guests', 'Guests', 'guestsR', 'GuestsR', 'guestsT', 'GuestsT', 'id', 'musicalguests', 'MusicalGuests', 'musicalguestsR', 'MusicalGuestsR', 'musicalguestsT', 'MusicalGuestsT', 'OriginalAirDate', 'OriginalAirDateR', 'OriginalAirDateT', 'overall', 'overall_type', 'overall2', 'overall2R', 'overall2T', 'overallR', 'overallT', 'prodcode', 'ProdCode', 'prodcodeR', 'ProdCodeR', 'prodcodeT', 'ProdCodeT', 'r', 'season', 'season_type', 'seasonR', 'seasonT', 'series', 'series_type', 'seriesR', 'seriesT', 'show_caption', 'subtitle', 'title', 'Title', 'titleR', 'TitleR', 'titleT', 'TitleT', 'total_width', 'viewers', 'Viewers', 'viewers_type', 'viewersR', 'ViewersR', 'viewersT', 'ViewersT', 'writer', 'writerR', 'writerT', 'WrittenBy', 'WrittenByR', 'WrittenByT' }, args) end return EpisodeTable.new(frame,args) .. tracking end function p.part(frame) local args = require('Module:Arguments').getArgs(frame, { removeBlanks = false, wrappers = 'Template:Episode table/part' }) return EpisodeTable.part(frame,args) end function p.ref(frame) local args = require('Module:Arguments').getArgs(frame, { removeBlanks = false, }) return EpisodeTable.reference(args.r,args.b) end return p 6hu8jpu0tt175oed5bremvv9ghrrnq0 794662 794661 2026-06-23T09:59:13Z Yasasuru 23090 794662 Scribunto text/plain -- This module implements {{Episode table}} and {{Episode table/part}}. local HTMLcolor = mw.loadData( 'Module:Color contrast/colors' ) -------------------------------------------------------------------------------- -- EpisodeTable class -- The main class. -------------------------------------------------------------------------------- local contrast_ratio = require('Module:Color contrast')._ratio local EpisodeTable = {} function EpisodeTable.cell(background, width, text, reference, textColor) local cell = mw.html.create('th') -- Width local cell_width if width == 'auto' then cell_width = 'auto' elseif tonumber(width) ~= nil then cell_width = width .. '%' else cell_width = nil end -- Cell cell:attr('scope','col') :css('background',background or '#CCCCFF') :css('width',cell_width) :css('color',textColor) :wikitext(text) -- Reference if reference and reference ~= '' then cell:wikitext("&#8202;" .. EpisodeTable.reference(reference, background)) end return cell end function EpisodeTable.reference(reference, background) local link1_cr = contrast_ratio{'#0645AD', background or '#CCCCFF', ['error'] = 0} local link2_cr = contrast_ratio{'#0B0080', background or '#CCCCFF', ['error'] = 0} local refspan = mw.html.create('span') :wikitext(reference) if link1_cr < 7 or link2_cr < 7 then refspan :css('color','black') :css('background-color','white') :css('padding','1px') :css('display','inline-block') :css('line-height','50%') end return tostring(refspan) end function EpisodeTable.abbr(text,title) local abbr = mw.html.create('abbr') :attr('title',title) :wikitext(text) return tostring(abbr) end function EpisodeTable.part(frame,args) local row = mw.html.create('tr') if (args.c == nil or args.c == '') then args.c = '#CCCCFF' end -- Add # to color if necessary if args.c ~= nil and HTMLcolor[args.c] == nil then args.c = '#'..(mw.ustring.match(args.c, '^[%s#]*([a-fA-F0-9]*)[%s]*$') or '') end local black_cr = contrast_ratio{args.c or '#CCCCFF', 'black', ['error'] = 0} local white_cr = contrast_ratio{'white', args.c or '#CCCCFF', ['error'] = 0} local partTypes = { {'act','Act'}, {'chapter','Chapter','පරිච්ඡේදය'}, {'part','Part','කොටස','භාගය'}, {'volume','Volume','වෙළුම'}, {'week','Week','සතිය'}, } local displaytext = '' local isAnyPartSet = false for k,v in pairs(partTypes) do if args[v[1]] then isAnyPartSet = true displaytext = v[2] .. ' ' .. args[v[1]] end end if args.subtitle then displaytext = displaytext .. ((isAnyPartSet and ': ' or '') .. args.subtitle) end local plainText = require('Module:Plain text')._main local displayTextAnchor = plainText(displaytext) row:tag('td') :attr('colspan', 13) :attr('id', args.id or displayTextAnchor) :css('text-align', 'center') :css('background-color', args.c or '#CCCCFF') :css('color', black_cr > white_cr and 'black' or 'white') :wikitext((args.nobold and displaytext or "'''" .. displaytext .. "'''") .. (args.r and "&#8202;" .. EpisodeTable.reference(args.r, args.c) or '')) return tostring(row) end function EpisodeTable.new(frame,args) args = args or {} local categories = '' local background = (args.background and args.background ~= '' and args.background ~= '#') and args.background or nil -- Add # to background if necessary if background ~= nil and HTMLcolor[background] == nil then background = '#'..(mw.ustring.match(background, '^[%s#]*([a-fA-F0-9]*)[%s]*$') or '') end -- Default widths noted by local consensus local defaultwidths = {}; defaultwidths.overall = 5; defaultwidths.overall2 = 5; defaultwidths.season = 5; defaultwidths.series = 5; defaultwidths.prodcode = 7; defaultwidths.viewers = 10; -- Create episode table local root = mw.html.create('table') -- Table width local table_width = string.gsub(args.total_width or '','%%','') if args.total_width == 'auto' or args.total_width == '' then table_width = 'auto' elseif tonumber(table_width) ~= nil then table_width = table_width .. '%' else table_width = '100%' end root :addClass('wikitable') :addClass('plainrowheaders') :addClass('wikiepisodetable') :css('width', table_width) -- Caption if args.show_caption then -- Visible caption option, with a tracking category root:tag('caption'):wikitext(args.caption) categories = categories .. '[[Category:Articles using Template:Episode table with a visible caption]]' elseif args.caption then -- If a visible caption isn't defined, then default to the screenreader-only caption root:tag('caption'):wikitext(frame:expandTemplate{title='Screen reader-only',args={args.caption}}) end -- Colour contrast; add to category only if it's in the mainspace local title = mw.title.getCurrentTitle() local black_cr = contrast_ratio{background, 'black', ['error'] = 0} local white_cr = contrast_ratio{'white', background, ['error'] = 0} if title.namespace == 0 and (args.background and args.background ~= '' and args.background ~= '#') and black_cr < 7 and white_cr < 7 then categories = categories .. '[[Category:Articles using Template:Episode table with invalid colour combination]]' end -- Main row local textColor = background and (black_cr > white_cr and 'black' or 'white') or 'black' local mainRow = root:tag('tr') mainRow :css('color', textColor) :css('text-align', 'center') -- Cells do local used_column = false local used_season = false local country = args.country ~= '' and args.country ~= nil local viewers = (country and args.country or '') .. ' ' .. (country and 'v' or 'V') .. 'iewers' .. ((not args.viewers_type or args.viewers_type ~= '') and '<br />(' .. (args.viewers_type or 'millions') .. ')' or '') local cellNames = { {'overall','EpisodeNumber',EpisodeTable.abbr('සං.','සංඛ්‍යාව') .. ((args.season or args.series or args.EpisodeNumber2 or args.EpisodeNumber2Series or args.forceoverall) and '<br />'..(args.overall_type or 'සමස්ත කථාංග') or '')}, {'overall2','*',''}, {'season','EpisodeNumber2',EpisodeTable.abbr('අං.','අංකය') .. ' in<br />'..(args.season_type or 'season')}, {'series','EpisodeNumber2Series',EpisodeTable.abbr('අං.','අංකය') .. ' in<br />'..(args.series_type or 'series')}, {'title','තේමාව','තේමාව'}, {'aux1','Aux1',''}, {'director','DirectedBy','අධ්‍යක්ෂණය'}, {'writer','WrittenBy','ලියන ලද්දේ'}, {'aux2','Aux2',''}, {'aux3','Aux3',''}, {'airdate','OriginalAirDate','මුල් නිකුතු දිනය'}, {'altdate','AltDate',''}, {'guests','Guests','ආරාධිත(යන්)'}, {'musicalguests','MusicalGuests','Musical/entertainment guest(s)'}, {'prodcode','ProdCode',EpisodeTable.abbr('නිෂ්.','නිෂ්පාදනය') .. '<br />code'}, {'viewers','ප්‍රේක්ෂකයන්',viewers}, {'aux4','Aux4',''} } for k,v in pairs(cellNames) do local thisCell = args[v[1]] or args[v[2]] if thisCell and (v[1] ~= 'series' or (v[1] == 'series' and used_season == false)) then used_column = true if v[1] == 'season' then used_season = true end if (k <= 3 and thisCell == '') then thisCell = '5' end if (thisCell == '' and defaultwidths[v[1]]) then thisCell = defaultwidths[v[1]] end if v[1] == 'title' then local thisCellT = args[v[1] .. 'T'] or args[v[2] .. 'T'] local thisCellR = args[v[1] .. 'R'] or args[v[2] .. 'R'] thisCellT = (thisCellT or v[3]) .. (thisCellR and ("&#8202;" .. EpisodeTable.reference(thisCellR, background)) or '') local altTitle = {"alttitle", "AltTitle"} if args[altTitle[1] .. 'T'] or args[altTitle[2] .. 'T'] then local altCellT = args[altTitle[1] .. 'T'] or args[altTitle[2] .. 'T'] local altCellR = args[altTitle[1] .. 'R'] or args[altTitle[2] .. 'R'] thisCellT = thisCellT .. "<br /> " .. altCellT .. (altCellR and ("&#8202;" .. EpisodeTable.reference(altCellR, background)) or '') end mainRow:node(EpisodeTable.cell(background, thisCell, thisCellT, false, textColor)) else local thisCellT = args[v[1] .. 'T'] or args[v[2] .. 'T'] local thisCellR = args[v[1] .. 'R'] or args[v[2] .. 'R'] mainRow:node(EpisodeTable.cell(background, thisCell, thisCellT or v[3], thisCellR, textColor)) end end end if title.namespace == 0 and used_column == false then categories = categories .. '[[Category:Articles using Template:Episode table with no column parameters]]' end -- Episodes if args.episodes then if args.anchor then args.episodes = string.gsub(args.episodes, "(id=\")(ep%w+\")", "%1" .. args.anchor .. "%2") end root:node(args.episodes) end end local templateStyles = mw.getCurrentFrame():extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = 'Module:Episode table/styles.css' } } return (((args.dontclose or '') ~= '') and mw.ustring.gsub(tostring(root), "</table>", "") or tostring(root)) .. categories .. templateStyles end -------------------------------------------------------------------------------- -- Exports -------------------------------------------------------------------------------- local p = {} function p.main(frame) local args = require('Module:Arguments').getArgs(frame, { removeBlanks = false, wrappers = 'Template:Episode table' }) local check = require('Module:Check for unknown parameters')._check local tracking = '' local title = mw.title.getCurrentTitle() if title.namespace == 0 then tracking = check({ ['unknown']='[[Category:Pages using episode table with unknown parameters|_VALUE_'..title.text..']]', ['preview']='Page using [[Template:Episode table]] with unknown parameter "_VALUE_"', ['showblankpositional']='y', ['regexp1']='[%w_]+NULL', 'airdate', 'airdateR', 'airdateT', 'altdate', 'AltDate', 'altdateR', 'AltDateR', 'altdateT', 'AltDateT', 'alttitleT', 'alttitleR', 'AltTitleT', 'AltTitleR', 'anchor', 'aux1', 'Aux1', 'aux1R', 'Aux1R', 'aux1T', 'Aux1T', 'aux2', 'Aux2', 'aux2R', 'Aux2R', 'aux2T', 'Aux2T', 'aux3', 'Aux3', 'aux3R', 'Aux3R', 'aux3T', 'Aux3T', 'aux4', 'Aux4', 'aux4R', 'Aux4R', 'aux4T', 'Aux4T', 'b', 'background', 'c', 'caption', 'country', 'DirectedBy', 'DirectedByR', 'DirectedByT', 'director', 'directorR', 'directorT', 'dontclose', 'EpisodeNumber', 'EpisodeNumber2', 'EpisodeNumber2R', 'EpisodeNumber2Series', 'EpisodeNumber2SeriesR', 'EpisodeNumber2SeriesT', 'EpisodeNumber2T', 'EpisodeNumberR', 'EpisodeNumberT', 'episodes', 'forceoverall', 'guests', 'Guests', 'guestsR', 'GuestsR', 'guestsT', 'GuestsT', 'id', 'musicalguests', 'MusicalGuests', 'musicalguestsR', 'MusicalGuestsR', 'musicalguestsT', 'MusicalGuestsT', 'OriginalAirDate', 'OriginalAirDateR', 'OriginalAirDateT', 'overall', 'overall_type', 'overall2', 'overall2R', 'overall2T', 'overallR', 'overallT', 'prodcode', 'ProdCode', 'prodcodeR', 'ProdCodeR', 'prodcodeT', 'ProdCodeT', 'r', 'season', 'season_type', 'seasonR', 'seasonT', 'series', 'series_type', 'seriesR', 'seriesT', 'show_caption', 'subtitle', 'title', 'Title', 'titleR', 'TitleR', 'titleT', 'TitleT', 'total_width', 'viewers', 'Viewers', 'viewers_type', 'viewersR', 'ViewersR', 'viewersT', 'ViewersT', 'writer', 'writerR', 'writerT', 'WrittenBy', 'WrittenByR', 'WrittenByT' }, args) end return EpisodeTable.new(frame,args) .. tracking end function p.part(frame) local args = require('Module:Arguments').getArgs(frame, { removeBlanks = false, wrappers = 'Template:Episode table/part' }) return EpisodeTable.part(frame,args) end function p.ref(frame) local args = require('Module:Arguments').getArgs(frame, { removeBlanks = false, }) return EpisodeTable.reference(args.r,args.b) end return p ezpi7twdtrs6ig66ia3uaks28b7gw6j 794664 794662 2026-06-23T10:05:51Z Yasasuru 23090 794664 Scribunto text/plain -- This module implements {{Episode table}} and {{Episode table/part}}. local HTMLcolor = mw.loadData( 'Module:Color contrast/colors' ) -------------------------------------------------------------------------------- -- EpisodeTable class -- The main class. -------------------------------------------------------------------------------- local contrast_ratio = require('Module:Color contrast')._ratio local EpisodeTable = {} function EpisodeTable.cell(background, width, text, reference, textColor) local cell = mw.html.create('th') -- Width local cell_width if width == 'auto' then cell_width = 'auto' elseif tonumber(width) ~= nil then cell_width = width .. '%' else cell_width = nil end -- Cell cell:attr('scope','col') :css('background',background or '#CCCCFF') :css('width',cell_width) :css('color',textColor) :wikitext(text) -- Reference if reference and reference ~= '' then cell:wikitext("&#8202;" .. EpisodeTable.reference(reference, background)) end return cell end function EpisodeTable.reference(reference, background) local link1_cr = contrast_ratio{'#0645AD', background or '#CCCCFF', ['error'] = 0} local link2_cr = contrast_ratio{'#0B0080', background or '#CCCCFF', ['error'] = 0} local refspan = mw.html.create('span') :wikitext(reference) if link1_cr < 7 or link2_cr < 7 then refspan :css('color','black') :css('background-color','white') :css('padding','1px') :css('display','inline-block') :css('line-height','50%') end return tostring(refspan) end function EpisodeTable.abbr(text,title) local abbr = mw.html.create('abbr') :attr('title',title) :wikitext(text) return tostring(abbr) end function EpisodeTable.part(frame,args) local row = mw.html.create('tr') if (args.c == nil or args.c == '') then args.c = '#CCCCFF' end -- Add # to color if necessary if args.c ~= nil and HTMLcolor[args.c] == nil then args.c = '#'..(mw.ustring.match(args.c, '^[%s#]*([a-fA-F0-9]*)[%s]*$') or '') end local black_cr = contrast_ratio{args.c or '#CCCCFF', 'black', ['error'] = 0} local white_cr = contrast_ratio{'white', args.c or '#CCCCFF', ['error'] = 0} local partTypes = { {'act','Act'}, {'chapter','Chapter','පරිච්ඡේදය'}, {'part','Part','කොටස','භාගය'}, {'volume','Volume','වෙළුම'}, {'week','Week','සතිය'}, } local displaytext = '' local isAnyPartSet = false for k,v in pairs(partTypes) do if args[v[1]] then isAnyPartSet = true displaytext = v[2] .. ' ' .. args[v[1]] end end if args.subtitle then displaytext = displaytext .. ((isAnyPartSet and ': ' or '') .. args.subtitle) end local plainText = require('Module:Plain text')._main local displayTextAnchor = plainText(displaytext) row:tag('td') :attr('colspan', 13) :attr('id', args.id or displayTextAnchor) :css('text-align', 'center') :css('background-color', args.c or '#CCCCFF') :css('color', black_cr > white_cr and 'black' or 'white') :wikitext((args.nobold and displaytext or "'''" .. displaytext .. "'''") .. (args.r and "&#8202;" .. EpisodeTable.reference(args.r, args.c) or '')) return tostring(row) end function EpisodeTable.new(frame,args) args = args or {} local categories = '' local background = (args.background and args.background ~= '' and args.background ~= '#') and args.background or nil -- Add # to background if necessary if background ~= nil and HTMLcolor[background] == nil then background = '#'..(mw.ustring.match(background, '^[%s#]*([a-fA-F0-9]*)[%s]*$') or '') end -- Default widths noted by local consensus local defaultwidths = {}; defaultwidths.overall = 5; defaultwidths.overall2 = 5; defaultwidths.season = 5; defaultwidths.series = 5; defaultwidths.prodcode = 7; defaultwidths.viewers = 10; -- Create episode table local root = mw.html.create('table') -- Table width local table_width = string.gsub(args.total_width or '','%%','') if args.total_width == 'auto' or args.total_width == '' then table_width = 'auto' elseif tonumber(table_width) ~= nil then table_width = table_width .. '%' else table_width = '100%' end root :addClass('wikitable') :addClass('plainrowheaders') :addClass('wikiepisodetable') :css('width', table_width) -- Caption if args.show_caption then -- Visible caption option, with a tracking category root:tag('caption'):wikitext(args.caption) categories = categories .. '[[Category:Articles using Template:Episode table with a visible caption]]' elseif args.caption then -- If a visible caption isn't defined, then default to the screenreader-only caption root:tag('caption'):wikitext(frame:expandTemplate{title='Screen reader-only',args={args.caption}}) end -- Colour contrast; add to category only if it's in the mainspace local title = mw.title.getCurrentTitle() local black_cr = contrast_ratio{background, 'black', ['error'] = 0} local white_cr = contrast_ratio{'white', background, ['error'] = 0} if title.namespace == 0 and (args.background and args.background ~= '' and args.background ~= '#') and black_cr < 7 and white_cr < 7 then categories = categories .. '[[Category:Articles using Template:Episode table with invalid colour combination]]' end -- Main row local textColor = background and (black_cr > white_cr and 'black' or 'white') or 'black' local mainRow = root:tag('tr') mainRow :css('color', textColor) :css('text-align', 'center') -- Cells do local used_column = false local used_season = false local country = args.country ~= '' and args.country ~= nil local viewers = (country and args.country or '') .. ' ' .. (country and 'v' or 'V') .. 'iewers' .. ((not args.viewers_type or args.viewers_type ~= '') and '<br />(' .. (args.viewers_type or 'millions') .. ')' or '') local cellNames = { {'overall','EpisodeNumber',EpisodeTable.abbr('සං.','සංඛ්‍යාව') .. ((args.season or args.series or args.EpisodeNumber2 or args.EpisodeNumber2Series or args.forceoverall) and '<br />'..(args.overall_type or 'සමස්ත කථාංග') or '')}, {'overall2','*',''}, {'season','EpisodeNumber2',EpisodeTable.abbr('අං.','අංකය') .. ' මෙහි<br />'..(args.season_type or 'කථාවාරය තුළ')}, {'series','EpisodeNumber2Series',EpisodeTable.abbr('අං.','අංකය') .. ' මෙහි<br />'..(args.series_type or 'කතාමාලාව තුළ')}, {'title','තේමාව','තේමාව'}, {'aux1','Aux1',''}, {'director','DirectedBy','අධ්‍යක්ෂණය'}, {'writer','WrittenBy','ලියන ලද්දේ'}, {'aux2','Aux2',''}, {'aux3','Aux3',''}, {'airdate','OriginalAirDate','මුල් නිකුතු දිනය'}, {'altdate','AltDate',''}, {'guests','Guests','ආරාධිත(යන්)'}, {'musicalguests','MusicalGuests','Musical/entertainment guest(s)'}, {'prodcode','ProdCode',EpisodeTable.abbr('නිෂ්.','නිෂ්පාදනය') .. '<br />code'}, {'viewers','ප්‍රේක්ෂකයන්',viewers}, {'aux4','Aux4',''} } for k,v in pairs(cellNames) do local thisCell = args[v[1]] or args[v[2]] if thisCell and (v[1] ~= 'series' or (v[1] == 'series' and used_season == false)) then used_column = true if v[1] == 'season' then used_season = true end if (k <= 3 and thisCell == '') then thisCell = '5' end if (thisCell == '' and defaultwidths[v[1]]) then thisCell = defaultwidths[v[1]] end if v[1] == 'title' then local thisCellT = args[v[1] .. 'T'] or args[v[2] .. 'T'] local thisCellR = args[v[1] .. 'R'] or args[v[2] .. 'R'] thisCellT = (thisCellT or v[3]) .. (thisCellR and ("&#8202;" .. EpisodeTable.reference(thisCellR, background)) or '') local altTitle = {"alttitle", "AltTitle"} if args[altTitle[1] .. 'T'] or args[altTitle[2] .. 'T'] then local altCellT = args[altTitle[1] .. 'T'] or args[altTitle[2] .. 'T'] local altCellR = args[altTitle[1] .. 'R'] or args[altTitle[2] .. 'R'] thisCellT = thisCellT .. "<br /> " .. altCellT .. (altCellR and ("&#8202;" .. EpisodeTable.reference(altCellR, background)) or '') end mainRow:node(EpisodeTable.cell(background, thisCell, thisCellT, false, textColor)) else local thisCellT = args[v[1] .. 'T'] or args[v[2] .. 'T'] local thisCellR = args[v[1] .. 'R'] or args[v[2] .. 'R'] mainRow:node(EpisodeTable.cell(background, thisCell, thisCellT or v[3], thisCellR, textColor)) end end end if title.namespace == 0 and used_column == false then categories = categories .. '[[Category:Articles using Template:Episode table with no column parameters]]' end -- Episodes if args.episodes then if args.anchor then args.episodes = string.gsub(args.episodes, "(id=\")(ep%w+\")", "%1" .. args.anchor .. "%2") end root:node(args.episodes) end end local templateStyles = mw.getCurrentFrame():extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = 'Module:Episode table/styles.css' } } return (((args.dontclose or '') ~= '') and mw.ustring.gsub(tostring(root), "</table>", "") or tostring(root)) .. categories .. templateStyles end -------------------------------------------------------------------------------- -- Exports -------------------------------------------------------------------------------- local p = {} function p.main(frame) local args = require('Module:Arguments').getArgs(frame, { removeBlanks = false, wrappers = 'Template:Episode table' }) local check = require('Module:Check for unknown parameters')._check local tracking = '' local title = mw.title.getCurrentTitle() if title.namespace == 0 then tracking = check({ ['unknown']='[[Category:Pages using episode table with unknown parameters|_VALUE_'..title.text..']]', ['preview']='Page using [[Template:Episode table]] with unknown parameter "_VALUE_"', ['showblankpositional']='y', ['regexp1']='[%w_]+NULL', 'airdate', 'airdateR', 'airdateT', 'altdate', 'AltDate', 'altdateR', 'AltDateR', 'altdateT', 'AltDateT', 'alttitleT', 'alttitleR', 'AltTitleT', 'AltTitleR', 'anchor', 'aux1', 'Aux1', 'aux1R', 'Aux1R', 'aux1T', 'Aux1T', 'aux2', 'Aux2', 'aux2R', 'Aux2R', 'aux2T', 'Aux2T', 'aux3', 'Aux3', 'aux3R', 'Aux3R', 'aux3T', 'Aux3T', 'aux4', 'Aux4', 'aux4R', 'Aux4R', 'aux4T', 'Aux4T', 'b', 'background', 'c', 'caption', 'country', 'DirectedBy', 'DirectedByR', 'DirectedByT', 'director', 'directorR', 'directorT', 'dontclose', 'EpisodeNumber', 'EpisodeNumber2', 'EpisodeNumber2R', 'EpisodeNumber2Series', 'EpisodeNumber2SeriesR', 'EpisodeNumber2SeriesT', 'EpisodeNumber2T', 'EpisodeNumberR', 'EpisodeNumberT', 'episodes', 'forceoverall', 'guests', 'Guests', 'guestsR', 'GuestsR', 'guestsT', 'GuestsT', 'id', 'musicalguests', 'MusicalGuests', 'musicalguestsR', 'MusicalGuestsR', 'musicalguestsT', 'MusicalGuestsT', 'OriginalAirDate', 'OriginalAirDateR', 'OriginalAirDateT', 'overall', 'overall_type', 'overall2', 'overall2R', 'overall2T', 'overallR', 'overallT', 'prodcode', 'ProdCode', 'prodcodeR', 'ProdCodeR', 'prodcodeT', 'ProdCodeT', 'r', 'season', 'season_type', 'seasonR', 'seasonT', 'series', 'series_type', 'seriesR', 'seriesT', 'show_caption', 'subtitle', 'title', 'Title', 'titleR', 'TitleR', 'titleT', 'TitleT', 'total_width', 'viewers', 'Viewers', 'viewers_type', 'viewersR', 'ViewersR', 'viewersT', 'ViewersT', 'writer', 'writerR', 'writerT', 'WrittenBy', 'WrittenByR', 'WrittenByT' }, args) end return EpisodeTable.new(frame,args) .. tracking end function p.part(frame) local args = require('Module:Arguments').getArgs(frame, { removeBlanks = false, wrappers = 'Template:Episode table/part' }) return EpisodeTable.part(frame,args) end function p.ref(frame) local args = require('Module:Arguments').getArgs(frame, { removeBlanks = false, }) return EpisodeTable.reference(args.r,args.b) end return p 3q2cexbaf79emv0c6x2g6g6zzs6jnlq 0 88144 794651 473631 2026-06-23T07:33:09Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 794651 wikitext text/x-wiki {{italic title}} {{Chinese |title=''ටෑං හි නව ග්‍රන්ථය'' |t=新唐書 |s=新唐书 |p=Xīn Tángshū |w=Hsin T'angshu |poj=Sin Tông-su }} [[File:宋刻本《石壁精舍音注唐书详节》卷一及卷二百.jpg|thumb|right|චෙන් ජියෑන් 陳. විසින් සංස්කරණය කළ ''තාං හි ග්‍රන්ථයේ'' දකුණු සොං සංස්කරණය]] '''''තාං හි නව ග්‍රන්ථය''''' ('''''Xīn Tángshū'''''), හෙවත් "තාං හි නව ඉතිහාසය", නැතහොත් "නව තාං ඉතිහාසය", යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ වෙළුම් දහයකින් සහ පරිච්ඡේද 225කින් යුත් [[ටෑං රාජවංශය|තාං රාජවංශය]]ම ආවරණය වන නිල ඉතිහාස ග්‍රන්ථයයි. මෙය සම්පාදනය කරන ලද්දේ [[ඖයැං ෂියු]] සහ [[සොං චි]]ගේ මූලිකත්වයෙන් යුත් විද්වත් මඬුල්ලක් විසිනි. 18වන සියවස තෙක්ම මෙය සරලව හැඳින්වූයේ ''තාංෂු'' (තාං හි ග්‍රන්ථය) යනුවෙනි. == මේවාත් බලන්න == {{Portal|චීනය|ඉතිහාසය|ග්‍රන්ථ}} * [[විසි හතර ඉතිහාස ග්‍රන්ථ]] == ආශ්‍රේයයන් == === උද්ධෘත === {{Reflist}} === මූලාශ්‍ර === ; Works cited {{refbegin}} * {{cite book |first = Denis |last = Twitchett |title = Writing of Official History under the T'ang |location = Cambridge, England |publisher = Cambridge University Press |year = 2009 |ref = harv }} * {{cite book |first = Endymion Porter |last = Wilkinson |title = Chinese History: a New Manual |location = Cambridge and London, England |publisher = [[හාවට්ඩ් විශ්වවිද්‍යාල ආසියා මධ්‍යස්ථානය|Harvard University Asia Center]] |year = 2015 |ref = harv }} {{refend}} == බාහිර සබැඳි == {{Wikisourcelang|zh|新唐書|''New Book of Tang''}} * [https://web.archive.org/web/20080227124747/http://gias.snu.ac.kr/wthong/publication/paekche/eng/chronicles.pdf Chronicles of the Chinese Dynasties], Twitchett, ''Official History under the T'ang'', pp.&nbsp;19119–236. {{Xu Elina-Qian|<br>2.1 Introduction to the Sources on the Pre-dynastic Khitan (pp.&nbsp;19–23): The Xin Tangshu, pp.&nbsp;2119–22.}} * [http://chinesenotes.com/xintangshu.html ''New Book of Tang'' 《新唐書》] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210115171015/http://chinesenotes.com/xintangshu.html |date=2021-01-15 }} Chinese text with matching English vocabulary {{-}} {{Twenty-Four Canonical Histories}} {{Ouyang Xiu}} {{DEFAULTSORT:ටෑං හි නව ග්‍රන්ථය}} [[Category:විසි හතර ඉතිහාස ග්‍රන්ථ]] [[Category:11වන සියවසේ ඉතිහාස ග්‍රන්ථ]] [[Category:චීනයේ ඉතිහාස වාර්තාකරණය]] [[Category:සොං රාජවංශ සාහිත්‍යය]] [[Category:ටෑං රාජවංශය පිළිබඳ ඉතිහාස ග්‍රන්ථ]] 3wngbylclhagrsyma1l4l2fkhznoxww 0 89475 794649 794368 2026-06-23T06:14:26Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 794649 wikitext text/x-wiki [[File:Cities in Japan.png|thumb|{{legend|#008000|Cities designated by government ordinance}}{{legend|#FFD350|Core cities}}{{legend|#00A0E8|විශේෂ නගර}}{{legend|#FE80C0|Cities}}{{legend|#5BE95B|Special wards}}]] {{TopicTOC-Country-Japan}} '''ජපානයේ නගර ලැයිස්තුව''' මෙහි දැක්වේ. ==නගර (Cities)== {|class=wikitable !colspan=2|වර්ගය!!ජපන් යෙදුම!!ගණන |- |bgcolor="Moccasin"|&nbsp;&nbsp;&nbsp;||[[Cities designated by government ordinance of Japan|City designated by government ordinance]]||{{large|{{lang|ja|政令指定都市}}}}</span>||20 |- |bgcolor="PaleTurquoise"|&nbsp;&nbsp;&nbsp;||[[Core cities of Japan|Core city]]||{{large|{{lang|ja|中核市}}}}</span>||58 |- |bgcolor="MistyRose"|&nbsp;&nbsp;&nbsp;||[[Special cities of Japan|විශේෂ නගර]]||{{large|{{lang|ja|特例市}}}}</span>||27 |- |&nbsp;&nbsp;&nbsp;||[[Cities of Japan|නගර (City)]]||{{large|{{lang|ja|市}}}}||684 |- |bgcolor="Gainsboro"|&nbsp;&nbsp;&nbsp;||[[Special wards of Tokyo|Special ward]]||{{large|{{lang|ja|特別区}}}}</span>||23 |} {| class="wikitable sortable" style="text-align:right;" ! City (Special Ward) !! Japanese !! ප්‍රාන්තය !! ජනගහනය !! භූමි ප්‍රමාණය (km²) !! Density (per km²) !! Founded ! scope="col" class="unsortable" | වෙබ් අඩවිය |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[නගෝයා]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|名古屋市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||2,283,289||326.45||6,860||1889-10-01||[http://www.city.nagoya.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Toyohashi, Aichi|Toyohashi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|豊橋市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||377,045||261.35||1,443||1906-08-01||[https://web.archive.org/web/20100309065441/http://www.city.toyohashi.aichi.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Okazaki, Aichi|Okazaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|岡崎市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||371,380||387.24||959||1916-07-01||[http://www.city.okazaki.aichi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100107142409/http://www.city.okazaki.aichi.jp/tagengo/pgide/guide_en/index_e.html |date=2010-01-07 }} |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Ichinomiya, Aichi|Ichinomiya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|一宮市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||375,939||113.91||3,300||1921-09-01||[http://www.city.ichinomiya.aichi.jp/] |- |align="left"|[[Seto, Aichi|Seto]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|瀬戸市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||132,311||111.61||1,185||1929-10-01||[http://www.city.seto.aichi.jp/] |- |align="left"|[[Handa, Aichi|Handa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|半田市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||117,927||47.24||2,496||1937-10-01||[http://www.city.handa.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151116164547/http://www.city.handa.lg.jp/ |date=2015-11-16 }} |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Kasugai, Aichi|Kasugai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|春日井市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||300,713||92.71||3,244||1943-06-01||[http://www.city.kasugai.lg.jp/] |- |align="left"|[[Toyokawa, Aichi|Toyokawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|豊川市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||161,595||150.71||1,072||1943-06-01||[http://www.city.toyokawa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Tsushima, Aichi|Tsushima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|津島市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||65,646||25.08||2,617||1947-03-01||[http://www.city.tsushima.lg.jp/] |- |align="left"|[[Hekinan, Aichi|Hekinan]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|碧南市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||73,024||35.86||2,036||1948-04-05||[http://www.city.hekinan.aichi.jp/] |- |align="left"|[[Kariya, Aichi|Kariya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|刈谷市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||145,117||50.45||2,876||1950-04-01||[http://www.city.kariya.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Toyota, Aichi|Toyota]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|豊田市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||420,286||918.47||458||1951-03-01||[http://www.city.toyota.aichi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Anjo</span>[[Anjō, Aichi|Anjō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|安城市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||176,046||86.01||2,047||1952-05-05||[http://www.city.anjo.aichi.jp/] |- |align="left"|[[Nishio, Aichi|Nishio]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|西尾市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||106,643||75.78||1,407||1953-12-15||[http://www.city.nishio.aichi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Gamagori</span>[[Gamagōri, Aichi|Gamagōri]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|蒲郡市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||82,264||56.81||1,448||1954-04-01||[http://www.city.gamagori.lg.jp/] |- |align="left"|[[Inuyama, Aichi|Inuyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|犬山市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||75,304||74.97||1,004||1954-04-01||[http://www.city.inuyama.aichi.jp/] |- |align="left"|[[Tokoname, Aichi|Tokoname]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|常滑市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||52,837||55.63||950||1954-04-01||[http://www.city.tokoname.aichi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Konan</span>[[Kōnan, Aichi|Kōnan]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|江南市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||100,064||30.17||3,317||1954-06-01||[http://www.city.konan.lg.jp/] |- |align="left"|[[Komaki, Aichi|Komaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小牧市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||149,060||62.82||2,373||1955-01-01||[http://www.city.komaki.aichi.jp/] |- |align="left"|[[Inazawa, Aichi|Inazawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|稲沢市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||137,475||79.30||1,734||1958-11-01||[http://www.city.inazawa.aichi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Tokai</span>[[Tōkai, Aichi|Tōkai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|東海市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||106,708||43.36||2,461||1969-04-01||[http://www.city.tokai.aichi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Obu</span>[[Ōbu, Aichi|Ōbu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大府市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||83,097||33.68||2,467||1970-09-01||[http://www.city.obu.aichi.jp/] |- |align="left"|[[Chita, Aichi|Chita]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|知多市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||84,782||45.43||1,866||1970-09-01||[http://www.city.chita.aichi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Chiryu</span>[[Chiryū, Aichi|Chiryū]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|知立市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||68,216||16.34||4,175||1970-12-01||[http://www.city.chiryu.aichi.jp/] |- |align="left"|[[Owariasahi, Aichi|Owariasahi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|尾張旭市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||79,197||21.03||3,766||1970-12-01||[http://www.city.owariasahi.lg.jp/] |- |align="left"|[[Takahama, Aichi|Takahama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|高浜市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||43,467||13.00||3,344||1970-12-01||[http://www.city.takahama.lg.jp/] |- |align="left"|[[Iwakura, Aichi|Iwakura]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|岩倉市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||48,042||10.49||4,580||1971-12-01||[http://www.city.iwakura.aichi.jp/] |- |align="left"|[[Toyoake, Aichi|Toyoake]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|豊明市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||69,124||23.18||2,982||1972-08-01||[https://web.archive.org/web/20031010071331/http://www.city.toyoake.aichi.jp/] |- |align="left"|[[Nisshin, Aichi|Nisshin]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|日進市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||80,921||34.90||2,319||1994-10-01||[http://www.city.nisshin.lg.jp/] |- |align="left"|[[Tahara, Aichi|Tahara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|田原市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||66,698||188.81||353||2003-08-20||[http://www.city.tahara.aichi.jp/] |- |align="left"|[[Aisai, Aichi|Aisai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|愛西市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||65,481||66.63||983||2005-04-01||[http://www.city.aisai.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kiyosu, Aichi|Kiyosu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|清須市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||56,635||13.31||4,255||2005-07-07||[https://web.archive.org/web/20100118022240/http://www.city.kiyosu.aichi.jp/] |- |align="left"|[[Shinshiro, Aichi|Shinshiro]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|新城市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||51,326||499.00||103||2005-10-01||[http://www.city.shinshiro.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071024121645/http://www.city.shinshiro.lg.jp/ |date=2007-10-24 }} |- |align="left"|[[Kitanagoya, Aichi|Kitanagoya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|北名古屋市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||80,112||18.37||4,361||2006-03-20||[http://www.city.kitanagoya.lg.jp/] |- |align="left"|[[Yatomi, Aichi|Yatomi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|弥富市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||43,145||48.92||882||2006-04-01||[https://web.archive.org/web/20060509222602/http://city.yatomi.aichi.jp/] |- |align="left"|[[Miyoshi, Aichi|Miyoshi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|みよし市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||62,001||32.11||1,930||2010-01-04||[http://www.city.aichi-miyoshi.lg.jp/] |- |align="left"|[[Ama, Aichi|Ama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|あま市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||86,876||27.59||3,160||2010-03-22||[http://www.city.ama.aichi.jp/] |- |align="left"|[[Nagakute, Aichi|Nagakute]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|長久手市}}}}||align="left"|{{ධජය|අයිචි}}||57,764||21.55||2,680||2012-01-04||[https://www.city.nagakute.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Akita, Akita|Akita]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|秋田市}}}}||align="left"|{{ධජය|අකිතා}}||329,287||905.67||364||1889-04-01||[http://www.city.akita.akita.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Odate</span>[[Ōdate, Akita|Ōdate]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大館市}}}}||align="left"|{{ධජය|අකිතා}}||80,587||913.70||88.2||1951-04-01||[http://www.city.odate.akita.jp/] |- |align="left"|[[Kazuno, Akita|Kazuno]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鹿角市}}}}||align="left"|{{ධජය|අකිතා}}||35,543||707.34||50.2||1972-04-01||[http://www.city.kazuno.akita.jp/] |- |align="left"|[[Daisen, Akita|Daisen]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大仙市}}}}||align="left"|{{ධජය|අකිතා}}||91,143||866.67||105||2005-03-22||[http://www.city.daisen.akita.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126235821/http://www.city.daisen.akita.jp/ |date=2021-01-26 }} |- |align="left"|[[Katagami, Akita|Katagami]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|潟上市}}}}||align="left"|{{ධජය|අකිතා}}||35,460||97.96||362||2005-03-22||[http://www.city.katagami.akita.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100326092156/http://www.city.katagami.akita.jp/ |date=2010-03-26 }} |- |align="left"|[[Kitaakita, Akita|Kitaakita]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|北秋田市}}}}||align="left"|{{ධජය|අකිතා}}||38,543||1,152.57||33.4||2005-03-22||[http://www.city.kitaakita.akita.jp/] |- |align="left"|[[Oga, Akita|Oga]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|男鹿市}}}}||align="left"|{{ධජය|අකිතා}}||34,194||240.80||142||2005-03-22||[https://web.archive.org/web/20071210214619/http://www2.city.oga.akita.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Yurihonjo</span>[[Yurihonjō, Akita|Yurihonjō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|由利本荘市}}}}||align="left"|{{ධජය|අකිතා}}||87,525||1,209.04||72.4||2005-03-22||[http://www.city.yurihonjo.akita.jp/] |- |align="left"|[[Yuzawa, Akita|Yuzawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|湯沢市}}}}||align="left"|{{ධජය|අකිතා}}||53,588||790.72||67.8||2005-03-22||[http://www.city-yuzawa.jp/] |- |align="left"|[[Semboku, Akita|Semboku]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|仙北市}}}}||align="left"|{{ධජය|අකිතා}}||30,885||1,093.64||28.2||2005-09-20||[http://www.city.semboku.akita.jp/] |- |align="left"|[[Yokote, Akita|Yokote]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|横手市}}}}||align="left"|{{ධජය|අකිතා}}||101,234||693.60||146||2005-10-01||[http://www.city.yokote.lg.jp/] |- |align="left"|[[Nikaho, Akita|Nikaho]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|にかほ市}}}}||align="left"|{{ධජය|අකිතා}}||28,422||240.61||118||2005-10-01||[http://www.city.nikaho.akita.jp/] |- |align="left"|[[Noshiro, Akita|Noshiro]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|能代市}}}}||align="left"|{{ධජය|අකිතා}}||61,295||426.74||144||2006-03-21||[http://www.city.noshiro.akita.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191230153645/http://www.city.noshiro.akita.jp/ |date=2019-12-30 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Hachinohe, Aomori|Hachinohe]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|八戸市}}}}||align="left"|{{flag|Aomori}}||241,613||305.17||792||1929-05-01||[http://www.city.hachinohe.aomori.jp/] |- |align="left"|[[Kuroishi, Aomori|Kuroishi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|黒石市}}}}||align="left"|{{flag|Aomori}}||37,585||216.96||173||1954-07-01||[http://www.city.kuroishi.aomori.jp/] |- |align="left"|[[Misawa, Aomori|Misawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|三沢市}}}}||align="left"|{{flag|Aomori}}||42,535||119.97||355||1958-09-01||[http://www.city.misawa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Mutsu, Aomori|Mutsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|むつ市}}}}||align="left"|{{flag|Aomori}}||62,220||863.79||72.0||1959-09-01||[http://www.city.mutsu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Towada, Aomori|Towada]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|十和田市}}}}||align="left"|{{flag|Aomori}}||66,834||688.60||97.1||2005-01-01||[http://www.city.towada.lg.jp/] |- |align="left"|[[Tsugaru, Aomori|Tsugaru]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|つがる市}}}}||align="left"|{{flag|Aomori}}||38,919||253.85||153||2005-02-11||[http://www.city.tsugaru.aomori.jp/] |- |align="left"|[[Goshogawara, Aomori|Goshogawara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|五所川原市}}}}||align="left"|{{flag|Aomori}}||60,788||404.58||150||2005-03-28||[http://www.city.goshogawara.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Aomori, Aomori|Aomori]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|青森市}}}}||align="left"|{{flag|Aomori}}||305,884||824.52||371||2005-04-01||[http://www.city.aomori.aomori.jp/] |- |align="left"|[[Hirakawa, Aomori|Hirakawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|平川市}}}}||align="left"|{{flag|Aomori}}||34,638||345.81||100||2006-01-01||[http://www.city.hirakawa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Hirosaki, Aomori|Hirosaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|弘前市}}}}||align="left"|{{flag|Aomori}}||185,865||523.60||355||2006-02-27||[http://www.city.hirosaki.aomori.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Chiba, Chiba|Chiba]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|千葉市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||938,695||272.08||3,450||1921-01-01||[http://www.city.chiba.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Choshi</span>[[Chōshi, Chiba|Chōshi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|銚子市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||72,348||83.91||862||1933-02-11||[http://www.city.choshi.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Ichikawa, Chiba|Ichikawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|市川市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||470,149||57.40||8,191||1934-11-03||[http://www.city.ichikawa.chiba.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200425105135/http://www.city.ichikawa.chiba.jp/ |date=2020-04-25 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Funabashi, Chiba|Funabashi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|船橋市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||586,762||85.64||6,851||1937-04-01||[http://www.city.funabashi.chiba.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061214030110/http://www.city.funabashi.chiba.jp/koho/eng/index.htm |date=2006-12-14 }} |- |align="left"|[[Tateyama, Chiba|Tateyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|館山市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||49,987||110.21||454||1939-11-03||[http://www.city.tateyama.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Kisarazu, Chiba|Kisarazu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|木更津市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||123,743||138.73||892||1942-11-03||[http://www.city.kisarazu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Matsudo, Chiba|Matsudo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|松戸市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||477,603||61.33||7,787||1943-04-01||[http://www.city.matsudo.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Noda, Chiba|Noda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|野田市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||153,422||103.54||1,482||1950-05-03||[http://www.city.noda.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Mobara, Chiba|Mobara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|茂原市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||93,032||100.01||930||1952-04-01||[http://www.city.mobara.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Narita, Chiba|Narita]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|成田市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||124,773||213.84||583||1954-03-31||[http://www.city.narita.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Sakura, Chiba|Sakura]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|佐倉市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||171,472||103.59||1,655||1954-03-31||[http://www.city.sakura.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Togane</span>[[Tōgane, Chiba|Tōgane]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|東金市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||61,591||89.34||689||1954-04-01||[http://www.city.togane.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Narashino, Chiba|Narashino]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|習志野市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||159,758||20.99||7,611||1954-08-01||[https://web.archive.org/web/20030322104057/http://www.city.narashino.chiba.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Kashiwa, Chiba|Kashiwa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|柏市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||389,036||114.90||3,386||1954-09-01||[http://www.city.kashiwa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Katsuura, Chiba|Katsuura]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|勝浦市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||21,413||94.20||227||1958-10-01||[http://www.city.katsuura.chiba.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031011174244/http://www.city.katsuura.chiba.jp/ |date=2003-10-11 }} |- |align="left"|[[Ichihara, Chiba|Ichihara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|市原市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||279,591||368.20||759||1963-05-01||[http://www.city.ichihara.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Nagareyama, Chiba|Nagareyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|流山市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||156,686||35.28||4,441||1967-01-01||[http://www.city.nagareyama.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Yachiyo, Chiba|Yachiyo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|八千代市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||184,655||51.27||3,602||1967-01-01||[http://www.city.yachiyo.chiba.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071023065947/http://www.city.yachiyo.chiba.jp/ |date=2007-10-23 }} |- |align="left"|[[Abiko, Chiba|Abiko]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|我孫子市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||133,533||43.19||3,092||1970-07-01||[http://www.city.abiko.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Kamagaya, Chiba|Kamagaya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鎌ヶ谷市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||104,564||21.11||4,953||1971-09-01||[http://www.city.kamagaya.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Kimitsu, Chiba|Kimitsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|君津市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||89,350||318.83||280||1971-09-01||[http://www.city.kimitsu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Futtsu, Chiba|Futtsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|富津市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||48,973||205.35||238||1971-09-01||[http://www.city.futtsu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Urayasu, Chiba|Urayasu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|浦安市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||159,312||17.29||9,214||1981-04-01||[http://www.city.urayasu.chiba.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130121214957/http://www.city.urayasu.chiba.jp/ |date=2013-01-21 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Yotsukaido</span>[[Yotsukaidō, Chiba|Yotsukaidō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|四街道市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||85,738||34.70||2,471||1981-04-01||[http://www.city.yotsukaido.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Sodegaura, Chiba|Sodegaura]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|袖ヶ浦市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||59,443||94.92||626||1991-04-01||[https://web.archive.org/web/20030806000844/http://www.city.sodegaura.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Yachimata, Chiba|Yachimata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|八街市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||75,369||74.87||1,007||1992-04-01||[http://www.city.yachimata.lg.jp/] |- |align="left"|[[Inzai, Chiba|Inzai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|印西市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||60,280||53.51||1,127||1996-04-01||[https://web.archive.org/web/20030920011457/http://www.city.inzai.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Shiroi, Chiba|Shiroi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|白井市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||57,151||35.41||1,614||2001-04-01||[https://web.archive.org/web/20030927182101/http://city.shiroi.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Tomisato, Chiba|Tomisato]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|富里市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||51,590||53.91||957||2002-04-01||[https://web.archive.org/web/20050822172721/http://www.city.tomisato.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Kamogawa, Chiba|Kamogawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鴨川市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||35,792||191.30||187||2005-02-11||[http://www.city.kamogawa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Asahi, Chiba|Asahi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|旭市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||69,971||129.91||539||2005-07-01||[http://www.city.asahi.lg.jp/] |- |align="left"|[[Isumi, Chiba|Isumi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|いすみ市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||41,605||157.50||264||2005-12-05||[http://www.city.isumi.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Sosa</span>[[Sōsa, Chiba|Sōsa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|匝瑳市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||41,361||101.78||406||2006-01-23||[http://www.city.sosa.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Minamiboso</span>[[Minamibōsō, Chiba|Minamibōsō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|南房総市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||43,553||230.22||189||2006-03-20||[http://www.city.minamiboso.chiba.jp/] |- |align="left"|[[Katori, Chiba|Katori]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|香取市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||85,193||262.31||325||2006-03-27||[http://www.city.katori.lg.jp/] |- |align="left"|[[Sanmu, Chiba|Sanmu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|山武市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||57,806||146.38||395||2006-03-27||[http://www.city.sammu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Ōamishirasato, Chiba|Oamishirasato]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大網白里市}}}}||align="left"|{{flag|Chiba}}||51,176||58.06||881||2013-01-01||[http://www.city.oamishirasato.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Matsuyama, Ehime|Matsuyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|松山市}}}}||align="left"|{{flag|Ehime}}||515,068||429.03||1,201||1889-12-15||[http://www.city.matsuyama.ehime.jp/] |- |align="left"|[[Niihama, Ehime|Niihama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|新居浜市}}}}||align="left"|{{flag|Ehime}}||123,329||234.30||526||1937-11-03||[http://www.city.niihama.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Shikokuchuo</span>[[Shikokuchūō, Ehime|Shikokuchūō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|四国中央市}}}}||align="left"|{{flag|Ehime}}||91,688||420.10||218||2004-04-01||[http://www.city.shikokuchuo.ehime.jp/] |- |align="left"|[[Seiyo, Ehime|Seiyo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|西予市}}}}||align="left"|{{flag|Ehime}}||43,476||514.79||84.5||2004-04-01||[http://www.city.seiyo.ehime.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Toon</span>[[Tōon, Ehime|Tōon]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|東温市}}}}||align="left"|{{flag|Ehime}}||35,517||211.45||168||2004-09-21||[http://www.city.toon.ehime.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Saijo</span>[[Saijō, Ehime|Saijō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|西条市}}}}||align="left"|{{flag|Ehime}}||112,543||509.05||221||2004-11-01||[http://www.city.saijo.ehime.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Ozu</span>[[Ōzu, Ehime|Ōzu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大洲市}}}}||align="left"|{{flag|Ehime}}||49,543||432.20||115||2005-01-11||[http://www.city.ozu.ehime.jp/] |- |align="left"|[[Imabari, Ehime|Imabari]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|今治市}}}}||align="left"|{{flag|Ehime}}||170,986||419.85||407||2005-01-16||[http://www.city.imabari.ehime.jp/] |- |align="left"|[[Yawatahama, Ehime|Yawatahama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|八幡浜市}}}}||align="left"|{{flag|Ehime}}||40,010||132.98||301||2005-03-28||[http://www.city.yawatahama.ehime.jp/] |- |align="left"|[[Iyo, Ehime|Iyo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|伊予市}}}}||align="left"|{{flag|Ehime}}||38,890||194.47||200||2005-04-01||[http://www.city.iyo.lg.jp/] |- |align="left"|[[Uwajima, Ehime|Uwajima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宇和島市}}}}||align="left"|{{flag|Ehime}}||86,819||469.52||185||2005-08-01||[http://www.city.uwajima.ehime.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Fukui, Fukui|Fukui]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|福井市}}}}||align="left"|{{flag|Fukui}}||268,574||536.17||501||1889-04-01||[/] |- |align="left"|[[Tsuruga, Fukui|Tsuruga]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|敦賀市}}}}||align="left"|{{flag|Fukui}}||68,188||250.75||272||1937-04-01||[http://www.ton21.ne.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220201023841/https://www.ton21.ne.jp/ |date=2022-02-01 }} |- |align="left"|[[Obama, Fukui|Obama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小浜市}}}}||align="left"|{{flag|Fukui}}||31,486||232.86||135||1951-03-30||[https://web.archive.org/web/20051013061933/http://www.city.obama.fukui.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Ono</span>[[Ōno, Fukui|Ōno]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大野市}}}}||align="left"|{{flag|Fukui}}||36,763||872.30||42.1||1954-07-01||[http://www.city.ono.fukui.jp/] |- |align="left"|[[Katsuyama, Fukui|Katsuyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|勝山市}}}}||align="left"|{{flag|Fukui}}||26,333||253.68||104||1954-09-01||[http://www.city.katsuyama.fukui.jp/] |- |align="left"|[[Sabae, Fukui|Sabae]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鯖江市}}}}||align="left"|{{flag|Fukui}}||67,430||84.75||796||1955-01-15||[http://www.city.sabae.fukui.jp/] |- |align="left"|[[Awara, Fukui|Awara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|あわら市}}}}||align="left"|{{flag|Fukui}}||30,765||116.99||263||2004-03-01||[http://www.city.awara.lg.jp/] |- |align="left"|[[Echizen, Fukui|Echizen]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|越前市}}}}||align="left"|{{flag|Fukui}}||87,116||230.75||378||2005-10-01||[http://www.city.echizen.lg.jp/] |- |align="left"|[[Sakai, Fukui|Sakai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|坂井市}}}}||align="left"|{{flag|Fukui}}||92,420||209.91||440||2006-03-20||[http://www.city.fukui-sakai.lg.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Fukuoka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|福岡市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||1,581,527||340.96||4,515||1889-04-01||[https://web.archive.org/web/20020120213547/http://www.city.fukuoka.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Kurume, Fukuoka|Kurume]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|久留米市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||305,147||229.84||1,328||1889-04-01||[http://www.city.kurume.fukuoka.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Omuta</span>[[Ōmuta, Fukuoka|Ōmuta]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大牟田市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||127,474||81.55||1,563||1917-03-01||[http://www.city.omuta.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Nogata</span>[[Nōgata, Fukuoka|Nōgata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|直方市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||57,319||61.78||928||1931-01-01||[http://www.city.nogata.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[Tagawa, Fukuoka|Tagawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|田川市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||50,484||54.52||926||1943-11-03||[http://www.joho.tagawa.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[Yanagawa, Fukuoka|Yanagawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|柳川市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||72,798||76.90||947||1952-04-01||[http://www.city.yanagawa.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[Yame, Fukuoka|Yame]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|八女市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||42,241||98.66||428||1954-04-01||[http://www.city.yame.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[Chikugo, Fukuoka|Chikugo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|筑後市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||48,281||41.85||1,154||1954-04-01||[https://web.archive.org/web/20050911043927/http://www.city.chikugo.fukuoka.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Okawa</span>[[Ōkawa, Fukuoka|Ōkawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大川市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||38,266||33.61||1,139||1954-04-01||[http://www.city.okawa.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[Yukuhashi, Fukuoka|Yukuhashi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|行橋市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||70,064||69.83||1,003||1954-10-10||[http://www.city.yukuhashi.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[Buzen, Fukuoka|Buzen]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|豊前市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||27,578||111.17||248||1955-04-10||[http://www.city.buzen.lg.jp/] |- |align="left"|[[Nakagawa, Fukuoka|Nakagawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|那珂川市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||50,004||74.95||667||2018-10-01||[https://www.city.nakagawa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Nakama, Fukuoka|Nakama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|中間市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||45,549||15.98||2,850||1958-11-01||[https://web.archive.org/web/20000422061603/http://www.city.nakama.fukuoka.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|<span style="display:none">Kitakyushu</span>[[Kitakyushu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|北九州市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||986,998||487.71||2,024||1963-02-10||[http://www.city.kitakyushu.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Ogori</span>[[Ogōri, Fukuoka|Ogōri]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小郡市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||58,460||45.50||1,285||1972-04-01||[http://www.city.ogori.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[Chikushino, Fukuoka|Chikushino]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|筑紫野市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||98,914||87.78||1,127||1972-04-01||[http://www.city.chikushino.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[Kasuga, Fukuoka|Kasuga]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|春日市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||107,845||14.15||7,622||1972-04-01||[http://www.city.kasuga.fukuoka.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Onojo</span>[[Ōnojō, Fukuoka|Ōnojō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大野城市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||94,037||26.88||3,498||1972-04-01||[http://www.city.onojo.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[Munakata, Fukuoka|Munakata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宗像市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||94,877||119.66||793||1981-04-01||[http://www.city.munakata.lg.jp/] |- |align="left"|[[Dazaifu, Fukuoka|Dazaifu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|太宰府市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||68,561||29.58||2,318||1982-04-01||[https://web.archive.org/web/20030919150110/http://www2.city.dazaifu.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[Koga, Fukuoka|Koga]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|古賀市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||57,084||42.11||1,356||1997-10-01||[http://www.city.koga.fukuoka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070104031644/http://www.city.koga.fukuoka.jp/eng/ |date=2007-01-04 }} |- |align="left"|[[Fukutsu, Fukuoka|Fukutsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|福津市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||55,123||52.70||1,046||2005-01-24||[http://www.city.fukutsu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Ukiha, Fukuoka|Ukiha]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|うきは市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||32,277||117.55||275||2005-03-20||[http://www.city.ukiha.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[Miyawaka, Fukuoka|Miyawaka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宮若市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||30,793||139.99||220||2006-02-11||[http://www.city.miyawaka.lg.jp/] |- |align="left"|[[Asakura, Fukuoka|Asakura]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|朝倉市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||57,881||246.73||235||2006-03-20||[http://www.city.asakura.lg.jp/] |- |align="left"|[[Iizuka, Fukuoka|Iizuka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|飯塚市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||132,208||214.13||617||2006-03-26||[http://www.city.iizuka.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kama, Fukuoka|Kama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|嘉麻市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||44,431||135.18||329||2006-03-27||[http://www.city.kama.lg.jp/] |- |align="left"|[[Miyama, Fukuoka|Miyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|みやま市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||42,219||105.12||402||2007-01-29||[http://www.city.miyama.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090428064138/http://www.city.miyama.lg.jp/ |date=2009-04-28 }} |- |align="left"|[[Itoshima, Fukuoka|Itoshima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|糸島市}}}}||align="left"|{{flag|Fukuoka}}||100,304||216.12||464.11||2010-01-01||[http://www.city.itoshima.lg.jp/] |- |align="left"|[[Aizuwakamatsu, Fukushima|Aizuwakamatsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|会津若松市}}}}||align="left"|{{flag|Fukushima}}||129,388||383.03||338||1899-04-01||[http://www.city.aizuwakamatsu.fukushima.jp/.] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Fukushima, Fukushima|Fukushima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|福島市}}}}||align="left"|{{flag|Fukushima}}||289,355||746.43||388||1907-04-01||[http://www.city.fukushima.fukushima.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|<span style="display:none">Koriyama</span>[[Kōriyama, Fukushima|Kōriyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|郡山市}}}}||align="left"|{{flag|Fukushima}}||339,395||757.06||448||1924-09-01||[http://www.city.koriyama.fukushima.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170516201456/http://www.city.koriyama.fukushima.jp/063000/koho/yoran.html |date=2017-05-16 }} |- |align="left"|[[Sukagawa, Fukushima|Sukagawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|須賀川市}}}}||align="left"|{{flag|Fukushima}}||80,336||279.55||287||1954-03-31||[http://www.city.sukagawa.fukushima.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Soma</span>[[Sōma, Fukushima|Sōma]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|相馬市}}}}||align="left"|{{flag|Fukushima}}||38,543||197.67||195||1954-03-31||[https://web.archive.org/web/20100210185958/http://www.city.soma.fukushima.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Iwaki, Fukushima|Iwaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|いわき市}}}}||align="left"|{{flag|Fukushima}}||349,947||1,231.34||284||1966-10-01||[http://www.city.iwaki.fukushima.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100411210504/http://www.city.iwaki.fukushima.jp/gaikokugo/english/ |date=2010-04-11 }} |- |align="left"|[[Tamura, Fukushima|Tamura]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|田村市}}}}||align="left"|{{flag|Fukushima}}||42,221||458.30||92.1||2005-03-01||[http://www.city.tamura.lg.jp/] |- |align="left"|[[Shirakawa, Fukushima|Shirakawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|白河市}}}}||align="left"|{{flag|Fukushima}}||65,665||305.30||215||2005-11-07||[http://www.city.shirakawa.fukushima.jp/] |- |align="left"|[[Nihonmatsu, Fukushima|Nihonmatsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|二本松市}}}}||align="left"|{{flag|Fukushima}}||61,698||344.65||179||2005-12-01||[http://www.city.nihonmatsu.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Minamisoma</span>[[Minamisōma, Fukushima|Minamisōma]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|南相馬市}}}}||align="left"|{{flag|Fukushima}}||71,761||398.50||180||2006-01-01||[http://www.city.minamisoma.lg.jp/] |- |align="left"|[[Date, Fukushima|Date]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|伊達市}}}}||align="left"|{{flag|Fukushima}}||67,487||265.10||255||2006-01-01||[https://web.archive.org/web/20060110075417/http://www.city.date.fukushima.jp/] |- |align="left"|[[Kitakata, Fukushima|Kitakata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|喜多方市}}}}||align="left"|{{flag|Fukushima}}||54,684||554.67||98.6||2006-01-04||[http://www.city.kitakata.fukushima.jp/] |- |align="left"|[[Motomiya, Fukushima|Motomiya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|本宮市}}}}||align="left"|{{flag|Fukushima}}||31,737||87.94||361||2007-01-01||[http://www.city.motomiya.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Gifu, Gifu|Gifu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|岐阜市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||412,779||202.89||2,034||1889-07-01||[http://www.city.gifu.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Ogaki</span>[[Ōgaki, Gifu|Ōgaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大垣市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||163,047||206.52||789||1918-04-01||[http://www.city.ogaki.lg.jp/] |- |align="left"|[[Takayama, Gifu|Takayama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|高山市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||94,879||2,177.67||43.6||1936-11-01||[http://www.city.takayama.lg.jp/] |- |align="left"|[[Tajimi, Gifu|Tajimi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|多治見市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||114,866||91.24||1,259||1940-08-01||[https://web.archive.org/web/20030927115157/http://www2.city.tajimi.gifu.jp/] |- |align="left"|[[Seki, Gifu|Seki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|関市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||92,896||472.84||196||1950-10-15||[http://www.city.seki.gifu.jp/] |- |align="left"|[[Nakatsugawa, Gifu|Nakatsugawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|中津川市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||83,116||676.38||123||1952-04-01||[http://www.city.nakatsugawa.gifu.jp/] |- |align="left"|[[Mino, Gifu|Mino]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|美濃市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||22,912||117.05||196||1954-04-01||[http://www.city.mino.gifu.jp/] |- |align="left"|[[Mizunami, Gifu|Mizunami]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|瑞浪市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||41,556||175.00||237||1954-04-01||[https://web.archive.org/web/20031005144837/http://www.city.mizunami.gifu.jp/] |- |align="left"|[[Hashima, Gifu|Hashima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|羽島市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||67,167||53.64||1,252||1954-04-01||[http://www.city.hashima.gifu.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080914053231/http://www.city.hashima.gifu.jp/ |date=2008-09-14 }} |- |align="left"|[[Minokamo, Gifu|Minokamo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|美濃加茂市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||53,988||74.81||722||1954-04-01||[http://www.city.minokamo.gifu.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070204112654/http://www.city.minokamo.gifu.jp/home/ENGLISH/e_top.html |date=2007-02-04 }} |- |align="left"|[[Toki, Gifu|Toki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|土岐市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||61,393||116.01||529||1955-02-01||[http://www.city.toki.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kakamigahara, Gifu|Kakamigahara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|各務原市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||145,126||87.77||1,653||1963-04-01||[http://www.city.kakamigahara.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kani, Gifu|Kani]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|可児市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||99,318||87.60||1,134||1982-04-01||[https://web.archive.org/web/20110820225543/http://www.city.kani.gifu.jp/] |- |align="left"|[[Yamagata, Gifu|Yamagata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|山県市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||29,857||222.04||134||2003-04-01||[http://www.city.yamagata.gifu.jp/] |- |align="left"|[[Mizuho, Gifu|Mizuho]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|瑞穂市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||51,230||28.18||1,818||2003-05-01||[http://www.city.mizuho.lg.jp/] |- |align="left"|[[Hida, Gifu|Hida]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|飛騨市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||28,112||792.31||35.5||2004-02-01||[http://www.city.hida.gifu.jp/] |- |align="left"|[[Motosu, Gifu|Motosu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|本巣市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||34,729||374.57||92.7||2004-02-01||[http://www.city.motosu.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Gujo</span>[[Gujō, Gifu|Gujō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|郡上市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||46,338||1,030.79||45.0||2004-03-01||[http://www.city.gujo.gifu.jp/] |- |align="left"|[[Gero, Gifu|Gero]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|下呂市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||37,455||851.06||44.0||2004-03-01||[http://www.city.gero.lg.jp/] |- |align="left"|[[Ena, Gifu|Ena]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|恵那市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||54,844||504.19||109||2004-10-25||[http://www.city.ena.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kaizu, Gifu|Kaizu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|海津市}}}}||align="left"|{{flag|Gifu}}||38,532||112.31||343||2005-03-28||[http://www.city.kaizu.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Maebashi, Gunma|Maebashi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|前橋市}}}}||align="left"|{{flag|Gunma}}||318,058||241.22||1,319||1892-04-01||[http://www.city.maebashi.gunma.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Takasaki, Gunma|Takasaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|高崎市}}}}||align="left"|{{flag|Gunma}}||341,838||401.01||852||1900-04-01||[http://www.city.takasaki.gunma.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Kiryu</span>[[Kiryū, Gunma|Kiryū]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|桐生市}}}}||align="left"|{{flag|Gunma}}||124,892||274.57||455||1921-03-01||[https://web.archive.org/web/20030919163928/http://www.city.kiryu.gunma.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Isesaki, Gunma|Isesaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|伊勢崎市}}}}||align="left"|{{flag|Gunma}}||204,240||139.33||1,466||1940-09-13||[http://www.city.isesaki.lg.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|<span style="display:none">Ota</span>[[Ōta, Gunma|Ōta]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|太田市}}}}||align="left"|{{flag|Gunma}}||214,049||176.49||1,213||1948-05-03||[http://www.city.ota.gunma.jp/] |- |align="left"|[[Numata, Gunma|Numata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|沼田市}}}}||align="left"|{{flag|Gunma}}||52,319||443.37||118||1954-04-01||[http://www.city.numata.gunma.jp/] |- |align="left"|[[Tatebayashi, Gunma|Tatebayashi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|館林市}}}}||align="left"|{{flag|Gunma}}||79,023||60.98||1,296||1954-04-01||[http://www.city.tatebayashi.gunma.jp/] |- |align="left"|[[Fujioka, Gunma|Fujioka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|藤岡市}}}}||align="left"|{{flag|Gunma}}||68,710||180.09||382||1954-04-01||[http://www.city.fujioka.gunma.jp/] |- |align="left"|[[Shibukawa, Gunma|Shibukawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|渋川市}}}}||align="left"|{{flag|Gunma}}||86,134||240.42||358||2006-02-20||[https://web.archive.org/web/20080604061226/http://www.city.shibukawa.gunma.jp/] |- |align="left"|[[Annaka, Gunma|Annaka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|安中市}}}}||align="left"|{{flag|Gunma}}||62,270||276.34||225||2006-03-18||[http://www.city.annaka.gunma.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070704214107/http://www.city.annaka.gunma.jp/ |date=2007-07-04 }} |- |align="left"|[[Tomioka, Gunma|Tomioka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|富岡市}}}}||align="left"|{{flag|Gunma}}||53,332||122.90||434||2006-03-27||[http://www.city.tomioka.lg.jp/] |- |align="left"|[[Midori, Gunma|Midori]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|みどり市}}}}||align="left"|{{flag|Gunma}}||51,964||208.23||250||2006-03-27||[http://www.city.midori.gunma.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Hiroshima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|広島市}}}}||align="left"|{{ධජය|හිරොෂිමා}}||1,163,806||905.13||1,286||1889-04-01||[http://www.city.hiroshima.lg.jp/] |- |align="left"|[[Onomichi, Hiroshima|Onomichi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|尾道市}}}}||align="left"|{{ධජය|හිරොෂිමා}}||148,085||284.85||520||1898-04-01||[http://www.city.onomichi.hiroshima.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Kure, Hiroshima|Kure]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|呉市}}}}||align="left"|{{ධජය|හිරොෂිමා}}||246,118||353.74||696||1902-10-01||[http://www.city.kure.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Fukuyama, Hiroshima|Fukuyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|福山市}}}}||align="left"|{{ධජය|හිරොෂිමා}}||461,368||518.07||891||1916-07-01||[http://www.city.fukuyama.hiroshima.jp/] |- |align="left"|[[Mihara, Hiroshima|Mihara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|三原市}}}}||align="left"|{{ධජය|හිරොෂිමා}}||103,209||471.03||219||1936-11-15||[http://www.city.mihara.hiroshima.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Fuchu</span>[[Fuchū, Hiroshima|Fuchū]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|府中市}}}}||align="left"|{{ධජය|හිරොෂිමා}}||44,212||195.71||226||1954-03-31||[http://www.city.fuchu.hiroshima.jp/] |- |align="left"|[[Miyoshi, Hiroshima|Miyoshi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|三次市}}}}||align="left"|{{ධජය|හිරොෂිමා}}||58,264||778.19||74.9||1954-03-31||[http://www.city.miyoshi.hiroshima.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Shobara</span>[[Shōbara, Hiroshima|Shōbara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|庄原市}}}}||align="left"|{{ධජය|හිරොෂිමා}}||41,747||1,246.60||33.5||1954-03-31||[http://www.city.shobara.hiroshima.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Otake</span>[[Ōtake, Hiroshima|Ōtake]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大竹市}}}}||align="left"|{{ධජය|හිරොෂිමා}}||29,665||78.55||378||1954-09-01||[http://www.city.otake.hiroshima.jp/] |- |align="left"|[[Takehara, Hiroshima|Takehara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|竹原市}}}}||align="left"|{{ධජය|හිරොෂිමා}}||29,803||118.30||252||1958-11-03||[http://www.city.takehara.lg.jp/] |- |align="left"|[[Higashihiroshima, Hiroshima|Higashihiroshima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|東広島市}}}}||align="left"|{{ධජය|හිරොෂිමා}}||187,711||635.32||295||1974-04-20||[http://www.city.higashihiroshima.hiroshima.jp/] |- |align="left"|[[Hatsukaichi, Hiroshima|Hatsukaichi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|廿日市市}}}}||align="left"|{{ධජය|හිරොෂිමා}}||115,184||489.36||235||1988-04-01||[http://www.city.hatsukaichi.hiroshima.jp/] |- |align="left"|[[Akitakata, Hiroshima|Akitakata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|安芸高田市}}}}||align="left"|{{ධජය|හිරොෂිමා}}||32,323||537.79||60.1||2004-03-01||[http://www.akitakata.jp/] |- |align="left"|[[Etajima, Hiroshima|Etajima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|江田島市}}}}||align="left"|{{ධජය|හිරොෂිමා}}||28,601||100.97||283||2004-11-01||[https://web.archive.org/web/20050308025520/http://www.city.etajima.hiroshima.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Sapporo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|札幌市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||1,918,096||1,710.00||1,699||1922-08-01||[http://www.city.sapporo.jp/city/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190915231600/http://www.city.sapporo.jp/city/ |date=2019-09-15 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Hakodate, Hokkaidō|Hakodate]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|函館市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||277,056||677.89||409||1922-08-01||[http://www.city.hakodate.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Otaru, Hokkaidō|Otaru]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小樽市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||130,255||243.30||535||1922-08-01||[https://web.archive.org/web/20030920134255/http://www.city.otaru.hokkaido.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Asahikawa, Hokkaidō|Asahikawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|旭川市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||350,511||747.60||469||1922-08-01||[http://www.city.asahikawa.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Muroran, Hokkaidō|Muroran]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|室蘭市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||93,078||80.65||1,154||1922-08-01||[http://www.city.muroran.lg.jp/] |- |align="left"|[[Obihiro, Hokkaidō|Obihiro]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|帯広市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||168,188||618.94||272||1933-04-01||[http://www.city.obihiro.hokkaido.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Yubari</span>[[Yūbari, Hokkaidō|Yūbari]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|夕張市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||10,471||763.20||13.7||1943-04-01||[http://www.city.yubari.lg.jp/] |- |align="left"|[[Iwamizawa, Hokkaidō|Iwamizawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|岩見沢市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||89,023||481.10||185||1943-04-01||[http://www.city.iwamizawa.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Abashiri, Hokkaidō|Abashiri]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|網走市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||38,548||471.00||81.8||1947-02-11||[http://www.city.abashiri.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Rumoi, Hokkaidō|Rumoi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|留萌市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||24,036||297.44||80.8||1947-10-01||[http://www.e-rumoi.jp/] |- |align="left"|[[Tomakomai, Hokkaidō|Tomakomai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|苫小牧市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||173,761||561.49||309||1948-04-01||[http://www.city.tomakomai.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Wakkanai, Hokkaidō|Wakkanai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|稚内市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||37,911||760.83||49.8||1949-04-01||[http://www.city.wakkanai.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Bibai, Hokkaidō|Bibai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|美唄市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||25,312||277.61||91.2||1950-04-01||[http://www.city.bibai.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Ashibetsu, Hokkaidō|Ashibetsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|芦別市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||16,465||865.02||19.0||1953-04-01||[http://www.city.ashibetsu.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Ebetsu, Hokkaidō|Ebetsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|江別市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||120,940||187.57||645||1954-07-01||[http://www.city.ebetsu.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Akabira, Hokkaidō|Akabira]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|赤平市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||12,234||129.88||94.2||1954-07-01||[http://www.city.akabira.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Monbetsu, Hokkaidō|Monbetsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|紋別市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||24,293||830.70||29.2||1954-07-01||[http://mombetsu.jp/] |- |align="left"|[[Mikasa, Hokkaidō|Mikasa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|三笠市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||10,070||302.64||33.3||1957-04-01||[http://www.city.mikasa.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Nemuro, Hokkaidō|Nemuro]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|根室市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||28,923||512.63||56.4||1957-08-01||[http://www.city.nemuro.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Chitose, Hokkaidō|Chitose]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|千歳市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||94,124||594.95||158||1958-07-01||[http://www.city.chitose.hokkaido.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160905165529/http://www.city.chitose.hokkaido.jp/ |date=2016-09-05 }} |- |align="left"|[[Takikawa, Hokkaidō|Takikawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|滝川市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||42,815||115.82||370||1958-07-01||[http://www.city.takikawa.hokkaido.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100309110101/http://www.city.takikawa.hokkaido.jp/soumubu/kikaku/kouryu/englishindex.jsp |date=2010-03-09 }} |- |align="left"|[[Sunagawa, Hokkaidō|Sunagawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|砂川市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||18,740||78.69||238||1958-07-01||[http://www.city.sunagawa.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Utashinai, Hokkaidō|Utashinai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|歌志内市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||4,259||55.99||76.1||1958-07-01||[http://www.city.utashinai.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Fukagawa, Hokkaidō|Fukagawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|深川市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||23,215||529.23||43.9||1963-05-01||[http://www.city.fukagawa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Furano, Hokkaidō|Furano]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|富良野市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||23,890||600.97||39.8||1966-05-01||[http://www.city.furano.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Noboribetsu, Hokkaidō|Noboribetsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|登別市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||51,474||212.11||243||1970-08-01||[http://www.city.noboribetsu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Eniwa, Hokkaidō|Eniwa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|恵庭市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||68,754||294.87||233||1970-11-01||[http://www.city.eniwa.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Date, Hokkaidō|Date]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|伊達市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||36,461||444.28||82.1||1972-04-01||[http://www.city.date.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Kitahiroshima, Hokkaidō|Kitahiroshima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|北広島市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||60,291||118.54||509||1996-09-01||[http://www.city.kitahiroshima.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Ishikari, Hokkaidō|Ishikari]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|石狩市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||60,616||721.86||84.0||1996-09-01||[http://www.city.ishikari.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Shibetsu, Hokkaidō|Shibetsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|士別市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||21,640||1,119.29||19.3||2005-09-01||[http://www.city.shibetsu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kushiro, Hokkaidō|Kushiro]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|釧路市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||182,263||1,362.75||134||2005-10-11||[https://web.archive.org/web/20060323035246/http://www.city.kushiro.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Hokuto, Hokkaidō|Hokuto]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|北斗市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||48,779||397.30||123||2006-02-01||[http://www.city.hokuto.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[Kitami, Hokkaidō|Kitami]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|北見市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||124,291||1,427.56||87.1||2006-03-05||[http://www.city.kitami.lg.jp/] |- |align="left"|[[Nayoro, Hokkaidō|Nayoro]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|名寄市}}}}||align="left"|{{flag|Hokkaidō}}||29,869||535.23||55.8||2006-03-27||[http://www.city.nayoro.lg.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Kobe]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|神戸市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||1,530,847||552.23||2,772||1889-04-01||[http://www.city.kobe.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Himeji, Hyōgo|Himeji]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|姫路市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||536,170||534.27||1,004||1889-04-01||[http://www.city.himeji.hyogo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190907223328/http://www.city.himeji.hyogo.jp/ |date=2019-09-07 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Amagasaki, Hyōgo|Amagasaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|尼崎市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||461,202||49.77||9,267||1916-04-01||[http://www.city.amagasaki.hyogo.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Akashi, Hyōgo|Akashi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|明石市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||292,162||49.24||5,933||1919-11-01||[https://web.archive.org/web/20031019194909/http://www.city.akashi.hyogo.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Nishinomiya, Hyōgo|Nishinomiya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|西宮市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||477,056||99.96||4,772||1925-04-01||[http://www.nishi.or.jp/] |- |align="left"|[[Ashiya, Hyōgo|Ashiya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|芦屋市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||92,828||18.47||5,026||1940-11-10||[http://www.city.ashiya.lg.jp/] |- |align="left"|[[Itami, Hyōgo|Itami]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|伊丹市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||194,488||24.97||7,789||1940-11-10||[http://www.city.itami.lg.jp/] |- |align="left"|[[Aioi, Hyōgo|Aioi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|相生市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||31,973||90.45||353||1942-10-01||[https://web.archive.org/web/20050827184359/http://www.city.aioi.hyogo.jp/] |- |align="left"|[[Toyooka, Hyōgo|Toyooka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|豊岡市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||87,555||697.66||125||1950-04-01||[http://www.city.toyooka.lg.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Kakogawa, Hyōgo|Kakogawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|加古川市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||267,631||138.51||1,932||1950-06-15||[https://web.archive.org/web/20030930010510/http://www.city.kakogawa.hyogo.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Ako</span>[[Akō, Hyōgo|Akō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|赤穂市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||51,277||126.88||404||1951-09-01||[https://web.archive.org/web/20050822230242/http://www.city.ako.hyogo.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Takarazuka, Hyōgo|Takarazuka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宝塚市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||222,071||101.80||2,181||1954-04-01||[http://www.city.takarazuka.hyogo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100323000426/http://www.city.takarazuka.hyogo.jp/foreign/en/index.html |date=2010-03-23 }} |- |align="left"|[[Miki, Hyōgo|Miki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|三木市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||83,244||176.58||471||1954-06-01||[http://www.city.miki.lg.jp/] |- |align="left"|[[Takasago, Hyōgo|Takasago]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|高砂市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||94,198||34.40||2,738||1954-07-01||[https://web.archive.org/web/20100111064811/http://www.city.takasago.hyogo.jp/] |- |align="left"|[[Kawanishi, Hyōgo|Kawanishi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|川西市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||157,461||53.44||2,947||1954-08-01||[http://www.city.kawanishi.hyogo.jp/] |- |align="left"|[[Ono, Hyōgo|Ono]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小野市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||49,664||92.92||534||1954-12-01||[http://www.city.ono.hyogo.jp/] |- |align="left"|[[Sanda, Hyōgo|Sanda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|三田市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||113,600||210.22||540||1958-07-01||[http://www.city.sanda.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kasai, Hyōgo|Kasai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|加西市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||48,435||150.95||321||1967-04-01||[http://www.city.kasai.hyogo.jp/] |- |align="left"|[[Sasayama, Hyōgo|Sasayama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|篠山市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||44,345||377.61||117||1999-04-01||[http://www.city.sasayama.hyogo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100205231832/http://www.city.sasayama.hyogo.jp/ |date=2010-02-05 }} |- |align="left"|[[Yabu, Hyōgo|Yabu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|養父市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||27,428||422.78||64.9||2004-04-01||[http://www.city.yabu.hyogo.jp/] |- |align="left"|[[Tamba, Hyōgo|Tamba]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|丹波市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||69,233||493.28||140||2004-11-01||[https://web.archive.org/web/20050519012346/http://www.city.tamba.hyogo.jp/] |- |align="left"|[[Minamiawaji, Hyōgo|Minamiawaji]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|南あわじ市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||51,069||229.18||223||2005-01-11||[http://www.city.minamiawaji.hyogo.jp/] |- |align="left"|[[Asago, Hyōgo|Asago]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|朝来市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||34,084||402.98||84.6||2005-04-01||[http://www.city.asago.hyogo.jp/] |- |align="left"|[[Awaji, Hyōgo|Awaji]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|淡路市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||47,849||184.21||260||2005-04-01||[http://www.city.awaji.hyogo.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Shiso</span>[[Shisō, Hyōgo|Shisō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宍粟市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||42,302||658.60||64.2||2005-04-01||[http://www.city.shiso.lg.jp/] |- |align="left"|[[Nishiwaki, Hyōgo|Nishiwaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|西脇市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||43,126||132.47||326||2005-10-01||[https://web.archive.org/web/20050831112740/http://www.city.nishiwaki.hyogo.jp/] |- |align="left"|[[Tatsuno, Hyōgo|Tatsuno]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|たつの市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||80,988||210.93||384||2005-10-01||[http://www.city.tatsuno.lg.jp/] |- |align="left"|[[Sumoto, Hyōgo|Sumoto]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|洲本市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||48,631||182.47||267||2006-02-11||[http://www.city.sumoto.hyogo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100111034013/http://www.city.sumoto.hyogo.jp/ |date=2010-01-11 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Kato</span>[[Katō, Hyōgo|Katō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|加東市}}}}||align="left"|{{flag|Hyōgo}}||39,935||157.49||254||2006-03-20||[http://www.city.kato.lg.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Mito, Ibaraki|Mito]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|水戸市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||264,062||217.43||1,214||1889-04-01||[https://web.archive.org/web/20110322185051/http://www.city.mito.lg.jp/] |- |align="left"|[[Hitachi, Ibaraki|Hitachi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|日立市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||195,844||225.55||868||1939-09-01||[https://web.archive.org/web/20050904224525/http://www.city.hitachi.ibaraki.jp/] |- |align="left"|[[Tsuchiura, Ibaraki|Tsuchiura]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|土浦市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||143,986||113.82||1,265||1940-11-03||[http://www.city.tsuchiura.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Yuki</span>[[Yūki, Ibaraki|Yūki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|結城市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||52,065||65.84||791||1954-03-15||[http://www.city.yuki.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Ryugasaki</span>[[Ryūgasaki, Ibaraki|Ryūgasaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|龍ヶ崎市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||79,295||78.20||1,014||1954-03-20||[http://www.city.ryugasaki.ibaraki.jp/] |- |align="left"|[[Shimotsuma, Ibaraki|Shimotsuma]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|下妻市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||45,918||80.88||568||1954-06-01||[http://www.city.shimotsuma.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Joso</span>[[Jōsō, Ibaraki|Jōsō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|常総市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||65,858||123.52||533||1954-07-10||[http://www.city.joso.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Hitachiota</span>[[Hitachiōta, Ibaraki|Hitachiōta]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|常陸太田市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||58,461||372.01||157||1954-07-15||[http://www.city.hitachiota.ibaraki.jp/] |- |align="left"|[[Takahagi, Ibaraki|Takahagi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|高萩市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||32,031||193.65||165||1954-11-23||[http://www.city.takahagi.ibaraki.jp/] |- |align="left"|[[Kitaibaraki, Ibaraki|Kitaibaraki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|北茨城市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||48,437||186.55||260||1956-03-31||[https://web.archive.org/web/20080208195100/http://www.city-kitaibaraki.jp/] |- |align="left"|[[Toride, Ibaraki|Toride]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|取手市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||109,953||69.96||1,572||1970-10-01||[http://www.city.toride.ibaraki.jp/] |- |align="left"|[[Ushiku, Ibaraki|Ushiku]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|牛久市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||79,254||58.88||1,346||1986-06-01||[https://web.archive.org/web/20031013035340/http://www.city.ushiku.ibaraki.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Tsukuba, Ibaraki|Tsukuba]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|つくば市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||207,314||284.07||730||1987-11-30||[https://web.archive.org/web/20050826064935/http://www.city.tsukuba.ibaraki.jp/] |- |align="left"|[[Hitachinaka, Ibaraki|Hitachinaka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|ひたちなか市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||155,338||99.04||1,568||1994-11-01||[https://web.archive.org/web/20020202052204/http://www.city.hitachinaka.ibaraki.jp/] |- |align="left"|[[Kashima, Ibaraki|Kashima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鹿嶋市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||65,193||92.96||701||1995-09-01||[http://www.city.kashima.ibaraki.jp/] |- |align="left"|[[Itako, Ibaraki|Itako]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|潮来市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||31,103||62.67||496||2001-04-01||[http://www.city.itako.lg.jp/] |- |align="left"|[[Moriya, Ibaraki|Moriya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|守谷市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||57,793||35.63||1,622||2002-02-02||[http://www.city.moriya.ibaraki.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Hitachiomiya</span>[[Hitachiōmiya, Ibaraki|Hitachiōmiya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|常陸大宮市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||46,729||348.38||134||2004-10-16||[http://www.city.hitachiomiya.lg.jp/] |- |align="left"|[[Naka, Ibaraki|Naka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|那珂市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||54,618||97.80||558||2005-01-21||[http://www.city.naka.ibaraki.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160823124000/http://www.city.naka.ibaraki.jp/ |date=2016-08-23 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Bando</span>[[Bandō, Ibaraki|Bandō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|坂東市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||57,128||123.18||464||2005-03-22||[http://www.city.bando.lg.jp/] |- |align="left"|[[Inashiki, Ibaraki|Inashiki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|稲敷市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||48,125||178.12||270||2005-03-22||[http://www.city.inashiki.lg.jp/] |- |align="left"|[[Chikusei, Ibaraki|Chikusei]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|筑西市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||110,813||205.35||540||2005-03-28||[http://www.city.chikusei.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kasumigaura, Ibaraki|Kasumigaura]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|かすみがうら市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||44,450||118.77||374||2005-03-28||[http://www.city.kasumigaura.ibaraki.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081017095928/http://www.city.kasumigaura.ibaraki.jp/ |date=2008-10-17 }} |- |align="left"|[[Kamisu, Ibaraki|Kamisu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|神栖市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||93,538||147.24||635||2005-08-01||[http://www.city.kamisu.ibaraki.jp/] |- |align="left"|[[Namegata, Ibaraki|Namegata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|行方市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||39,117||166.33||235||2005-09-02||[http://www.city.namegata.ibaraki.jp/] |- |align="left"|[[Koga, Ibaraki|Koga]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|古河市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||144,392||123.58||1,168||2005-09-12||[http://www.city.ibaraki-koga.lg.jp/] |- |align="left"|[[Ishioka, Ibaraki|Ishioka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|石岡市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||80,502||213.38||377||2005-10-01||[http://www.city.ishioka.lg.jp/] |- |align="left"|[[Sakuragawa, Ibaraki|Sakuragawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|桜川市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||47,480||179.78||264||2005-10-01||[http://www.city.sakuragawa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Hokota, Ibaraki|Hokota]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鉾田市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||50,869||203.90||249||2005-10-11||[http://www.city.hokota.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kasama, Ibaraki|Kasama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|笠間市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||80,646||240.27||336||2006-03-19||[http://www.city.kasama.lg.jp/] |- |align="left"|[[Tsukubamirai, Ibaraki|Tsukubamirai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|つくばみらい市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||41,957||79.14||530||2006-03-27||[http://www.city.tsukubamirai.lg.jp/] |- |align="left"|[[Omitama, Ibaraki|Omitama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小美玉市}}}}||align="left"|{{flag|Ibaraki}}||52,834||140.21||377||2006-03-27||[http://www.city.omitama.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Kanazawa, Ishikawa|Kanazawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|金沢市}}}}||align="left"|{{flag|Ishikawa}}||455,595||467.77||974||1889-04-01||[http://www4.city.kanazawa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Nonoichi, Ishikawa|Nonoichi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|野々市市}}}}||align="left"|{{flag|Ishikawa}}||51,976||13.56||3,800||2011-11-11||[http://www.city.nonoichi.lg.jp/] |- |align="left"|[[Nanao, Ishikawa|Nanao]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|七尾市}}}}||align="left"|{{flag|Ishikawa}}||60,140||317.96||189||1939-07-20||[http://www.city.nanao.lg.jp/] |- |align="left"|[[Komatsu, Ishikawa|Komatsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小松市}}}}||align="left"|{{flag|Ishikawa}}||109,285||371.13||294||1940-12-01||[https://web.archive.org/web/20031018035511/http://www.city.komatsu.ishikawa.jp/] |- |align="left"|[[Suzu, Ishikawa|Suzu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|珠洲市}}}}||align="left"|{{flag|Ishikawa}}||17,111||247.20||69.2||1954-07-15||[http://www.city.suzu.ishikawa.jp/] |- |align="left"|[[Hakui, Ishikawa|Hakui]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|羽咋市}}}}||align="left"|{{flag|Ishikawa}}||23,963||81.96||292||1958-07-01||[http://www.city.hakui.ishikawa.jp/] |- |align="left"|[[Kahoku, Ishikawa|Kahoku]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|かほく市}}}}||align="left"|{{flag|Ishikawa}}||34,747||64.76||537||2004-03-01||[http://www.city.kahoku.ishikawa.jp/] |- |align="left"|[[Hakusan, Ishikawa|Hakusan]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|白山市}}}}||align="left"|{{flag|Ishikawa}}||110,563||755.17||146||2005-02-01||[http://www.city.hakusan.ishikawa.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070219135937/http://www.city.hakusan.ishikawa.jp/ |date=2007-02-19 }} |- |align="left"|[[Nomi, Ishikawa|Nomi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|能美市}}}}||align="left"|{{flag|Ishikawa}}||48,106||83.85||574||2005-02-01||[http://www.city.nomi.ishikawa.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090521152917/http://www.city.nomi.ishikawa.jp/english/ |date=2009-05-21 }} |- |align="left"|[[Kaga, Ishikawa|Kaga]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|加賀市}}}}||align="left"|{{flag|Ishikawa}}||73,745||306.00||241||2005-10-01||[http://www.city.kaga.ishikawa.jp/] |- |align="left"|[[Wajima, Ishikawa|Wajima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|輪島市}}}}||align="left"|{{flag|Ishikawa}}||31,532||426.25||74.0||2006-02-01||[http://www.city.wajima.ishikawa.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Morioka, Iwate|Morioka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|盛岡市}}}}||align="left"|{{flag|Iwate}}||299,746||886.47||338||1889-04-01||[http://www.city.morioka.iwate.jp/] |- |align="left"|[[Kamaishi, Iwate|Kamaishi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|釜石市}}}}||align="left"|{{flag|Iwate}}||41,348||441.42||93.7||1937-05-05||[http://www.city.kamaishi.iwate.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Ofunato</span>[[Ōfunato, Iwate|Ōfunato]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大船渡市}}}}||align="left"|{{flag|Iwate}}||42,119||323.28||130||1952-04-01||[http://www.city.ofunato.iwate.jp/] |- |align="left"|[[Rikuzentakata, Iwate|Rikuzentakata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|陸前高田市}}}}||align="left"|{{flag|Iwate}}||23,961||232.29||103||1955-01-01||[http://www.city.rikuzentakata.iwate.jp/] |- |align="left"|[[Kitakami, Iwate|Kitakami]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|北上市}}}}||align="left"|{{flag|Iwate}}||94,806||437.55||217||1991-04-01||[http://www.city.kitakami.iwate.jp/] |- |align="left"|[[Miyako, Iwate|Miyako]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宮古市}}}}||align="left"|{{flag|Iwate}}||58,342||696.82||83.7||2005-06-06||[http://www.city.miyako.iwate.jp/] |- |align="left"|[[Hachimantai, Iwate|Hachimantai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|八幡平市}}}}||align="left"|{{flag|Iwate}}||29,993||862.25||34.8||2005-09-01||[http://www.city.hachimantai.lg.jp/] |- |align="left"|[[Ichinoseki, Iwate|Ichinoseki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|一関市}}}}||align="left"|{{flag|Iwate}}||123,155||1,133.10||109||2005-09-20||[http://www.city.ichinoseki.iwate.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Tono</span>[[Tōno, Iwate|Tōno]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|遠野市}}}}||align="left"|{{flag|Iwate}}||30,587||825.62||37.0||2005-10-01||[http://www.city.tono.iwate.jp/] |- |align="left"|[[Hanamaki, Iwate|Hanamaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|花巻市}}}}||align="left"|{{flag|Iwate}}||103,718||908.32||114||2006-01-01||[http://www.city.hanamaki.iwate.jp/] |- |align="left"|[[Ninohe, Iwate|Ninohe]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|二戸市}}}}||align="left"|{{flag|Iwate}}||30,685||420.31||73.0||2006-01-01||[https://web.archive.org/web/20100309140524/http://www.city.ninohe.iwate.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Oshu</span>[[Ōshū, Iwate|Ōshū]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|奥州市}}}}||align="left"|{{flag|Iwate}}||128,273||993.35||129||2006-02-20||[http://www.city.oshu.iwate.jp/] |- |align="left"|[[Kuji, Iwate|Kuji]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|久慈市}}}}||align="left"|{{flag|Iwate}}||37,824||623.14||60.7||2006-03-06||[http://www.city.kuji.iwate.jp/] |- |align="left"|[[Takizawa, Iwate|Takizawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|滝沢市}}}}||align="left"|{{flag|Iwate}}||55,153||182.32||303||2014-01-01||[http://www.city.takizawa.iwate.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Takamatsu, Kagawa|Takamatsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|高松市}}}}||align="left"|{{flag|Kagawa}}||418,557||375.11||1,116||1890-02-15||[http://www.city.takamatsu.kagawa.jp/] |- |align="left"|[[Marugame, Kagawa|Marugame]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|丸亀市}}}}||align="left"|{{flag|Kagawa}}||110,550||111.79||989||1899-04-01||[http://www.city.marugame.lg.jp/] |- |align="left"|[[Sakaide, Kagawa|Sakaide]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|坂出市}}}}||align="left"|{{flag|Kagawa}}||56,501||92.46||611||1942-07-01||[http://www.city.sakaide.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Zentsuji</span>[[Zentsūji, Kagawa|Zentsūji]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|善通寺市}}}}||align="left"|{{flag|Kagawa}}||35,180||39.88||882||1954-03-31||[http://www.city.zentsuji.kagawa.jp/] |- |align="left"|[[Sanuki, Kagawa|Sanuki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|さぬき市}}}}||align="left"|{{flag|Kagawa}}||54,832||158.90||345||2002-04-01||[http://www.city.sanuki.kagawa.jp/] |- |align="left"|[[Higashikagawa, Kagawa|Higashikagawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|東かがわ市}}}}||align="left"|{{flag|Kagawa}}||34,953||153.35||228||2003-04-01||[http://www.higashikagawa.jp/] |- |align="left"|[[Kan'onji, Kagawa|Kan'onji]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|観音寺市}}}}||align="left"|{{flag|Kagawa}}||64,020||117.47||545||2005-10-11||[http://www.city.kanonji.kagawa.jp/] |- |align="left"|[[Mitoyo, Kagawa|Mitoyo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|三豊市}}}}||align="left"|{{flag|Kagawa}}||69,997||222.66||314||2006-01-01||[http://www.city.mitoyo.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Kagoshima, Kagoshima|Kagoshima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鹿児島市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||605,196||547.06||1,106||1889-04-01||[http://www.city.kagoshima.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kanoya, Kagoshima|Kanoya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鹿屋市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||105,673||448.33||236||1941-05-27||[http://www.e-kanoya.net/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070918223533/http://www.e-kanoya.net/ |date=2007-09-18 }} |- |align="left"|[[Makurazaki, Kagoshima|Makurazaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|枕崎市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||24,400||74.88||326||1949-09-01||[https://web.archive.org/web/20030522080438/http://www.city.makurazaki.kagoshima.jp/] |- |align="left"|[[Akune, Kagoshima|Akune]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|阿久根市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||24,166||134.30||180||1952-04-01||[http://www.city.akune.kagoshima.jp/] |- |align="left"|[[Izumi, Kagoshima|Izumi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|出水市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||56,851||330.06||172||1954-04-01||[http://www.city.izumi.kagoshima.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030928012037/http://www.city.izumi.kagoshima.jp/ |date=2003-09-28 }} |- |align="left"|[[Ibusuki, Kagoshima|Ibusuki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|指宿市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||45,455||149.01||305||1954-04-01||[http://www.city.ibusuki.lg.jp/] |- |align="left"|[[Minamisatsuma, Kagoshima|Minamisatsuma]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|南さつま市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||40,386||283.35||143||1954-07-15||[http://www.city.minamisatsuma.lg.jp/] |- |align="left"|[[Nishinoomote, Kagoshima|Nishinoomote]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|西之表市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||17,666||205.75||85.9||1958-10-01||[https://web.archive.org/web/20031011212628/http://www.city.nishinoomote.kagoshima.jp/] |- |align="left"|[[Tarumizu, Kagoshima|Tarumizu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|垂水市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||18,078||162.01||112||1958-10-01||[http://www.city.tarumizu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Satsumasendai, Kagoshima|Satsumasendai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|薩摩川内市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||100,730||683.50||147||2004-10-12||[https://web.archive.org/web/20041020012842/http://www.city.satsumasendai.kagoshima.jp/] |- |align="left"|[[Hioki, Kagoshima|Hioki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|日置市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||51,472||253.06||203||2005-05-01||[http://www.city.hioki.kagoshima.jp/] |- |align="left"|[[Soo, Kagoshima|Soo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|曽於市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||41,179||390.39||105||2005-07-01||[http://www.city.soo.kagoshima.jp/] |- |align="left"|[[Ichikikushikino, Kagoshima|Ichikikushikino]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|いちき串木野市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||32,079||112.04||286||2005-10-11||[http://www.city.ichikikushikino.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kirishima, Kagoshima|Kirishima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|霧島市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||127,726||603.68||212||2005-11-07||[http://www.city-kirishima.jp/] |- |align="left"|[[Shibushi, Kagoshima|Shibushi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|志布志市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||34,105||289.93||118||2006-01-01||[http://www.city.shibushi.lg.jp/] |- |align="left"|[[Amami, Kagoshima|Amami]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|奄美市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||48,116||306.20||157||2006-03-20||[http://www.city.amami.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Minamikyushu</span>[[Minamikyūshū, Kagoshima|Minamikyūshū]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|南九州市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||40,891||357.85||114||2007-12-01||[http://www.city.minamikyushu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Isa, Kagoshima|Isa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|伊佐市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||30,070||392.36||76.64||2008-11-01||[http://www.city.isa.kagoshima.jp/] |- |align="left"|[[Aira, Kagoshima|Aira]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|姶良市}}}}||align="left"|{{flag|Kagoshima}}||74,611||231.32||323||2010-03-23||[http://www.city.aira.lg.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Yokohama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|横浜市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||3,697,894||437.38||8,500||1889-04-01||[http://www.city.yokohama.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Yokosuka, Kanagawa|Yokosuka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|横須賀市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||421,397||100.68||4,186||1907-02-15||[http://www.city.yokosuka.kanagawa.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Kawasaki, Kanagawa|Kawasaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|川崎市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||1,373,630||142.70||9,626||1924-07-01||[http://www.city.kawasaki.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Hiratsuka, Kanagawa|Hiratsuka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|平塚市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||260,419||67.83||3,839||1932-04-01||[http://www.city.hiratsuka.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[Kamakura, Kanagawa|Kamakura]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鎌倉市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||173,588||39.60||4,384||1939-11-03||[http://www.city.kamakura.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[Fujisawa, Kanagawa|Fujisawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|藤沢市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||402,628||69.51||5,792||1940-10-01||[http://www.city.fujisawa.kanagawa.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Odawara, Kanagawa|Odawara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小田原市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||198,841||114.09||1,743||1940-12-20||[http://www.city.odawara.kanagawa.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Chigasaki, Kanagawa|Chigasaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|茅ヶ崎市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||231,005||35.71||6,469||1947-10-01||[http://www.city.chigasaki.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[Zushi, Kanagawa|Zushi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|逗子市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||58,654||17.34||3,383||1954-04-15||[http://www.city.zushi.kanagawa.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Sagamihara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|相模原市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||706,342||328.84||2,148||1954-11-20||[http://www.city.sagamihara.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[Miura, Kanagawa|Miura]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|三浦市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||49,371||32.28||1,529||1955-01-01||[http://www.city.miura.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[Hadano, Kanagawa|Hadano]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|秦野市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||169,201||103.61||1,633||1955-01-01||[http://www.city.hadano.kanagawa.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Atsugi, Kanagawa|Atsugi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|厚木市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||225,163||93.83||2,400||1955-02-01||[http://www.city.atsugi.kanagawa.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Yamato, Kanagawa|Yamato]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大和市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||223,127||27.06||8,246||1959-02-01||[http://www.city.yamato.lg.jp/] |- |align="left"|[[Isehara, Kanagawa|Isehara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|伊勢原市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||100,779||55.52||1,815||1971-03-01||[http://www.city.isehara.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[Ebina, Kanagawa|Ebina]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|海老名市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||126,035||26.48||4,760||1971-11-01||[http://www.city.ebina.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[Zama, Kanagawa|Zama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|座間市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||127,582||17.58||7,257||1971-11-01||[http://www.city.zama.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[Minamiashigara, Kanagawa|Minamiashigara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|南足柄市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||44,285||76.93||576||1972-04-01||[http://www.city.minamiashigara.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[Ayase, Kanagawa|Ayase]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|綾瀬市}}}}||align="left"|{{flag|Kanagawa}}||82,083||22.28||3,684||1978-11-01||[http://www.city.ayase.kanagawa.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|<span style="display:none">Kochi</span>[[Kōchi, Kōchi|Kōchi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|高知市}}}}||align="left"|{{flag|Kōchi}}||342,944||309.22||1,109||1889-04-01||[http://www.city.kochi.kochi.jp/] |- |align="left"|[[Sukumo, Kōchi|Sukumo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宿毛市}}}}||align="left"|{{flag|Kōchi}}||23,771||286.11||83.1||1954-03-31||[http://www.city.sukumo.kochi.jp/] |- |align="left"|[[Aki, Kōchi|Aki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|安芸市}}}}||align="left"|{{flag|Kōchi}}||20,555||317.34||64.8||1954-08-01||[http://www.city.aki.kochi.jp/] |- |align="left"|[[Tosashimizu, Kōchi|Tosashimizu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|土佐清水市}}}}||align="left"|{{flag|Kōchi}}||17,421||266.54||65.4||1954-08-01||[http://www.city.tosashimizu.kochi.jp/] |- |align="left"|[[Susaki, Kōchi|Susaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|須崎市}}}}||align="left"|{{flag|Kōchi}}||25,679||135.46||190||1954-10-01||[https://web.archive.org/web/19991127184937/http://city.susaki.kochi.jp/] |- |align="left"|[[Tosa, Kōchi|Tosa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|土佐市}}}}||align="left"|{{flag|Kōchi}}||29,726||91.59||325||1959-01-01||[http://www.city.tosa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Muroto, Kōchi|Muroto]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|室戸市}}}}||align="left"|{{flag|Kōchi}}||17,683||248.25||71.2||1959-03-01||[http://www.city.muroto.kochi.jp/] |- |align="left"|[[Nankoku, Kōchi|Nankoku]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|南国市}}}}||align="left"|{{flag|Kōchi}}||50,315||125.35||401||1959-10-01||[https://web.archive.org/web/20031008163502/http://www.city.nankoku.kochi.jp/] |- |align="left"|[[Shimanto, Kōchi (city)|Shimanto]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|四万十市}}}}||align="left"|{{flag|Kōchi}}||37,182||632.42||58.8||2005-04-10||[http://www.city.shimanto.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kami, Kōchi|Kami]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|香美市}}}}||align="left"|{{flag|Kōchi}}||29,144||538.22||54.1||2006-03-01||[https://web.archive.org/web/20121031134322/http://www.city.kami.kochi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Konan</span>[[Kōnan, Kōchi|Kōnan]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|香南市}}}}||align="left"|{{flag|Kōchi}}||34,084||126.49||269||2006-03-01||[http://www.city.kochi-konan.lg.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Kumamoto]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|熊本市}}}}||align="left"|{{flag|Kumamoto}}||670,348||267.23||2,509||1889-04-01||[https://web.archive.org/web/20030423003228/http://www.city.kumamoto.kumamoto.jp/] |- |align="left"|[[Yatsushiro, Kumamoto|Yatsushiro]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|八代市}}}}||align="left"|{{flag|Kumamoto}}||134,491||680.59||198||1940-09-01||[http://www.city.yatsushiro.kumamoto.jp/] |- |align="left"|[[Hitoyoshi, Kumamoto|Hitoyoshi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|人吉市}}}}||align="left"|{{flag|Kumamoto}}||36,556||210.55||174||1942-02-11||[http://www.city.hitoyoshi.lg.jp/] |- |align="left"|[[Arao, Kumamoto|Arao]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|荒尾市}}}}||align="left"|{{flag|Kumamoto}}||55,505||57.15||971||1942-04-01||[http://www.city.arao.lg.jp/] |- |align="left"|[[Minamata, Kumamoto|Minamata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|水俣市}}}}||align="left"|{{flag|Kumamoto}}||28,123||162.88||173||1949-04-01||[http://www.city.minamata.lg.jp/] |- |align="left"|[[Tamana, Kumamoto|Tamana]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|玉名市}}}}||align="left"|{{flag|Kumamoto}}||70,747||152.55||464||1954-04-01||[http://www.city.tamana.lg.jp/] |- |align="left"|[[Yamaga, Kumamoto|Yamaga]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|山鹿市}}}}||align="left"|{{flag|Kumamoto}}||56,741||299.67||189||1954-04-01||[http://www.city.yamaga.kumamoto.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050126040213/http://city.yamaga.kumamoto.jp/ |date=2005-01-26 }} |- |align="left"|[[Kikuchi, Kumamoto|Kikuchi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|菊池市}}}}||align="left"|{{flag|Kumamoto}}||51,471||276.66||186||1958-08-01||[http://www.city.kikuchi.kumamoto.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110919121754/http://www.city.kikuchi.kumamoto.jp/ |date=2011-09-19 }} |- |align="left"|[[Uto, Kumamoto|Uto]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宇土市}}}}||align="left"|{{flag|Kumamoto}}||37,897||74.19||511||1958-10-01||[http://www.city.uto.kumamoto.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120716212732/http://www.city.uto.kumamoto.jp/ |date=2012-07-16 }} |- |align="left"|[[Kamiamakusa, Kumamoto|Kami-Amakusa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|上天草市}}}}||align="left"|{{flag|Kumamoto}}||31,051||126.13||246||2004-03-31||[https://web.archive.org/web/20090224085647/http://www.kamiamakusa-c.kumamoto-sgn.jp/] |- |align="left"|[[Uki, Kumamoto|Uki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宇城市}}}}||align="left"|{{flag|Kumamoto}}||62,718||188.56||333||2005-01-15||[http://www.city.uki.kumamoto.jp/] |- |align="left"|[[Aso, Kumamoto|Aso]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|阿蘇市}}}}||align="left"|{{flag|Kumamoto}}||29,149||376.25||77.5||2005-02-11||[http://www.city.aso.kumamoto.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Koshi</span>[[Kōshi, Kumamoto|Kōshi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|合志市}}}}||align="left"|{{flag|Kumamoto}}||53,490||53.17||1,006||2006-02-27||[http://www.city.koshi.lg.jp/] |- |align="left"|[[Amakusa, Kumamoto|Amakusa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|天草市}}}}||align="left"|{{flag|Kumamoto}}||93,047||683.17||136||2006-03-27||[http://www.city.amakusa.kumamoto.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Kyoto]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|京都市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||1,474,570||827.90||1,800||1889-04-01||[http://www.city.kyoto.lg.jp/] |- |align="left"|[[Fukuchiyama, Kyoto|Fukuchiyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|福知山市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||80,836||552.57||146||1937-04-01||[http://www.city.fukuchiyama.kyoto.jp/] |- |align="left"|[[Maizuru, Kyoto|Maizuru]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|舞鶴市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||90,461||342.15||264||1943-05-27||[http://www.city.maizuru.kyoto.jp/] |- |align="left"|[[Ayabe, Kyoto|Ayabe]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|綾部市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||37,081||347.11||107||1950-08-01||[https://web.archive.org/web/20070210163241/http://www.city.ayabe.kyoto.jp/] |- |align="left"|[[Uji, Kyoto|Uji]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宇治市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||191,297||67.55||2,832||1951-03-01||[http://www.city.uji.kyoto.jp/] |- |align="left"|[[Miyazu, Kyoto|Miyazu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宮津市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||20,565||169.32||121||1954-06-01||[http://www.city.miyazu.kyoto.jp/] |- |align="left"|[[Kameoka, Kyoto|Kameoka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|亀岡市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||93,641||224.90||416||1955-01-01||[http://www.city.kameoka.kyoto.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Joyo</span>[[Jōyō, Kyoto|Jōyō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|城陽市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||80,795||32.74||2,468||1972-05-03||[http://www.city.joyo.kyoto.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Muko</span>[[Mukō, Kyoto|Mukō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|向日市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||55,137||7.67||7,189||1972-10-01||[http://www.city.muko.kyoto.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Nagaokakyo</span>[[Nagaokakyō, Kyoto|Nagaokakyō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|長岡京市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||79,031||19.18||4,120||1972-10-01||[https://web.archive.org/web/20051125110930/http://www.city.nagaokakyo.kyoto.jp/] |- |align="left"|[[Yawata, Kyoto|Yawata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|八幡市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||73,822||24.37||3,029||1977-11-01||[http://www.city.yawata.kyoto.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Kyotanabe</span>[[Kyōtanabe, Kyoto|Kyōtanabe]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|京田辺市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||65,211||42.94||1,519||1997-04-01||[http://www.kyotanabe.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013120104/http://www.kyotanabe.jp/ |date=2012-10-13 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Kyotango</span>[[Kyōtango, Kyoto|Kyōtango]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|京丹後市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||60,980||501.84||122||2004-04-01||[http://www.city.kyotango.kyoto.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121008195221/http://www.city.kyotango.kyoto.jp/ |date=2012-10-08 }} |- |align="left"|[[Nantan, Kyoto|Nantan]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|南丹市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||35,937||616.31||58.3||2006-06-01||[http://www.city.nantan.kyoto.jp/] |- |align="left"|[[Kizugawa, Kyoto|Kizugawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|木津川市}}}}||align="left"|{{flag|Kyoto}}||66,783||85.12||785||2007-03-12||[http://www.city.kizugawa.lg.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Yokkaichi, Mie|Yokkaichi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|四日市市}}}}||align="left"|{{flag|Mie}}||306,584||205.53||1,492||1897-08-01||[http://www.city.yokkaichi.mie.jp/] |- |align="left"|[[Matsusaka, Mie|Matsusaka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|松阪市}}}}||align="left"|{{flag|Mie}}||169,571||623.82||272||1933-02-01||[http://www.city.matsusaka.mie.jp/] |- |align="left"|[[Kuwana, Mie|Kuwana]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|桑名市}}}}||align="left"|{{flag|Mie}}||140,816||136.61||1,031||1937-04-01||[http://www.city.kuwana.lg.jp/] |- |align="left"|[[Suzuka, Mie|Suzuka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鈴鹿市}}}}||align="left"|{{flag|Mie}}||197,437||194.67||1,014||1942-12-01||[http://www.city.suzuka.mie.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070217195322/http://www.city.suzuka.mie.jp/ |date=2007-02-17 }} |- |align="left"|[[Nabari, Mie|Nabari]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|名張市}}}}||align="left"|{{flag|Mie}}||81,184||129.76||626||1954-03-31||[http://www.city.nabari.lg.jp/] |- |align="left"|[[Owase, Mie|Owase]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|尾鷲市}}}}||align="left"|{{flag|Mie}}||21,272||193.16||110||1954-06-20||[http://www.city.owase.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kameyama, Mie|Kameyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|亀山市}}}}||align="left"|{{flag|Mie}}||50,304||190.91||263||1954-10-01||[http://www.city.kameyama.mie.jp/] |- |align="left"|[[Toba, Mie|Toba]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鳥羽市}}}}||align="left"|{{flag|Mie}}||22,286||107.98||206||1954-11-01||[http://www.city.toba.mie.jp/] |- |align="left"|[[Inabe, Mie|Inabe]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|いなべ市}}}}||align="left"|{{flag|Mie}}||46,676||219.58||213||2003-12-01||[http://www.city.inabe.mie.jp/] |- |align="left"|[[Shima, Mie|Shima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|志摩市}}}}||align="left"|{{flag|Mie}}||56,758||179.70||316||2004-10-01||[http://www.city.shima.mie.jp/] |- |align="left"|[[Iga, Mie|Iga]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|伊賀市}}}}||align="left"|{{flag|Mie}}||99,662||558.17||179||2004-11-01||[http://www.city.iga.lg.jp/] |- |align="left"|[[Ise, Mie|Ise]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|伊勢市}}}}||align="left"|{{flag|Mie}}||133,547||208.53||640||2005-11-01||[http://www.city.ise.mie.jp/] |- |align="left"|[[Kumano, Mie|Kumano]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|熊野市}}}}||align="left"|{{flag|Mie}}||20,477||373.63||54.8||2005-11-01||[http://www.city.kumano.mie.jp/] |- |align="left"|[[Tsu, Mie|Tsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|津市}}}}||align="left"|{{flag|Mie}}||289,215||710.81||407||2006-01-01||[http://www.info.city.tsu.mie.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Sendai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|仙台市}}}}||align="left"|{{flag|Miyagi}}||1,029,552||783.54||1,314||1889-04-01||[http://www.city.sendai.jp/] |- |align="left"|[[Ishinomaki, Miyagi|Ishinomaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|石巻市}}}}||align="left"|{{flag|Miyagi}}||163,840||555.77||295||1933-04-01||[http://www.city.ishinomaki.lg.jp/] |- |align="left"|[[Shiogama, Miyagi|Shiogama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|塩竈市}}}}||align="left"|{{flag|Miyagi}}||58,057||17.86||3,251||1941-11-23||[http://www.city.shiogama.miyagi.jp/] |- |align="left"|[[Shiroishi, Miyagi|Shiroishi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|白石市}}}}||align="left"|{{flag|Miyagi}}||38,629||286.47||135||1954-04-01||[http://www.city.shiroishi.miyagi.jp/] |- |align="left"|[[Natori, Miyagi|Natori]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|名取市}}}}||align="left"|{{flag|Miyagi}}||69,610||100.06||696||1958-10-01||[http://www.city.natori.miyagi.jp/] |- |align="left"|[[Kakuda, Miyagi|Kakuda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|角田市}}}}||align="left"|{{flag|Miyagi}}||32,559||147.58||221||1958-10-01||[https://web.archive.org/web/20010124171000/http://www.city.kakuda.miyagi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Tagajo</span>[[Tagajō, Miyagi|Tagajō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|多賀城市}}}}||align="left"|{{flag|Miyagi}}||63,200||19.65||3,216||1971-11-01||[http://www.city.tagajo.miyagi.jp/] |- |align="left"|[[Iwanuma, Miyagi|Iwanuma]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|岩沼市}}}}||align="left"|{{flag|Miyagi}}||44,595||60.72||734||1971-11-01||[http://www.city.iwanuma.miyagi.jp/] |- |align="left"|[[Tome, Miyagi|Tome]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|登米市}}}}||align="left"|{{flag|Miyagi}}||86,940||536.38||162||2005-04-01||[http://www.city.tome.miyagi.jp/] |- |align="left"|[[Kurihara, Miyagi|Kurihara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|栗原市}}}}||align="left"|{{flag|Miyagi}}||77,862||804.93||96.7||2005-04-01||[http://www.kuriharacity.jp/] |- |align="left"|[[Higashimatsushima, Miyagi|Higashimatsushima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|東松島市}}}}||align="left"|{{flag|Miyagi}}||43,238||101.86||424||2005-04-01||[http://www.city.higashimatsushima.miyagi.jp/] |- |align="left"|[[Kesennuma, Miyagi|Kesennuma]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|気仙沼市}}}}||align="left"|{{flag|Miyagi}}||64,578||226.67||285||2006-03-31||[https://archive.is/20121205013719/http://www.city.kesennuma.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Osaki</span>[[Ōsaki, Miyagi|Ōsaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大崎市}}}}||align="left"|{{flag|Miyagi}}||137,164||796.76||172||2006-03-31||[http://www.city.osaki.miyagi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Osaki</span>[[Tomiya, Miyagi|Tomiya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|富谷市}}}}||align="left"|{{flag|Miyagi}}||52,491||49.13||1,067||2016-10-10||[http://www.tomiya-city.miyagi.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Miyazaki, Miyazaki|Miyazaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宮崎市}}}}||align="left"|{{flag|Miyazaki}}||369,473||596.80||619||1924-04-01||[http://www.city.miyazaki.miyazaki.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Miyakonojo</span>[[Miyakonojō, Miyazaki|Miyakonojō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|都城市}}}}||align="left"|{{flag|Miyazaki}}||169,384||653.31||259||1924-04-01||[http://www.city.miyakonojo.miyazaki.jp/] |- |align="left"|[[Nobeoka, Miyazaki|Nobeoka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|延岡市}}}}||align="left"|{{flag|Miyazaki}}||132,480||867.97||153||1933-02-11||[http://www.city.nobeoka.miyazaki.jp/] |- |align="left"|[[Nichinan, Miyazaki|Nichinan]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|日南市}}}}||align="left"|{{flag|Miyazaki}}||43,264||294.46||147||1950-01-01||[http://www.city.nichinan.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kobayashi, Miyazaki|Kobayashi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小林市}}}}||align="left"|{{flag|Miyazaki}}||40,514||474.23||85.4||1950-04-01||[https://web.archive.org/web/20100410014919/http://www.city.kobayashi.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Hyuga</span>[[Hyūga, Miyazaki|Hyūga]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|日向市}}}}||align="left"|{{flag|Miyazaki}}||63,066||336.29||188||1951-04-01||[http://www.city.hyuga.miyazaki.jp/] |- |align="left"|[[Kushima, Miyazaki|Kushima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|串間市}}}}||align="left"|{{flag|Miyazaki}}||21,386||294.96||72.5||1954-11-03||[https://web.archive.org/web/20110307085939/http://www.city.kushima.miyazaki.jp/] |- |align="left"|[[Saito, Miyazaki|Saito]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|西都市}}}}||align="left"|{{flag|Miyazaki}}||33,290||438.56||75.9||1958-11-01||[https://web.archive.org/web/20030928215807/http://www.city.saito.miyazaki.jp/] |- |align="left"|[[Ebino, Miyazaki|Ebino]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|えびの市}}}}||align="left"|{{flag|Miyazaki}}||22,445||283.00||79.3||1970-12-01||[http://www.city.ebino.lg.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Matsumoto, Nagano|Matsumoto]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|松本市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||227,392||919.35||247||1907-05-01||[http://www.city.matsumoto.nagano.jp/] |- |align="left"|[[Okaya, Nagano|Okaya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|岡谷市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||53,722||85.14||631||1936-04-01||[http://www.city.okaya.lg.jp/] |- |align="left"|[[Suwa, Nagano|Suwa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|諏訪市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||52,671||109.06||483||1941-08-10||[http://www.city.suwa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Suzaka, Nagano|Suzaka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|須坂市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||53,097||149.84||354||1954-04-01||[http://www.city.suzaka.nagano.jp/] |- |align="left"|[[Komoro, Nagano|Komoro]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小諸市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||45,333||98.66||459||1954-04-01||[http://webarchive.loc.gov/all/20020914050105/http%3A//www.city.komoro.nagano.jp/] |- |align="left"|[[Komagane, Nagano|Komagane]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|駒ヶ根市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||34,696||165.92||209||1954-07-01||[http://www.city.komagane.nagano.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Omachi</span>[[Ōmachi, Nagano|Ōmachi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大町市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||31,276||564.99||55.4||1954-07-01||[http://www.city.omachi.nagano.jp/] |- |align="left"|[[Iiyama, Nagano|Iiyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|飯山市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||24,155||202.32||119||1954-08-01||[http://www.city.iiyama.nagano.jp/] |- |align="left"|[[Iida, Nagano|Iida]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|飯田市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||107,129||658.76||163||1956-09-30||[http://www.city.iida.lg.jp/] |- |align="left"|[[Chino, Nagano|Chino]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|茅野市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||57,363||266.41||215||1958-08-01||[http://www.city.chino.lg.jp/] |- |align="left"|[[Shiojiri, Nagano|Shiojiri]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|塩尻市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||67,781||290.13||234||1959-04-01||[https://web.archive.org/web/20010720092104/http://www.city.shiojiri.nagano.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Nagano, Nagano|Nagano]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|長野市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||378,204||730.83||517||1966-10-16||[http://www.city.nagano.nagano.jp/] |- |align="left"|[[Chikuma, Nagano|Chikuma]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|千曲市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||63,305||119.84||528||2003-09-01||[https://web.archive.org/web/20030901020411/http://www.city.chikuma.nagano.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Tomi</span>[[Tōmi, Nagano|Tōmi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|東御市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||31,211||112.30||278||2004-04-01||[http://www.city.tomi.nagano.jp/] |- |align="left"|[[Nakano, Nagano|Nakano]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|中野市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||46,295||112.06||413||2005-04-01||[http://www.city.nakano.nagano.jp/] |- |align="left"|[[Saku, Nagano|Saku]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|佐久市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||100,077||423.99||236||2005-04-01||[http://www.city.saku.nagano.jp/] |- |align="left"|[[Azumino, Nagano|Azumino]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|安曇野市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||97,084||331.82||293||2005-10-01||[http://www.city.azumino.nagano.jp] |- |align="left"|[[Ueda, Nagano|Ueda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|上田市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||161,887||552.00||293||2006-03-06||[http://www.city.ueda.nagano.jp/] |- |align="left"|[[Ina, Nagano|Ina]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|伊那市}}}}||align="left"|{{flag|Nagano}}||71,937||667.81||108||2006-03-31||[http://www.inacity.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Nagasaki, Nagasaki|Nagasaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|長崎市}}}}||align="left"|{{flag|Nagasaki}}||448,792||406.37||1,104||1889-04-01||[http://www1.city.nagasaki.nagasaki.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151230090651/http://www1.city.nagasaki.nagasaki.jp/ |date=2015-12-30 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Sasebo, Nagasaki|Sasebo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|佐世保市}}}}||align="left"|{{flag|Nagasaki}}||254,650||364.00||700||1902-04-01||[https://web.archive.org/web/20040702014029/http://www.city.sasebo.nagasaki.jp/] |- |align="left"|[[Shimabara, Nagasaki|Shimabara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|島原市}}}}||align="left"|{{flag|Nagasaki}}||48,953||82.77||591||1940-04-01||[http://www.city.shimabara.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Omura</span>[[Ōmura, Nagasaki|Ōmura]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大村市}}}}||align="left"|{{flag|Nagasaki}}||89,650||126.34||710||1942-02-11||[http://www.city.omura.nagasaki.jp/] |- |align="left"|[[Tsushima, Nagasaki|Tsushima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|対馬市}}}}||align="left"|{{flag|Nagasaki}}||36,347||708.81||51.3||2004-03-01||[http://www.city.tsushima.nagasaki.jp/] |- |align="left"|[[Iki, Nagasaki|Iki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|壱岐市}}}}||align="left"|{{flag|Nagasaki}}||30,352||138.50||219||2004-03-01||[https://web.archive.org/web/20110516134104/http://www.city.iki.nagasaki.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Goto</span>[[Gotō, Nagasaki|Gotō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|五島市}}}}||align="left"|{{flag|Nagasaki}}||42,447||420.77||101||2004-08-01||[https://web.archive.org/web/20120303101431/http://www3.city.goto.nagasaki.jp/] |- |align="left"|[[Isahaya, Nagasaki|Isahaya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|諫早市}}}}||align="left"|{{flag|Nagasaki}}||142,635||312.24||457||2005-03-01||[http://www.city.isahaya.nagasaki.jp/] |- |align="left"|[[Saikai, Nagasaki|Saikai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|西海市}}}}||align="left"|{{flag|Nagasaki}}||32,737||241.95||135||2005-04-01||[http://www.city.saikai.nagasaki.jp/] |- |align="left"|[[Hirado, Nagasaki|Hirado]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|平戸市}}}}||align="left"|{{flag|Nagasaki}}||36,785||235.63||156||2005-10-01||[https://web.archive.org/web/20090416075114/http://www.city.hirado.lg.jp/] |- |align="left"|[[Unzen, Nagasaki|Unzen]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|雲仙市}}}}||align="left"|{{flag|Nagasaki}}||48,701||206.92||235||2005-10-11||[http://www.city.unzen.nagasaki.jp/] |- |align="left"|[[Matsuura, Nagasaki|Matsuura]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|松浦市}}}}||align="left"|{{flag|Nagasaki}}||26,007||130.35||200||2006-01-01||[http://www.city-matsuura.jp/] |- |align="left"|[[Minamishimabara, Nagasaki|Minamishimabara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|南島原市}}}}||align="left"|{{flag|Nagasaki}}||52,347||169.88||308||2006-03-31||[http://www.city.Minamishimabara.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Nara, Nara|Nara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|奈良市}}}}||align="left"|{{flag|Nara}}||367,393||276.84||1,327||1898-02-01||[https://web.archive.org/web/20031008220336/http://www.city.nara.nara.jp/] |- |align="left"|[[Yamatotakada, Nara|Yamatotakada]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大和高田市}}}}||align="left"|{{flag|Nara}}||69,473||16.49||4,213||1948-01-01||[http://www.city.yamatotakada.nara.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Yamatokoriyama</span>[[Yamatokōriyama, Nara|Yamatokōriyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大和郡山市}}}}||align="left"|{{flag|Nara}}||90,223||42.68||2,114||1954-01-01||[http://www.city.yamatokoriyama.nara.jp/] |- |align="left"|[[Tenri, Nara|Tenri]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|天理市}}}}||align="left"|{{flag|Nara}}||70,702||86.37||819||1954-04-01||[http://www.city.tenri.nara.jp/] |- |align="left"|[[Kashihara, Nara|Kashihara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|橿原市}}}}||align="left"|{{flag|Nara}}||124,679||39.52||3,155||1956-02-11||[https://web.archive.org/web/20081212230334/http://www.city.kashihara.nara.jp/] |- |align="left"|[[Sakurai, Nara|Sakurai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|桜井市}}}}||align="left"|{{flag|Nara}}||60,699||98.92||614||1956-09-01||[http://webarchive.loc.gov/all/20020914050354/http%3A//www.city.sakurai.nara.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Gojo</span>[[Gojō, Nara|Gojō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|五條市}}}}||align="left"|{{flag|Nara}}||36,002||292.05||123||1957-10-15||[http://www.city.gojo.lg.jp/] |- |align="left"|[[Gose, Nara|Gose]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|御所市}}}}||align="left"|{{flag|Nara}}||31,160||60.58||514||1958-03-31||[http://www.city.gose.nara.jp/] |- |align="left"|[[Ikoma, Nara|Ikoma]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|生駒市}}}}||align="left"|{{flag|Nara}}||115,359||53.18||2,169||1971-11-01||[http://www.city.ikoma.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kashiba, Nara|Kashiba]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|香芝市}}}}||align="left"|{{flag|Nara}}||72,967||24.23||3,011||1991-10-01||[http://www.city.kashiba.lg.jp/] |- |align="left"|[[Katsuragi, Nara|Katsuragi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|葛城市}}}}||align="left"|{{flag|Nara}}||35,194||33.73||1,043||2004-10-01||[http://www.city.katsuragi.nara.jp/] |- |align="left"|[[Uda, Nara|Uda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宇陀市}}}}||align="left"|{{flag|Nara}}||35,895||247.62||145||2006-01-01||[http://www.city.uda.nara.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Niigata, Niigata|Niigata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|新潟市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||813,053||726.10||1,120||1889-04-01||[http://www.city.niigata.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Nagaoka, Niigata|Nagaoka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|長岡市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||281,222||840.88||334||1906-04-01||[http://www.city.nagaoka.niigata.jp/] |- |align="left"|[[Kashiwazaki, Niigata|Kashiwazaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|柏崎市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||93,506||442.70||211||1940-07-01||[https://web.archive.org/web/20031011010046/http://www.city.kashiwazaki.niigata.jp/] |- |align="left"|[[Shibata, Niigata|Shibata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|新発田市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||103,490||532.82||194||1947-01-01||[https://web.archive.org/web/20031017121056/http://www.city.shibata.niigata.jp/] |- |align="left"|[[Ojiya, Niigata|Ojiya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小千谷市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||39,304||155.12||253||1954-03-10||[http://www.city.ojiya.niigata.jp/] |- |align="left"|[[Kamo, Niigata|Kamo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|加茂市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||30,800||133.68||230||1954-03-10||[http://www.city.kamo.niigata.jp/] |- |align="left"|[[Mitsuke, Niigata|Mitsuke]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|見附市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||42,139||77.96||541||1954-03-31||[http://www.city.mitsuke.niigata.jp/] |- |align="left"|[[Murakami, Niigata|Murakami]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|村上市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||30,197||142.12||212||1954-03-31||[https://web.archive.org/web/20050828083750/http://www.city.murakami.niigata.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Myoko</span>[[Myōkō, Niigata|Myōkō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|妙高市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||36,837||445.52||82.7||1954-11-01||[http://www.city.myoko.niigata.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|<span style="display:none">Joetsu</span>[[Jōetsu, Niigata|Jōetsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|上越市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||206,175||973.32||212||1971-04-29||[http://www.city.joetsu.niigata.jp/] |- |align="left"|[[Sado, Niigata|Sado]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|佐渡市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||65,037||855.26||76.0||2004-03-01||[http://www.city.sado.niigata.jp/] |- |align="left"|[[Agano, Niigata|Agano]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|阿賀野市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||46,158||192.72||240||2004-04-01||[http://www.city.agano.niigata.jp/] |- |align="left"|[[Uonuma, Niigata|Uonuma]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|魚沼市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||42,334||946.93||44.7||2004-11-01||[http://www.city.uonuma.niigata.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927014907/http://www.city.uonuma.niigata.jp/uogaku/ |date=2007-09-27 }} |- |align="left"|[[Minamiuonuma, Niigata|Minami-Uonuma]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|南魚沼市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||62,518||584.82||107||2004-11-01||[http://www.city.minamiuonuma.niigata.jp/] |- |align="left"|[[Itoigawa, Niigata|Itoigawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|糸魚川市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||48,653||746.24||65.2||2005-03-19||[http://www.city.itoigawa.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Tokamachi</span>[[Tōkamachi, Niigata|Tōkamachi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|十日町市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||60,480||589.92||103||2005-04-01||[http://www.city.tokamachi.niigata.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160129140601/http://www.city.tokamachi.niigata.jp/ |date=2016-01-29 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Sanjo</span>[[Sanjō, Niigata|Sanjō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|三条市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||103,199||432.01||239||2005-05-01||[http://www.city.sanjo.niigata.jp/] |- |align="left"|[[Tainai, Niigata|Tainai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|胎内市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||32,165||265.18||121||2005-09-01||[http://www.city.tainai.niigata.jp/] |- |align="left"|[[Gosen, Niigata|Gosen]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|五泉市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||55,936||351.87||159||2006-01-01||[http://www.city.gosen.lg.jp/] |- |align="left"|[[Tsubame, Niigata|Tsubame]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|燕市}}}}||align="left"|{{flag|Niigata}}||82,910||110.88||748||2006-03-20||[http://www.city.tsubame.niigata.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|<span style="display:none">Oita</span>[[Ōita, Ōita|Ōita]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大分市}}}}||align="left"|<span style="display:none">Oita</span>{{flag|Ōita}}||467,267||501.25||932||1911-04-01||[http://www.city.oita.oita.jp/] |- |align="left"|[[Beppu, Ōita|Beppu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|別府市}}}}||align="left"|<span style="display:none">Oita</span>{{flag|Ōita}}||127,345||125.15||1,018||1924-04-01||[http://www.city.beppu.oita.jp/] |- |align="left"|[[Nakatsu, Ōita|Nakatsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|中津市}}}}||align="left"|<span style="display:none">Oita</span>{{flag|Ōita}}||84,179||491.09||171||1929-04-20||[http://www.city-nakatsu.jp/] |- |align="left"|[[Hita, Ōita|Hita]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|日田市}}}}||align="left"|<span style="display:none">Oita</span>{{flag|Ōita}}||72,601||666.19||109||1940-12-11||[http://www.city.hita.oita.jp/] |- |align="left"|[[Saiki, Ōita|Saiki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|佐伯市}}}}||align="left"|<span style="display:none">Oita</span>{{flag|Ōita}}||78,675||903.44||87.1||1941-04-29||[http://www.city.saiki.oita.jp/] |- |align="left"|[[Usuki, Ōita|Usuki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|臼杵市}}}}||align="left"|<span style="display:none">Oita</span>{{flag|Ōita}}||42,464||291.07||146||1950-04-01||[http://www.city.usuki.oita.jp/] |- |align="left"|[[Tsukumi, Ōita|Tsukumi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|津久見市}}}}||align="left"|<span style="display:none">Oita</span>{{flag|Ōita}}||20,561||79.53||259||1951-04-01||[http://www.city.tsukumi.oita.jp/] |- |align="left"|[[Taketa, Ōita|Taketa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|竹田市}}}}||align="left"|<span style="display:none">Oita</span>{{flag|Ōita}}||25,449||477.59||53.3||1954-03-31||[http://www.city.taketa.oita.jp/] |- |align="left"|[[Bungotakada, Ōita|Bungotakada]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|豊後高田市}}}}||align="left"|<span style="display:none">Oita</span>{{flag|Ōita}}||24,484||206.64||118||1954-05-31||[http://www.city.bungotakada.oita.jp/] |- |align="left"|[[Usa, Ōita|Usa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宇佐市}}}}||align="left"|<span style="display:none">Oita</span>{{flag|Ōita}}||59,971||439.12||137||1967-04-01||[http://www.city.usa.oita.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Bungo-ono</span>[[Bungo-ōno, Ōita|Bungo-ōno]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|豊後大野市}}}}||align="left"|<span style="display:none">Oita</span>{{flag|Ōita}}||40,409||603.36||67.0||2005-03-31||[http://www.bungo-ohno.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151122130246/http://www.bungo-ohno.jp/ |date=2015-11-22 }} |- |align="left"|[[Kitsuki, Ōita|Kitsuki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|杵築市}}}}||align="left"|<span style="display:none">Oita</span>{{flag|Ōita}}||33,465||280.01||120||2005-10-01||[http://www.city.kitsuki.lg.jp/] |- |align="left"|[[Yufu, Ōita|Yufu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|由布市}}}}||align="left"|<span style="display:none">Oita</span>{{flag|Ōita}}||35,298||319.16||111||2005-10-01||[http://www.city.yufu.oita.jp/] |- |align="left"|[[Kunisaki, Ōita|Kunisaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|国東市}}}}||align="left"|<span style="display:none">Oita</span>{{flag|Ōita}}||33,473||317.81||105||2006-03-31||[http://www.city.kunisaki.oita.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Okayama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|岡山市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||701,293||789.91||887||1889-06-01||[http://www.city.okayama.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Kurashiki, Okayama|Kurashiki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|倉敷市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||472,452||354.71||1,332||1928-04-01||[http://www.city.kurashiki.okayama.jp/] |- |align="left"|[[Tsuyama, Okayama|Tsuyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|津山市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||109,493||506.36||216||1929-02-11||[http://www.city.tsuyama.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120820085908/http://www.city.tsuyama.lg.jp/ |date=2012-08-20 }} |- |align="left"|[[Tamano, Okayama|Tamano]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|玉野市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||65,723||103.63||634||1940-08-03||[https://web.archive.org/web/20031014090840/http://www.city.tamano.okayama.jp/] |- |align="left"|[[Kasaoka, Okayama|Kasaoka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|笠岡市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||55,987||136.03||412||1952-04-01||[http://www.city.kasaoka.okayama.jp/] |- |align="left"|[[Ibara, Okayama|Ibara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|井原市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||44,423||243.36||183||1953-04-01||[http://www.city.ibara.okayama.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Soja</span>[[Sōja, Okayama|Sōja]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|総社市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||66,789||212.00||315||1954-03-31||[http://www.city.soja.okayama.jp/] |- |align="left"|[[Takahashi, Okayama|Takahashi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|高梁市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||37,573||547.01||68.7||1954-05-01||[http://www.city.takahashi.okayama.jp/] |- |align="left"|[[Niimi, Okayama|Niimi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|新見市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||35,022||793.27||44.1||1954-06-01||[http://www.city.niimi.okayama.jp/] |- |align="left"|[[Bizen, Okayama|Bizen]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|備前市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||39,117||258.23||151||1971-04-01||[http://www.city.bizen.okayama.jp/] |- |align="left"|[[Setouchi, Okayama|Setouchi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|瀬戸内市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||38,645||125.53||308||2004-11-01||[http://www.city.setouchi.lg.jp/] |- |align="left"|[[Akaiwa, Okayama|Akaiwa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|赤磐市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||43,742||209.43||209||2005-03-07||[http://www.city.akaiwa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Maniwa, Okayama|Maniwa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|真庭市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||50,405||828.43||60.8||2005-03-31||[http://www.city.maniwa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Mimasaka, Okayama|Mimasaka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|美作市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||31,550||429.19||73.5||2005-03-31||[http://www.city.mimasaka.lg.jp/] |- |align="left"|[[Asakuchi, Okayama|Asakuchi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|浅口市}}}}||align="left"|{{flag|Okayama}}||37,108||66.46||558||2006-03-21||[http://www.city.asakuchi.okayama.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Naha, Okinawa|Naha]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|那覇市}}}}||align="left"|{{flag|Okinawa}}||314,162||39.23||7,963||1921-05-20||[http://www.city.naha.okinawa.jp/] |- |align="left"|[[Ishigaki, Okinawa|Ishigaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|石垣市}}}}||align="left"|{{flag|Okinawa}}||46,489||229.00||195||1947-07-10||[http://www.city.ishigaki.okinawa.jp/] |- |align="left"|[[Ginowan, Okinawa|Ginowan]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宜野湾市}}}}||align="left"|{{flag|Okinawa}}||91,233||19.70||4,569||1962-07-01||[http://www.city.ginowan.okinawa.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100318044008/http://www.city.ginowan.okinawa.jp/ |date=2010-03-18 }} |- |align="left"|[[Urasoe, Okinawa|Urasoe]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|浦添市}}}}||align="left"|{{flag|Okinawa}}||108,052||19.09||5,516||1970-07-01||[https://web.archive.org/web/20050822223727/http://8761234.jp/] |- |align="left"|[[Nago, Okinawa|Nago]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|名護市}}}}||align="left"|{{flag|Okinawa}}||60,598||210.30||278||1970-08-01||[http://www.city.nago.okinawa.jp/] |- |align="left"|[[Itoman, Okinawa|Itoman]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|糸満市}}}}||align="left"|{{flag|Okinawa}}||56,171||46.63||1,200||1971-12-01||[https://web.archive.org/web/20031010070538/http://www.city.itoman.okinawa.jp/] |- |align="left"|[[Okinawa, Okinawa|Okinawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|沖縄市}}}}||align="left"|{{flag|Okinawa}}||128,421||49.00||2,565||1974-04-01||[http://www.city.okinawa.okinawa.jp/] |- |align="left"|[[Tomigusuku, Okinawa|Tomigusuku]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|豊見城市}}}}||align="left"|{{flag|Okinawa}}||54,586||19.45||2,751||2002-04-01||[http://www.city.tomigusuku.okinawa.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070309075111/http://j2k.naver.com/j2k_frame.php/korean/www.city.tomigusuku.okinawa.jp/ |date=2007-03-09 }} |- |align="left"|[[Uruma, Okinawa|Uruma]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|うるま市}}}}||align="left"|{{flag|Okinawa}}||114,087||86.03||1,313||2005-04-01||[https://web.archive.org/web/20050520003645/http://www.city.uruma.okinawa.jp/] |- |align="left"|[[Miyakojima, Okinawa|Miyakojima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宮古島市}}}}||align="left"|{{flag|Okinawa}}||52,777||204.54||275||2005-10-01||[http://www.city.miyakojima.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Nanjo</span>[[Nanjō, Okinawa|Nanjō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|南城市}}}}||align="left"|{{flag|Okinawa}}||39,458||49.70||819||2006-01-01||[http://www.city.nanjo.okinawa.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Osaka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大阪市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||2,668,586||222.30||11,900||1889-04-01||[http://www.city.osaka.lg.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Sakai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|堺市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||835,333||149.99||5,569||1889-04-01||[http://www.city.sakai.lg.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Kishiwada, Osaka|Kishiwada]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|岸和田市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||200,538||72.24||2,776||1922-11-01||[http://www.city.kishiwada.osaka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090103101744/http://www.city.kishiwada.osaka.jp/index_e.html |date=2009-01-03 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Toyonaka, Osaka|Toyonaka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|豊中市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||387,269||36.38||10,645||1936-10-15||[http://www.city.toyonaka.osaka.jp/] |- |align="left"|[[Ikeda, Osaka|Ikeda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|池田市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||104,426||22.09||4,727||1939-04-29||[http://www.city.ikeda.osaka.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Suita, Osaka|Suita]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|吹田市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||354,600||36.11||9,820||1940-04-01||[http://www.city.suita.osaka.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Izumiotsu</span>[[Izumiōtsu, Osaka|Izumiōtsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|泉大津市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||78,014||12.80||6,095||1942-04-01||[https://web.archive.org/web/20030928055053/http://www.city.izumiotsu.osaka.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Takatsuki, Osaka|Takatsuki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|高槻市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||354,228||105.31||3,364||1943-01-01||[https://web.archive.org/web/20121007044544/http://www.city.takatsuki.osaka.jp/] |- |align="left"|[[Kaizuka, Osaka|Kaizuka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|貝塚市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||90,447||43.99||2,056||1943-05-01||[http://www.city.kaizuka.lg.jp/] |- |align="left"|[[Moriguchi, Osaka|Moriguchi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|守口市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||146,294||12.73||11,492||1946-11-01||[http://www.city.moriguchi.osaka.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Hirakata, Osaka|Hirakata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|枚方市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||406,201||65.08||6,242||1947-08-01||[http://www.city.hirakata.osaka.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Ibaraki, Osaka|Ibaraki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|茨木市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||272,240||76.52||3,558||1948-01-01||[http://www.city.ibaraki.osaka.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Yao, Osaka|Yao]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|八尾市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||273,244||41.71||6,551||1948-04-01||[http://www.city.yao.osaka.jp/] |- |align="left"|[[Izumisano, Osaka|Izumisano]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|泉佐野市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||99,636||55.03||1,811||1948-04-01||[http://www.city.izumisano.lg.jp/] |- |align="left"|[[Tondabayashi, Osaka|Tondabayashi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|富田林市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||122,205||39.66||3,081||1950-04-01||[http://www.city.tondabayashi.osaka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070226104118/http://www.city.tondabayashi.osaka.jp/ |date=2007-02-26 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Neyagawa, Osaka|Neyagawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|寝屋川市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||239,029||24.73||9,666||1951-05-03||[http://www.city.neyagawa.osaka.jp/] |- |align="left"|[[Kawachinagano, Osaka|Kawachinagano]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|河内長野市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||114,428||109.61||1,044||1954-04-01||[http://webarchive.loc.gov/all/20020914050056/http%3A//www.city.kawachinagano.osaka.jp/] |- |align="left"|[[Matsubara, Osaka|Matsubara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|松原市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||125,274||16.66||7,519||1955-02-01||[http://www.city.matsubara.osaka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070219030756/http://www.city.matsubara.osaka.jp/ |date=2007-02-19 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Daito</span>[[Daitō, Osaka|Daitō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大東市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||125,847||18.27||6,888||1956-04-01||[http://www.city.daito.lg.jp/] |- |align="left"|[[Izumi, Osaka|Izumi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|和泉市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||179,352||84.98||2,110||1956-09-01||[https://web.archive.org/web/20050824110542/http://www.city.izumi.osaka.jp/] |- |align="left"|[[Minoh, Osaka|Minoh]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|箕面市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||127,757||47.84||2,671||1956-12-01||[http://www.city.minoh.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kashiwara, Osaka|Kashiwara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|柏原市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||75,875||25.39||2,988||1958-10-01||[http://www.city.kashiwara.osaka.jp/] |- |align="left"|[[Habikino, Osaka|Habikino]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|羽曳野市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||118,281||26.44||4,474||1959-01-15||[http://www.city.habikino.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kadoma, Osaka|Kadoma]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|門真市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||130,026||12.28||10,588||1963-08-01||[http://www.city.kadoma.osaka.jp/] |- |align="left"|[[Settsu, Osaka|Settsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|摂津市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||84,330||14.88||5,667||1966-11-01||[http://www.city.settsu.osaka.jp/] |- |align="left"|[[Takaishi, Osaka|Takaishi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|高石市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||60,077||11.35||5,293||1966-11-01||[http://www.city.takaishi.lg.jp/] |- |align="left"|[[Fujiidera, Osaka|Fujiidera]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|藤井寺市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||65,892||8.89||7,412||1966-11-01||[http://www.city.fujiidera.osaka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070416203514/http://www.city.fujiidera.osaka.jp/ |date=2007-04-16 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|<span style="display:none">Higashiosaka</span>[[Higashiōsaka, Osaka|Higashiōsaka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|東大阪市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||509,157||61.81||8,237||1967-02-01||[https://web.archive.org/web/20031005161739/http://www.city.higashiosaka.osaka.jp/] |- |align="left"|[[Sennan, Osaka|Sennan]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|泉南市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||64,916||48.48||1,339||1970-07-01||[http://www.city.sennan.osaka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070211222511/http://www.city.sennan.osaka.jp/ |date=2007-02-11 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Shijonawate</span>[[Shijōnawate, Osaka|Shijōnawate]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|四條畷市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||57,239||18.74||3,054||1970-07-01||[http://www.city.shijonawate.lg.jp/] |- |align="left"|[[Katano, Osaka|Katano]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|交野市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||77,853||25.55||3,047||1971-11-03||[http://www.city.katano.osaka.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Osakasayama</span>[[Ōsakasayama, Osaka|Ōsakasayama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大阪狭山市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||58,661||11.86||4,946||1987-10-01||[http://www.city.osakasayama.osaka.jp/] |- |align="left"|[[Hannan, Osaka|Hannan]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|阪南市}}}}||align="left"|{{flag|Osaka}}||56,853||36.10||1,575||1991-10-01||[http://www.city.hannan.lg.jp/] |- |align="left"|[[Tosu, Saga|Tosu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鳥栖市}}}}||align="left"|{{flag|Saga}}||66,842||71.73||932||1954-04-01||[http://www.city.tosu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Imari, Saga|Imari]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|伊万里市}}}}||align="left"|{{flag|Saga}}||57,604||254.99||226||1954-04-01||[http://www.city.imari.saga.jp/] |- |align="left"|[[Kashima, Saga|Kashima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鹿島市}}}}||align="left"|{{flag|Saga}}||31,326||112.10||279||1954-04-01||[https://web.archive.org/web/20100505115227/http://www.city.kashima.saga.jp/] |- |align="left"|[[Taku, Saga|Taku]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|多久市}}}}||align="left"|{{flag|Saga}}||22,165||96.93||229||1954-05-01||[http://www.city.taku.lg.jp/] |- |align="left"|[[Karatsu, Saga|Karatsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|唐津市}}}}||align="left"|{{flag|Saga}}||129,194||487.45||265||2005-01-01||[http://www.city.karatsu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Ogi, Saga|Ogi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小城市}}}}||align="left"|{{flag|Saga}}||45,516||95.85||475||2005-03-01||[http://www.city.ogi.lg.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Saga, Saga|Saga]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|佐賀市}}}}||align="left"|{{flag|Saga}}||239,932||431.42||556||2005-10-01||[http://www.city.saga.lg.jp/] |- |align="left"|[[Ureshino, Saga|Ureshino]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|嬉野市}}}}||align="left"|{{flag|Saga}}||29,644||126.51||234||2006-01-01||[http://www.city.ureshino.lg.jp/] |- |align="left"|[[Takeo, Saga|Takeo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|武雄市}}}}||align="left"|{{flag|Saga}}||50,788||195.44||260||2006-03-01||[http://www.city.takeo.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kanzaki, Saga|Kanzaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|神埼市}}}}||align="left"|{{flag|Saga}}||33,449||125.01||268||2006-03-20||[http://www.city.kanzaki.saga.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Kawagoe, Saitama|Kawagoe]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|川越市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||335,693||109.16||3,075||1922-12-01||[http://www.city.kawagoe.saitama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070213071307/http://www.city.kawagoe.saitama.jp/ |date=2007-02-13 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Kawaguchi, Saitama|Kawaguchi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|川口市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||552,883||61.97||8,922||1933-04-01||[http://www.city.kawaguchi.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Gyoda</span>[[Gyōda, Saitama|Gyōda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|行田市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||87,462||67.37||1,298||1949-05-03||[http://www.city.gyoda.lg.jp/] |- |align="left"|[[Chichibu, Saitama|Chichibu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|秩父市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||69,139||577.69||120||1950-04-01||[http://www.city.chichibu.lg.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Tokorozawa, Saitama|Tokorozawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|所沢市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||338,560||71.99||4,703||1950-11-03||[http://www.city.tokorozawa.saitama.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Hanno</span>[[Hannō, Saitama|Hannō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|飯能市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||84,053||193.16||435||1954-01-01||[http://www.city.hanno.saitama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070219024658/http://www.city.hanno.saitama.jp/ |date=2007-02-19 }} |- |align="left"|[[Kazo, Saitama|Kazo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|加須市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||67,862||59.40||1,142||1954-05-03||[http://www.city.kazo.lg.jp/] |- |align="left"|[[Higashimatsuyama, Saitama|Higashimatsuyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|東松山市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||90,840||65.33||1,390||1954-07-01||[http://www.city.higashimatsuyama.lg.jp/] |- |align="left"|[[Sayama, Saitama|Sayama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|狭山市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||156,634||49.04||3,194||1954-07-01||[http://www.city.sayama.saitama.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Hanyu</span>[[Hanyū, Saitama|Hanyū]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|羽生市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||56,820||58.55||970||1954-09-01||[http://www.city.hanyu.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Konosu</span>[[Kōnosu, Saitama|Kōnosu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鴻巣市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||119,768||67.49||1,775||1954-09-30||[http://www.city.kounosu.saitama.jp/] |- |align="left"|[[Ageo, Saitama|Ageo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|上尾市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||222,479||45.55||4,884||1958-07-15||[http://www.city.ageo.lg.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|<span style="display:none">Soka</span>[[Sōka, Saitama|Sōka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|草加市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||237,964||27.42||8,678||1958-11-01||[http://www.city.soka.saitama.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Koshigaya, Saitama|Koshigaya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|越谷市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||318,592||60.31||5,283||1958-11-03||[http://www.city.koshigaya.saitama.jp/] |- |align="left"|[[Warabi, Saitama|Warabi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|蕨市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||70,410||5.10||13,806||1959-04-01||[http://www.city.warabi.saitama.jp/] |- |align="left"|[[Toda, Saitama|Toda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|戸田市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||118,591||18.17||6,527||1966-10-01||[http://www.city.toda.saitama.jp/] |- |align="left"|[[Iruma, Saitama|Iruma]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|入間市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||148,203||44.74||3,313||1966-11-01||[http://www.city.iruma.saitama.jp/] |- |align="left"|[[Asaka, Saitama|Asaka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|朝霞市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||126,902||18.38||6,904||1967-03-15||[https://web.archive.org/web/20031020205457/http://www.city.asaka.saitama.jp/] |- |align="left"|[[Shiki, Saitama|Shiki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|志木市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||68,531||9.06||7,564||1970-10-26||[http://www.city.shiki.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Wako</span>[[Wakō, Saitama|Wakō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|和光市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||78,575||11.04||7,117||1970-10-31||[http://www.city.wako.lg.jp/] |- |align="left"|[[Niiza, Saitama|Niiza]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|新座市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||155,926||22.80||6,839||1970-11-01||[http://www.city.niiza.lg.jp/] |- |align="left"|[[Okegawa, Saitama|Okegawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|桶川市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||74,703||25.26||2,957||1970-11-03||[https://web.archive.org/web/20080114142555/http://www.city.okegawa.lg.jp/index01.html] |- |align="left"|[[Kuki, Saitama|Kuki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|久喜市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||71,667||25.35||2,827||1971-10-01||[https://web.archive.org/web/20050827001932/http://www.city.kuki.saitama.jp/] |- |align="left"|[[Kitamoto, Saitama|Kitamoto]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|北本市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||69,903||19.84||3,523||1971-11-03||[http://www.city.kitamoto.saitama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070224215300/http://www.city.kitamoto.saitama.jp/ |date=2007-02-24 }} |- |align="left"|[[Yashio, Saitama|Yashio]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|八潮市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||78,601||18.03||4,359||1972-01-15||[http://www.city.yashio.lg.jp/] |- |align="left"|[[Fujimi, Saitama|Fujimi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|富士見市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||105,286||19.70||5,344||1972-04-10||[http://www.city.fujimi.saitama.jp/] |- |align="left"|[[Misato, Saitama (city)|Misato]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|三郷市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||128,956||30.16||4,276||1972-05-03||[http://www.city.misato.lg.jp/] |- |align="left"|[[Hasuda, Saitama|Hasuda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|蓮田市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||63,375||27.27||2,324||1972-10-01||[http://www.city.hasuda.saitama.jp/] |- |align="left"|[[Sakado, Saitama|Sakado]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|坂戸市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||99,680||40.97||2,433||1976-09-01||[http://www.city.sakado.lg.jp/] |- |align="left"|[[Satte, Saitama|Satte]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|幸手市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||53,485||33.95||1,575||1986-10-01||[http://www.city.satte.saitama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070219054705/http://www.city.satte.saitama.jp/ |date=2007-02-19 }} |- |align="left"|[[Tsurugashima, Saitama|Tsurugashima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鶴ヶ島市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||70,131||17.73||3,955||1991-09-01||[http://www.city.tsurugashima.lg.jp/] |- |align="left"|[[Hidaka, Saitama|Hidaka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|日高市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||55,454||47.50||1,167||1991-10-01||[http://www.city.hidaka.lg.jp/] |- |align="left"|[[Yoshikawa, Saitama|Yoshikawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|吉川市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||63,050||31.62||1,994||1996-04-01||[http://www.city.yoshikawa.saitama.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Saitama, Saitama|Saitama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|さいたま市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||1,192,418||217.49||5,483||2001-05-01||[http://www.city.saitama.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Kumagaya, Saitama|Kumagaya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|熊谷市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||204,853||159.88||1,281||2005-10-01||[http://www.city.kumagaya.lg.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Kasukabe, Saitama|Kasukabe]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|春日部市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||236,854||65.98||3,590||2005-10-01||[http://www.city.kasukabe.lg.jp/] |- |align="left"|[[Fujimino, Saitama|Fujimino]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|ふじみ野市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||103,724||14.67||7,070||2005-10-01||[http://www.city.fujimino.saitama.jp/] |- |align="left"|[[Fukaya, Saitama|Fukaya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|深谷市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||146,128||137.58||1,062||2006-01-01||[http://www.city.fukaya.saitama.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Honjo</span>[[Honjō, Saitama|Honjō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|本庄市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||81,805||89.71||912||2006-01-10||[http://www.city.honjo.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Honjo</span>[[Shiraoka, Saitama|Shiraoka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|白岡市}}}}||align="left"|{{flag|Saitama}}||51,684||24.92||2,070||2012-10-01||[http://www.city.shiraoka.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|<span style="display:none">Otsu</span>[[Ōtsu, Shiga|Ōtsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大津市}}}}||align="left"|{{flag|Shiga}}||329,024||464.10||709||1898-10-01||[https://web.archive.org/web/20000622004441/http://www.city.otsu.shiga.jp/] |- |align="left"|[[Hikone, Shiga|Hikone]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|彦根市}}}}||align="left"|{{flag|Shiga}}||110,945||196.84||564||1937-02-11||[http://www.city.hikone.shiga.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090802011517/http://www.city.hikone.shiga.jp/english/index.html |date=2009-08-02 }} |- |align="left"|[[Kusatsu, Shiga|Kusatsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|草津市}}}}||align="left"|{{flag|Shiga}}||123,512||67.92||1,818||1954-10-15||[http://www.city.kusatsu.shiga.jp/] |- |align="left"|[[Moriyama, Shiga|Moriyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|守山市}}}}||align="left"|{{flag|Shiga}}||74,263||54.81||1,355||1970-07-01||[http://www.city.moriyama.shiga.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161023173417/http://www.city.moriyama.shiga.jp/ |date=2016-10-23 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Ritto</span>[[Rittō, Shiga|Rittō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|栗東市}}}}||align="left"|{{flag|Shiga}}||62,353||52.75||1,182||2001-10-01||[https://web.archive.org/web/20011003204425/http://www.city.ritto.shiga.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Koka</span>[[Kōka, Shiga|Kōka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|甲賀市}}}}||align="left"|{{flag|Shiga}}||94,007||481.69||195||2004-10-01||[https://web.archive.org/web/20080206022438/http://www.city.koka.shiga.jp/] |- |align="left"|[[Yasu, Shiga|Yasu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|野洲市}}}}||align="left"|{{flag|Shiga}}||49,821||81.07||615||2004-10-01||[http://www.city.yasu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Konan, Shiga|Konan]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|湖南市}}}}||align="left"|{{flag|Shiga}}||55,144||70.49||782||2004-10-01||[http://www.city.konan.shiga.jp/] |- |align="left"|[[Takashima, Shiga|Takashima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|高島市}}}}||align="left"|{{flag|Shiga}}||52,967||693.00||76.4||2005-01-01||[http://www.city.takashima.shiga.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060218063311/http://www.city.takashima.shiga.jp/ |date=2006-02-18 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Higashiomi</span>[[Higashiōmi, Shiga|Higashiōmi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|東近江市}}}}||align="left"|{{flag|Shiga}}||117,487||388.58||302||2005-02-11||[http://www.city.higashiomi.shiga.jp/] |- |align="left"|[[Maibara, Shiga|Maibara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|米原市}}}}||align="left"|{{flag|Shiga}}||40,757||250.46||163||2005-02-14||[http://www.city.maibara.lg.jp/] |- |align="left"|[[Nagahama, Shiga|Nagahama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|長浜市}}}}||align="left"|{{flag|Shiga}}||83,555||247.01||338||2006-02-13||[http://www.city.nagahama.shiga.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161230232547/http://www.city.nagahama.shiga.jp/ |date=2016-12-30 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Omihachiman</span>[[Ōmihachiman, Shiga|Ōmihachiman]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|近江八幡市}}}}||align="left"|{{flag|Shiga}}||69,116||153.09||451||2010-03-21||[http://www.city.omihachiman.shiga.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Matsue, Shimane|Matsue]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|松江市}}}}||align="left"|{{flag|Shimane}}||195,875||530.27||369||1889-04-01||[http://www.city.matsue.shimane.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180125141356/http://www.city.matsue.shimane.jp/ |date=2018-01-25 }} |- |align="left"|[[Izumo, Shimane|Izumo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|出雲市}}}}||align="left"|{{flag|Shimane}}||146,115||543.48||269||1941-11-03||[http://www.city.izumo.shimane.jp/] |- |align="left"|[[Masuda, Shimane|Masuda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|益田市}}}}||align="left"|{{flag|Shimane}}||50,980||733.16||69.5||1952-08-01||[http://www.city.masuda.lg.jp/] |- |align="left"|[[Yasugi, Shimane|Yasugi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|安来市}}}}||align="left"|{{flag|Shimane}}||42,997||420.97||102||1954-04-01||[http://www.city.yasugi.shimane.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Gotsu</span>[[Gōtsu, Shimane|Gōtsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|江津市}}}}||align="left"|{{flag|Shimane}}||26,958||268.51||100||1954-04-01||[http://www.city.gotsu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Unnan, Shimane|Unnan]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|雲南市}}}}||align="left"|{{flag|Shimane}}||43,269||553.37||78.2||2004-11-01||[http://www.city.unnan.shimane.jp/] |- |align="left"|[[Hamada, Shimane|Hamada]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|浜田市}}}}||align="left"|{{flag|Shimane}}||61,325||689.60||88.9||2005-10-01||[http://www.city.hamada.shimane.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Oda</span>[[Ōda, Shimane|Ōda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大田市}}}}||align="left"|{{flag|Shimane}}||39,593||436.11||90.8||2005-10-01||[http://www.city.ohda.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100904074354/http://www.city.ohda.lg.jp/ |date=2010-09-04 }} |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Shizuoka, Shizuoka|Shizuoka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|静岡市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||710,944||1,388.78||512||1889-04-01||[http://www.city.shizuoka.jp/] |- bgcolor="Moccasin" |align="left"|[[Hamamatsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|浜松市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||811,431||1,511.17||537||1911-07-01||[https://web.archive.org/web/20100521073237/http://www.city.hamamatsu.shizuoka.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Numazu, Shizuoka|Numazu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|沼津市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||206,818||187.11||1,105||1923-07-01||[http://www.city.numazu.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Atami, Shizuoka|Atami]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|熱海市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||40,524||61.56||658||1937-04-10||[https://web.archive.org/web/20120426053204/http://www.city.atami.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Mishima, Shizuoka|Mishima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|三島市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||112,320||62.13||1,808||1941-04-29||[http://www.city.mishima.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Fujinomiya, Shizuoka|Fujinomiya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|富士宮市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||122,122||314.81||388||1942-06-01||[http://www.city.fujinomiya.shizuoka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081025001740/http://www.city.fujinomiya.shizuoka.jp/ |date=2008-10-25 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Ito</span>[[Itō, Shizuoka|Itō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|伊東市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||72,038||124.13||580||1947-08-10||[http://www.city.ito.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Shimada, Shizuoka|Shimada]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|島田市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||95,762||195.40||490||1948-01-01||[http://www.city.shimada.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Iwata, Shizuoka|Iwata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|磐田市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||172,583||164.08||1,052||1948-04-01||[http://www.city.iwata.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Yaizu, Shizuoka|Yaizu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|焼津市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||120,331||46.01||2,615||1951-03-01||[http://www.city.yaizu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kakegawa, Shizuoka|Kakegawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|掛川市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||118,660||265.63||447||1954-03-31||[https://web.archive.org/web/20110414054930/http://www.city.kakegawa.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Fujieda, Shizuoka|Fujieda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|藤枝市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||129,637||140.74||921||1954-03-31||[http://www.city.fujieda.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Gotenba, Shizuoka|Gotenba]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|御殿場市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||88,078||194.63||453||1955-02-11||[http://www.city.gotemba.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Fukuroi, Shizuoka|Fukuroi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|袋井市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||85,163||108.56||784||1958-11-03||[http://www.city.fukuroi.shizuoka.jp/] |- bgcolor="MistyRose" |align="left"|[[Fuji, Shizuoka|Fuji]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|富士市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||237,279||214.10||1,108||1966-11-01||[http://www.city.fuji.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Shimoda, Shizuoka|Shimoda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|下田市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||25,784||104.70||246||1971-01-01||[http://www.city.shimoda.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Susono, Shizuoka|Susono]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|裾野市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||53,740||138.39||388||1971-01-01||[http://www.city.susono.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Kosai, Shizuoka|Kosai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|湖西市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||44,545||55.08||809||1972-01-01||[http://www.city.kosai.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Izu, Shizuoka|Izu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|伊豆市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||35,911||363.97||98.7||2004-04-01||[http://www.city.izu.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Omaezaki, Shizuoka|Omaezaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|御前崎市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||35,015||65.85||532||2004-04-01||[http://www.city.omaezaki.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Kikugawa, Shizuoka|Kikugawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|菊川市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||47,702||94.24||506||2005-01-17||[http://www.city.kikugawa.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Izunokuni, Shizuoka|Izunokuni]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|伊豆の国市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||49,711||94.71||525||2005-04-01||[http://www.city.izunokuni.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[Makinohara, Shizuoka|Makinohara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|牧之原市}}}}||align="left"|{{flag|Shizuoka}}||49,726||111.50||446||2005-10-11||[http://www.city.makinohara.shizuoka.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Utsunomiya, Tochigi|Utsunomiya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宇都宮市}}}}||align="left"|{{flag|Tochigi}}||507,833||416.84||1,218||1896-04-01||[http://www.city.utsunomiya.tochigi.jp/] |- |align="left"|[[Ashikaga, Tochigi|Ashikaga]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|足利市}}}}||align="left"|{{flag|Tochigi}}||157,793||177.82||887||1921-01-01||[http://www.city.ashikaga.tochigi.jp/] |- |align="left"|[[Tochigi, Tochigi|Tochigi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|栃木市}}}}||align="left"|{{flag|Tochigi}}||81,601||122.06||669||1937-04-01||[https://web.archive.org/web/20100305195542/http://www.city.tochigi.tochigi.jp/] |- |align="left"|[[Kanuma, Tochigi|Kanuma]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鹿沼市}}}}||align="left"|{{flag|Tochigi}}||103,690||490.62||211||1948-10-10||[http://www.city.kanuma.tochigi.jp/] |- |align="left"|[[Oyama, Tochigi|Oyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小山市}}}}||align="left"|{{flag|Tochigi}}||162,283||171.61||946||1954-03-31||[http://www.city.oyama.tochigi.jp/] |- |align="left"|[[Mooka, Tochigi|Mooka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|真岡市}}}}||align="left"|{{flag|Tochigi}}||66,705||111.76||597||1954-10-01||[https://web.archive.org/web/20030919052800/http://www.city.moka.tochigi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Otawara</span>[[Ōtawara, Tochigi|Ōtawara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大田原市}}}}||align="left"|{{flag|Tochigi}}||78,563||354.12||222||1954-12-01||[http://www.city.ohtawara.tochigi.jp/] |- |align="left"|[[Yaita, Tochigi|Yaita]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|矢板市}}}}||align="left"|{{flag|Tochigi}}||35,462||170.66||208||1958-11-01||[http://www.city.yaita.tochigi.jp/] |- |align="left"|[[Nasushiobara, Tochigi|Nasushiobara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|那須塩原市}}}}||align="left"|{{flag|Tochigi}}||115,633||592.82||195||2005-01-01||[http://www.city.nasushiobara.lg.jp/] |- |align="left"|[[Sano, Tochigi|Sano]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|佐野市}}}}||align="left"|{{flag|Tochigi}}||123,034||356.07||346||2005-02-28||[http://www.city.sano.lg.jp/] |- |align="left"|[[Sakura, Tochigi|Sakura]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|さくら市}}}}||align="left"|{{flag|Tochigi}}||42,403||125.46||338||2005-03-28||[http://www.city.tochigi-sakura.lg.jp/] |- |align="left"|[[Nasukarasuyama, Tochigi|Nasukarasuyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|那須烏山市}}}}||align="left"|{{flag|Tochigi}}||30,433||174.42||174||2005-10-01||[http://www.city.nasukarasuyama.lg.jp/] |- |align="left"|[[Shimotsuke, Tochigi|Shimotsuke]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|下野市}}}}||align="left"|{{flag|Tochigi}}||59,459||74.58||797||2006-01-10||[http://www.city.shimotsuke.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Nikko</span>[[Nikkō, Tochigi|Nikkō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|日光市}}}}||align="left"|{{flag|Tochigi}}||92,181||1,449.87||63.6||2006-03-20||[http://www.city.nikko.lg.jp/] |- |align="left"|[[Tokushima, Tokushima|Tokushima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|徳島市}}}}||align="left"|{{flag|Tokushima}}||266,370||191.39||1,392||1889-10-01||[http://www.city.tokushima.tokushima.jp/] |- |align="left"|[[Naruto, Tokushima|Naruto]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鳴門市}}}}||align="left"|{{flag|Tokushima}}||62,453||135.46||461||1947-03-15||[http://www.city.naruto.tokushima.jp/] |- |align="left"|[[Komatsushima, Tokushima|Komatsushima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小松島市}}}}||align="left"|{{flag|Tokushima}}||41,540||45.24||918||1951-06-01||[http://www.city.komatsushima.tokushima.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204062523/http://www.city.komatsushima.tokushima.jp/ |date=2012-02-04 }} |- |align="left"|[[Anan, Tokushima|Anan]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|阿南市}}}}||align="left"|{{flag|Tokushima}}||77,099||279.39||276||1958-05-01||[http://www.city.anan.tokushima.jp/] |- |align="left"|[[Yoshinogawa, Tokushima|Yoshinogawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|吉野川市}}}}||align="left"|{{flag|Tokushima}}||44,905||144.19||311||2004-10-01||[http://www.city.yoshinogawa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Mima, Tokushima|Mima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|美馬市}}}}||align="left"|{{flag|Tokushima}}||33,520||367.38||91.2||2005-03-01||[http://www.city.mima.lg.jp/] |- |align="left"|[[Awa, Tokushima|Awa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|阿波市}}}}||align="left"|{{flag|Tokushima}}||40,303||190.97||211||2005-04-01||[http://www.city.awa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Miyoshi, Tokushima|Miyoshi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|三好市}}}}||align="left"|{{flag|Tokushima}}||30,998||721.48||42.96||2006-03-01||[http://www.city-miyoshi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120722042934/http://www.city-miyoshi.jp/ |date=2012-07-22 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Hachioji</span>[[Hachiōji, Tokyo|Hachiōji]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|八王子市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||567,367||186.31||3,045||1917-09-01||[http://www.city.hachioji.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[Tachikawa, Tokyo|Tachikawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|立川市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||175,639||24.38||7,204||1940-12-01||[http://www.city.tachikawa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Musashino, Tokyo|Musashino]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|武蔵野市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||138,516||10.73||12,909||1947-11-03||[http://www.city.musashino.lg.jp/] |- |align="left"|[[Mitaka, Tokyo|Mitaka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|三鷹市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||180,797||16.50||10,957||1950-11-03||[http://www.city.mitaka.tokyo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061026011433/http://www.city.mitaka.tokyo.jp/ |date=2006-10-26 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Ome</span>[[Ōme, Tokyo|Ōme]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|青梅市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||141,708||103.26||1,372||1951-04-01||[https://web.archive.org/web/20100117054805/http://www.city.ome.tokyo.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Fuchu</span>[[Fuchū, Tokyo|Fuchū]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|府中市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||248,445||29.34||8,468||1954-04-01||[http://www.city.fuchu.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[Akishima, Tokyo|Akishima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|昭島市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||111,763||17.33||6,449||1954-05-01||[http://www.city.akishima.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080913142520/http://www.city.akishima.lg.jp/ |date=2008-09-13 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Chofu</span>[[Chōfu, Tokyo|Chōfu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|調布市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||219,053||21.53||10,174||1955-04-01||[http://www.city.chofu.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[Machida, Tokyo|Machida]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|町田市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||413,786||71.63||5,777||1958-02-01||[http://www.city.machida.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[Koganei, Tokyo|Koganei]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小金井市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||115,116||11.33||10,160||1958-10-01||[http://www.city.koganei.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kodaira, Tokyo|Kodaira]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小平市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||185,829||20.46||9,083||1962-10-01||[http://www.city.kodaira.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[Hino, Tokyo|Hino]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|日野市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||179,482||27.53||6,520||1963-11-03||[http://www.city.hino.lg.jp/] |- |align="left"|[[Higashimurayama, Tokyo|Higashimurayama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|東村山市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||146,585||17.17||8,537||1964-04-01||[http://www.city.higashimurayama.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[Kokubunji, Tokyo|Kokubunji]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|国分寺市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||118,801||11.48||10,349||1964-11-03||[http://www.city.kokubunji.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[Kunitachi, Tokyo|Kunitachi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|国立市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||73,362||8.15||9,001||1967-01-01||[http://www.city.kunitachi.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[Fussa, Tokyo|Fussa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|福生市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||60,413||10.24||5,900||1970-07-01||[http://www.city.fussa.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[Komae, Tokyo|Komae]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|狛江市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||78,237||6.39||12,244||1970-10-01||[http://www.city.komae.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[Higashiyamato, Tokyo|Higashiyamato]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|東大和市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||81,445||13.54||6,015||1970-10-01||[http://www.city.higashiyamato.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kiyose, Tokyo|Kiyose]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|清瀬市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||73,518||10.19||7,215||1970-10-01||[http://www.city.kiyose.lg.jp/] |- |align="left"|[[Higashikurume, Tokyo|Higashikurume]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|東久留米市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||115,405||12.92||8,932||1970-10-01||[http://www.city.higashikurume.lg.jp/] |- |align="left"|[[Musashimurayama, Tokyo|Musashimurayama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|武蔵村山市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||68,333||15.37||4,446||1970-11-03||[http://www.city.musashimurayama.tokyo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100126164716/http://www.city.musashimurayama.tokyo.jp/ |date=2010-01-26 }} |- |align="left"|[[Tama, Tokyo|Tama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|多摩市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||149,404||21.08||7,087||1971-11-01||[http://www.city.tama.lg.jp/] |- |align="left"|[[Inagi, Tokyo|Inagi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|稲城市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||80,772||17.97||4,495||1971-11-01||[http://www.city.inagi.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[Hamura, Tokyo|Hamura]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|羽村市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||56,984||9.91||5,750||1991-11-01||[http://www.city.hamura.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[Akiruno, Tokyo|Akiruno]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|あきる野市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||80,268||73.34||1,094||1995-09-01||[http://www.city.akiruno.tokyo.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Nishitokyo</span>[[Nishitōkyō, Tokyo|Nishitōkyō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|西東京市}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo}}||193,350||15.85||12,199||2001-01-21||[http://www.city.nishitokyo.lg.jp/] |- bgcolor="LightSlateGray" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward AA</span>[[Special wards of Tokyo]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|東京特別区部}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||8,637,098||621.81||13,890|| || |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Adachi, Tokyo|Adachi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|足立区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||629,392||53.20||11,830||1947-03-13||[http://www.city.adachi.tokyo.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Arakawa, Tokyo|Arakawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|荒川区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||194,777||10.20||18,262||1947-03-13||[http://www.city.arakawa.tokyo.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Bunkyō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|文京区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||194,933||11.31||16,009||1947-03-13||[http://www.city.bunkyo.lg.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Chiyoda, Tokyo|Chiyoda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|千代田区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||43,802||11.64||3,763||1947-03-13||[https://web.archive.org/web/20031011182823/http://city.chiyoda.tokyo.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Chūō, Tokyo|Chūō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|中央区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||104,997||10.15||10,344||1947-03-13||[http://www.city.chuo.lg.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Edogawa, Tokyo|Edogawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|江戸川区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||661,386||49.86||13,264||1947-03-13||[http://www.city.edogawa.tokyo.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Itabashi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|板橋区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||529,059||32.17||16,445||1947-03-13||[http://www.city.itabashi.tokyo.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Katsushika]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|葛飾区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||428,066||34.84||12,286||1947-03-13||[http://www.city.katsushika.lg.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Kita, Tokyo|Kita]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|北区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||330,646||20.59||15,885||1947-03-13||[http://www.city.kita.tokyo.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Kōtō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|江東区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||436,337||39.80||10,963||1947-03-13||[http://www.city.koto.lg.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Meguro]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|目黒区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||267,798||14.70||18,217||1947-03-13||[http://www.city.meguro.tokyo.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Minato, Tokyo|Minato]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|港区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||205,196||20.34||10,088||1947-03-13||[http://www.city.minato.tokyo.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Nakano, Tokyo|Nakano]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|中野区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||312,939||15.59||20,097||1947-03-13||[http://www.city.tokyo-nakano.lg.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Nerima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|練馬区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||702,202||48.16||14,580||1947-08-01||[http://www.city.nerima.tokyo.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span><span style="display:none">Ota</span>[[Ōta, Tokyo|Ōta]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大田区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||674,590||59.46||11,345||1947-03-13||[http://www.city.ota.tokyo.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Setagaya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|世田谷区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||855,416||58.08||14,728||1947-03-13||[https://web.archive.org/web/20020926224343/http://www.city.setagaya.tokyo.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Shibuya]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|渋谷区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||205,512||15.11||13,337||1947-03-13||[http://www.city.shibuya.tokyo.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Shinagawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|品川区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||353,887||22.72||15,576||1947-03-13||[http://www.city.shinagawa.tokyo.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Shinjuku]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|新宿区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||309,463||18.23||16,975||1947-03-13||[https://web.archive.org/web/20100514200320/http://www.city.shinjuku.tokyo.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Suginami]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|杉並区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||534,981||34.02||15,725||1947-03-13||[http://www.city.suginami.tokyo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131027233626/http://www.city.suginami.tokyo.jp/ |date=2013-10-27 }} |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Sumida, Tokyo|Sumida]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|墨田区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||237,433||13.75||16,079||1947-03-13||[http://www.city.sumida.lg.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Taitō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|台東区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||168,277||10.08||16,139||1947-03-13||[https://web.archive.org/web/20031011164358/http://www.city.taito.tokyo.jp/] |- bgcolor="Gainsboro" |align="left"|<span style="display:none">Tokyo Ward</span>[[Toshima]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|豊島区}}}}||align="left"|{{flag|Tokyo|alt}}||256,009||13.01||19,428||1947-03-13||[http://www.city.toshima.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Tottori, Tottori|Tottori]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鳥取市}}}}||align="left"|{{flag|Tottori}}||200,315||765.66||262||1889-10-01||[http://www.city.tottori.lg.jp/] |- |align="left"|[[Yonago, Tottori|Yonago]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|米子市}}}}||align="left"|{{flag|Tottori}}||149,140||132.21||1,128||1927-04-01||[http://www.city.yonago.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kurayoshi, Tottori|Kurayoshi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|倉吉市}}}}||align="left"|{{flag|Tottori}}||51,453||272.15||189||1953-10-01||[http://www.city.kurayoshi.lg.jp/] |- |align="left"|[[Sakaiminato, Tottori|Sakaiminato]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|境港市}}}}||align="left"|{{flag|Tottori}}||35,908||28.79||1,247||1956-04-01||[http://www.city.sakaiminato.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Toyama, Toyama|Toyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|富山市}}}}||align="left"|{{flag|Toyama}}||421,116||1,241.85||339||1889-04-01||[http://www.city.toyama.toyama.jp/] |- |align="left"|[[Uozu, Toyama|Uozu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|魚津市}}}}||align="left"|{{flag|Toyama}}||45,945||200.63||229||1952-04-01||[http://www.city.uozu.toyama.jp/] |- |align="left"|[[Himi, Toyama|Himi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|氷見市}}}}||align="left"|{{flag|Toyama}}||53,316||230.47||231||1952-08-01||[http://www.city.himi.toyama.jp/] |- |align="left"|[[Namerikawa, Toyama|Namerikawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|滑川市}}}}||align="left"|{{flag|Toyama}}||33,789||54.61||619||1954-03-01||[http://www.city.namerikawa.toyama.jp/] |- |align="left"|[[Tonami, Toyama|Tonami]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|砺波市}}}}||align="left"|{{flag|Toyama}}||49,396||126.96||389||1954-04-01||[http://www.city.tonami.toyama.jp/] |- |align="left"|[[Oyabe, Toyama|Oyabe]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|小矢部市}}}}||align="left"|{{flag|Toyama}}||32,656||134.11||244||1962-08-01||[http://www.city.oyabe.toyama.jp/] |- |align="left"|[[Nanto, Toyama|Nanto]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|南砺市}}}}||align="left"|{{flag|Toyama}}||57,061||668.86||85.3||2004-11-01||[http://www.city.nanto.toyama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051201124816/http://www.city.nanto.toyama.jp/webapps/www/english/index.html |date=2005-12-01 }} |- |align="left"|[[Takaoka, Toyama|Takaoka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|高岡市}}}}||align="left"|{{flag|Toyama}}||178,965||209.38||855||2005-11-01||[http://www.city.takaoka.toyama.jp/] |- |align="left"|[[Imizu, Toyama|Imizu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|射水市}}}}||align="left"|{{flag|Toyama}}||94,691||109.18||867||2005-11-01||[http://www.city.imizu.toyama.jp/] |- |align="left"|[[Kurobe, Toyama|Kurobe]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|黒部市}}}}||align="left"|{{flag|Toyama}}||42,612||426.34||99.9||2006-03-31||[https://web.archive.org/web/20110511173958/http://kurobe.city.kurobe.toyama.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Wakayama, Wakayama|Wakayama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|和歌山市}}}}||align="left"|{{flag|Wakayama}}||372,175||209.23||1,779||1889-04-01||[http://www.city.wakayama.wakayama.jp/] |- |align="left"|[[Kainan, Wakayama|Kainan]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|海南市}}}}||align="left"|{{flag|Wakayama}}||55,877||101.18||552||1934-05-01||[http://www.city.kainan.wakayama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210210075705/http://www.city.kainan.wakayama.jp/ |date=2021-02-10 }} |- |align="left"|[[Tanabe, Wakayama|Tanabe]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|田辺市}}}}||align="left"|{{flag|Wakayama}}||80,478||1,026.77||78.4||1942-05-20||[http://www.city.tanabe.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Gobo</span>[[Gobō, Wakayama|Gobō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|御坊市}}}}||align="left"|{{flag|Wakayama}}||26,335||43.93||599||1954-04-01||[http://www.city.gobo.wakayama.jp/] |- |align="left"|[[Arida, Wakayama|Arida]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|有田市}}}}||align="left"|{{flag|Wakayama}}||31,194||36.92||845||1956-05-01||[http://www.city.arida.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Shingu</span>[[Shingū, Wakayama|Shingū]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|新宮市}}}}||align="left"|{{flag|Wakayama}}||32,654||255.43||128||2005-10-01||[https://web.archive.org/web/20070116052751/http://www2.city.shingu.lg.jp/] |- |align="left"|[[Kinokawa, Wakayama|Kinokawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|紀の川市}}}}||align="left"|{{flag|Wakayama}}||67,192||228.24||294||2005-11-07||[http://www.city.kinokawa.lg.jp/] |- |align="left"|[[Hashimoto, Wakayama|Hashimoto]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|橋本市}}}}||align="left"|{{flag|Wakayama}}||67,505||130.31||518||2006-03-01||[http://www.city.hashimoto.wakayama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060427091637/http://www.city.hashimoto.wakayama.jp/ |date=2006-04-27 }} |- |align="left"|[[Iwade, Wakayama|Iwade]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|岩出市}}}}||align="left"|{{flag|Wakayama}}||51,843||38.50||1,347||2006-04-01||[http://www.city.iwade.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Yamagata, Yamagata|Yamagata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|山形市}}}}||align="left"|{{flag|Yamagata}}||255,370||381.34||670||1889-04-01||[https://web.archive.org/web/20031019034152/http://www.city.yamagata.yamagata.jp/] |- |align="left"|[[Yonezawa, Yamagata|Yonezawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|米沢市}}}}||align="left"|{{flag|Yamagata}}||91,704||548.74||167||1889-04-01||[http://www.city.yonezawa.yamagata.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Shinjo</span>[[Shinjō, Yamagata|Shinjō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|新庄市}}}}||align="left"|{{flag|Yamagata}}||39,808||223.08||178||1949-04-01||[http://www.city.shinjo.yamagata.jp/] |- |align="left"|[[Sagae, Yamagata|Sagae]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|寒河江市}}}}||align="left"|{{flag|Yamagata}}||43,299||139.08||311||1954-08-01||[http://www.city.sagae.yamagata.jp/] |- |align="left"|[[Kaminoyama, Yamagata|Kaminoyama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|上山市}}}}||align="left"|{{flag|Yamagata}}||35,086||240.95||146||1954-10-01||[https://web.archive.org/web/20100325194842/http://www.city.kaminoyama.yamagata.jp/] |- |align="left"|[[Murayama, Yamagata|Murayama]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|村山市}}}}||align="left"|{{flag|Yamagata}}||27,586||196.83||140||1954-11-01||[http://www.city.murayama.lg.jp/] |- |align="left"|[[Nagai, Yamagata|Nagai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|長井市}}}}||align="left"|{{flag|Yamagata}}||30,285||214.69||141||1954-11-15||[http://www.city.nagai.yamagata.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Tendo</span>[[Tendō, Yamagata|Tendō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|天童市}}}}||align="left"|{{flag|Yamagata}}||63,470||113.01||562||1958-10-01||[https://web.archive.org/web/20100613015952/http://www.city.tendo.yamagata.jp/] |- |align="left"|[[Higashine, Yamagata|Higashine]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|東根市}}}}||align="left"|{{flag|Yamagata}}||46,141||207.17||223||1958-11-03||[http://www.city.higashine.yamagata.jp/] |- |align="left"|[[Obanazawa, Yamagata|Obanazawa]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|尾花沢市}}}}||align="left"|{{flag|Yamagata}}||19,937||372.32||53.5||1959-04-10||[http://www.city.obanazawa.yamagata.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Nan'yo</span>[[Nan'yō, Yamagata|Nan'yō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|南陽市}}}}||align="left"|{{flag|Yamagata}}||34,542||160.70||215||1967-04-01||[http://www.city.nanyo.yamagata.jp/] |- |align="left"|[[Tsuruoka, Yamagata|Tsuruoka]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|鶴岡市}}}}||align="left"|{{flag|Yamagata}}||140,097||1,311.51||107||2005-10-01||[http://www.city.tsuruoka.lg.jp/] |- |align="left"|[[Sakata, Yamagata|Sakata]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|酒田市}}}}||align="left"|{{flag|Yamagata}}||114,964||602.79||191||2005-11-01||[http://www.city.sakata.lg.jp/] |- |align="left"|[[Ube, Yamaguchi|Ube]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|宇部市}}}}||align="left"|{{flag|Yamaguchi}}||176,370||287.69||613||1921-11-01||[http://www.city.ube.yamaguchi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Hofu</span>[[Hōfu, Yamaguchi|Hōfu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|防府市}}}}||align="left"|{{flag|Yamaguchi}}||116,393||188.59||617||1936-08-25||[http://www.city.hofu.yamaguchi.jp/] |- |align="left"|[[Kudamatsu, Yamaguchi|Kudamatsu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|下松市}}}}||align="left"|{{flag|Yamaguchi}}||54,026||89.36||605||1939-11-03||[https://web.archive.org/web/20080212033246/http://www.city.kudamatsu.yamaguchi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Shunan</span>[[Shūnan, Yamaguchi|Shūnan]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|周南市}}}}||align="left"|{{flag|Yamaguchi}}||150,299||656.25||229||2003-04-21||[http://www.city.shunan.lg.jp/] |- |align="left"|[[Hikari, Yamaguchi|Hikari]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|光市}}}}||align="left"|{{flag|Yamaguchi}}||53,274||91.94||579||2004-10-04||[http://www.city.hikari.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|[[Shimonoseki, Yamaguchi|Shimonoseki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|下関市}}}}||align="left"|{{flag|Yamaguchi}}||286,073||716.06||400||2005-02-13||[http://www.city.shimonoseki.yamaguchi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141020094055/http://www.city.shimonoseki.yamaguchi.jp/seisaku/kokusai/gaikoku/ |date=2014-10-20 }} |- |align="left"|[[Yanai, Yamaguchi|Yanai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|柳井市}}}}||align="left"|{{flag|Yamaguchi}}||35,438||139.90||253||2005-02-21||[http://www.city-yanai.jp/] |- |align="left"|[[Hagi, Yamaguchi|Hagi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|萩市}}}}||align="left"|{{flag|Yamaguchi}}||55,831||698.87||79.9||2005-03-06||[http://www.city.hagi.lg.jp/] |- |align="left"|[[Nagato, Yamaguchi|Nagato]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|長門市}}}}||align="left"|{{flag|Yamaguchi}}||39,825||357.92||111||2005-03-22||[http://www.city.nagato.yamaguchi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">San'yo-Onoda</span>[[San'yō-Onoda, Yamaguchi|San'yō-Onoda]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|山陽小野田市}}}}||align="left"|{{flag|Yamaguchi}}||65,523||132.99||493||2005-03-22||[http://www.city.sanyo-onoda.lg.jp/] |- |align="left"|[[Yamaguchi, Yamaguchi|Yamaguchi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|山口市}}}}||align="left"|{{flag|Yamaguchi}}||192,008||730.23||263||2005-10-01||[http://www.city.yamaguchi.lg.jp/] |- |align="left"|[[Iwakuni, Yamaguchi|Iwakuni]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|岩国市}}}}||align="left"|{{flag|Yamaguchi}}||146,885||872.71||168||2006-03-20||[http://www.city.iwakuni.yamaguchi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090926071949/http://www.city.iwakuni.yamaguchi.jp/ |date=2009-09-26 }} |- |align="left"|[[Mine, Yamaguchi|Mine]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|美祢市}}}}||align="left"|{{flag|Yamaguchi}}||17,355||228.25||76.0||2008-03-21||[http://www2.city.mine.lg.jp/] |- bgcolor="PaleTurquoise" |align="left"|<span style="display:none">Kofu</span>[[Kōfu, Yamanashi|Kōfu]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|甲府市}}}}||align="left"|{{flag|Yamanashi}}||199,374||212.41||939||1889-07-01||[http://www.city.kofu.yamanashi.jp/] |- |align="left"|[[Fujiyoshida, Yamanashi|Fujiyoshida]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|富士吉田市}}}}||align="left"|{{flag|Yamanashi}}||51,879||121.83||426||1951-03-20||[http://www.city.fujiyoshida.yamanashi.jp/] |- |align="left"|[[Tsuru, Yamanashi|Tsuru]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|都留市}}}}||align="left"|{{flag|Yamanashi}}||34,439||161.58||213||1954-04-29||[http://www.city.tsuru.yamanashi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Otsuki</span>[[Ōtsuki, Yamanashi|Ōtsuki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|大月市}}}}||align="left"|{{flag|Yamanashi}}||29,869||280.30||107||1954-08-08||[http://www.city.otsuki.yamanashi.jp/] |- |align="left"|[[Nirasaki, Yamanashi|Nirasaki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|韮崎市}}}}||align="left"|{{flag|Yamanashi}}||33,539||143.73||233||1954-10-10||[https://web.archive.org/web/20040630220735/http://www.city.nirasaki.yamanashi.jp/] |- |align="left"|[[Minami-Alps, Yamanashi|Minami-Alps]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|南アルプス市}}}}||align="left"|{{flag|Yamanashi}}||72,295||264.06||274||2003-04-01||[http://www.city.minami-alps.yamanashi.jp/] |- |align="left"|[[Kai, Yamanashi|Kai]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|甲斐市}}}}||align="left"|{{flag|Yamanashi}}||74,077||71.94||1,030||2004-09-01||[http://www.city.kai.yamanashi.jp/] |- |align="left"|[[Fuefuki, Yamanashi|Fuefuki]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|笛吹市}}}}||align="left"|{{flag|Yamanashi}}||71,184||201.92||353||2004-10-12||[http://www.city.fuefuki.yamanashi.jp/] |- |align="left"|[[Hokuto, Yamanashi|Hokuto]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|北杜市}}}}||align="left"|{{flag|Yamanashi}}||47,754||602.89||79.2||2004-11-01||[http://www.city.hokuto.yamanashi.jp/] |- |align="left"|[[Uenohara, Yamanashi|Uenohara]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|上野原市}}}}||align="left"|{{flag|Yamanashi}}||28,295||170.65||166||2005-02-13||[http://www.city.uenohara.yamanashi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151107094120/http://www.city.uenohara.yamanashi.jp/ |date=2015-11-07 }} |- |align="left"|[[Yamanashi, Yamanashi|Yamanashi]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|山梨市}}}}||align="left"|{{flag|Yamanashi}}||38,202||289.87||132||2005-03-22||[http://www.city.yamanashi.yamanashi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20000901231441/http://www.city.yamanashi.yamanashi.jp/ |date=2000-09-01 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Koshu</span>[[Kōshū, Yamanashi|Kōshū]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|甲州市}}}}||align="left"|{{flag|Yamanashi}}||35,072||264.01||133||2005-11-01||[http://www.city.koshu.yamanashi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Chuo</span>[[Chūō, Yamanashi|Chūō]]||align="left"|{{large|{{lang|ja|中央市}}}}||align="left"|{{flag|Yamanashi}}||31,875||31.81||1,002||2006-02-20||[http://www.city.chuo.yamanashi.jp/] |} == Dissolved cities == {| class="wikitable sortable" !City!!Japanese!!Prefecture!!Founded!!Dissolved!!Merged division |- |Moriyama||{{large|{{lang|ja|守山市}}}}||Aichi||1954-06-01||1963-02-15||merged into [[Nagoya]] |- |[[Bisai, Aichi|Bisai]]||{{large|{{lang|ja|尾西市}}}}||Aichi||1955-01-01||2005-04-01||merged into [[Ichinomiya, Aichi|Ichinomiya]] |- |Shinshiro {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|新城市}}}}||Aichi||1958-11-01||2005-10-01||merged with Hōrai, Tsukude → [[Shinshiro, Aichi|Shinshiro]] {{small|(current)}} |- |[[Honjō, Akita|Honjō]]||{{large|{{lang|ja|本荘市}}}}||Akita||1954-03-31||2005-05-22||merged with Chōkai, Higashiyuri, Iwaki, Nishime, Ōuchi, Yashima, Yuri → [[Yurihonjō]] |- |[[Ōmagari, Akita|Ōmagari]]||{{large|{{lang|ja|大曲市}}}}||Akita||1954-05-03||2005-03-22||merged with Kamioka, Kyōwa, Nakasen, Nishisenboku, Ōta, Semboku, Nangai → [[Daisen, Akita|Daisen]] |- |Yuzawa {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|湯沢市}}}}||Akita||1954-03-31||2005-03-22||merged with Inakawa, Minase, Ogachi → [[Yuzawa, Akita|Yuzawa]] {{small|(current)}} |- |Oga {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|男鹿市}}}}||Akita||1954-03-31||2005-03-22||merged with Wakami → [[Oga, Akita|Oga]] {{small|(current)}} |- |Yokote {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|横手市}}}}||Akita||1951-04-01||2005-10-01||merged with Hiraka+Jūmonji, Masuda, Omonogawa, Ōmori, Sannai, Taiyū → [[Yokote, Akita|Yokote]] {{small|(current)}} |- |Noshiro {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|能代市}}}}||Akita||1940-10-01||2005-10-01||merged with Futatsui → [[Noshiro, Akita|Noshiro]] {{small|(current)}} |- |Towada {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|十和田市}}}}||Aomori||1955-02-01||2005-03-28||merged with Towadako → [[Towada, Aomori|Towada]] {{small|(current)}} |- |Goshogawara {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|五所川原市}}}}||Aomori||1955-02-01||2005-03-28||merged with Kanagi, Shiura → [[Goshogawara, Aomori|Goshogawara]] {{small|(current)}} |- |Aomori {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|青森市}}}}||Aomori||1898-04-01||2005-04-01||merged with Namioka → [[Aomori, Aomori|Aomori]] {{small|(current)}} |- |Hirosaki {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|弘前市}}}}||Aomori||1889-04-01||2006-11-15||merged with Iwaki, Sōma → [[Hirosaki]] {{small|(current)}} |- |Ichihara {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|市原市}}}}||Chiba||1963-05-01||1967-10-01||merged with Nansō, Kamo → [[Ichihara, Chiba|Ichihara]] {{small|(current)}} |- |Mobara {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|茂原市}}}}||Chiba||1952-04-01||1972-05-01||merged with Honnō → [[Mobara]] {{small|(current)}} |- |Kamogawa {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|鴨川市}}}}||Chiba||1971-03-31||2005-02-11||merged with Amatsukominato → [[Kamogawa, Chiba|Kamogawa]] {{small|(current)}} |- |Asahi {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|旭市}}}}||Chiba||1954-07-01||2005-07-01||merged with Hikata, Iioka, Unakami → [[Asahi, Chiba|Asahi]] {{small|(current)}} |- |[[Yōkaichiba, Chiba|Yōkaichiba]]||{{large|{{lang|ja|八日市場市}}}}||Chiba||1954-07-01||2006-01-23||merged with Nosaka → [[Sōsa]] |- |[[Sawara, Chiba|Sawara]]||{{large|{{lang|ja|佐原市}}}}||Chiba||1951-03-15||2006-03-27||merged with Kurimoyo, Omigawa, Yamada → [[Katori, Chiba|Katori]] |- |[[Iyomishima, Ehime|Iyomishima]]||{{large|{{lang|ja|伊予三島市}}}}||Ehime||1954-11-01||2004-04-01||merged with Kawanoe, Doi, Shingū → [[Shikokuchūō]] |- |[[Kawanoe, Ehime|Kawanoe]]||{{large|{{lang|ja|川之江市}}}}||Ehime||1954-11-01||2004-04-01||merged with Iyomishima, Doi, Shingū → [[Shikokuchūō]] |- |Saijō {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|西条市}}}}||Ehime||1941-04-29||2004-11-01||merged with Tōyo, Komatsu, Tanbara → [[Saijō, Ehime|Saijō]] {{small|(current)}} |- |[[Tōyo, Ehime|Tōyo]]||{{large|{{lang|ja|東予市}}}}||Ehime||1972-10-01||2004-11-01||merged with Saij, Komatsu, Tanbara → [[Saijō, Ehime|Saijō]] {{small|(current)}} |- |[[Hōjō, Ehime|Hōjō]]||{{large|{{lang|ja|北条市}}}}||Ehime||1958-11-01||2005-01-01||merged into [[Matsuyama, Ehime|Matsuyama]] |- |Ōzu {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|大洲市}}}}||Ehime||1954-09-01||2005-01-11||merged with Hijikawa, Nagahama, Kawabe → [[Ōzu, Ehime|Ōzu]] {{small|(current)}} |- |Imabari {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|今治市}}}}||Ehime||1920-02-11||2005-01-16||merged with Hakata, Kamiura, Kikuma, Miyakubo, Namikata, [[Ōmishima, Ehime|Ōmishima]] Ōnishi, Tamagawa, Yoshiumi, Asakura, Sekizen → [[Imabari, Ehime|Imabari]] {{small|(current)}} |- |Yawatahama {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|八幡浜市}}}}||Ehime||1935-02-11||2005-04-01||merged with Honai → [[Yawatahama, Ehime|Yawatahama]] {{small|(current)}} |- |Iyo {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|伊予市}}}}||Ehime||1955-01-01||2005-04-01||merged with Nakayama, Futami → [[Iyo, Ehime|Iyo]] {{small|(current)}} |- |Uwajima {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|宇和島市}}}}||Ehime||1921-08-01||2005-08-01||merged with Mima, Tsushima, Yoshida → [[Uwajima, Ehime|Uwajima]] {{small|(current)}} |- |[[Takefu, Fukui|Takefu]]||{{large|{{lang|ja|武生市}}}}||Fukui||1948-04-01||2005-1001||merged with Imadate → [[Echizen, Fukui|Echizen]] |- |[[Moji-ku, Kitakyūshū|Moji]]||{{large|{{lang|ja|門司市}}}}||Fukuoka||1899-04-01||1963-02-10||merged with Kokura, Tobata, Yahata, Wakamatsu → [[Kitakyushu]] |- |[[Kokura]]||{{large|{{lang|ja|小倉市}}}}||Fukuoka||1900-04-01||1963-02-10||merged with Moji, Tobata, Yahata, Wakamatsu → [[Kitakyushu]] |- |[[Tobata-ku, Kitakyūshū|Tobata]]||{{large|{{lang|ja|戸畑市}}}}||Fukuoka||1924-09-01||1963-02-10||merged with Moji, Kokura, Yahata, Wakamatsu → [[Kitakyushu]] |- |[[Yahata, Fukuoka|Yahata]]||{{large|{{lang|ja|八幡市}}}}||Fukuoka||1917-03-01||1963-02-10||merged with Moji, Kokura, Tobata, Wakamatsu → [[Kitakyushu]] |- |[[Wakamatsu-ku, Kitakyūshū|Wakamatsu]]||{{large|{{lang|ja|若松市}}}}||Fukuoka||1914-04-01||1963-02-10||merged with Moji, Kokura, Tobata, Yahata → [[Kitakyushu]] |- |Iizuka {{small|(previous A)}}||{{large|{{lang|ja|飯塚市}}}}||Fukuoka||1932-01-20||1963-04-01||merged with Kobukuro, Futase, Chinzei → Iizuka {{small|(previous B)}} |- |Munakata||{{large|{{lang|ja|宗像市}}}}||Fukuoka||1981-04-01||2003-04-01||merged with Genkai → [[Munakata, Fukuoka|Munakata]] {{small|(current)}} |- |Yanagawa||{{large|{{lang|ja|柳川市}}}}||Fukuoka||1952-04-01||2005-03-21||merged with Yamato, Mitsuhashi → [[Yanagawa, Fukuoka|Yanagawa]] {{small|(current)}} |- |[[Amagi, Fukuoka|Amagi]]||{{large|{{lang|ja|甘木市}}}}||Fukuoka||1954-04-01||2006-03-20||merged with Asakura, Haki → [[Asakura, Fukuoka|Asakura]] |- |Iizuka {{small|(previous B)}}||{{large|{{lang|ja|飯塚市}}}}||Fukuoka||1963-04-01||2006-03-26||merged with Chikuho, Honami, Kaita, Shōnai → [[Iizuka, Fukuoka|Iizuka]] {{small|(current)}} |- |[[Yamada, Fukuoka|Yamada]]||{{large|{{lang|ja|山田市}}}}||Fukuoka||1954-04-01||2006-03-27||merged with Inatsuki, Kaho, Usui → [[Kama, Fukuoka|Kama]] |- |[[Maebaru, Fukuoka|Maebaru]]||{{large|{{lang|ja|前原市}}}}||Fukuoka||1992-10-01||2010-01-01||merged with Nijō, Shima → [[Itoshima, Fukuoka|Itoshima]] |- |Kōriyama {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|郡山市}}}}||Fukushima||1924-09-01||1965-05-01||merged with Nishida, Nakata → [[Kōriyama]] {{small|(current)}} |- |Taira||{{large|{{lang|ja|平市}}}}||Fukushima||1937-06-01||1966-10-01||merged with Iwaki {{small|(previous)}}, Jōban, Uchigō, Nakoso → [[Iwaki, Fukushima|Iwaki]] {{small|(current)}} |- |Iwaki {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|磐城市}}}}||Fukushima||1954-03-31||1966-10-01||merged with Taira, Jōban, Uchigō, Nakoso → [[Iwaki, Fukushima|Iwaki]] {{small|(current)}} |- |Jōban||{{large|{{lang|ja|常磐市}}}}||Fukushima||1954-03-31||1966-10-01||merged with Taira, Iwaki {{small|(previous)}}, Uchigō, Nakoso → [[Iwaki, Fukushima|Iwaki]] {{small|(current)}} |- |Uchigō||{{large|{{lang|ja|内郷市}}}}||Fukushima||1954-10-01||1966-10-01||merged with Taira, Iwaki {{small|(previous)}}, Jōban, Nakoso → [[Iwaki, Fukushima|Iwaki]] {{small|(current)}} |- |Nakoso||{{large|{{lang|ja|勿来市}}}}||Fukushima||1955-04-29||1966-10-01||merged with Taira, Iwaki {{small|(previous)}}, Jōban, Uchigō → [[Iwaki, Fukushima|Iwaki]] {{small|(current)}} |- |Shirakawa {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|白河市}}}}||Fukushima||1949-04-01||2005-11-07||merged with Taishin, Higashi, Omotegō → [[Shirakawa, Fukushima|Shirakawa]] {{small|(current)}} |- |Nihonmatsu {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|二本松市}}}}||Fukushima||1958-10-01||2005-12-01||merged with Adachi, Iwashiro, Tōwa → [[Nihonmatsu, Fukushima|Nihonmatsu]] {{small|(current)}} |- |[[Haramachi, Fukushima|Haramachi]]||{{large|{{lang|ja|原町市}}}}||Fukushima||1954-03-20||2006-01-01||merged with Kashima, Odaka → [[Minamisōma]] |- |Kitakata {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|喜多方市}}}}||Fukushima||1954-03-31||2006-01-04||merged with Shiokawa, Yamato, Atsushiokanō, Takasato → [[Kitakata, Fukushima|Kitakata]] {{small|(current)}} |- |Ena {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|恵那市}}}}||Gifu||1954-04-01||2004-10-25||merged with Akechi, Iwamura, Kamiyahagi, Yamaoka, Kushihara → [[Ena, Gifu|Ena]] {{small|(current)}} |- |Isesaki {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|伊勢崎市}}}}||Gunma||1940-09-13||2005-01-01||merged with Akabori, Sakai, Azuma → [[Isesaki, Gunma|Isesaki]] {{small|(current)}} |- |Ōta {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|太田市}}}}||Gunma||1948-05-03||2005-03-28||merged with Nitta, Ojima, Yabuzukahon → [[Ōta, Gunma|Ōta]] {{small|(current)}} |- |Shibukawa {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|渋川市}}}}||Gunma||1954-04-01||2006-02-20||merged with Ikaho, Komochi, Onogami, Akagi, Kitatachibana → [[Shibukawa, Gunma|Shibukawa]] {{small|(current)}} |- |Annaka {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|安中市}}}}||Gunma||1958-11-01||2006-03-18||merged with Matsuida → [[Annaka, Gunma|Annaka]] {{small|(current)}} |- |Tomioka {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|富岡市}}}}||Gunma||1954-04-01||2006-03-27||merged with Myōgi → [[Tomioka, Gunma|Tomioka]] {{small|(current)}} |- |Fukuyama {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|福山市}}}}||Hiroshima||1916-07-01||1966-05-01||merged with Matsunaga → [[Fukuyama, Hiroshima|Fukuyama]] {{small|(current)}} |- |Matsunaga||{{large|{{lang|ja|松永市}}}}||Hiroshima||1954-03-31||1966-05-01||merged with Fukuyama {{small|(previous)}} → [[Fukuyama, Hiroshima|Fukuyama]] {{small|(current)}} |- |Miyoshi||{{large|{{lang|ja|三次市}}}}||Hiroshima||1954-03-31||2004-04-01||merged with Kisa, Mirasaka, Miwa, Funo, Kimita, Sakugi, Kōnu → [[Miyoshi, Hiroshima|Miyoshi]] {{small|(current)}} |- |Mihara||{{large|{{lang|ja|三原市}}}}||Hiroshima||1936-11-15||2005-03-22||merged with Daiwa, Kui, Hongō → [[Mihara, Hiroshima|Mihara]] {{small|(current)}} |- |Shōbara||{{large|{{lang|ja|庄原市}}}}||Hiroshima||1954-03-31||2005-03-31||merged with Hiwa, Kuchiwa, Saijō, Takano, Tōjō, Sōryō → [[Shōbara, Hiroshima|Shōbara]] {{small|(current)}} |- |[[Innoshima, Hiroshima|Innoshima]]||{{large|{{lang|ja|原町市}}}}||Hiroshima||1953-05-01||2006-01-10||merged with Setoda into [[Onomichi, Hiroshima|Onomichi]] |- |Kushiro {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|釧路市}}}}||Hokkaido||1922-08-01||2005-10-11||merged with Akan, Onbetsu → [[Kushiro, Hokkaido|Kushiro]] {{small|(current)}} |- |Kitami {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|北見市}}}}||Hokkaido||1942-06-10||2006-03-05||merged with Rubeshibe, Tanno, Tokoro → [[Kitami, Hokkaido|Kitami]] {{small|(current)}} |- |Shibetsu {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|士別市}}}}||Hokkaido||1954-07-01||2005-09-01||merged with Asahi → [[Shibetsu, Hokkaido|Shibetsu]] {{small|(current)}} |- |Nayoro {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|名寄市}}}}||Hokkaido||1956-04-01||2006-03-27||merged with Fūren → [[Nayoro, Hokkaido|Nayoro]] {{small|(current)}} |- |Kameda||{{large|{{lang|ja|亀田市}}}}||Hokkaido||1971-11-01||1973-12-01||merged into [[Hakodate, Hokkaido|Hakodate]] |- |Amagasaki {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|尼崎市}}}}||Hyōgo||||1936-04-01|| |- |Miki {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|三木市}}}}||Hyōgo||||1954-07-01|| |- |Toyooka {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|豊岡市}}}}||Hyōgo||||2005-04-01|| |- |Nishiwaki {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|西脇市}}}}||Hyōgo||||2005-10-01|| |- |Tatsuno||{{large|{{lang|ja|龍野市}}}}||Hyōgo||||2005-10-01|| |- |Sumoto {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|洲本市}}}}||Hyōgo||||2006-02-11|| |- |Katsuta||{{large|{{lang|ja|勝田市}}}}||Ibaraki||||1994-11-01|| |- |Nakaminato||{{large|{{lang|ja|那珂湊市}}}}||Ibaraki||||1994-11-01|| |- |[[Iwai, Ibaraki|Iwai]]||{{large|{{lang|ja|岩井市}}}}||Ibaraki||||2005-03-22|| |- |[[Shimodate, Ibaraki|Shimodate]]||{{large|{{lang|ja|下館市}}}}||Ibaraki||||2005-03-28|| |- |Koga {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|古河市}}}}||Ibaraki||||2005-09-12|| |- |Ishioka {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|石岡市}}}}||Ibaraki||||2005-10-01|| |- |Kasama {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|笠間市}}}}||Ibaraki||||2006-03-19|| |- |Nanao {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|七尾市}}}}||Ishikawa||||2004-10-01|| |- |[[Mattō, Ishikawa|Mattō]]||{{large|{{lang|ja|松任市}}}}||Ishikawa||||2005-02-01|| |- |Kaga {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|加賀市}}}}||Ishikawa||||2005-10-01|| |- |Wajima {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|輪島市}}}}||Ishikawa||||2006-02-01|| |- |Ichinoseki {{small|(previous A)}}||{{large|{{lang|ja|一関市}}}}||Iwate||||1955-01-01|| |- |Kamaishi {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|釜石市}}}}||Iwate||||1955-04-01|| |- |Kitakami {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|北上市}}}}||Iwate||||1991-04-01|| |- |Miyako {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|宮古市}}}}||Iwate||||2005-06-06|| |- |Ichinoseki {{small|(previous B)}}||{{large|{{lang|ja|一関市}}}}||Iwate||||2005-09-20|| |- |Tōno {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|遠野市}}}}||Iwate||||2005-10-01|| |- |Hanamaki {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|花巻市}}}}||Iwate||||2006-01-01|| |- |Ninohe {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|二戸市}}}}||Iwate||||2006-01-01|| |- |[[Mizusawa, Iwate|Mizusawa]]||{{large|{{lang|ja|水沢市}}}}||Iwate||||2006-02-20|| |- |[[Esashi, Iwate|Esashi]]||{{large|{{lang|ja|江刺市}}}}||Iwate||||2006-02-20|| |- |Kuji {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|久慈市}}}}||Iwate||||2006-03-06|| |- |Marugame {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|丸亀市}}}}||Kagawa||||2005-03-22|| |- |Kan'onji {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|観音寺市}}}}||Kagawa||||2005-10-11|| |- |Kagoshima {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|鹿児島市}}}}||Kagoshima||||1967-04-29|| |- |Taniyama||{{large|{{lang|ja|谷山市}}}}||Kagoshima||||1967-04-29|| |- |Sendai {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|川内市}}}}||Kagoshima||||2004-10-12|| |- |[[Kushikino, Kagoshima|Kushikino]]||{{large|{{lang|ja|串木野市}}}}||Kagoshima||||2005-10-11|| |- |[[Kaseda, Kagoshima|Kaseda]]||{{large|{{lang|ja|加世田市}}}}||Kagoshima||||2005-11-07|| |- |[[Kokubu, Kagoshima|Kokubu]]||{{large|{{lang|ja|国分市}}}}||Kagoshima||||2005-11-07|| |- |Kanoya {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|鹿屋市}}}}||Kagoshima||||2006-01-01|| |- |Ibusuki {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|指宿市}}}}||Kagoshima||||2006-01-01|| |- |Izumi {{small|(previous)}}||{{large|{{lang|ja|出水市}}}}||Kagoshima||||2006-03-13|| |- |[[Naze, Kagoshima|Naze]]||{{large|{{lang|ja|名瀬市}}}}||Kagoshima||||2006-03-20|| |- |[[Ōkuchi, Kagoshima|Ōkuchi]]||{{large|{{lang|ja|大口市}}}}||Kagoshima||||2008-11-01|| |- |[[Yuzhno-Sakhalinsk|Toyohara]]||{{large|{{lang|ja|豊原市}}}}||Karafuto||1937-07-01||1949-06-01||renounced [[Karafuto Prefecture|Karafuto]] sovereign rights to the USSR |- |[[Hatogaya]]||{{large|{{lang|ja|鳩ヶ谷市}}}}||Saitama||1967-03-01||2011-10-11||merged into [[Kawaguchi, Saitama|Kawaguchi]] |- |[[Ōmiya, Saitama|Ōmiya]]||{{large|{{lang|ja|大宮市}}}}||Saitama||1940-11-03||2001-05-01||merged into [[Saitama, Saitama|Saitama]] |- |[[Imaichi, Tochigi|Imaichi]]||{{large|{{lang|ja|今市市}}}}||Tochigi||1954-03-31||2006-03-20||merged into [[Nikkō]] |- |[[Tokyo City|Tokyo]]||{{large|{{lang|ja|東京市}}}}||Tokyo-fu||1889-05-01||1943-07-01||merged with [[Tokyo Prefecture|Tokyo-fu]] → [[Tokyo|Tokyo Metropolis]] {{small|(see [[Special wards of Tokyo|Special wards]])}} |- |[[Akigawa, Tokyo|Akigawa]]||{{large|{{lang|ja|秋川市}}}}||Tokyo||1972-05-05||1995-09-01||merged with Itsukaichi → [[Akiruno, Tokyo|Akiruno]] |- |[[Tanashi, Tokyo|Tanashi]]||{{large|{{lang|ja|田無市}}}}||Tokyo||1967-01-01||2001-01-21||merged with Hōya → [[Nishitōkyō, Tokyo|Nishitōkyō]] |- |[[Hōya, Tokyo|Hōya]]||{{large|{{lang|ja|保谷市}}}}||Tokyo||1967-01-01||2001-01-21||merged with Tanashi → [[Nishitōkyō, Tokyo|Nishitōkyō]] |} == ප්‍රභව දත්ත == {| class="wikitable" ! ප්‍රාන්තය !! ජනගහනය දක්වා ඇති දිනය !! මූලාශ්‍රය |- |Aichi||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.aichi.jp/toukei/ 月報　あいちの人口]. Toyokawa's data is adopted the total of Otowa, Mito, and Toyokawa before the recent merger.</ref> |- |Akita||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.akita.lg.jp/icity/browser?ActionCode=content&ContentID=1132639874531&SiteID=0 美の国あきたネット [秋田県の人口と世帯(月報)過去データ&#93;<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071018231802/http://www.pref.akita.lg.jp/icity/browser?ActionCode=content&ContentID=1132639874531&SiteID=0 |date=2007-10-18 }}</ref> |- |Aomori||2008-01-01||<ref>{{Cite web |url=http://www.pref.aomori.lg.jp/tokei/major/jinko.html |title=青森県人口移動統計調査 |access-date=2008-02-16 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924115557/http://www.pref.aomori.lg.jp/tokei/major/jinko.html |url-status=dead }}</ref> |- |Chiba||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.chiba.lg.jp/syozoku/b_toukei/joujuujinkou/census-j.html 毎月常住人口調査月報インデックス<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071014143831/http://www.pref.chiba.lg.jp/syozoku/b_toukei/joujuujinkou/census-j.html |date=2007-10-14 }}</ref> |- |Ehime||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.ehime.jp/toukeibox/toukeika-01.htm 愛媛県統計BOX 推計人口] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080308113720/http://www.pref.ehime.jp/toukeibox/toukeika-01.htm |date=2008-03-08 }}</ref> |- |Fukui||2008-01-01||<ref>[http://toukei.pref.fukui.jp/www/toppage/0000000000000/APM03000.html 福井県の人口と世帯（推計）] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080214003845/http://toukei.pref.fukui.jp/www/toppage/0000000000000/APM03000.html |date=2008-02-14 }}</ref> |- |Fukuoka||2008-01-01||<ref>[http://www.toukei.pref.fukuoka.jp/search/1/1004.html 月報「福岡県の人口と世帯（推計）」] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080205185609/http://www.toukei.pref.fukuoka.jp/search/1/1004.html |date=2008-02-05 }}</ref> |- |Fukushima||2008-01-01||<ref>{{Citation |title=ふくしま統計情報ボックス 福島県の推計人口<!-- Bot generated title --> |url=http://www.pref.fukushima.jp/toukei/html/01/m-jinko/gepo.html |access-date=2021-03-23 |archive-date=2012-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120212135609/http://www.pref.fukushima.jp/toukei/html/01/m-jinko/gepo.html }}</ref> |- |Gifu||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.gifu.lg.jp/pref/s11111/data/jinko/jinko.htm 岐阜県統計課（岐阜県の人口・世帯数 調査結果）<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071014004928/http://www.pref.gifu.lg.jp/pref/s11111/data/jinko/jinko.htm#new |date=2007-10-14 }}</ref> |- |Gunma||2008-01-01||<ref>[http://toukei.pref.gunma.jp/IDJ.htm 基本統計・群馬県移動人口調査<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071102214607/http://toukei.pref.gunma.jp/IDJ.htm |date=2007-11-02 }}</ref> |- |Hiroshima||2008-01-01||<ref>[http://db1.pref.hiroshima.jp/data/geppou/jinkou/saisin/jinkou_gaiyou.htm 推計人口（甲調査）第３表] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080221101232/http://db1.pref.hiroshima.jp/data/geppou/jinkou/saisin/jinkou_gaiyou.htm |date=2008-02-21 }}</ref> |- |Hokkaidō||2012-03-31||<ref>[http://www.pref.hokkaido.lg.jp/ss/tuk/900brr/index2.htm 住民基本台帳人口・世帯数]</ref> |- |Hyōgo||2008-01-01||<ref>[http://web.pref.hyogo.jp/ac08/ac08_5_000000004.html 兵庫県/推計人口<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071013000756/http://web.pref.hyogo.jp/ac08/ac08_5_000000004.html |date=2007-10-13 }}</ref> |- |Ibaraki||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.ibaraki.jp/tokei/betu/jinko/getsu/index.htm 茨城県の人口と世帯（推計）<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080325190656/http://www.pref.ibaraki.jp/tokei/betu/jinko/getsu/index.htm |date=2008-03-25 }}</ref> |- |Ishikawa||2008-01-01||<ref>[http://toukei.pref.ishikawa.jp/search/min.asp?sc_id=10 いしかわ統計指標ランド 石川県の統計情報ポータルサイト<!-- Bot generated title -->]</ref> |- |Iwate||2008-01-01||<ref>[http://www2.pref.iwate.jp/h/hp0206/ToukeiDB.nsf/A_ResultChousa?OpenAgent&C=I002 毎月人口推計の概要] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060218143311/http://www2.pref.iwate.jp/h/hp0206/ToukeiDB.nsf/A_ResultChousa?OpenAgent&C=I002 |date=2006-02-18 }}</ref> |- |Kagawa||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.kagawa.jp/toukei/Population.htm 統計速報(香川県推計人口及び人口移動)<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080129073738/http://www.pref.kagawa.jp/toukei/Population.htm |date=2008-01-29 }}</ref> |- |Kagoshima||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.kagoshima.jp/tokei/bunya/jinko/suikei/index.html 鹿児島県毎月推計人口] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080311024207/http://www.pref.kagoshima.jp/tokei/bunya/jinko/suikei/index.html |date=2008-03-11 }}</ref> |- |Kanagawa||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.kanagawa.jp/tokei/tokei/204/jinko.html 神奈川県の人口と世帯 : 神奈川県<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120424041142/http://www.pref.kanagawa.jp/tokei/tokei/204/jinko.html |date=2012-04-24 }}</ref> |- |Kōchi||2008-02-29||<ref>[http://www.pref.kochi.jp/~toukei/index.htm 住民基本台帳人口移動] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080226085040/http://www.pref.kochi.jp/~toukei/index.htm |date=2008-02-26 }}</ref> |- |Kumamoto||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.kumamoto.jp/statistics/jinko/jinko/geppo.htm 熊本県の人口と世帯数 月報<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://archive.is/20011120195824/http://www.pref.kumamoto.jp/statistics/jinko/jinko/geppo.htm |date=2001-11-20 }}</ref> |- |Kyoto||2008-01-01||<ref>{{cite web |url=http://www.pref.kyoto.jp/tokei/data/a0300i.html |title=Archived copy |access-date=2008-03-02 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080225175115/http://www.pref.kyoto.jp/tokei/data/a0300i.html |archive-date=2008-02-25 }}</ref> |- |Mie||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.mie.jp/DATABOX/library.htm#jinko みえDataBox（データライブラリ）毎月調査<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080306000722/http://www.pref.mie.jp/databox/library.htm |date=2008-03-06 }}</ref> |- |Miyagi||2008-01-01||<ref>[https://wayback.archive-it.org/all/20110322131800/http://www.pref.miyagi.jp/toukei/toukeidata/zinkou/jinkou/suikei_top/suikei_top.htm 宮城県/統計課/統計データ/宮城県推計人口（月報）<!-- Bot generated title -->]</ref> |- |Miyazaki||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.miyazaki.lg.jp/contents/org/honbu/toukei/jinko-setai/index.html 市町村別人口と世帯数] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080219020019/http://www.pref.miyazaki.lg.jp/contents/org/honbu/toukei/jinko-setai/index.html |date=2008-02-19 }}</ref> |- |Nagano||2008-01-01||<ref>[http://www3.pref.nagano.jp/toukei1/jinkou/jinkou_1.htm 毎月人口異動調査結果] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080614041638/http://www3.pref.nagano.jp/toukei1/jinkou/jinkou_1.htm |date=2008-06-14 }}</ref> |- |Nagasaki||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.nagasaki.jp/toukei/new_date/nen_geppou/tuki/kokuseichousa/suikei/suikei.htm 長崎県公式ウェブサイト｜長崎県の統計長崎県統計課のホームページへようこそ世帯数と推計人口<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080212081140/http://www.pref.nagasaki.jp/toukei/new_date/nen_geppou/tuki/kokuseichousa/suikei/suikei.htm |date=2008-02-12 }}</ref> |- |Nara||2008-01-01||<ref>{{Cite web |url=http://www.pref.nara.jp/pro/toukei/group/jinkou/jinkou.htm |title=各種人口統計<!-- Bot generated title --> |access-date=2008-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080118064416/http://www.pref.nara.jp/pro/toukei/group/jinkou/jinkou.htm |archive-date=2008-01-18 |url-status=dead }}</ref> |- |Niigata||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.niigata.lg.jp/tokei/1194797750548.html 新潟県庁：新潟県人口移動調査（推計人口および人口移動）<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080221042515/http://www.pref.niigata.lg.jp/tokei/1194797750548.html |date=2008-02-21 }}</ref> |- |Ōita||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.oita.jp/10800/chosakekka/jinko/index.html 各種統計調査結果／毎月流動人口調査<!-- Bot generated title -->]</ref> |- |Okayama||2008-01-01||<ref>{{Citation |title=岡山県統計管理課　毎月流動人口調査 |url=http://www.pref.okayama.jp/soshiki/kakuka.html?sec_sec1=15 |access-date=2021-03-23 |archive-date=2011-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111106122221/http://www.pref.okayama.jp/soshiki/kakuka.html?sec_sec1=15 }}</ref> |- |Okinawa||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.okinawa.jp/toukeika/estimates/estidata.html 沖縄県推計人口データ一覧（Excel形式）<!-- Bot generated title -->]</ref> |- |Osaka||2008-01-01||<ref>{{Citation |title=大阪府毎月推計人口 |url=http://www.pref.osaka.jp/toukei/jinkou/index.html |access-date=2021-03-23 |archive-date=2013-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131106023139/http://www.pref.osaka.jp/toukei/jinkou/index.html }}</ref> |- |Saga||2008-01-01||<ref>[https://archive.is/20121219095948/http://www.pref.saga.lg.jp/toukei/php3/houkokusyo/hou_nen.php3?nendo_number=2001&sessionid= 推計人口(月報・年報)<!-- Bot generated title -->]</ref> |- |Saitama||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.saitama.lg.jp/A01/BP00/03.html 埼玉県推計人口] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080221164805/http://www.pref.saitama.lg.jp/A01/BP00/03.html |date=2008-02-21 }}</ref> |- |Shiga||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.shiga.jp/data/population/renew/#jinko 滋賀県/滋賀県の人口と世帯数<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080216061821/http://www.pref.shiga.jp/data/population/renew/ |date=2008-02-16 }}</ref> |- |Shimane||2008-01-01||<ref>[http://www.toukeika.pref.shimane.jp/toukei/st0/st0100.asp しまね統計情報データベース　新着情報 今月の統計 推計人口（市町村別）] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080410125028/http://www.toukeika.pref.shimane.jp/toukei/st0/st0100.asp |date=2008-04-10 }}</ref> |- |Shizuoka||2008-01-01||<ref>[http://toukei.pref.shizuoka.jp/tokei/ 統計センターしずおか　静岡県人口推計] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080203204758/http://toukei.pref.shizuoka.jp/tokei/ |date=2008-02-03 }}</ref> |- |Tochigi||2008-01-01||<ref>[https://web.archive.org/web/20070918144152/http://www.pref.tochigi.jp/pref/toukei/toukei/popu1.html 栃木県毎月人口推計速報/栃木県<!-- Bot generated title -->]</ref> |- |Tokushima||2008-01-01||<ref>{{Cite web |url=http://www.pref.tokushima.jp/Statistics.nsf/ |title=徳島県の統計情報　推計人口 |access-date=2008-02-09 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303174645/http://www.pref.tokushima.jp/Statistics.nsf/ |url-status=dead }}</ref> |- |Tokyo||2008-01-01||<ref>[http://www.toukei.metro.tokyo.jp/jsuikei/js-index.htm 東京都の人口推計トップページ<!-- Bot generated title -->]</ref> |- |Tottori||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.tottori.lg.jp/dd.aspx?menuid=9974 鳥取県人口移動調査/とりネット/鳥取県公式サイト<!-- Bot generated title -->]</ref> |- |Toyama||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.toyama.jp/sections/1015/lib/jinko/index.html 人口移動調査<!-- Bot generated title -->]</ref> |- |Wakayama||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.wakayama.lg.jp/prefg/020300/suikei/index.html 毎月推計人口]</ref> |- |Yamagata||2008-01-01||<ref>[https://archive.is/20070519180118/http://www.pref.yamagata.jp/ou/somu/020052/jinkou.html 山形県の人口と世帯数（月報）（推計）の統計表電子データについて — 山形県ホームページ<!-- Bot generated title -->]</ref> |- |Yamaguchi||2008-01-01||<ref>{{Citation |title=山口県/統計分析課/人口・人口移動統計調査（平成20年3月1日現在）<!-- Bot generated title --> |url=http://www.pref.yamaguchi.lg.jp/cms/a12500/jinko/jinko.html |access-date=2021-03-23 |archive-date=2018-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180713202913/http://www.pref.yamaguchi.lg.jp/cms/a12500/jinko/jinko.html }}</ref> |- |Yamanashi||2008-01-01||<ref>[http://www.pref.yamanashi.jp/toukei/DB/EDA/A/dbaa04000.html 山梨県統計データバンク　aa04000<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060517044252/http://www.pref.yamanashi.jp/toukei/DB/EDA/A/dbaa04000.html |date=2006-05-17 }}</ref> |} * The area figures are according to [http://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO/title.htm Geographical Survey Institute of Japan] as of 2007-10-01. * The source websites of each prefectures' populations are according to [[:ja:Template:自治体人口/doc]]. ==ආශ්‍රිත== * [[Japanese cities by population (1889)]] * [[Municipalities of Japan]] * [[List of city nicknames in Japan]] * [[List of metropolitan areas in Japan by population]] ==මූලාශ්‍ර== {{reflist}} {{Asia topic|List of cities in}} [[ප්‍රවර්ගය:ජපානයේ නගර ලැයිස්තුව]] [[Category:Lists of cities by country|Japan]] 77fy8fmtzee9ekrw9w7wj41motd3us7 0 99393 794650 537916 2026-06-23T07:21:07Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 794650 wikitext text/x-wiki '''ඩින්කා''' ( {{බස|din|Thuɔŋjäŋ}} , {{බස|din|Thuɔŋ ee Jieng}} හෝ සරලව {{බස|din|Jieng}} ) යනු දකුණු සුඩානයේ ප්‍රධාන ජනවාර්ගික කණ්ඩායම වන ඩින්කා ජනයා විසින් කතා කරන නිලෝටික් උපභාෂා පොකුරකි. ප්‍රධාන ප්‍රභේද කිහිපයක් ඇත, පඩං, රෙක්, ආගර්, බෝර්, හෝල්, ට්වෙක් ඊස්ට්, ට්වෙක්.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=South Sudan people groups, languages and religions {{!}} Joshua Project |url=https://joshuaproject.net/countries/OD |access-date=2022-09-17 |website=joshuaproject.net}}</ref> <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Project |first=Joshua |title=Dinka, Southeastern in South Sudan |url=https://joshuaproject.net/people_groups/11566/OD |access-date=2022-09-17 |website=joshuaproject.net |language=en}}</ref> ඒවා වෙනම සාහිත්‍ය ප්‍රමිතීන් අවශ්‍ය කිරීමට ප්‍රමාණවත් තරම් (අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් අවබෝධ කරගත හැකි) වේ. ජෑන්ග්, ජියෙන්ග් හෝ මොනිජිං යනු සියලුම '''ඩින්කා''' භාෂා ආවරණය කිරීම සඳහා පොදු යෙදුමක් ලෙස භාවිතා කරයි. මෑතකදී ''Akutmɛ̈t Latueŋ Thuɔŋjäŋ'' ('''ඩින්කා''' භාෂා සංවර්ධන සංගමය) විසින් '''ඩින්කා''' හි ඒකාබද්ධ ලිඛිත ව්‍යාකරණ යෝජනා කර ඇත. ඩින්කා භාෂාවට වඩාත්ම සමීප භාෂාව වන්නේ නුවර් භාෂාවයි . ලුඕ භාෂා ද සමීපව සම්බන්ධ වේ. '''ඩින්කා''' වාග් මාලාව නූබියන් වෙත සැලකිය යුතු සමීපතාවයක් පෙන්නුම් කරයි, එය බොහෝ විට '''ඩින්කා''' ජනතාව සහ ඇලෝඩියා රාජධානිය අතර මධ්‍යකාලීන අන්තර්ක්‍රියා නිසා විය හැකිය. {{Sfn|Beswick|2004|p=21}} ඩින්කා ප්‍රධාන වශයෙන් [[නයිල් ගඟ|නයිල් නදිය]] දිගේ දක්නට ලැබේ, විශේෂයෙන් [[උගන්ඩාව|උගන්ඩාවෙන්]] උතුරට ගලා යන ප්‍රධාන අතු ගංගාවක් වන සුදු නයිල් ගඟේ බටහිර ඉවුර, සුඩානයේ දකුණු කොර්ඩෝෆාන් ප්‍රාන්තයේ සුඩ් වගුරු බිමට උතුරින් සහ දකුණින් මෙන්ම බහර් එල් ගසාල් ප්‍රදේශය සහ ඉහළ නයිල් ප්‍රාන්තය වේ. == භාෂාමය ලක්ෂණ == === ශබ්ද විද්‍යාව === ==== ව්‍යාංජනාක්ෂර ==== ව්‍යාංජනාක්ෂර ශබ්ද කෝෂ 20 ක් ඇත: {| class="wikitable" style="text-align:center" ! ! colspan="2" |ලේබියල් ! colspan="2" | ඩෙන්ටල් ! colspan="2" | ඇල්වෙයෝලර් ! colspan="2" | පලාටාල් ! colspan="2" | වේලර් |- ! <small>නාසල්</small> | style="border-right: 0;" width="20px" | | style="border-left: 0;" width="20px" | {{IPA link|m}} | style="border-right: 0;" width="20px" | | style="border-left: 0;" width="20px" | {{IPA link|n̪}} | style="border-right: 0;" width="20px" | | style="border-left: 0;" width="20px" | {{IPA link|n}} | style="border-right: 0;" width="20px" | | style="border-left: 0;" width="20px" | {{IPA link|ɲ}} | style="border-right: 0;" width="20px" | | style="border-left: 0;" width="20px" | {{IPA link|ŋ}} |- ! <small>ස්ටොප්</small> | style="border-right: 0;" | {{IPA link|p}} | style="border-left: 0;" | {{IPA link|b}} | style="border-right: 0;" | {{IPA link|t̪}} | style="border-left: 0;" | {{IPA link|d̪}} | style="border-right: 0;" | {{IPA link|t}} | style="border-left: 0;" | {{IPA link|d}} | style="border-right: 0;" | {{IPA link|c}} | style="border-left: 0;" | {{IPA link|ɟ}} | style="border-right: 0;" | {{IPA link|k}} | style="border-left: 0;" | {{IPA link|ɡ}} |- ! ෆ්‍රික්ටිව් | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" | {{IPA link|ɣ}} |- ! rowspan="2" | <small>ඇප්‍රොකිමන්ට්</small>(පාර්ශ්වික) | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" |j | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" | {{IPA link|w}} |- | colspan="2" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" | I | colspan="2" | | colspan="2" | |- ! <small>රොටික්</small> | colspan="2" | | colspan="2" | | style="border-right: 0;" | | style="border-left: 0;" | {{IPA link|ɾ}} | colspan="2" | | colspan="2" | |} ==== ස්වර ==== ඩින්කා සතුව පොහොසත් ස්වර පද්ධතියක් ඇත. ශබ්දමය වශයෙන් ප්‍රතිවිරුද්ධ කෙටි ස්වර දහතුනක් ඇත. ස්වර ගුණ හතක් සහ උච්චාරණයේ ද්වි-මාර්ග වෙනසක් ඇත. යටි තිත්, {{IPA|[◌̤]}}, හුස්ම ගන්නා හඬ ශ්‍රේණිය සලකුණු කරයි. ඩින්කා අක්ෂර වින්‍යාසය තුළ ඩයරෙසිස් මගින් නිරූපණය කෙරේ. {{Angle bracket|◌̈}} . සලකුණු නොකළ ස්වර ආකෘති හෝ ක්‍රීකි හඬකි. {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! rowspan="2" | ! colspan="2" |ඉදිරිපස ! colspan="2" | ආපසු |- ! <small>සරල</small> ! <small>හුස්ම ගන්නා</small> ! <small>සරල</small> ! <small>හුස්ම ගන්නා</small> |- ! වසන්න | i | i | {{IPA link|u}} | |- ! සමීප-මැද | {{IPA link|e}} | {{IPA|e̤}} | {{IPA link|o}} | {{IPA|o̤}} |- ! විවෘත-මැද | {{IPA link|ɛ}} | {{IPA|ɛ̤}} | {{IPA link|ɔ}} | {{IPA|ɔ̤}} |- ! විවෘත | colspan="2" | | {{IPA link|ɑ|a}} | {{IPA|a̤}} |} ඩින්කා ස්වරවල උච්චාරණ ශබ්ද හතරක් විස්තර කර ඇත: මොඩල් කටහඬ, හුස්ම ගන්නා කටහඬ, ව්‍යාජ කටහඬ සහ රළු කටහඬ . මොඩල් ශ්‍රේණියේ ඇතැම් පරිසරයන් තුළ ක්‍රීක් හෝ රළු හඬ අවබෝධයක් ඇති අතර හුස්ම ගන්නා ස්වර මධ්‍යගත වී ඇති අතර ඒවා හිස් කටහඬ (faucalized) ලෙස විස්තර කර ඇත. මෙය ස්වරයෙන් ස්වායත්ත වේ. <ref name="Remijsen">{{Cite journal|last=Remijsen|first=Bert|date=2013|title=Tonal alignment is contrastive in falling contours in Dinka|url=https://www.pure.ed.ac.uk/ws/files/19691543/89.2.remijsen.pdf|journal=Language|volume=89|issue=2|pages=297–327|doi=10.1353/lan.2013.0023|hdl-access=free}}</ref> මෙයට ඉහලින්, ශබ්දමය වශයෙන් පරස්පර ස්වර දිග තුනක් ඇත, එය භාෂා කිහිපයකින් දක්නට ලැබෙන ලක්ෂණයකි. <ref name="Remijsen"/> බොහෝ ඩින්කා ක්‍රියා මූලයන් කෙටි හෝ දිගු ස්වර සහිත තනි, සංවෘත අක්ෂර වේ. සමහර විභක්ති එම ස්වරය දිගු කරයි: * {{IPA|/lèl/}} 'isolate\2sg' * {{IPA|/lèːl/}} 'isolate\3sg' * {{IPA|/léːl/}} 'provoke\2sg' * {{IPA|/lèːːl/}} 'provoke\3sg' {| |කෙටි | ''ràaan ā-lèl'' | "ඔබ පුද්ගලයෙකු ( ''රාන්'' ) හුදකලා කරනවා." |- | දිගු | ''ràaan ā-lèel'' | "ඔහු පුද්ගලයෙකු හුදකලා කරයි." |- | දිගු | ''lràaan ā-leeel'' | "ඔහු පුද්ගලයෙකු කුපිත කරයි." |} ==== ස්වරය ==== ස්වරය පුළුල් ලෙස භාවිතා කිරීම සහ රූප විද්‍යාව සමඟ අන්තර්ක්‍රියා කිරීම ඩින්කාගේ සියලුම උපභාෂාවල කැපී පෙනෙන ලක්ෂණයකි. බෝර් උපභාෂා සියල්ලටම අක්ෂර මට්ටමින් ස්වර හතරක් ඇත: පහත්, ඉහළ, මැද සහ වැටීම. <ref name="Remijsen"/> බෝර් ප්‍රොප්‍රෝහි, වර්තමාන කාලයෙහි නිෂ්ක්‍රීය සඳහා විභේදනයක් ලෙස මිස කෙටි ස්වරවල වැටෙන ස්වරය දක්නට නොලැබේ. න්යාර්වෙන්ග් සහ ටුවික්<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ACsMAQAAIAAJ&dq=Eastern+Twi+Dinka&pg=PA179|date=1912|language=en}}</ref> <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=South Sudan people groups, languages and religions {{!}} Joshua Project |url=https://joshuaproject.net/countries/OD |access-date=2022-09-17 |website=joshuaproject.net}}</ref> හි එය කිසිසේත්ම හමු නොවේ. බෝර් ප්‍රොප්‍රෝහි සහ සමහර විට වෙනත් උපභාෂාවල ද, වැටීම සාක්‍ෂාත් වන්නේ ප්‍රොසෝඩික් වාක්‍ය ඛණ්ඩයක් අවසානයේ පමණි. තවත් තැනක එය උස් බවට පත් වේ. බෝර් නිසි සහ සමහර විට වෙනත් උපභාෂාවලදී, පහත් ස්වරයක් ශබ්දමය වශයෙන් අඩු වන්නේ තවත් පහත් ස්වරයකින් පසුව පමණි. වෙනත් තැන්වල එය වැටෙන නමුත් වැටීමට සමාන නොවේ: එය වාක්‍ය ඛණ්ඩයක් මධ්‍යයේ ඉහළට නොපැමිණෙන අතර, කථිකයන්ට එකම පරාසයක තණතීරුව තිබියදීත් වැටෙන ස්වර දෙක වෙන්කර හඳුනාගත හැකිය. වෙනස පෙනෙන්නේ වේලාවේ ය: වැටීමත් සමඟ කෙනෙකුට ඉහළ මට්ටමේ ස්වරයක් ඇසෙන අතර එය පසුව වැටෙන අතර, පහත වැටෙන ඇලෝෆෝනය වැටීමට පටන් ගෙන පසුව මට්ටම් කරයි. (එනම්, එකක් ස්වරයෙහි පළමු මෝරා මතට වැටෙන අතර අනෙක දෙවන මෝරා මතට වැටේ. ) මෙය අසාමාන්‍ය වන්නේ එවැනි කාල වෙනස්කම් කිසිවිටෙක ශබ්ද නොවන බව න්‍යායගත කර ඇති බැවිනි. <ref>{{Cite journal|last=Silverman|first=Daniel|date=1997|title=Tone sandhi in Comaltepec Chinantec|journal=Language|volume=73|issue=3|pages=473–92|doi=10.2307/415881|jstor=415881}}</ref> === රූප විද්‍යාව === මෙම භාෂාව ස්වර අබ්ලවුට් හෝ ඇපොෆෝනි ප්‍රදර්ශනය කරයි, අභ්‍යන්තර ස්වර වෙනස් කිරීම (ඉංග්‍රීසි ''goose/geese'' සමාන වේ): <ref>After Bauer 2003:35</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !ඒක වචන ! බහු වචන ! ග්ලොස් ! ස්වර මාරු කිරීම |- | {{IPA|dom}} | {{IPA|dum}} | 'ක්ෂේත්‍ර/ක්ෂේත්‍ර' | ( {{IPA|o–u}} ) |- | {{IPA|kat}} | {{IPA|kɛt}} | 'රාමු/රාමු' | ( {{IPA|a–ɛ}} ) |} == උපභාෂා == වාග් විද්‍යාඥයින් ඩින්කා භාෂාව භාෂා පහකට හෝ ඒවායේ භූගෝලීය පිහිටීමට අනුරූප වන උපභාෂා පොකුරු වලට බෙදා ඇත: <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=South Sudan people groups, languages and religions {{!}} Joshua Project |url=https://joshuaproject.net/countries/OD |access-date=2022-09-17 |website=joshuaproject.net}}</ref> ඊසානදිග සහ බටහිර: * Padaŋ de Ayuël jiel (Abiliang, Nyiël, Ageer, Döŋjɔl). * Luäc (Akook, Wieu, Aguer) * Ŋɔŋ de Jok (ඉහළ නයිල්) * රුට් * තෝයි බටහිර: * Ŋɔŋ de Jok Athuorkok (Abiei) * Ŋɔŋ de Jok de Awet * Kuel de Ruweeng (Panaru, Aloor ku Paweny) දකුණු මැද: * අලියාප් * Ciëc (Jang) * Gɔ̈k * ආගාර් * Apääk de Yirol බටහිර. අග්නිදිග: * බෝර් * Twic (Twi) * Nyarweng * හෝල් නිරිතදිග: * Malual-Jiɛrnyaaŋ (Abiëm, Paliëët, Aroyo, Paliëupiny ku Pajok) * Luänyjäŋ * ට්වික් බෝල් '''රෙක්''' * Aguɔɔk * අපුක් * Awan Cän ku Awan Mɔ̈u * Kuac Ayɔɔk * අබියම් මායාර් * Abiɔŋ Ayɔɔm * Nöi Ayii * Nyaŋ Aköc * අටොක් බුක් * ලර් අකේන් * අවන් පාරෙක් * Lɔn Ariik * Lɔn Paɣer * Kɔŋgör Arop * Apuk Padɔc * Muɔk Aköt Wut * Yär Ayiɛɛi * Apuk Jurwïïr * Thɔny Aduɔɔl * Luäny Malek * Aköök Deŋ * Thïïk/Thïŋ Majɔk * Kɔŋ-ŋör Akuëcbɛ̈ny * Pakɔɔr * Adöör Mabior * Bäc ස්වරයෙහි ව්‍යාකරණ ශ්‍රිතය එක් ප්‍රභේදයකින් තවත් ප්‍රභේදයකට වෙනස් වන බැවින්, ව්‍යාකරණ විභේදනයේ දී ස්වරයේ වැදගත්කම නොවන්නේ නම්, මේවා බොහෝ දුරට අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් අවබෝධ වනු ඇත. උපභාෂා ස්ථාන සඳහා [http://www.ethnologue.com/show_map.asp?name=SD&seq=10 සුඩානයේ ජනවාර්ගික මාර්ගගත සිතියම] බලන්න. == ලිවීමේ පද්ධතිය == 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ සිට Dinka ලතින් අක්ෂර කිහිපයක් සමඟ ලියා ඇත. වත්මන් අක්ෂර මාලාව: : a ä b c d dh e ë ɛ ɛ̈ g ɣ i ï j k l m n nh ny ŋ t th u w o ö ɔ ɔ̈ p r y වෙනත් හෝඩියේ ප්‍රභේදවලට ඇතුළත් වන්නේ: {| |'''වත්මන් ලිපිය''' | '''විකල්ප''' |- |{{Center|ɛ}} | ė ( ''ඉහළ තිතක් සහිත'' "e" ) |- |{{Center|ɣ}} | h, x, q |- |{{Center|ŋ}} | ng |- |{{Center|ɔ}} | ȯ ( ''ඉහළ තිතක් සහිත'' "o") |} නයිලේරියානු පිටපතෙහි අනුවර්තනයක් ඇලූ මජොක් අලූ විසින් නවීකරණය කර ඇත <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Majok |first=Aleu |title=The New Muonyjang (Dinka) Script |url=https://pioockuthuongjangda.files.wordpress.com/2013/12/the-new-muonyjang-dinka-script.pdf}}</ref> == මේකත් බලන්න{{Portal|Languages}}== * ඩිංකා මිනිස්සු * නිලෝ සහරා භාෂා == යොමු කිරීම් == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} == බාහිර සබැඳි == * [https://pioockuthuongjangda.files.wordpress.com/2013/12/the-new-muonyjang-dinka-script.pdf නයිලේරියන් ඩින්කා හෝඩිය] * [http://www.kasahorow.org/dinka kasahorow page on Dinka] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230203070930/https://www.kasahorow.org/dinka |date=2023-02-03 }} * [https://web.archive.org/web/20140621194355/http://openroad.net.au/languages/dinka ඩින්කා හි OpenRoad පිටුව] * [https://web.archive.org/web/20070331203959/http://home.vicnet.net.au/~agamlong/index.en.html Dinka භාෂා ආයතනය (ඕස්ට්‍රේලියාව) (DLIA) Dinka හි බහුභාෂා අඩවිය, Dinka ඇතුළු] * [https://web.archive.org/web/20070328220456/http://www.panafril10n.org/wikidoc/pmwiki.php/PanAfrLoc/Dinka Dinka හි PanAfrican L10n පිටුව] * [http://www.answers.com/topic/dinka-alphabet Answer.com හි ඩිංකා හෝඩිය] * 2015 දී රිචඩ් මම්මන විසින් ඩිජිටල්කරණය කරන ලද Dinka, Bor උපභාෂාවෙන් (1956) ගීතිකා සහිත [http://mammana.org/bcp/dinka1956/ Kitap De Duɔr] යාච්ඤා පොත * [[:din:Wikipedia:Apam këdït]] Wikipedia in Dinka [[ප්‍රවර්ගය:Pages containing links to subscription-only content]] [[ප්‍රවර්ගය:Pages with unreviewed translations]] j5crb3xmq157d2cpsk6zq2ksbdtod0y 0 165115 794655 793467 2026-06-23T08:47:55Z ~2026-36500-48 79646 /* */ 794655 wikitext text/x-wiki {{distinguish|වෙල්ගම්වෙහෙර විහාරය, ත්‍රිකුණාමලය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය }} {{තොරතුරුකොටුව ආගමික ගොඩනැගිල්ල | building_name =විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය{{smaller|<br>(මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛා)}}<br> | native_name = | religious_affiliation = ථේරවාද බුදුදහම | image = [[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|250px]] | alt = | caption = විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී ස්ථූපය | map_type = Sri Lanka | map_size = | map_alt = | map_caption = ශ්‍රී ලංකාව තුල පිහිටීම | coordinates = {{coord|8|23|47.4|N|81|18|49.6|E|display=inline,title}} | location =තෝප්පූර්,සේරුවාවිල, [[ශ්‍රී ලංකාව]] | rite = | sect = [[මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය]] | cercle = | sector = | municipality = | district = [[ත්‍රිකුණාමල දිස්ත්‍රික්කය|ත්‍රිකුණාමලය]] | territory = | prefecture = | state = සේරුවාවිල | province = [[නැගෙනහිර පළාත]] | region = | consecration_year = | status = | functional_status = | heritage_designation = පුරාවිද්‍යා සංරක්ෂිත ස්ථානය-මුල් අනුරාධපුර යුගය | leadership = [[මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය]] | website = https://mahamevnawa.lk | architect = | architecture_type = පුරාණ බෞද්ධ විහාර(පධානඝර-බටහිරාරාම සම්ප්‍රදාය) | architecture_style = | founded_by = ගිරිඅභය නම් සෝමනුවර ප්‍රාදේශීය රජු(කාවන්තිස්ස මහ රජ සමය) | general_contractor = | groundbreaking = | year_completed = ක්‍රිස්තු පූර්ව 2 වන සියවස | construction_cost = | facade_direction = | capacity = | length = | width = | width_nave = | height_max = | dome_quantity = | dome_height_outer = | dome_height_inner = | dome_dia_outer = | dome_dia_inner = | minaret_quantity = | minaret_height = | spire_quantity = | spire_height = | materials = | nrhp = | designated = | added = | refnum = | designation1 =APMSL | designation1_offname = | designation1_type = | designation1_criteria = | designation1_date = | designation1_number = | designation1_free1name = | designation1_free1value = | designation1_free2name = | designation1_free2value = | image_size = }} '''සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය''' මුල් අනුරාධපුර යුගයේදී ඉදිකළ ඉපැරණි බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණයකි.මෙම ආරාම සංකීර්ණය [[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය]] පිහිටි සේරුවිල ප්‍රදේශයේ සිට 4km ක් පමණ දුරින් තෝප්පූර් ප්‍රදේශයට ආසන්නව නෙලුම්ගම පිහිටා තිබේ.පධානඝර හෙවත් [[බටහිරාරාම]] විහාර ආරාම සම්ප්‍රදායට අයත් ලෙස යැයි සලකනු ලැබේ.වර්තමානයේ මෙම විහාරය [[මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව|මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ]] තවත් එක් ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක වේ. පාලි ධාතුවංශය,සිංහල ධාතුවංශය සහ ජිනකාලමාලී යන පැරණි මුලාශ්‍ර වලට අනුව සේරු නම් විල කෙළවර ගිරිඅභය නම් ප්‍රාදේශීය රජෙක් තම බිසවගේ නමින් ගෞතම බුදුරදුන්ගේ දකුණු දළදා වහන්සේ නිධන් කරවා "සෝමවතී ස්තූපය" නම් ස්ථූපය කරවීය.දකුණු දළදා නිධාපිත එම සෝමවතී සෑය යනු වර්තමානයේ විල්ගම්වෙහෙර ලෙස හදුන්වන මෙම ස්තූපය විය හැකි බව ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව සහ මධ්‍යම සංස්කෘතික අරමුදල 2020 වර්ෂයේ අගෝස්තු මස මාධ්‍ය සාකච්ඡාවක් මගින් ප්‍රකාශයට පත්කර තිබේ.<ref>https://www.lankadeepa.lk/sunday/rasawitha/57-577511</ref><ref>https://sinhala.newsfirst.lk/sinhala/2020/07/18</ref> ඒ මත අනුව සේරුවිල විල් කෙළවර දකුණු දළදා වහන්සේ තැන්පත් කර සෑදූ එම ස්ථූපය "විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතිය මහා සෑය" ලෙස හැඳුන්වා දිය හැක. == ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සතර දළදා වහන්සේලා == මහාපරිනිබ්බාන සූත්‍රයට අනුව මේ ලෝකයේ ඇත්තේ දළදා වහන්සේලා 4 නමක් පමණයි.ඒවා නම් උඩු වම් දළදා වහන්සේ ,යටි වම් දළදා වහන්සේ, උඩු දකුණු දළදා වහන්සේ,යටි දකුණු දළදා වහන්සේ. කුමක් නිසාද යත්, සතර දළදා වහන්සේලා හැර ඉතිරි දළදා වහන්සේලා 36, කේශ ධාතු සහ ලෝම ධාතු රාශියක් බුදුන් වහන්සේගේ මහා පරිනිර්වාණයෙන් පසුව ආදාහනය කරන අවස්ථාවේ එක් එක් සක්වලින් පැමිණි දෙවිවරුන් විසින් රැගෙන ගිය බැවිනි. මූලාශ්‍රවලට අනුව එක් සක්වලකට රැගෙන ගියේ එක් ධාතුන් වහන්සේ නමක් පමණි. මහාපරිනිබ්බාන සූත්‍රයට අනුව ඒවායේ පිහිටීම පහත පරිදි වේ. {| class="wikitable sortable" style="background:#ffffff;" width="70%" ! align="left" style="background:#ffdead;" |දළදා නාමය ! align="left" style="background:#ffdead;" | පෙර ස්ථානය ! align="left" style="background:#ffdead;" | වත්මන් ස්ථානය |- | යටි වම් දළදා වහන්සේ | කාලිංග (ඓතිහාසික කලාපය) රාජධානිය, ඉන්දියාව | ශ්‍රී ලංකාවේ [[මහනුවර]] [[ශ්‍රී දළදා මාළිගාව|දළදා මාලිගාව]] |- | උඩු වම් දළදා වහන්සේ | [[ගාන්ධාර|ගන්ධාර]] - වර්තමාන වයඹදිග පකිස්ථානයේ සහ ඊසානදිග ඇෆ්ගනිස්ථානයේ | නිශ්චිතව හඳුනාගෙන නොමැත |- | දකුණු දළදා වහන්සේ | තව්තිසා දෙව්ලොව සිළුමිණි ස්තූපය | තව්තිසා දෙව්ලොව සිළුමිණි ස්තූපය |- | දකුණු දළදා වහන්සේ | ජයසේන නා රජුගේ නාග භවන | සෝමාවතිය ස්තූපය {{small|(සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතිය ස්තූපය හෝ [[සෝමාවතිය විහාරය|පොලොන්නරුව සෝමාවති ස්ථූපය]] විය හැක)}} |} == ඉතිහාසය == === දකුණු දළදා වහන්සේ - ශ්‍රී ලංකාවේ සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී ස්තූපයේ දළදා වහන්සේ === භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ බව අසා නාග ලෝකයේ ජයසේන නාරජු අතිශයින් ශෝකයට පත් වී “මම අවසන් වරට බුදුරජාණන් වහන්සේ දැක වන්දනා කරන්නෙමි” යි සිතූහ. ධාතු බෙදීමේදී ද්‍රෝණ බමුණා අනෙක් දකුණු දළදාව බිම හෙළා තම පාදයෙන් වසාගත් අයුරු ජයසේන නාරජු දුටුවේය.ඔහු ද්‍රෝණ බමුණාට නොදැනෙන ලෙස ඉර්ධියෙන් දළදා වහන්සේ ගෙන නාගභවනට ගෙන ගොස් නාග පුරය මැද මැණික් ස්තූපයක් තනා දකුණු දළඳා එහි තැන්පත් කර මහා පූජාවන් කළේය. ලක්දිව කාවන්තිස්ස රජ දවස මහාදේව මහරහතන් වහන්සේගේ ශිෂ්‍යයකු වූ මහා මහින්ද මහරහතන් වහන්සේගේ නාග භවනට ගොස් භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ දකුණු දළදාව රැගෙන ලක්දිවට වැඩම කර,සෝමනුවර පාලනය කළ ගිරි අභය නම් ප්‍රාදේශීය රජුට ස්ථුපයක් කරවීම පිණිස ලබාදුන්නාහ. රජුගේ මෙහෙසිය වන සෝමාදේවිය නමින් කළ එම ස්තූපය "සෝමාවතිය ස්තූපය" නම් වේ. == පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක == දකුණු දළදා සෑය පිළිබඳ ඓතිහාසික කරුණු සියල්ල සලකා බැලීමේදී එය පිහිටා තිබිය යුත්තේ සේරුවිල ලලාට ධාතු ස්ථූපයේ සිට කි.මී. 05 ක පමණ වපසරියක සේරු වැවේ අනෙක් කෙළවර ය. ඒ අනුව ඓතිහාසික භූ විද්‍යාත්මක කරුණු සියල්ල සපුරමින් නටබුන් වූ එක් විශාල ස්ථූපයක් ඇත. මෙම ස්තූපය හැර එම ප්‍රදේශයේ වෙනත් පෞරාණික මහා ස්තූපයක් නොමැත. එය 1 වේ&nbsp;[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල මහා සෑයේ]] සිට කි.මී. තොප්පූර් මුස්ලිම් ගම්මානයට මායිම්ව සේරු නම් විල කෙළවර උතුරු කෙළවරට කිලෝමීටර් 04 ක් පමණ දුරින් නටබුන් වූ පුරාණ ස්ථූපයක් තිබුනේය,එය වර්තමානයේ විල්ගම්වෙහෙර ලෙස හැඳින්වේ. ඉහත කී විල්ගම්වෙහෙර ඓතිහාසික සෝමාවතිය ස්තූපයවිය හැකි බව දැන් හඳුනාගෙන ඇත. දකුණු දළදා වහන්සේ නිදන් කළ සෝමාවතී ස්තූපය පිළිබඳ ‘පාලි ධාතුවංශය, සිංහල ධාතුවංශය සහ ජිනකාලමාලි’ ග්‍රන්ථවල ඇතුළත් සියලුම ඓතිහාසික කරුණු සහ භූගෝලීය සාධක සමඟ මෙම ස්තූපය සැසදෙයි.විල්ගම්වෙහෙර චෛත්‍යයේ පුරාවිද්‍යා කැණීම්වලදී ක්‍රිස්තු පූර්ව දෙවැනි සියවසට අයත් පූර්ව බ්‍රාහ්මී අක්ෂර සහිත ගඩොල් කැණීමේදී හමුවූ අතර එම යුගයට අයත් චෛත්‍යවල පවතින ශෛලමය චත්‍රය සහ යූප ස්ථම්භය ද හමුවී ඇත.එම යුගයේ ලක්‍ෂණ සහිත සිරිපතුල් ගල් හා ශෛලමය පද්ම ද මළුවේ තිබී හමුවිය.තවද අනුරාධපුර මුල් යුගයේ ලක්ෂණ පෙන්වන ඉපැරණි ඇත් පවුරක් ද හමුවිය.මෙම චෛත්‍යය; යුග කිහිපයක් පුරා ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද දැවැන්ත ව්‍යුහයක් වන අතර එහි මුල් ඉදිකිරීම් ක්‍රිස්තු පූර්ව 2 වැනි සියවසේ බව තහවුරු වී ඇත. මෙම විල්ගම්වෙහෙර පිහිටා ඇත්තේ සේරුවිලට නුදුරින් පිහිටි තොප්පූර් මුස්ලිම් නගරය ආසන්නයේය. ක්‍රිස්තු වර්ෂ 16 සහ 17 වැනි සියවස් වල සිට එම ප්‍රදේශයේ පදිංචිව සිටි මුස්ලිම්වරුන්ගේ වාග් ව්‍යවහාරය අනුව සෝම්පුර > සෝම්පූර් > තෝම්පූර් > තෝප්පුර් ලෙස විකාශනය වී ඇති බව වාග් විද්‍යාඥයන්ගේ මතයයි. ථූපපුර > තෝප්පුර් යන්න තවත් මතයකි.මේ මත වඩාත් තහවුරු වේ. මෙම විල්ගම්වෙහෙර විහාරස්ථානය දකුණු දළදා වහන්සේ නිධන් කළ සෝමාවතිය විහාරස්ථානය ලෙස පිළිගනිමින් ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය එම්. ඩබ්ලිව්. විමල් විජේරත්න මහතා විසින් රචිත "සේරුවවිල තිස්ස මහා විහාරවංශය" ([[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජමහා විහාරය]] පිළිබඳ) නම් වූ ශාස්ත්‍රීය පර්යේෂණ (ආචාර්ය) ග්‍රන්ථය හොඳම සිංහල ස්වාධීන බහු-විනය ශාස්ත්‍රීය පර්යේෂණ ග්‍රන්ථය සඳහා වන රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබීය (2012 වසර). මේ පිළිබඳ වැඩිදුර තොරතුරු ඉහත කී මහාචාර්යවරයා විසින් රචිත “ශ්‍රී දකුණු දළදා වහන්සේ විසින් නිධන් කර ඇති ඓතිහාසික සෝමනුවර සහ සෝමාවතී විහාරය හඳුනාගැනීම” නමැති ග්‍රන්ථය පරිශීලනය කිරීමෙන් තහවුරු කරගත හැකිය. එමෙන්ම 2020 වසරේ ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව සහ මධ්‍යම සංස්කෘතික අරමුදල විල්ගම්වෙහෙර මහා සෑය පිහිටි ස්ථානයේ පැවති මාධ්‍ය හමුවකදී කියා සිටියේ විල්ගම්වෙහෙර මහා සෑය පැරණි සෝමාවතී මහා සෑය විය හැකි බවට කරුණු තහවුරු වී ඇති බවයි.<ref>https://www.hirunews.lk/245888</ref><ref>https://sinhala.adaderana.lk/news.php?nid=140502</ref> සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර විහාරය දෙතිස්ඵලරුහ බෝධීන් වහන්සේ නමක් රෝපණය කළ විහාරස්ථානයක් ලෙස ද ඇතැමුන් සලකනු ලබන්නේ;බෝධි වංශයේ "සේරුවිල නයින්ගේ විල්ගම්වෙහෙර" ලෙසින් සඳහන් වන බැවිනි.නමුත් සමහර විද්වතුන් මෙම බෝධීන් වහන්සේ මීට නුදුරුව පිහිටා තිබුණු කිලිවෙඩ්ඩි ශ්‍රී වර්ධන බෝධිය බවට ද මත පල කරයි.එම බෝධීන් වහන්සේ අද දක්නට නොමැත. ==ස්මාරක සහ පුරාවිද්‍යාත්මක කැණීම්== ===වාස්තු විද්‍යා ලක්ෂණ=== ===ස්ථූපය සහ ස්ථූප මළුව=== ===වෙනත් පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක=== ==අභිලේඛන== ==පූර්ව වාර්තා== ==වර්තමාන සංරක්ෂණය== ===2020 අගෝස්තු මස පැවති පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ මාධ්‍ය සාකච්ඡාව=== ==වෙනත් ලිපි== * [[සෝමාවතිය විහාරය]] * [[ගෞතම බුදුන්ගේ ධාතූන්]] * [[වෙල්ගම් වෙහෙර]] * [[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]] == මූලාශ්‍ර == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} == වැඩිදුර කියවීම == * සේරුවාවිල තිස්ස මහා විහාරවංශය ශාස්ත්‍රීය පර්යේෂණ ග්‍රන්ථය - ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය එම්.ඩබ්ලිව්.විමල් විජේරත්න * ශ්‍රී දකුණු දළදාවෙහි නිධන් කර ඇති ඓතිහාසික සෝමනුවර සහ සෝමාවතී ස්තූපය හඳුනාගැනීම පිළිබඳ පර්යේෂණ ග්‍රන්ථය - මහාචාර්ය විමල් විජේරත්න == බාහිර සබැඳි == *[https://sinhala.adaderana.lk/news.php?nid=140502 බුදුහිමියන්ගේ දකුණු දළදා වහන්සේ නිධන් කළ බවට සැලකෙන ස්ථූපයක්] *[https://www.hirunews.lk/245888/ සේරුවිලෙන් හමු වූ දළදා පුරණය ] *[https://sinhala.newsfirst.lk/sinhala/2020/07/18 Sirasa News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250124001531/https://sinhala.newsfirst.lk/sinhala/2020/07/18 |date=2025-01-24 }} *[https://www.lankadeepa.lk/News/101-576610 බුදුන්ගේ දකුණු දළදාව ඇත්තේ විල්ගම්වෙහෙරේ]{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Buddhism in Sri Lanka}} [[ප්‍රවර්ගය:Coordinates not on Wikidata]] [[ප්‍රවර්ගය:Buddhist temples in trincomalee district]] [[ප්‍රවර්ගය:Tooth relics of buddha]] [[ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර]] hhim3t0u1ulel2d88szbnz37jcxyyp2 0 178849 794633 791018 2026-06-23T00:28:58Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 794633 wikitext text/x-wiki {{යාවත්කාලීන කරන්න}} 2025 දී පහත සඳහන් කැපී පෙනෙන මරණ සිදු විය. නම් මරණ දිනය යටතේ, අකාරාදී පිළිවෙලට වාර්තා කර ඇත. සාමාන්‍ය ඇතුළත් කිරීමක් පහත අනුපිළිවෙලින් තොරතුරු වාර්තා කරයි: නම, වයස, උපතේදී පුරවැසිභාවය ලැබූ රට, පසුව ජාතිකත්වය (අදාළ නම්), සටහන් කරන ලද විෂය, මරණයට හේතුව (දන්නා නම්) සහ යොමුවක්. == ජනවාරි == === 17 === === 16 === * පෝල් ඩැනන්, 46, ඉංග්‍රීසි නළුවා (හොලියෝක්ස්).<ref>[https://news.sky.com/story/hollyoaks-star-paul-danan-dies-aged-46-13289367 Hollyoaks star Paul Danan dies aged 46]</ref> (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී) * හ්සී ෂි-චියන්, 72, තායිවාන ගුවන් සේවා විධායක, සභාපති (2016 සිට) සහ චයිනා එයාර්ලයින්ස් හි සභාපති (2019 සිට), හෘදයාබාධය.<ref>[https://money.udn.com/money/story/5612/8494259 華航董事長 由總經理高星潢代理] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250116061636/https://money.udn.com/money/story/5612/8494259 |date=2025-01-16 }} {{in lang|zh}}</ref> === 15 === * ඇනා මාරියා ඇකර්මන්, 92, ඉතාලි නිළිය (ලෙ ඉන්චියෙස්ටේ ඩෙල් කොමිසාරියෝ මයිග්‍රෙට්, ද ස්කින්, '''[[:en:'O_Re|<nowiki/>]]''ඕ රේ).<ref>[https://napoli.repubblica.it/cronaca/2025/01/15/news/anna_maria_ackermann_morta_attrice_eduardo-423941427/ Teatro, morta Anna Maria Ackermann: debuttò con Eduardo] {{in lang|it}}</ref> * ස්ටෙෆනි ඒෆ්නර්, 48, ජර්මානු දේශපාලනඥයා, මන්ත්‍රී (2021 සිට).<ref>[https://www.gruene-bundestag.de/presse/pm-januar-25/wir-trauern-um-stephanie-aeffner/ Wir trauern um Stephanie Aeffner] {{in lang|de}}</ref> * ක්‍රිස්ටෝපර් බෙන්ජමින්, 9''[[:en:'O_Re|<nowiki/>]]''0, ඉංග්‍රීසි නළුවා (ඩොක්ටර් හූ, ජජ් ජෝන් ඩීඩ්, ද ප්ලේග් ඩෝග්ස්).<ref>[https://www.doctorwhonews.net/2025/01/christopher_benjamin_1934_2025.html Christopher Benjamin 1934–2025]</ref>''[[:en:'O_Re|<nowiki/>]]'' * ඇලෙක්ස් බ්‍රාෂ්, 69, ස්කොට්ලන්ත පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (ෆෝෆාර් මලල ක්‍රීඩා, රයිත් රෝවර්ස්, බ්‍රෙ''[[:en:'O_Re|<nowiki/>]]''චින් සිටි).<ref>[https://www.forfarathletic.co.uk/item/6260-alex-brash Alex Brash]</ref> * ටොමී බ්‍රවුන්, 97, ඇමරිකානු බේස්බෝල් ක්‍රීඩිකාව (බෲක්ලින් ඩොජර්ස්, ෆිලඩෙල්ෆියා ෆිලීස්, චිකා''[[:en:'O_Re|<nowiki/>]]''ගෝ කබ්ස්).<ref>[https://www.si.com/mlb/tommy-brown-last-living-member-1947-brooklyn-dodgers-dies Tommy Brown, Last Living Member of 1947 Brooklyn Dodgers, Dies at 97]</ref> * ඇලෙජන්ඩ්‍රා ඩැරින්, 62, ආර්ජන්ටිනා නිළිය.<ref>[https://www.lanacion.com.ar/espectaculos/murio-alejandra-darin-a-los-58-anos-nid15012025/ Murió la actriz Alejandra Darín a los 62 años] {{in lang|es}}</ref> * එම්. අසිසුල් හක්, 84, බංග්ලාදේශ පොලිස් නිලධා''[[:en:'O_Re|<nowiki/>]]''රිනිය, පොලිස් පරීක්ෂක ජෙනරාල් (1996–1997).<ref>{{Citation |title=Former adviser Azizul Haque passes away |url=https://www.bssnews.net/others/238651 |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122030030/https://www.bssnews.net/others/238651 }}</ref> * ජැක් හොෆ්මන්, 19, ඇමරිකානු පාපන්දු ක්‍රීඩිකාව සහ පිළිකා පර්යේෂණ උපදේශක, ග්ලියෝමා.<ref>[https://nebraskapublicmedia.org/en/news/news-articles/jack-hoffman-loses-battle-with-brain-cancer/ Jack Hoffman dies after battling brain cancer for years]</ref> * ඩයෑන් ලැන්ග්ටන්, 77, ඉංග්‍රීසි නිළිය (හොලියෝක්ස්, ඔන්ලි ෆූල්ස් ඇන්ඩ් හෝර්ස්, ඊස්ට්එන්ඩර්ස්).<ref>[https://www.lbc.co.uk/news/only-fools-and-horses-star-soap-legend-diane-langton-dies-77/ Only Fools and Horses star and soap legend Diane Langton dies aged 77]</ref> * ලී කුයි-හ්සියන්, 87, තායිවාන කවියා.<ref>[https://www.cna.com.tw/news/acul/202501150408.aspx 詩人李魁賢過世 享壽87歲] {{in lang|zh}}</ref> * පැට්‍රීෂියා ලයිෆවුන්, 47, ප්‍රංශ කාටූන් ශිල්පිනිය.<ref>[https://www.livreshebdo.fr/article/patricia-lyfoung-lautrice-de-la-rose-ecarlate-est-decedee Patricia Lyfoung, l’autrice de « La Rose écarlate », est décédée] {{in lang|fr}}</ref> * ඊබ්‍රහිම් නබාවි, වයස අවුරුදු 66, ඉරාන උපහාසාත්මක ලේඛකයෙක්, ලේඛකයෙක් සහ දිනපොත් රචකයෙක්, සියදිවි නසා ගැනීම.<ref>[https://www.iranintl.com/en/202501157443 Dissident Iranian satirist Ebrahim Nabavi commits suicide in Maryland]</ref> * ලින්ඩා නෝලන්, වයස අවුරුදු 65, අයර්ලන්ත ගායිකාවක්, නිළියක් සහ රූපවාහිනී පෞරුෂයක් (ද නෝලන්ස්), ද්විත්ව නියුමෝනියාව.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/articles/c1ezlgzj4vvo Singer Linda Nolan dies aged 65]</ref> * රිචඩ් රසල්, වයස අවුරුදු 79, ජැමෙයිකානු ටෙනිස් ක්‍රීඩකයෙක්, නියුමෝනියාව.<ref>[https://jamaica-gleaner.com/article/sports/20250115/jamaican-tennis-legend-richard-russell-has-died Jamaican tennis legend Richard Russell has died]</ref> * සයිඩ් මුහම්මද් අස්ගාර් ෂා, වයස අවුරුදු 75, පකිස්ථාන දේශපාලනඥයෙක්, එම්එන්ඒ (2013–2018).<ref>[https://www.24newshd.tv/15-Jan-2025/fomer-mna-syed-asghar-shah-passes-away Fomer MNA Syed Asghar Shah passes away]{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * මංජුල් සිංහ, ඉන්දියානු රූපවාහිනී අධ්‍යක්ෂක (යේ ජෝ හායි සින්ඩගි, යේ හායි මුම්බායි මේරි ජාන්), හෘදයාබාධය.<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/tv-show-yeh-jo-hai-zindagis-veteran-filmmaker-manjul-sinha-passes-away-due-to-a-massive-heart-attack-producer-ashoke-pandit-extends-condolences/articleshow/117267578.cms TV show Yeh Jo Hai Zindagi's veteran filmmaker Manjul Sinha passes away due to a massive heart attack; Producer Ashoke Pandit extends condolences]</ref> * රොස්නි ස්මාර්ත්, වයස අවුරුදු 84, හයිටි දේශපාලනඥයෙක්, අගමැති (1996–1997).<ref>[https://www.alterpresse.org/spip.php?article31331 Haïti : Décès de l’ancien premier ministre Rosny Smarth] {{in lang|fr}}</ref> * පී. ආර්. සුන්දරම්, වයස අවුරුදු 73, ඉන්දියානු දේශපාලනඥයෙක්, තමිල්නාඩු මන්ත්‍රී (1996–2006) සහ මන්ත්‍රී (2014–2019).<ref>[https://www.dtnext.in/news/tamilnadu/former-rasipuram-mla-pr-sundaram-passes-away-at-73-819449 Former Rasipuram MLA PR Sundaram passes away at 73]</ref> * ජෙනොට් ස්වාර්ක්, වයස 85, ප්‍රංශ චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂ (ජාව්ස් 2, සුපර්ගර්ල්, සමවර් ඉන් ටයිම්).<ref>[https://thedailyjaws.com/news/jaws-2-director-jeannot-szwarc-passes-away-aged-85 Jaws 2 director Jeannot Szwarc passes away aged 85]</ref> * සරිගම විජි, වයස 76, ඉන්දියානු නළුවා (බෙලුවලද මැඩිලල්ලි, මානා මෙචිඩා සෝසේ, යමලෝකදල්ලි වීරප්පන්).<ref>[https://www.oneindia.com/entertainment/kannada-actor-sarigama-vijay-passes-away-4042811.html Kannada Actor Sarigama Viji Passes Away At 76l]</ref> * ගස් විලියම්ස්, වයස 71, ඇමරිකානු පැසිපන්දු ක්‍රීඩක (ගෝල්ඩන් ස්ටේට් වොරියර්ස්, සියැටල් සුපර්සොනික්ස්, වොෂින්ටන් බුලට්ස්), NBA ශූරයා (1979), ආඝාතයකින් ඇතිවන සංකූලතා.<ref>[https://www.seattletimes.com/sports/sonics/gus-williams-who-lead-sonics-to-nba-championship-dies-at-71/ Gus Williams, who led Sonics to NBA championship, dies at 71]</ref> === 14 === * නෙලෝ අල්ටෝමරේ, වයස 61, කැනේඩියානු දේශපාලනඥයෙක්, මැනිටෝබා ව්‍යවස්ථාදායක සභාවේ සාමාජිකයෙක් (2019 සිට), හොඩ්ග්කින් ලිම්ෆෝමාව.<ref>[https://www.winnipegfreepress.com/breakingnews/2025/01/15/education-minister-altomare-dies-at-61 Education minister Altomare dies at 61]</ref> * නසාර් බිරියා, වයස 65, ඉරාන ෂියා පූජකයෙක්.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1029959/سقای-بی-ریا-درگذشت «سقای بی ریا» درگذشت] {{in lang|fa}}</ref> * ජෝන් බ්ලේක්මෝර්, වයස 88, ඉංග්‍රීසි ඡායාරූප ශිල්පියා.<ref>[https://britishphotohistory.ning.com/profiles/blogs/john-blakemore-1936-2025 In passing: John Blakemore (1936-2025)]</ref> * ආතර් බ්ලෙසිට්, වයස 84, ඇමරිකානු ක්‍රිස්තියානි දේශකයෙක්.<ref>[https://premierchristian.news/en/news/article/arthur-blessitt-the-world-s-farthest-walking-pilgrim-dies-at-84 World's farthest walking pilgrim Arthur Blessitt dies at 84]</ref> * ෆියුරියෝ කලම්බු, 94, ඉතාලි මාධ්‍යවේදියා (L'Unità) සහ දේශපාලනඥයා, නියෝජ්‍ය (1996–2001, 2008–2013) සහ සෙනෙට් සභික (2006–2008).<ref>[https://www.ilsole24ore.com/art/morto-fuorio-colombo-giornalista-e-parlamentare-AG02RIIC Morto Furio Colombo, giornalista e parlamentare] {{in lang|it}}</ref> * ක්ජෙල් ග්ජර්සෙත්, 78, නෝර්වීජියානු නවකතාකරු සහ මාධ්‍යවේදියා.<ref>[https://www.aftenbladet.no/kultur/i/93nlk9/kjell-gjerseth-er-doed Kjell Gjerseth er død] {{in lang|nn}}</ref> (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී) * ඉෂාක් හලේවා, 84, තුර්කි රබ්බි, හකාම් බාෂි (2002 සිට).<ref>[https://bianet.org/haber/isak-haleva-chief-rabbi-of-turkey-dies-303602 Isak Haleva, Chief Rabbi of Turkey, dies]</ref> (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී) * ලැඩිස්ලාව් හුච්කෝ, 76, ස්ලෝවැක් රුතේනියානු ග්‍රීක කතෝලික ධූරාවලිය, චෙක් ජනරජයේ අපෝස්තලික එක්සාර්ච් (2003 සිට).<ref>[https://www.cirkev.cz/zemrel-apostolsky-exarcha-reckokatolicke-cirkve-biskup-ladislav-hucko_48610 Zemřel apoštolský exarcha řeckokatolické církve biskup Ladislav Hučko] {{in lang|cs}}</ref> * මිචාල් ජැනිස්වෙව්ස්කි, 70, පෝලන්ත දේශපාලනඥයා, මන්ත්‍රී (1991–1993, 1997–2001).<ref>[https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/205959,Zmarl-Michal-Janiszewski-dzialacz-NSZZ-Solidarnosc-i-KPN.html Zmarł Michał Janiszewski – działacz NSZZ „Solidarność" i KPN] {{in lang|pl}}</ref> * සුරත් සිං ඛල්සා, 91, ඉන්දියානු-ඇමරිකානු දේශපාලන ක්‍රියාකාරිකයා.<ref>[https://www.ptcnews.tv/punjab-2/sikh-activist-advocate-of-bandi-singhs-surat-singh-khalsa-passes-away-at-91-4404401 Sikh activist, advocate of Bandi Singhs Surat Singh Khalsa passes away at 91]</ref> * හයින්ස් ක්ලූට්මියර්, වයස 82, ජර්මානු ක්‍රීඩා ඡායාරූප ශිල්පියා (ක්‍රීඩා නිදර්ශනය).<ref>[https://www.si.com/media/remembering-sports-illustrated-photographer-heinz-kluetmeier-iconic-career SI Photographer Heinz Kluetmeier’s Eye for the Iconic Made Him One of a Kind]</ref> * බෙනඩිටෝ ද ලීරා, වයස 82, බ්‍රසීලියානු දේශපාලනඥයෙක්, මන්ත්‍රීවරයෙක් (1995–1999, 2003–2019) සහ බාරා ද සාඕ මිගෙල් නගරාධිපති (2021 සිට), පිළිකාව.<ref>[https://g1.globo.com/al/alagoas/noticia/2025/01/14/morre-benedito-de-lira-em-maceio.ghtml Benedito de Lira, prefeito da Barra de São Miguel e pai de Arthur Lira, morre aos 82 anos em Maceió] {{in lang|pt}}</ref> * තෝමස් මැක්හග්, වයස 88, ඇමරිකානු නීතිවේදියෙක්, බටහිර වර්ජිනියාවේ අභියාචනාධිකරණයේ විනිසුරු (1981–1997, 2009–2013).<ref>[https://apnews.com/article/west-virginia-supreme-court-justice-thomas-mchugh-28ff1242594e155212e6655912b96bcc Former West Virginia Supreme Court Justice Thomas McHugh dies at 88]</ref> * මයිකල් මෙඩින්ගර්, වයස 83, ලක්සම්බර්ග් ඡායාරූප ශිල්පියෙක් සහ ඔලිම්පික් මධ්‍යම දුර ධාවකයෙක් (1964).<ref>[https://infos.rtl.lu/actu/luxembourg/a/2266943.html Le photographe luxembourgeois Michel Medinger est mort à 83 ans] {{in lang|fr}}</ref> * ටෙඩි ඔසෙයි, වයස 87, ඝානා ජෑස් සැක්සෆෝනිස්ට් (ඔසිබිසා).<ref>[https://3news.com/showbiz/ghanaian-music-legend-teddy-osei-of-osibisa-passes-away-at-88/ Ghanaian music legend Teddy Osei of Osibisa passes away at 88]</ref> * හාන්ස් රීචෙල්ට්, වයස 99, ජර්මානු දේශපාලනඥයෙක්, වොක්ස්කැමර් සාමාජිකයෙක් (1950–1990).<ref>[https://www.tagesspiegel.de/berlin/im-alter-von-99-jahren-fruherer-ddr-minister-hans-reichelt-in-berlin-gestorben-13018387.html Im Alter von 99 Jahren: Früherer DDR-Minister Hans Reichelt in Berlin gestorben] {{in lang|de}}</ref> * තෝමස් පී. සැමන්, වයස 92, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, වර්මොන්ට් ආණ්ඩුකාර (1973–1977).<ref>[https://www.burlingtonfreepress.com/story/news/politics/2025/01/15/thomas-salmon-vermont-governor-uvm-president-death-obituary/77715944007/ 'He could walk with kings': Former Vermont Democratic Gov. Thomas Salmon dies at 92]</ref> * ටෝනි ස්ලැටරි, වයස 65, බ්‍රිතාන්‍ය නළුවා (ද ක්‍රයිං ගේම්, පීටර්ස් ෆ්‍රෙන්ඩ්ස්), විකට නළුවෙක් සහ රූපවාහිනී පෞරුෂයක් (කාගේ රේඛාවද එය කෙසේ වෙතත්?), හෘදයාබාධය.<ref>[https://www.aol.co.uk/comedian-tony-slattery-dies-aged-140227095.html Comedian Tony Slattery dies aged 65 after heart attack]</ref> * ජූඩි තොන්ගෝරි, කෙන්යානු නීතිඥවරියක් සහ කාන්තා අයිතිවාසිකම් ක්‍රියාකාරිනියක්.<ref>[https://www.capitalfm.co.ke/news/2025/01/renowned-family-lawyer-judy-thongori-passes-away-in-india/ Renowned Family Lawyer Judy Thongori Passes Away While Undergoing Treatment in India]</ref> * සයිමන් ටවුන්සෙන්ඩ්, වයස 79, ඕස්ට්‍රේලියානු රූපවාහිනී ඉදිරිපත් කරන්නියක් (සයිමන් ටවුන්සෙන්ඩ්ගේ වොන්ඩර් වර්ල්ඩ්, ටීවීටීවී), පිළිකාව.<ref>[https://www.abc.net.au/news/2025-01-15/simon-townsend-has-died-journalist-tv-presenter/104818750 Wonder World presenter and creator Simon Townsend dies aged 79]</ref> === 13 === * එලිසියෝ ඇල්කොන්, 74, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, නිව් මෙක්සිකෝ නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙක් (2009–2024), අක්මා පිළිකාව.<ref>{{Citation |title=Former New Mexico State Rep. Eliseo Alcon passes away |url=https://www.krqe.com/news/new-mexico/former-new-mexico-state-rep-eliseo-alcon-passes-away/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250114090216/https://www.krqe.com/news/new-mexico/former-new-mexico-state-rep-eliseo-alcon-passes-away/ }}</ref> * නීල් බර්නාඩ්, 75, දකුණු අප්‍රිකානු බුද්ධි අංශ ප්‍රධානියා, ජාතික බුද්ධි සේවයේ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් (1979–1992), පිළිකාව.<ref>[https://www.news24.com/news24/southafrica/news/former-spy-boss-and-first-negotiator-for-a-democratic-sa-dr-niel-barnard-dies-at-75-20250113 Former spy boss and first negotiator for a democratic SA, Dr Niël Barnard, dies at 75]</ref> * ටෝනි බුක්, 90, ඉංග්‍රීසි පාපන්දු ක්‍රීඩකයෙක් (බාත් සිටි, මැන්චෙස්ටර් නගරය) සහ කළමනාකරු (මැන්චෙස්ටර් නගරය).<ref>[https://www.mancity.com/news/club/tony-book-obituary-63872451 Tony Book: 1934–2025]</ref> * මාරියාමා කමාරා, 66, ගිනියානු දේශපාලනඥයෙක් සහ ව්‍යාපාරික කාන්තාවක්.<ref>[https://mosaiqueguinee.com/2025/01/urgent-lancienne-ministre-de-lagriculture-mariama-camara-soguipah-est-decedee-ce-lundi-au-maroc/ Urgent: l’ancienne Ministre de l’Agriculture Mariama Camara (SOGUIPAH) est décédée ce lundi au Maroc] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250201033354/https://mosaiqueguinee.com/2025/01/urgent-lancienne-ministre-de-lagriculture-mariama-camara-soguipah-est-decedee-ce-lundi-au-maroc/ |date=2025-02-01 }} {{in lang|fr}}</ref> * වෝල්ටර් ඩොයිෂ්, 101, ඔස්ට්‍රියානු සංගීත විද්‍යාඥවරිය.<ref>[https://noe.orf.at/stories/3288844 Volksmusikforscher Walter Deutsch ist tot] {{in lang|de}}</ref> * නතාලි ඩුප්‍රී, 85, ඇමරිකානු ඉවුම් පිහුම් පොත් ලේඛිකාවක් සහ රූපවාහිනී පෞරුෂයක්.<ref>[https://roughdraftatlanta.com/2025/01/14/nathalie-dupree-southern-cookbook-author-chef-dies/ Legendary Southern cookbook author and chef Nathalie Dupree dies at 85]{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * බෙඩියා එනර් (tr), 70, තුර්කි නිළිය (යාප්‍රක් ඩොකුමු, කාරා පරා ආස්ක්, බානා සෙව්මේයි ඇන්ලට්).<ref>[https://www.anews.com.tr/celebrities/2025/01/14/turkish-actress-bedia-ener-dies-at-70 Turkish actress Bedia Ener dies at 70]</ref> * පී. ෆ්ලූයිඩ්, වයස අවුරුදු 64, ඇමරිකානු රොක් සංගීතඥ (ස්පයිස් 24-7).<ref>[https://www.yahoo.com/news/bronx-man-found-beaten-death-000100974.html Bronx man found beaten to death in ambulette was groundbreaking rocker]</ref> * ටෝනි ග්‍රේෂම්, වයස අවුරුදු 84, ඕස්ට්‍රේලියානු ගොල්ෆ් ක්‍රීඩකයා, ආධුනික ශූරයා (1977).<ref>[https://www.golfnsw.org.au/news/2025/01/13/76636/vale-tony-gresham-oam/ Vale: Tony Gresham, OAM]</ref> * කීත් ග්‍රිෆිත්, වයස අවුරුදු 77, බාබඩියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (ජාතික කණ්ඩායම) සහ කළමනාකරු (ජාතික කණ්ඩායම, එක්සත් ජනපද වර්ජින් දූපත් ජාතික කණ්ඩායම).<ref>[https://barbadostoday.bb/2025/01/14/football-legend-grel-passes-on/ Football legend Grel passes on]</ref> * ෂම්සුදීන් හන්බබයෙව්, වයස අවුරුදු 85, අසර්බයිජානියානු දේශපාලනඥයා, නක්චිවන් ස්වයං පාලන ජනරජයේ අගමැති (1993–2000).<ref>[https://oxu.az/cemiyyet/semseddin-xanbabayev-defn-olundu Şəmsəddin Xanbabayev dəfn olundu] {{in lang|az}}</ref> * එල්ගාර් හොවාර්ත්, වයස අවුරුදු 89, ඉංග්‍රීසි කොන්දොස්තර, රචක සහ හොරණෑ වාදකයා.<ref>[https://www.4barsrest.com/news/61679/death-of-elgar-howarth Death of Elgar Howarth]</ref> * චාල්ස් ඊ. ජෙෆර්සන්, වයස අවුරුදු 79, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයා, ඉලිනොයිස් නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජික (2001–2014).<ref>{{Citation |title=Former Illinois State Representative Chuck Jefferson dies at 79 |url=https://www.mystateline.com/news/local-news/former-illinois-state-representative-chuck-jefferson-dies-at-79/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250117034511/https://www.mystateline.com/news/local-news/former-illinois-state-representative-chuck-jefferson-dies-at-79/ }}</ref> (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී) චාල්ස් ක්ලයිබර්, වයස අවුරුදු 82, ස්විට්සර්ලන්ත රජයේ නිලධාරියෙක්, අධ්‍යාපන රාජ්‍ය ලේකම් (1997–2007).<ref>[https://www.letemps.ch/suisse/deces-de-charles-kleiber-architecte-du-paysage-academique-suisse Décès de Charles Kleiber, architecte du paysage académique suisse] {{in lang|fr}}</ref> * ෆ්‍රැන්කෝ පිපර්නෝ, වයස අවුරුදු 82, ඉතාලි භෞතික විද්‍යාඥ සහ දේශපාලන ක්‍රියාකාරික, පොටෙරේ ඔපෙරායෝ හි සම-නිර්මාතෘ.<ref>[https://www.ilpost.it/2025/01/14/morto-franco-piperno/ È morto a 82 anni Franco Piperno, tra i fondatori del gruppo di sinistra extraparlamentare Potere operaio] {{in lang|it}}</ref> * පලවලස රාජසේකරම්, වයස අවුරුදු 80, ඉන්දියානු දේශපාලනඥයා, ආන්ද්‍ර ප්‍රදේශ් මන්ත්‍රී (1976–1982, 1994–1999).<ref>[https://www.thehansindia.com/andhra-pradesh/veteran-politician-palavalasa-rajasekharam-passes-away-937059 Veteran politician Palavalasa Rajasekharam passes away]</ref> * රොල්ෆ් ෂ්වීගර්, වයස අවුරුදු 80, ස්විස් දේශපාලනඥයා, රාජ්‍ය කවුන්සිලයේ සාමාජික (1999–2011).<ref>[https://www.watson.ch/schweiz/gesellschaft-politik/445714126-ex-fdp-praesident-rolf-schweiger-ist-tot Ex-FDP-Präsident Rolf Schweiger ist tot] {{in lang|de}}</ref> * ඇන්ඩ්‍රේ සොලී, වයස අවුරුදු 77, බෙල්ජියම් කතුවරයා සහ චිත්‍ර ශිල්පියා.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2025/01/13/andre-sollie-overleden-schrijver-dichter-illustrator/ Bekroonde jeugdschrijver en illustrator André Sollie (77) overleden] {{in lang|nl-BE}}</ref> (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී) * මයිකයිලෝ ස්ටෙල්මාක්, වයස අවුරුදු 58, යුක්‍රේන පාපන්දු ක්‍රීඩක (ඩයිනමෝ කියෙව්, ෂක්තාර් ඩොනෙට්ස්ක්) සහ කළමනාකරු (කාර්කිව්).<ref>[https://www.ua-football.com/ua/ukrainian/news/1736779081-pomer-eksgravec-kiyivskogo-dinamo-i-shahtarya-yomu-ne-bulo-60-ti.html Помер ексгравець київського Динамо і Шахтаря. Йому не було 60-ти] {{in lang|uk}}</ref> * හිල්පාස් සුලින්, වයස අවුරුදු 90, ෆින්ලන්ත අයිස් හොකී ක්‍රීඩක සහ පුහුණුකරු (HPK).<ref>[https://hpk.fi/suru-uutinen-hpk-hall-of-fame-jasen-hilpas-sulin-on-poissa/ Suru-uutinen: HPK Hall of Fame jäsen Hilpas Sulin on poissa] {{in lang|fi}}</ref> * ක්ජෙල් ස්වින්ඩ්ලන්ඩ්, වයස අවුරුදු 91, නෝර්වීජියානු දේශපාලනඥයා, වෙස්ට්-ඇග්ඩර් ප්‍රාන්ත නගරාධිපති (1995–1999).<ref>[https://www.nrk.no/sorlandet/kjell-svindland-er-dod-1.17204237 Kjell Svindland er død] {{in lang|no}}</ref> * ඔලිවියෙරෝ ටොස්කානි, වයස අවුරුදු 82, ඉතාලි ඡායාරූප ශිල්පියා, ඇමයිලොයිඩෝසිස් සංකූලතා.<ref>[https://www.bbc.com/news/articles/c99yr0g4j17o Oliviero Toscani, Benetton's shock photographer, dies aged 82]</ref> * විසෙන්ට් වේගා, වයස අවුරුදු 69, වෙනිසියුලානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (ඩිපෝර්ටිවෝ ඉතාලි කැරකස්, පෘතුගීසි ඇකරිගුවා, ජාතික කණ්ඩායම), දියවැඩියාවෙන් ඇතිවන සංකූලතා.<ref>[https://www.balonazos.com/fallecio-vicente-vega-gloria-del-futbol-profesional-venezolano-y-de-la-vinotinto/ Falleció Vicente Vega, gloria del futbol profesional venezolano y de la Vinotinto] {{in lang|es}}</ref> * බක් වයිට්, වයස අවුරුදු 94, ඇමරිකානු සංගීතඥයා (සුදු ජාතිකයින්).<ref>[https://savingcountrymusic.com/country-music-patriarch-buck-white-has-died-at-94/ Country Music Patriarch Buck White Has Died At 94]</ref> === 12 === * පීටර් බ්‍රවුන්, වයස අවුරුදු 83, ස්කොට්ලන්ත රග්බි සංගම් ක්‍රීඩකයා (ග්ලාස්ගෝ, ජාතික කණ්ඩායම).<ref>[https://www.theoffsideline.com/pc-brown/?srsltid=AfmBOophfd_boZAF-udY2mSc66IHZoJrrtcXg9CRbai30NII3SXGh7Co Scotland loses another giant with the death of Peter ‘PC’ Brown]</ref> * ලෙස්ලි චාර්ල්සන්, වයස අවුරුදු 79, ඇමරිකානු නිළිය (සාමාන්‍ය රෝහල, ආදරය යනු බොහෝ සෙයින් අලංකාර වූ දෙයක්, ඩොල්ෆින් දිනය).<ref>[https://variety.com/2025/tv/news/leslie-charleson-general-hospital-dies-79-1236272564/ Leslie Charleson, ‘General Hospital’ Icon Known as Monica Quartermaine, Dies at 79]</ref> * හස්ජිම් ජලාල්, වයස අවුරුදු 90, ඉන්දුනීසියානු රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයා.<ref>[https://en.antaranews.com/news/341158/hasjim-djalal-an-architect-of-unclos-passes-away-at-90 Hasjim Djalal, an architect of UNCLOS, passes away at 90]</ref> * ජැකී ෆැරී, වයස අවුරුදු 58, ඇමරිකානු සංගීත කළමනාකරු සහ රූපවාහිනී සත්කාරක (සුපෙරොක්), පෙනහළු රෝගය.<ref>[https://www.billboard.com/music/music-news/jackie-farry-dead-frances-bean-cobain-nanny-label-veteran-dies-obituary-1235874683/ Jackie Farry, Frances Bean Cobain’s Nanny, 1990s Music Industry Veteran, Dies at 58]</ref> * ආර්නෝල්ඩ් ෆ්‍රොලොව්, වයස අවුරුදු 74, ඕස්ට්‍රේලියානු ගුවන් විදුලි පෞරුෂය, අග්න්‍යාශය සහ අක්මා පිළිකා.<ref>[https://www.abc.net.au/news/2025-01-13/arnold-frolows-triple-j-music-director-dead-double-jay/104811632 Arnold Frolows, long time triple j music director, dies at 74]</ref> * මොනිරේ ගෝර්ජි, 95–96, ඉරාන ගුරුවරියක් සහ මුජ්තාහිඩ්, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ අවසාන සමාලෝචනය සඳහා වූ සභාවේ සාමාජික (1979).<ref>[https://www.sharghdaily.com/بخش-سیاست-6/959566-درگذشت-تنها-زن-نماینده-مجلس-خبرگان-در-ایران درگذشت تنها زن نماینده مجلس خبرگان در ایران] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250115062036/https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-6/959566-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%AA%D9%86%D9%87%D8%A7-%D8%B2%D9%86-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 |date=2025-01-15 }} {{in lang|fa}}</ref> * මාර්ක් ඉසු, වයස අවුරුදු 70, ඇමරිකානු ජෑස් ද්විත්ව බාස් වාදකයෙක් සහ නිර්මාපකයෙක්, මහා අන්ත්‍ර පිළිකාව.<ref>[https://www.sfchronicle.com/entertainment/article/mark-izu-obit-20034770.php Mark Izu, bassist and composer at the center of the Asian American arts movement, dies at 70]</ref> * මන්දා ජගනාත්, වයස අවුරුදු 73, ඉන්දියානු දේශපාලනඥයෙක්, මන්ත්‍රීවරයෙක් (1998–2014).<ref>[https://www.gulte.com/political-news/334798/ex-mp-jagannadham-passes-away Ex-MP Jagannadham Passes Away]</ref> * ක්ලෝඩ් ජර්මන් ජූනියර්, වයස අවුරුදු 90, ඇමරිකානු නළුවා (ද ඉයර්ලින්, ඉන්ට්‍රූඩර් ඉන් ද ඩස්ට්, රියෝ ග්‍රෑන්ඩ්).<ref>[https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/claude-jarman-dead-yearling-juvenile-oscar-1236107296/ Claude Jarman Jr., Young Star of ‘The Yearling,’ Dies at 90]</ref> * රොබට් මැක්‍රේ, වයස අවුරුදු 79, ඇමරිකානු නළුවා (චියර්ස්, තැන්ක්ස්, රැප්සිටී ස්ට්‍රීට් කිඩ්ස්: බිලීව් ඉන් සැන්ටා).<ref>[https://neptunesociety.com/obituaries/sherman-oaks-ca/robert-ward-12196502 Robert Machray Ward]</ref> * ජෙෆ්රි ඒ. මේයර්, වයස අවුරුදු 61, ඇමරිකානු නීතිවේදියෙක්, කනෙක්ටිකට් දිස්ත්‍රික්කය සඳහා එක්සත් ජනපද දිස්ත්‍රික් උසාවියේ විනිසුරු (2014 සිට).<ref>[https://www.law360.com/legalindustry/articles/2283592/u-s-district-judge-jeffrey-a-meyer-dies-at-61 U.S. District Judge Jeffrey A. Meyer Dies At 61]</ref> * ඩැරල් පියර්ස්, වයස අවුරුදු 64, ඕස්ට්‍රේලියානු පැසිපන්දු ක්‍රීඩකයා (ඇඩිලේඩ් 36ers).<ref>[https://www.adelaide36ers.com/news/vale-darryl-pearce Vale: Darryl Pearce]</ref> * ජෑන් රැන්ඩල්ස්, වයස 79, ඕස්ට්‍රේලියානු දිගු දුර ධාවකයා, පැරාලිම්පික් ශූරයා (1984).<ref>[https://australiansportreflections.com/2021/12/08/australian-first-female-paralympic-marathon-gold-medallist-jan-randles-journey/ Australian First Female Paralympic Marathon Gold Medallist: Jan Randles Journey]</ref> * කීත් රේනර්, වයස 95, ඕස්ට්‍රේලියානු ඇන්ග්ලිකන් පූජකවරයා, ඕස්ට්‍රේලියාවේ ප්‍රයිමේට් (1991–1999).<ref>[https://tma.melbourneanglican.org.au/2025/01/significant-anglican-and-instrument-of-god-bishop-keith-rayner-dies/ Significant Anglican and ‘instrument of God’: Bishop Keith Rayner dies]</ref> * ඉසාස් රොඩ්‍රිගස්, වයස 82, වෙනිසියුලානු නීතිඥ සහ දේශපාලනඥයා, උප ජනාධිපති (2000) සහ නීතිපති (2000–2007).<ref>[https://www.ntn24.com/noticias-actualidad/murio-el-exfiscal-isaias-rodriguez-el-acusador-del-regimen-chavista-y-cerebro-de-toda-la-narrativa-del-caso-anderson-532935 Murió el exfiscal Isaías Rodríguez, el acusador del régimen chavista y cerebro de toda la narrativa del caso Anderson] {{in lang|es}}</ref> * ස්ටුවර්ට් ස්පෙන්සර්, වයස 97, ඇමරිකානු දේශපාලන උපායමාර්ගික.<ref>[https://www.latimes.com/obituaries/story/2025-01-13/stuart-spencer-republican-strategist-who-helped-launch-ronald-reagan-obituary Stuart Spencer, GOP strategist who helped Reagan become California governor, 40th president, dies]</ref> * ලින් ටේලර්-කෝබට්, වයස 78, ඇමරිකානු නර්තන ශිල්පිනිය (ෆුට්ලූස්, ස්විං!, ටයිටැනික්).<ref>{{Citation |title=Famed 'Footloose' choreographer Lynne Taylor-Corbett has died |url=https://denvergazette.com/arts-entertainment/footloose-choreographer-lynne-taylor-corbett-obituary/article_0aab2ff4-d2a3-11ef-8afc-df132b4cf3c4.html |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122110644/https://denvergazette.com/arts-entertainment/footloose-choreographer-lynne-taylor-corbett-obituary/article_0aab2ff4-d2a3-11ef-8afc-df132b4cf3c4.html }}</ref> * ඉවානා වොන්ඩ්‍රොවිකෝවා (cs), වයස 80, චෙක් නිළිය.<ref>[https://www.novinky.cz/clanek/kultura-divadlo-zemrela-herecka-ivana-vondrovicova-40504732 Zemřela herečka Ivana Vondrovicová] {{in lang|cs}}</ref> * කිම් යාරොෂෙව්ස්කායා, වයස 101, රුසියානු-උපත ලද කැනේඩියානු නිළිය (ෆැන්ෆ්‍රෙලුච්, පාස්-පාර්ට්අවුට්, හෝම් ෆයර්ස්).<ref>[https://www.lequotidien.com/arts/2025/01/12/la-comedienne-kim-yaroshevskaya-seteint-a-101-ans-2PBMB3SQ2VGJ7BUH2RKPME3TOY/ La comédienne Kim Yaroshevskaya s’éteint à 101 ans] {{in lang|fr}}</ref> === 11 === * රාʼනෝ අබ්දුල්ලායෙවා, වයස 89, උස්බෙක් ඉතිහාසඥයා.<ref>[https://vesti.uz/v-moskve-umerla-rano-abdullaeva/ В Москве умерла Рано Абдуллаева] {{in lang|ru}}</ref> * බෙරිල් ඇන්තනි ජූනියර්, වයස 86, ඇමරිකානු නීතිඥ සහ දේශපාලනඥයා, එක්සත් ජනපද නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජික (1979–1993).<ref>[https://www.nwaonline.com/news/2025/jan/14/beryl-anthony-longtime-us-congressman-from/ Beryl Anthony, longtime U.S. congressman from Arkansas, dead at 86]</ref> * ලින්ඩා බර්න්ස් බෝල්ටන්, වයස 76, ඇමරිකානු හෙදියක් සහ සෞඛ්‍ය සේවා පරිපාලක (සීඩාර්ස්-සිනායි වෛද්‍ය මධ්‍යස්ථානය).<ref>[https://www.cedars-sinai.org/newsroom/a-tribute-linda-burnes-bolton-drph-rn-faan-1948--2025/ A Tribute: Linda Burnes Bolton, DrPH, RN, FAAN, 1948 – 2025]</ref> * මාටි ඩිමෙරිට්, වයස 71, ඇමරිකානු බේස්බෝල් ක්‍රීඩක සහ පුහුණුකරු (සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ ජයන්ට්ස්, චිකාගෝ කබ්ස්).<ref>[https://www.newsweek.com/sports/mlb/former-bounty-hunter-turned-mlb-pitching-coach-nicknamed-mad-dog-passes-away-2013659 Former Bounty Hunter Turned MLB Pitching Coach Nicknamed 'Mad Dog' Passes Away]</ref> * කිටී ෆ්ලින්, වයස 98, අයර්ලන්ත ඉතිහාසඥ සහ කතුවරිය.<ref>[https://rip.ie/death-notice/kitty-flynn-westmeath-kilbeggan-581482 Kitty Flynn]</ref> * ගුර්ප්‍රීත් ගෝගි, වයස 57, ඉන්දියානු දේශපාලනඥයා, පන්ජාබ් මන්ත්‍රී (2022 සිට), වෙඩි තබා ඇත.<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/india/aap-punjab-mla-gurpreet-bassi-gogi-dies-of-gunshot-wounds/articleshow/117132567.cms AAP Punjab MLA Gurpreet Bassi Gogi dies of gunshot wounds]</ref> * ඉන්ද්‍රදාස හෙට්ටිආරච්චි, වයස 97, ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයා.<ref>[https://www.dailymirror.lk/obituaries/DESHABANDU-INDRADASA-HETTIARACHCHI/378-300007# Deshabandu Indradasa Hettiarachchi]</ref> * රයින් ජෑන් හෝක්ස්ට්‍රා, වයස 83, ලන්දේසි නීතිවේදියෙක්.<ref>[https://www.trouw.nl/politiek/rein-jan-hoekstra-1941-2025-was-jarenlang-de-meest-invloedrijke-man-van-nederland~bf521ee2/ Rein Jan Hoekstra (1941-2025) was jarenlang de ‘meest invloedrijke’ man van Nederland] {{in lang|nl}}</ref> * බොබී කෙනඩි, 87, ස්කොට්ලන්ත පාපන්දු ක්‍රීඩක (මැන්චෙස්ටර් නගරය, කිල්මර්නොක්) සහ කළමනාකරු (ග්‍රිම්ස්බි නගරය).<ref>[https://www.mancity.com/news/club/former-city-defender-bobby-kennedy-passes-away-63872199 Bobby Kennedy: 1937-2025]</ref> * මාරියෝ ක්ලෙමන්ස්, 88, චෙක් කොන්දොස්තර (චිත්‍රපට සංධ්වනි වාද්‍ය වෘන්දය) සහ මෙහෙයවීමේ අධ්‍යාපනඥයා.<ref>[https://www.memoryofnations.eu/en/klemens-mario-1936 Master of Fine Arts Mario Klemens * 1936 †︎ 2025]</ref> * සෝරා පැලෝවා, 77, ස්ලෝවැක් වීදුරු කලාකරුවා.<ref>[https://dennikn.sk/minuta/4403688/ Umelkyňa, sochárka a pedagogička Zora Palová zomrela vo veku 77 rokov] {{in lang|sk}}</ref> * කියු ඩහොං, 94, චීන වෙරළබඩ සහ අක්වෙරළ ඉංජිනේරු, චීන විද්‍යා ඇකඩමියේ සාමාජිකාව.<ref>[https://www.stdaily.com/web/gdxw/2025-01/11/content_285082.html 痛别！邱大洪院士逝世] {{in lang|zh}}</ref> * ටයිනි රූයිස්, 67, ලන්දේසි පාපන්දු ක්‍රීඩකයා සහ කළමනාකරු (ෆෝචූනා සිටාර්ඩ්, එම්වීවී මාස්ට්‍රිච්ට්, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍ය ජාතික කණ්ඩායම).<ref>[https://fortunasittard.nl/nieuws/fortunees-tini-ruijs-67-overleden Tiny Ruijs overleden] {{in lang|nl}}</ref> * බාබරා රයිල්ස්කා, 88, පෝලන්ත නිළිය.<ref>[https://kultura.onet.pl/film/nie-zyje-ikona-polskiego-kina-barbara-rylska-odeszla-w-wieku-89-lat/eh4sz6x Nie żyje ikona polskiego kina. Barbara Rylska odeszła w wieku 89 lat] {{in lang|pl}}</ref> * ෆෙරෙයිඩූන් ෂාබස්යාන්, 82, ඉරාන නිර්මාපකයෙකු සහ කොන්දොස්තර, ශ්වසන රෝගය.<ref>{{Citation |title=Renowned Iranian musician Fereydoun Shahbazian passes away at 82 |url=https://ifpnews.com/renowned-iranian-musician-fereydoun-shahbazian-82/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111123441/https://ifpnews.com/renowned-iranian-musician-fereydoun-shahbazian-82/ }}</ref> === 10 === * කොලින් කාටර්, 76, බ්‍රිතාන්‍ය සංගීතඥ (ෆ්ලෑෂ්).<ref>[https://dmme.net/colin-carter-passed-away/ Colin Carter Passed Away]</ref> * ෆ්‍රෑන්ක් සිකුටෝ, 74–75, ඉතාලි-ඕස්ට්‍රේලියානු ව්‍යාපාරික විධායක, ජාතික ඕස්ට්‍රේලියානු බැංකුවේ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී (1999–2004).<ref>[https://www.nationaltribune.com.au/statement-on-passing-of-former-nab-ceo-frank-cicutto/ Statement On Passing Of Former NAB CEO Frank Cicutto]</ref> * යෙව්ජීනියා ඩොබ්‍රොවොල්ස්කායා, වයස අවුරුදු 60, රුසියානු නිළිය (ක්වීන් මාර්ගොට්, නිළිය, ද අයිරනි ඔෆ් ෆේට් 2), පිළිකා සහ හෘදයාබාධ වලින් ඇතිවන සංකූලතා.<ref>[https://www.rbc.ru/society/10/01/2025/678147e59a79472b64f7a234 Умерла Евгения Добровольская] {{in lang|ru}}</ref> * මිලාන් ෆෙරනෙක්, වයස අවුරුදු 60, චෙක් දේශපාලනඥයා, මන්ත්‍රී (2017 සිට), වකුගඩු පිළිකා.<ref>[https://ct24.ceskatelevize.cz/clanek/domaci/zemrel-poslanec-milan-feranec-356984 Zemřel poslanec Milan Feranec] {{in lang|cs}}</ref> * රයිමොන්ඩෝ ගලුප්පෝ, වයස අවුරුදු 78, ඉතාලි දේශපාලනඥයා, සෙනෙට් සභික (1992–1994).<ref>[https://www.fise.it/federazione/news-la-federazione/archivio-news-la-federazione/20554-addio-a-raimondo-galuppo.html Addio a Raimondo Galuppo] {{in lang|it}}</ref> * හොරසියෝ ගොන්සාලෙස් ඩි ලාස් කැසාස්, වයස අවුරුදු 82, මෙක්සිකානු දේශපාලනඥයා, නියෝජ්‍ය (1988–1991).<ref>[https://eldiariodedelicias.mx/local/2025/jan/10/fallece-el-exalcalde-de-delicias-horacio-gonzalez-de-las-casas-667203.html Fallece el exalcalde de Delicias, Horacio González de las Casas] {{in lang|es}}</ref> * වයිනන්ඩ් හැවෙන්ගා, වයස අවුරුදු 59, දකුණු අප්‍රිකානු ඩාර්ට්ස් ක්‍රීඩකයා.<ref>[https://www.pdc.tv/news/2025/01/10/south-africas-first-world-championship-representative-havenga-passes-away South Africa's first World Championship representative Havenga passes away]</ref> (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී) * තෙල්මා හොප්කින්ස්, වයස අවුරුදු 88, උතුරු අයර්ලන්ත උස පැනීමේ ක්‍රීඩිකාව, ඔලිම්පික් රිදී පදක්කම්ලාභී (1956).<ref>[https://www.bbc.com/sport/athletics/articles/c4gxvj91vnxo Olympic high jump silver medallist Hopkins dies]</ref> * ජෝස් ජිමිනෙස්, වයස අවුරුදු 76, පුවර්ටෝ රිකෝ දේශපාලන ක්‍රියාකාරිකයෙක්, යන්ග් ලෝඩ්ස් හි නිර්මාතෘ.<ref>[https://chicago.suntimes.com/obituaries/2025/01/11/jose-cha-cha-jimenez-human-rights-activist-and-former-chair-of-young-lords-organization-dead-at-76 José 'Cha Cha' Jiménez, human rights activist and former chair of Young Lords organization, dead at 76]</ref> * ටෙඩ් කිල්මුරේ, වයස අවුරුදු 90, ඕස්ට්‍රේලියානු පාපන්දු ක්‍රීඩක (නැගෙනහිර පර්ත්).<ref>[https://eastperthfc.com.au/news/25926/vale-ted-kilmurray Vale Ted Kilmurray]</ref> * ඇන්ඩ්‍රෙජ් ක්‍රස්නිකි, වයස අවුරුදු 75, පෝලන්ත ක්‍රීඩා ක්‍රියාකාරිකයෙක්.<ref>[https://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2025-01-11/nie-zyje-andrzej-krasnicki-byly-prezes-pkol-mial-75-lat/ Nie żyje Andrzej Kraśnicki. Były prezes PKOl miał 75 lat] {{in lang|pl}}</ref> * ස්ටෙෆාන් ක්‍රසොවිට්ස්කි, වයස අවුරුදු 89, රුසියානු කවියෙක්, පරිවර්තකයෙක් සහ පූජකයෙක්.<ref>[https://www.svoboda.org/a/umer-poet-svyaschennik-religioznyy-deyatelj-stanislav-krasovitskiy/33271216.html Умер поэт, священник, религиозный деятель Станислав Красовицкий] {{in lang|ru}}</ref> * රොජර් ලෙබ්‍රාන්චු, වයස අවුරුදු 102, ප්‍රංශ ඔලිම්පික් ඔරු පැදීමේ ක්‍රීඩකයෙක් (1948).<ref>[https://www.lequipe.fr/Aviron/Actualites/Doyen-des-porteurs-de-la-flamme-olympique-lors-des-jo-2024-roger-lebranchu-est-mort/1531261 Doyen des porteurs de la flamme olympique lors des JO 2024, Roger Lebranchu est mort] {{in lang|fr}}</ref> * සර් චාල්ස් ලෙපානි, වයස අවුරුදු 77, පැපුවා නිව්ගිනියානු රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයා.<ref>[https://www.postcourier.com.pg/former-diplomat-sir-charles-lepani-passes-away/ Former diplomat Sir Charles Lepani passes away]</ref> * ජෝන්ස් පී. මැඩෙයිරා, වයස අවුරුදු 80, ට්‍රිනිඩෑඩියානු මාධ්‍යවේදියා (ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ ගාඩියන්).<ref>[https://www.guardian.co.tt/news/jones-p-madeira-pioneering-journalist-and-broadcasting-legend-dies-at-80-6.2.2205037.ab86e2c880 Jones P Madeira, pioneering journalist and broadcasting legend, dies at 80]</ref> * ෆීලික්ස් මැන්ටිලා, වයස අවුරුදු 90, පුවර්ටෝ රිකෝ බේස්බෝල් ක්‍රීඩකයෙක් (මිල්වෞකි බ්‍රේව්ස්, බොස්ටන් රෙඩ් සොක්ස්).<ref>[https://www.mlbtraderumors.com/2025/01/felix-mantilla-passes-away.html Felix Mantilla Passes Away]</ref> * බිල් මැකාර්ට්නි, වයස අවුරුදු 84, ඇමරිකානු ප්‍රසිද්ධ පාපන්දු පුහුණුකරු (කොලරාඩෝ බෆලෝස්), ඩිමෙන්ශියාවෙන් ඇතිවන සංකූලතා.<ref>{{Citation |title=Bill McCartney, former championship-winning head coach at Colorado, dies at age 84 |url=https://ca.sports.yahoo.com/news/bill-mccartney-former-championship-winning-head-coach-at-colorado-dies-at-age-84-052254130.html |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250114140334/https://ca.sports.yahoo.com/news/bill-mccartney-former-championship-winning-head-coach-at-colorado-dies-at-age-84-052254130.html }}</ref> * සෑම් මුවර්, වයස 89, ඇමරිකානු ප්‍රසිද්ධ ගායක-ගීත රචක (සෑම් සහ ඩේව්), ශල්‍යකර්මයෙන් ඇතිවන සංකූලතා.<ref>[https://www.rollingstone.com/music/music-news/sam-moore-sam-and-dave-soul-man-dead-obituary-1235140865/ Sam Moore, Soul Man Who Scored Hits With Sam and Dave, Dead at 89]</ref> * පැකිටා ඕර්ස් (එස්), වයස 96, ස්පාඤ්ඤ ඖෂධවේදිනියක් සහ රූපලාවන්‍ය ව්‍යාපාරික කාන්තාවක්.<ref>[https://www.abc.es/estilo/belleza/muere-paquita-ors-farmaceutica-pionera-cosmetica-botanica-20250110164058-nt.html Muere Paquita Ors, la farmacéutica pionera de la cosmética botánica y la divulgación en medios] {{in lang|es}}</ref> * ලොන්ගින් පැස්ටූසියාක්, වයස 89, පෝලන්ත දේශපාලනඥයෙක් සහ ඉතිහාසඥයෙක්.<ref>[https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114884,31608771,nie-zyje-longin-pastusiak-byly-marszalek-senatu-mial-89-lat.html Nie żyje Longin Pastusiak. Były marszałek Senatu miał 89 lat] {{in lang|pl}}</ref> * ඇනටෝලි පාටා, වයස 66, රුසියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයෙක් (ඩයිනමෝ ස්ටැව්රොපොල්, කුබන් ක්‍රස්නෝඩර්) සහ කළමනාකරු (ඩයිනමෝ ස්ටැව්රොපොල්).<ref>[https://pfckuban.ru/news/nashi-poteri-/ Наши потери….] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250111105733/https://pfckuban.ru/news/nashi-poteri-/ |date=2025-01-11 }} {{in lang|ru}}</ref> * ජීන්-ලූක් පෙටිට්‍රෙනෝඩ්, වයස 74, ප්‍රංශ ආහාර විචාරක සහ රූපවාහිනී ඉදිරිපත් කරන්නා.<ref>[https://www.francetvinfo.fr/culture/cuisine-et-gastronomie/le-journaliste-gastronomique-jean-luc-petitrenaud-ancien-animateur-d-emissions-culinaires-est-mort-a-l-age-de-74-ans_7005968.html Le journaliste gastronomique Jean-Luc Petitrenaud, ancien animateur d'émissions culinaires, est mort à l'âge de 74 ans] {{in lang|fr}}</ref> * ෂියු කා-චුන්, වයස 55, හොංකොං ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ක්‍රියාකාරිකයෙක්, එම්එල්සී (2016–2020), ආමාශ පිළිකාව.<ref>[https://www.rfa.org/cantonese/news/htm/hongkong-shiu-ka-chun-death-01092025133836.html 港前立法會議員邵家臻因胃癌病逝　終年55歲] {{in lang|zh}}</ref> * නෙල්සන් සිල්වා පැචෙකෝ, වයස 80, උරුගුවේ උපන් කොලොම්බියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයෙක් (ස්පෝර්ටිවෝ ඉතාලියානෝ, ටයිග්‍රේ, කොලොම්බියා ජාතික කණ්ඩායම).<ref>[https://www.infobae.com/colombia/deportes/2025/01/10/fallecio-nelson-silva-pacheco-idolo-del-junior-y-figura-clave-del-subcampeonato-de-colombia-en-la-copa-america-1975/ Falleció Nelson Silva Pacheco, ídolo del Junior y figura clave del subcampeonato de Colombia en la Copa América] {{in lang|es}}</ref> * එයිනාර් ඔලව් ස්කොගොල්ට්, 77, නෝර්වීජියානු දේශපාලනඥයා, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී (1989-2001).<ref>[https://www.stortinget.no/no/Representanter-og-komiteer/Representantene/Representant/?perid=EOS&tab=Biography Skogholt, Einar Olav (1947-2025)] {{in lang|no}}</ref> === 9 === * ඇන්ඩ්‍රෙජ් මේරියන් බාර්ට්සාක්, වයස අවුරුදු 79, පෝලන්ත කලාකරුවෙක් සහ අධ්‍යාපනඥයෙක්.<ref>[https://dzienniklodzki.pl/zmarl-profesor-andrzej-marian-bartczak-lodzki-artysta-i-pedagog/ar/c13-19030818 Zmarł profesor Andrzej Marian Bartczak, łódzki artysta i pedagog] {{in lang|pl}}</ref> * බ්ලැක් බාර්ට්, වයස අවුරුදු 76, ඇමරිකානු වෘත්තීය මල්ලවපොර (NWA), මහා අන්ත්‍ර පිළිකාව.<ref>[https://slamwrestling.net/index.php/2025/01/09/black-bart-dies-at-76/ Black Bart dies at 76]</ref> * බිල් බයර්ජ්, වයස අවුරුදු 86, ඇමරිකානු නළුවා (''[[:en:Ernest_Saves_Christmas|Ernest Saves Christmas]]'', ''[[:en:Ernest_Goes_to_Jail|Ernest Goes to Jail]]'', ''[[:en:Ernest_Scared_Stupid|Ernest Scared Stupid]]'') සහ විකට නළුවා.<ref>[https://deadline.com/2025/01/bill-byrge-dies-bobby-ernest-movies-age-92-1236253707/ Bill Byrge Dies; Actor From ‘Ernest’ Movies Was 92]</ref> * මාරියස් සියුගරින්, වයස අවුරුදු 75, රුමේනියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (ස්ටීවා බුකුරෙස්ටි, එෆ්සී බ්‍රසොව්, ප්‍රොග්‍රෙසුල් බුකුරෙස්ටි).<ref>[https://www.7est.ro/2025/01/a-murit-fostul-fotbalist-marius-ciugarin-sportul-romanesc-este-in-doliu/ A murit fostul fotbalist Marius Ciugarin. Sportul românesc este în doliu] {{in lang|ro}}</ref> * බිල් ක්ලෙමන්ට්ස්, වයස අවුරුදු 91, ඕස්ට්‍රේලියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (රිච්මන්ඩ්).<ref>[https://www.richmondfc.com.au/news/1707214/vale-bill-clements Vale Bill Clements]</ref> * ෆිලිස් ඩල්ටන්, වයස අවුරුදු 99, ඉංග්‍රීසි ඇඳුම් නිර්මාණකරු (ලෝරන්ස් ඔෆ් අරාබියා, ඩොක්ටර් ෂිවාගෝ, ද ප්‍රින්සස් බ්‍රයිඩ්), ඔස්කාර් සම්මානලාභියා (1966, 1990).<ref>[https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/phyllis-dalton-dead-lawrence-of-arabia-doctor-zhivago-costume-designer-1236107231/ Phyllis Dalton, ‘Lawrence of Arabia’ and ‘Doctor Zhivago’ Costume Designer, Dies at 99]</ref> * මාග්‍රට් බබා ඩිරි, වයස අවුරුදු 70, උගන්ඩා දේශපාලනඥයා, මන්ත්‍රී (1996 සිට).<ref>[https://www.independent.co.ug/former-koboko-woman-mp-margaret-baba-diri-dead/ Former Koboko Woman MP Margaret Baba Diri dead]</ref> * ලෝරි හොලෝවේ, වයස 86, ඉංග්‍රීසි පියානෝ වාදක, සංගීත අධ්‍යක්ෂක (ස්ට්‍රික්ට්ලි කම් ඩාන්සින්, පාකින්සන්) සහ රචක.<ref>[https://jerseyeveningpost.com/morenews/entertainment/2025/01/10/former-strictly-and-parkinson-musical-director-laurence-holloway-dies-aged-86/ Former Strictly and Parkinson musical director Laurence Holloway dies aged 86]</ref> * නෙකුලයි ඉයෝර්ගා, වයස 91, රුමේනියානු චිත්‍ර ශිල්පියා.<ref>[https://www.protv.ro/articol/107746-pictorul-neculai-iorga-a-murit-mesajul-transmis-de-uap Pictorul Neculai Iorga a murit! Mesajul transmis de UAP] {{in lang|ro}}</ref> * පී. ජයචන්ද්‍රන්, වයස 80, ඉන්දියානු පසුබිම් ගායකයා.<ref>[https://www.onmanorama.com/news/kerala/2025/01/09/veteran-singer-p-jayachandran-passes-away.html Legendary singer P Jayachandran passes away at 80]</ref> * මික් කෙනඩි, වයස 89, අයර්ලන්ත හෙලිකොප්ටර් (ෆෝස්, ටිපරරි, ඩබ්ලින්).<ref>[https://www.independent.ie/sport/gaelic-games/hurling/dublin-all-ireland-final-hurler-mick-kennedy-who-hit-the-first-ever-televised-score-in-gaa-passes-away/a1415471510.html Dublin All-Ireland final hurler Mick Kennedy, who hit the first-ever televised score in GAA, passes away]</ref> * සුසන් කෝන්, වයස 63, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයා, උටා නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකාව (1997–2000), පියයුරු පිළිකා.<ref>[https://www.russonmortuary.com/obituaries/susan-koehn Susan Koehn]</ref> * වාසිලේ ලෙවා, වයස 65, රුමේනියානු ජන ගායිකාව.<ref>[https://www.libertatea.ro/stiri/vasile-leva-a-murit-5150460 Vasile Leva, artistul care a compus legendara piesă folk „Străinul”, a murit. „Muzica și poezia nu-mi ies din cap câte zile oi avea”] {{in lang|ro}}</ref> * මුක්තාර් මැගවුයින්, වයස 84, කසකස් ලේඛක සහ ප්‍රචාරක.<ref>[https://kazpravda.kz/n/izvestnyy-kazahstanskiy-pisatel-muhtar-magauin-umer-v-ssha/ Известный казахстанский писатель Мухтар Магауин умер в США] {{in lang|kk}}</ref> * මාර්ක් මිචෙට්ස් (ෆ්‍රා), වයස 73, බෙල්ජියම් විකට පොත් කලාකරුවා (කොගරාට්සු).<ref>[https://fumettologica.it/2025/01/marc-michetz-morto-disegnatore-kogaratsu/ È morto Marc Michetz, disegnatore di “Kogaratsu”] {{in lang|it}}</ref> * අයන් මයිල්ස්, වයස 72, ඕස්ට්‍රේලියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (රිච්මන්ඩ්).<ref>[https://www.richmondfc.com.au/news/1707273/vale-ian-miles Vale Ian Miles]</ref> * මැනුවල් එල්කින් පැටරෝයෝ, 78, කොලොම්බියානු ව්‍යාධි විද්‍යාඥ සහ ප්‍රතිශක්ති විද්‍යාඥ.<ref>[https://www.elespectador.com/ciencia/murio-el-cientifico-colombiano-manuel-elkin-patarroyo/ Murió el científico colombiano Manuel Elkin Patarroyo] {{in lang|es}}</ref> * ලයිලා රුස්ටොම් (ආර්), 87, ඊජිප්තු රූපවාහිනී ඉදිරිපත් කරන්නියකි.<ref>[https://gate.ahram.org.eg/News/5071315.aspx وفاة الإعلامية ليلى رستم عن عمر يناهز 88 عامًا] {{in lang|ar}}</ref> * ජෝර්ජ් ලුයිස් සැන්චෙස්, 64, කියුබානු චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂක (එල් බෙනී, බුස්කැන්ඩෝ සහ කැසල්).<ref>[https://www.granma.cu/cultura/2025-01-09/fallecio-el-cineasta-cubano-jorge-luis-sanchez-director-de-el-benny-09-01-2025-09-01-12 Falleció el cineasta cubano Jorge Luis Sánchez, director de El Benny] {{in lang|es}}</ref> * ඔටෝ ෂෙන්ක්, 94, ඔස්ට්‍රියානු නළුවා (Dunja, Always Trouble with the Reverend), චිත්‍රපටය (Die Fledermaus) සහ නාට්‍ය අධ්‍යක්ෂක.<ref>[https://orf.at/stories/3001001/ Otto Schenk ist tot] {{in lang|de}}</ref> * ෂුලමිත් ෂහාර්, 96, ලැට්වියානු-උපත ඊශ්‍රායල ඉතිහාසඥයෙක්.<ref>[https://www.haaretz-evel.co.il/פרופ-אמריטה-שולמית-שחר-זל-תנחומים-מאו/ פרופ' (אמריטה) שולמית שחר ז"ל – תנחומים מאוניברסיטת תל אביב] {{in lang|he}}</ref> * ඩොක් ෂෙබෙලේසා, 51, දකුණු අප්‍රිකානු ක්වේටෝ සංගීතඥයෙක්.<ref>[https://sundayworld.co.za/celebrity-news/kwaito-legend-doc-shebeleza-has-died/ Kwaito legend Doc Shebeleza has died]</ref> * මුහම්මද් සෙගිරිනියා, 36, උගන්ඩාවේ දේශපාලනඥයා, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී (2022 සිට).<ref>[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mp-ssegirinya-dies-at-37-4883142 MP Ssegirinya dies at 37]</ref> * ජෝන් විලියම් තොම්සන්, 96, කැනේඩියානු දේශපාලනඥයා, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී (1979-1984).<ref>[https://exparl.ca/news/mr-john-william-thomsom/ Mr. John William Thomsom]</ref> * මාරියස් ට්‍රින්කිවික්ස්, 62, පෝලන්ත අනුක්‍රමික ඝාතකයා සහ ලිංගික අපරාධකරුවෙකි.<ref>[https://wiadomosci.onet.pl/kraj/mariusz-trynkiewicz-nie-zyje-szatan-z-piotrkowa-zmarl-w-wieku-62-lat/q9n92n7 Mariusz Trynkiewicz nie żyje. "Szatan z Piotrkowa" zmarł w wieku 62 lat] {{in lang|pl}}</ref> === 8 === * ගේබ්‍රියෙල් ඩි බ්‍රොග්ලි, 93, ප්‍රංශ ඉතිහාසඥයා, ප්‍රංශ ආයතනයේ චාන්සලර් (2006-2017) සහ ඇකඩමි ෆ්‍රැන්චයිස් හි සාමාජිකය.<ref>[https://www.academie-francaise.fr/actualites/deces-de-m-gabriel-de-broglie-f11 Décès de M. Gabriel de Broglie (F11)] {{in lang|fr}}</ref> * ජෝර්ජ් කැසරෙස්, 77, ආර්ජන්ටිනාවේ උපන් කොලොම්බියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (සැන් මාර්ටින් ඩි ටුකුමන්, ඇමරිකා ඩි කැලි, කොලොම්බියා ජාතික කණ්ඩායම).<ref>[https://www.infobae.com/colombia/deportes/2025/01/08/fallecio-jorge-ramon-la-fiera-caceres-historico-goleador-del-america-de-cali/ Falleció Jorge Ramón ‘la Fiera’ Cáceres, histórico goleador del América de Cali] {{in lang|es}}</ref> * ෆ්‍රැන්කොයිස් චෝයි, 99, ප්‍රංශ වාස්තු විද්‍යා සහ නාගරික ඉතිහාසඥයෙක්.<ref>[https://www.igloo.ro/francoise-choay-1925-2025/ Françoise Choay (1925–2025)] {{in lang|ro}}</ref> * ජුවාන් කාලෝස් කොන්චා ගුටියෙරෙස්, 91, චිලී ශල්‍ය වෛද්‍ය සහ දේශපාලනඥයා, මහජන සෞඛ්‍ය අමාත්‍ය (1971-1972).<ref>[https://www.latercera.com/nacional/noticia/fallece-el-exministro-de-salud-juan-carlos-concha/NPEXNFYBHVGNFNT33M3ZHO7R2I/ Fallece el exministro de Salud Juan Carlos Concha] {{in lang|es}}</ref> * ෆැබියෝ කුඩිසිනි, 89, ඉතාලි පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (උඩිනීස්, රෝමා, මිලාන්).<ref>[https://www.uefa.com/news-media/news/0295-1cc56ed57f30-a62b282fa7f5-1000--italian-football-mourns-legendary-goalkeeper-fabio-cudicini/ Italian football mourns legendary goalkeeper Fabio Cudicini]</ref> * විලියම් පී. ඩික්සන්, වයස අවුරුදු 81, ඇමරිකානු නීතිඥ සහ දේශපාලන උපායමාර්ගික, ලෝක බැංකුවේ එක්සත් ජනපද විකල්ප අධ්‍යක්ෂ (1977–1979), 1980 ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජාතික සම්මේලනයේ කළමනාකරු, පුරස්ථි ග්‍රන්ථි පිළිකා.<ref>[https://www.legacy.com/us/obituaries/madison/name/william-dixon-obituary?id=57247841 William Patrick Dixon]</ref> * රුඩොල්ෆ් ඩ්‍රෙස්ලර්, වයස අවුරුදු 84, ජර්මානු දේශපාලනඥයෙකු සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙකු, මන්ත්‍රී (1980–2000).<ref>[https://www.wz.de/nrw/wuppertal/der-ehemalige-spd-bundespolitiker-rudolf-dressler-ist-tot_aid-122877011 Der ehemalige SPD-Bundespolitiker Rudolf Dreßler ist tot] {{in lang|de}}</ref> * ඇලන් එම්රිච්, වයස අවුරුදු 65, ඇමරිකානු ලේඛක සහ ක්‍රීඩා නිර්මාණකරු.<ref>[https://www.pcgamer.com/games/strategy/alan-emrich-the-game-designer-and-writer-who-coined-the-term-4x-has-died/ Alan Emrich, the game designer and writer who coined the term '4X,' has died]</ref> (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී) * ක්ජෙල්-ඔලොෆ් ෆෙල්ඩ්, වයස අවුරුදු 93, ස්වීඩන් දේශපාලනඥයෙකු, මුදල් අමාත්‍ය (1983–1990), අයවැය (1982) සහ වාණිජ හා කර්මාන්ත (1970–1975).<ref>[https://www.dn.se/sverige/forre-finansministern-kjell-olof-feldt-s-ar-dod/ Förre finansministern Kjell-Olof Feldt (S) är död] {{in lang|sv}}</ref> * ක්නඩ් හයින්සන්, වයස අවුරුදු 92, ඩෙන්මාර්ක දේශපාලනඥයෙකු, මුදල් අමාත්‍ය (දෙවරක්), පොදු වැඩ (1981) සහ අධ්‍යාපන අමාත්‍ය (1971–1973).<ref>[https://www.dr.dk/nyheder/seneste/tidligere-minister-knud-heinesen-er-doed Tidligere minister Knud Heinesen er død] {{in lang|da}}</ref> * සෙලිම් ඉලෙරි, වයස අවුරුදු 75, තුර්කි ලේඛක, තිර රචක සහ චිත්‍රපට විචාරක.<ref>[https://www.aa.com.tr/tr/kultur/yazar-selim-ileri-hayatini-kaybetti/3445067 Yazar Selim İleri hayatını kaybetti] {{in lang|tr}}</ref> * ලකී ජයවර්ධන, වයස අවුරුදු 70, ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙක්, මන්ත්‍රීවරයෙක් (1994–2004, 2015–2020).<ref>[https://www.newswire.lk/2025/01/08/former-state-minister-lucky-jayawardena-passes-away/ Former State Minister Lucky Jayawardena passes away]</ref> * ජෙරන්ට් එච්. ජෙන්කින්ස්, වයස අවුරුදු 78, වේල්ස් ඉතිහාසඥයෙක්.<ref>[https://www.bbc.com/cymrufyw/erthyglau/c159ex1ky7jo.amp Yr hanesydd Geraint H Jenkins wedi marw] {{in lang|cy}}</ref> (මෙම දිනයේදී මරණය නිවේදනය කරන ලදී) * ගයනාඩා කකාටි, වයස අවුරුදු 92, ඉන්දියානු නිළිය.<ref>[https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/assam-veteran-actress-gyanda-kakati-passes-away-at-92 Assam: Veteran Actress Gyanda Kakati Passes Away at 92]</ref> * චාල්ස් කේ, වයස අවුරුදු 94, බ්‍රිතාන්‍ය නළුවා (ඇමඩියස්, හෙන්රි V, ද ඉම්පෝර්ටන්ස් ඔෆ් බීවිං අර්නස්ට්).<ref>[https://www.theguardian.com/stage/2025/jan/14/charles-kay-obituary Charles Kay obituary]</ref> * කෙජෙල් ක්ජාර්, වයස අවුරුදු 82, නෝර්වීජියානු නළුවා (ෆ්ලෙක්ස්නස් ෆැටලයිටර්).<ref>[https://akasien.vareminnesider.no/memorial_page/memorial_page_ads.php?order_id=4410980&set_site_id=112&cat=ads&sign=56455daf23901372e34c82f1ec02baa7 Kjell Kjær] {{in lang|no}}</ref> * ලින් ලෙපෝර්, වයස අවුරුදු 63, ඕස්ට්‍රේලියානු ටැන්ඩම් බයිසිකල් ක්‍රීඩිකාව, පැරාලිම්පික් ශූරයා (2000), පිළිකාව.<ref>[https://www.westannouncements.com.au/browse/obituaries/view/lepore-lyn Lepore Lyn]{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ලින් චෙං-ෆොන්ග්, වයස අවුරුදු 75, තායිවාන දේශපාලනඥයෙක්, ව්‍යවස්ථාදායක යුවාන් සාමාජිකයෙක් (2005–2008) සහ ගුයිෂාන් නගරයේ නගරාධිපති (1998–2005), ඇමයිට්‍රොෆික් පාර්ශ්වික ස්ක්ලෙරෝසිස් වලින් ඇතිවන සංකූලතා.<ref>[https://www.cna.com.tw/news/aipl/202501090003.aspx 國民黨前桃園立委林正峰辭世 享壽76歲] {{in lang|zh}}</ref> * ඇලස්ටෙයාර් මැකින්වන්, වයස අවුරුදු 53, බ්‍රිතාන්‍ය දෘශ්‍ය කලාකරුවෙක්.<ref>[https://thequietus.com/news/alastair-mackinven-has-died-aged-53/ Alastair Mackinven Has Died, Aged 53]</ref> (මෙම දිනයේදී මරණය නිවේදනය කරන ලදී) * ප්‍රිටිෂ් නැන්ඩි, වයස අවුරුදු 73, ඉන්දියානු කවියෙක්, චිත්‍රපට නිෂ්පාදකයෙක් (බොලිවුඩ් කැලිං, ද මිස්ටික් මැසියර්), සහ දේශපාලනඥයෙක්, මන්ත්‍රීවරයෙක් (1998–2004), හෘදයාබාධයක්.<ref>[https://odishabytes.com/poet-filmmaker-writer-pritish-nandy-dies-at-73-heartbroken-friend-anupam-kher-pays-rich-tribute/ Poet, Filmmaker, Writer Pritish Nandy Dies At 73; ‘Heartbroken’ Friend Anupam Kher Pays Rich Tribute]</ref> * ඩෙස් ඕ'ග්‍රේඩි, වයස අවුරුදු 72, අයර්ලන්ත ගේලික් පාපන්දු ක්‍රීඩකයෙක් (ශාන්ත ෆින්බාර්ස්, කෝක්).<ref>[https://rip.ie/death-notice/des-ogrady-cork-ovens-581090 The death has occurred of Des O'Grady]</ref> * චාල්ස් පර්සන්, වයස අවුරුදු 82, ඇමරිකානු සිවිල් අයිතිවාසිකම් ක්‍රියාකාරිකයෙක් (ෆ්‍රීඩම් රයිඩ්ස්).<ref>[https://thebamabuzz.com/charles-person-civil-rights-icon-original-freedom-rider-passes-away-at-82/ Charles Person, civil rights icon + original Freedom Rider, passes away at 82]</ref> * ජේස් ලින්හාරෙස් පොන්ටේ, වයස අවුරුදු 94, බ්‍රසීලියානු දේශපාලනඥයෙක්, නියෝජ්‍ය (1991–2015).<ref>[https://www.opovo.com.br/noticias/politica/2025/01/08/morre-ex-deputado-do-ceara-padre-ze-linhares.html Morre ex-deputado do Ceará Padre Zé Linhares] {{in lang|pt}}</ref> * නුරුල් කොමාර්, වයස අවුරුදු 64, ඉන්දුනීසියානු දේශපාලනඥයෙක්, මන්ත්‍රීවරයෙක් (2004–2014), මහා අන්ත්‍ර පිළිකාව.<ref>[https://www.kompas.com/hype/read/2025/01/08/225156466/pelawak-qomar-meninggal-anak-sebut-penyebaran-sel-kanker-menjalar-ke-ginjal Pelawak Qomar Meninggal, Anak Sebut Penyebaran Sel Kanker Menjalar ke Ginjal, Lambung dan Jantung] {{in lang|id}}</ref> * රිනෝ ටොමාසි, වයස අවුරුදු 90, ඉතාලි මාධ්‍යවේදියෙක්, රූපවාහිනී සත්කාරකයෙක් සහ ක්‍රීඩා විචාරකයෙක්.<ref>[https://sport.sky.it/tennis/2025/01/08/rino-tommasi-morto Rino Tommasi, morto a 90 anni il giornalista sportivo] {{in lang|it}}</ref> * ඩේවිඩ් වයිසි, වයස අවුරුදු 89, බ්‍රිතාන්‍ය පුස්තකාලයාධිපති, බොඩ්ලිගේ පුස්තකාලයාධිපති (1986–1996).<ref>[https://www.exeter.ox.ac.uk/exeter-mourns-the-death-of-emeritus-fellow-and-alumnus-david-vaisey-cbe/ Exeter mourns the death of Emeritus Fellow and alumnus David Vaisey CBE]</ref> * වු ලුෂෙන්ග්, වයස අවුරුදු 94, චීන ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියා.<ref>[https://finance.sina.com.cn/tech/discovery/2025-01-10/doc-ineenhzz6237665.shtml 同济大学教授吴庐生逝世，享年95岁] {{in lang|zh}}</ref> * නීල් සර්චර්, වයස අවුරුදු 89, ඇමරිකානු මාධ්‍යවේදියා (WJW-TV) සහ රූපවාහිනී සත්කාරක.<ref>{{Citation |title=FOX 8's Neil Zurcher passes away at 89 |url=https://fox8.com/news/fox-8s-neil-zurcher-passes-away-at-89/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250114210249/https://fox8.com/news/fox-8s-neil-zurcher-passes-away-at-89/ }}</ref> === 7 === * ඇල්ෆ්‍රඩ් බැම්ස්බර්ගර්, වයස 86, ජර්මානු ශාස්ත්‍රඥයා.<ref>[http://www.ku.de/die-ku/kontakt/presse/presseinformationen-detail/sprachwissenschaftler-prof-dr-alfred-bammesberger-verstorben Sprachwissenschaftler Prof. Dr. Alfred Bammesberger verstorben] {{in lang|de}}</ref> * කැරොලින් බ්‍රවුන්, වයස 97, ඇමරිකානු නර්තන ශිල්පිනිය, නර්තන ශිල්පිනිය සහ ලේඛිකාව.<ref>[https://www.faz.net/aktuell/feuilleton/buehne-und-konzert/carolyn-brown-ist-verstorben-taenzerin-wollte-sie-eigentlich-nie-werden-110221314.html Ihr Sinn für Rhythmus und Romantik] {{in lang|de}}</ref> * චෙන් යූ-චෙන්, වයස 78, තායිවාන දේශපාලනඥයා, ව්‍යවස්ථාදායක යුවාන් සාමාජිකා (1981–1987, 1990–1993, 2002–2005), හෘදයාබාධය.<ref>[https://tw.news.yahoo.com/前民進黨立委鄭余鎮心臟病發逝世-享壽79歲-120411519.html 前民進黨立委鄭余鎮心臟病發逝世 享壽79歲] {{in lang|zh}}</ref> * බාබරා ක්ලෙග්, වයස 98, බ්‍රිතාන්‍ය නිළිය (හදිසි අවස්ථා වාට්ටුව 10) සහ තිර රචිකාවිය (ඩොක්ටර් හූ, කිරීටක වීදිය).<ref>[https://www.doctorwhonews.net/2025/01/barbara_clegg_1926_2025.html Barbara Clegg 1926–2025]</ref> * අයිලා එර්ඩුරන්, වයස 90, තුර්කි වයලීන වාදිකාව.<ref>[https://www.aa.com.tr/tr/kultur/devlet-sanatcisi-ayla-erduran-istanbulda-hayatini-kaybetti/3443741 Devlet Sanatçısı Ayla Erduran, İstanbul'da hayatını kaybetti] {{in lang|tr}}</ref> * මර්වින් ගුවාර්ට්, වයස 32, පිලිපීන මධ්‍යම දුර ධාවකයිය, පිහියෙන් ඇන ඇත.<ref>[https://newsinfo.inquirer.net/2022175/sea-games-gold-medalist-mervin-guarte-stabbed-dies-in-mindoro SEA Games gold medalist Mervin Guarte stabbed, dies in Mindoro]</ref> * විනී කුමාලෝ, වයස 51, දකුණු අප්‍රිකානු ගායිකාවක් සහ නිළියක්.<ref>[https://www.newzimbabwe.com/legendary-south-african-singer-winnie-khumalo-dies-at-51-after-short-illness/ Legendary South African singer Winnie Khumalo dies at 51 after short illness]</ref> * ලිම් කිම්යා, වයස 73, ප්‍රංශ-කාම්බෝජ දේශපාලනඥයෙක්, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී (2013–2018), වෙඩි තබා ඇත.<ref>[https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2934876/former-cambodian-mp-shot-dead-in-bangkok Former Cambodian MP shot dead in Bangkok]</ref> * ජීන්-මාරි ලෙ පෙන්, 96, ප්‍රංශ දේශපාලනඥයා, නියෝජ්‍ය (1956–1962, 1986–1988) සහ MEP (1984–2019), ජාතික පෙරමුණේ නිර්මාතෘ. * අබ්දෙල්කදර් ඕල්ඩ් මක්ලූෆි, 80, ඇල්ජීරියානු බොක්සිං ක්‍රීඩකයා.<ref>[https://www.dzair-tube.dz/en/minister-of-sports-sadi-pays-tribute-to-former-international-boxer-abdelkader-ould-makhloufi/ Minister of Sports Sadi Pays Tribute to Former International Boxer Abdelkader Ould Makhloufi]</ref> * මිරෝස්ලාවා මාර්චෙලුක් (pl), 85, පෝලන්ත නිළිය (වසරේ වීරයා, මැග්නට්).<ref>[https://dzienniklodzki.pl/zmarla-miroslawa-marcheluk-znakomita-aktorka-przez-wiele-lat-zwiazana-z-lodzia/ar/c13-19026458 Zmarła Mirosława Marcheluk, znakomita aktorka przez wiele lat związana z Łodzią] {{in lang|pl}}</ref> * වෝල්ටර් මාර්ටෝස්, 67, පේරු හමුදා නිලධාරිනියක් සහ දේශපාලනඥයෙක්, අගමැති (2020) සහ ආරක්ෂක අමාත්‍ය (2019–2020).<ref>[https://larepublica.pe/politica/2025/01/07/fallecio-walter-martos-ex-primer-ministro-del-gobierno-de-martin-vizcarra-a-los-67-anos-hnews-458318 Falleció Walter Martos, exministro del gobierno de Martín Vizcarra, a los 67 años] {{in lang|es}}</ref> * නීල් මැකලෙබ්, 89, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, ඔක්ලහෝමා නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙක් (1975–1983), ඉන්දියානු කටයුතු සඳහා අභ්‍යන්තර කටයුතු පිළිබඳ සහකාර ලේකම් (2001–2003).<ref>[https://www.kosu.org/local-news/2025-01-10/prominent-chickasaw-politician-neal-mccaleb-dies-at-90 Prominent Chickasaw politician Neal McCaleb dies at 90]</ref> * බිල් මැක්මාස්ටර්, 94, ඕස්ට්‍රේලියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයෙක් සහ පුහුණුකරුවෙක් (ගීලොන්ග්).<ref>[https://www.geelongcats.com.au/news/1706502/vale-cyril-bill-mcmaster Vale Cyril "Bill" McMaster]</ref> * ජග්දීෂ් මිට්ටල්, 99, ඉන්දියානු කලා එකතු කරන්නා.<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/art-connoisseur-jagdish-mittal-passes-away/articleshow/117034472.cms Art connoisseur Jagdish Mittal, passes away]</ref> * බෙටී සී. මොන්ක්මන්, 82, ඇමරිකානු භාරකරු සහ කතුවරිය, ධවල මන්දිර භාරකරු (1997–2002), ලියුකේමියාව.<ref>[https://www.whitehousehistory.org/betty-monkman-in-memoriam-1942-2025 Betty Monkman - In Memoriam 1942–2025]</ref> * ජිබාන් මුඛෝපාධ්‍යායි, ​​76, ඉන්දියානු දේශපාලනඥයා, බටහිර බෙංගාල මන්ත්‍රී (2011–2021).<ref>[https://www.millenniumpost.in/bengal/former-tmc-mla-jiban-mukhopadhyay-passes-away-593863 Former TMC MLA Jiban Mukhopadhyay passes away Former TMC MLA Jiban Mukhopadhyay passes away]</ref> * පෙටියා පෙන්ඩරේවා, 53, බල්ගේරියානු ඔලිම්පික් කෙටි දුර ධාවන ශූරයා (1996, 2000).<ref>[https://sportal.bg/news-2025010711145326533 Почина легендарната българска спринтьорка Петя Пендарева] {{in lang|bg}}</ref> * ආතර් පොමරෝයි (ද), 71, නවසීලන්ත සම්භාව්‍ය විශාරද, චෙස් ක්‍රීඩක සහ පරිපාලක.<ref>[https://newzealandchess.co.nz/2025/01/arthur-pomeroy-passes-away-7-january-2025-rip/ Arthur Pomeroy passes away 7 January 2025]{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ඩියොග්‍රේසියස් වික්ටර් සැවෙලානෝ, 65, පිලිපීන දේශපාලනඥයා, ඉලොකොස් සුර් හි තුන් වතාවක් ආණ්ඩුකාර, නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජික (2016–2022) සහ නියෝජ්‍ය කථික (2019–2022), උදරීය ඇනුරිසම්.<ref>[https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/932127/da-usec-dv-savellano-s-cause-of-death-is-abdominal-aneurysm/story/ DA USec. DV Savellano's cause of death is abdominal aneurysm]</ref> * ලියෝ සෙගෙඩින්, 97, ඇමරිකානු චිත්‍ර ශිල්පියා.<ref>[https://archive.today/20250109213249/https://www.chicagotribune.com/2025/01/09/leo-segedin-artist-whose-magic-realism-often-depicted-his-west-side-youth-dies-at-97/ Leo Segedin, artist whose magic realism often depicted his West Side youth, dies at 97]</ref> * වොල්කර් ස්ක්නාර්, වයස අවුරුදු 80, ජර්මානු දේශපාලනඥයෙක්, තුරින්ජියා හි ලෑන්ඩ්ටැග් සාමාජිකයෙක් (1990–2009).<ref>[https://www.mdr.de/nachrichten/thueringen/volker-sklenar-tod-minister-104.html Ehemaliger Landwirtschafts- und Umweltminister Volker Sklenar gestorben] {{in lang|de}}</ref> * ජෝසප් ට්‍රාන් සුආන් ටියු, වයස අවුරුදු 80, වියට්නාම රෝමානු කතෝලික පූජකයෙක්, ලෝන්ග් සුයෙන් බිෂොප් (2003–2019).<ref>[https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/btrxt.html Bishop Joseph Trần Xuân Tiếu †]</ref> * ඕයිවින්ද් වැග්නස්, වයස අවුරුදු 52, නෝර්වීජියානු ලේඛක සහ සඟරා සංස්කාරක, පෙනහළු ෆයිබ්‍රෝසිස්.<ref>[https://www.uib.no/infomedia/175098/professor-øyvind-vågnes-1972-2025 Professor Øyvind Vågnes (1972-2025)] {{in lang|nn}}</ref> * ඩෙරික් වෝඩ්, වයස අවුරුදු 62, ඇමරිකානු මාධ්‍යවේදියා (WRC-TV).<ref>[https://www.nbcwashington.com/news/local/derrick-ward-beloved-news4-reporter-and-dc-native-dead-at-62/3808156/ Derrick Ward, beloved News4 reporter and DC native, dead at 62]</ref> * පීටර් යාරෝ, වයස අවුරුදු 86, ඇමරිකානු ගායකයා (පීටර්, පෝල් සහ මේරි) සහ ගීත රචකයා ("පෆ්, ද මැජික් ඩ්‍රැගන්"), මුත්‍රාශ පිළිකාව.<ref>[https://www.theguardian.com/music/2025/jan/07/peter-yarrow-of-folk-trio-peter-paul-and-mary-dies-aged-86 Peter Yarrow of folk trio Peter, Paul and Mary dies aged 86]</ref> === 6 === * ආලෝක් චැටර්ජි, 64, ඉන්දියානු නාට්‍ය නළුවා සහ අධ්‍යක්ෂ, බහු අවයව සැත්කම අසාර්ථකයි.<ref>[https://www.indiatoday.in/movies/story/alok-chatterjee-irrfan-nsd-batchmate-and-theatre-actor-dies-at-64-2660844-2025-01-07 Alok Chatterjee, Irrfan's NSD batchmate and theatre actor, dies at 64]</ref> * ගුසෙප් චියරවල්ලෝටි, 90, ඉතාලි නීතිවේදියෙක් සහ දේශපාලනඥයෙක්, කැලබ්‍රියා හි සභාපති (2000-2005).<ref>[https://www.adnkronos.com/cronaca/calabria-morto-ex-presidente-della-regione-chiaravalloti_2djhmR6ZVXQ730wG8Ym36A Calabria, morto l'ex presidente della Regione Chiaravalloti] {{in lang|it}}</ref> * ඇන්ටෝනියෝ කූටෝ ඩොස් සැන්ටොස්, 75, පෘතුගීසි දේශපාලනඥයා, අධ්‍යාපන ඇමති (1992-1993).<ref>[https://expresso.pt/sociedade/2025-01-06-couto-dos-santos-encontrado-morto-num-campo-de-golfe-3c1a8849 Couto dos Santos encontrado morto num campo de golfe] {{in lang|pt}}</ref> * බුල්චා ඩෙමෙක්සා, 94, ඉතියෝපියානු දේශපාලනඥයා, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී (2005-2010).<ref>[https://www.ebc.et/newsdetails.aspx?newsid=9160 የምጣኔ ሀብት ባለሙያው እና የሰላማዊ ፖለቲካ አቀንቃኙ አቶ ቡልቻ ደመቅሳ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250115182245/https://ebc.et/newsdetails.aspx?newsid=9160 |date=2025-01-15 }} {{in lang|amh}}</ref> * ශ්‍රීමත් තෝමස් ඩන්, 91, බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා නිලධාරියා, හියර්ෆෝර්ඩ් සහ වෝර්සෙස්ටර්හි සාමි ලුතිනන් (1977-1998), හියර්ෆෝර්ඩ්ෂයර් (1998-2008) සහ වෝර්සෙස්ටර්ෂයර් (1998-2001).<ref>{{Citation |title=Announcement regarding the death of the former Chairman of the Association of the Lord-Lieutenants and former Lord-Lieutenant of Herefordshire, Sir Thomas Dunne, KG, KCVO |url=https://www.herefordshire.gov.uk/news/article/1901/announcement-regarding-the-death-of-the-former-chairman-of-the-association-of-the-lord-lieutenant-and-former-lord-lieutenant-of-herefordshire-sir-thomas-dunne-kg-kcvo- |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250109181932/https://www.herefordshire.gov.uk/news/article/1901/announcement-regarding-the-death-of-the-former-chairman-of-the-association-of-the-lord-lieutenant-and-former-lord-lieutenant-of-herefordshire-sir-thomas-dunne-kg-kcvo- }}</ref> * රේමන්ඩ් ඩුරන්ඩ්, වයස අවුරුදු 79, ප්‍රංශ දේශපාලනඥයෙක්, නියෝජ්‍ය (2008–2012), චැපොන්නේ නගරාධිපති (1989 සිට).<ref>[https://www.leprogres.fr/politique/2025/01/06/maire-de-chaponnay-depuis-1989-raymond-durand-est-decede-ce-lundi-matin Maire de Chaponnay depuis 1989, Raymond Durand est décédé] {{in lang|fr}}</ref> * හෙනී එමන්, වයස අවුරුදු 76, අරුබාන් දේශපාලනඥයෙක්, අගමැති (1986–1989, 1994–2001).<ref>[https://www.nd.nl/varia/varia/1252822/eerste-premier-van-aruba-henny-eman-76-overleden Eerste premier van Aruba Henny Eman (76) overleden] {{in lang|nl}} {{paywall}}</ref> * ජෝර්ජ් ෆ්ලෝරස්, වයස 70, මෙක්සිකානු ඔලිම්පික් පැසිපන්දු ක්‍රීඩකයා (1976).<ref>[https://www.legacy.com/us/obituaries/name/jorge-flores-obituary?id=57226269 Jorge L. Flores]</ref> * ඩ්වයිට් ෆොස්ටර්, වයස 67, කැනේඩියානු අයිස් හොකී ක්‍රීඩකයා (ඩිට්‍රොයිට් රෙඩ් වින්ග්ස්, බොස්ටන් බෲයින්ස්, කොලරාඩෝ රොකීස්).<ref>[https://chl.ca/ohl/article/ohl-mourns-the-loss-of-dwight-foster/ OHL mourns the loss of Dwight Foster]</ref> * හෝප් ෆෝයි, වයස 103, ඇමරිකානු ජන ගායකයා.<ref>[https://www.randomlengthsnews.com/archives/2025/01/09/hope-foye/68303 Hope Foye, Trailblazing ‘People’s Artist’ and Civil Rights Pioneer, Passes Away at 103 (Sept. 2, 1921 – Jan. 6, 2025)]</ref> * ජෝන් ග්‍රැනාරා, වයස 81, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, මැසචුසෙට්ස් නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙක් (1977–1979).<ref>[https://www.legacy.com/us/obituaries/bostonglobe/name/john-granara-obituary?id=57236949 John R. Granara]</ref> * ස්ටෙලා ග්‍රේකා, වයස 102, ග්‍රීක ගායිකාවක් සහ නිළියක්.<ref>[https://avecnews.gr/2025/01/06/apochairetismos-sti-stella-gkreka-1922-2025-tou-david-nachmia/ Αποχαιρετισμός στη Στέλλα Γκρέκα 1922-2025 -Του Δαυιδ Ναχμία] {{in lang|el}}</ref> * ඇරිස්ටයිඩ් ගුනෙල්ලා, වයස 93, ඉතාලි දේශපාලනඥයෙක්, නියෝජ්‍ය (1968–1992) සහ ප්‍රාදේශීය කටයුතු අමාත්‍ය (1987–1988).<ref>[https://www.rainews.it/tgr/sicilia/articoli/2025/01/morto-lex-ministro-e-leader-del-pri-aristide-gunnella--3190e16e-38fe-4cde-92d0-9c560fd76dbc.html Morto l'ex ministro e leader del Pri Aristide Gunnella] {{in lang|it}}</ref> * ජෝන් එස්. හන්කින්, වයස 79, කැනේඩියානු බැංකුකරුවෙක්, සභාපති (1999–2003) සහ ජනාධිපති (2003–2004) ) CIBC හි.<ref>[https://www.theglobeandmail.com/business/article-former-cibc-ceo-john-hunkin-dies-at-79/ Former CIBC CEO John Hunkin dies at 79]</ref> * පන්යා ක්‍රිචරෝන්, වයස අවුරුදු 75, තායි රෝමානු කතෝලික නාහිමි, රට්චබුරි හි බිෂොප් (2005–2023).<ref>[https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bkrit.html Bishop John Bosco Panya Kritcharoen †]</ref> * ඩුසාන් මාරවිච්, වයස අවුරුදු 85, සර්බියානු පාපන්දු ක්‍රීඩක (රෙඩ් ස්ටාර් බෙල්ග්‍රේඩ්, රේසිං පැරිස්, යුගෝස්ලාවියානු ජාතික කණ්ඩායම), ඔලිම්පික් ශූරයා (1960).<ref>[https://kossev.info/it/kosovo-online-najnovije-vestu-preminula-legenda-crvene-zvezde-dusan-maravic/ È morta la leggenda della Stella Rossa Dušan Maravić] {{in lang|it}}</ref> * බ්‍රයන් මැටූස්, වයස 37, ඇමරිකානු බේස්බෝල් ක්‍රීඩක (බැල්ටිමෝර් ඔරියෝල්ස්, චිකාගෝ කබ්ස්).<ref>[https://www.mlb.com/news/former-orioles-pitcher-brian-matusz-dies-at-37 Brian Matusz, lefty who had Big Papi's number, dies at 37]</ref> * ඔල්ගා මෙෂෝ වොෂින්ටන්, වයස 42, දකුණු අප්‍රිකානු නීතිඥ.<ref>[https://www.snl24.com/dailysun/news/kenneth-meshoes-daughter-olga-passes-in-the-usa-after-sudden-lupus-diagnosis-20250107 Kenneth Meshoe mourns daughter's passing!]</ref> * මිලෝරාඩ් මිලින්කොවිච්, වයස 59, සර්බියානු චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂ (ෆ්‍රොසන් ස්ටිෆ්), තිර රචක සහ රොක් සංගීතඥ (මොර්බිඩි අයි ම්නොචි).<ref>[https://www.blic.rs/sudbine/milorad-milinkovic-imao-velike-planove-sa-ekipom-potere-iznenadna-smrt-sve-prekinula/zk6ec3k Milorad Milinković imao velike planove sa ekipom "Potere", iznenadna smrt sve prekinula: Sve je trebalo da počne posle praznika] {{in lang|sr}}</ref> * ගන්වෝර් නෙල්සන්, වයස 93, ස්වීඩන් චිත්‍රපට නිෂ්පාදක (''[[:en:Schmeerguntz|Schmeerguntz]]'', ''[[:en:My_Name_Is_Oona|My Name Is Oona]]'').<ref>[https://www.dn.se/kultur/experimentfilmaren-gunvor-nelson-ar-dod/ Experimentfilmaren Gunvor Nelson är död] {{in lang|sv}}</ref> * ජේම්ස් නුනලි, වයස 79 , ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, මිසිසිපි නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙක් (1972–1988).<ref>[https://www.legacy.com/us/obituaries/djournal/name/james-nunnally-obituary?id=57199698 James David Nunnally]</ref> * මාගස් ඕප්කාප්, වයස අවුරුදු 65, එස්තෝනියානු නළුවා.<ref>[https://saartehaal.postimees.ee/8168640/kaastunne-lahedastele-igaviku-teele-on-lainud-saaremaalt-parit-naitleja-margus-oopkaup Kaastunne lähedastele ⟩ Igaviku teele on läinud Saaremaalt pärit näitleja Margus Oopkaup] {{in lang|et}}</ref> * මෙරියන් රොබට්ස්, වයස අවුරුදු 90, වේල්ස් රග්බි සංගම් ක්‍රීඩකයා (කාඩිෆ්, ජාතික කණ්ඩායම).<ref>[https://www.bbc.com/sport/rugby-union/articles/cn540wr2eq6o Wales and Cardiff centre Roberts dies aged 90]</ref> * චාල්ස් එම්. රොසෙල්, වයස අවුරුදු 63, ඇමරිකානු නවාජෝ ඡායාරූප ශිල්පියා, මාධ්‍යවේදියා සහ අධ්‍යයන පරිපාලක, ඩිනේ විද්‍යාලයේ සභාපති (2017 සිට).<ref>[https://navajotimes.com/reznews/dine-college-president-charles-roessel-dies-at-63/ Diné College President Charles Roessel dies at 63]</ref> * පීටර් රොජර්ස්, වයස අවුරුදු 85, වේල්ස් දේශපාලනඥයා, ඒඑම් (1999–2003).<ref>[https://www.bbc.com/cymrufyw/erthyglau/cdxz192nel0o Y cyn-wleidydd, Peter Rogers, wedi marw yn 85 oed] {{in lang|cy}}</ref> * රේමන්ඩ් සෝ පෝ රේ, වයස අවුරුදු 76, බුරුම රෝමානු කතෝලික නාහිමි, යැන්ගොන්හි සහායක රදගුරු (1987–1993) සහ මව්ලමයින්හි රදගුරු (1993–2023).<ref>[https://www.rvasia.org/asian-news/myanmar-former-bishop-mawlamyine-diocese-dies-76 Myanmar: Former bishop of Mawlamyine diocese dies at 76]</ref> * හෙක්ටර් ට්‍රැවිසෝ, වයස අවුරුදු 81, කියුබානු-පුවර්ටෝ රිකන් නළුවා, විකට නළුවා සහ රූපවාහිනී ඉදිරිපත් කරන්නා. (SuperXclusivo), හෘදයාබාධ.<ref>[https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/01/06/muere-el-actor-y-animador-hector-travieso/ Muere el actor y animador Héctor Travieso] {{in lang|es}}</ref> * ජිම් වෙදරින්ටන්, වයස අවුරුදු 87, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, ජෝර්ජියාවේ කොලොම්බස් නගරාධිපති (2007–2011).<ref>{{Citation |title=Former Columbus Mayor and Police Chief Jim Wetherington dies in Columbus home |url=https://www.wrbl.com/news/local-news/former-columbus-mayor-and-police-chief-jim-wetherington-dies-in-columbus-home/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250114100749/https://www.wrbl.com/news/local-news/former-columbus-mayor-and-police-chief-jim-wetherington-dies-in-columbus-home/ }}</ref> * ඩේල් විල්සන්, වයස අවුරුදු 74, කැනේඩියානු හඬ නළුවා (ඩ්‍රැගන් බෝල් ඉසෙඩ්, ජී.අයි. ජෝ: සැබෑ ඇමරිකානු වීරයා, මාටින් අභිරහස), පුරස්ථි ග්‍රන්ථි පිළිකා සහ පාකින්සන් රෝගයෙන් ඇතිවන සංකූලතා.<ref>[https://www.animenewsnetwork.com/news/2025-01-08/voice-actor-dale-wilson-dies/.219832 Voice Actor Dale Wilson Dies]</ref> * රොබට් පෝල් වුල්ෆ්, 91, ඇමරිකානු දේශපාලන දාර්ශනිකයා (අරාජිකත්වය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා, පිරිසිදු ඉවසීම පිළිබඳ විවේචනයක්).<ref>[https://www.legacy.com/us/obituaries/legacyremembers/robert-wolff-obituary?id=57223118 Robert Wolff]</ref> * යූන් ජු-යොං, වයස 96, දකුණු කොරියානු දේශපාලනඥයෙක්, මන්ත්‍රීවරයෙක් (1973–1979).<ref>[https://www.chosun.com/culture-life/culture_general/2025/01/07/4AM5E6L3QNBVPDIG3DN2E3XYM4/ 교수·언론·정치 거쳐도… 사진가의 삶 가장 행복했다] {{in lang|ko}}</ref> * ලුඩ්වික් සාලෙව්ස්කි, වයස 70, පෝලන්ත දේශපාලනඥයෙක්, සෙනෙට් සභිකයෙක් (2005–2007).<ref>[https://mylomza.pl/artykul/zmarl-pulkownik-ludwik-n1661827 Zmarł pułkownik Ludwik Zalewski] {{in lang|pl}}</ref> * එඩ්ගර් මැඩිසන් වෙල්ච්, වයස 36, ඇමරිකානු අපරාධකරුවෙක්, වෙඩි තබා ඇත.<ref>[https://www.usatoday.com/story/news/nation/2025/01/10/pizzagate-gunman-edgar-welch-killed-kannapolis-nc/77592172007/ Man at the center of Washington DC 'Pizzagate' killed during North Carolina traffic stop]</ref> === 5 === * ගර්ඩ් ඇච්ටර්බර්ග්, 84, ජර්මානු පාපන්දු ක්‍රීඩක (ස්පැන්ඩෝවර් BC) සහ කළමනාකරු (ටෙනිස් බොරූෂියා බර්ලින්, BFC සුඩ්‍රින්).<ref>[https://www.moz.de/nachrichten/regionalsport/gerd-achterberg-ist-tot-spandauer-ikone-verstorbennbsp-berlin-und-chemie-leipzig-trauern-77768182.html Gerd Achterberg ist tot] {{in lang|de}}</ref> * බෙනොයිට් ඇලමේන්, 82 හැවිරිදි, ප්‍රංශ හඬ නළුවා<ref>[https://www.allocine.fr/article/fichearticle_gen_carticle=1000122211.html Mort de Benoît Allemane, voix française mythique de Morgan Freeman et du Père Noël] {{in lang|fr}}</ref> * ජෝ බාර්නෙට්, 95, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, මොන්ටානා නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙක් (1991–2001).<ref>[https://www.legacy.com/us/obituaries/bozemandailychronicle/name/joseph-barnett-obituary?id=57242378 Joseph William Barnett]</ref> * ජෝසප් බෙන්ඩොන්ගා, 70, මධ්‍යම අප්‍රිකානු නීතිඥයෙක් සහ දේශපාලනඥයෙක්, බන්ගුයි නගරාධිපති (1997–2000).<ref>[https://www.radiondekeluka.org/79051-centrafrique-lopposant-joseph-bendounga-tire-sa-reverence Centrafrique : l’opposant Joseph Bendounga tire sa révérence] {{in lang|fr}}</ref> * පිලිප්පා බ්ලෙයාර්, 79, නවසීලන්ත කලාකරුවෙක්.<ref>[https://notices.nzherald.co.nz/nz/obituaries/nzherald-nz/name/philippa-blair-obituary?id=57194953 Philippa Mary Blair]</ref> * ඔර්ලන්ඩෝ කබ්‍රල්ස් මාටිනෙස්, 85, කොලොම්බියානු රසායනික ඉංජිනේරුවෙක් සහ දේශපාලනඥයෙක්, පතල් හා බලශක්ති අමාත්‍ය (1997–1998) සහ ආර්ථික සංවර්ධන අමාත්‍ය (1996–1997).<ref>[https://www.larepublica.co/obituarios/orlando-jose-cabrales-martinez-exministro-de-minas-y-energia-4031170 Orlando José Cabrales Martínez] {{in lang|es}}</ref> * බීජ් චානි, 68, ඇමරිකානු සංගීතඥයෙක් (උප නගර).<ref>{{Citation |title=Minnesota punk rock hero Beej Chaney of the Suburbs, 68, dies while swimming in the Pacific Ocean |url=https://www.startribune.com/beej-chaney-suburbs-death-guitarist/601203171 |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250123175854/https://www.startribune.com/beej-chaney-suburbs-death-guitarist/601203171 }}</ref> * ඈන්-මාරි කොම්පරිනි, වයස 77, ප්‍රංශ දේශපාලනඥයා, නියෝජ්‍ය (2002–2007) සහ රෝන්-ඇල්ප්ස් (1999–2004) හි සභාපති.<ref>[https://www.leprogres.fr/politique/2025/01/05/anne-marie-comparini-ancienne-presidente-de-la-region-rhone-alpes-est-decedee Anne-Marie Comparini, ancienne présidente de la Région Rhône-Alpes, est décédée] {{in lang|fr}}</ref> * ජෝන් ඩග්ලස්, වයස 90, ස්කොට්ලන්ත රග්බි සංගම් ක්‍රීඩක (ම්ලේච්ඡ, බ්‍රිතාන්‍ය සහ අයර්ලන්ත සිංහයන්, ජාතික කණ්ඩායම).<ref>[https://www.theoffsideline.com/john-douglas/ Former Scotland cap and Grand National winning owner John Douglas dies, aged 90]</ref> * නා ඩි'සූසා, වයස 87, ඉන්දියානු නවකතාකරු.<ref>[https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/well-known-writer-na-dsouza-passes-away/article69065691.ece Well-known writer Na. D’Souza passes away]</ref> * මයිකල් ෆැල්සන්, වයස 79, මෝල්ටා ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියා සහ දේශපාලනඥයා, මන්ත්‍රී (1976–1996).<ref>[https://www.maltatoday.com.mt/news/national/133007/maltatoday_columnist_and_expn_minister_michael_falzon_dies_at_79 MaltaToday columnist and ex-PN minister Michael Falzon dies at 79]</ref> * රොබට් හබ්නර්, වයස 76, ජර්මානු චෙස් ග්‍රෑන්ඩ්මාස්ටර්, ආමාශ පිළිකාව.<ref>[https://en.chessbase.com/post/robert-huebner-has-passed-away Robert Hübner has passed away]</ref> * එස්. ඒ. කලෙක්, බංග්ලාදේශ දේශපාලනඥයා, මන්ත්‍රී (1979–1990, 1996, 2001–2006).<ref>[https://www.dhakatribune.com/bangladesh/people/370021/ex-mp-sa-khaleque-passes-away Ex-MP SA Khaleque passes away]</ref> * ලී හෝසුන්, වයස 89, ජපන්-දකුණු කොරියානු නවකතාකරු.<ref>[https://www.hokkaido-np.co.jp/article/1110363/ 李恢成さん死去　89歳　芥川賞作家、北海道新聞文学賞選考委員] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250115175720/https://www.hokkaido-np.co.jp/article/1110363/ |date=2025-01-15 }} {{in lang|ja}}</ref> * ෆෙඩ්රික් ලින්ඩ්ග්‍රන්, 53, ස්වීඩන් හෙවි මෙටල් සංගීත ශිල්පී (Unleshed, Terra Firma).<ref>[https://metalinsider.net/sad-news/former-unleashed-guitarist-fredrik-lindgren-passes-away Former Unleashed guitarist Fredrik Lindgren passes away]</ref> * අල් මැක්නීල්, 89, කැනේඩියානු අයිස් හොකී ක්‍රීඩකයා (Toronto Maple Leafs, Chicago Blackhawks) සහ පුහුණුකරු (Calgary Flames).<ref>[https://calgary.ctvnews.ca/al-macneil-long-time-flames-coach-executive-dies-at-89-1.7166216 Al MacNeil, long-time Flames coach, executive, dies at 89]</ref> * ඔල්ගා මාර්ලින්, 90, ඇමරිකාවේ උපන් කෙන්යානු අධ්‍යාපනඥයෙක් සහ ලේඛකයෙක්.<ref>[https://opusdei.org/en-ke/article/a-life-a-dream-and-magnificent-realities/ A life, a dream and magnificent realities]</ref> * ප්‍රබීර් මිත්‍රා, 83, බංග්ලාදේශ නළුවා (Titash Ekti Nadir Naam, Boro Bhalo Lok Chhilo, Buk Fatey To Mukh Foteyna).<ref>{{Citation |title=Prabir Mitra passes away |url=https://www.daily-sun.com/post/785405 |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250117143622/https://www.daily-sun.com/post/785405 }}</ref> * සිමෙවෝ ඔරිෂා ඔකේ, 48, බෙනිනීස් ගායකයා.<ref>[https://lanouvelletribune.info/2025/01/deces-de-semevo-oricha-au-benin-les-confidences-de-son-chef-orchestre-exclusivite/ Décès de Sèmèvo Oricha au Bénin : Les confidences de son chef orchestre (Exclusivité)] {{in lang|fr}}</ref> * බර්න්ඩ් නොතොෆර්, 83, ජර්මානු වාග් විද්‍යාඥයෙක්.<ref>[https://mittelhessen-gedenkt.de/traueranzeige/bernd-nothofer Bernd Nothofer] {{in lang|de}}</ref> * මාරියා පරමෝ, 61, කොලොම්බියානු පාෂාණ විද්‍යාඥයා, භූ විද්‍යාඥ සහ කෞතුකාගාර අධ්‍යක්ෂ.<ref>[https://www.elespectador.com/ciencia/fallecio-maria-euridice-paramo-paleontologa-y-directora-del-museo-geologico-nacional/ Falleció María Páramo, paleontóloga y exdirectora del Museo Geológico Nacional] {{in lang|es}}</ref> * පාක් ස්යුං-හ්යුන්, 35, දකුණු කොරියානු කායවර්ධන ක්‍රීඩකයෙකි.<ref>[https://torontosun.com/sports/other-sports/south-korean-bodybuilder-youtuber-dead South Korean bodybuilder, Youtube Star died at the age of 35]</ref> * රැකෙල් රබිනොවිච්, 95, ආර්ජන්ටිනා-ඇමරිකානු කලාකරු, පිළිකාව.<ref>[https://hyperallergic.com/982551/raquel-rabinovich-artist-of-submerged-worlds-dies-at-95/ Raquel Rabinovich, Artist of Submerged Worlds, Dies at 95]</ref> * අනිසුර් රහ්මාන්, 91, බංග්ලාදේශ ආර්ථික විද්‍යාඥ.<ref>[https://en.prothomalo.com/bangladesh/wcqgsv1n4l Economist Anisur Rahman no more]</ref> * මයික් රින්ඩර්, 69, ඕස්ට්‍රේලියානු-ඇමරිකානු විද්‍යාඥ විධායක (1982–2007) සහ ලේඛක (බිලියන වසර), esophageal පිළිකා.<ref>[https://www.thedailybeast.com/scientology-executive-turned-whistleblower-mike-rinder-dead-after-cancer-battle/ Scientology Whistleblower Dead After Cancer Battle]</ref> * ජිම් ෂෝර්ට්, 58, ඕස්ට්‍රේලියාවේ උපන් ඇමරිකානු විකට නළුවෙක්, බඩේ රෝගය.<ref>[https://www.forbes.com/sites/marcberman1/2025/01/06/jim-short-dies-the-comedian-and-podcast-host-was-58/ Jim Short Dies: The Comedian And Podcast Host Was 58]</ref> * කොස්ටාස් සිමිටිස්, 88, ග්‍රීක දේශපාලනඥයෙක්, අගමැති (1996–2004), සහ මන්ත්‍රී (1985–2009).<ref>[https://www.barrons.com/news/former-greek-pm-costas-simitis-dies-aged-88-ea144ae0 Former Greek PM Costas Simitis Dies Aged 88]</ref> * ෆ්‍රැන්ටිසෙක් ෂ්මහෙල්, 90, චෙක් ඉතිහාසඥයා.<ref>[https://ct24.ceskatelevize.cz/clanek/veda/zemrel-historik-smahel-znalec-lucemburku-husitstvi-ci-reformace-356820 Zemřel historik Šmahel, znalec Lucemburků, husitství či reformace] {{in lang|cs}}</ref> * ඇන්ඩ්‍රියාස් ස්ටෙන්ග්ලයින්, 95, ජර්මානු දේශපාලනඥයෙක්, බැවේරියාවේ ලෑන්ඩ්ටැග් සාමාජික (1958–1962, 1963–1966).<ref>[https://www.fraenkischertag.de/lokales/bamberg/politik/tod-von-altbuergermeister-andreas-stenglein-in-gaustadt-art-415436 Wie Andreas „Andres" Stenglein Gaustadt geprägt hat] {{in lang|de}}</ref> * මසාහිරෝ ටබාටා, 85, ජපන් දේශපාලනඥයෙක්, නියුමෝනියාව.<ref>[https://www.jiji.com/jc/article?k=2025011501157&g=pol 田端正広さん死去　元公明党衆院議員] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250116190139/https://www.jiji.com/jc/article?k=2025011501157&g=pol |date=2025-01-16 }} {{in lang|ja}}</ref> * ජෙෆ්රි ටැටර්සාල්, වයස අවුරුදු 77, බ්‍රිතාන්‍ය නීතිවේදියෙකු සහ ඇන්ග්ලිකන් පූජකයෙකි.<ref>[https://www.churchtimes.co.uk/articles/2025/10-january/news/uk/geoffrey-tattersall-synodsman-and-chancellor-dies-aged-77 Geoffrey Tattersall, synodsman and chancellor, dies, aged 77]</ref> * ඇල්බර්ටෝ වරිලාස්, වයස අවුරුදු 90, පේරු නීතිඥ, දේශපාලනඥයා සහ ලේඛක, අධ්‍යාපන අමාත්‍ය (1992–1993).<ref>[https://puntoedu.pucp.edu.pe/noticia/alberto-varillas-montenegro-una-vida-entregada-al-desarrollo-cultural-y-educativo-del-pais/ Alberto Varillas Montenegro: una vida entregada al desarrollo cultural y educativo del país] {{in lang|es}}</ref> * ජුවාන් මැනුවෙල් විලා, වයස අවුරුදු 86, ස්පාඤ්ඤ පාපන්දු ක්‍රීඩක (ප්ලස් අල්ට්‍රා, රියල් සරගෝසා, ජාතික කණ්ඩායම).<ref>[https://as.com/futbol/segunda/fallece-juan-manuel-villa-el-malabarista-de-los-cinco-magnificos-n/ Fallece Juan Manuel Villa, el malabarista de los Cinco Magníficos] {{in lang|es}}</ref> * විවියන්, වයස අවුරුදු 32, බ්‍රිතාන්‍ය ඩ්‍රැග් ක්වීන් (රුපෝල්ස් ඩ්‍රැග් රේස් එක්සත් රාජධානිය, රූපෝල්ස් ඩ්‍රැග් රේස් සියලුම තරු, අයිස් මත නැටුම්).<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/articles/c4gw1v51yezo ''RuPaul's Drag Race UK'' star The Vivienne dies aged 32]</ref> * වැන්ග් ෂෙන්ගුඕ, වයස අවුරුදු 89, චීන ක්ෂේත්‍ර වෛද්‍ය ඉංජිනේරු.<ref>[https://www.sohu.com/a/845538335_260616 工程院首批院士、野战外科学专家王正国逝世，享年90岁 ] {{in lang|zh}}</ref> * ෆ්‍රෙඩී සික්ස්, වයස අවුරුදු 89, ප්‍රංශ පාපන්දු ක්‍රීඩක (පියරොට්ස් වෝබන් ස්ට්‍රාස්බර්ග්, ආර්සී ස්ට්‍රාස්බර්ග්, 1968 ඔලිම්පික්).<ref>[https://www.fff.fr/article/13932-disparition-de-freddy-zix.html Disparition de Freddy Zix] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250114224616/https://www.fff.fr/article/13932-disparition-de-freddy-zix.html |date=2025-01-14 }} {{in lang|fr}}</ref> === 4 === * මතියාස් අකුනා, වයස අවුරුදු 32, උරුගුවේ පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (ලැමියා), සියදිවි නසා ගැනීම.<ref>[https://www.footboom1.com/en/news/football/2259116-tragedy-in-ecuador-mathias-acuna-found-dead-in-hotel-in-ecuador Tragedy in Ecuador: Mathias Acuña Found Dead in Hotel in Ecuador]</ref> * ක්ලෝඩ් ඇලෙග්‍රේ, වයස අවුරුදු 87, ප්‍රංශ භූ රසායන විද්‍යාඥයා සහ දේශපාලනඥයා, ජාතික අධ්‍යාපන අමාත්‍ය (1997–2000).<ref>[https://www.lepoint.fr/politique/claude-allegre-est-mort-04-01-2025-2579206_20.php Claude Allègre est mort] {{in lang|fr}}</ref> * එඩ් ඇස්කෙව්, වයස අවුරුදු 84, ඇමරිකානු චිත්‍ර ශිල්පියා සහ ගායක-ගීත රචකයා.<ref>[https://exclaim.ca/music/article/ed-askew-has-died Ed Askew Has Died]</ref> * බකී බ්ලැක්වෙල්, වයස අවුරුදු 77, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයා, බටහිර වර්ජිනියා නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජික (1976–1982, 2016), සාර්කෝමා.<ref>[https://www.legacy.com/us/obituaries/name/frank-blackwell-obituary?id=57190194 Frank "Bucky" Blackwell]</ref> * වයි. මයිකල් බෝඩමන්, වයස අවුරුදු 80, ජර්මනියේ උපන් කැනේඩියානු සමාජ විද්‍යාඥයා.<ref>[https://www.boersenblatt.net/home/y-michal-bodemann-ist-gestorben-357393 Y. Michal Bodemann ist gestorben] {{in lang|de}}</ref> * පීටර් බ්‍රැන්ඩස්, වයස අවුරුදු 80, ඩෙන්මාර්ක චිත්‍ර ශිල්පියා සහ මූර්ති ශිල්පියා.<ref>[https://www.dr.dk/nyheder/seneste/kirkekunster-peter-brandes-er-doed Kirkekunster Peter Brandes er død] {{in lang|da}}</ref> * එල්වර් සෙරෝන්, කොලොම්බියානු දේශපාලනඥයා, මොකෝවා නගරාධිපති (2004–2007, 2012–2015), වෙඩි තබා ඇත.<ref>[https://www.elespectador.com/judicial/asesinan-en-su-casa-a-elver-ceron-exalcalde-de-mocoa-putumayo/ Asesinan en su casa a Elver Cerón, exalcalde de Mocoa (Putumayo)] {{in lang|es}}</ref> * රාජගෝපාල චිදම්බරම්, වයස අවුරුදු 88, ඉන්දියානු න්‍යෂ්ටික භෞතික විද්‍යාඥ, රජයේ ප්‍රධාන විද්‍යාත්මක උපදේශක (2002–2018).<ref>[https://www.deccanherald.com/india/nuclear-scientist-dr-rajagopala-chidambaram-passes-away-3341318 Nuclear scientist Dr. Rajagopala Chidambaram passes away]</ref> * කොල්ම් කොනොලි, වයස අවුරුදු 82, අයර්ලන්ත මාධ්‍යවේදියා (RTÉ පුවත්, බීබීසී පුවත්).<ref>[https://www.rte.ie/news/2025/0105/1489190-colm-conolly/ Death announced of former RTÉ correspondent Colm Connolly]</ref> * බ්‍රයන් ඩන්ස්බි, වයස අවුරුදු 84, බ්‍රිතාන්‍ය පර්ලයිට් කර්මාන්ත විධායක.<ref>[https://www.harrogatechamber.co.uk/business-hub/dunsby-family-announcement-dunsby-brian-leslie Dunsby Family Announcement]</ref> * ෆ්‍රැන්ජෝ ඩිඩික්, වයස අවුරුදු 85, බොස්නියානු පාපන්දු ක්‍රීඩක (වෙලෙස් මොස්ටාර්) සහ කළමනාකරු (ෂිරෝකි බ්‍රිජෙග්, ස්රින්ජ්ස්කි මොස්ටාර්).<ref>[https://nova.rs/sport/fudbal/preminuo-franjo-dzidic/ Tuga: Preminuo prvi trener Luke Modrića, on mu je dao najvažniju šansu] {{in lang|sr}}</ref> * එමිලියෝ එචෙවාරියා, වයස අවුරුදු 80, මෙක්සිකානු නළුවා (අමෝරස් පෙරෝස්, ඩයි අනදර් ඩේ, ද ඇලමෝ).<ref>[https://www.excelsior.com.mx/funcion/muere-emilio-echevarria-actor-interpreto-el-chivo-amores-perros/1692626 Muere Emilio Echevarría, querido actor que interpretó a "El Chivo" en "Amores Perros"] {{in lang|es}}</ref> * බෙන් එස්පි, වයස අවුරුදු 81, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයා, ඔහියෝ සෙනෙට් සභික (1992–2002).<ref>[https://myfox28columbus.com/newsletter-daily/ben-espy-former-ohio-senate-minority-leader-columbus-city-council-member-dies-at-81-kathy-duffy-shannon-harding-andrew-ginther-joyce-beatty Ben Espy, former Ohio Senate minority leader, Columbus City Council member dies at 81]</ref> * බිලී ෆාලින්, 92, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, ජෝර්ජියා නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙක් (1967–1971).<ref>[https://www.bakerfhga.com/obituaries/william-fallin William Fallin]</ref> * රිචඩ් ෆෝර්මන්, 87, ඇමරිකානු නාට්‍ය රචකයෙක් (අල රටෙහි රෝඩා), නියුමෝනියාව.<ref>[https://www.nytimes.com/2025/01/04/theater/richard-foreman-dead.html Richard Foreman, Iconoclastic Playwright and Impresario, Dies at 87]</ref> * ඇනා ග්ලිජික්, 90, සර්බියානු වෛරස් විද්‍යාඥයෙක්.<ref>[https://n1info.hr/regija/umrla-ana-gligic-virologinja-koja-je-zaustavila-velike-boginje/ Odlazak Ane Gligić: Znanstvenica koja je zaustavila smrtonosnu epidemiju] {{in lang|hr}}</ref> * එලිසබෙත් හාර්, 78, නෝර්වීජියානු කලාකාරිනි.<ref>[https://www.fvn.no/mening/debattinnlegg/i/o3lerj/en-annen-side-ved-elisabeth-astrup-haarr En annen side ved Elisabeth Astrup Haarr] {{in lang|no}}</ref> (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී) * මොහ්සන් හබාචා, 82, ටියුනීසියානු පාපන්දු ක්‍රීඩිකාව (සහෙල්, අජැසියෝ, ජාතික කණ්ඩායම).<ref>[https://www.tunisienumerique.com/ancien-joueur-de-less-mohsen-habacha-est-decede-a-lage-de-82-ans/ Ancien joueur de l’ESS, Mohsen Habacha est décédé à l’âge de 82 ans] {{in lang|fr}}</ref> * ඔලෙක්සැන්ඩර් හුමෙන්යුක්, 48, යුක්රේන පාපන්දු ක්‍රීඩකයෙක් (CSKA කියෙව්, චෝර්නොමොරෙට්ස් ඔඩේසා) සහ කළමනාකරු (බුකොවිනා චර්නිව්ට්සි).<ref>[https://sport.ua/uk/news/728123-raptovo-pomer-eksvorotar-dnipra-ta-vidomiy-trener-golkiperiv-v-ukraini Раптово помер ексворотар Дніпра та відомий тренер голкіперів в Україні] {{in lang|uk}}</ref> * සාකා ඉසා, 69, නයිජීරියානු දේශපාලනඥයෙක්.<ref>{{Citation |title=Former Kwara State SSG, Saka Isau, Dies at 69, Janazah to hold on Sunday |url=https://thenationalpilot.ng/2025/01/04/former-kwara-state-ssg-saka-isau-dies-at-69-janazah-to-hold-on-sunday/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250116121755/https://thenationalpilot.ng/2025/01/04/former-kwara-state-ssg-saka-isau-dies-at-69-janazah-to-hold-on-sunday/ }}</ref> * බැරී ක්‍රේමර්, වයස අවුරුදු 82, ඇමරිකානු පැසිපන්දු ක්‍රීඩක (සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ වොරියර්ස්, නිව් යෝර්ක් නික්ස්) සහ නීතිවේදියෙකු, නිව් යෝර්ක් ප්‍රාන්ත ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ විනිසුරු (2009–2012).<ref>[https://www.dailygazette.com/news/barry-kramer-schenectady-basketball-judge-obituary/article_8d45baaa-cb06-11ef-ab6a-bb42c6edffe5.html Schenectady basketball legend, long-time judge Barry Kramer dead at 82]</ref> * ඩිලන් තෝමස් මෝර්, ඇමරිකානු සංගීතඥ (කෙම්ලැබ්).<ref>[https://regenmag.com/blog/blog-for-dylan/ For Dylan]</ref> * අරිගෝ පැඩෝවන්, වයස අවුරුදු 97, ඉතාලි මාර්ග ධාවන පාපැදිකරු.<ref>[https://www.mattinopadova.it/cronaca/morto-arrigo-padovan-ciclista-giro-italia-tour-de-france-fk8vpjyp Addio a Arrigo Padovan, gloria di Giro e Tour] {{in lang|it}}</ref> * ජූලියන් පෝලින්, වයස අවුරුදු 78, කැනේඩියානු නළුවෙකු සහ චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂක (මිනුයිට්, ලෙ සොයර්, බේබයින්).<ref>[https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/2130667/deces-julien-poulin-elvis-gratton-cinema-tele-falardeau Julien Poulin, interprète d’Elvis Gratton, est décédé] {{in lang|fr}}</ref> * කැරන් ප්‍රයර්, වයස අවුරුදු 92, ඇමරිකානු හැසිරීම් මනෝවිද්‍යාඥවරියක් සහ කතුවරියක්.<ref>[https://improbable.com/2025/01/05/sad-news-karen-pryor-has-died/ Sad news: Karen Pryor has died]</ref> * ජෙනී රැන්ඩර්සන්, බැරොනස් රැන්ඩර්සන්, වයස අවුරුදු 76, වේල්ස් දේශපාලනඥයියක් සහ සම වයසේ මිතුරියක්, වේල්සයේ වැඩබලන නියෝජ්‍ය පළමු අමාත්‍යවරිය (2001–2002) සහ ලෝඩ්ස් හවුස් හි සාමාජිකාවක් (2011 සිට).<ref>[https://www.libdemvoice.org/lib-dem-peer-jenny-randerson-dies-at-76-76789.html Lib Dem Peer Jenny Randerson dies at 76]</ref> * රිරෝ, වයස අවුරුදු 17, ජපන් මුහුදු ඔටර්.<ref>[https://www.asahi.com/articles/AST1413P4T14TIPE006M.html 国内唯一のオスのラッコ「リロ」死ぬ　「これまでよく頑張って感謝」] {{in lang|ja}}</ref> * රොබට් සෙඩ්ලර්, වයස අවුරුදු 89, ඇමරිකානු නීති විශාරදයෙක්.<ref>[https://law.wayne.edu/news/remembering-professor-robert-a-sedler-65222 Remembering Professor Robert A. Sedler]</ref> * අංජන සුල්තානා, 69, බංග්ලාදේශ නිළිය (පරිනීතා, අශික්ඛිතෝ), පෙනහළු ආසාදනය.<ref>[https://www.bd24live.com/actress-anjana-rahman-passes-away/ Actress Anjana Rahman Passes Away]</ref> * ඩෙනිස් ටෲ, 34, ජර්මානු දේශපාලනඥයා, පහළ සැක්සොනියේ ලෑන්ඩ්ටැග්හි සාමාජික (2022 සිට), පිළිකාව.<ref>[https://www.ndr.de/nachrichten/niedersachsen/hannover_weser-leinegebiet/SPD-Landtagsabgeordneter-Dennis-True-mit-36-Jahren-gestorben,true110.html SPD-Landtagsabgeordneter Dennis True mit 36 Jahren gestorben] {{in lang|de}}</ref> * කනෝකෝ ට්සුටානි-මබුචි, 86, ජපන් ඔලිම්පික් කිමිදුම්කරු (1956, 1960, 1964), නියුමෝනියාව.<ref>[https://www.kobe-np.co.jp/news/sports/202501/0018529082.shtml 水泳飛び込みで五輪3度出場、馬淵かの子さん死去　寺内健さん、玉井陸斗ら指導] {{in lang|ja}}</ref> * යිල්මාස් උරුල්, 82, තුර්කි පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (ඉස්තාන්බුල්ස්පෝර්, මර්සින් ඉඩ්මන්යර්ඩු, ජාතික කණ්ඩායම).<ref>[https://www.iha.com.tr/istanbul-haberleri/eski-milli-kaleci-yilmaz-urul-hayatini-kaybetti-171050219 Eski milli kaleci Yılmaz Urul, hayatını kaybetti] {{in lang|tr}}</ref> === 3 === * [[:en:Jeff_Baena|Jeff Baena]], 47, American film director and screenwriter (''[[:en:The_Little_Hours|The Little Hours]]'', ''[[:en:Horse_Girl|Horse Girl]]'', ''[[:en:Spin_Me_Round|Spin Me Round]]''), suicide by hanging.<ref>[https://people.com/jeff-baena-writer-director-aubrey-plaza-husband-dead-at-47-8769239 Jeff Baena, Writer-Director Married to Aubrey Plaza, Dies by Suicide at 47]</ref> * [[:en:Hans_Dieter_Beck|Hans Dieter Beck]], 92, German publisher ([[:en:C._H._Beck|Verlag C. H. Beck]]).<ref>[https://www.faz.net/aktuell/beck-verlag-chef-hans-dieter-beck-gestorben-110211614.html Verleger Hans Dieter Beck gestorben] {{in lang|de}}</ref> * [[:en:Emmanuel_Bonde|Emmanuel Bonde]], 77, Cameroonian politician.<ref>[https://actucameroun.com/2025/01/04/necrologie-emmanuel-bonde-membre-du-conseil-constitutionnel-est-mort/ Nécrologie : Emmanuel Bonde, membre du conseil constitutionnel est mort] {{in lang|fr}}</ref> * [[:en:Morris_Bradshaw|Morris Bradshaw]], 72, American football player ([[:en:Oakland_Raiders|Oakland Raiders]], [[:en:New_England_Patriots|New England Patriots]]), [[:en:Super_Bowl|Super Bowl]] champion ([[:en:Super_Bowl_XI|1977]], [[:en:Super_Bowl_XV|1981]]).<ref>[https://www.raiders.com/news/raiders-mourn-the-passing-of-morris-bradshaw Raiders mourn the loss of Morris Bradshaw]</ref> (death announced on this date) * [[:en:Howard_Buten|Howard Buten]], 74, American author and clown.<ref>[https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2025/01/05/quand-j-avais-cinq-ans-je-m-ai-tue-deces-d-howard-buten-alias-le-clown-buffo_6481848_3382.html Howard Buten, alias le clown Buffo, auteur de « Quand j’avais cinq ans, je m’ai tué », est mort] {{in lang|fr}}</ref> * [[:en:Mukesh_Chandrakar|Mukesh Chandrakar]], 32, Indian journalist.<ref>[https://www.theguardian.com/world/2025/jan/06/indian-journalist-mukesh-chandrakar-body-found-in-septic-tank-ntwnfb Indian press groups call for investigation after journalist’s body found in septic tank]</ref> (body discovered on this date) * [[:en:Choi_Sang-yeop_(politician)|Choi Sang-yeop]], 87, South Korean lawyer and politician, [[:en:Ministry_of_Government_Legislation|minister of legislation]] (1990–1992) and [[:en:Ministry_of_Justice_(South_Korea)|justice]] (1997).<ref>[https://www.yna.co.kr/view/AKR20250103065400505 최상엽 전 법무부 장관 별세] {{in lang|ko}}</ref> * [[:en:La_Chunga|La Chunga]], 87, French-born Spanish [[:en:Flamenco|flamenco]] dancer and painter.<ref>[https://www.elmundo.es/cultura/2025/01/03/67782e3721efa0bb708b457f.html Muere La Chunga, la genial bailaora descalza, a los 87 años] {{in lang|es}}</ref> * [[:en:Kate_Coolahan|Kate Coolahan]], 95, Australian-born New Zealand commercial artist, fashion illustrator and printmaker.<ref>[https://notices.nzherald.co.nz/nz/obituaries/nzherald-nz/name/cathrine-coolahan-obituary?id=57231047 Dr Cathrine Anne ONZM Coolahan]</ref> * [[:en:Zlatko_Dupovac|Zlatko Dupovac]], 72, Bosnian footballer ([[:en:FK_Sarajevo|Sarajevo]], [[:en:FK_Borac_Banja_Luka|Borac Banja Luka]], [[:en:FC_St._Gallen|St. Gallen]]).<ref>[https://www.nezavisne.com/sport/fudbal/Preminuo-Zlatko-Dupovac/879159 Preminuo Zlatko Dupovac] {{in lang|sr}}</ref> * [[:en:Sergio_Elgueta|Sergio Elgueta]], 91, Chilean politician, [[:en:Chamber_of_Deputies_of_Chile|deputy]] (1990–2002), mayor of [[:en:Puerto_Montt|Puerto Montt]] (1971–1973).<ref>[https://www.diariodepuertomontt.cl/noticia/actualidad/2025/01/a-los-91-anos-fallece-sergio-elgueta-exdiputado-y-exalcalde-de-puerto-montt A los 91 años fallece Sergio Elgueta, exdiputado y exalcalde de Puerto Montt] {{in lang|es}}</ref> * [[:en:Ernesto_Gianella|Ernesto Gianella]], 83, Argentine-French footballer ([[:en:AS_Béziers_Hérault_(football)|AS Béziers]], [[:en:Nîmes_Olympique|Nîmes]]).<ref>[https://www.objectifgard.com/sports-gard/nimes-olympique/nimes-olympique-lancien-attaquant-ernesto-gianella-est-mort-140066.php Nîmes Olympique L'ancien attaquant, Ernesto Gianella est mort] {{in lang|fr}}</ref> * [[:en:Sajad_Haider|Sajad Haider]], 92, Pakistani fighter pilot.<ref>{{Citation |title=Air Commodore Sajjad Haider laid to rest |url=https://24newshd.tv/04-Jan-2025/air-commodore-sajjad-haider-laid-to-rest |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250117035538/https://24newshd.tv/04-Jan-2025/air-commodore-sajjad-haider-laid-to-rest }}</ref> * [[:en:Hiroshi_Hara_(architect)|Hiroshi Hara]], 88, Japanese architect ([[:en:Kyōto_Station|Kyōto Station]], [[:en:Umeda_Sky_Building|Umeda Sky Building]], [[:en:Sapporo_Dome|Sapporo Dome]]).<ref>[https://www.asahi.com/sp/articles/AST143D7ST14UCVL002M.html 建築家の原広司さん死去　梅田スカイビル、京都駅ビルなど手がける] {{in lang|ja}}</ref> * [[:en:Richard_B._Hays|Richard B. Hays]], 76, American theologian.<ref>{{Citation |title=Richard B. Hays, 1948–2025 |url=https://akma.disseminary.org/2025/01/richard-b-hays-1948-2025/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250105140755/https://akma.disseminary.org/2025/01/richard-b-hays-1948-2025/ }}</ref> * [[:en:William_Leo_Higi|William Leo Higi]], 91, American Roman Catholic prelate, bishop of [[:en:Roman_Catholic_Diocese_of_Lafayette_in_Indiana|Lafayette]] (1984–2010).<ref>{{Citation |title=William L. Higi |url=https://dol-in.org/current-news-events#tabContent_6551598 |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250116134338/https://dol-in.org/current-news-events#tabContent_6551598 }}</ref> * [[:en:Robert_Loewy|Robert Loewy]], 98, American aerospace engineer.<ref>[https://www.legacy.com/us/obituaries/nytimes/name/robert-loewy-obituary?id=57246999 Robert Loewy]</ref> * {{ill|Stipica Kalogjera|hr}}, 90, Croatian composer.<ref>[https://www.vecernji.hr/showbiz/preminuo-stipica-kalogjera-jedan-od-najznacajnih-hrvatskih-skladatelja-i-aranzera-1828917 Preminuo Stipica Kalogjera, jedan od najznačajnijih hrvatskih skladatelja i aranžera] {{in lang|hr}}</ref> * [[:en:Donal_Kelly|Donal Kelly]], 86, Irish journalist and broadcaster ([[:en:RTÉ_News|RTÉ News]]).<ref>[https://www.donegallive.ie/news/local-news/1694426/former-rte-political-editor-and-buncrana-man-donal-kelly-passes-away.html Former RTÉ political editor and Buncrana man Donal Kelly passes away]</ref> * [[:en:Willem_van_Kooten|Willem van Kooten]], 83, Dutch disc jockey and businessman.<ref>[https://www.ad.nl/show/radiomaker-willem-van-kooten-alias-joost-den-draaijer-op-83-jarige-leeftijd-overleden~a736146c/ Radiomaker Willem van Kooten, alias Joost den Draaijer, op 83-jarige leeftijd overleden] {{in lang|nl}}</ref> * [[:en:Árni_Grétar_Jóhannesson|Árni Grétar Jóhannesson]], 41, Icelandic electronic musician, injuries sustained in a traffic collision.<ref>[https://www.visir.is/g/20252671028d/arni-gretar-futuregrapher-latinn Árni Grétar Futuregrapher látinn] {{in lang|is}}</ref> * [[:en:Harvey_Laidman|Harvey Laidman]], 82, American television director (''[[:en:Matlock_(1986_TV_series)|Matlock]]'', ''[[:en:7th_Heaven_(TV_series)|7th Heaven]]'', ''[[:en:The_Waltons|The Waltons]]''), cancer.<ref>[https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/harvey-laidman-dead-waltons-matlock-7th-heaven-1236106621/ Harvey Laidman, Director on ‘The Waltons’ and ‘Matlock,’ Dies at 82]</ref> * [[:en:Benny_Lautrup|Benny Lautrup]], 85, Danish theoretical physicist.<ref>{{Citation |title=Benny Lautrup In Memoriam |url=https://nbia.nbi.ku.dk/news/2024/benny-lautrup-in-memoriam/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250114132746/https://nbia.nbi.ku.dk/news/2024/benny-lautrup-in-memoriam/ }}</ref> * [[:en:Niko_Lekishvili|Niko Lekishvili]], 77, Georgian politician, [[:en:State_Minister_(Georgia)|state minister]] (1995–1998), [[:en:Mayor_of_Tbilisi|mayor of Tbilisi]] (1993–1995).<ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/826826-niko-lekishvili-gardaicvala/ ნიკო ლეკიშვილი გარდაიცვალა] {{in lang|ka}}</ref> * [[:en:Richard_Louis|Richard Louis]], 60, Barbadian Olympic sprinter ([[:en:Athletics_at_the_1984_Summer_Olympics_–_Men's_4_×_400_metres_relay|1984]], [[:en:Athletics_at_the_1988_Summer_Olympics_–_Men's_400_metres|1988]]).<ref>{{Citation |title=Richard Louis, member of Barbados’ historic 4x400m relay team at the 1984 Olympics, passes away |url=https://www.sportsmax.tv/athletics/richard-louis-member-of-barbados-historic-4x400m-relay-team-at-the-1984-olympics-passes-away |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250110013813/https://www.sportsmax.tv/athletics/richard-louis-member-of-barbados-historic-4x400m-relay-team-at-the-1984-olympics-passes-away }}</ref> * [[:en:Constantine_Manos|Constantine Manos]], 90, Greek-born American photographer.<ref>[https://www.kathimerini.gr/culture/563401951/konstantinos-manos-pethane-o-simantikos-fotografos-tis-diasporas/ Κωνσταντίνος Μάνος: Πέθανε ο σημαντικός φωτογράφος της διασποράς] {{in lang|el}}</ref> * [[:en:Dashbaldangiin_Purevsuren|Dashbaldangiin Purevsuren]], 95, Mongolian opera singer.<ref>[https://www.zogii.mn/post/7600712 Эмгэнэл: Дашбалдангийн Пүрэвсүрэн] {{in lang|mn}}</ref> * [[:en:Andrew_Pyper|Andrew Pyper]], 56, Canadian writer, complications from cancer.<ref>[https://www.thestar.com/news/gta/andrew-pyper-toronto-writer-of-literary-thrillers-dead-at-56/article_fe3b18fa-ca33-11ef-aaa2-d7555a69d849.html Andrew Pyper, Toronto writer of literary thrillers, dead at 56]</ref> * [[:en:Majda_Ra'ad|Majda Ra'ad]], 82, Swedish-born Jordanian [[:en:Hashemites|Hashemite]] princess.<ref>[http://en.royanews.tv/news/56513 Statement by the Royal Hashemite Court]</ref> * [[:en:James_Arthur_Ray|James Arthur Ray]], 67, American self-help businessman, author and convicted felon.<ref>[https://eu.azcentral.com/story/news/local/arizona/2025/01/05/james-arthur-ray-self-help-guru-linked-to-sedona-sweat-lodge-tragedy-dies/77473835007/ James Arthur Ray, controversial self-help guru linked to Sedona tragedy, dies]</ref> * [[:en:Yuji_Sawa|Yuji Sawa]], 76, Japanese politician, [[:en:House_of_Councillors|MP]] (2004–2010), pneumonia.<ref>[https://www.asahi.com/sp/articles/DA3S16121587.html 沢雄二さん死去] {{in lang|ja}}</ref> * [[:en:Peter_Schaap|Peter Schaap]], 78, Dutch singer and writer.<ref>[https://www.rtvnoord.nl/cultuur/1253166/groningse-zanger-peter-schaap-adem-mijn-adem-overleden Groningse zanger Peter Schaap ('Adem mijn adem') overleden] {{in lang|nl}}</ref> * [[:en:Manfred_Schütz|Manfred Schütz]], 74, German record company founder ([[:en:SPV_GmbH|SPV GmbH]]).<ref>[https://blabbermouth.net/news/spv-founder-manfred-schutz-dead-at-74 SPV Founder Manfred Schütz Dead at 74]</ref> * {{Ill|Hazel Skuce|ru|Скьюс, Хейзел}}, 112, Canadian supercentenarian, [[:en:List_of_Canadian_supercentenarians|oldest living person in Canada]] (since 2024).<ref>[https://memorial.memorieschapel.com/hazel-skuce/5534718/index.php Hazel Skuce Obituary - Brandon, MB | Memories Chapel]{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[:en:Rod_Sykes|Rod Sykes]], 95, Canadian politician, [[:en:List_of_mayors_of_Calgary|mayor of Calgary]] (1969–1977).<ref>[https://calgaryherald.remembering.ca/obituary/james-sykes-1092521562 James Rodney Winter Sykes]</ref> * [[:en:Tariana_Turia|Dame Tariana Turia]], 80, New Zealand politician, [[:en:New_Zealand_Parliament|MP]] (1996–2014) and [[:en:Minister_for_the_Community_and_Voluntary_Sector|minister for the community and voluntary sector]] (2003–2004, 2008–2011), founder of [[:en:Te_Pāti_Māori|Te Pāti Māori]], stroke.<ref>[https://www.nzherald.co.nz/nz/politics/te-pati-maori-co-founder-dame-tariana-turia-dies/XXDWZXIRAJE5ZEBGONKUQBHLKY/ Te Pāti Māori co-founder Dame Tariana Turia dies]</ref> * [[:en:Brian_Usher|Brian Usher]], 80, English footballer ([[:en:Sunderland_A.F.C.|Sunderland]], [[:en:Sheffield_Wednesday_F.C.|Sheffield Wednesday]], [[:en:Doncaster_Rovers_F.C.|Doncaster Rovers]]).<ref>[https://www.safc.com/news/2025/january/06/obituary--brian-usher-/ Obituary: Brian Usher]</ref> * [[:en:Gilbert_Van_Binst|Gilbert Van Binst]], 73, Belgian footballer ([[:en:R.S.C._Anderlecht|Anderlecht]], [[:en:Club_Brugge_KV|Club Brugge]], [[:en:Belgium_national_football_team|national team]]).<ref>[https://www.hln.be/rode-duivels/ex-rode-duivel-gille-van-binst-op-73-jarige-leeftijd-overleden-na-slepende-ziekte~aa2792f4/ Ex-Rode Duivel Gille Van Binst op 73-jarige leeftijd overleden na slepende ziekte] {{in lang|nl}}</ref> * [[:en:Bob_Veale|Bob Veale]], 89, American baseball player ([[:en:Pittsburgh_Pirates|Pittsburgh Pirates]], [[:en:Boston_Red_Sox|Boston Red Sox]]).<ref>[https://www.mlb.com/news/pirates-pitcher-bob-veale-dies-at-89 Bob Veale, 1971 World Series champ with Pirates, dies at 89]</ref> * [[:en:Thomas_R._Williams|Thomas R. Williams]], 85, Canadian academic and university administrator, principal of [[:en:Queen's_University_at_Kingston|Queen's University]] (2008–2009).<ref>[https://www.queensu.ca/gazette/stories/queen-s-remembers-principal-emeritus-thomas-r-williams Queen's remembers Principal Emeritus Thomas R. Williams]</ref> * [[:en:Brenton_Wood|Brenton Wood]], 83, American singer ("[[:en:The_Oogum_Boogum_Song|The Oogum Boogum Song]]", "[[:en:Gimme_Little_Sign|Gimme Little Sign]]").<ref>[https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2025-01-03/brenton-wood-dead-oogum-boogum-song Brenton Wood, 'Oogum Boogum Song' crooner who captivated Latino listeners, dies at 83]</ref> * [[:en:Amit_Yoran|Amit Yoran]], 54, American cybersecurity executive, CEO of [[:en:Tenable,_Inc.|Tenable, Inc.]] (2017–2024), cancer.<ref>[https://techcrunch.com/2025/01/04/tenable-ceo-amit-yoran-dies/ Tenable CEO Amit Yoran dies]</ref> * [[:en:Bratislav_Živković_(soldier)|Bratislav Živković]], 49, Serbian mercenary, [[:en:Russo-Ukrainian_War|killed in action]].<ref>{{Citation |title=The Serbian Chetnik who was erecting barricades in the north of Kosovo is killed in Ukraine |url=https://insajderi.org/en/Serbian-Chetnik-who-was-erecting-barricades-in-the-north-of-Kosovo-is-killed-in-Ukraine/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250116141253/https://insajderi.org/en/Serbian-Chetnik-who-was-erecting-barricades-in-the-north-of-Kosovo-is-killed-in-Ukraine/ }}</ref> (death announced on this date) === 2 === * [[:en:Jytte_Abildstrøm|Jytte Abildstrøm]], 90, Danish actress (''[[:en:Helle_for_Helene|Helle for Helene]]'', ''[[:en:Don_Olsen_kommer_til_byen|Don Olsen kommer til byen]]'', ''[[:en:The_Adventures_of_Picasso|The Adventures of Picasso]]'').<ref>[https://www.billedbladet.dk/kendte/daimi-reagerer-paa-jytte-abildstroems-doed-besoegte-hende-torsdag-eftermiddag Daimi reagerer på Jytte Abildstrøms død: Besøgte hende torsdag eftermiddag] {{in lang|da}}</ref> * [[:en:Mary_Abrams|Mary Abrams]], 66, American politician, member of the [[:en:Connecticut_State_Senate|Connecticut State Senate]] (2019–2023), glioblastoma.<ref>[https://www.ctinsider.com/politics/article/mary-daugherty-abrams-former-one-term-20011753.php Mary Daugherty Abrams, former state senator from Meriden, dies from brain cancer]</ref> * [[:en:Aldo_Agroppi|Aldo Agroppi]], 80, Italian football player ([[:en:Torino_FC|Torino]], [[:en:Italy_national_football_team|national team]]) and manager ([[:en:ACF_Fiorentina|Fiorentina]]), pneumonia.<ref>[https://www.iltirreno.it/toscana/2025/01/02/news/aldo-agroppi-morto-1.100640218 È morto Aldo Agroppi, l'ex calciatore e allenatore aveva 80 anni] {{in lang|it}}</ref> * [[:en:Kabira_Uddina_Ahmed|Kabira Uddina Ahmed]], Bangladeshi politician, [[:en:Member_of_Parliament_(Bangladesh)|MP]] (1996).<ref>[https://www.amarsangbad.com/country/news/301475 কিশোরগঞ্জে বীর মুক্তিযোদ্ধা কবীর উদ্দিন আহমেদের ইন্তেকাল] {{in lang|bn}}</ref> * [[:en:Francesc_Antich|Francesc Antich]], 66, Venezuelan-born Spanish politician, [[:en:President_of_the_Government_of_the_Balearic_Islands|president of the government of the Balearic Islands]] (1999–2003, 2007–2011) and [[:en:Senate_of_Spain|senator]] (2011–2019), cancer.<ref>[https://lavozdeibiza.com/en/current-news/2025/01/03/francesc-antich-former-president-of-the-balearic-islands-and-a-referent-of-insular-socialism-dies/ Francesc Antich, former president of the Balearic Islands and a referent of insular socialism, dies]</ref> * [[:en:Atmakusumah_Astraatmadja|Atmakusumah Astraatmadja]], 86, Indonesian journalist.<ref>[https://www.tempo.co/politik/mantan-ketua-dewan-pers-atmakusumah-astraatmadja-tutup-usia-1188942 Mantan Ketua Dewan Pers Atmakusumah Astraatmadja Tutup Usia] {{in lang|id}}</ref> * [[:en:Brian_Berry|Brian Berry]], 90, British-American human geographer and planner.<ref>[https://www.wisefuneralhome.com/obituary/brian-berry Brian Joe Lobley Berry]</ref> * [[:en:Wilhelm_Brückner_(luthier)|Wilhelm Brückner]], 92, German luthier.<ref>[https://www.mdr.de/nachrichten/thueringen/mitte-thueringen/erfurt/geigenbauer-wilhelm-brueckner-tot-100.html Ältester Geigenbaumeister Deutschlands Wilhelm Brückner aus Erfurt ist tot] {{in lang|de}}</ref> * [[:en:Gerard_Caris|Gerard Caris]], 99, Dutch sculptor and artist.<ref>[https://hortusleiden.nl/in-memoriam-gerard-caris In memoriam: Gerard Caris] {{in lang|nl}}</ref> * [[:en:Lex_Clark|Lex Clark]], 81, New Zealand Olympic rower ([[:en:Rowing_at_the_1964_Summer_Olympics_–_Men's_eight|1964]]).<ref>[https://www.gillions.co.nz/death-notices Death notices – Clark, Alexander Grant (Lex)]</ref> * [[:en:Bernie_Constantin|Bernie Constantin]], 77, Swiss songwriter and radio show host.<ref>[https://www.rts.ch/info/culture/2025/article/bernie-constantin-rockeur-valaisan-est-decede-a-77-ans-28743128.html Le rockeur valaisan Bernie Constantin est décédé à l'âge de 77 ans] {{in lang|fr}}</ref> * [[:en:Italo_de_Lorenzo|Italo de Lorenzo]], 85, Italian bobsledder.<ref>[https://denuk.nl/met-de-dood-van-italo-de-lorenzo-verliest-utrecht-een-moedige-gastvrije-en-wijze-ondernemer/ Met de dood van Italo de Lorenzo verliest Utrecht een moedige, gastvrije en wijze ondernemer] {{in lang|nl}}</ref> * [[:en:Tidiane_Diakité|Tidiane Diakité]], 80, Malian-born French historian and writer.<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/rennes-35000/lhistorien-malien-et-breton-dadoption-tidiane-diakite-est-decede-a-81-ans-65af6b58-caca-11ef-ae13-2f9181d4848b L'historien malien et breton d'adoption, Tidiane Diakité, est décédé à 81 ans] {{in lang|fr}}</ref> * [[:en:Pedro_Luis_García_Pérez|Pedro Luis García Pérez]], 86, Spanish mathematician, physicist and academic, president of the [[:en:Royal_Spanish_Mathematical_Society|Royal Spanish Mathematical Society]] (1982–1988).<ref>[https://www.lagacetadesalamanca.es/salamanca/fallece-catedratico-emerito-geometria-exdecano-facultad-ciencias-20250102223421-nt.html Fallece el catedrático emérito de Geometría y exdecano de la Facultad de Ciencias Pedro Luis García Pérez] {{in lang|es}}</ref> * [[:en:Pieter_Hofstra|Pieter Hofstra]], 78, Dutch politician, member of the [[:en:House_of_Representatives_(Netherlands)|House of Representatives]] (1994–2006) and [[:en:Senate_(Netherlands)|Senate]] (2007–2011).<ref>[https://www.eerstekamer.nl/nieuws/20250107/oud_senator_hofstra_vvd_overleden Oud-senator Hofstra (VVD) overleden] {{in lang|nl}}</ref> * [[:en:James_R._Hogg|James R. Hogg]], 90, American admiral.<ref>[https://www.newportri.com/obituaries/ppvp1048818 Admiral James R. Hogg, USN Ret.]</ref> * [[:en:Derek_Humphry|Derek Humphry]], 94, British-American assisted suicide activist (''[[:en:Jean's_Way|Jean's Way]]'', ''[[:en:Final_Exit|Final Exit]]''), co-founder of [[:en:Final_Exit_Network|Final Exit Network]], heart failure.<ref>{{Citation |title=The WFRtDS joins other voices of the right to die movement to pay their respects to Derek Humphry |url=https://wfrtds.org/the-wfrtds-joins-other-voices-of-the-right-to-die-movement-to-pay-their-respects-to-derek-humphry/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250206112428/https://wfrtds.org/the-wfrtds-joins-other-voices-of-the-right-to-die-movement-to-pay-their-respects-to-derek-humphry/ }}</ref> * [[:en:Ágnes_Keleti|Ágnes Keleti]], 103, Hungarian-Israeli artistic gymnast, Olympic champion ([[:en:Gymnastics_at_the_1952_Summer_Olympics_–_Women's_floor|1952]], [[:en:Gymnastics_at_the_1956_Summer_Olympics|1956]]), pneumonia.<ref>[https://hirado.hu/belfold/cikk/2025/01/02/elhunyt-keleti-agnes-otszoros-olimpiai-bajnok-tornasz-a-nemzet-sportoloja Elhunyt Keleti Ágnes ötszörös olimpiai bajnok tornász, a Nemzet Sportolója] {{in lang|hu}}</ref> * [[:en:Larry_Kish|Larry Kish]], 83, American ice hockey coach ([[:en:Hartford_Whalers|Hartford Whalers]]).<ref>[https://friars.com/news/2025/1/4/mens-ice-hockey-former-mens-hockey-all-american-larry-kish-64-passes-away.aspx Former Men's Hockey All-American Larry Kish '64 Passes Away]</ref> * [[:en:Karol_Krasnodębski|Karol Krasnodębski]], 95, Polish politician, [[:en:Sejm|MP]] (1989–1991).<ref>[https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/tarnow/zmarl-karol-krasnodebski-dzialacz-tarnowskiej-solidarnosci-w-okresie-prl-mial-95-lat/ Zmarł Karol Krasnodębski. Działacz tarnowskiej Solidarności w okresie PRL miał 95 lat] {{in lang|pl}}</ref> * [[:en:Seymour_P._Lachman|Seymour P. Lachman]], 91, American political historian and politician, member of the [[:en:New_York_State_Senate|New York State Senate]] (1996–2004).<ref>[https://wagner.edu/newsroom/former-wagner-teacher-author-lachman-dies-91/ Former Wagner teacher, author Lachman dies at 91]</ref> * [[:en:Werner_Leimgruber|Werner Leimgruber]], 90, Swiss footballer ([[:en:FC_Zürich|Zürich]], [[:en:Switzerland_national_football_team|national team]]).<ref>[https://www.rtn.ch/rtn/Sports/Football/Carnet-noir-Werner-Leimgruber-est-decede-a-90-ans.html Carnet noir: Werner Leimgruber est décédé à 90 ans] {{in lang|fr}}</ref> * [[:en:Ralph_Mann|Ralph Mann]], 75, American [[:en:National_Track_and_Field_Hall_of_Fame|Hall of Fame]] sprinter and hurdler, Olympic silver medalist ([[:en:Athletics_at_the_1972_Summer_Olympics_–_Men's_400_metres_hurdles|1972]]).<ref>[https://www.usatf.org/news/2025/usatf-mourns-passing-of-hall-of-famer-ralph-mann USATF Mourns Passing Of Hall Of Famer Ralph Mann]</ref> * [[:en:Roger_Mantovani|Roger Mantovani]], 59, Italian radio presenter and voice actor.<ref>[https://www.ilmessaggero.it/persone/roger_mantovani_morto_malattia_chi_era_ultime_notizie-8572016.html Roger Mantovani morto a 59 anni a Palma de Maiorca, mistero sulle cause: chi era il conduttore, voce cult di radio e tv] {{in lang|it}}</ref> * [[:en:Joyce_McRoberts|Joyce McRoberts]], 83, American politician, member of the [[:en:Idaho_Senate|Idaho Senate]] (1992–1995).<ref>[https://www.brundagefuneralhome.com/obituaries/belva-mcroberts Belva Joyce McRoberts]</ref> * [[:en:S._Jayachandran_Nair|S. Jayachandran Nair]], 85, Indian journalist, founder of ''[[:en:Samakalika_Malayalam_Vaarika|Samakalika Malayalam Vaarika]]''.<ref>[https://www.onmanorama.com/news/kerala/2025/01/02/samakalika-malayalam-founder-s-jayachandran-nair-passed-away.html Samakalika Malayalam founder-editor S Jayachandran Nair passes away]</ref> * [[:en:Russ_North|Russ North]], 59, English heavy metal singer ([[:en:Cloven_Hoof_(band)|Cloven Hoof]]).<ref>[https://metalinvader.net/en/cloven-hoofs-emblematic-singer-russ-north-has-passed-away/ Cloven Hoof’s emblematic singer Russ North has passed away]</ref> * [[:en:Cristóbal_Ortega|Cristóbal Ortega]], 68, Mexican footballer ([[:en:Club_América|América]], [[:en:Mexico_national_football_team|national team]]), cancer.<ref>[https://www.footboom1.com/en/news/football/2249688-cristobal-ortega-passes-away-one-of-america-s-greatest-icons Cristóbal Ortega Passes Away, One of America's Greatest Icons]</ref> * [[:en:Pádraig_Ó_Snodaigh|Pádraig Ó Snodaigh]], 89, Irish activist and writer.<ref>[https://www.rte.ie/news/nuacht/2025/0102/1488873-padraig-o-snodaigh-tar-eis-bhais/ An scríbhneoir agus an foilsitheoir Gaeilge Pádraig Ó Snodaigh tar éis bháis] {{in lang|ga}}</ref> * [[:en:Derek_Parker|Derek Parker]], 92, British writer and broadcaster.<ref>[https://www.2mbsfinemusicsydney.com/valederekparker/ Vale Derek Parker, 1932–2025]</ref> * [[:en:Noreen_Riols|Noreen Riols]], 98, British novelist and [[:en:Special_Operations_Executive|SOE]] agent during World War II.<ref>[https://www.telegraph.co.uk/obituaries/2025/01/05/noreen-riols-soe-second-world-war-france-obituary/ Noreen Riols, SOE operative who trained prospective agents for secret service behind enemy lines] {{paywall}}</ref> * [[:en:Arun_Roy|Arun Roy]], 56, Bangladeshi film director.<ref>[https://www.thehindu.com/entertainment/movies/bengali-film-director-arun-roy-dies-at-age-56/article69053589.ece Bengali film director Arun Roy dies at age 56]]</ref> * [[:en:J._R._P._Suriyapperuma|J. R. P. Suriyapperuma]], 96, Sri Lankan politician, [[:en:Member_of_Parliament_(Sri_Lanka)|MP]] (2010–2015).<ref>[https://www.newswire.lk/2025/01/02/j-r-p-suriyapperuma-passed-away/ J. R. P. Suriyapperuma passed away]</ref> * [[:en:Ferdi_Tayfur|Ferdi Tayfur]], 79, Turkish singer and actor.<ref>[https://www.turkiyetoday.com/culture/legendary-turkish-singer-and-actor-ferdi-tayfur-passes-away-at-79-100423/ Legendary Turkish singer and actor Ferdi Tayfur passes away at 79]</ref> * [[:en:Ján_Zachara|Ján Zachara]], 96, Slovak boxer, Olympic champion ([[:en:Boxing_at_the_1952_Summer_Olympics_–_Featherweight|1952]]).<ref>[https://tvnoviny.sk/sport/clanok/944070-zomrel-najstarsi-slovensky-olympijsky-vitaz-jan-zachara-96 Zomrel najstarší slovenský olympijský víťaz Ján Zachara (†96)] {{in lang|sk}}</ref> === 1 === * [[:en:Viktor_Alksnis|Viktor Alksnis]], 74, Russian politician, mayor of [[:en:Tuchkovo|Tuchkovo]] (2013–2015), [[:en:State_Duma|MP]] (2000–2007), and [[:en:Congress_of_People's_Deputies_of_the_Soviet_Union|deputy of the Soviet Union]] (1989–1991).<ref>[https://vz.ru/news/2025/1/1/1306688.html Умер Виктор Алкснис] {{in lang|ru}}</ref> * [[:en:Geoffrey_Bell|Geoffrey Bell]], 85, English economist and banker.<ref>[https://announcements.telegraph.co.uk/marketplace/advert/bell-notices_60616 Bell]</ref> * [[:en:William_Carter_(photographer)|William Carter]], 90, American photographer.<ref>[https://www.legacy.com/us/obituaries/sfgate/name/william-carter-obituary?id=57234019 William Carter]</ref> * [[:en:Leo_Dan|Leo Dan]], 82, Argentine singer, composer and actor (''[[:en:Story_of_a_Poor_Young_Man_(1968_film)|Story of a Poor Young Man]]'', ''[[:en:Cómo_te_extraño|Cómo te extraño]]'').<ref>[https://caracol.com.co/2025/01/01/fallecio-leo-dan-cantante-y-compositor-argentino-a-sus-82-anos/ Luto en la música: Falleció Leo Dan, cantante y compositor argentino, a sus 82 años] {{in lang|es}}</ref> * [[:en:Jean-Michel_Defaye|Jean-Michel Defaye]], 92, French composer and pianist.<ref>[https://www.lefigaro.fr/musique/le-compositeur-francais-jean-michel-defaye-arrangeur-de-leo-ferre-est-mort-a-l-age-de-92-ans-20250102 Le compositeur français Jean-Michel Defaye, arrangeur de Léo Ferré, est mort à l’âge de 92 ans] {{in lang|fr}}</ref> * [[:en:Roswitha_Erlenwein|Roswitha Erlenwein]], 94, German politician, member of the [[:en:Bürgerschaft_of_Bremen|Bürgerschaft of Bremen]] (1983–1995).<ref>[https://trauer.weser-kurier.de/traueranzeigen-suche/roswitha-erlenwein Roswitha Erlenwein] {{in lang|de}}</ref> * [[:en:Joan_Guinovart|Joan Guinovart]], 77, Spanish biochemist.<ref>[https://www.lavanguardia.com/mediterranean/20250101/10250580/scientist-joan-guinovart-founder-irb-barcelona-passes-away-spain-health-biochemistry-institute-barcelona.html Spanish scientist Joan Guinovart, founder of IRB Barcelona, dies]</ref> * [[:en:Pradeep_Hemsingh_Jadhav|Pradeep Hemsingh Jadhav]], 70, Indian politician, [[:en:Maharashtra_Legislative_Assembly|MLA]] (2004–2019).<ref>[https://www.loksatta.com/maharashtra/former-kinwat-mahur-mla-and-ncp-leader-pradeep-naik-died-of-cardiac-arrest-in-hyderabad-sud-02-4802496/ माजी आमदार प्रदीप नाईक यांचे निधन, दहेली तांडा येथे गुरुवारी अंत्यसंस्कार] {{in lang|mr}}</ref> * [[:en:Kaak_(cartoonist)|Kaak]], 84, Indian cartoonist (''[[:en:Jansatta|Jansatta]]'', ''[[:en:Navbharat_Times|Navbharat Times]]'', ''[[:en:Dainik_Jagran|Dainik Jagran]]''), heart attack.<ref>[https://indianexpress.com/article/cities/delhi/cartoonist-harish-chandra-shukla-dies-of-heart-attack-9754900/ Renowned cartoonist Harish Chandra Shukla dies of heart attack]</ref> * [[:en:Vladimir_Kosykh|Vladimir Kosykh]], 74, Russian politician, [[:en:State_Duma|MP]] (1993–1995).<ref>[https://v102.ru/news/138318.html Депутат первого созыва Госдумы РФ Владимир Косых скончался в Волгограде] {{in lang|ru}}</ref> * [[:en:Elke_Leonhard|Elke Leonhard]], 75, German politician, [[:en:Bundestag|MP]] (1990–2005).<ref>[https://www.volksfreund.de/region/rheinland-pfalz/ehemalige-spd-parlamentarierin-elke-leonhard-ist-tot_aid-122953033 Ehemalige Parlamentarierin Elke Leonhard ist tot] {{in lang|de}}</ref> * [[:en:David_Lodge_(author)|David Lodge]], 89, British author (''[[:en:Changing_Places|Changing Places]]'', ''[[:en:Small_World:_An_Academic_Romance|Small World: An Academic Romance]]'', ''[[:en:The_Picturegoers|The Picturegoers]]'').<ref>[https://www.penguin.co.uk/articles/2025/01/david-lodge-obituary David Lodge, 1935–2025]</ref> * [[:en:Michael_Loewe|Michael Loewe]], 102, British historian, [[:en:Sinology|Sinologist]] and writer.<ref>{{Citation |title=Dr Michael Loewe (1922-2025) |url=https://www.ames.cam.ac.uk/news/dr-michael-loewe-1922-2025 |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250116140831/https://www.ames.cam.ac.uk/news/dr-michael-loewe-1922-2025 }}</ref> * [[:en:K._S._Manilal|K. S. Manilal]], 86, Indian botany scholar and taxonomist.<ref>[https://www.telegraphindia.com/india/renowned-botanist-and-padmashree-awardee-k-s-manilal-passes-away-at-86-in-kerala/cid/2074690 Renowned Botanist and Padmashree awardee K S Manilal passes away at 86 in Kerala]</ref> * [[:en:Rosita_Missoni|Rosita Missoni]], 93, Italian knitwear designer, co-founder of [[:en:Missoni|Missoni]].<ref>[https://www.theguardian.com/fashion/2025/jan/02/rosita-missoni-italian-fashion-designer-dies-aged-93 Italian fashion designer and ‘colour genius’ Rosita Missoni dies aged 93]</ref> * [[:en:Henry_P._Monaghan|Henry P. Monaghan]], 90, American legal scholar.<ref>[https://www.law.columbia.edu/faculty/henry-p-monaghan Henry Paul Monaghan]</ref> * [[:en:Joseph_Monninger|Joseph Monninger]], 71, American novelist (''[[:en:The_Letters_(novel)|The Letters]]''), lung cancer.<ref>[https://www.kirkusreviews.com/news-and-features/articles/author-joseph-monninger-dies-at-71/ Author Joseph Monninger Dies at 71]</ref> * [[:en:Chad_Morgan|Chad Morgan]], 91, Australian country singer and guitarist (''[[:en:The_Sheik_of_Scrubby_Creek|The Sheik of Scrubby Creek]]'').<ref>[https://countrytown.com/news/aussie-music-legend-chad-morgan-passes-away/kzMph4aJiIs/02-01-25 Country Music Legend Chad Morgan Passes Away]</ref> * [[:en:JuJu_Mucciaccio|JuJu Mucciaccio]], 86, American recreation director.<ref>[https://www.legacy.com/us/obituaries/bostonglobe/name/anthony-mucciaccio-obituary?id=57177010 Anthony Payl "JuJu" Mucciaccio]</ref> * [[:en:Viktor_Nastashevskyi|Viktor Nastashevskyi]], 67, Ukrainian footballer ([[:en:FC_Dynamo_Kyiv|Dynamo Kyiv]], [[:en:FC_CSKA_Kyiv|CSKA Kyiv]], [[:en:FC_Kryvbas_Kryvyi_Rih_(1959–2013)|Kryvbas Kryvyi Rih]]).<ref>[https://www.footboom1.com/ukrainian/high/1735741430-ne-stalo-viktora-nastashevskoho.html Не стало Виктора Насташевского...] {{in lang|ru}}</ref> * [[:en:Noh_Haeng-seok|Noh Haeng-seok]], 36, South Korean footballer ([[:en:Gwangju_FC|Gwangju]], [[:en:Daegu_FC|Daegu]], [[:en:Busan_IPark|Busan IPark]]).<ref>[https://www.jnilbo.com/75817567489 노행석(전 광주FC 선수)씨 본인상] {{in lang|ko}}</ref> * [[:en:Gilbert_Normand|Gilbert Normand]], 81, Canadian politician, [[:en:Member_of_Parliament_(Canada)|MP]] (1997–2004).<ref>[https://cimtchau.ca/nouvelles/lancien-depute-federal-gilbert-normand-seteint/ L’ancien député fédéral, Gilbert Normand, s’éteint] {{in lang|fr}}</ref> * [[:en:Sally_Oppenheim-Barnes|Sally Oppenheim-Barnes, Baroness Oppenheim-Barnes]], 96, British politician, [[:en:Department_of_Trade_and_Industry_(United_Kingdom)|minister of state for consumer affairs]] (1979–1982), [[:en:House_of_Commons_of_the_United_Kingdom|MP]] (1970–1987), and member of the [[:en:House_of_Lords|House of Lords]] (1989–2019).<ref>{{Citation |title=Former Gloucester MP dies |url=https://gloucesternewscentre.co.uk/former-gloucester-mp-dies/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250102123714/https://gloucesternewscentre.co.uk/former-gloucester-mp-dies/ }}</ref> * [[:en:John_B._O'Reilly_Jr.|John B. O'Reilly Jr.]], 76, American politician, mayor of [[:en:Dearborn,_Michigan|Dearborn, Michigan]] (2007–2022).<ref>[https://www.fox2detroit.com/news/former-longtime-dearborn-mayor-john-jack-oreilly-jr-has-died-says-family Former longtime Dearborn Mayor John 'Jack' O'Reilly Jr. has died, says family]</ref> * [[:en:Nora_Orlandi|Nora Orlandi]], 91, Italian musician and film composer (''[[:en:The_Strange_Vice_of_Mrs._Wardh|The Strange Vice of Mrs. Wardh]]'', ''[[:en:Johnny_Yuma_(film)|Johnny Yuma]]'', ''[[:en:Clint_the_Stranger|Clint the Stranger]]'').<ref>[https://www.spettakolo.it/2025/01/01/addio-a-nora-orlandi-aveva-91-anni/ Addio a Nora Orlandi, aveva 91 anni] {{in lang|it}}</ref> * [[:en:Wayne_Osmond|Wayne Osmond]], 73, American singer ([[:en:The_Osmonds|The Osmonds]]) and songwriter ("[[:en:Crazy_Horses|Crazy Horses]]", "[[:en:Let_Me_In_(The_Osmonds_song)|Let Me In]]"), stroke.<ref>[https://kslnewsradio.com/2168326/wayne-osmond-dies-at-73-years-old/ Wayne Osmond dies at 73]</ref> * [[:en:Vittorio_Pomilio|Vittorio Pomilio]], 91, Italian basketball player ([[:en:Stella_Azzurra_Roma|Stella Azzurra Roma]], [[:en:Italy_men's_national_basketball_team|national team]]).<ref>[https://www.rainews.it/tgr/abruzzo/articoli/2025/01/addio-a-vittorio-pomilio-francavilla-al-mare-chieti-abruzzo-basket-91f4a972-34e3-4854-b708-ea04ae0c6e4c.html Addio a Vittorio Pomilio] {{in lang|it}}</ref> * [[:en:Igor_Poznič|Igor Poznič]], 57, Slovenian footballer ([[:en:NK_Maribor|NK Maribor]], [[:en:NK_Mura|Mura]], [[:en:Slovenia_national_football_team|national team]]).<ref>[https://siol.net/sportal/nogomet/igor-poznic-1967-2025-651878 Slovenski nogomet žaluje, umrl legendarni napadalec Maribora Igor Poznič] {{in lang|sl}}</ref> * [[:en:Ripken_(dog)|Ripken]], 8, American retrieval dog ([[:en:Durham_Bulls|Durham Bulls]]).<ref>[https://www.wral.com/news/local/ripken-bat-dog-death/ Ripken, beloved dog to NC State and Durham Bulls fans, dies on New Year's Day]</ref> * [[:en:Louis_Schittly|Louis Schittly]], 86, French physician and humanitarian ([[:en:Médecins_Sans_Frontières|Médecins Sans Frontières]]).<ref>[https://www.lalsace.fr/culture-loisirs/2025/01/02/louis-schittly-medecin-paysan-sundgauvien-prix-nobel-de-la-paix-1999 Louis Schittly, « médecin-paysan » sundgauvien, cofondateur de médecin sans frontières, est décédé] {{in lang|fr}}</ref> * [[:en:Maria_Grazia_Sestero|Maria Grazia Sestero]], 82, Italian politician, [[:en:Chamber_of_Deputies_(Italy)|deputy]] (1992–1994).<ref>[https://www.lastampa.it/torino/2025/01/01/news/morta_maria_grazia_sestero-14914789/ Addio a Maria Grazia Sestero, l'ex deputata e assessora comunista innamorata della politica e della scuola] {{in lang|it}}</ref> * [[:en:Zdzisław_Skupień|Zdzisław Skupień]], 86, Polish mathematician.<ref>[https://www.afterall.com/obituaries/d-18930839/zdzisaw-skupie/january-2025 Zdzisław Skupień] {{in lang|pl}}</ref> * [[:en:Tom_Wyatt|Tom Wyatt]], 78, Australian horticulturalist.<ref>[https://www.tuckersfunerals.com.au/event/wyatt-thomas-allen/ Wyatt, Thomas Allen]{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == යොමු කිරීම් == {{reflist}} tsitxy3093yhnleireiqhoz6z4o9fz1 0 179360 794668 735663 2026-06-23T10:53:28Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 794668 wikitext text/x-wiki [[ගොනුව:Bocas del Toro in Panama.svg|thumb|සිතියම]] බොකාස් ඩෙල් ටෝරෝ (ස්පාඤ්ඤ උච්චාරණය: [ˈbokas ðel ˈtoɾo]; එහි අර්ථය "ගොනාගේ මුඛය") පැනමාවේ පළාතකි. එහි භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර් 4,643.9 ක් වන අතර එය ප්‍රධාන භූමිය සහ ප්‍රධාන දූපත් නවයකින් සමන්විත වේ.<ref>[http://www.somospanama.com/informacion/geografia/bocasdeltoro/index.php Somos Panama] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100315163141/http://www.somospanama.com/informacion/geografia/bocasdeltoro/index.php|date=March 15, 2010}} Retrieved: 15 March 2011</ref> පළාත බොකාස් ඩෙල් ටෝරෝ දූපත් සමූහය, බහියා අල්මිරැන්ටේ (අල්මිරැන්ටේ බොක්ක), චිරික්වි කලපුව සහ යාබද ප්‍රධාන භූමියෙන් සමන්විත වේ. අගනුවර වන්නේ ඉස්ලා කොලොන් (කොලොන් දූපත) හි බොකාස් ඩෙල් ටෝරෝ (හෝ බොකාස් නගරය) නගරයයි. අනෙකුත් ප්‍රධාන නගර හෝ නගර අතර ඇල්මිරැන්ටේ සහ චැන්ගුයිනෝලා ඇතුළත් වේ. 2023 වන විට පළාතේ ජනගහනය 159,228 කි.<ref>{{Cite web |title=Bocas del Toro (Province, Panama) - Population Statistics, Charts, Map and Location |url=https://www.citypopulation.de/en/panama/admin/01__bocas_del_toro/ |access-date=2024-03-10 |website=www.citypopulation.de}}</ref><ref>[http://www.censos2010.gob.pa/ Panama 2010 Census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170913225242/http://www.censos2010.gob.pa/|date=2017-09-13}} Retrieved: 24 May 2011</ref> ක්‍රිස්ටෝපර් කොලොම්බස් සහ ඔහුගේ කාර්ය මණ්ඩලය ප්‍රථම වරට 1502 දී මෙම ප්‍රදේශයට පැමිණියහ.<ref>{{cite web |title=Lonely Planet |url=http://www.lonelyplanet.com/panama/bocas-del-toro/history |work=Bocas del Toro History}} Retrieved: 15 March 2011</ref> බොකාස් ඩෙල් ටෝරෝ උතුරින් කැරිබියන් මුහුදට, බටහිරින් කොස්ටාරිකාවේ ලිමොන් පළාතට, දකුණින් චිරික්වි පළාතට සහ නැගෙනහිරින් එන්ගෝබ්-බුග්ලේ කොමාර්කාට මායිම් වේ. රියෝ සික්සෝලා කොස්ටාරිකාවේ මායිමේ කොටසක් සාදයි. අලුතින් ඉදිකරන ලද පාලමක් කොස්ටාරිකාවේ ගුවාබිටෝ සහ සික්සෝලා අතර ගඟ හරහා ගමන් කරයි. මෙම පාලම බොකාස් ඩෙල් ටෝරෝ සහ කොස්ටාරිකාවේ ගමනාන්ත අතර යන සංචාරකයින් භාවිතා කරන මායිම් හරස් මාර්ගයකි. පදික වේල්ල හරහා පාලම හරහා ඇවිදින්න හෝ උදේ 8 සිට සවස 6 දක්වා තරණය කිරීමට ඔබේ වාහනය කල්තියා ලියාපදිංචි කරන්න (පැනමා වේලාව, කොස්ටාරිකාව පැයකට පෙර). පළාතේ ජාතික වනෝද්‍යාන දෙකක් ඇත, ඉස්ලා බැස්ටිමෙන්ටෝස් ජාතික සමුද්‍ර උද්‍යානය සහ ලා අමිස්ටැඩ් ජාත්‍යන්තර උද්‍යානය.<ref name="frommers">{{cite book|title=Frommer's Panama|edition=1st|year=2007|isbn=978-0-470-04890-0|url-access=registration|url=https://archive.org/details/frommerspanamafr00kris}}</ref> ස්මිත්සෝනියන් නිවර්තන පර්යේෂණ ආයතනය බොකාස් නගරයට වයඹ දෙසින් කොලෝන් දූපතේ පර්යේෂණ ස්ථානයක් ක්‍රියාත්මක කරයි.<ref>[http://www.stri.org/english/research/facilities/marine/bocas_del_toro/index.php Bocas del Toro Research Station] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091014070831/http://www.stri.org/english/research/facilities/marine/bocas_del_toro/index.php |date=2009-10-14 }} Retrieved: 14 June 2009.</ref> බොකාස් ඩෙල් ටෝරෝ හි බොහෝ කෙසෙල් වගාවන් ඇත, එය බොහෝ විට ඔරෝ වර්ඩ් නොහොත් මධ්‍යම ඇමරිකාවේ හරිත රන් ලෙස හැඳින්වේ.<ref>{{cite web |title=Changuinola |url=http://changuinola.bocas.com/attractions/changuinola-banana.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110708075944/http://changuinola.bocas.com/attractions/changuinola-banana.htm |archive-date=2011-07-08 |work=Changuinola Banana}} Retrieved: 15 March 2011</ref> == යොමු කිරීම් == hej88r8sisaliuwtwe78lv5bmgi3zwj 10 195760 794629 2026-06-22T16:24:40Z Yasasuru 23090 '<includeonly>{{#invoke:Episode table|main}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude>' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි 794629 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Episode table|main}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude> bl5obvg7jx1sn23l5x629mtwmdgrsck 10 195761 794630 2026-06-22T16:27:19Z Yasasuru 23090 '<includeonly>{{#invoke:Episode table|part}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude>' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි 794630 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Episode table|part}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude> t6drsw5ntfmk2y367mp5c1280sh6doy 828 195762 794632 2026-06-22T16:31:19Z Yasasuru 23090 '/* {{pp-template}} */ .wikiepisodetable tr.vevent, .wikiepisodetable tr.vevent th { text-align: center; } .wikiepisodetable .summary { text-align: left; } /* TBD in night theme */ @media screen { html.skin-theme-clientpref-night .module-episode-list-row small[style] { color: #d5d584 !important; background: #333; padding: 8px; } /* disable all use of styles */ html.skin-theme-clientpref-night .wikie...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි 794632 sanitized-css text/css /* {{pp-template}} */ .wikiepisodetable tr.vevent, .wikiepisodetable tr.vevent th { text-align: center; } .wikiepisodetable .summary { text-align: left; } /* TBD in night theme */ @media screen { html.skin-theme-clientpref-night .module-episode-list-row small[style] { color: #d5d584 !important; background: #333; padding: 8px; } /* disable all use of styles */ html.skin-theme-clientpref-night .wikiepisodetable span[style^="color"] { color: inherit !important; border-bottom: dotted 1px; } } @media screen and ( prefers-color-scheme: dark) { /* automatic mode */ html.skin-theme-clientpref-os .module-episode-list-row small[style] { color: #d5d584 !important; background: #333; padding: 8px; } html.skin-theme-clientpref-os .wikiepisodetable span[style^="color"] { color: inherit !important; border-bottom: dotted 1px; } } eqyp5eapp0zl3qeh3pze0z9lqp3kxwd 0 195763 794634 2026-06-23T01:22:38Z Yasasuru 23090 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1360686050|House of the Dragon season 3]]" 794634 wikitext text/x-wiki {{Infobox television season|season_number=3|bgcolour=#2C241B|image=House of the Dragon season 3.jpg|image_alt=|caption=|starring={{Plainlist| * [[මැට් ස්මිත්]] * [[එමා ඩාර්සි]] * [[ඔලීවියා කූක්]] * [[James Norton (actor)|James Norton]] * [[Steve Toussaint]] * [[Fabien Frankel]] * [[Matthew Needham]] * [[Sonoya Mizuno]] * [[Tom Glynn-Carney]] * [[Ewan Mitchell]] * [[Harry Collett]] * [[Phia Saban]] * [[Bethany Antonia]] * [[Jefferson Hall (actor)|Jefferson Hall]] * [[Abubakar Salim]] * [[Clinton Liberty]] * [[Phoebe Campbell]] * [[Kurt Egyiawan]] * [[Freddie Fox (actor)|Freddie Fox]] * [[Gayle Rankin]] * [[Kieran Bew]] * [[Tom Bennett (actor)|Tom Bennett]] * [[Joplin Sibtain]] * [[Rhys Ifans]] * [[Ellora Torchia]] }}|num_episodes=1|network=[[HBO]]|first_aired={{Start date|2026|6|21}}|last_aired=වර්තමානය}}ඇමරිකානු [[ෆැන්ටසි]] [[නාට්‍ය]] රූපවාහිනී කතා මාලාවක් වන ''හවුස් ඔෆ් ද ඩ්‍රැගන්'' හි තුන්වන වාරය 2026 ජුනි 21 වන දින එක්සත් ජනපදයේ HBO නාලිකාවේ විකාශය වූ අතර එය කථාංග අටකින් සමන්විත වේ. මෙම වාරය ජෝර්ජ් ආර් ආර් මාටින් විසින් රචිත ''[[අ සෝන්ග් ඔෆ් අයිස් ඇන්ඩ් ෆය(ර්)|අ සෝං ඔෆ් අයිස් ඇන්ඩ් ෆයර්]]'' කතා මාලාවේ පූර්ව නවකතාවක් වන ''ෆයර් ඇන්ඩ් බ්ලඩ්'' පොතේ සිදුවීම් ආවරණය කරයි. දෙවන කතා මාලාවේ මංගල දර්ශනයට දින තුනකට පෙර, 2024 ජුනි 13 වන දින වාරය සැලසුම් කරන ලදී. රයන් කොන්ඩල් වාරය සඳහා එකම ප්‍රදර්ශනකරු ලෙස සේවය කරයි. තෙවන කතා මාලාව 2025 මාර්තු සිට ඔක්තෝබර් දක්වා රූගත කරන ලදී. සිව්වන කතා මාලාවක් 2025 නොවැම්බර් මාසයේදී ඇණවුම් කරන ලදී. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Petski |first=Denise |date=November 20, 2025 |title=''House Of The Dragon'' Renewed For Season 4 At HBO |url=https://deadline.com/2025/11/house-of-the-dragon-renewed-season-4-hbo-1236624223/ |access-date=November 20, 2025 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> == කථාංග == {{Episode table}} == නළු නිළියන් සහ චරිත == === ප්‍රධාන ===   === ආරාධිත === <templatestyles src="Div col/styles.css" /> [[ප්‍රවර්ගය:විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර නොමැති ලිපි සියල්ල]] rvprkssissfdmjeca0f0rixzattocdi 794635 794634 2026-06-23T01:23:22Z Yasasuru 23090 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1360686050|House of the Dragon season 3]]" 794635 wikitext text/x-wiki {{Infobox television season|season_number=3|bgcolour=#2C241B|image=House of the Dragon season 3.jpg|image_alt=|caption=|starring={{Plainlist| * [[මැට් ස්මිත්]] * [[එමා ඩාර්සි]] * [[ඔලීවියා කූක්]] * [[James Norton (actor)|James Norton]] * [[Steve Toussaint]] * [[Fabien Frankel]] * [[Matthew Needham]] * [[Sonoya Mizuno]] * [[Tom Glynn-Carney]] * [[Ewan Mitchell]] * [[Harry Collett]] * [[Phia Saban]] * [[Bethany Antonia]] * [[Jefferson Hall (actor)|Jefferson Hall]] * [[Abubakar Salim]] * [[Clinton Liberty]] * [[Phoebe Campbell]] * [[Kurt Egyiawan]] * [[Freddie Fox (actor)|Freddie Fox]] * [[Gayle Rankin]] * [[Kieran Bew]] * [[Tom Bennett (actor)|Tom Bennett]] * [[Joplin Sibtain]] * [[Rhys Ifans]] * [[Ellora Torchia]] }}|num_episodes=1|network=[[HBO]]|first_aired={{Start date|2026|6|21}}|last_aired=වර්තමානය}}ඇමරිකානු [[ෆැන්ටසි]] [[නාට්‍ය]] රූපවාහිනී කතා මාලාවක් වන ''හවුස් ඔෆ් ද ඩ්‍රැගන්'' හි තුන්වන වාරය 2026 ජුනි 21 වන දින එක්සත් ජනපදයේ HBO නාලිකාවේ විකාශය වූ අතර එය කථාංග අටකින් සමන්විත වේ. මෙම වාරය ජෝර්ජ් ආර් ආර් මාටින් විසින් රචිත ''[[අ සෝන්ග් ඔෆ් අයිස් ඇන්ඩ් ෆය(ර්)|අ සෝං ඔෆ් අයිස් ඇන්ඩ් ෆයර්]]'' කතා මාලාවේ පූර්ව නවකතාවක් වන ''ෆයර් ඇන්ඩ් බ්ලඩ්'' පොතේ සිදුවීම් ආවරණය කරයි. දෙවන කතා මාලාවේ මංගල දර්ශනයට දින තුනකට පෙර, 2024 ජුනි 13 වන දින වාරය සැලසුම් කරන ලදී. රයන් කොන්ඩල් වාරය සඳහා එකම ප්‍රදර්ශනකරු ලෙස සේවය කරයි. තෙවන කතා මාලාව 2025 මාර්තු සිට ඔක්තෝබර් දක්වා රූගත කරන ලදී. සිව්වන කතා මාලාවක් 2025 නොවැම්බර් මාසයේදී ඇණවුම් කරන ලදී. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Petski |first=Denise |date=November 20, 2025 |title=''House Of The Dragon'' Renewed For Season 4 At HBO |url=https://deadline.com/2025/11/house-of-the-dragon-renewed-season-4-hbo-1236624223/ |access-date=November 20, 2025 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> == කථාංග == {{Episode table}} == නළු නිළියන් සහ චරිත == === ප්‍රධාන ===   === ආරාධිත === <templatestyles src="Div col/styles.css" /> === නව නළු නිළියන් === * ටොරන් මැන්ඩර්ලි ලෙස ඩෑන් ෆොග්ලර් * ටොම් කලන්, ලුත් ලාජන්ට් ලෙස <ref name="CullenSibtainSloane">{{Cite news|url=https://deadline.com/2025/04/house-of-the-dragon-casts-tom-cullen-hoplin-sibtain-barry-sloan-season-3-1236374920/|title=''House of the Dragon'' Casts Tom Cullen, Joplin Sibtain & Barry Sloane For Season 3|last=Rice|first=Lynette|date=April 23, 2025|work=[[Deadline Hollywood]]|access-date=April 23, 2025}}</ref> * බැරී ස්ලෝන්, ඒඩ්‍රියන් රෙඩ්ෆෝර්ට් ලෙස <ref name="CullenSibtainSloane" /> == නිෂ්පාදනය == === සංවර්ධනය === 2023 දෙසැම්බර් මාසයේදී ඔහුගේ පුද්ගලික බ්ලොග් අඩවියේ, ජෝර්ජ් ආර්ආර් මාටින් ප්‍රකාශ කළේ තුන්වන සහ සිව්වන කතාමාලා ලියමින් පවතින බවයි. <ref>{{Cite news|url=https://www.theverge.com/2023/12/6/23991550/george-r-r-martin-is-talking-about-third-and-fourth-seasons-of-house-of-the-dragon|title=George R.R. Martin is talking about third and fourth seasons of House of the Dragon|last=Peters|first=Jay|date=December 6, 2023|work=[[The Verge]]|access-date=December 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231214234108/https://www.theverge.com/2023/12/6/23991550/george-r-r-martin-is-talking-about-third-and-fourth-seasons-of-house-of-the-dragon|archive-date=December 14, 2023}}</ref> 2024 ජුනි මාසයේදී, දෙවන කතාමාලාවේ මංගල දර්ශනයට පෙර, කතාමාලාව තුන්වන කතාමාලාවක් සඳහා අලුත් කරන ලදී. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Petski |first=Denise |date=June 13, 2024 |title=''House Of The Dragon'' Renewed For Season 3 By HBO |url=https://deadline.com/2024/06/house-of-the-dragon-renewed-season-3-hbo-1235972590/ |access-date=June 13, 2024 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> දෙවන කතාමාලාව මෙන්, තුන්වන කතාමාලාව කථාංග අටකින් සමන්විත වේ. [[ප්‍රවර්ගය:විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර නොමැති ලිපි සියල්ල]] 1gd35c5k4idb8xcxneh07y5z0cgnblz 794636 794635 2026-06-23T01:28:52Z Yasasuru 23090 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1360686050|House of the Dragon season 3]]" 794636 wikitext text/x-wiki {{Infobox television season|season_number=3|bgcolour=#2C241B|image=House of the Dragon season 3.jpg|image_alt=|caption=|starring={{Plainlist| * [[මැට් ස්මිත්]] * [[එමා ඩාර්සි]] * [[ඔලීවියා කූක්]] * [[James Norton (actor)|James Norton]] * [[Steve Toussaint]] * [[Fabien Frankel]] * [[Matthew Needham]] * [[Sonoya Mizuno]] * [[Tom Glynn-Carney]] * [[Ewan Mitchell]] * [[Harry Collett]] * [[Phia Saban]] * [[Bethany Antonia]] * [[Jefferson Hall (actor)|Jefferson Hall]] * [[Abubakar Salim]] * [[Clinton Liberty]] * [[Phoebe Campbell]] * [[Kurt Egyiawan]] * [[Freddie Fox (actor)|Freddie Fox]] * [[Gayle Rankin]] * [[Kieran Bew]] * [[Tom Bennett (actor)|Tom Bennett]] * [[Joplin Sibtain]] * [[Rhys Ifans]] * [[Ellora Torchia]] }}|num_episodes=1|network=[[HBO]]|first_aired={{Start date|2026|6|21}}|last_aired=වර්තමානය}}ඇමරිකානු [[ෆැන්ටසි]] [[නාට්‍ය]] රූපවාහිනී කතා මාලාවක් වන ''හවුස් ඔෆ් ද ඩ්‍රැගන්'' හි තුන්වන වාරය 2026 ජුනි 21 වන දින එක්සත් ජනපදයේ HBO නාලිකාවේ විකාශය වූ අතර එය කථාංග අටකින් සමන්විත වේ. මෙම වාරය ජෝර්ජ් ආර් ආර් මාටින් විසින් රචිත ''[[අ සෝන්ග් ඔෆ් අයිස් ඇන්ඩ් ෆය(ර්)|අ සෝං ඔෆ් අයිස් ඇන්ඩ් ෆයර්]]'' කතා මාලාවේ පූර්ව නවකතාවක් වන ''ෆයර් ඇන්ඩ් බ්ලඩ්'' පොතේ සිදුවීම් ආවරණය කරයි. දෙවන කතා මාලාවේ මංගල දර්ශනයට දින තුනකට පෙර, 2024 ජුනි 13 වන දින වාරය සැලසුම් කරන ලදී. රයන් කොන්ඩල් වාරය සඳහා එකම ප්‍රදර්ශනකරු ලෙස සේවය කරයි. තෙවන කතා මාලාව 2025 මාර්තු සිට ඔක්තෝබර් දක්වා රූගත කරන ලදී. සිව්වන කතා මාලාවක් 2025 නොවැම්බර් මාසයේදී ඇණවුම් කරන ලදී. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Petski |first=Denise |date=November 20, 2025 |title=''House Of The Dragon'' Renewed For Season 4 At HBO |url=https://deadline.com/2025/11/house-of-the-dragon-renewed-season-4-hbo-1236624223/ |access-date=November 20, 2025 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> == කථාංග == {{Episode table}} == නළු නිළියන් සහ චරිත == === ප්‍රධාන ===   === ආරාධිත === <templatestyles src="Div col/styles.css" /> === නව නළු නිළියන් === * ටොරන් මැන්ඩර්ලි ලෙස ඩෑන් ෆොග්ලර් * ටොම් කලන්, ලුත් ලාජන්ට් ලෙස <ref name="CullenSibtainSloane">{{Cite news|url=https://deadline.com/2025/04/house-of-the-dragon-casts-tom-cullen-hoplin-sibtain-barry-sloan-season-3-1236374920/|title=''House of the Dragon'' Casts Tom Cullen, Joplin Sibtain & Barry Sloane For Season 3|last=Rice|first=Lynette|date=April 23, 2025|work=[[Deadline Hollywood]]|access-date=April 23, 2025}}</ref> * බැරී ස්ලෝන්, ඒඩ්‍රියන් රෙඩ්ෆෝර්ට් ලෙස <ref name="CullenSibtainSloane" /> == නිෂ්පාදනය == === සංවර්ධනය === 2023 දෙසැම්බර් මාසයේදී ඔහුගේ පුද්ගලික බ්ලොග් අඩවියේ, ජෝර්ජ් ආර්ආර් මාටින් ප්‍රකාශ කළේ තුන්වන සහ සිව්වන කතාමාලා ලියමින් පවතින බවයි. <ref>{{Cite news|url=https://www.theverge.com/2023/12/6/23991550/george-r-r-martin-is-talking-about-third-and-fourth-seasons-of-house-of-the-dragon|title=George R.R. Martin is talking about third and fourth seasons of House of the Dragon|last=Peters|first=Jay|date=December 6, 2023|work=[[The Verge]]|access-date=December 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231214234108/https://www.theverge.com/2023/12/6/23991550/george-r-r-martin-is-talking-about-third-and-fourth-seasons-of-house-of-the-dragon|archive-date=December 14, 2023}}</ref> 2024 ජුනි මාසයේදී, දෙවන කතාමාලාවේ මංගල දර්ශනයට පෙර, කතාමාලාව තුන්වන කතාමාලාවක් සඳහා අලුත් කරන ලදී. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Petski |first=Denise |date=June 13, 2024 |title=''House Of The Dragon'' Renewed For Season 3 By HBO |url=https://deadline.com/2024/06/house-of-the-dragon-renewed-season-3-hbo-1235972590/ |access-date=June 13, 2024 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> දෙවන කතාමාලාව මෙන්, තුන්වන කතාමාලාව කථාංග අටකින් සමන්විත වේ. === නළුවරණය === 2025 ජනවාරි මාසයේදී, ජේම්ස් නෝර්ටන් තුන්වන කතාමාලාව සඳහා ලෝඩ් ඕර්මන්ඩ් හයිටවර් ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. <ref name="Norton">{{Cite news|url=https://variety.com/2025/tv/news/house-of-the-dragon-season-3-cast-james-norton-ormund-hightower-1236292789/|title=''House of the Dragon'' Season 3 Casts James Norton as Ormund Hightower (EXCLUSIVE)|last=Otterson|first=Joe|date=January 31, 2025|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|access-date=January 31, 2025}}</ref> 2025 මාර්තු මාසයේදී, ටොමී ෆ්ලැනගන් සහ ඩෑන් ෆොග්ලර් පිළිවෙලින් රොඩ්රික් ඩස්ටින් සහ සර් ටොරන් මැන්ඩර්ලි ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. 2025 අප්‍රේල් මාසයේදී, ටොම් කලන්, ජොප්ලින් සිබ්ටේන් සහ බැරී ස්ලෝන් පිළිවෙලින් සර් ලූතර් ලාර්ජන්ට්, සර් ජෝන් රොක්ස්ටන් සහ සර් ඒඩ්‍රියන් රෙඩ්ෆෝර්ට් ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. <ref name="CullenSibtainSloane">{{Cite news|url=https://deadline.com/2025/04/house-of-the-dragon-casts-tom-cullen-hoplin-sibtain-barry-sloan-season-3-1236374920/|title=''House of the Dragon'' Casts Tom Cullen, Joplin Sibtain & Barry Sloane For Season 3|last=Rice|first=Lynette|date=April 23, 2025|work=[[Deadline Hollywood]]|access-date=April 23, 2025}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRice2025">Rice, Lynette (April 23, 2025). [https://deadline.com/2025/04/house-of-the-dragon-casts-tom-cullen-hoplin-sibtain-barry-sloan-season-3-1236374920/ "''House of the Dragon'' Casts Tom Cullen, Joplin Sibtain & Barry Sloane For Season 3"]. ''[[Deadline Hollywood]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">April 23,</span> 2025</span>.</cite></ref> 2025 ජූලි මාසයේදී, ඇනී ෂැපෙරෝ ඇලිසන් බ්ලැක්වුඩ් ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. <ref name="Shapero">{{Cite news|url=https://deadline.com/2025/07/house-of-the-dragon-cast-alysanne-blackwood-annie-shapero-1236473990/|title=''House Of The Dragon'': Annie Shapero Cast As Fierce Fighter Alysanne Blackwood In Season 3|last=Goldbart|first=Max|date=July 30, 2025|work=[[Deadline Hollywood]]|access-date=July 30, 2025|last2=Whitlock|first2=Jesse}}</ref> === රූගත කිරීම === තෙවන කතාමාලාවේ රූගත කිරීම් 2025 මාර්තු 21 වන දින වොට්ෆර්ඩ් හි ලීව්ස්ඩන් චිත්‍රාගාරයේදී ආරම්භ විය <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Melendez |first=Marcos |date=March 21, 2025 |title=''House of the Dragon'' Season 3 Gets Long-Awaited Update That Will Please ''Game of Thrones'' Fans |url=https://movieweb.com/house-of-the-dragon-season-3-filming-update-game-of-thrones-prequel/ |access-date=March 21, 2025 |website=MovieWeb}}</ref> සහ එම වර්ෂයේම ඔක්තෝබර් වන විට අවසන් විය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Sudario |first=Erielle |date=October 14, 2025 |title=''House of the Dragon'' Season 3 Finally Moves Forward With a Westeros-Sized Update |url=https://collider.com/house-of-the-dragon-season-3-wraps-filming-2026-release-window/ |access-date=November 16, 2025 |website=Collider}}</ref> == මුදාහැරීම == === විකාශනය === තෙවන කතාමාලාව 2026 ජුනි 21 වන දින තිරගත විය. <ref name="S3Premiere">{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Goldbart |first=Max |date=April 27, 2026 |title=HBO Unveils Trailer & Premiere Date For ''House Of The Dragon'' Season 3 |url=https://deadline.com/2026/04/house-of-the-dragon-season-3-trailer-premiere-date-june-21-1236873319/ |access-date=April 27, 2026 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> === ජාත්‍යන්තර විකාශනය === නවසීලන්තයේ, මෙම කතා මාලාව ස්කයි හි SoHo රූපවාහිනී නාලිකාව සහ නියෝන් ස්ට්‍රීමිං සේවාව මගින් බෙදා හරිනු ලැබේ. <ref>{{Cite news|url=https://www.nzherald.co.nz/entertainment/games-of-thrones-prequel-house-of-the-dragon-drops-first-trailer/ZF7IEKLBYT45TSCNUYPJHHCXFE/|title=Games of Thrones prequel House of the Dragon drops first trailer|date=October 6, 2021|work=[[The New Zealand Herald]]|access-date=October 7, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211006232700/https://www.nzherald.co.nz/entertainment/games-of-thrones-prequel-house-of-the-dragon-drops-first-trailer/ZF7IEKLBYT45TSCNUYPJHHCXFE/|archive-date=October 6, 2021}}</ref> පිලිපීනයේ, SKY එහි ප්‍රධාන කේබල් රූපවාහිනී සේවා සහ අනෙකුත් ඩිජිටල් ස්ට්‍රීමිං මාධ්‍ය හරහා වැඩසටහන විකාශනය කරයි. <ref>{{Cite press release|title=SKY brings House of the Dragon to PH viewers on HBO GO this August|date=July 23, 2022|publisher=ABS-CBN Corporate|url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2022/7/23/sky-brings-hotd-to-pinoy-viewers-on-hbo-go?lang=en|access-date=September 24, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220923173900/https://www.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2022/7/23/sky-brings-hotd-to-pinoy-viewers-on-hbo-go?lang=en|archive-date=September 23, 2022}}</ref> ඉන්දියාවේ, ජියෝහොට්ස්ටාර් මඟින් මෙය බෙදා හරිනු ලැබේ. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=July 21, 2022 |title=House of the Dragon trailer: The power of dragons is unleashed as 'a woman cannot inherit the Iron Throne' |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/house-of-the-dragon-trailer-it-s-a-lethal-fight-for-the-iron-throne-once-again-101658368733934.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220812170057/https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/house-of-the-dragon-trailer-it-s-a-lethal-fight-for-the-iron-throne-once-again-101658368733934.html |archive-date=August 12, 2022 |access-date=July 21, 2022 |website=Hindustan Times}}</ref> එක්සත් රාජධානිය, අයර්ලන්තය, ඉතාලිය, ජර්මනිය, ඔස්ට්‍රියාව සහ ස්විට්සර්ලන්තය යන රටවල, මෙම කතා මාලාව ස්කයි ඇට්ලන්ටික් සහ ඒ සමඟ ඇති ප්‍රවාහ සේවාව නව් ඔස්සේ විකාශය වේ. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=July 20, 2022 |title=Watch the official trailer for House of The Dragon, exclusively on Sky and NOW on Monday 22 August |url=https://www.skygroup.sky/en-gb/article/watch-the-official-trailer-for-house-of-the-dragon-exclusively-on-sky-and-now-on-monday-22-august |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220801135249/https://www.skygroup.sky/en-gb/article/watch-the-official-trailer-for-house-of-the-dragon-exclusively-on-sky-and-now-on-monday-22-august |archive-date=August 1, 2022 |access-date=July 20, 2022 |website=Newsroom Sky Group}}</ref> කැනඩාවේ, ''හ්වුස් ඔෆ් ද ඩ්‍රැගන්'' බෙල් මීඩියා හි ක්‍රේව් ප්‍රවාහ සේවාව සහ එහි HBO රේඛීය නාලිකාවෙන් ලබා ගත හැකිය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Jaffer |first=Murtz |date=August 15, 2022 |title=She-Hulk, a documentary about cats and the Game of Thrones prequel: Here's what to stream on Netflix, Crave and more this week |url=https://www.thestar.com/entertainment/television/2022/08/15/she-hulk-a-documentary-about-cats-and-the-game-of-thrones-prequel-heres-what-to-stream-on-netflix-crave-and-more-this-week.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220817002411/https://www.thestar.com/entertainment/television/2022/08/15/she-hulk-a-documentary-about-cats-and-the-game-of-thrones-prequel-heres-what-to-stream-on-netflix-crave-and-more-this-week.html |archive-date=August 17, 2022 |access-date=August 16, 2022 |website=[[Toronto Star]]}}</ref> ඕස්ට්‍රේලියාවේ, මෙම කතා මාලාව බින්ජ් සහ ෆොක්ස්ටෙල් ඔස්සේ ස්ට්‍රීමිං සඳහා ලබා ගත හැකිය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Cartwright |first=Lexie |date=August 22, 2022 |title=How to watch House of the Dragon in Australia |url=https://www.news.com.au/entertainment/tv/streaming/how-to-watch-house-of-the-dragon-in-australia/news-story/c971821a3a7df3ad0c1300e3ba3362ff |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816160405/https://www.news.com.au/entertainment/tv/streaming/how-to-watch-house-of-the-dragon-in-australia/news-story/c971821a3a7df3ad0c1300e3ba3362ff |archive-date=August 16, 2022 |access-date=September 6, 2022 |website=News.com.au}}</ref> == පිළිගැනීම == === විචාරක ප්‍රතිචාරය === සමාලෝචන එකතු කිරීමේ වෙබ් අඩවියක් වන රොට්න් ටොමැටෝස් හි, තුන්වන වාරය සමාලෝචන 44ක් මත පදනම්ව 95% ක අනුමත ශ්‍රේණිගත කිරීමක් ලබා ඇති අතර, සාමාන්‍ය ශ්‍රේණිගත කිරීම 7.7/10 කි. වෙබ් අඩවියේ විවේචනාත්මක එකඟතාවයේ මෙසේ සඳහන් වේ, " වෙස්ටරෝස්ගේ ඉරණම නැවත පණ ගැන්වූ සහ සිත් ඇදගන්නාසුළු තුන්වන වාරයේ දී ''ඉහළට පැමිණේ'', දුෂ්ට නව චරිත සහ වඩාත් ත්‍රාසජනක සටන් වලින් සම්පූර්ණ වූ අතර, [[ගේම් ඔෆ් ත්‍රෝන්ස්|එහි පෙර කතාවේ]] අපේක්ෂාවන්ට ගැලපෙන තියුණු පූර්විකාවක් නිර්මාණය කළේය." <ref>{{Cite Rotten Tomatoes|id=house_of_the_dragon|type=tv|season=3|title=House of the Dragon|access-date=June 22, 2026|publisher_hide=y}}</ref> බරිත සාමාන්‍යයක් භාවිතා කරන මෙටාක්‍රිටික් හි, තෙවන වාරයට විචාරක විචාර 20ක් මත පදනම්ව 100න් 77ක් ලැබුණු අතර, එය "සාමාන්‍යයෙන් යහපත්" විචාර පෙන්නුම් කරයි. <ref>{{Cite Metacritic|id=house-of-the-dragon|type=tv|season=3|title=House of the Dragon|access-date=June 22, 2026|publisher_hide=y}}</ref> == ආශ්‍රේයයන් == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} == බාහිර සබැඳි == * {{නිල වෙබ් අඩවිය|https://www.hbo.com/content/house-of-the-dragon}} * {{IMDb episodes|11198330}} {{A Song of Ice and Fire}}{{Game of Thrones episodes}} [[ප්‍රවර්ගය:විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර නොමැති ලිපි සියල්ල]] 183hxrcchajh13vl9s1bztrv61kswt4 794637 794636 2026-06-23T01:29:46Z Yasasuru 23090 /* කථාංග */ 794637 wikitext text/x-wiki {{Infobox television season|season_number=3|bgcolour=#2C241B|image=House of the Dragon season 3.jpg|image_alt=|caption=|starring={{Plainlist| * [[මැට් ස්මිත්]] * [[එමා ඩාර්සි]] * [[ඔලීවියා කූක්]] * [[James Norton (actor)|James Norton]] * [[Steve Toussaint]] * [[Fabien Frankel]] * [[Matthew Needham]] * [[Sonoya Mizuno]] * [[Tom Glynn-Carney]] * [[Ewan Mitchell]] * [[Harry Collett]] * [[Phia Saban]] * [[Bethany Antonia]] * [[Jefferson Hall (actor)|Jefferson Hall]] * [[Abubakar Salim]] * [[Clinton Liberty]] * [[Phoebe Campbell]] * [[Kurt Egyiawan]] * [[Freddie Fox (actor)|Freddie Fox]] * [[Gayle Rankin]] * [[Kieran Bew]] * [[Tom Bennett (actor)|Tom Bennett]] * [[Joplin Sibtain]] * [[Rhys Ifans]] * [[Ellora Torchia]] }}|num_episodes=1|network=[[HBO]]|first_aired={{Start date|2026|6|21}}|last_aired=වර්තමානය}}ඇමරිකානු [[ෆැන්ටසි]] [[නාට්‍ය]] රූපවාහිනී කතා මාලාවක් වන ''හවුස් ඔෆ් ද ඩ්‍රැගන්'' හි තුන්වන වාරය 2026 ජුනි 21 වන දින එක්සත් ජනපදයේ HBO නාලිකාවේ විකාශය වූ අතර එය කථාංග අටකින් සමන්විත වේ. මෙම වාරය ජෝර්ජ් ආර් ආර් මාටින් විසින් රචිත ''[[අ සෝන්ග් ඔෆ් අයිස් ඇන්ඩ් ෆය(ර්)|අ සෝං ඔෆ් අයිස් ඇන්ඩ් ෆයර්]]'' කතා මාලාවේ පූර්ව නවකතාවක් වන ''ෆයර් ඇන්ඩ් බ්ලඩ්'' පොතේ සිදුවීම් ආවරණය කරයි. දෙවන කතා මාලාවේ මංගල දර්ශනයට දින තුනකට පෙර, 2024 ජුනි 13 වන දින වාරය සැලසුම් කරන ලදී. රයන් කොන්ඩල් වාරය සඳහා එකම ප්‍රදර්ශනකරු ලෙස සේවය කරයි. තෙවන කතා මාලාව 2025 මාර්තු සිට ඔක්තෝබර් දක්වා රූගත කරන ලදී. සිව්වන කතා මාලාවක් 2025 නොවැම්බර් මාසයේදී ඇණවුම් කරන ලදී. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Petski |first=Denise |date=November 20, 2025 |title=''House Of The Dragon'' Renewed For Season 4 At HBO |url=https://deadline.com/2025/11/house-of-the-dragon-renewed-season-4-hbo-1236624223/ |access-date=November 20, 2025 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> == කථාංග == ==Episodes== <onlyinclude>{{Episode table|background=#2C241B|overall=5|season=5|title=26|director=13|writer=23|directorR=<ref name="War Child UK">{{Cite web |url=https://cagliaricalcio.charitystars.com/product/olivia-cooke-s-signed-clapperboard-from-house-of-the-dragon/ |title=Olivia Cooke's Signed Clapperboard from House of the Dragon |website=[[Cagliari Calcio]] |accessdate=May 6, 2026}}{{better source needed|date=May 2026}}</ref>|writerR=<ref name="WGA">{{Cite web |url=https://directories.wga.org/project/1228753/house-of-the-dragon/ |title=House of the Dragon |website=[[Writers Guild of America West]] |access-date=March 12, 2026}}</ref>|airdate=18|airdateR=<ref name="Futon">{{cite web |url=http://www.thefutoncritic.com/showatch/house-of-the-dragon/listings/ |title=Shows A-Z - House of the Dragon on HBO |website=[[The Futon Critic]] |accessdate=April 27, 2026}}</ref>|viewers=10|country=U.S.|episodes={{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 19 | EpisodeNumber2 = 1 | Title = Salt and Sea, Fire and Blood | DirectedBy = [[Loni Peristere]] | WrittenBy = [[Ryan Condal]] | OriginalAirDate = {{Start date|2026|6|21}} | Viewers = | ShortSummary = Rhaena mounts the dragon Sheepstealer, eventually bonding with him. Guards loyal to [[Rhaenyra Targaryen|Rhaenyra]] capture Aegon and Larys after Larys reveals their identities; he argues they will make valuable hostages. Alicent finds Aemond on the Iron Throne, who claims Aegon has abdicated. She suggests that Aemond seize Harrenhal. Alicent forges a letter from Aemond, sending it to Ormund Hightower to delay the Hightower army. Daemon defeats Jason Lannister's forces and gains new allies, the Winter Wolves led by Roderick Dustin. Addam, Hugh, and Ulf wait to ambush Aemond at Harrenhal, but Alys urges them to leave. The Triarchy engages the Velaryon fleet at the Gullet and sacks High Tide. Lohar breaks from the battle to pursue Corlys. Jace has Rhaenyra confined to prevent her from joining the battle. He and Baela then fly their dragons to aid Corlys. Corlys navigates a rocky pass with Lohar in pursuit; Lohar throws Tyland overboard and rams Corlys's ship, which breaks apart. Corlys falls overboard and Alyn kills Lohar. Rhaena arrives on Sheepstealer, who starts attacking ships indiscriminately. Vermax is shot by a scorpion bolt and drowns. Jace is shot and killed in the water by Triarchy bowmen. | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 20 | EpisodeNumber2 = 2 | Title = | DirectedBy = [[Clare Kilner]] | WrittenBy = [[Sara Hess]] | OriginalAirDate = {{Start date|2026|6|28}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 21 | EpisodeNumber2 = 3 | Title = | DirectedBy = Clare Kilner | WrittenBy = Sara Hess | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|5}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 22 | EpisodeNumber2 = 4 | Title = | DirectedBy = Clare Kilner | WrittenBy = David Hancock | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|12}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 23 | EpisodeNumber2 = 5 | Title = | DirectedBy = Nina Lopez-Corrado | WrittenBy = [[Philippa Goslett]] | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|19}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 24 | EpisodeNumber2 = 6 | Title = | DirectedBy = Loni Peristere | WrittenBy = David Hancock & Shyam Popat | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|26}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 25 | EpisodeNumber2 = 7 | Title = | DirectedBy = Nina Lopez-Corrado | WrittenBy = Philippa Goslett & Zenzele Price | OriginalAirDate = {{Start date|2026|8|2}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 26 | EpisodeNumber2 = 8 | Title = | DirectedBy = [[Andrij Parekh]] | WrittenBy = Ryan Condal & Ti Mikkel | OriginalAirDate = {{Start date|2026|8|9}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }}}}</onlyinclude> == නළු නිළියන් සහ චරිත == === ප්‍රධාන ===   === ආරාධිත === <templatestyles src="Div col/styles.css" /> === නව නළු නිළියන් === * ටොරන් මැන්ඩර්ලි ලෙස ඩෑන් ෆොග්ලර් * ටොම් කලන්, ලුත් ලාජන්ට් ලෙස <ref name="CullenSibtainSloane">{{Cite news|url=https://deadline.com/2025/04/house-of-the-dragon-casts-tom-cullen-hoplin-sibtain-barry-sloan-season-3-1236374920/|title=''House of the Dragon'' Casts Tom Cullen, Joplin Sibtain & Barry Sloane For Season 3|last=Rice|first=Lynette|date=April 23, 2025|work=[[Deadline Hollywood]]|access-date=April 23, 2025}}</ref> * බැරී ස්ලෝන්, ඒඩ්‍රියන් රෙඩ්ෆෝර්ට් ලෙස <ref name="CullenSibtainSloane" /> == නිෂ්පාදනය == === සංවර්ධනය === 2023 දෙසැම්බර් මාසයේදී ඔහුගේ පුද්ගලික බ්ලොග් අඩවියේ, ජෝර්ජ් ආර්ආර් මාටින් ප්‍රකාශ කළේ තුන්වන සහ සිව්වන කතාමාලා ලියමින් පවතින බවයි. <ref>{{Cite news|url=https://www.theverge.com/2023/12/6/23991550/george-r-r-martin-is-talking-about-third-and-fourth-seasons-of-house-of-the-dragon|title=George R.R. Martin is talking about third and fourth seasons of House of the Dragon|last=Peters|first=Jay|date=December 6, 2023|work=[[The Verge]]|access-date=December 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231214234108/https://www.theverge.com/2023/12/6/23991550/george-r-r-martin-is-talking-about-third-and-fourth-seasons-of-house-of-the-dragon|archive-date=December 14, 2023}}</ref> 2024 ජුනි මාසයේදී, දෙවන කතාමාලාවේ මංගල දර්ශනයට පෙර, කතාමාලාව තුන්වන කතාමාලාවක් සඳහා අලුත් කරන ලදී. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Petski |first=Denise |date=June 13, 2024 |title=''House Of The Dragon'' Renewed For Season 3 By HBO |url=https://deadline.com/2024/06/house-of-the-dragon-renewed-season-3-hbo-1235972590/ |access-date=June 13, 2024 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> දෙවන කතාමාලාව මෙන්, තුන්වන කතාමාලාව කථාංග අටකින් සමන්විත වේ. === නළුවරණය === 2025 ජනවාරි මාසයේදී, ජේම්ස් නෝර්ටන් තුන්වන කතාමාලාව සඳහා ලෝඩ් ඕර්මන්ඩ් හයිටවර් ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. <ref name="Norton">{{Cite news|url=https://variety.com/2025/tv/news/house-of-the-dragon-season-3-cast-james-norton-ormund-hightower-1236292789/|title=''House of the Dragon'' Season 3 Casts James Norton as Ormund Hightower (EXCLUSIVE)|last=Otterson|first=Joe|date=January 31, 2025|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|access-date=January 31, 2025}}</ref> 2025 මාර්තු මාසයේදී, ටොමී ෆ්ලැනගන් සහ ඩෑන් ෆොග්ලර් පිළිවෙලින් රොඩ්රික් ඩස්ටින් සහ සර් ටොරන් මැන්ඩර්ලි ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. 2025 අප්‍රේල් මාසයේදී, ටොම් කලන්, ජොප්ලින් සිබ්ටේන් සහ බැරී ස්ලෝන් පිළිවෙලින් සර් ලූතර් ලාර්ජන්ට්, සර් ජෝන් රොක්ස්ටන් සහ සර් ඒඩ්‍රියන් රෙඩ්ෆෝර්ට් ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. <ref name="CullenSibtainSloane">{{Cite news|url=https://deadline.com/2025/04/house-of-the-dragon-casts-tom-cullen-hoplin-sibtain-barry-sloan-season-3-1236374920/|title=''House of the Dragon'' Casts Tom Cullen, Joplin Sibtain & Barry Sloane For Season 3|last=Rice|first=Lynette|date=April 23, 2025|work=[[Deadline Hollywood]]|access-date=April 23, 2025}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRice2025">Rice, Lynette (April 23, 2025). [https://deadline.com/2025/04/house-of-the-dragon-casts-tom-cullen-hoplin-sibtain-barry-sloan-season-3-1236374920/ "''House of the Dragon'' Casts Tom Cullen, Joplin Sibtain & Barry Sloane For Season 3"]. ''[[Deadline Hollywood]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">April 23,</span> 2025</span>.</cite></ref> 2025 ජූලි මාසයේදී, ඇනී ෂැපෙරෝ ඇලිසන් බ්ලැක්වුඩ් ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. <ref name="Shapero">{{Cite news|url=https://deadline.com/2025/07/house-of-the-dragon-cast-alysanne-blackwood-annie-shapero-1236473990/|title=''House Of The Dragon'': Annie Shapero Cast As Fierce Fighter Alysanne Blackwood In Season 3|last=Goldbart|first=Max|date=July 30, 2025|work=[[Deadline Hollywood]]|access-date=July 30, 2025|last2=Whitlock|first2=Jesse}}</ref> === රූගත කිරීම === තෙවන කතාමාලාවේ රූගත කිරීම් 2025 මාර්තු 21 වන දින වොට්ෆර්ඩ් හි ලීව්ස්ඩන් චිත්‍රාගාරයේදී ආරම්භ විය <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Melendez |first=Marcos |date=March 21, 2025 |title=''House of the Dragon'' Season 3 Gets Long-Awaited Update That Will Please ''Game of Thrones'' Fans |url=https://movieweb.com/house-of-the-dragon-season-3-filming-update-game-of-thrones-prequel/ |access-date=March 21, 2025 |website=MovieWeb}}</ref> සහ එම වර්ෂයේම ඔක්තෝබර් වන විට අවසන් විය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Sudario |first=Erielle |date=October 14, 2025 |title=''House of the Dragon'' Season 3 Finally Moves Forward With a Westeros-Sized Update |url=https://collider.com/house-of-the-dragon-season-3-wraps-filming-2026-release-window/ |access-date=November 16, 2025 |website=Collider}}</ref> == මුදාහැරීම == === විකාශනය === තෙවන කතාමාලාව 2026 ජුනි 21 වන දින තිරගත විය. <ref name="S3Premiere">{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Goldbart |first=Max |date=April 27, 2026 |title=HBO Unveils Trailer & Premiere Date For ''House Of The Dragon'' Season 3 |url=https://deadline.com/2026/04/house-of-the-dragon-season-3-trailer-premiere-date-june-21-1236873319/ |access-date=April 27, 2026 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> === ජාත්‍යන්තර විකාශනය === නවසීලන්තයේ, මෙම කතා මාලාව ස්කයි හි SoHo රූපවාහිනී නාලිකාව සහ නියෝන් ස්ට්‍රීමිං සේවාව මගින් බෙදා හරිනු ලැබේ. <ref>{{Cite news|url=https://www.nzherald.co.nz/entertainment/games-of-thrones-prequel-house-of-the-dragon-drops-first-trailer/ZF7IEKLBYT45TSCNUYPJHHCXFE/|title=Games of Thrones prequel House of the Dragon drops first trailer|date=October 6, 2021|work=[[The New Zealand Herald]]|access-date=October 7, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211006232700/https://www.nzherald.co.nz/entertainment/games-of-thrones-prequel-house-of-the-dragon-drops-first-trailer/ZF7IEKLBYT45TSCNUYPJHHCXFE/|archive-date=October 6, 2021}}</ref> පිලිපීනයේ, SKY එහි ප්‍රධාන කේබල් රූපවාහිනී සේවා සහ අනෙකුත් ඩිජිටල් ස්ට්‍රීමිං මාධ්‍ය හරහා වැඩසටහන විකාශනය කරයි. <ref>{{Cite press release|title=SKY brings House of the Dragon to PH viewers on HBO GO this August|date=July 23, 2022|publisher=ABS-CBN Corporate|url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2022/7/23/sky-brings-hotd-to-pinoy-viewers-on-hbo-go?lang=en|access-date=September 24, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220923173900/https://www.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2022/7/23/sky-brings-hotd-to-pinoy-viewers-on-hbo-go?lang=en|archive-date=September 23, 2022}}</ref> ඉන්දියාවේ, ජියෝහොට්ස්ටාර් මඟින් මෙය බෙදා හරිනු ලැබේ. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=July 21, 2022 |title=House of the Dragon trailer: The power of dragons is unleashed as 'a woman cannot inherit the Iron Throne' |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/house-of-the-dragon-trailer-it-s-a-lethal-fight-for-the-iron-throne-once-again-101658368733934.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220812170057/https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/house-of-the-dragon-trailer-it-s-a-lethal-fight-for-the-iron-throne-once-again-101658368733934.html |archive-date=August 12, 2022 |access-date=July 21, 2022 |website=Hindustan Times}}</ref> එක්සත් රාජධානිය, අයර්ලන්තය, ඉතාලිය, ජර්මනිය, ඔස්ට්‍රියාව සහ ස්විට්සර්ලන්තය යන රටවල, මෙම කතා මාලාව ස්කයි ඇට්ලන්ටික් සහ ඒ සමඟ ඇති ප්‍රවාහ සේවාව නව් ඔස්සේ විකාශය වේ. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=July 20, 2022 |title=Watch the official trailer for House of The Dragon, exclusively on Sky and NOW on Monday 22 August |url=https://www.skygroup.sky/en-gb/article/watch-the-official-trailer-for-house-of-the-dragon-exclusively-on-sky-and-now-on-monday-22-august |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220801135249/https://www.skygroup.sky/en-gb/article/watch-the-official-trailer-for-house-of-the-dragon-exclusively-on-sky-and-now-on-monday-22-august |archive-date=August 1, 2022 |access-date=July 20, 2022 |website=Newsroom Sky Group}}</ref> කැනඩාවේ, ''හ්වුස් ඔෆ් ද ඩ්‍රැගන්'' බෙල් මීඩියා හි ක්‍රේව් ප්‍රවාහ සේවාව සහ එහි HBO රේඛීය නාලිකාවෙන් ලබා ගත හැකිය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Jaffer |first=Murtz |date=August 15, 2022 |title=She-Hulk, a documentary about cats and the Game of Thrones prequel: Here's what to stream on Netflix, Crave and more this week |url=https://www.thestar.com/entertainment/television/2022/08/15/she-hulk-a-documentary-about-cats-and-the-game-of-thrones-prequel-heres-what-to-stream-on-netflix-crave-and-more-this-week.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220817002411/https://www.thestar.com/entertainment/television/2022/08/15/she-hulk-a-documentary-about-cats-and-the-game-of-thrones-prequel-heres-what-to-stream-on-netflix-crave-and-more-this-week.html |archive-date=August 17, 2022 |access-date=August 16, 2022 |website=[[Toronto Star]]}}</ref> ඕස්ට්‍රේලියාවේ, මෙම කතා මාලාව බින්ජ් සහ ෆොක්ස්ටෙල් ඔස්සේ ස්ට්‍රීමිං සඳහා ලබා ගත හැකිය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Cartwright |first=Lexie |date=August 22, 2022 |title=How to watch House of the Dragon in Australia |url=https://www.news.com.au/entertainment/tv/streaming/how-to-watch-house-of-the-dragon-in-australia/news-story/c971821a3a7df3ad0c1300e3ba3362ff |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816160405/https://www.news.com.au/entertainment/tv/streaming/how-to-watch-house-of-the-dragon-in-australia/news-story/c971821a3a7df3ad0c1300e3ba3362ff |archive-date=August 16, 2022 |access-date=September 6, 2022 |website=News.com.au}}</ref> == පිළිගැනීම == === විචාරක ප්‍රතිචාරය === සමාලෝචන එකතු කිරීමේ වෙබ් අඩවියක් වන රොට්න් ටොමැටෝස් හි, තුන්වන වාරය සමාලෝචන 44ක් මත පදනම්ව 95% ක අනුමත ශ්‍රේණිගත කිරීමක් ලබා ඇති අතර, සාමාන්‍ය ශ්‍රේණිගත කිරීම 7.7/10 කි. වෙබ් අඩවියේ විවේචනාත්මක එකඟතාවයේ මෙසේ සඳහන් වේ, " වෙස්ටරෝස්ගේ ඉරණම නැවත පණ ගැන්වූ සහ සිත් ඇදගන්නාසුළු තුන්වන වාරයේ දී ''ඉහළට පැමිණේ'', දුෂ්ට නව චරිත සහ වඩාත් ත්‍රාසජනක සටන් වලින් සම්පූර්ණ වූ අතර, [[ගේම් ඔෆ් ත්‍රෝන්ස්|එහි පෙර කතාවේ]] අපේක්ෂාවන්ට ගැලපෙන තියුණු පූර්විකාවක් නිර්මාණය කළේය." <ref>{{Cite Rotten Tomatoes|id=house_of_the_dragon|type=tv|season=3|title=House of the Dragon|access-date=June 22, 2026|publisher_hide=y}}</ref> බරිත සාමාන්‍යයක් භාවිතා කරන මෙටාක්‍රිටික් හි, තෙවන වාරයට විචාරක විචාර 20ක් මත පදනම්ව 100න් 77ක් ලැබුණු අතර, එය "සාමාන්‍යයෙන් යහපත්" විචාර පෙන්නුම් කරයි. <ref>{{Cite Metacritic|id=house-of-the-dragon|type=tv|season=3|title=House of the Dragon|access-date=June 22, 2026|publisher_hide=y}}</ref> == ආශ්‍රේයයන් == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} == බාහිර සබැඳි == * {{නිල වෙබ් අඩවිය|https://www.hbo.com/content/house-of-the-dragon}} * {{IMDb episodes|11198330}} {{A Song of Ice and Fire}}{{Game of Thrones episodes}} [[ප්‍රවර්ගය:විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර නොමැති ලිපි සියල්ල]] 3yb6aqcp659usqcbp17ym2yqcn8sqaf 794638 794637 2026-06-23T01:30:48Z Yasasuru 23090 /* Episodes */ 794638 wikitext text/x-wiki {{Infobox television season|season_number=3|bgcolour=#2C241B|image=House of the Dragon season 3.jpg|image_alt=|caption=|starring={{Plainlist| * [[මැට් ස්මිත්]] * [[එමා ඩාර්සි]] * [[ඔලීවියා කූක්]] * [[James Norton (actor)|James Norton]] * [[Steve Toussaint]] * [[Fabien Frankel]] * [[Matthew Needham]] * [[Sonoya Mizuno]] * [[Tom Glynn-Carney]] * [[Ewan Mitchell]] * [[Harry Collett]] * [[Phia Saban]] * [[Bethany Antonia]] * [[Jefferson Hall (actor)|Jefferson Hall]] * [[Abubakar Salim]] * [[Clinton Liberty]] * [[Phoebe Campbell]] * [[Kurt Egyiawan]] * [[Freddie Fox (actor)|Freddie Fox]] * [[Gayle Rankin]] * [[Kieran Bew]] * [[Tom Bennett (actor)|Tom Bennett]] * [[Joplin Sibtain]] * [[Rhys Ifans]] * [[Ellora Torchia]] }}|num_episodes=1|network=[[HBO]]|first_aired={{Start date|2026|6|21}}|last_aired=වර්තමානය}}ඇමරිකානු [[ෆැන්ටසි]] [[නාට්‍ය]] රූපවාහිනී කතා මාලාවක් වන ''හවුස් ඔෆ් ද ඩ්‍රැගන්'' හි තුන්වන වාරය 2026 ජුනි 21 වන දින එක්සත් ජනපදයේ HBO නාලිකාවේ විකාශය වූ අතර එය කථාංග අටකින් සමන්විත වේ. මෙම වාරය ජෝර්ජ් ආර් ආර් මාටින් විසින් රචිත ''[[අ සෝන්ග් ඔෆ් අයිස් ඇන්ඩ් ෆය(ර්)|අ සෝං ඔෆ් අයිස් ඇන්ඩ් ෆයර්]]'' කතා මාලාවේ පූර්ව නවකතාවක් වන ''ෆයර් ඇන්ඩ් බ්ලඩ්'' පොතේ සිදුවීම් ආවරණය කරයි. දෙවන කතා මාලාවේ මංගල දර්ශනයට දින තුනකට පෙර, 2024 ජුනි 13 වන දින වාරය සැලසුම් කරන ලදී. රයන් කොන්ඩල් වාරය සඳහා එකම ප්‍රදර්ශනකරු ලෙස සේවය කරයි. තෙවන කතා මාලාව 2025 මාර්තු සිට ඔක්තෝබර් දක්වා රූගත කරන ලදී. සිව්වන කතා මාලාවක් 2025 නොවැම්බර් මාසයේදී ඇණවුම් කරන ලදී. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Petski |first=Denise |date=November 20, 2025 |title=''House Of The Dragon'' Renewed For Season 4 At HBO |url=https://deadline.com/2025/11/house-of-the-dragon-renewed-season-4-hbo-1236624223/ |access-date=November 20, 2025 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> == කථාංග == <onlyinclude>{{Episode table|background=#2C241B|overall=5|season=5|title=26|director=13|writer=23|directorR=<ref name="War Child UK">{{Cite web |url=https://cagliaricalcio.charitystars.com/product/olivia-cooke-s-signed-clapperboard-from-house-of-the-dragon/ |title=Olivia Cooke's Signed Clapperboard from House of the Dragon |website=[[Cagliari Calcio]] |accessdate=May 6, 2026}}{{better source needed|date=May 2026}}</ref>|writerR=<ref name="WGA">{{Cite web |url=https://directories.wga.org/project/1228753/house-of-the-dragon/ |title=House of the Dragon |website=[[Writers Guild of America West]] |access-date=March 12, 2026}}</ref>|airdate=18|airdateR=<ref name="Futon">{{cite web |url=http://www.thefutoncritic.com/showatch/house-of-the-dragon/listings/ |title=Shows A-Z - House of the Dragon on HBO |website=[[The Futon Critic]] |accessdate=April 27, 2026}}</ref>|viewers=10|country=U.S.|episodes={{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 19 | EpisodeNumber2 = 1 | Title = Salt and Sea, Fire and Blood | DirectedBy = [[Loni Peristere]] | WrittenBy = [[Ryan Condal]] | OriginalAirDate = {{Start date|2026|6|21}} | Viewers = | ShortSummary = Rhaena mounts the dragon Sheepstealer, eventually bonding with him. Guards loyal to [[Rhaenyra Targaryen|Rhaenyra]] capture Aegon and Larys after Larys reveals their identities; he argues they will make valuable hostages. Alicent finds Aemond on the Iron Throne, who claims Aegon has abdicated. She suggests that Aemond seize Harrenhal. Alicent forges a letter from Aemond, sending it to Ormund Hightower to delay the Hightower army. Daemon defeats Jason Lannister's forces and gains new allies, the Winter Wolves led by Roderick Dustin. Addam, Hugh, and Ulf wait to ambush Aemond at Harrenhal, but Alys urges them to leave. The Triarchy engages the Velaryon fleet at the Gullet and sacks High Tide. Lohar breaks from the battle to pursue Corlys. Jace has Rhaenyra confined to prevent her from joining the battle. He and Baela then fly their dragons to aid Corlys. Corlys navigates a rocky pass with Lohar in pursuit; Lohar throws Tyland overboard and rams Corlys's ship, which breaks apart. Corlys falls overboard and Alyn kills Lohar. Rhaena arrives on Sheepstealer, who starts attacking ships indiscriminately. Vermax is shot by a scorpion bolt and drowns. Jace is shot and killed in the water by Triarchy bowmen. | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 20 | EpisodeNumber2 = 2 | Title = | DirectedBy = [[Clare Kilner]] | WrittenBy = [[Sara Hess]] | OriginalAirDate = {{Start date|2026|6|28}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 21 | EpisodeNumber2 = 3 | Title = | DirectedBy = Clare Kilner | WrittenBy = Sara Hess | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|5}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 22 | EpisodeNumber2 = 4 | Title = | DirectedBy = Clare Kilner | WrittenBy = David Hancock | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|12}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 23 | EpisodeNumber2 = 5 | Title = | DirectedBy = Nina Lopez-Corrado | WrittenBy = [[Philippa Goslett]] | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|19}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 24 | EpisodeNumber2 = 6 | Title = | DirectedBy = Loni Peristere | WrittenBy = David Hancock & Shyam Popat | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|26}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 25 | EpisodeNumber2 = 7 | Title = | DirectedBy = Nina Lopez-Corrado | WrittenBy = Philippa Goslett & Zenzele Price | OriginalAirDate = {{Start date|2026|8|2}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 26 | EpisodeNumber2 = 8 | Title = | DirectedBy = [[Andrij Parekh]] | WrittenBy = Ryan Condal & Ti Mikkel | OriginalAirDate = {{Start date|2026|8|9}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }}}}</onlyinclude> == නළු නිළියන් සහ චරිත == === ප්‍රධාන ===   === ආරාධිත === <templatestyles src="Div col/styles.css" /> === නව නළු නිළියන් === * ටොරන් මැන්ඩර්ලි ලෙස ඩෑන් ෆොග්ලර් * ටොම් කලන්, ලුත් ලාජන්ට් ලෙස <ref name="CullenSibtainSloane">{{Cite news|url=https://deadline.com/2025/04/house-of-the-dragon-casts-tom-cullen-hoplin-sibtain-barry-sloan-season-3-1236374920/|title=''House of the Dragon'' Casts Tom Cullen, Joplin Sibtain & Barry Sloane For Season 3|last=Rice|first=Lynette|date=April 23, 2025|work=[[Deadline Hollywood]]|access-date=April 23, 2025}}</ref> * බැරී ස්ලෝන්, ඒඩ්‍රියන් රෙඩ්ෆෝර්ට් ලෙස <ref name="CullenSibtainSloane" /> == නිෂ්පාදනය == === සංවර්ධනය === 2023 දෙසැම්බර් මාසයේදී ඔහුගේ පුද්ගලික බ්ලොග් අඩවියේ, ජෝර්ජ් ආර්ආර් මාටින් ප්‍රකාශ කළේ තුන්වන සහ සිව්වන කතාමාලා ලියමින් පවතින බවයි. <ref>{{Cite news|url=https://www.theverge.com/2023/12/6/23991550/george-r-r-martin-is-talking-about-third-and-fourth-seasons-of-house-of-the-dragon|title=George R.R. Martin is talking about third and fourth seasons of House of the Dragon|last=Peters|first=Jay|date=December 6, 2023|work=[[The Verge]]|access-date=December 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231214234108/https://www.theverge.com/2023/12/6/23991550/george-r-r-martin-is-talking-about-third-and-fourth-seasons-of-house-of-the-dragon|archive-date=December 14, 2023}}</ref> 2024 ජුනි මාසයේදී, දෙවන කතාමාලාවේ මංගල දර්ශනයට පෙර, කතාමාලාව තුන්වන කතාමාලාවක් සඳහා අලුත් කරන ලදී. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Petski |first=Denise |date=June 13, 2024 |title=''House Of The Dragon'' Renewed For Season 3 By HBO |url=https://deadline.com/2024/06/house-of-the-dragon-renewed-season-3-hbo-1235972590/ |access-date=June 13, 2024 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> දෙවන කතාමාලාව මෙන්, තුන්වන කතාමාලාව කථාංග අටකින් සමන්විත වේ. === නළුවරණය === 2025 ජනවාරි මාසයේදී, ජේම්ස් නෝර්ටන් තුන්වන කතාමාලාව සඳහා ලෝඩ් ඕර්මන්ඩ් හයිටවර් ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. <ref name="Norton">{{Cite news|url=https://variety.com/2025/tv/news/house-of-the-dragon-season-3-cast-james-norton-ormund-hightower-1236292789/|title=''House of the Dragon'' Season 3 Casts James Norton as Ormund Hightower (EXCLUSIVE)|last=Otterson|first=Joe|date=January 31, 2025|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|access-date=January 31, 2025}}</ref> 2025 මාර්තු මාසයේදී, ටොමී ෆ්ලැනගන් සහ ඩෑන් ෆොග්ලර් පිළිවෙලින් රොඩ්රික් ඩස්ටින් සහ සර් ටොරන් මැන්ඩර්ලි ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. 2025 අප්‍රේල් මාසයේදී, ටොම් කලන්, ජොප්ලින් සිබ්ටේන් සහ බැරී ස්ලෝන් පිළිවෙලින් සර් ලූතර් ලාර්ජන්ට්, සර් ජෝන් රොක්ස්ටන් සහ සර් ඒඩ්‍රියන් රෙඩ්ෆෝර්ට් ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. <ref name="CullenSibtainSloane">{{Cite news|url=https://deadline.com/2025/04/house-of-the-dragon-casts-tom-cullen-hoplin-sibtain-barry-sloan-season-3-1236374920/|title=''House of the Dragon'' Casts Tom Cullen, Joplin Sibtain & Barry Sloane For Season 3|last=Rice|first=Lynette|date=April 23, 2025|work=[[Deadline Hollywood]]|access-date=April 23, 2025}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRice2025">Rice, Lynette (April 23, 2025). [https://deadline.com/2025/04/house-of-the-dragon-casts-tom-cullen-hoplin-sibtain-barry-sloan-season-3-1236374920/ "''House of the Dragon'' Casts Tom Cullen, Joplin Sibtain & Barry Sloane For Season 3"]. ''[[Deadline Hollywood]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">April 23,</span> 2025</span>.</cite></ref> 2025 ජූලි මාසයේදී, ඇනී ෂැපෙරෝ ඇලිසන් බ්ලැක්වුඩ් ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. <ref name="Shapero">{{Cite news|url=https://deadline.com/2025/07/house-of-the-dragon-cast-alysanne-blackwood-annie-shapero-1236473990/|title=''House Of The Dragon'': Annie Shapero Cast As Fierce Fighter Alysanne Blackwood In Season 3|last=Goldbart|first=Max|date=July 30, 2025|work=[[Deadline Hollywood]]|access-date=July 30, 2025|last2=Whitlock|first2=Jesse}}</ref> === රූගත කිරීම === තෙවන කතාමාලාවේ රූගත කිරීම් 2025 මාර්තු 21 වන දින වොට්ෆර්ඩ් හි ලීව්ස්ඩන් චිත්‍රාගාරයේදී ආරම්භ විය <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Melendez |first=Marcos |date=March 21, 2025 |title=''House of the Dragon'' Season 3 Gets Long-Awaited Update That Will Please ''Game of Thrones'' Fans |url=https://movieweb.com/house-of-the-dragon-season-3-filming-update-game-of-thrones-prequel/ |access-date=March 21, 2025 |website=MovieWeb}}</ref> සහ එම වර්ෂයේම ඔක්තෝබර් වන විට අවසන් විය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Sudario |first=Erielle |date=October 14, 2025 |title=''House of the Dragon'' Season 3 Finally Moves Forward With a Westeros-Sized Update |url=https://collider.com/house-of-the-dragon-season-3-wraps-filming-2026-release-window/ |access-date=November 16, 2025 |website=Collider}}</ref> == මුදාහැරීම == === විකාශනය === තෙවන කතාමාලාව 2026 ජුනි 21 වන දින තිරගත විය. <ref name="S3Premiere">{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Goldbart |first=Max |date=April 27, 2026 |title=HBO Unveils Trailer & Premiere Date For ''House Of The Dragon'' Season 3 |url=https://deadline.com/2026/04/house-of-the-dragon-season-3-trailer-premiere-date-june-21-1236873319/ |access-date=April 27, 2026 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> === ජාත්‍යන්තර විකාශනය === නවසීලන්තයේ, මෙම කතා මාලාව ස්කයි හි SoHo රූපවාහිනී නාලිකාව සහ නියෝන් ස්ට්‍රීමිං සේවාව මගින් බෙදා හරිනු ලැබේ. <ref>{{Cite news|url=https://www.nzherald.co.nz/entertainment/games-of-thrones-prequel-house-of-the-dragon-drops-first-trailer/ZF7IEKLBYT45TSCNUYPJHHCXFE/|title=Games of Thrones prequel House of the Dragon drops first trailer|date=October 6, 2021|work=[[The New Zealand Herald]]|access-date=October 7, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211006232700/https://www.nzherald.co.nz/entertainment/games-of-thrones-prequel-house-of-the-dragon-drops-first-trailer/ZF7IEKLBYT45TSCNUYPJHHCXFE/|archive-date=October 6, 2021}}</ref> පිලිපීනයේ, SKY එහි ප්‍රධාන කේබල් රූපවාහිනී සේවා සහ අනෙකුත් ඩිජිටල් ස්ට්‍රීමිං මාධ්‍ය හරහා වැඩසටහන විකාශනය කරයි. <ref>{{Cite press release|title=SKY brings House of the Dragon to PH viewers on HBO GO this August|date=July 23, 2022|publisher=ABS-CBN Corporate|url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2022/7/23/sky-brings-hotd-to-pinoy-viewers-on-hbo-go?lang=en|access-date=September 24, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220923173900/https://www.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2022/7/23/sky-brings-hotd-to-pinoy-viewers-on-hbo-go?lang=en|archive-date=September 23, 2022}}</ref> ඉන්දියාවේ, ජියෝහොට්ස්ටාර් මඟින් මෙය බෙදා හරිනු ලැබේ. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=July 21, 2022 |title=House of the Dragon trailer: The power of dragons is unleashed as 'a woman cannot inherit the Iron Throne' |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/house-of-the-dragon-trailer-it-s-a-lethal-fight-for-the-iron-throne-once-again-101658368733934.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220812170057/https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/house-of-the-dragon-trailer-it-s-a-lethal-fight-for-the-iron-throne-once-again-101658368733934.html |archive-date=August 12, 2022 |access-date=July 21, 2022 |website=Hindustan Times}}</ref> එක්සත් රාජධානිය, අයර්ලන්තය, ඉතාලිය, ජර්මනිය, ඔස්ට්‍රියාව සහ ස්විට්සර්ලන්තය යන රටවල, මෙම කතා මාලාව ස්කයි ඇට්ලන්ටික් සහ ඒ සමඟ ඇති ප්‍රවාහ සේවාව නව් ඔස්සේ විකාශය වේ. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=July 20, 2022 |title=Watch the official trailer for House of The Dragon, exclusively on Sky and NOW on Monday 22 August |url=https://www.skygroup.sky/en-gb/article/watch-the-official-trailer-for-house-of-the-dragon-exclusively-on-sky-and-now-on-monday-22-august |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220801135249/https://www.skygroup.sky/en-gb/article/watch-the-official-trailer-for-house-of-the-dragon-exclusively-on-sky-and-now-on-monday-22-august |archive-date=August 1, 2022 |access-date=July 20, 2022 |website=Newsroom Sky Group}}</ref> කැනඩාවේ, ''හ්වුස් ඔෆ් ද ඩ්‍රැගන්'' බෙල් මීඩියා හි ක්‍රේව් ප්‍රවාහ සේවාව සහ එහි HBO රේඛීය නාලිකාවෙන් ලබා ගත හැකිය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Jaffer |first=Murtz |date=August 15, 2022 |title=She-Hulk, a documentary about cats and the Game of Thrones prequel: Here's what to stream on Netflix, Crave and more this week |url=https://www.thestar.com/entertainment/television/2022/08/15/she-hulk-a-documentary-about-cats-and-the-game-of-thrones-prequel-heres-what-to-stream-on-netflix-crave-and-more-this-week.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220817002411/https://www.thestar.com/entertainment/television/2022/08/15/she-hulk-a-documentary-about-cats-and-the-game-of-thrones-prequel-heres-what-to-stream-on-netflix-crave-and-more-this-week.html |archive-date=August 17, 2022 |access-date=August 16, 2022 |website=[[Toronto Star]]}}</ref> ඕස්ට්‍රේලියාවේ, මෙම කතා මාලාව බින්ජ් සහ ෆොක්ස්ටෙල් ඔස්සේ ස්ට්‍රීමිං සඳහා ලබා ගත හැකිය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Cartwright |first=Lexie |date=August 22, 2022 |title=How to watch House of the Dragon in Australia |url=https://www.news.com.au/entertainment/tv/streaming/how-to-watch-house-of-the-dragon-in-australia/news-story/c971821a3a7df3ad0c1300e3ba3362ff |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816160405/https://www.news.com.au/entertainment/tv/streaming/how-to-watch-house-of-the-dragon-in-australia/news-story/c971821a3a7df3ad0c1300e3ba3362ff |archive-date=August 16, 2022 |access-date=September 6, 2022 |website=News.com.au}}</ref> == පිළිගැනීම == === විචාරක ප්‍රතිචාරය === සමාලෝචන එකතු කිරීමේ වෙබ් අඩවියක් වන රොට්න් ටොමැටෝස් හි, තුන්වන වාරය සමාලෝචන 44ක් මත පදනම්ව 95% ක අනුමත ශ්‍රේණිගත කිරීමක් ලබා ඇති අතර, සාමාන්‍ය ශ්‍රේණිගත කිරීම 7.7/10 කි. වෙබ් අඩවියේ විවේචනාත්මක එකඟතාවයේ මෙසේ සඳහන් වේ, " වෙස්ටරෝස්ගේ ඉරණම නැවත පණ ගැන්වූ සහ සිත් ඇදගන්නාසුළු තුන්වන වාරයේ දී ''ඉහළට පැමිණේ'', දුෂ්ට නව චරිත සහ වඩාත් ත්‍රාසජනක සටන් වලින් සම්පූර්ණ වූ අතර, [[ගේම් ඔෆ් ත්‍රෝන්ස්|එහි පෙර කතාවේ]] අපේක්ෂාවන්ට ගැලපෙන තියුණු පූර්විකාවක් නිර්මාණය කළේය." <ref>{{Cite Rotten Tomatoes|id=house_of_the_dragon|type=tv|season=3|title=House of the Dragon|access-date=June 22, 2026|publisher_hide=y}}</ref> බරිත සාමාන්‍යයක් භාවිතා කරන මෙටාක්‍රිටික් හි, තෙවන වාරයට විචාරක විචාර 20ක් මත පදනම්ව 100න් 77ක් ලැබුණු අතර, එය "සාමාන්‍යයෙන් යහපත්" විචාර පෙන්නුම් කරයි. <ref>{{Cite Metacritic|id=house-of-the-dragon|type=tv|season=3|title=House of the Dragon|access-date=June 22, 2026|publisher_hide=y}}</ref> == ආශ්‍රේයයන් == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} == බාහිර සබැඳි == * {{නිල වෙබ් අඩවිය|https://www.hbo.com/content/house-of-the-dragon}} * {{IMDb episodes|11198330}} {{A Song of Ice and Fire}}{{Game of Thrones episodes}} [[ප්‍රවර්ගය:විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර නොමැති ලිපි සියල්ල]] k85ipvhjfdte11v6fmlfkupacm37i7l 794639 794638 2026-06-23T01:31:29Z Yasasuru 23090 /* නළු නිළියන් සහ චරිත */ 794639 wikitext text/x-wiki {{Infobox television season|season_number=3|bgcolour=#2C241B|image=House of the Dragon season 3.jpg|image_alt=|caption=|starring={{Plainlist| * [[මැට් ස්මිත්]] * [[එමා ඩාර්සි]] * [[ඔලීවියා කූක්]] * [[James Norton (actor)|James Norton]] * [[Steve Toussaint]] * [[Fabien Frankel]] * [[Matthew Needham]] * [[Sonoya Mizuno]] * [[Tom Glynn-Carney]] * [[Ewan Mitchell]] * [[Harry Collett]] * [[Phia Saban]] * [[Bethany Antonia]] * [[Jefferson Hall (actor)|Jefferson Hall]] * [[Abubakar Salim]] * [[Clinton Liberty]] * [[Phoebe Campbell]] * [[Kurt Egyiawan]] * [[Freddie Fox (actor)|Freddie Fox]] * [[Gayle Rankin]] * [[Kieran Bew]] * [[Tom Bennett (actor)|Tom Bennett]] * [[Joplin Sibtain]] * [[Rhys Ifans]] * [[Ellora Torchia]] }}|num_episodes=1|network=[[HBO]]|first_aired={{Start date|2026|6|21}}|last_aired=වර්තමානය}}ඇමරිකානු [[ෆැන්ටසි]] [[නාට්‍ය]] රූපවාහිනී කතා මාලාවක් වන ''හවුස් ඔෆ් ද ඩ්‍රැගන්'' හි තුන්වන වාරය 2026 ජුනි 21 වන දින එක්සත් ජනපදයේ HBO නාලිකාවේ විකාශය වූ අතර එය කථාංග අටකින් සමන්විත වේ. මෙම වාරය ජෝර්ජ් ආර් ආර් මාටින් විසින් රචිත ''[[අ සෝන්ග් ඔෆ් අයිස් ඇන්ඩ් ෆය(ර්)|අ සෝං ඔෆ් අයිස් ඇන්ඩ් ෆයර්]]'' කතා මාලාවේ පූර්ව නවකතාවක් වන ''ෆයර් ඇන්ඩ් බ්ලඩ්'' පොතේ සිදුවීම් ආවරණය කරයි. දෙවන කතා මාලාවේ මංගල දර්ශනයට දින තුනකට පෙර, 2024 ජුනි 13 වන දින වාරය සැලසුම් කරන ලදී. රයන් කොන්ඩල් වාරය සඳහා එකම ප්‍රදර්ශනකරු ලෙස සේවය කරයි. තෙවන කතා මාලාව 2025 මාර්තු සිට ඔක්තෝබර් දක්වා රූගත කරන ලදී. සිව්වන කතා මාලාවක් 2025 නොවැම්බර් මාසයේදී ඇණවුම් කරන ලදී. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Petski |first=Denise |date=November 20, 2025 |title=''House Of The Dragon'' Renewed For Season 4 At HBO |url=https://deadline.com/2025/11/house-of-the-dragon-renewed-season-4-hbo-1236624223/ |access-date=November 20, 2025 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> == කථාංග == <onlyinclude>{{Episode table|background=#2C241B|overall=5|season=5|title=26|director=13|writer=23|directorR=<ref name="War Child UK">{{Cite web |url=https://cagliaricalcio.charitystars.com/product/olivia-cooke-s-signed-clapperboard-from-house-of-the-dragon/ |title=Olivia Cooke's Signed Clapperboard from House of the Dragon |website=[[Cagliari Calcio]] |accessdate=May 6, 2026}}{{better source needed|date=May 2026}}</ref>|writerR=<ref name="WGA">{{Cite web |url=https://directories.wga.org/project/1228753/house-of-the-dragon/ |title=House of the Dragon |website=[[Writers Guild of America West]] |access-date=March 12, 2026}}</ref>|airdate=18|airdateR=<ref name="Futon">{{cite web |url=http://www.thefutoncritic.com/showatch/house-of-the-dragon/listings/ |title=Shows A-Z - House of the Dragon on HBO |website=[[The Futon Critic]] |accessdate=April 27, 2026}}</ref>|viewers=10|country=U.S.|episodes={{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 19 | EpisodeNumber2 = 1 | Title = Salt and Sea, Fire and Blood | DirectedBy = [[Loni Peristere]] | WrittenBy = [[Ryan Condal]] | OriginalAirDate = {{Start date|2026|6|21}} | Viewers = | ShortSummary = Rhaena mounts the dragon Sheepstealer, eventually bonding with him. Guards loyal to [[Rhaenyra Targaryen|Rhaenyra]] capture Aegon and Larys after Larys reveals their identities; he argues they will make valuable hostages. Alicent finds Aemond on the Iron Throne, who claims Aegon has abdicated. She suggests that Aemond seize Harrenhal. Alicent forges a letter from Aemond, sending it to Ormund Hightower to delay the Hightower army. Daemon defeats Jason Lannister's forces and gains new allies, the Winter Wolves led by Roderick Dustin. Addam, Hugh, and Ulf wait to ambush Aemond at Harrenhal, but Alys urges them to leave. The Triarchy engages the Velaryon fleet at the Gullet and sacks High Tide. Lohar breaks from the battle to pursue Corlys. Jace has Rhaenyra confined to prevent her from joining the battle. He and Baela then fly their dragons to aid Corlys. Corlys navigates a rocky pass with Lohar in pursuit; Lohar throws Tyland overboard and rams Corlys's ship, which breaks apart. Corlys falls overboard and Alyn kills Lohar. Rhaena arrives on Sheepstealer, who starts attacking ships indiscriminately. Vermax is shot by a scorpion bolt and drowns. Jace is shot and killed in the water by Triarchy bowmen. | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 20 | EpisodeNumber2 = 2 | Title = | DirectedBy = [[Clare Kilner]] | WrittenBy = [[Sara Hess]] | OriginalAirDate = {{Start date|2026|6|28}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 21 | EpisodeNumber2 = 3 | Title = | DirectedBy = Clare Kilner | WrittenBy = Sara Hess | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|5}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 22 | EpisodeNumber2 = 4 | Title = | DirectedBy = Clare Kilner | WrittenBy = David Hancock | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|12}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 23 | EpisodeNumber2 = 5 | Title = | DirectedBy = Nina Lopez-Corrado | WrittenBy = [[Philippa Goslett]] | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|19}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 24 | EpisodeNumber2 = 6 | Title = | DirectedBy = Loni Peristere | WrittenBy = David Hancock & Shyam Popat | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|26}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 25 | EpisodeNumber2 = 7 | Title = | DirectedBy = Nina Lopez-Corrado | WrittenBy = Philippa Goslett & Zenzele Price | OriginalAirDate = {{Start date|2026|8|2}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 26 | EpisodeNumber2 = 8 | Title = | DirectedBy = [[Andrij Parekh]] | WrittenBy = Ryan Condal & Ti Mikkel | OriginalAirDate = {{Start date|2026|8|9}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }}}}</onlyinclude> == නළු නිළියන් සහ චරිත == {{See also|List of House of the Dragon characters|l1=List of ''House of the Dragon'' characters}} === ප්‍රධාන === {{Div col|colwidth=40em}} * [[Matt Smith]] as Daemon Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production">{{cite press release|title=HBO Original Drama Series ''HOUSE OF THE DRAGON'' Begins Production On Season Three|url=https://press.wbd.com/na/media-release/hbo-0/hbo-original-drama-series-house-dragon-begins-production-season-three|publisher=[[Warner Bros. Discovery]]|date=March 31, 2025|accessdate=April 2, 2025}}</ref> * [[Emma D'Arcy]] as [[Rhaenyra Targaryen]]<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Olivia Cooke]] as Alicent Hightower<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[James Norton (actor)|James Norton]] as Ormund Hightower<ref name="Norton"/> * [[Steve Toussaint]] as Corlys Velaryon<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Fabien Frankel]] as Criston Cole<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Matthew Needham]] as Larys Strong<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Sonoya Mizuno]] as Mysaria<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Tom Glynn-Carney]] as Aegon II Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Ewan Mitchell]] as Aemond Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Harry Collett]] as Jacaerys "Jace" Velaryon<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Phia Saban]] as Helaena Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Bethany Antonia]] as Baela Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Jefferson Hall (actor)|Jefferson Hall]] as [[identical twin]]s: Jason Lannister and Tyland Lannister<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Abubakar Salim]] as Alyn of Hull<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Clinton Liberty]] as Addam of Hull<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Phoebe Campbell]] as Rhaena Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Kurt Egyiawan]] as Orwyle<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Freddie Fox (actor)|Freddie Fox]] as Gwayne Hightower<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Gayle Rankin]] as Alys Rivers<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Kieran Bew]] as Hugh Hammer<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Tom Bennett (actor)|Tom Bennett]] as Ulf White<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Joplin Sibtain]] as Jon Roxton<ref name="CullenSibtainSloane"/> * [[Rhys Ifans]] as Otto Hightower<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Ellora Torchia]] as Kat<ref>{{cite video|author=HBO Max|title=House of the Dragon Season 3 {{!}} Official Final Trailer {{!}} HBO Max|url=https://www.youtube.com/watch?v=0JlMjgqduVw|via=YouTube|date=May 29, 2026|access-date=May 29, 2026}}</ref> {{div col end}} <!--=== Recurring === will be unhidden once a guest star has made 3+ appearances--> === ආරාධිත === {{Div col|colwidth=40em}} * Paul Kennedy as Jasper Wylde * Max Wrottesley as Lorent Marbrand<ref name="S3TrailerOne">{{cite video|author=HBO Max|title=House of the Dragon Season 3 {{!}} Official Teaser {{!}} HBO Max|url=https://www.youtube.com/watch?v=i6w7O1kwuBk|via=YouTube|date=February 19, 2026|access-date=February 27, 2026}}</ref> * [[Phil Daniels]] as Gerardys<ref name="S3TrailerOne"/> * [[Nicholas Jones (actor)|Nicholas Jones]] as Bartimos Celtigar<ref name="S3TrailerOne"/> * [[Tommy Flanagan (actor)|Tommy Flanagan]] as Roderick Dustin<ref name="FlanaganFogler"/> * [[Abigail Thorn]] as Sharako Lohar<ref>{{cite web|last=Romano|first=Nick|date=May 26, 2026|title=Burn, baby, burn: ''House of the Dragon'' embraces 'all-out war' in season 3 (exclusive)|url=https://ew.com/house-of-the-dragon-season-3-cover-story-emma-darcy-tom-glynn-carney-ewan-mitchell-11983067|website=[[Entertainment Weekly]]|access-date=May 29, 2026}}</ref> * [[Archie Barnes]] as Oscar Tully<ref>{{cite web|last=Flook|first=Ray|date=December 12, 2025|title=''House of the Dragon'': HBO Previews Season 3 Return with New Images|url=https://bleedingcool.com/tv/house-of-the-dragon-hbo-previews-season-3-return-with-new-images/|website=[[Bleeding Cool]]|access-date=May 29, 2026}}</ref> * [[Vincent Regan]] as Rickard Thorne<ref name="S3TrailerOne"/> * Annie Shapero as Alysanne Blackwood<ref name="Shapero"/> {{div col end}} === නව නළු නිළියන් === * ටොරන් මැන්ඩර්ලි ලෙස ඩෑන් ෆොග්ලර් * ටොම් කලන්, ලුත් ලාජන්ට් ලෙස <ref name="CullenSibtainSloane">{{Cite news|url=https://deadline.com/2025/04/house-of-the-dragon-casts-tom-cullen-hoplin-sibtain-barry-sloan-season-3-1236374920/|title=''House of the Dragon'' Casts Tom Cullen, Joplin Sibtain & Barry Sloane For Season 3|last=Rice|first=Lynette|date=April 23, 2025|work=[[Deadline Hollywood]]|access-date=April 23, 2025}}</ref> * බැරී ස්ලෝන්, ඒඩ්‍රියන් රෙඩ්ෆෝර්ට් ලෙස <ref name="CullenSibtainSloane" /> == නිෂ්පාදනය == === සංවර්ධනය === 2023 දෙසැම්බර් මාසයේදී ඔහුගේ පුද්ගලික බ්ලොග් අඩවියේ, ජෝර්ජ් ආර්ආර් මාටින් ප්‍රකාශ කළේ තුන්වන සහ සිව්වන කතාමාලා ලියමින් පවතින බවයි. <ref>{{Cite news|url=https://www.theverge.com/2023/12/6/23991550/george-r-r-martin-is-talking-about-third-and-fourth-seasons-of-house-of-the-dragon|title=George R.R. Martin is talking about third and fourth seasons of House of the Dragon|last=Peters|first=Jay|date=December 6, 2023|work=[[The Verge]]|access-date=December 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231214234108/https://www.theverge.com/2023/12/6/23991550/george-r-r-martin-is-talking-about-third-and-fourth-seasons-of-house-of-the-dragon|archive-date=December 14, 2023}}</ref> 2024 ජුනි මාසයේදී, දෙවන කතාමාලාවේ මංගල දර්ශනයට පෙර, කතාමාලාව තුන්වන කතාමාලාවක් සඳහා අලුත් කරන ලදී. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Petski |first=Denise |date=June 13, 2024 |title=''House Of The Dragon'' Renewed For Season 3 By HBO |url=https://deadline.com/2024/06/house-of-the-dragon-renewed-season-3-hbo-1235972590/ |access-date=June 13, 2024 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> දෙවන කතාමාලාව මෙන්, තුන්වන කතාමාලාව කථාංග අටකින් සමන්විත වේ. === නළුවරණය === 2025 ජනවාරි මාසයේදී, ජේම්ස් නෝර්ටන් තුන්වන කතාමාලාව සඳහා ලෝඩ් ඕර්මන්ඩ් හයිටවර් ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. <ref name="Norton">{{Cite news|url=https://variety.com/2025/tv/news/house-of-the-dragon-season-3-cast-james-norton-ormund-hightower-1236292789/|title=''House of the Dragon'' Season 3 Casts James Norton as Ormund Hightower (EXCLUSIVE)|last=Otterson|first=Joe|date=January 31, 2025|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|access-date=January 31, 2025}}</ref> 2025 මාර්තු මාසයේදී, ටොමී ෆ්ලැනගන් සහ ඩෑන් ෆොග්ලර් පිළිවෙලින් රොඩ්රික් ඩස්ටින් සහ සර් ටොරන් මැන්ඩර්ලි ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. 2025 අප්‍රේල් මාසයේදී, ටොම් කලන්, ජොප්ලින් සිබ්ටේන් සහ බැරී ස්ලෝන් පිළිවෙලින් සර් ලූතර් ලාර්ජන්ට්, සර් ජෝන් රොක්ස්ටන් සහ සර් ඒඩ්‍රියන් රෙඩ්ෆෝර්ට් ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. <ref name="CullenSibtainSloane">{{Cite news|url=https://deadline.com/2025/04/house-of-the-dragon-casts-tom-cullen-hoplin-sibtain-barry-sloan-season-3-1236374920/|title=''House of the Dragon'' Casts Tom Cullen, Joplin Sibtain & Barry Sloane For Season 3|last=Rice|first=Lynette|date=April 23, 2025|work=[[Deadline Hollywood]]|access-date=April 23, 2025}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRice2025">Rice, Lynette (April 23, 2025). [https://deadline.com/2025/04/house-of-the-dragon-casts-tom-cullen-hoplin-sibtain-barry-sloan-season-3-1236374920/ "''House of the Dragon'' Casts Tom Cullen, Joplin Sibtain & Barry Sloane For Season 3"]. ''[[Deadline Hollywood]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">April 23,</span> 2025</span>.</cite></ref> 2025 ජූලි මාසයේදී, ඇනී ෂැපෙරෝ ඇලිසන් බ්ලැක්වුඩ් ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. <ref name="Shapero">{{Cite news|url=https://deadline.com/2025/07/house-of-the-dragon-cast-alysanne-blackwood-annie-shapero-1236473990/|title=''House Of The Dragon'': Annie Shapero Cast As Fierce Fighter Alysanne Blackwood In Season 3|last=Goldbart|first=Max|date=July 30, 2025|work=[[Deadline Hollywood]]|access-date=July 30, 2025|last2=Whitlock|first2=Jesse}}</ref> === රූගත කිරීම === තෙවන කතාමාලාවේ රූගත කිරීම් 2025 මාර්තු 21 වන දින වොට්ෆර්ඩ් හි ලීව්ස්ඩන් චිත්‍රාගාරයේදී ආරම්භ විය <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Melendez |first=Marcos |date=March 21, 2025 |title=''House of the Dragon'' Season 3 Gets Long-Awaited Update That Will Please ''Game of Thrones'' Fans |url=https://movieweb.com/house-of-the-dragon-season-3-filming-update-game-of-thrones-prequel/ |access-date=March 21, 2025 |website=MovieWeb}}</ref> සහ එම වර්ෂයේම ඔක්තෝබර් වන විට අවසන් විය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Sudario |first=Erielle |date=October 14, 2025 |title=''House of the Dragon'' Season 3 Finally Moves Forward With a Westeros-Sized Update |url=https://collider.com/house-of-the-dragon-season-3-wraps-filming-2026-release-window/ |access-date=November 16, 2025 |website=Collider}}</ref> == මුදාහැරීම == === විකාශනය === තෙවන කතාමාලාව 2026 ජුනි 21 වන දින තිරගත විය. <ref name="S3Premiere">{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Goldbart |first=Max |date=April 27, 2026 |title=HBO Unveils Trailer & Premiere Date For ''House Of The Dragon'' Season 3 |url=https://deadline.com/2026/04/house-of-the-dragon-season-3-trailer-premiere-date-june-21-1236873319/ |access-date=April 27, 2026 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> === ජාත්‍යන්තර විකාශනය === නවසීලන්තයේ, මෙම කතා මාලාව ස්කයි හි SoHo රූපවාහිනී නාලිකාව සහ නියෝන් ස්ට්‍රීමිං සේවාව මගින් බෙදා හරිනු ලැබේ. <ref>{{Cite news|url=https://www.nzherald.co.nz/entertainment/games-of-thrones-prequel-house-of-the-dragon-drops-first-trailer/ZF7IEKLBYT45TSCNUYPJHHCXFE/|title=Games of Thrones prequel House of the Dragon drops first trailer|date=October 6, 2021|work=[[The New Zealand Herald]]|access-date=October 7, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211006232700/https://www.nzherald.co.nz/entertainment/games-of-thrones-prequel-house-of-the-dragon-drops-first-trailer/ZF7IEKLBYT45TSCNUYPJHHCXFE/|archive-date=October 6, 2021}}</ref> පිලිපීනයේ, SKY එහි ප්‍රධාන කේබල් රූපවාහිනී සේවා සහ අනෙකුත් ඩිජිටල් ස්ට්‍රීමිං මාධ්‍ය හරහා වැඩසටහන විකාශනය කරයි. <ref>{{Cite press release|title=SKY brings House of the Dragon to PH viewers on HBO GO this August|date=July 23, 2022|publisher=ABS-CBN Corporate|url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2022/7/23/sky-brings-hotd-to-pinoy-viewers-on-hbo-go?lang=en|access-date=September 24, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220923173900/https://www.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2022/7/23/sky-brings-hotd-to-pinoy-viewers-on-hbo-go?lang=en|archive-date=September 23, 2022}}</ref> ඉන්දියාවේ, ජියෝහොට්ස්ටාර් මඟින් මෙය බෙදා හරිනු ලැබේ. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=July 21, 2022 |title=House of the Dragon trailer: The power of dragons is unleashed as 'a woman cannot inherit the Iron Throne' |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/house-of-the-dragon-trailer-it-s-a-lethal-fight-for-the-iron-throne-once-again-101658368733934.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220812170057/https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/house-of-the-dragon-trailer-it-s-a-lethal-fight-for-the-iron-throne-once-again-101658368733934.html |archive-date=August 12, 2022 |access-date=July 21, 2022 |website=Hindustan Times}}</ref> එක්සත් රාජධානිය, අයර්ලන්තය, ඉතාලිය, ජර්මනිය, ඔස්ට්‍රියාව සහ ස්විට්සර්ලන්තය යන රටවල, මෙම කතා මාලාව ස්කයි ඇට්ලන්ටික් සහ ඒ සමඟ ඇති ප්‍රවාහ සේවාව නව් ඔස්සේ විකාශය වේ. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=July 20, 2022 |title=Watch the official trailer for House of The Dragon, exclusively on Sky and NOW on Monday 22 August |url=https://www.skygroup.sky/en-gb/article/watch-the-official-trailer-for-house-of-the-dragon-exclusively-on-sky-and-now-on-monday-22-august |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220801135249/https://www.skygroup.sky/en-gb/article/watch-the-official-trailer-for-house-of-the-dragon-exclusively-on-sky-and-now-on-monday-22-august |archive-date=August 1, 2022 |access-date=July 20, 2022 |website=Newsroom Sky Group}}</ref> කැනඩාවේ, ''හ්වුස් ඔෆ් ද ඩ්‍රැගන්'' බෙල් මීඩියා හි ක්‍රේව් ප්‍රවාහ සේවාව සහ එහි HBO රේඛීය නාලිකාවෙන් ලබා ගත හැකිය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Jaffer |first=Murtz |date=August 15, 2022 |title=She-Hulk, a documentary about cats and the Game of Thrones prequel: Here's what to stream on Netflix, Crave and more this week |url=https://www.thestar.com/entertainment/television/2022/08/15/she-hulk-a-documentary-about-cats-and-the-game-of-thrones-prequel-heres-what-to-stream-on-netflix-crave-and-more-this-week.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220817002411/https://www.thestar.com/entertainment/television/2022/08/15/she-hulk-a-documentary-about-cats-and-the-game-of-thrones-prequel-heres-what-to-stream-on-netflix-crave-and-more-this-week.html |archive-date=August 17, 2022 |access-date=August 16, 2022 |website=[[Toronto Star]]}}</ref> ඕස්ට්‍රේලියාවේ, මෙම කතා මාලාව බින්ජ් සහ ෆොක්ස්ටෙල් ඔස්සේ ස්ට්‍රීමිං සඳහා ලබා ගත හැකිය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Cartwright |first=Lexie |date=August 22, 2022 |title=How to watch House of the Dragon in Australia |url=https://www.news.com.au/entertainment/tv/streaming/how-to-watch-house-of-the-dragon-in-australia/news-story/c971821a3a7df3ad0c1300e3ba3362ff |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816160405/https://www.news.com.au/entertainment/tv/streaming/how-to-watch-house-of-the-dragon-in-australia/news-story/c971821a3a7df3ad0c1300e3ba3362ff |archive-date=August 16, 2022 |access-date=September 6, 2022 |website=News.com.au}}</ref> == පිළිගැනීම == === විචාරක ප්‍රතිචාරය === සමාලෝචන එකතු කිරීමේ වෙබ් අඩවියක් වන රොට්න් ටොමැටෝස් හි, තුන්වන වාරය සමාලෝචන 44ක් මත පදනම්ව 95% ක අනුමත ශ්‍රේණිගත කිරීමක් ලබා ඇති අතර, සාමාන්‍ය ශ්‍රේණිගත කිරීම 7.7/10 කි. වෙබ් අඩවියේ විවේචනාත්මක එකඟතාවයේ මෙසේ සඳහන් වේ, " වෙස්ටරෝස්ගේ ඉරණම නැවත පණ ගැන්වූ සහ සිත් ඇදගන්නාසුළු තුන්වන වාරයේ දී ''ඉහළට පැමිණේ'', දුෂ්ට නව චරිත සහ වඩාත් ත්‍රාසජනක සටන් වලින් සම්පූර්ණ වූ අතර, [[ගේම් ඔෆ් ත්‍රෝන්ස්|එහි පෙර කතාවේ]] අපේක්ෂාවන්ට ගැලපෙන තියුණු පූර්විකාවක් නිර්මාණය කළේය." <ref>{{Cite Rotten Tomatoes|id=house_of_the_dragon|type=tv|season=3|title=House of the Dragon|access-date=June 22, 2026|publisher_hide=y}}</ref> බරිත සාමාන්‍යයක් භාවිතා කරන මෙටාක්‍රිටික් හි, තෙවන වාරයට විචාරක විචාර 20ක් මත පදනම්ව 100න් 77ක් ලැබුණු අතර, එය "සාමාන්‍යයෙන් යහපත්" විචාර පෙන්නුම් කරයි. <ref>{{Cite Metacritic|id=house-of-the-dragon|type=tv|season=3|title=House of the Dragon|access-date=June 22, 2026|publisher_hide=y}}</ref> == ආශ්‍රේයයන් == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} == බාහිර සබැඳි == * {{නිල වෙබ් අඩවිය|https://www.hbo.com/content/house-of-the-dragon}} * {{IMDb episodes|11198330}} {{A Song of Ice and Fire}}{{Game of Thrones episodes}} [[ප්‍රවර්ගය:විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර නොමැති ලිපි සියල්ල]] s7n9uvzw29v3ez5758t45s8edltig2v 794658 794639 2026-06-23T09:39:36Z Yasasuru 23090 794658 wikitext text/x-wiki {{Infobox television season|season_number=3|bgcolour=#2C241B|image=House of the Dragon season 3.jpg|image_alt=|caption=|starring={{Plainlist| * [[මැට් ස්මිත්]] * [[එමා ඩාර්සි]] * [[ඔලීවියා කූක්]] * [[ජේම්ස් නෝර්ටන් (නළුවා)|ජේම්ස් නෝර්ටන්]] * [[ස්ටීව් ටූසාන්ට්]] * [[ෆේබුයන් ෆ්‍රැන්කල්]] * [[මැතිව් නීඩ්හැම්]] * [[සොනෝයා මිසුනෝ]] * [[ටොම් ග්ලින්-කාර්නී]] * [[එවන් මිෂෙල්]] * [[හැරී කොලට්]] * [[ෆියා සැබන්]] * [[බෙතනි ඇනිටෝනියා]] * [[ජෙෆර්සන් හෝල් (නළුවා)|ජෙෆර්සන් හෝල්]] * [[Abubakar Salim]] * [[Clinton Liberty]] * [[Phoebe Campbell]] * [[Kurt Egyiawan]] * [[Freddie Fox (actor)|Freddie Fox]] * [[Gayle Rankin]] * [[Kieran Bew]] * [[Tom Bennett (actor)|Tom Bennett]] * [[Joplin Sibtain]] * [[Rhys Ifans]] * [[Ellora Torchia]] }}|num_episodes=1|network=[[HBO]]|first_aired={{Start date|2026|6|21}}|last_aired=වර්තමානය}}ඇමරිකානු [[ෆැන්ටසි]] [[නාට්‍ය]] රූපවාහිනී කතා මාලාවක් වන ''හවුස් ඔෆ් ද ඩ්‍රැගන්'' හි තුන්වන වාරය 2026 ජුනි 21 වන දින එක්සත් ජනපදයේ HBO නාලිකාවේ විකාශය වූ අතර එය කථාංග අටකින් සමන්විත වේ. මෙම වාරය ජෝර්ජ් ආර් ආර් මාටින් විසින් රචිත ''[[අ සෝන්ග් ඔෆ් අයිස් ඇන්ඩ් ෆය(ර්)|අ සෝං ඔෆ් අයිස් ඇන්ඩ් ෆයර්]]'' කතා මාලාවේ පූර්ව නවකතාවක් වන ''ෆයර් ඇන්ඩ් බ්ලඩ්'' පොතේ සිදුවීම් ආවරණය කරයි. දෙවන කතා මාලාවේ මංගල දර්ශනයට දින තුනකට පෙර, 2024 ජුනි 13 වන දින වාරය සැලසුම් කරන ලදී. රයන් කොන්ඩල් වාරය සඳහා එකම ප්‍රදර්ශනකරු ලෙස සේවය කරයි. තෙවන කතා මාලාව 2025 මාර්තු සිට ඔක්තෝබර් දක්වා රූගත කරන ලදී. සිව්වන කතා මාලාවක් 2025 නොවැම්බර් මාසයේදී ඇණවුම් කරන ලදී. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Petski |first=Denise |date=November 20, 2025 |title=''House Of The Dragon'' Renewed For Season 4 At HBO |url=https://deadline.com/2025/11/house-of-the-dragon-renewed-season-4-hbo-1236624223/ |access-date=November 20, 2025 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> == කථාංග == <onlyinclude>{{Episode table|background=#2C241B|overall=5|season=5|title=26|director=13|writer=23|directorR=<ref name="War Child UK">{{Cite web |url=https://cagliaricalcio.charitystars.com/product/olivia-cooke-s-signed-clapperboard-from-house-of-the-dragon/ |title=Olivia Cooke's Signed Clapperboard from House of the Dragon |website=[[Cagliari Calcio]] |accessdate=May 6, 2026}}{{better source needed|date=May 2026}}</ref>|writerR=<ref name="WGA">{{Cite web |url=https://directories.wga.org/project/1228753/house-of-the-dragon/ |title=House of the Dragon |website=[[Writers Guild of America West]] |access-date=March 12, 2026}}</ref>|airdate=18|airdateR=<ref name="Futon">{{cite web |url=http://www.thefutoncritic.com/showatch/house-of-the-dragon/listings/ |title=Shows A-Z - House of the Dragon on HBO |website=[[The Futon Critic]] |accessdate=April 27, 2026}}</ref>|viewers=10|country=U.S.|episodes={{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 19 | EpisodeNumber2 = 1 | Title = Salt and Sea, Fire and Blood | DirectedBy = [[Loni Peristere]] | WrittenBy = [[Ryan Condal]] | OriginalAirDate = {{Start date|2026|6|21}} | Viewers = | ShortSummary = Rhaena mounts the dragon Sheepstealer, eventually bonding with him. Guards loyal to [[Rhaenyra Targaryen|Rhaenyra]] capture Aegon and Larys after Larys reveals their identities; he argues they will make valuable hostages. Alicent finds Aemond on the Iron Throne, who claims Aegon has abdicated. She suggests that Aemond seize Harrenhal. Alicent forges a letter from Aemond, sending it to Ormund Hightower to delay the Hightower army. Daemon defeats Jason Lannister's forces and gains new allies, the Winter Wolves led by Roderick Dustin. Addam, Hugh, and Ulf wait to ambush Aemond at Harrenhal, but Alys urges them to leave. The Triarchy engages the Velaryon fleet at the Gullet and sacks High Tide. Lohar breaks from the battle to pursue Corlys. Jace has Rhaenyra confined to prevent her from joining the battle. He and Baela then fly their dragons to aid Corlys. Corlys navigates a rocky pass with Lohar in pursuit; Lohar throws Tyland overboard and rams Corlys's ship, which breaks apart. Corlys falls overboard and Alyn kills Lohar. Rhaena arrives on Sheepstealer, who starts attacking ships indiscriminately. Vermax is shot by a scorpion bolt and drowns. Jace is shot and killed in the water by Triarchy bowmen. | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 20 | EpisodeNumber2 = 2 | Title = | DirectedBy = [[Clare Kilner]] | WrittenBy = [[Sara Hess]] | OriginalAirDate = {{Start date|2026|6|28}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 21 | EpisodeNumber2 = 3 | Title = | DirectedBy = Clare Kilner | WrittenBy = Sara Hess | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|5}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 22 | EpisodeNumber2 = 4 | Title = | DirectedBy = Clare Kilner | WrittenBy = David Hancock | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|12}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 23 | EpisodeNumber2 = 5 | Title = | DirectedBy = Nina Lopez-Corrado | WrittenBy = [[Philippa Goslett]] | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|19}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 24 | EpisodeNumber2 = 6 | Title = | DirectedBy = Loni Peristere | WrittenBy = David Hancock & Shyam Popat | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|26}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 25 | EpisodeNumber2 = 7 | Title = | DirectedBy = Nina Lopez-Corrado | WrittenBy = Philippa Goslett & Zenzele Price | OriginalAirDate = {{Start date|2026|8|2}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 26 | EpisodeNumber2 = 8 | Title = | DirectedBy = [[Andrij Parekh]] | WrittenBy = Ryan Condal & Ti Mikkel | OriginalAirDate = {{Start date|2026|8|9}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }}}}</onlyinclude> == නළු නිළියන් සහ චරිත == {{See also|List of House of the Dragon characters|l1=List of ''House of the Dragon'' characters}} === ප්‍රධාන === {{Div col|colwidth=40em}} * [[Matt Smith]] as Daemon Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production">{{cite press release|title=HBO Original Drama Series ''HOUSE OF THE DRAGON'' Begins Production On Season Three|url=https://press.wbd.com/na/media-release/hbo-0/hbo-original-drama-series-house-dragon-begins-production-season-three|publisher=[[Warner Bros. Discovery]]|date=March 31, 2025|accessdate=April 2, 2025}}</ref> * [[Emma D'Arcy]] as [[Rhaenyra Targaryen]]<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Olivia Cooke]] as Alicent Hightower<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[James Norton (actor)|James Norton]] as Ormund Hightower<ref name="Norton"/> * [[Steve Toussaint]] as Corlys Velaryon<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Fabien Frankel]] as Criston Cole<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Matthew Needham]] as Larys Strong<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Sonoya Mizuno]] as Mysaria<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Tom Glynn-Carney]] as Aegon II Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Ewan Mitchell]] as Aemond Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Harry Collett]] as Jacaerys "Jace" Velaryon<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Phia Saban]] as Helaena Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Bethany Antonia]] as Baela Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Jefferson Hall (actor)|Jefferson Hall]] as [[identical twin]]s: Jason Lannister and Tyland Lannister<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Abubakar Salim]] as Alyn of Hull<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Clinton Liberty]] as Addam of Hull<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Phoebe Campbell]] as Rhaena Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Kurt Egyiawan]] as Orwyle<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Freddie Fox (actor)|Freddie Fox]] as Gwayne Hightower<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Gayle Rankin]] as Alys Rivers<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Kieran Bew]] as Hugh Hammer<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Tom Bennett (actor)|Tom Bennett]] as Ulf White<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Joplin Sibtain]] as Jon Roxton<ref name="CullenSibtainSloane"/> * [[Rhys Ifans]] as Otto Hightower<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Ellora Torchia]] as Kat<ref>{{cite video|author=HBO Max|title=House of the Dragon Season 3 {{!}} Official Final Trailer {{!}} HBO Max|url=https://www.youtube.com/watch?v=0JlMjgqduVw|via=YouTube|date=May 29, 2026|access-date=May 29, 2026}}</ref> {{div col end}} <!--=== Recurring === will be unhidden once a guest star has made 3+ appearances--> === ආරාධිත === {{Div col|colwidth=40em}} * Paul Kennedy as Jasper Wylde * Max Wrottesley as Lorent Marbrand<ref name="S3TrailerOne">{{cite video|author=HBO Max|title=House of the Dragon Season 3 {{!}} Official Teaser {{!}} HBO Max|url=https://www.youtube.com/watch?v=i6w7O1kwuBk|via=YouTube|date=February 19, 2026|access-date=February 27, 2026}}</ref> * [[Phil Daniels]] as Gerardys<ref name="S3TrailerOne"/> * [[Nicholas Jones (actor)|Nicholas Jones]] as Bartimos Celtigar<ref name="S3TrailerOne"/> * [[Tommy Flanagan (actor)|Tommy Flanagan]] as Roderick Dustin<ref name="FlanaganFogler"/> * [[Abigail Thorn]] as Sharako Lohar<ref>{{cite web|last=Romano|first=Nick|date=May 26, 2026|title=Burn, baby, burn: ''House of the Dragon'' embraces 'all-out war' in season 3 (exclusive)|url=https://ew.com/house-of-the-dragon-season-3-cover-story-emma-darcy-tom-glynn-carney-ewan-mitchell-11983067|website=[[Entertainment Weekly]]|access-date=May 29, 2026}}</ref> * [[Archie Barnes]] as Oscar Tully<ref>{{cite web|last=Flook|first=Ray|date=December 12, 2025|title=''House of the Dragon'': HBO Previews Season 3 Return with New Images|url=https://bleedingcool.com/tv/house-of-the-dragon-hbo-previews-season-3-return-with-new-images/|website=[[Bleeding Cool]]|access-date=May 29, 2026}}</ref> * [[Vincent Regan]] as Rickard Thorne<ref name="S3TrailerOne"/> * Annie Shapero as Alysanne Blackwood<ref name="Shapero"/> {{div col end}} === නව නළු නිළියන් === * ටොරන් මැන්ඩර්ලි ලෙස ඩෑන් ෆොග්ලර් * ටොම් කලන්, ලුත් ලාජන්ට් ලෙස <ref name="CullenSibtainSloane">{{Cite news|url=https://deadline.com/2025/04/house-of-the-dragon-casts-tom-cullen-hoplin-sibtain-barry-sloan-season-3-1236374920/|title=''House of the Dragon'' Casts Tom Cullen, Joplin Sibtain & Barry Sloane For Season 3|last=Rice|first=Lynette|date=April 23, 2025|work=[[Deadline Hollywood]]|access-date=April 23, 2025}}</ref> * බැරී ස්ලෝන්, ඒඩ්‍රියන් රෙඩ්ෆෝර්ට් ලෙස <ref name="CullenSibtainSloane" /> == නිෂ්පාදනය == === සංවර්ධනය === 2023 දෙසැම්බර් මාසයේදී ඔහුගේ පුද්ගලික බ්ලොග් අඩවියේ, ජෝර්ජ් ආර්ආර් මාටින් ප්‍රකාශ කළේ තුන්වන සහ සිව්වන කතාමාලා ලියමින් පවතින බවයි. <ref>{{Cite news|url=https://www.theverge.com/2023/12/6/23991550/george-r-r-martin-is-talking-about-third-and-fourth-seasons-of-house-of-the-dragon|title=George R.R. Martin is talking about third and fourth seasons of House of the Dragon|last=Peters|first=Jay|date=December 6, 2023|work=[[The Verge]]|access-date=December 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231214234108/https://www.theverge.com/2023/12/6/23991550/george-r-r-martin-is-talking-about-third-and-fourth-seasons-of-house-of-the-dragon|archive-date=December 14, 2023}}</ref> 2024 ජුනි මාසයේදී, දෙවන කතාමාලාවේ මංගල දර්ශනයට පෙර, කතාමාලාව තුන්වන කතාමාලාවක් සඳහා අලුත් කරන ලදී. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Petski |first=Denise |date=June 13, 2024 |title=''House Of The Dragon'' Renewed For Season 3 By HBO |url=https://deadline.com/2024/06/house-of-the-dragon-renewed-season-3-hbo-1235972590/ |access-date=June 13, 2024 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> දෙවන කතාමාලාව මෙන්, තුන්වන කතාමාලාව කථාංග අටකින් සමන්විත වේ. === නළුවරණය === 2025 ජනවාරි මාසයේදී, ජේම්ස් නෝර්ටන් තුන්වන කතාමාලාව සඳහා ලෝඩ් ඕර්මන්ඩ් හයිටවර් ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. <ref name="Norton">{{Cite news|url=https://variety.com/2025/tv/news/house-of-the-dragon-season-3-cast-james-norton-ormund-hightower-1236292789/|title=''House of the Dragon'' Season 3 Casts James Norton as Ormund Hightower (EXCLUSIVE)|last=Otterson|first=Joe|date=January 31, 2025|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|access-date=January 31, 2025}}</ref> 2025 මාර්තු මාසයේදී, ටොමී ෆ්ලැනගන් සහ ඩෑන් ෆොග්ලර් පිළිවෙලින් රොඩ්රික් ඩස්ටින් සහ සර් ටොරන් මැන්ඩර්ලි ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. 2025 අප්‍රේල් මාසයේදී, ටොම් කලන්, ජොප්ලින් සිබ්ටේන් සහ බැරී ස්ලෝන් පිළිවෙලින් සර් ලූතර් ලාර්ජන්ට්, සර් ජෝන් රොක්ස්ටන් සහ සර් ඒඩ්‍රියන් රෙඩ්ෆෝර්ට් ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. <ref name="CullenSibtainSloane">{{Cite news|url=https://deadline.com/2025/04/house-of-the-dragon-casts-tom-cullen-hoplin-sibtain-barry-sloan-season-3-1236374920/|title=''House of the Dragon'' Casts Tom Cullen, Joplin Sibtain & Barry Sloane For Season 3|last=Rice|first=Lynette|date=April 23, 2025|work=[[Deadline Hollywood]]|access-date=April 23, 2025}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRice2025">Rice, Lynette (April 23, 2025). [https://deadline.com/2025/04/house-of-the-dragon-casts-tom-cullen-hoplin-sibtain-barry-sloan-season-3-1236374920/ "''House of the Dragon'' Casts Tom Cullen, Joplin Sibtain & Barry Sloane For Season 3"]. ''[[Deadline Hollywood]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">April 23,</span> 2025</span>.</cite></ref> 2025 ජූලි මාසයේදී, ඇනී ෂැපෙරෝ ඇලිසන් බ්ලැක්වුඩ් ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. <ref name="Shapero">{{Cite news|url=https://deadline.com/2025/07/house-of-the-dragon-cast-alysanne-blackwood-annie-shapero-1236473990/|title=''House Of The Dragon'': Annie Shapero Cast As Fierce Fighter Alysanne Blackwood In Season 3|last=Goldbart|first=Max|date=July 30, 2025|work=[[Deadline Hollywood]]|access-date=July 30, 2025|last2=Whitlock|first2=Jesse}}</ref> === රූගත කිරීම === තෙවන කතාමාලාවේ රූගත කිරීම් 2025 මාර්තු 21 වන දින වොට්ෆර්ඩ් හි ලීව්ස්ඩන් චිත්‍රාගාරයේදී ආරම්භ විය <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Melendez |first=Marcos |date=March 21, 2025 |title=''House of the Dragon'' Season 3 Gets Long-Awaited Update That Will Please ''Game of Thrones'' Fans |url=https://movieweb.com/house-of-the-dragon-season-3-filming-update-game-of-thrones-prequel/ |access-date=March 21, 2025 |website=MovieWeb}}</ref> සහ එම වර්ෂයේම ඔක්තෝබර් වන විට අවසන් විය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Sudario |first=Erielle |date=October 14, 2025 |title=''House of the Dragon'' Season 3 Finally Moves Forward With a Westeros-Sized Update |url=https://collider.com/house-of-the-dragon-season-3-wraps-filming-2026-release-window/ |access-date=November 16, 2025 |website=Collider}}</ref> == මුදාහැරීම == === විකාශනය === තෙවන කතාමාලාව 2026 ජුනි 21 වන දින තිරගත විය. <ref name="S3Premiere">{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Goldbart |first=Max |date=April 27, 2026 |title=HBO Unveils Trailer & Premiere Date For ''House Of The Dragon'' Season 3 |url=https://deadline.com/2026/04/house-of-the-dragon-season-3-trailer-premiere-date-june-21-1236873319/ |access-date=April 27, 2026 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> === ජාත්‍යන්තර විකාශනය === නවසීලන්තයේ, මෙම කතා මාලාව ස්කයි හි SoHo රූපවාහිනී නාලිකාව සහ නියෝන් ස්ට්‍රීමිං සේවාව මගින් බෙදා හරිනු ලැබේ. <ref>{{Cite news|url=https://www.nzherald.co.nz/entertainment/games-of-thrones-prequel-house-of-the-dragon-drops-first-trailer/ZF7IEKLBYT45TSCNUYPJHHCXFE/|title=Games of Thrones prequel House of the Dragon drops first trailer|date=October 6, 2021|work=[[The New Zealand Herald]]|access-date=October 7, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211006232700/https://www.nzherald.co.nz/entertainment/games-of-thrones-prequel-house-of-the-dragon-drops-first-trailer/ZF7IEKLBYT45TSCNUYPJHHCXFE/|archive-date=October 6, 2021}}</ref> පිලිපීනයේ, SKY එහි ප්‍රධාන කේබල් රූපවාහිනී සේවා සහ අනෙකුත් ඩිජිටල් ස්ට්‍රීමිං මාධ්‍ය හරහා වැඩසටහන විකාශනය කරයි. <ref>{{Cite press release|title=SKY brings House of the Dragon to PH viewers on HBO GO this August|date=July 23, 2022|publisher=ABS-CBN Corporate|url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2022/7/23/sky-brings-hotd-to-pinoy-viewers-on-hbo-go?lang=en|access-date=September 24, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220923173900/https://www.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2022/7/23/sky-brings-hotd-to-pinoy-viewers-on-hbo-go?lang=en|archive-date=September 23, 2022}}</ref> ඉන්දියාවේ, ජියෝහොට්ස්ටාර් මඟින් මෙය බෙදා හරිනු ලැබේ. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=July 21, 2022 |title=House of the Dragon trailer: The power of dragons is unleashed as 'a woman cannot inherit the Iron Throne' |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/house-of-the-dragon-trailer-it-s-a-lethal-fight-for-the-iron-throne-once-again-101658368733934.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220812170057/https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/house-of-the-dragon-trailer-it-s-a-lethal-fight-for-the-iron-throne-once-again-101658368733934.html |archive-date=August 12, 2022 |access-date=July 21, 2022 |website=Hindustan Times}}</ref> එක්සත් රාජධානිය, අයර්ලන්තය, ඉතාලිය, ජර්මනිය, ඔස්ට්‍රියාව සහ ස්විට්සර්ලන්තය යන රටවල, මෙම කතා මාලාව ස්කයි ඇට්ලන්ටික් සහ ඒ සමඟ ඇති ප්‍රවාහ සේවාව නව් ඔස්සේ විකාශය වේ. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=July 20, 2022 |title=Watch the official trailer for House of The Dragon, exclusively on Sky and NOW on Monday 22 August |url=https://www.skygroup.sky/en-gb/article/watch-the-official-trailer-for-house-of-the-dragon-exclusively-on-sky-and-now-on-monday-22-august |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220801135249/https://www.skygroup.sky/en-gb/article/watch-the-official-trailer-for-house-of-the-dragon-exclusively-on-sky-and-now-on-monday-22-august |archive-date=August 1, 2022 |access-date=July 20, 2022 |website=Newsroom Sky Group}}</ref> කැනඩාවේ, ''හ්වුස් ඔෆ් ද ඩ්‍රැගන්'' බෙල් මීඩියා හි ක්‍රේව් ප්‍රවාහ සේවාව සහ එහි HBO රේඛීය නාලිකාවෙන් ලබා ගත හැකිය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Jaffer |first=Murtz |date=August 15, 2022 |title=She-Hulk, a documentary about cats and the Game of Thrones prequel: Here's what to stream on Netflix, Crave and more this week |url=https://www.thestar.com/entertainment/television/2022/08/15/she-hulk-a-documentary-about-cats-and-the-game-of-thrones-prequel-heres-what-to-stream-on-netflix-crave-and-more-this-week.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220817002411/https://www.thestar.com/entertainment/television/2022/08/15/she-hulk-a-documentary-about-cats-and-the-game-of-thrones-prequel-heres-what-to-stream-on-netflix-crave-and-more-this-week.html |archive-date=August 17, 2022 |access-date=August 16, 2022 |website=[[Toronto Star]]}}</ref> ඕස්ට්‍රේලියාවේ, මෙම කතා මාලාව බින්ජ් සහ ෆොක්ස්ටෙල් ඔස්සේ ස්ට්‍රීමිං සඳහා ලබා ගත හැකිය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Cartwright |first=Lexie |date=August 22, 2022 |title=How to watch House of the Dragon in Australia |url=https://www.news.com.au/entertainment/tv/streaming/how-to-watch-house-of-the-dragon-in-australia/news-story/c971821a3a7df3ad0c1300e3ba3362ff |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816160405/https://www.news.com.au/entertainment/tv/streaming/how-to-watch-house-of-the-dragon-in-australia/news-story/c971821a3a7df3ad0c1300e3ba3362ff |archive-date=August 16, 2022 |access-date=September 6, 2022 |website=News.com.au}}</ref> == පිළිගැනීම == === විචාරක ප්‍රතිචාරය === සමාලෝචන එකතු කිරීමේ වෙබ් අඩවියක් වන රොට්න් ටොමැටෝස් හි, තුන්වන වාරය සමාලෝචන 44ක් මත පදනම්ව 95% ක අනුමත ශ්‍රේණිගත කිරීමක් ලබා ඇති අතර, සාමාන්‍ය ශ්‍රේණිගත කිරීම 7.7/10 කි. වෙබ් අඩවියේ විවේචනාත්මක එකඟතාවයේ මෙසේ සඳහන් වේ, " වෙස්ටරෝස්ගේ ඉරණම නැවත පණ ගැන්වූ සහ සිත් ඇදගන්නාසුළු තුන්වන වාරයේ දී ''ඉහළට පැමිණේ'', දුෂ්ට නව චරිත සහ වඩාත් ත්‍රාසජනක සටන් වලින් සම්පූර්ණ වූ අතර, [[ගේම් ඔෆ් ත්‍රෝන්ස්|එහි පෙර කතාවේ]] අපේක්ෂාවන්ට ගැලපෙන තියුණු පූර්විකාවක් නිර්මාණය කළේය." <ref>{{Cite Rotten Tomatoes|id=house_of_the_dragon|type=tv|season=3|title=House of the Dragon|access-date=June 22, 2026|publisher_hide=y}}</ref> බරිත සාමාන්‍යයක් භාවිතා කරන මෙටාක්‍රිටික් හි, තෙවන වාරයට විචාරක විචාර 20ක් මත පදනම්ව 100න් 77ක් ලැබුණු අතර, එය "සාමාන්‍යයෙන් යහපත්" විචාර පෙන්නුම් කරයි. <ref>{{Cite Metacritic|id=house-of-the-dragon|type=tv|season=3|title=House of the Dragon|access-date=June 22, 2026|publisher_hide=y}}</ref> == ආශ්‍රේයයන් == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} == බාහිර සබැඳි == * {{නිල වෙබ් අඩවිය|https://www.hbo.com/content/house-of-the-dragon}} * {{IMDb episodes|11198330}} {{A Song of Ice and Fire}}{{Game of Thrones episodes}} [[ප්‍රවර්ගය:විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර නොමැති ලිපි සියල්ල]] 63w0ps993lhs8c4eevy0kof53zco2ip 794659 794658 2026-06-23T09:41:56Z Yasasuru 23090 /* */ 794659 wikitext text/x-wiki {{Infobox television season|season_number=3|bgcolour=#2C241B|image=House of the Dragon season 3.jpg|image_alt=|caption=|starring={{Plainlist| * [[මැට් ස්මිත්]] * [[එමා ඩාර්සි]] * [[ඔලීවියා කූක්]] * [[ජේම්ස් නෝර්ටන් (නළුවා)|ජේම්ස් නෝර්ටන්]] * [[ස්ටීව් ටූසාන්ට්]] * [[ෆේබුයන් ෆ්‍රැන්කල්]] * [[මැතිව් නීඩ්හැම්]] * [[සොනෝයා මිසුනෝ]] * [[ටොම් ග්ලින්-කාර්නී]] * [[එවන් මිෂෙල්]] * [[හැරී කොලට්]] * [[ෆියා සැබන්]] * [[බෙතනි ඇනිටෝනියා]] * [[ජෙෆර්සන් හෝල් (නළුවා)|ජෙෆර්සන් හෝල්]] * [[අබුබකර් සලීම්]] * [[ක්ලින්ටන් ලිබර්ටි]] * [[ෆීබී කැම්ප්බෙල්]] * [[කර්ට් ඊජියවන්]] * [[ෆ්‍රෙඩී ෆොක්ස් (නළුවා)|ෆ්‍රෙඩී ෆොක්ස්]] * [[ගේල් රැන්කින්]] * [[කියරන් බූ]] * [[ටොම් බෙනට් (නළුවා)|ටොම් බෙනට්]] * [[ජොප්ලින් සිබ්ටන්]] * [[රීස් ඉෆන්ස්]] * [[එලෝරා ටෝෂියා]] }}|num_episodes=1|network=[[HBO]]|first_aired={{Start date|2026|6|21}}|last_aired=වර්තමානය}} ඇමරිකානු [[ෆැන්ටසි]] [[නාට්‍ය]] රූපවාහිනී කතා මාලාවක් වන ''හවුස් ඔෆ් ද ඩ්‍රැගන්'' හි තුන්වන වාරය 2026 ජුනි 21 වන දින එක්සත් ජනපදයේ HBO නාලිකාවේ විකාශය වූ අතර එය කථාංග අටකින් සමන්විත වේ. මෙම වාරය ජෝර්ජ් ආර් ආර් මාටින් විසින් රචිත ''[[අ සෝන්ග් ඔෆ් අයිස් ඇන්ඩ් ෆය(ර්)|අ සෝං ඔෆ් අයිස් ඇන්ඩ් ෆයර්]]'' කතා මාලාවේ පූර්ව නවකතාවක් වන ''ෆයර් ඇන්ඩ් බ්ලඩ්'' පොතේ සිදුවීම් ආවරණය කරයි. දෙවන කතා මාලාවේ මංගල දර්ශනයට දින තුනකට පෙර, 2024 ජුනි 13 වන දින වාරය සැලසුම් කරන ලදී. රයන් කොන්ඩල් වාරය සඳහා එකම ප්‍රදර්ශනකරු ලෙස සේවය කරයි. තෙවන කතා මාලාව 2025 මාර්තු සිට ඔක්තෝබර් දක්වා රූගත කරන ලදී. සිව්වන කතා මාලාවක් 2025 නොවැම්බර් මාසයේදී ඇණවුම් කරන ලදී. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Petski |first=Denise |date=November 20, 2025 |title=''House Of The Dragon'' Renewed For Season 4 At HBO |url=https://deadline.com/2025/11/house-of-the-dragon-renewed-season-4-hbo-1236624223/ |access-date=November 20, 2025 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> == කථාංග == <onlyinclude>{{Episode table|background=#2C241B|overall=5|season=5|title=26|director=13|writer=23|directorR=<ref name="War Child UK">{{Cite web |url=https://cagliaricalcio.charitystars.com/product/olivia-cooke-s-signed-clapperboard-from-house-of-the-dragon/ |title=Olivia Cooke's Signed Clapperboard from House of the Dragon |website=[[Cagliari Calcio]] |accessdate=May 6, 2026}}{{better source needed|date=May 2026}}</ref>|writerR=<ref name="WGA">{{Cite web |url=https://directories.wga.org/project/1228753/house-of-the-dragon/ |title=House of the Dragon |website=[[Writers Guild of America West]] |access-date=March 12, 2026}}</ref>|airdate=18|airdateR=<ref name="Futon">{{cite web |url=http://www.thefutoncritic.com/showatch/house-of-the-dragon/listings/ |title=Shows A-Z - House of the Dragon on HBO |website=[[The Futon Critic]] |accessdate=April 27, 2026}}</ref>|viewers=10|country=U.S.|episodes={{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 19 | EpisodeNumber2 = 1 | Title = Salt and Sea, Fire and Blood | DirectedBy = [[Loni Peristere]] | WrittenBy = [[Ryan Condal]] | OriginalAirDate = {{Start date|2026|6|21}} | Viewers = | ShortSummary = Rhaena mounts the dragon Sheepstealer, eventually bonding with him. Guards loyal to [[Rhaenyra Targaryen|Rhaenyra]] capture Aegon and Larys after Larys reveals their identities; he argues they will make valuable hostages. Alicent finds Aemond on the Iron Throne, who claims Aegon has abdicated. She suggests that Aemond seize Harrenhal. Alicent forges a letter from Aemond, sending it to Ormund Hightower to delay the Hightower army. Daemon defeats Jason Lannister's forces and gains new allies, the Winter Wolves led by Roderick Dustin. Addam, Hugh, and Ulf wait to ambush Aemond at Harrenhal, but Alys urges them to leave. The Triarchy engages the Velaryon fleet at the Gullet and sacks High Tide. Lohar breaks from the battle to pursue Corlys. Jace has Rhaenyra confined to prevent her from joining the battle. He and Baela then fly their dragons to aid Corlys. Corlys navigates a rocky pass with Lohar in pursuit; Lohar throws Tyland overboard and rams Corlys's ship, which breaks apart. Corlys falls overboard and Alyn kills Lohar. Rhaena arrives on Sheepstealer, who starts attacking ships indiscriminately. Vermax is shot by a scorpion bolt and drowns. Jace is shot and killed in the water by Triarchy bowmen. | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 20 | EpisodeNumber2 = 2 | Title = | DirectedBy = [[Clare Kilner]] | WrittenBy = [[Sara Hess]] | OriginalAirDate = {{Start date|2026|6|28}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 21 | EpisodeNumber2 = 3 | Title = | DirectedBy = Clare Kilner | WrittenBy = Sara Hess | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|5}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 22 | EpisodeNumber2 = 4 | Title = | DirectedBy = Clare Kilner | WrittenBy = David Hancock | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|12}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 23 | EpisodeNumber2 = 5 | Title = | DirectedBy = Nina Lopez-Corrado | WrittenBy = [[Philippa Goslett]] | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|19}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 24 | EpisodeNumber2 = 6 | Title = | DirectedBy = Loni Peristere | WrittenBy = David Hancock & Shyam Popat | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|26}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 25 | EpisodeNumber2 = 7 | Title = | DirectedBy = Nina Lopez-Corrado | WrittenBy = Philippa Goslett & Zenzele Price | OriginalAirDate = {{Start date|2026|8|2}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 26 | EpisodeNumber2 = 8 | Title = | DirectedBy = [[Andrij Parekh]] | WrittenBy = Ryan Condal & Ti Mikkel | OriginalAirDate = {{Start date|2026|8|9}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }}}}</onlyinclude> == නළු නිළියන් සහ චරිත == {{See also|List of House of the Dragon characters|l1=List of ''House of the Dragon'' characters}} === ප්‍රධාන === {{Div col|colwidth=40em}} * [[Matt Smith]] as Daemon Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production">{{cite press release|title=HBO Original Drama Series ''HOUSE OF THE DRAGON'' Begins Production On Season Three|url=https://press.wbd.com/na/media-release/hbo-0/hbo-original-drama-series-house-dragon-begins-production-season-three|publisher=[[Warner Bros. Discovery]]|date=March 31, 2025|accessdate=April 2, 2025}}</ref> * [[Emma D'Arcy]] as [[Rhaenyra Targaryen]]<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Olivia Cooke]] as Alicent Hightower<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[James Norton (actor)|James Norton]] as Ormund Hightower<ref name="Norton"/> * [[Steve Toussaint]] as Corlys Velaryon<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Fabien Frankel]] as Criston Cole<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Matthew Needham]] as Larys Strong<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Sonoya Mizuno]] as Mysaria<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Tom Glynn-Carney]] as Aegon II Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Ewan Mitchell]] as Aemond Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Harry Collett]] as Jacaerys "Jace" Velaryon<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Phia Saban]] as Helaena Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Bethany Antonia]] as Baela Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Jefferson Hall (actor)|Jefferson Hall]] as [[identical twin]]s: Jason Lannister and Tyland Lannister<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Abubakar Salim]] as Alyn of Hull<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Clinton Liberty]] as Addam of Hull<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Phoebe Campbell]] as Rhaena Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Kurt Egyiawan]] as Orwyle<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Freddie Fox (actor)|Freddie Fox]] as Gwayne Hightower<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Gayle Rankin]] as Alys Rivers<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Kieran Bew]] as Hugh Hammer<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Tom Bennett (actor)|Tom Bennett]] as Ulf White<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Joplin Sibtain]] as Jon Roxton<ref name="CullenSibtainSloane"/> * [[Rhys Ifans]] as Otto Hightower<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Ellora Torchia]] as Kat<ref>{{cite video|author=HBO Max|title=House of the Dragon Season 3 {{!}} Official Final Trailer {{!}} HBO Max|url=https://www.youtube.com/watch?v=0JlMjgqduVw|via=YouTube|date=May 29, 2026|access-date=May 29, 2026}}</ref> {{div col end}} <!--=== Recurring === will be unhidden once a guest star has made 3+ appearances--> === ආරාධිත === {{Div col|colwidth=40em}} * Paul Kennedy as Jasper Wylde * Max Wrottesley as Lorent Marbrand<ref name="S3TrailerOne">{{cite video|author=HBO Max|title=House of the Dragon Season 3 {{!}} Official Teaser {{!}} HBO Max|url=https://www.youtube.com/watch?v=i6w7O1kwuBk|via=YouTube|date=February 19, 2026|access-date=February 27, 2026}}</ref> * [[Phil Daniels]] as Gerardys<ref name="S3TrailerOne"/> * [[Nicholas Jones (actor)|Nicholas Jones]] as Bartimos Celtigar<ref name="S3TrailerOne"/> * [[Tommy Flanagan (actor)|Tommy Flanagan]] as Roderick Dustin<ref name="FlanaganFogler"/> * [[Abigail Thorn]] as Sharako Lohar<ref>{{cite web|last=Romano|first=Nick|date=May 26, 2026|title=Burn, baby, burn: ''House of the Dragon'' embraces 'all-out war' in season 3 (exclusive)|url=https://ew.com/house-of-the-dragon-season-3-cover-story-emma-darcy-tom-glynn-carney-ewan-mitchell-11983067|website=[[Entertainment Weekly]]|access-date=May 29, 2026}}</ref> * [[Archie Barnes]] as Oscar Tully<ref>{{cite web|last=Flook|first=Ray|date=December 12, 2025|title=''House of the Dragon'': HBO Previews Season 3 Return with New Images|url=https://bleedingcool.com/tv/house-of-the-dragon-hbo-previews-season-3-return-with-new-images/|website=[[Bleeding Cool]]|access-date=May 29, 2026}}</ref> * [[Vincent Regan]] as Rickard Thorne<ref name="S3TrailerOne"/> * Annie Shapero as Alysanne Blackwood<ref name="Shapero"/> {{div col end}} === නව නළු නිළියන් === * ටොරන් මැන්ඩර්ලි ලෙස ඩෑන් ෆොග්ලර් * ටොම් කලන්, ලුත් ලාජන්ට් ලෙස <ref name="CullenSibtainSloane">{{Cite news|url=https://deadline.com/2025/04/house-of-the-dragon-casts-tom-cullen-hoplin-sibtain-barry-sloan-season-3-1236374920/|title=''House of the Dragon'' Casts Tom Cullen, Joplin Sibtain & Barry Sloane For Season 3|last=Rice|first=Lynette|date=April 23, 2025|work=[[Deadline Hollywood]]|access-date=April 23, 2025}}</ref> * බැරී ස්ලෝන්, ඒඩ්‍රියන් රෙඩ්ෆෝර්ට් ලෙස <ref name="CullenSibtainSloane" /> == නිෂ්පාදනය == === සංවර්ධනය === 2023 දෙසැම්බර් මාසයේදී ඔහුගේ පුද්ගලික බ්ලොග් අඩවියේ, ජෝර්ජ් ආර්ආර් මාටින් ප්‍රකාශ කළේ තුන්වන සහ සිව්වන කතාමාලා ලියමින් පවතින බවයි. <ref>{{Cite news|url=https://www.theverge.com/2023/12/6/23991550/george-r-r-martin-is-talking-about-third-and-fourth-seasons-of-house-of-the-dragon|title=George R.R. Martin is talking about third and fourth seasons of House of the Dragon|last=Peters|first=Jay|date=December 6, 2023|work=[[The Verge]]|access-date=December 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231214234108/https://www.theverge.com/2023/12/6/23991550/george-r-r-martin-is-talking-about-third-and-fourth-seasons-of-house-of-the-dragon|archive-date=December 14, 2023}}</ref> 2024 ජුනි මාසයේදී, දෙවන කතාමාලාවේ මංගල දර්ශනයට පෙර, කතාමාලාව තුන්වන කතාමාලාවක් සඳහා අලුත් කරන ලදී. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Petski |first=Denise |date=June 13, 2024 |title=''House Of The Dragon'' Renewed For Season 3 By HBO |url=https://deadline.com/2024/06/house-of-the-dragon-renewed-season-3-hbo-1235972590/ |access-date=June 13, 2024 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> දෙවන කතාමාලාව මෙන්, තුන්වන කතාමාලාව කථාංග අටකින් සමන්විත වේ. === නළුවරණය === 2025 ජනවාරි මාසයේදී, ජේම්ස් නෝර්ටන් තුන්වන කතාමාලාව සඳහා ලෝඩ් ඕර්මන්ඩ් හයිටවර් ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. <ref name="Norton">{{Cite news|url=https://variety.com/2025/tv/news/house-of-the-dragon-season-3-cast-james-norton-ormund-hightower-1236292789/|title=''House of the Dragon'' Season 3 Casts James Norton as Ormund Hightower (EXCLUSIVE)|last=Otterson|first=Joe|date=January 31, 2025|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|access-date=January 31, 2025}}</ref> 2025 මාර්තු මාසයේදී, ටොමී ෆ්ලැනගන් සහ ඩෑන් ෆොග්ලර් පිළිවෙලින් රොඩ්රික් ඩස්ටින් සහ සර් ටොරන් මැන්ඩර්ලි ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. 2025 අප්‍රේල් මාසයේදී, ටොම් කලන්, ජොප්ලින් සිබ්ටේන් සහ බැරී ස්ලෝන් පිළිවෙලින් සර් ලූතර් ලාර්ජන්ට්, සර් ජෝන් රොක්ස්ටන් සහ සර් ඒඩ්‍රියන් රෙඩ්ෆෝර්ට් ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. <ref name="CullenSibtainSloane">{{Cite news|url=https://deadline.com/2025/04/house-of-the-dragon-casts-tom-cullen-hoplin-sibtain-barry-sloan-season-3-1236374920/|title=''House of the Dragon'' Casts Tom Cullen, Joplin Sibtain & Barry Sloane For Season 3|last=Rice|first=Lynette|date=April 23, 2025|work=[[Deadline Hollywood]]|access-date=April 23, 2025}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRice2025">Rice, Lynette (April 23, 2025). [https://deadline.com/2025/04/house-of-the-dragon-casts-tom-cullen-hoplin-sibtain-barry-sloan-season-3-1236374920/ "''House of the Dragon'' Casts Tom Cullen, Joplin Sibtain & Barry Sloane For Season 3"]. ''[[Deadline Hollywood]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">April 23,</span> 2025</span>.</cite></ref> 2025 ජූලි මාසයේදී, ඇනී ෂැපෙරෝ ඇලිසන් බ්ලැක්වුඩ් ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. <ref name="Shapero">{{Cite news|url=https://deadline.com/2025/07/house-of-the-dragon-cast-alysanne-blackwood-annie-shapero-1236473990/|title=''House Of The Dragon'': Annie Shapero Cast As Fierce Fighter Alysanne Blackwood In Season 3|last=Goldbart|first=Max|date=July 30, 2025|work=[[Deadline Hollywood]]|access-date=July 30, 2025|last2=Whitlock|first2=Jesse}}</ref> === රූගත කිරීම === තෙවන කතාමාලාවේ රූගත කිරීම් 2025 මාර්තු 21 වන දින වොට්ෆර්ඩ් හි ලීව්ස්ඩන් චිත්‍රාගාරයේදී ආරම්භ විය <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Melendez |first=Marcos |date=March 21, 2025 |title=''House of the Dragon'' Season 3 Gets Long-Awaited Update That Will Please ''Game of Thrones'' Fans |url=https://movieweb.com/house-of-the-dragon-season-3-filming-update-game-of-thrones-prequel/ |access-date=March 21, 2025 |website=MovieWeb}}</ref> සහ එම වර්ෂයේම ඔක්තෝබර් වන විට අවසන් විය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Sudario |first=Erielle |date=October 14, 2025 |title=''House of the Dragon'' Season 3 Finally Moves Forward With a Westeros-Sized Update |url=https://collider.com/house-of-the-dragon-season-3-wraps-filming-2026-release-window/ |access-date=November 16, 2025 |website=Collider}}</ref> == මුදාහැරීම == === විකාශනය === තෙවන කතාමාලාව 2026 ජුනි 21 වන දින තිරගත විය. <ref name="S3Premiere">{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Goldbart |first=Max |date=April 27, 2026 |title=HBO Unveils Trailer & Premiere Date For ''House Of The Dragon'' Season 3 |url=https://deadline.com/2026/04/house-of-the-dragon-season-3-trailer-premiere-date-june-21-1236873319/ |access-date=April 27, 2026 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> === ජාත්‍යන්තර විකාශනය === නවසීලන්තයේ, මෙම කතා මාලාව ස්කයි හි SoHo රූපවාහිනී නාලිකාව සහ නියෝන් ස්ට්‍රීමිං සේවාව මගින් බෙදා හරිනු ලැබේ. <ref>{{Cite news|url=https://www.nzherald.co.nz/entertainment/games-of-thrones-prequel-house-of-the-dragon-drops-first-trailer/ZF7IEKLBYT45TSCNUYPJHHCXFE/|title=Games of Thrones prequel House of the Dragon drops first trailer|date=October 6, 2021|work=[[The New Zealand Herald]]|access-date=October 7, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211006232700/https://www.nzherald.co.nz/entertainment/games-of-thrones-prequel-house-of-the-dragon-drops-first-trailer/ZF7IEKLBYT45TSCNUYPJHHCXFE/|archive-date=October 6, 2021}}</ref> පිලිපීනයේ, SKY එහි ප්‍රධාන කේබල් රූපවාහිනී සේවා සහ අනෙකුත් ඩිජිටල් ස්ට්‍රීමිං මාධ්‍ය හරහා වැඩසටහන විකාශනය කරයි. <ref>{{Cite press release|title=SKY brings House of the Dragon to PH viewers on HBO GO this August|date=July 23, 2022|publisher=ABS-CBN Corporate|url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2022/7/23/sky-brings-hotd-to-pinoy-viewers-on-hbo-go?lang=en|access-date=September 24, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220923173900/https://www.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2022/7/23/sky-brings-hotd-to-pinoy-viewers-on-hbo-go?lang=en|archive-date=September 23, 2022}}</ref> ඉන්දියාවේ, ජියෝහොට්ස්ටාර් මඟින් මෙය බෙදා හරිනු ලැබේ. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=July 21, 2022 |title=House of the Dragon trailer: The power of dragons is unleashed as 'a woman cannot inherit the Iron Throne' |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/house-of-the-dragon-trailer-it-s-a-lethal-fight-for-the-iron-throne-once-again-101658368733934.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220812170057/https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/house-of-the-dragon-trailer-it-s-a-lethal-fight-for-the-iron-throne-once-again-101658368733934.html |archive-date=August 12, 2022 |access-date=July 21, 2022 |website=Hindustan Times}}</ref> එක්සත් රාජධානිය, අයර්ලන්තය, ඉතාලිය, ජර්මනිය, ඔස්ට්‍රියාව සහ ස්විට්සර්ලන්තය යන රටවල, මෙම කතා මාලාව ස්කයි ඇට්ලන්ටික් සහ ඒ සමඟ ඇති ප්‍රවාහ සේවාව නව් ඔස්සේ විකාශය වේ. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=July 20, 2022 |title=Watch the official trailer for House of The Dragon, exclusively on Sky and NOW on Monday 22 August |url=https://www.skygroup.sky/en-gb/article/watch-the-official-trailer-for-house-of-the-dragon-exclusively-on-sky-and-now-on-monday-22-august |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220801135249/https://www.skygroup.sky/en-gb/article/watch-the-official-trailer-for-house-of-the-dragon-exclusively-on-sky-and-now-on-monday-22-august |archive-date=August 1, 2022 |access-date=July 20, 2022 |website=Newsroom Sky Group}}</ref> කැනඩාවේ, ''හ්වුස් ඔෆ් ද ඩ්‍රැගන්'' බෙල් මීඩියා හි ක්‍රේව් ප්‍රවාහ සේවාව සහ එහි HBO රේඛීය නාලිකාවෙන් ලබා ගත හැකිය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Jaffer |first=Murtz |date=August 15, 2022 |title=She-Hulk, a documentary about cats and the Game of Thrones prequel: Here's what to stream on Netflix, Crave and more this week |url=https://www.thestar.com/entertainment/television/2022/08/15/she-hulk-a-documentary-about-cats-and-the-game-of-thrones-prequel-heres-what-to-stream-on-netflix-crave-and-more-this-week.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220817002411/https://www.thestar.com/entertainment/television/2022/08/15/she-hulk-a-documentary-about-cats-and-the-game-of-thrones-prequel-heres-what-to-stream-on-netflix-crave-and-more-this-week.html |archive-date=August 17, 2022 |access-date=August 16, 2022 |website=[[Toronto Star]]}}</ref> ඕස්ට්‍රේලියාවේ, මෙම කතා මාලාව බින්ජ් සහ ෆොක්ස්ටෙල් ඔස්සේ ස්ට්‍රීමිං සඳහා ලබා ගත හැකිය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Cartwright |first=Lexie |date=August 22, 2022 |title=How to watch House of the Dragon in Australia |url=https://www.news.com.au/entertainment/tv/streaming/how-to-watch-house-of-the-dragon-in-australia/news-story/c971821a3a7df3ad0c1300e3ba3362ff |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816160405/https://www.news.com.au/entertainment/tv/streaming/how-to-watch-house-of-the-dragon-in-australia/news-story/c971821a3a7df3ad0c1300e3ba3362ff |archive-date=August 16, 2022 |access-date=September 6, 2022 |website=News.com.au}}</ref> == පිළිගැනීම == === විචාරක ප්‍රතිචාරය === සමාලෝචන එකතු කිරීමේ වෙබ් අඩවියක් වන රොට්න් ටොමැටෝස් හි, තුන්වන වාරය සමාලෝචන 44ක් මත පදනම්ව 95% ක අනුමත ශ්‍රේණිගත කිරීමක් ලබා ඇති අතර, සාමාන්‍ය ශ්‍රේණිගත කිරීම 7.7/10 කි. වෙබ් අඩවියේ විවේචනාත්මක එකඟතාවයේ මෙසේ සඳහන් වේ, " වෙස්ටරෝස්ගේ ඉරණම නැවත පණ ගැන්වූ සහ සිත් ඇදගන්නාසුළු තුන්වන වාරයේ දී ''ඉහළට පැමිණේ'', දුෂ්ට නව චරිත සහ වඩාත් ත්‍රාසජනක සටන් වලින් සම්පූර්ණ වූ අතර, [[ගේම් ඔෆ් ත්‍රෝන්ස්|එහි පෙර කතාවේ]] අපේක්ෂාවන්ට ගැලපෙන තියුණු පූර්විකාවක් නිර්මාණය කළේය." <ref>{{Cite Rotten Tomatoes|id=house_of_the_dragon|type=tv|season=3|title=House of the Dragon|access-date=June 22, 2026|publisher_hide=y}}</ref> බරිත සාමාන්‍යයක් භාවිතා කරන මෙටාක්‍රිටික් හි, තෙවන වාරයට විචාරක විචාර 20ක් මත පදනම්ව 100න් 77ක් ලැබුණු අතර, එය "සාමාන්‍යයෙන් යහපත්" විචාර පෙන්නුම් කරයි. <ref>{{Cite Metacritic|id=house-of-the-dragon|type=tv|season=3|title=House of the Dragon|access-date=June 22, 2026|publisher_hide=y}}</ref> == ආශ්‍රේයයන් == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} == බාහිර සබැඳි == * {{නිල වෙබ් අඩවිය|https://www.hbo.com/content/house-of-the-dragon}} * {{IMDb episodes|11198330}} {{A Song of Ice and Fire}}{{Game of Thrones episodes}} [[ප්‍රවර්ගය:විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර නොමැති ලිපි සියල්ල]] h597butk1scuoytjjhn1vi3w54ua3pk 794660 794659 2026-06-23T09:51:06Z Yasasuru 23090 /* කථාංග */ 794660 wikitext text/x-wiki {{Infobox television season|season_number=3|bgcolour=#2C241B|image=House of the Dragon season 3.jpg|image_alt=|caption=|starring={{Plainlist| * [[මැට් ස්මිත්]] * [[එමා ඩාර්සි]] * [[ඔලීවියා කූක්]] * [[ජේම්ස් නෝර්ටන් (නළුවා)|ජේම්ස් නෝර්ටන්]] * [[ස්ටීව් ටූසාන්ට්]] * [[ෆේබුයන් ෆ්‍රැන්කල්]] * [[මැතිව් නීඩ්හැම්]] * [[සොනෝයා මිසුනෝ]] * [[ටොම් ග්ලින්-කාර්නී]] * [[එවන් මිෂෙල්]] * [[හැරී කොලට්]] * [[ෆියා සැබන්]] * [[බෙතනි ඇනිටෝනියා]] * [[ජෙෆර්සන් හෝල් (නළුවා)|ජෙෆර්සන් හෝල්]] * [[අබුබකර් සලීම්]] * [[ක්ලින්ටන් ලිබර්ටි]] * [[ෆීබී කැම්ප්බෙල්]] * [[කර්ට් ඊජියවන්]] * [[ෆ්‍රෙඩී ෆොක්ස් (නළුවා)|ෆ්‍රෙඩී ෆොක්ස්]] * [[ගේල් රැන්කින්]] * [[කියරන් බූ]] * [[ටොම් බෙනට් (නළුවා)|ටොම් බෙනට්]] * [[ජොප්ලින් සිබ්ටන්]] * [[රීස් ඉෆන්ස්]] * [[එලෝරා ටෝෂියා]] }}|num_episodes=1|network=[[HBO]]|first_aired={{Start date|2026|6|21}}|last_aired=වර්තමානය}} ඇමරිකානු [[ෆැන්ටසි]] [[නාට්‍ය]] රූපවාහිනී කතා මාලාවක් වන ''හවුස් ඔෆ් ද ඩ්‍රැගන්'' හි තුන්වන වාරය 2026 ජුනි 21 වන දින එක්සත් ජනපදයේ HBO නාලිකාවේ විකාශය වූ අතර එය කථාංග අටකින් සමන්විත වේ. මෙම වාරය ජෝර්ජ් ආර් ආර් මාටින් විසින් රචිත ''[[අ සෝන්ග් ඔෆ් අයිස් ඇන්ඩ් ෆය(ර්)|අ සෝං ඔෆ් අයිස් ඇන්ඩ් ෆයර්]]'' කතා මාලාවේ පූර්ව නවකතාවක් වන ''ෆයර් ඇන්ඩ් බ්ලඩ්'' පොතේ සිදුවීම් ආවරණය කරයි. දෙවන කතා මාලාවේ මංගල දර්ශනයට දින තුනකට පෙර, 2024 ජුනි 13 වන දින වාරය සැලසුම් කරන ලදී. රයන් කොන්ඩල් වාරය සඳහා එකම ප්‍රදර්ශනකරු ලෙස සේවය කරයි. තෙවන කතා මාලාව 2025 මාර්තු සිට ඔක්තෝබර් දක්වා රූගත කරන ලදී. සිව්වන කතා මාලාවක් 2025 නොවැම්බර් මාසයේදී ඇණවුම් කරන ලදී. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Petski |first=Denise |date=November 20, 2025 |title=''House Of The Dragon'' Renewed For Season 4 At HBO |url=https://deadline.com/2025/11/house-of-the-dragon-renewed-season-4-hbo-1236624223/ |access-date=November 20, 2025 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> == කථාංග == <onlyinclude>{{Episode table|background=#2C241B|overall=5|season=5|title=26|director=13|writer=23|directorR=<ref name="War Child UK">{{Cite web |url=https://cagliaricalcio.charitystars.com/product/olivia-cooke-s-signed-clapperboard-from-house-of-the-dragon/ |title=Olivia Cooke's Signed Clapperboard from House of the Dragon |website=[[Cagliari Calcio]] |accessdate=May 6, 2026}}{{better source needed|date=May 2026}}</ref>|writerR=<ref name="WGA">{{Cite web |url=https://directories.wga.org/project/1228753/house-of-the-dragon/ |title=House of the Dragon |website=[[Writers Guild of America West]] |access-date=March 12, 2026}}</ref>|airdate=18|airdateR=<ref name="Futon">{{cite web |url=http://www.thefutoncritic.com/showatch/house-of-the-dragon/listings/ |title=Shows A-Z - House of the Dragon on HBO |website=[[The Futon Critic]] |accessdate=April 27, 2026}}</ref>|viewers=10|country=U.S.|episodes={{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 19 | EpisodeNumber2 = 1 | Title = Salt and Sea, Fire and Blood | DirectedBy = [[ලෝනි පෙරිස්ටියර්]] | WrittenBy = [[රයන් කොන්ඩල්]] | OriginalAirDate = {{Start date|2026|6|21}} | Viewers = | ShortSummary = රේනා ශීප්ස්ටීලර් නම් මකරා පිට නැගයාමට සමත් වන අතර, ක්‍රමිකව ඌ සමඟ බැඳීමක් ඇති කරගන්නට සමත් වේ. [[රෙනෙයිරා ටාර්ගරියන්|රෙනෙයිරා]]ට පක්ෂපාතී ආරක්ෂකයන් විසින් ඒගොන් සහ ලැරීස් අල්ලාගන්නා අතර ලැරීස් සිය අනන්‍යතාවය හෙළිකර සිටියි; he argues they will make valuable hostages. Alicent finds Aemond on the Iron Throne, who claims Aegon has abdicated. She suggests that Aemond seize Harrenhal. Alicent forges a letter from Aemond, sending it to Ormund Hightower to delay the Hightower army. Daemon defeats Jason Lannister's forces and gains new allies, the Winter Wolves led by Roderick Dustin. Addam, Hugh, and Ulf wait to ambush Aemond at Harrenhal, but Alys urges them to leave. The Triarchy engages the Velaryon fleet at the Gullet and sacks High Tide. Lohar breaks from the battle to pursue Corlys. Jace has Rhaenyra confined to prevent her from joining the battle. He and Baela then fly their dragons to aid Corlys. Corlys navigates a rocky pass with Lohar in pursuit; Lohar throws Tyland overboard and rams Corlys's ship, which breaks apart. Corlys falls overboard and Alyn kills Lohar. Rhaena arrives on Sheepstealer, who starts attacking ships indiscriminately. Vermax is shot by a scorpion bolt and drowns. Jace is shot and killed in the water by Triarchy bowmen. | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 20 | EpisodeNumber2 = 2 | Title = | DirectedBy = [[ක්ලෙයර් කිල්නර්]] | WrittenBy = [[සාරා හෙස්]] | OriginalAirDate = {{Start date|2026|6|28}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 21 | EpisodeNumber2 = 3 | Title = | DirectedBy = ක්ලෙයර් කිල්නර් | WrittenBy = සාරා හෙස් | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|5}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 22 | EpisodeNumber2 = 4 | Title = | DirectedBy = ක්ලෙයර් කිල්නර් | WrittenBy = ඩේවිඩ් හැන්කොක් | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|12}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 23 | EpisodeNumber2 = 5 | Title = | DirectedBy = නීනා ලෝපේස්-කොරාඩෝ | WrittenBy = [[ෆිලිපා ගොස්ලට්]] | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|19}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 24 | EpisodeNumber2 = 6 | Title = | DirectedBy = ලෝනි පෙරිස්ටියර් | WrittenBy = ඩේවිඩ් හැන්කොක් සහ ශ්‍යාම් පෝපත් | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|26}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 25 | EpisodeNumber2 = 7 | Title = | DirectedBy = නීනා ලෝපේස්-කොරාඩෝ | WrittenBy = ෆිලිපා ගොස්ලට් සහ සෙන්සෙලී ප්‍රයිස් | OriginalAirDate = {{Start date|2026|8|2}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 26 | EpisodeNumber2 = 8 | Title = | DirectedBy = [[ඇන්ඩ්‍රිජ් පරේඛ්]] | WrittenBy = රයන් කොන්ඩල් සහ ටී මිකෙල් | OriginalAirDate = {{Start date|2026|8|9}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }}}}</onlyinclude> == නළු නිළියන් සහ චරිත == {{See also|List of House of the Dragon characters|l1=List of ''House of the Dragon'' characters}} === ප්‍රධාන === {{Div col|colwidth=40em}} * [[Matt Smith]] as Daemon Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production">{{cite press release|title=HBO Original Drama Series ''HOUSE OF THE DRAGON'' Begins Production On Season Three|url=https://press.wbd.com/na/media-release/hbo-0/hbo-original-drama-series-house-dragon-begins-production-season-three|publisher=[[Warner Bros. Discovery]]|date=March 31, 2025|accessdate=April 2, 2025}}</ref> * [[Emma D'Arcy]] as [[Rhaenyra Targaryen]]<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Olivia Cooke]] as Alicent Hightower<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[James Norton (actor)|James Norton]] as Ormund Hightower<ref name="Norton"/> * [[Steve Toussaint]] as Corlys Velaryon<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Fabien Frankel]] as Criston Cole<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Matthew Needham]] as Larys Strong<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Sonoya Mizuno]] as Mysaria<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Tom Glynn-Carney]] as Aegon II Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Ewan Mitchell]] as Aemond Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Harry Collett]] as Jacaerys "Jace" Velaryon<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Phia Saban]] as Helaena Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Bethany Antonia]] as Baela Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Jefferson Hall (actor)|Jefferson Hall]] as [[identical twin]]s: Jason Lannister and Tyland Lannister<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Abubakar Salim]] as Alyn of Hull<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Clinton Liberty]] as Addam of Hull<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Phoebe Campbell]] as Rhaena Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Kurt Egyiawan]] as Orwyle<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Freddie Fox (actor)|Freddie Fox]] as Gwayne Hightower<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Gayle Rankin]] as Alys Rivers<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Kieran Bew]] as Hugh Hammer<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Tom Bennett (actor)|Tom Bennett]] as Ulf White<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Joplin Sibtain]] as Jon Roxton<ref name="CullenSibtainSloane"/> * [[Rhys Ifans]] as Otto Hightower<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Ellora Torchia]] as Kat<ref>{{cite video|author=HBO Max|title=House of the Dragon Season 3 {{!}} Official Final Trailer {{!}} HBO Max|url=https://www.youtube.com/watch?v=0JlMjgqduVw|via=YouTube|date=May 29, 2026|access-date=May 29, 2026}}</ref> {{div col end}} <!--=== Recurring === will be unhidden once a guest star has made 3+ appearances--> === ආරාධිත === {{Div col|colwidth=40em}} * Paul Kennedy as Jasper Wylde * Max Wrottesley as Lorent Marbrand<ref name="S3TrailerOne">{{cite video|author=HBO Max|title=House of the Dragon Season 3 {{!}} Official Teaser {{!}} HBO Max|url=https://www.youtube.com/watch?v=i6w7O1kwuBk|via=YouTube|date=February 19, 2026|access-date=February 27, 2026}}</ref> * [[Phil Daniels]] as Gerardys<ref name="S3TrailerOne"/> * [[Nicholas Jones (actor)|Nicholas Jones]] as Bartimos Celtigar<ref name="S3TrailerOne"/> * [[Tommy Flanagan (actor)|Tommy Flanagan]] as Roderick Dustin<ref name="FlanaganFogler"/> * [[Abigail Thorn]] as Sharako Lohar<ref>{{cite web|last=Romano|first=Nick|date=May 26, 2026|title=Burn, baby, burn: ''House of the Dragon'' embraces 'all-out war' in season 3 (exclusive)|url=https://ew.com/house-of-the-dragon-season-3-cover-story-emma-darcy-tom-glynn-carney-ewan-mitchell-11983067|website=[[Entertainment Weekly]]|access-date=May 29, 2026}}</ref> * [[Archie Barnes]] as Oscar Tully<ref>{{cite web|last=Flook|first=Ray|date=December 12, 2025|title=''House of the Dragon'': HBO Previews Season 3 Return with New Images|url=https://bleedingcool.com/tv/house-of-the-dragon-hbo-previews-season-3-return-with-new-images/|website=[[Bleeding Cool]]|access-date=May 29, 2026}}</ref> * [[Vincent Regan]] as Rickard Thorne<ref name="S3TrailerOne"/> * Annie Shapero as Alysanne Blackwood<ref name="Shapero"/> {{div col end}} === නව නළු නිළියන් === * ටොරන් මැන්ඩර්ලි ලෙස ඩෑන් ෆොග්ලර් * ටොම් කලන්, ලුත් ලාජන්ට් ලෙස <ref name="CullenSibtainSloane">{{Cite news|url=https://deadline.com/2025/04/house-of-the-dragon-casts-tom-cullen-hoplin-sibtain-barry-sloan-season-3-1236374920/|title=''House of the Dragon'' Casts Tom Cullen, Joplin Sibtain & Barry Sloane For Season 3|last=Rice|first=Lynette|date=April 23, 2025|work=[[Deadline Hollywood]]|access-date=April 23, 2025}}</ref> * බැරී ස්ලෝන්, ඒඩ්‍රියන් රෙඩ්ෆෝර්ට් ලෙස <ref name="CullenSibtainSloane" /> == නිෂ්පාදනය == === සංවර්ධනය === 2023 දෙසැම්බර් මාසයේදී ඔහුගේ පුද්ගලික බ්ලොග් අඩවියේ, ජෝර්ජ් ආර්ආර් මාටින් ප්‍රකාශ කළේ තුන්වන සහ සිව්වන කතාමාලා ලියමින් පවතින බවයි. <ref>{{Cite news|url=https://www.theverge.com/2023/12/6/23991550/george-r-r-martin-is-talking-about-third-and-fourth-seasons-of-house-of-the-dragon|title=George R.R. Martin is talking about third and fourth seasons of House of the Dragon|last=Peters|first=Jay|date=December 6, 2023|work=[[The Verge]]|access-date=December 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231214234108/https://www.theverge.com/2023/12/6/23991550/george-r-r-martin-is-talking-about-third-and-fourth-seasons-of-house-of-the-dragon|archive-date=December 14, 2023}}</ref> 2024 ජුනි මාසයේදී, දෙවන කතාමාලාවේ මංගල දර්ශනයට පෙර, කතාමාලාව තුන්වන කතාමාලාවක් සඳහා අලුත් කරන ලදී. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Petski |first=Denise |date=June 13, 2024 |title=''House Of The Dragon'' Renewed For Season 3 By HBO |url=https://deadline.com/2024/06/house-of-the-dragon-renewed-season-3-hbo-1235972590/ |access-date=June 13, 2024 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> දෙවන කතාමාලාව මෙන්, තුන්වන කතාමාලාව කථාංග අටකින් සමන්විත වේ. === නළුවරණය === 2025 ජනවාරි මාසයේදී, ජේම්ස් නෝර්ටන් තුන්වන කතාමාලාව සඳහා ලෝඩ් ඕර්මන්ඩ් හයිටවර් ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. <ref name="Norton">{{Cite news|url=https://variety.com/2025/tv/news/house-of-the-dragon-season-3-cast-james-norton-ormund-hightower-1236292789/|title=''House of the Dragon'' Season 3 Casts James Norton as Ormund Hightower (EXCLUSIVE)|last=Otterson|first=Joe|date=January 31, 2025|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|access-date=January 31, 2025}}</ref> 2025 මාර්තු මාසයේදී, ටොමී ෆ්ලැනගන් සහ ඩෑන් ෆොග්ලර් පිළිවෙලින් රොඩ්රික් ඩස්ටින් සහ සර් ටොරන් මැන්ඩර්ලි ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. 2025 අප්‍රේල් මාසයේදී, ටොම් කලන්, ජොප්ලින් සිබ්ටේන් සහ බැරී ස්ලෝන් පිළිවෙලින් සර් ලූතර් ලාර්ජන්ට්, සර් ජෝන් රොක්ස්ටන් සහ සර් ඒඩ්‍රියන් රෙඩ්ෆෝර්ට් ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. <ref name="CullenSibtainSloane">{{Cite news|url=https://deadline.com/2025/04/house-of-the-dragon-casts-tom-cullen-hoplin-sibtain-barry-sloan-season-3-1236374920/|title=''House of the Dragon'' Casts Tom Cullen, Joplin Sibtain & Barry Sloane For Season 3|last=Rice|first=Lynette|date=April 23, 2025|work=[[Deadline Hollywood]]|access-date=April 23, 2025}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRice2025">Rice, Lynette (April 23, 2025). [https://deadline.com/2025/04/house-of-the-dragon-casts-tom-cullen-hoplin-sibtain-barry-sloan-season-3-1236374920/ "''House of the Dragon'' Casts Tom Cullen, Joplin Sibtain & Barry Sloane For Season 3"]. ''[[Deadline Hollywood]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">April 23,</span> 2025</span>.</cite></ref> 2025 ජූලි මාසයේදී, ඇනී ෂැපෙරෝ ඇලිසන් බ්ලැක්වුඩ් ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. <ref name="Shapero">{{Cite news|url=https://deadline.com/2025/07/house-of-the-dragon-cast-alysanne-blackwood-annie-shapero-1236473990/|title=''House Of The Dragon'': Annie Shapero Cast As Fierce Fighter Alysanne Blackwood In Season 3|last=Goldbart|first=Max|date=July 30, 2025|work=[[Deadline Hollywood]]|access-date=July 30, 2025|last2=Whitlock|first2=Jesse}}</ref> === රූගත කිරීම === තෙවන කතාමාලාවේ රූගත කිරීම් 2025 මාර්තු 21 වන දින වොට්ෆර්ඩ් හි ලීව්ස්ඩන් චිත්‍රාගාරයේදී ආරම්භ විය <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Melendez |first=Marcos |date=March 21, 2025 |title=''House of the Dragon'' Season 3 Gets Long-Awaited Update That Will Please ''Game of Thrones'' Fans |url=https://movieweb.com/house-of-the-dragon-season-3-filming-update-game-of-thrones-prequel/ |access-date=March 21, 2025 |website=MovieWeb}}</ref> සහ එම වර්ෂයේම ඔක්තෝබර් වන විට අවසන් විය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Sudario |first=Erielle |date=October 14, 2025 |title=''House of the Dragon'' Season 3 Finally Moves Forward With a Westeros-Sized Update |url=https://collider.com/house-of-the-dragon-season-3-wraps-filming-2026-release-window/ |access-date=November 16, 2025 |website=Collider}}</ref> == මුදාහැරීම == === විකාශනය === තෙවන කතාමාලාව 2026 ජුනි 21 වන දින තිරගත විය. <ref name="S3Premiere">{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Goldbart |first=Max |date=April 27, 2026 |title=HBO Unveils Trailer & Premiere Date For ''House Of The Dragon'' Season 3 |url=https://deadline.com/2026/04/house-of-the-dragon-season-3-trailer-premiere-date-june-21-1236873319/ |access-date=April 27, 2026 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> === ජාත්‍යන්තර විකාශනය === නවසීලන්තයේ, මෙම කතා මාලාව ස්කයි හි SoHo රූපවාහිනී නාලිකාව සහ නියෝන් ස්ට්‍රීමිං සේවාව මගින් බෙදා හරිනු ලැබේ. <ref>{{Cite news|url=https://www.nzherald.co.nz/entertainment/games-of-thrones-prequel-house-of-the-dragon-drops-first-trailer/ZF7IEKLBYT45TSCNUYPJHHCXFE/|title=Games of Thrones prequel House of the Dragon drops first trailer|date=October 6, 2021|work=[[The New Zealand Herald]]|access-date=October 7, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211006232700/https://www.nzherald.co.nz/entertainment/games-of-thrones-prequel-house-of-the-dragon-drops-first-trailer/ZF7IEKLBYT45TSCNUYPJHHCXFE/|archive-date=October 6, 2021}}</ref> පිලිපීනයේ, SKY එහි ප්‍රධාන කේබල් රූපවාහිනී සේවා සහ අනෙකුත් ඩිජිටල් ස්ට්‍රීමිං මාධ්‍ය හරහා වැඩසටහන විකාශනය කරයි. <ref>{{Cite press release|title=SKY brings House of the Dragon to PH viewers on HBO GO this August|date=July 23, 2022|publisher=ABS-CBN Corporate|url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2022/7/23/sky-brings-hotd-to-pinoy-viewers-on-hbo-go?lang=en|access-date=September 24, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220923173900/https://www.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2022/7/23/sky-brings-hotd-to-pinoy-viewers-on-hbo-go?lang=en|archive-date=September 23, 2022}}</ref> ඉන්දියාවේ, ජියෝහොට්ස්ටාර් මඟින් මෙය බෙදා හරිනු ලැබේ. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=July 21, 2022 |title=House of the Dragon trailer: The power of dragons is unleashed as 'a woman cannot inherit the Iron Throne' |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/house-of-the-dragon-trailer-it-s-a-lethal-fight-for-the-iron-throne-once-again-101658368733934.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220812170057/https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/house-of-the-dragon-trailer-it-s-a-lethal-fight-for-the-iron-throne-once-again-101658368733934.html |archive-date=August 12, 2022 |access-date=July 21, 2022 |website=Hindustan Times}}</ref> එක්සත් රාජධානිය, අයර්ලන්තය, ඉතාලිය, ජර්මනිය, ඔස්ට්‍රියාව සහ ස්විට්සර්ලන්තය යන රටවල, මෙම කතා මාලාව ස්කයි ඇට්ලන්ටික් සහ ඒ සමඟ ඇති ප්‍රවාහ සේවාව නව් ඔස්සේ විකාශය වේ. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=July 20, 2022 |title=Watch the official trailer for House of The Dragon, exclusively on Sky and NOW on Monday 22 August |url=https://www.skygroup.sky/en-gb/article/watch-the-official-trailer-for-house-of-the-dragon-exclusively-on-sky-and-now-on-monday-22-august |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220801135249/https://www.skygroup.sky/en-gb/article/watch-the-official-trailer-for-house-of-the-dragon-exclusively-on-sky-and-now-on-monday-22-august |archive-date=August 1, 2022 |access-date=July 20, 2022 |website=Newsroom Sky Group}}</ref> කැනඩාවේ, ''හ්වුස් ඔෆ් ද ඩ්‍රැගන්'' බෙල් මීඩියා හි ක්‍රේව් ප්‍රවාහ සේවාව සහ එහි HBO රේඛීය නාලිකාවෙන් ලබා ගත හැකිය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Jaffer |first=Murtz |date=August 15, 2022 |title=She-Hulk, a documentary about cats and the Game of Thrones prequel: Here's what to stream on Netflix, Crave and more this week |url=https://www.thestar.com/entertainment/television/2022/08/15/she-hulk-a-documentary-about-cats-and-the-game-of-thrones-prequel-heres-what-to-stream-on-netflix-crave-and-more-this-week.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220817002411/https://www.thestar.com/entertainment/television/2022/08/15/she-hulk-a-documentary-about-cats-and-the-game-of-thrones-prequel-heres-what-to-stream-on-netflix-crave-and-more-this-week.html |archive-date=August 17, 2022 |access-date=August 16, 2022 |website=[[Toronto Star]]}}</ref> ඕස්ට්‍රේලියාවේ, මෙම කතා මාලාව බින්ජ් සහ ෆොක්ස්ටෙල් ඔස්සේ ස්ට්‍රීමිං සඳහා ලබා ගත හැකිය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Cartwright |first=Lexie |date=August 22, 2022 |title=How to watch House of the Dragon in Australia |url=https://www.news.com.au/entertainment/tv/streaming/how-to-watch-house-of-the-dragon-in-australia/news-story/c971821a3a7df3ad0c1300e3ba3362ff |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816160405/https://www.news.com.au/entertainment/tv/streaming/how-to-watch-house-of-the-dragon-in-australia/news-story/c971821a3a7df3ad0c1300e3ba3362ff |archive-date=August 16, 2022 |access-date=September 6, 2022 |website=News.com.au}}</ref> == පිළිගැනීම == === විචාරක ප්‍රතිචාරය === සමාලෝචන එකතු කිරීමේ වෙබ් අඩවියක් වන රොට්න් ටොමැටෝස් හි, තුන්වන වාරය සමාලෝචන 44ක් මත පදනම්ව 95% ක අනුමත ශ්‍රේණිගත කිරීමක් ලබා ඇති අතර, සාමාන්‍ය ශ්‍රේණිගත කිරීම 7.7/10 කි. වෙබ් අඩවියේ විවේචනාත්මක එකඟතාවයේ මෙසේ සඳහන් වේ, " වෙස්ටරෝස්ගේ ඉරණම නැවත පණ ගැන්වූ සහ සිත් ඇදගන්නාසුළු තුන්වන වාරයේ දී ''ඉහළට පැමිණේ'', දුෂ්ට නව චරිත සහ වඩාත් ත්‍රාසජනක සටන් වලින් සම්පූර්ණ වූ අතර, [[ගේම් ඔෆ් ත්‍රෝන්ස්|එහි පෙර කතාවේ]] අපේක්ෂාවන්ට ගැලපෙන තියුණු පූර්විකාවක් නිර්මාණය කළේය." <ref>{{Cite Rotten Tomatoes|id=house_of_the_dragon|type=tv|season=3|title=House of the Dragon|access-date=June 22, 2026|publisher_hide=y}}</ref> බරිත සාමාන්‍යයක් භාවිතා කරන මෙටාක්‍රිටික් හි, තෙවන වාරයට විචාරක විචාර 20ක් මත පදනම්ව 100න් 77ක් ලැබුණු අතර, එය "සාමාන්‍යයෙන් යහපත්" විචාර පෙන්නුම් කරයි. <ref>{{Cite Metacritic|id=house-of-the-dragon|type=tv|season=3|title=House of the Dragon|access-date=June 22, 2026|publisher_hide=y}}</ref> == ආශ්‍රේයයන් == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} == බාහිර සබැඳි == * {{නිල වෙබ් අඩවිය|https://www.hbo.com/content/house-of-the-dragon}} * {{IMDb episodes|11198330}} {{A Song of Ice and Fire}}{{Game of Thrones episodes}} [[ප්‍රවර්ගය:විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර නොමැති ලිපි සියල්ල]] h7bevzviggzkn14qbiqjbmyw73ksexi 794674 794660 2026-06-23T11:57:10Z Yasasuru 23090 /* නළු නිළියන් සහ චරිත */ 794674 wikitext text/x-wiki {{Infobox television season|season_number=3|bgcolour=#2C241B|image=House of the Dragon season 3.jpg|image_alt=|caption=|starring={{Plainlist| * [[මැට් ස්මිත්]] * [[එමා ඩාර්සි]] * [[ඔලීවියා කූක්]] * [[ජේම්ස් නෝර්ටන් (නළුවා)|ජේම්ස් නෝර්ටන්]] * [[ස්ටීව් ටූසාන්ට්]] * [[ෆේබුයන් ෆ්‍රැන්කල්]] * [[මැතිව් නීඩ්හැම්]] * [[සොනෝයා මිසුනෝ]] * [[ටොම් ග්ලින්-කාර්නී]] * [[එවන් මිෂෙල්]] * [[හැරී කොලට්]] * [[ෆියා සැබන්]] * [[බෙතනි ඇනිටෝනියා]] * [[ජෙෆර්සන් හෝල් (නළුවා)|ජෙෆර්සන් හෝල්]] * [[අබුබකර් සලීම්]] * [[ක්ලින්ටන් ලිබර්ටි]] * [[ෆීබී කැම්ප්බෙල්]] * [[කර්ට් ඊජියවන්]] * [[ෆ්‍රෙඩී ෆොක්ස් (නළුවා)|ෆ්‍රෙඩී ෆොක්ස්]] * [[ගේල් රැන්කින්]] * [[කියරන් බූ]] * [[ටොම් බෙනට් (නළුවා)|ටොම් බෙනට්]] * [[ජොප්ලින් සිබ්ටන්]] * [[රීස් ඉෆන්ස්]] * [[එලෝරා ටෝෂියා]] }}|num_episodes=1|network=[[HBO]]|first_aired={{Start date|2026|6|21}}|last_aired=වර්තමානය}} ඇමරිකානු [[ෆැන්ටසි]] [[නාට්‍ය]] රූපවාහිනී කතා මාලාවක් වන ''හවුස් ඔෆ් ද ඩ්‍රැගන්'' හි තුන්වන වාරය 2026 ජුනි 21 වන දින එක්සත් ජනපදයේ HBO නාලිකාවේ විකාශය වූ අතර එය කථාංග අටකින් සමන්විත වේ. මෙම වාරය ජෝර්ජ් ආර් ආර් මාටින් විසින් රචිත ''[[අ සෝන්ග් ඔෆ් අයිස් ඇන්ඩ් ෆය(ර්)|අ සෝං ඔෆ් අයිස් ඇන්ඩ් ෆයර්]]'' කතා මාලාවේ පූර්ව නවකතාවක් වන ''ෆයර් ඇන්ඩ් බ්ලඩ්'' පොතේ සිදුවීම් ආවරණය කරයි. දෙවන කතා මාලාවේ මංගල දර්ශනයට දින තුනකට පෙර, 2024 ජුනි 13 වන දින වාරය සැලසුම් කරන ලදී. රයන් කොන්ඩල් වාරය සඳහා එකම ප්‍රදර්ශනකරු ලෙස සේවය කරයි. තෙවන කතා මාලාව 2025 මාර්තු සිට ඔක්තෝබර් දක්වා රූගත කරන ලදී. සිව්වන කතා මාලාවක් 2025 නොවැම්බර් මාසයේදී ඇණවුම් කරන ලදී. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Petski |first=Denise |date=November 20, 2025 |title=''House Of The Dragon'' Renewed For Season 4 At HBO |url=https://deadline.com/2025/11/house-of-the-dragon-renewed-season-4-hbo-1236624223/ |access-date=November 20, 2025 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> == කථාංග == <onlyinclude>{{Episode table|background=#2C241B|overall=5|season=5|title=26|director=13|writer=23|directorR=<ref name="War Child UK">{{Cite web |url=https://cagliaricalcio.charitystars.com/product/olivia-cooke-s-signed-clapperboard-from-house-of-the-dragon/ |title=Olivia Cooke's Signed Clapperboard from House of the Dragon |website=[[Cagliari Calcio]] |accessdate=May 6, 2026}}{{better source needed|date=May 2026}}</ref>|writerR=<ref name="WGA">{{Cite web |url=https://directories.wga.org/project/1228753/house-of-the-dragon/ |title=House of the Dragon |website=[[Writers Guild of America West]] |access-date=March 12, 2026}}</ref>|airdate=18|airdateR=<ref name="Futon">{{cite web |url=http://www.thefutoncritic.com/showatch/house-of-the-dragon/listings/ |title=Shows A-Z - House of the Dragon on HBO |website=[[The Futon Critic]] |accessdate=April 27, 2026}}</ref>|viewers=10|country=U.S.|episodes={{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 19 | EpisodeNumber2 = 1 | Title = Salt and Sea, Fire and Blood | DirectedBy = [[ලෝනි පෙරිස්ටියර්]] | WrittenBy = [[රයන් කොන්ඩල්]] | OriginalAirDate = {{Start date|2026|6|21}} | Viewers = | ShortSummary = රේනා ශීප්ස්ටීලර් නම් මකරා පිට නැගයාමට සමත් වන අතර, ක්‍රමිකව ඌ සමඟ බැඳීමක් ඇති කරගන්නට සමත් වේ. [[රෙනෙයිරා ටාර්ගරියන්|රෙනෙයිරා]]ට පක්ෂපාතී ආරක්ෂකයන් විසින් ඒගොන් සහ ලැරීස් අල්ලාගන්නා අතර ලැරීස් සිය අනන්‍යතාවය හෙළිකර සිටියි; he argues they will make valuable hostages. Alicent finds Aemond on the Iron Throne, who claims Aegon has abdicated. She suggests that Aemond seize Harrenhal. Alicent forges a letter from Aemond, sending it to Ormund Hightower to delay the Hightower army. Daemon defeats Jason Lannister's forces and gains new allies, the Winter Wolves led by Roderick Dustin. Addam, Hugh, and Ulf wait to ambush Aemond at Harrenhal, but Alys urges them to leave. The Triarchy engages the Velaryon fleet at the Gullet and sacks High Tide. Lohar breaks from the battle to pursue Corlys. Jace has Rhaenyra confined to prevent her from joining the battle. He and Baela then fly their dragons to aid Corlys. Corlys navigates a rocky pass with Lohar in pursuit; Lohar throws Tyland overboard and rams Corlys's ship, which breaks apart. Corlys falls overboard and Alyn kills Lohar. Rhaena arrives on Sheepstealer, who starts attacking ships indiscriminately. Vermax is shot by a scorpion bolt and drowns. Jace is shot and killed in the water by Triarchy bowmen. | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 20 | EpisodeNumber2 = 2 | Title = | DirectedBy = [[ක්ලෙයර් කිල්නර්]] | WrittenBy = [[සාරා හෙස්]] | OriginalAirDate = {{Start date|2026|6|28}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 21 | EpisodeNumber2 = 3 | Title = | DirectedBy = ක්ලෙයර් කිල්නර් | WrittenBy = සාරා හෙස් | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|5}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 22 | EpisodeNumber2 = 4 | Title = | DirectedBy = ක්ලෙයර් කිල්නර් | WrittenBy = ඩේවිඩ් හැන්කොක් | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|12}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 23 | EpisodeNumber2 = 5 | Title = | DirectedBy = නීනා ලෝපේස්-කොරාඩෝ | WrittenBy = [[ෆිලිපා ගොස්ලට්]] | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|19}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 24 | EpisodeNumber2 = 6 | Title = | DirectedBy = ලෝනි පෙරිස්ටියර් | WrittenBy = ඩේවිඩ් හැන්කොක් සහ ශ්‍යාම් පෝපත් | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|26}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 25 | EpisodeNumber2 = 7 | Title = | DirectedBy = නීනා ලෝපේස්-කොරාඩෝ | WrittenBy = ෆිලිපා ගොස්ලට් සහ සෙන්සෙලී ප්‍රයිස් | OriginalAirDate = {{Start date|2026|8|2}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 26 | EpisodeNumber2 = 8 | Title = | DirectedBy = [[ඇන්ඩ්‍රිජ් පරේඛ්]] | WrittenBy = රයන් කොන්ඩල් සහ ටී මිකෙල් | OriginalAirDate = {{Start date|2026|8|9}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }}}}</onlyinclude> == නළු නිළියන් සහ චරිත == {{See also|හවුස් ඔෆ් ද ඩ්‍රැගන් චරිත ලැයිස්තුව|l1=''හවුස් ඔෆ් ද ඩ්‍රැගන්'' චරිත ලැයිස්තුව}} === ප්‍රධාන === {{Div col|colwidth=40em}} * [[මැට් ස්මිත්]], ඩේමන් ටාර්ගරියන් ලෙස<ref name="WarnerBrosS3Production">{{cite press release|title=HBO Original Drama Series ''HOUSE OF THE DRAGON'' Begins Production On Season Three|url=https://press.wbd.com/na/media-release/hbo-0/hbo-original-drama-series-house-dragon-begins-production-season-three|publisher=[[Warner Bros. Discovery]]|date=March 31, 2025|accessdate=April 2, 2025}}</ref> * [[එමා ඩාර්සි]], [[රෙනෙයිරා ටාර්ගරියන්]] ලෙස<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[ඔලීවියා කූක්]], ඇලිසන්ට් හයිටවර් ලෙස<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[ජේම්ස් නෝර්ටන් (නළුවා)|ජේම්ස් නෝර්ටන්]], ඕර්මන්ඩ් හයිටවර් ලෙස<ref name="Norton"/> * [[ස්ටීව් ටූසාන්ට්]], කෝර්ලීස් වැලේරියන් ලෙස<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[ෆේබියන් ෆ්‍රැන්කල්]], ක්‍රිස්ටන් කෝල් ලෙස<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[මැතිව් නීඩ්හැම්]], ලැරිස් ස්ට්‍රෝං ලෙස<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Sonoya Mizuno]] as Mysaria<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Tom Glynn-Carney]] as Aegon II Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Ewan Mitchell]] as Aemond Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Harry Collett]] as Jacaerys "Jace" Velaryon<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Phia Saban]] as Helaena Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Bethany Antonia]] as Baela Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Jefferson Hall (actor)|Jefferson Hall]] as [[identical twin]]s: Jason Lannister and Tyland Lannister<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Abubakar Salim]] as Alyn of Hull<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Clinton Liberty]] as Addam of Hull<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Phoebe Campbell]] as Rhaena Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Kurt Egyiawan]] as Orwyle<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Freddie Fox (actor)|Freddie Fox]] as Gwayne Hightower<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Gayle Rankin]] as Alys Rivers<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Kieran Bew]] as Hugh Hammer<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Tom Bennett (actor)|Tom Bennett]] as Ulf White<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Joplin Sibtain]] as Jon Roxton<ref name="CullenSibtainSloane"/> * [[Rhys Ifans]] as Otto Hightower<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Ellora Torchia]] as Kat<ref>{{cite video|author=HBO Max|title=House of the Dragon Season 3 {{!}} Official Final Trailer {{!}} HBO Max|url=https://www.youtube.com/watch?v=0JlMjgqduVw|via=YouTube|date=May 29, 2026|access-date=May 29, 2026}}</ref> {{div col end}} <!--=== Recurring === will be unhidden once a guest star has made 3+ appearances--> === ආරාධිත === {{Div col|colwidth=40em}} * Paul Kennedy as Jasper Wylde * Max Wrottesley as Lorent Marbrand<ref name="S3TrailerOne">{{cite video|author=HBO Max|title=House of the Dragon Season 3 {{!}} Official Teaser {{!}} HBO Max|url=https://www.youtube.com/watch?v=i6w7O1kwuBk|via=YouTube|date=February 19, 2026|access-date=February 27, 2026}}</ref> * [[Phil Daniels]] as Gerardys<ref name="S3TrailerOne"/> * [[Nicholas Jones (actor)|Nicholas Jones]] as Bartimos Celtigar<ref name="S3TrailerOne"/> * [[Tommy Flanagan (actor)|Tommy Flanagan]] as Roderick Dustin<ref name="FlanaganFogler"/> * [[Abigail Thorn]] as Sharako Lohar<ref>{{cite web|last=Romano|first=Nick|date=May 26, 2026|title=Burn, baby, burn: ''House of the Dragon'' embraces 'all-out war' in season 3 (exclusive)|url=https://ew.com/house-of-the-dragon-season-3-cover-story-emma-darcy-tom-glynn-carney-ewan-mitchell-11983067|website=[[Entertainment Weekly]]|access-date=May 29, 2026}}</ref> * [[Archie Barnes]] as Oscar Tully<ref>{{cite web|last=Flook|first=Ray|date=December 12, 2025|title=''House of the Dragon'': HBO Previews Season 3 Return with New Images|url=https://bleedingcool.com/tv/house-of-the-dragon-hbo-previews-season-3-return-with-new-images/|website=[[Bleeding Cool]]|access-date=May 29, 2026}}</ref> * [[Vincent Regan]] as Rickard Thorne<ref name="S3TrailerOne"/> * Annie Shapero as Alysanne Blackwood<ref name="Shapero"/> {{div col end}} === නව නළු නිළියන් === * ටොරන් මැන්ඩර්ලි ලෙස ඩෑන් ෆොග්ලර් * ටොම් කලන්, ලුත් ලාජන්ට් ලෙස <ref name="CullenSibtainSloane">{{Cite news|url=https://deadline.com/2025/04/house-of-the-dragon-casts-tom-cullen-hoplin-sibtain-barry-sloan-season-3-1236374920/|title=''House of the Dragon'' Casts Tom Cullen, Joplin Sibtain & Barry Sloane For Season 3|last=Rice|first=Lynette|date=April 23, 2025|work=[[Deadline Hollywood]]|access-date=April 23, 2025}}</ref> * බැරී ස්ලෝන්, ඒඩ්‍රියන් රෙඩ්ෆෝර්ට් ලෙස <ref name="CullenSibtainSloane" /> == නිෂ්පාදනය == === සංවර්ධනය === 2023 දෙසැම්බර් මාසයේදී ඔහුගේ පුද්ගලික බ්ලොග් අඩවියේ, ජෝර්ජ් ආර්ආර් මාටින් ප්‍රකාශ කළේ තුන්වන සහ සිව්වන කතාමාලා ලියමින් පවතින බවයි. <ref>{{Cite news|url=https://www.theverge.com/2023/12/6/23991550/george-r-r-martin-is-talking-about-third-and-fourth-seasons-of-house-of-the-dragon|title=George R.R. Martin is talking about third and fourth seasons of House of the Dragon|last=Peters|first=Jay|date=December 6, 2023|work=[[The Verge]]|access-date=December 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231214234108/https://www.theverge.com/2023/12/6/23991550/george-r-r-martin-is-talking-about-third-and-fourth-seasons-of-house-of-the-dragon|archive-date=December 14, 2023}}</ref> 2024 ජුනි මාසයේදී, දෙවන කතාමාලාවේ මංගල දර්ශනයට පෙර, කතාමාලාව තුන්වන කතාමාලාවක් සඳහා අලුත් කරන ලදී. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Petski |first=Denise |date=June 13, 2024 |title=''House Of The Dragon'' Renewed For Season 3 By HBO |url=https://deadline.com/2024/06/house-of-the-dragon-renewed-season-3-hbo-1235972590/ |access-date=June 13, 2024 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> දෙවන කතාමාලාව මෙන්, තුන්වන කතාමාලාව කථාංග අටකින් සමන්විත වේ. === නළුවරණය === 2025 ජනවාරි මාසයේදී, ජේම්ස් නෝර්ටන් තුන්වන කතාමාලාව සඳහා ලෝඩ් ඕර්මන්ඩ් හයිටවර් ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. <ref name="Norton">{{Cite news|url=https://variety.com/2025/tv/news/house-of-the-dragon-season-3-cast-james-norton-ormund-hightower-1236292789/|title=''House of the Dragon'' Season 3 Casts James Norton as Ormund Hightower (EXCLUSIVE)|last=Otterson|first=Joe|date=January 31, 2025|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|access-date=January 31, 2025}}</ref> 2025 මාර්තු මාසයේදී, ටොමී ෆ්ලැනගන් සහ ඩෑන් ෆොග්ලර් පිළිවෙලින් රොඩ්රික් ඩස්ටින් සහ සර් ටොරන් මැන්ඩර්ලි ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. 2025 අප්‍රේල් මාසයේදී, ටොම් කලන්, ජොප්ලින් සිබ්ටේන් සහ බැරී ස්ලෝන් පිළිවෙලින් සර් ලූතර් ලාර්ජන්ට්, සර් ජෝන් රොක්ස්ටන් සහ සර් ඒඩ්‍රියන් රෙඩ්ෆෝර්ට් ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. <ref name="CullenSibtainSloane">{{Cite news|url=https://deadline.com/2025/04/house-of-the-dragon-casts-tom-cullen-hoplin-sibtain-barry-sloan-season-3-1236374920/|title=''House of the Dragon'' Casts Tom Cullen, Joplin Sibtain & Barry Sloane For Season 3|last=Rice|first=Lynette|date=April 23, 2025|work=[[Deadline Hollywood]]|access-date=April 23, 2025}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRice2025">Rice, Lynette (April 23, 2025). [https://deadline.com/2025/04/house-of-the-dragon-casts-tom-cullen-hoplin-sibtain-barry-sloan-season-3-1236374920/ "''House of the Dragon'' Casts Tom Cullen, Joplin Sibtain & Barry Sloane For Season 3"]. ''[[Deadline Hollywood]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">April 23,</span> 2025</span>.</cite></ref> 2025 ජූලි මාසයේදී, ඇනී ෂැපෙරෝ ඇලිසන් බ්ලැක්වුඩ් ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. <ref name="Shapero">{{Cite news|url=https://deadline.com/2025/07/house-of-the-dragon-cast-alysanne-blackwood-annie-shapero-1236473990/|title=''House Of The Dragon'': Annie Shapero Cast As Fierce Fighter Alysanne Blackwood In Season 3|last=Goldbart|first=Max|date=July 30, 2025|work=[[Deadline Hollywood]]|access-date=July 30, 2025|last2=Whitlock|first2=Jesse}}</ref> === රූගත කිරීම === තෙවන කතාමාලාවේ රූගත කිරීම් 2025 මාර්තු 21 වන දින වොට්ෆර්ඩ් හි ලීව්ස්ඩන් චිත්‍රාගාරයේදී ආරම්භ විය <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Melendez |first=Marcos |date=March 21, 2025 |title=''House of the Dragon'' Season 3 Gets Long-Awaited Update That Will Please ''Game of Thrones'' Fans |url=https://movieweb.com/house-of-the-dragon-season-3-filming-update-game-of-thrones-prequel/ |access-date=March 21, 2025 |website=MovieWeb}}</ref> සහ එම වර්ෂයේම ඔක්තෝබර් වන විට අවසන් විය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Sudario |first=Erielle |date=October 14, 2025 |title=''House of the Dragon'' Season 3 Finally Moves Forward With a Westeros-Sized Update |url=https://collider.com/house-of-the-dragon-season-3-wraps-filming-2026-release-window/ |access-date=November 16, 2025 |website=Collider}}</ref> == මුදාහැරීම == === විකාශනය === තෙවන කතාමාලාව 2026 ජුනි 21 වන දින තිරගත විය. <ref name="S3Premiere">{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Goldbart |first=Max |date=April 27, 2026 |title=HBO Unveils Trailer & Premiere Date For ''House Of The Dragon'' Season 3 |url=https://deadline.com/2026/04/house-of-the-dragon-season-3-trailer-premiere-date-june-21-1236873319/ |access-date=April 27, 2026 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> === ජාත්‍යන්තර විකාශනය === නවසීලන්තයේ, මෙම කතා මාලාව ස්කයි හි SoHo රූපවාහිනී නාලිකාව සහ නියෝන් ස්ට්‍රීමිං සේවාව මගින් බෙදා හරිනු ලැබේ. <ref>{{Cite news|url=https://www.nzherald.co.nz/entertainment/games-of-thrones-prequel-house-of-the-dragon-drops-first-trailer/ZF7IEKLBYT45TSCNUYPJHHCXFE/|title=Games of Thrones prequel House of the Dragon drops first trailer|date=October 6, 2021|work=[[The New Zealand Herald]]|access-date=October 7, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211006232700/https://www.nzherald.co.nz/entertainment/games-of-thrones-prequel-house-of-the-dragon-drops-first-trailer/ZF7IEKLBYT45TSCNUYPJHHCXFE/|archive-date=October 6, 2021}}</ref> පිලිපීනයේ, SKY එහි ප්‍රධාන කේබල් රූපවාහිනී සේවා සහ අනෙකුත් ඩිජිටල් ස්ට්‍රීමිං මාධ්‍ය හරහා වැඩසටහන විකාශනය කරයි. <ref>{{Cite press release|title=SKY brings House of the Dragon to PH viewers on HBO GO this August|date=July 23, 2022|publisher=ABS-CBN Corporate|url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2022/7/23/sky-brings-hotd-to-pinoy-viewers-on-hbo-go?lang=en|access-date=September 24, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220923173900/https://www.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2022/7/23/sky-brings-hotd-to-pinoy-viewers-on-hbo-go?lang=en|archive-date=September 23, 2022}}</ref> ඉන්දියාවේ, ජියෝහොට්ස්ටාර් මඟින් මෙය බෙදා හරිනු ලැබේ. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=July 21, 2022 |title=House of the Dragon trailer: The power of dragons is unleashed as 'a woman cannot inherit the Iron Throne' |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/house-of-the-dragon-trailer-it-s-a-lethal-fight-for-the-iron-throne-once-again-101658368733934.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220812170057/https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/house-of-the-dragon-trailer-it-s-a-lethal-fight-for-the-iron-throne-once-again-101658368733934.html |archive-date=August 12, 2022 |access-date=July 21, 2022 |website=Hindustan Times}}</ref> එක්සත් රාජධානිය, අයර්ලන්තය, ඉතාලිය, ජර්මනිය, ඔස්ට්‍රියාව සහ ස්විට්සර්ලන්තය යන රටවල, මෙම කතා මාලාව ස්කයි ඇට්ලන්ටික් සහ ඒ සමඟ ඇති ප්‍රවාහ සේවාව නව් ඔස්සේ විකාශය වේ. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=July 20, 2022 |title=Watch the official trailer for House of The Dragon, exclusively on Sky and NOW on Monday 22 August |url=https://www.skygroup.sky/en-gb/article/watch-the-official-trailer-for-house-of-the-dragon-exclusively-on-sky-and-now-on-monday-22-august |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220801135249/https://www.skygroup.sky/en-gb/article/watch-the-official-trailer-for-house-of-the-dragon-exclusively-on-sky-and-now-on-monday-22-august |archive-date=August 1, 2022 |access-date=July 20, 2022 |website=Newsroom Sky Group}}</ref> කැනඩාවේ, ''හ්වුස් ඔෆ් ද ඩ්‍රැගන්'' බෙල් මීඩියා හි ක්‍රේව් ප්‍රවාහ සේවාව සහ එහි HBO රේඛීය නාලිකාවෙන් ලබා ගත හැකිය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Jaffer |first=Murtz |date=August 15, 2022 |title=She-Hulk, a documentary about cats and the Game of Thrones prequel: Here's what to stream on Netflix, Crave and more this week |url=https://www.thestar.com/entertainment/television/2022/08/15/she-hulk-a-documentary-about-cats-and-the-game-of-thrones-prequel-heres-what-to-stream-on-netflix-crave-and-more-this-week.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220817002411/https://www.thestar.com/entertainment/television/2022/08/15/she-hulk-a-documentary-about-cats-and-the-game-of-thrones-prequel-heres-what-to-stream-on-netflix-crave-and-more-this-week.html |archive-date=August 17, 2022 |access-date=August 16, 2022 |website=[[Toronto Star]]}}</ref> ඕස්ට්‍රේලියාවේ, මෙම කතා මාලාව බින්ජ් සහ ෆොක්ස්ටෙල් ඔස්සේ ස්ට්‍රීමිං සඳහා ලබා ගත හැකිය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Cartwright |first=Lexie |date=August 22, 2022 |title=How to watch House of the Dragon in Australia |url=https://www.news.com.au/entertainment/tv/streaming/how-to-watch-house-of-the-dragon-in-australia/news-story/c971821a3a7df3ad0c1300e3ba3362ff |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816160405/https://www.news.com.au/entertainment/tv/streaming/how-to-watch-house-of-the-dragon-in-australia/news-story/c971821a3a7df3ad0c1300e3ba3362ff |archive-date=August 16, 2022 |access-date=September 6, 2022 |website=News.com.au}}</ref> == පිළිගැනීම == === විචාරක ප්‍රතිචාරය === සමාලෝචන එකතු කිරීමේ වෙබ් අඩවියක් වන රොට්න් ටොමැටෝස් හි, තුන්වන වාරය සමාලෝචන 44ක් මත පදනම්ව 95% ක අනුමත ශ්‍රේණිගත කිරීමක් ලබා ඇති අතර, සාමාන්‍ය ශ්‍රේණිගත කිරීම 7.7/10 කි. වෙබ් අඩවියේ විවේචනාත්මක එකඟතාවයේ මෙසේ සඳහන් වේ, " වෙස්ටරෝස්ගේ ඉරණම නැවත පණ ගැන්වූ සහ සිත් ඇදගන්නාසුළු තුන්වන වාරයේ දී ''ඉහළට පැමිණේ'', දුෂ්ට නව චරිත සහ වඩාත් ත්‍රාසජනක සටන් වලින් සම්පූර්ණ වූ අතර, [[ගේම් ඔෆ් ත්‍රෝන්ස්|එහි පෙර කතාවේ]] අපේක්ෂාවන්ට ගැලපෙන තියුණු පූර්විකාවක් නිර්මාණය කළේය." <ref>{{Cite Rotten Tomatoes|id=house_of_the_dragon|type=tv|season=3|title=House of the Dragon|access-date=June 22, 2026|publisher_hide=y}}</ref> බරිත සාමාන්‍යයක් භාවිතා කරන මෙටාක්‍රිටික් හි, තෙවන වාරයට විචාරක විචාර 20ක් මත පදනම්ව 100න් 77ක් ලැබුණු අතර, එය "සාමාන්‍යයෙන් යහපත්" විචාර පෙන්නුම් කරයි. <ref>{{Cite Metacritic|id=house-of-the-dragon|type=tv|season=3|title=House of the Dragon|access-date=June 22, 2026|publisher_hide=y}}</ref> == ආශ්‍රේයයන් == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} == බාහිර සබැඳි == * {{නිල වෙබ් අඩවිය|https://www.hbo.com/content/house-of-the-dragon}} * {{IMDb episodes|11198330}} {{A Song of Ice and Fire}}{{Game of Thrones episodes}} [[ප්‍රවර්ගය:විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර නොමැති ලිපි සියල්ල]] of4csy6ikd8lzer44l5u9dpofrkyj71 794675 794674 2026-06-23T11:58:47Z Yasasuru 23090 /* ආරාධිත */ 794675 wikitext text/x-wiki {{Infobox television season|season_number=3|bgcolour=#2C241B|image=House of the Dragon season 3.jpg|image_alt=|caption=|starring={{Plainlist| * [[මැට් ස්මිත්]] * [[එමා ඩාර්සි]] * [[ඔලීවියා කූක්]] * [[ජේම්ස් නෝර්ටන් (නළුවා)|ජේම්ස් නෝර්ටන්]] * [[ස්ටීව් ටූසාන්ට්]] * [[ෆේබුයන් ෆ්‍රැන්කල්]] * [[මැතිව් නීඩ්හැම්]] * [[සොනෝයා මිසුනෝ]] * [[ටොම් ග්ලින්-කාර්නී]] * [[එවන් මිෂෙල්]] * [[හැරී කොලට්]] * [[ෆියා සැබන්]] * [[බෙතනි ඇනිටෝනියා]] * [[ජෙෆර්සන් හෝල් (නළුවා)|ජෙෆර්සන් හෝල්]] * [[අබුබකර් සලීම්]] * [[ක්ලින්ටන් ලිබර්ටි]] * [[ෆීබී කැම්ප්බෙල්]] * [[කර්ට් ඊජියවන්]] * [[ෆ්‍රෙඩී ෆොක්ස් (නළුවා)|ෆ්‍රෙඩී ෆොක්ස්]] * [[ගේල් රැන්කින්]] * [[කියරන් බූ]] * [[ටොම් බෙනට් (නළුවා)|ටොම් බෙනට්]] * [[ජොප්ලින් සිබ්ටන්]] * [[රීස් ඉෆන්ස්]] * [[එලෝරා ටෝෂියා]] }}|num_episodes=1|network=[[HBO]]|first_aired={{Start date|2026|6|21}}|last_aired=වර්තමානය}} ඇමරිකානු [[ෆැන්ටසි]] [[නාට්‍ය]] රූපවාහිනී කතා මාලාවක් වන ''හවුස් ඔෆ් ද ඩ්‍රැගන්'' හි තුන්වන වාරය 2026 ජුනි 21 වන දින එක්සත් ජනපදයේ HBO නාලිකාවේ විකාශය වූ අතර එය කථාංග අටකින් සමන්විත වේ. මෙම වාරය ජෝර්ජ් ආර් ආර් මාටින් විසින් රචිත ''[[අ සෝන්ග් ඔෆ් අයිස් ඇන්ඩ් ෆය(ර්)|අ සෝං ඔෆ් අයිස් ඇන්ඩ් ෆයර්]]'' කතා මාලාවේ පූර්ව නවකතාවක් වන ''ෆයර් ඇන්ඩ් බ්ලඩ්'' පොතේ සිදුවීම් ආවරණය කරයි. දෙවන කතා මාලාවේ මංගල දර්ශනයට දින තුනකට පෙර, 2024 ජුනි 13 වන දින වාරය සැලසුම් කරන ලදී. රයන් කොන්ඩල් වාරය සඳහා එකම ප්‍රදර්ශනකරු ලෙස සේවය කරයි. තෙවන කතා මාලාව 2025 මාර්තු සිට ඔක්තෝබර් දක්වා රූගත කරන ලදී. සිව්වන කතා මාලාවක් 2025 නොවැම්බර් මාසයේදී ඇණවුම් කරන ලදී. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Petski |first=Denise |date=November 20, 2025 |title=''House Of The Dragon'' Renewed For Season 4 At HBO |url=https://deadline.com/2025/11/house-of-the-dragon-renewed-season-4-hbo-1236624223/ |access-date=November 20, 2025 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> == කථාංග == <onlyinclude>{{Episode table|background=#2C241B|overall=5|season=5|title=26|director=13|writer=23|directorR=<ref name="War Child UK">{{Cite web |url=https://cagliaricalcio.charitystars.com/product/olivia-cooke-s-signed-clapperboard-from-house-of-the-dragon/ |title=Olivia Cooke's Signed Clapperboard from House of the Dragon |website=[[Cagliari Calcio]] |accessdate=May 6, 2026}}{{better source needed|date=May 2026}}</ref>|writerR=<ref name="WGA">{{Cite web |url=https://directories.wga.org/project/1228753/house-of-the-dragon/ |title=House of the Dragon |website=[[Writers Guild of America West]] |access-date=March 12, 2026}}</ref>|airdate=18|airdateR=<ref name="Futon">{{cite web |url=http://www.thefutoncritic.com/showatch/house-of-the-dragon/listings/ |title=Shows A-Z - House of the Dragon on HBO |website=[[The Futon Critic]] |accessdate=April 27, 2026}}</ref>|viewers=10|country=U.S.|episodes={{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 19 | EpisodeNumber2 = 1 | Title = Salt and Sea, Fire and Blood | DirectedBy = [[ලෝනි පෙරිස්ටියර්]] | WrittenBy = [[රයන් කොන්ඩල්]] | OriginalAirDate = {{Start date|2026|6|21}} | Viewers = | ShortSummary = රේනා ශීප්ස්ටීලර් නම් මකරා පිට නැගයාමට සමත් වන අතර, ක්‍රමිකව ඌ සමඟ බැඳීමක් ඇති කරගන්නට සමත් වේ. [[රෙනෙයිරා ටාර්ගරියන්|රෙනෙයිරා]]ට පක්ෂපාතී ආරක්ෂකයන් විසින් ඒගොන් සහ ලැරීස් අල්ලාගන්නා අතර ලැරීස් සිය අනන්‍යතාවය හෙළිකර සිටියි; he argues they will make valuable hostages. Alicent finds Aemond on the Iron Throne, who claims Aegon has abdicated. She suggests that Aemond seize Harrenhal. Alicent forges a letter from Aemond, sending it to Ormund Hightower to delay the Hightower army. Daemon defeats Jason Lannister's forces and gains new allies, the Winter Wolves led by Roderick Dustin. Addam, Hugh, and Ulf wait to ambush Aemond at Harrenhal, but Alys urges them to leave. The Triarchy engages the Velaryon fleet at the Gullet and sacks High Tide. Lohar breaks from the battle to pursue Corlys. Jace has Rhaenyra confined to prevent her from joining the battle. He and Baela then fly their dragons to aid Corlys. Corlys navigates a rocky pass with Lohar in pursuit; Lohar throws Tyland overboard and rams Corlys's ship, which breaks apart. Corlys falls overboard and Alyn kills Lohar. Rhaena arrives on Sheepstealer, who starts attacking ships indiscriminately. Vermax is shot by a scorpion bolt and drowns. Jace is shot and killed in the water by Triarchy bowmen. | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 20 | EpisodeNumber2 = 2 | Title = | DirectedBy = [[ක්ලෙයර් කිල්නර්]] | WrittenBy = [[සාරා හෙස්]] | OriginalAirDate = {{Start date|2026|6|28}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 21 | EpisodeNumber2 = 3 | Title = | DirectedBy = ක්ලෙයර් කිල්නර් | WrittenBy = සාරා හෙස් | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|5}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 22 | EpisodeNumber2 = 4 | Title = | DirectedBy = ක්ලෙයර් කිල්නර් | WrittenBy = ඩේවිඩ් හැන්කොක් | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|12}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 23 | EpisodeNumber2 = 5 | Title = | DirectedBy = නීනා ලෝපේස්-කොරාඩෝ | WrittenBy = [[ෆිලිපා ගොස්ලට්]] | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|19}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 24 | EpisodeNumber2 = 6 | Title = | DirectedBy = ලෝනි පෙරිස්ටියර් | WrittenBy = ඩේවිඩ් හැන්කොක් සහ ශ්‍යාම් පෝපත් | OriginalAirDate = {{Start date|2026|7|26}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 25 | EpisodeNumber2 = 7 | Title = | DirectedBy = නීනා ලෝපේස්-කොරාඩෝ | WrittenBy = ෆිලිපා ගොස්ලට් සහ සෙන්සෙලී ප්‍රයිස් | OriginalAirDate = {{Start date|2026|8|2}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }} {{Episode list/sublist|House of the Dragon season 3 | EpisodeNumber = 26 | EpisodeNumber2 = 8 | Title = | DirectedBy = [[ඇන්ඩ්‍රිජ් පරේඛ්]] | WrittenBy = රයන් කොන්ඩල් සහ ටී මිකෙල් | OriginalAirDate = {{Start date|2026|8|9}} | Viewers = | ShortSummary = | LineColor = 2C241B }}}}</onlyinclude> == නළු නිළියන් සහ චරිත == {{See also|හවුස් ඔෆ් ද ඩ්‍රැගන් චරිත ලැයිස්තුව|l1=''හවුස් ඔෆ් ද ඩ්‍රැගන්'' චරිත ලැයිස්තුව}} === ප්‍රධාන === {{Div col|colwidth=40em}} * [[මැට් ස්මිත්]], ඩේමන් ටාර්ගරියන් ලෙස<ref name="WarnerBrosS3Production">{{cite press release|title=HBO Original Drama Series ''HOUSE OF THE DRAGON'' Begins Production On Season Three|url=https://press.wbd.com/na/media-release/hbo-0/hbo-original-drama-series-house-dragon-begins-production-season-three|publisher=[[Warner Bros. Discovery]]|date=March 31, 2025|accessdate=April 2, 2025}}</ref> * [[එමා ඩාර්සි]], [[රෙනෙයිරා ටාර්ගරියන්]] ලෙස<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[ඔලීවියා කූක්]], ඇලිසන්ට් හයිටවර් ලෙස<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[ජේම්ස් නෝර්ටන් (නළුවා)|ජේම්ස් නෝර්ටන්]], ඕර්මන්ඩ් හයිටවර් ලෙස<ref name="Norton"/> * [[ස්ටීව් ටූසාන්ට්]], කෝර්ලීස් වැලේරියන් ලෙස<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[ෆේබියන් ෆ්‍රැන්කල්]], ක්‍රිස්ටන් කෝල් ලෙස<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[මැතිව් නීඩ්හැම්]], ලැරිස් ස්ට්‍රෝං ලෙස<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Sonoya Mizuno]] as Mysaria<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Tom Glynn-Carney]] as Aegon II Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Ewan Mitchell]] as Aemond Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Harry Collett]] as Jacaerys "Jace" Velaryon<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Phia Saban]] as Helaena Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Bethany Antonia]] as Baela Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Jefferson Hall (actor)|Jefferson Hall]] as [[identical twin]]s: Jason Lannister and Tyland Lannister<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Abubakar Salim]] as Alyn of Hull<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Clinton Liberty]] as Addam of Hull<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Phoebe Campbell]] as Rhaena Targaryen<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Kurt Egyiawan]] as Orwyle<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Freddie Fox (actor)|Freddie Fox]] as Gwayne Hightower<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Gayle Rankin]] as Alys Rivers<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Kieran Bew]] as Hugh Hammer<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Tom Bennett (actor)|Tom Bennett]] as Ulf White<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Joplin Sibtain]] as Jon Roxton<ref name="CullenSibtainSloane"/> * [[Rhys Ifans]] as Otto Hightower<ref name="WarnerBrosS3Production"/> * [[Ellora Torchia]] as Kat<ref>{{cite video|author=HBO Max|title=House of the Dragon Season 3 {{!}} Official Final Trailer {{!}} HBO Max|url=https://www.youtube.com/watch?v=0JlMjgqduVw|via=YouTube|date=May 29, 2026|access-date=May 29, 2026}}</ref> {{div col end}} <!--=== Recurring === will be unhidden once a guest star has made 3+ appearances--> === ආරාධිත === {{Div col|colwidth=40em}} * පෝල් කෙනඩි, ජැස්පර් වයිල්ඩ් ලෙස * මැක්ස් රොට්ස්ලී, ලෝරන්ට් මාර්බ්‍රන්ඩ් ලෙස<ref name="S3TrailerOne">{{cite video|author=HBO Max|title=House of the Dragon Season 3 {{!}} Official Teaser {{!}} HBO Max|url=https://www.youtube.com/watch?v=i6w7O1kwuBk|via=YouTube|date=February 19, 2026|access-date=February 27, 2026}}</ref> * [[ෆිල් ඩැනියල්ස්]], ජෙරාඩිස් ලෙස<ref name="S3TrailerOne"/> * [[නිකොලස් ජෝන්ස් (නළුවා)|නිකොලස් ජෝනස්]], බාර්ටිමෝස් කෙල්ටිගර් ලෙස<ref name="S3TrailerOne"/> * [[Tommy Flanagan (actor)|Tommy Flanagan]] as Roderick Dustin<ref name="FlanaganFogler"/> * [[Abigail Thorn]] as Sharako Lohar<ref>{{cite web|last=Romano|first=Nick|date=May 26, 2026|title=Burn, baby, burn: ''House of the Dragon'' embraces 'all-out war' in season 3 (exclusive)|url=https://ew.com/house-of-the-dragon-season-3-cover-story-emma-darcy-tom-glynn-carney-ewan-mitchell-11983067|website=[[Entertainment Weekly]]|access-date=May 29, 2026}}</ref> * [[Archie Barnes]] as Oscar Tully<ref>{{cite web|last=Flook|first=Ray|date=December 12, 2025|title=''House of the Dragon'': HBO Previews Season 3 Return with New Images|url=https://bleedingcool.com/tv/house-of-the-dragon-hbo-previews-season-3-return-with-new-images/|website=[[Bleeding Cool]]|access-date=May 29, 2026}}</ref> * [[Vincent Regan]] as Rickard Thorne<ref name="S3TrailerOne"/> * Annie Shapero as Alysanne Blackwood<ref name="Shapero"/> {{div col end}} === නව නළු නිළියන් === * ටොරන් මැන්ඩර්ලි ලෙස ඩෑන් ෆොග්ලර් * ටොම් කලන්, ලුත් ලාජන්ට් ලෙස <ref name="CullenSibtainSloane">{{Cite news|url=https://deadline.com/2025/04/house-of-the-dragon-casts-tom-cullen-hoplin-sibtain-barry-sloan-season-3-1236374920/|title=''House of the Dragon'' Casts Tom Cullen, Joplin Sibtain & Barry Sloane For Season 3|last=Rice|first=Lynette|date=April 23, 2025|work=[[Deadline Hollywood]]|access-date=April 23, 2025}}</ref> * බැරී ස්ලෝන්, ඒඩ්‍රියන් රෙඩ්ෆෝර්ට් ලෙස <ref name="CullenSibtainSloane" /> == නිෂ්පාදනය == === සංවර්ධනය === 2023 දෙසැම්බර් මාසයේදී ඔහුගේ පුද්ගලික බ්ලොග් අඩවියේ, ජෝර්ජ් ආර්ආර් මාටින් ප්‍රකාශ කළේ තුන්වන සහ සිව්වන කතාමාලා ලියමින් පවතින බවයි. <ref>{{Cite news|url=https://www.theverge.com/2023/12/6/23991550/george-r-r-martin-is-talking-about-third-and-fourth-seasons-of-house-of-the-dragon|title=George R.R. Martin is talking about third and fourth seasons of House of the Dragon|last=Peters|first=Jay|date=December 6, 2023|work=[[The Verge]]|access-date=December 17, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231214234108/https://www.theverge.com/2023/12/6/23991550/george-r-r-martin-is-talking-about-third-and-fourth-seasons-of-house-of-the-dragon|archive-date=December 14, 2023}}</ref> 2024 ජුනි මාසයේදී, දෙවන කතාමාලාවේ මංගල දර්ශනයට පෙර, කතාමාලාව තුන්වන කතාමාලාවක් සඳහා අලුත් කරන ලදී. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Petski |first=Denise |date=June 13, 2024 |title=''House Of The Dragon'' Renewed For Season 3 By HBO |url=https://deadline.com/2024/06/house-of-the-dragon-renewed-season-3-hbo-1235972590/ |access-date=June 13, 2024 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> දෙවන කතාමාලාව මෙන්, තුන්වන කතාමාලාව කථාංග අටකින් සමන්විත වේ. === නළුවරණය === 2025 ජනවාරි මාසයේදී, ජේම්ස් නෝර්ටන් තුන්වන කතාමාලාව සඳහා ලෝඩ් ඕර්මන්ඩ් හයිටවර් ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. <ref name="Norton">{{Cite news|url=https://variety.com/2025/tv/news/house-of-the-dragon-season-3-cast-james-norton-ormund-hightower-1236292789/|title=''House of the Dragon'' Season 3 Casts James Norton as Ormund Hightower (EXCLUSIVE)|last=Otterson|first=Joe|date=January 31, 2025|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|access-date=January 31, 2025}}</ref> 2025 මාර්තු මාසයේදී, ටොමී ෆ්ලැනගන් සහ ඩෑන් ෆොග්ලර් පිළිවෙලින් රොඩ්රික් ඩස්ටින් සහ සර් ටොරන් මැන්ඩර්ලි ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. 2025 අප්‍රේල් මාසයේදී, ටොම් කලන්, ජොප්ලින් සිබ්ටේන් සහ බැරී ස්ලෝන් පිළිවෙලින් සර් ලූතර් ලාර්ජන්ට්, සර් ජෝන් රොක්ස්ටන් සහ සර් ඒඩ්‍රියන් රෙඩ්ෆෝර්ට් ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. <ref name="CullenSibtainSloane">{{Cite news|url=https://deadline.com/2025/04/house-of-the-dragon-casts-tom-cullen-hoplin-sibtain-barry-sloan-season-3-1236374920/|title=''House of the Dragon'' Casts Tom Cullen, Joplin Sibtain & Barry Sloane For Season 3|last=Rice|first=Lynette|date=April 23, 2025|work=[[Deadline Hollywood]]|access-date=April 23, 2025}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRice2025">Rice, Lynette (April 23, 2025). [https://deadline.com/2025/04/house-of-the-dragon-casts-tom-cullen-hoplin-sibtain-barry-sloan-season-3-1236374920/ "''House of the Dragon'' Casts Tom Cullen, Joplin Sibtain & Barry Sloane For Season 3"]. ''[[Deadline Hollywood]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">April 23,</span> 2025</span>.</cite></ref> 2025 ජූලි මාසයේදී, ඇනී ෂැපෙරෝ ඇලිසන් බ්ලැක්වුඩ් ලෙස රංගනයට එක්වන බව නිවේදනය කරන ලදී. <ref name="Shapero">{{Cite news|url=https://deadline.com/2025/07/house-of-the-dragon-cast-alysanne-blackwood-annie-shapero-1236473990/|title=''House Of The Dragon'': Annie Shapero Cast As Fierce Fighter Alysanne Blackwood In Season 3|last=Goldbart|first=Max|date=July 30, 2025|work=[[Deadline Hollywood]]|access-date=July 30, 2025|last2=Whitlock|first2=Jesse}}</ref> === රූගත කිරීම === තෙවන කතාමාලාවේ රූගත කිරීම් 2025 මාර්තු 21 වන දින වොට්ෆර්ඩ් හි ලීව්ස්ඩන් චිත්‍රාගාරයේදී ආරම්භ විය <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Melendez |first=Marcos |date=March 21, 2025 |title=''House of the Dragon'' Season 3 Gets Long-Awaited Update That Will Please ''Game of Thrones'' Fans |url=https://movieweb.com/house-of-the-dragon-season-3-filming-update-game-of-thrones-prequel/ |access-date=March 21, 2025 |website=MovieWeb}}</ref> සහ එම වර්ෂයේම ඔක්තෝබර් වන විට අවසන් විය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Sudario |first=Erielle |date=October 14, 2025 |title=''House of the Dragon'' Season 3 Finally Moves Forward With a Westeros-Sized Update |url=https://collider.com/house-of-the-dragon-season-3-wraps-filming-2026-release-window/ |access-date=November 16, 2025 |website=Collider}}</ref> == මුදාහැරීම == === විකාශනය === තෙවන කතාමාලාව 2026 ජුනි 21 වන දින තිරගත විය. <ref name="S3Premiere">{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Goldbart |first=Max |date=April 27, 2026 |title=HBO Unveils Trailer & Premiere Date For ''House Of The Dragon'' Season 3 |url=https://deadline.com/2026/04/house-of-the-dragon-season-3-trailer-premiere-date-june-21-1236873319/ |access-date=April 27, 2026 |website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> === ජාත්‍යන්තර විකාශනය === නවසීලන්තයේ, මෙම කතා මාලාව ස්කයි හි SoHo රූපවාහිනී නාලිකාව සහ නියෝන් ස්ට්‍රීමිං සේවාව මගින් බෙදා හරිනු ලැබේ. <ref>{{Cite news|url=https://www.nzherald.co.nz/entertainment/games-of-thrones-prequel-house-of-the-dragon-drops-first-trailer/ZF7IEKLBYT45TSCNUYPJHHCXFE/|title=Games of Thrones prequel House of the Dragon drops first trailer|date=October 6, 2021|work=[[The New Zealand Herald]]|access-date=October 7, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211006232700/https://www.nzherald.co.nz/entertainment/games-of-thrones-prequel-house-of-the-dragon-drops-first-trailer/ZF7IEKLBYT45TSCNUYPJHHCXFE/|archive-date=October 6, 2021}}</ref> පිලිපීනයේ, SKY එහි ප්‍රධාන කේබල් රූපවාහිනී සේවා සහ අනෙකුත් ඩිජිටල් ස්ට්‍රීමිං මාධ්‍ය හරහා වැඩසටහන විකාශනය කරයි. <ref>{{Cite press release|title=SKY brings House of the Dragon to PH viewers on HBO GO this August|date=July 23, 2022|publisher=ABS-CBN Corporate|url=https://corporate.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2022/7/23/sky-brings-hotd-to-pinoy-viewers-on-hbo-go?lang=en|access-date=September 24, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220923173900/https://www.abs-cbn.com/newsroom/news-releases/2022/7/23/sky-brings-hotd-to-pinoy-viewers-on-hbo-go?lang=en|archive-date=September 23, 2022}}</ref> ඉන්දියාවේ, ජියෝහොට්ස්ටාර් මඟින් මෙය බෙදා හරිනු ලැබේ. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=July 21, 2022 |title=House of the Dragon trailer: The power of dragons is unleashed as 'a woman cannot inherit the Iron Throne' |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/house-of-the-dragon-trailer-it-s-a-lethal-fight-for-the-iron-throne-once-again-101658368733934.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220812170057/https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/house-of-the-dragon-trailer-it-s-a-lethal-fight-for-the-iron-throne-once-again-101658368733934.html |archive-date=August 12, 2022 |access-date=July 21, 2022 |website=Hindustan Times}}</ref> එක්සත් රාජධානිය, අයර්ලන්තය, ඉතාලිය, ජර්මනිය, ඔස්ට්‍රියාව සහ ස්විට්සර්ලන්තය යන රටවල, මෙම කතා මාලාව ස්කයි ඇට්ලන්ටික් සහ ඒ සමඟ ඇති ප්‍රවාහ සේවාව නව් ඔස්සේ විකාශය වේ. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |date=July 20, 2022 |title=Watch the official trailer for House of The Dragon, exclusively on Sky and NOW on Monday 22 August |url=https://www.skygroup.sky/en-gb/article/watch-the-official-trailer-for-house-of-the-dragon-exclusively-on-sky-and-now-on-monday-22-august |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220801135249/https://www.skygroup.sky/en-gb/article/watch-the-official-trailer-for-house-of-the-dragon-exclusively-on-sky-and-now-on-monday-22-august |archive-date=August 1, 2022 |access-date=July 20, 2022 |website=Newsroom Sky Group}}</ref> කැනඩාවේ, ''හ්වුස් ඔෆ් ද ඩ්‍රැගන්'' බෙල් මීඩියා හි ක්‍රේව් ප්‍රවාහ සේවාව සහ එහි HBO රේඛීය නාලිකාවෙන් ලබා ගත හැකිය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Jaffer |first=Murtz |date=August 15, 2022 |title=She-Hulk, a documentary about cats and the Game of Thrones prequel: Here's what to stream on Netflix, Crave and more this week |url=https://www.thestar.com/entertainment/television/2022/08/15/she-hulk-a-documentary-about-cats-and-the-game-of-thrones-prequel-heres-what-to-stream-on-netflix-crave-and-more-this-week.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220817002411/https://www.thestar.com/entertainment/television/2022/08/15/she-hulk-a-documentary-about-cats-and-the-game-of-thrones-prequel-heres-what-to-stream-on-netflix-crave-and-more-this-week.html |archive-date=August 17, 2022 |access-date=August 16, 2022 |website=[[Toronto Star]]}}</ref> ඕස්ට්‍රේලියාවේ, මෙම කතා මාලාව බින්ජ් සහ ෆොක්ස්ටෙල් ඔස්සේ ස්ට්‍රීමිං සඳහා ලබා ගත හැකිය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Cartwright |first=Lexie |date=August 22, 2022 |title=How to watch House of the Dragon in Australia |url=https://www.news.com.au/entertainment/tv/streaming/how-to-watch-house-of-the-dragon-in-australia/news-story/c971821a3a7df3ad0c1300e3ba3362ff |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816160405/https://www.news.com.au/entertainment/tv/streaming/how-to-watch-house-of-the-dragon-in-australia/news-story/c971821a3a7df3ad0c1300e3ba3362ff |archive-date=August 16, 2022 |access-date=September 6, 2022 |website=News.com.au}}</ref> == පිළිගැනීම == === විචාරක ප්‍රතිචාරය === සමාලෝචන එකතු කිරීමේ වෙබ් අඩවියක් වන රොට්න් ටොමැටෝස් හි, තුන්වන වාරය සමාලෝචන 44ක් මත පදනම්ව 95% ක අනුමත ශ්‍රේණිගත කිරීමක් ලබා ඇති අතර, සාමාන්‍ය ශ්‍රේණිගත කිරීම 7.7/10 කි. වෙබ් අඩවියේ විවේචනාත්මක එකඟතාවයේ මෙසේ සඳහන් වේ, " වෙස්ටරෝස්ගේ ඉරණම නැවත පණ ගැන්වූ සහ සිත් ඇදගන්නාසුළු තුන්වන වාරයේ දී ''ඉහළට පැමිණේ'', දුෂ්ට නව චරිත සහ වඩාත් ත්‍රාසජනක සටන් වලින් සම්පූර්ණ වූ අතර, [[ගේම් ඔෆ් ත්‍රෝන්ස්|එහි පෙර කතාවේ]] අපේක්ෂාවන්ට ගැලපෙන තියුණු පූර්විකාවක් නිර්මාණය කළේය." <ref>{{Cite Rotten Tomatoes|id=house_of_the_dragon|type=tv|season=3|title=House of the Dragon|access-date=June 22, 2026|publisher_hide=y}}</ref> බරිත සාමාන්‍යයක් භාවිතා කරන මෙටාක්‍රිටික් හි, තෙවන වාරයට විචාරක විචාර 20ක් මත පදනම්ව 100න් 77ක් ලැබුණු අතර, එය "සාමාන්‍යයෙන් යහපත්" විචාර පෙන්නුම් කරයි. <ref>{{Cite Metacritic|id=house-of-the-dragon|type=tv|season=3|title=House of the Dragon|access-date=June 22, 2026|publisher_hide=y}}</ref> == ආශ්‍රේයයන් == {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} == බාහිර සබැඳි == * {{නිල වෙබ් අඩවිය|https://www.hbo.com/content/house-of-the-dragon}} * {{IMDb episodes|11198330}} {{A Song of Ice and Fire}}{{Game of Thrones episodes}} [[ප්‍රවර්ගය:විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර නොමැති ලිපි සියල්ල]] 8ndbp0rxkn3hyidi0z5qjpczfo1e46f 10 195764 794640 2026-06-23T01:32:29Z Yasasuru 23090 '<includeonly>{{#invoke:Episode list|sublist}}</includeonly><noinclude> {{Documentation|Template:Episode list/doc}} </noinclude' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි 794640 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Episode list|sublist}}</includeonly><noinclude> {{Documentation|Template:Episode list/doc}} </noinclude fc77jjvwey4766klwsog2s8izrqq2gh 794641 794640 2026-06-23T01:32:47Z Yasasuru 23090 794641 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Episode list|sublist}}</includeonly><noinclude> {{Documentation|Template:Episode list/doc}} </noinclude> 3wfs6w5hpge6ounv29cww4fondhf5d7 828 195765 794642 2026-06-23T01:34:45Z Yasasuru 23090 'local p = {} -- List of default title texts. local defaultTitleTextlist = { ["TBA"] = "To be announced", ["TBD"] = "To be determined", ["N/A"] = "Not available" } -- Local function which is used to retrieve the title text. local function getTitleText(args, altText) local titleText = args[2] or args["title_text"] -- If the title text was manually added, return it. if (titleText) then return titleText end...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි 794642 Scribunto text/plain local p = {} -- List of default title texts. local defaultTitleTextlist = { ["TBA"] = "To be announced", ["TBD"] = "To be determined", ["N/A"] = "Not available" } -- Local function which is used to retrieve the title text. local function getTitleText(args, altText) local titleText = args[2] or args["title_text"] -- If the title text was manually added, return it. if (titleText) then return titleText end -- The title text was not set, get the correct default text which corresponds to the alt text. for k, v in pairs(defaultTitleTextlist) do if (altText == k) then return v end end return "" end -- Local function which is used to retrieve the alt text. local function getAltText(args) local altText = args[1] or args["alt_text"] if (altText == nil) then altText = "TBA" end return altText end -- Local function which does the actual main process. function p._main(args) local altText = getAltText(args) local titleText = getTitleText(args, altText) return '<small style="color:var(--color-neutral,#2C2C2C);" title="' .. titleText .. '">' .. altText .. '</small>' end --[[ Public function which is used to create information for an empty text cell. Parameters: -- |1= or |alt_text= — optional; The text which will be written in the cell. -- |2= or |title_text= — optional; The text which will be shown when hovering over the cell. --]] function p.main(frame) local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs; local args = getArgs(frame); return p._main(args) end return p tazgenn2q19h8yqp4oxhgfkrt6p5gcy 0 195766 794644 2026-06-23T02:33:48Z ~2026-36204-16 79644 'sssss' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි 794644 wikitext text/x-wiki sssss e4pk5lkqnfwoncwu21fom2hiocuuolb 794645 794644 2026-06-23T03:16:27Z Shwetha 6574 Shwetha විසින් [[Tibia]] සිට [[ජංඝාස්ථිය]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී 794644 wikitext text/x-wiki sssss e4pk5lkqnfwoncwu21fom2hiocuuolb 794647 794645 2026-06-23T03:59:55Z Shwetha 6574 සංස්කරණය 794647 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව අස්ථිය | Name = ජංඝාස්ථිය | Latin = (os) tibia | Image = Tibia - frontal view.png | Caption = ජංඝාස්ථියෙහි පිහිටුම ( රතු පැහැයෙන් දක්වා ඇත) | Image2 = Braus 1921 293.png | Caption2 = විවිධ කුටීර දක්වන පයෙහි හරස්කඩක් (''ලතින් නාමකරණය'') | Origins = | Insertions = | Articulations = [[දණහිස]], [[වළලුකර]], [[උත්තර ජංඝානුජංඝාස්ථිය සන්ධානය|උත්තර]] සහ <br/>[[අධර ජංඝානුජංඝාස්ථිය සන්ධිය]] }} i1nu9qe4l7w1knj16ctq5jap1u19s4w 0 195767 794646 2026-06-23T03:16:27Z Shwetha 6574 Shwetha විසින් [[Tibia]] සිට [[ජංඝාස්ථිය]] වෙත පිටුව ගෙන යන ලදී 794646 wikitext text/x-wiki #යළියොමුව [[ජංඝාස්ථිය]] p9hin3fzlki5nstd7jvxhkzdkiv7wbh 828 195768 794665 2026-06-23T10:09:16Z Yasasuru 23090 'require('strict') local match = require("Module:String")._match local p = {} --- Returns a formatted link to the list of episodes article. --- @param listOfEpisodesArticle string --- @return string local function getListOfEpisodesLink(listOfEpisodesArticle) local listOfEpisodesPage = mw.title.new(listOfEpisodesArticle, 0) if listOfEpisodesPage and listOfEpisodesPage.exists and listOfEpisodesPage.redirectTarget ~= m...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි 794665 Scribunto text/plain require('strict') local match = require("Module:String")._match local p = {} --- Returns a formatted link to the list of episodes article. --- @param listOfEpisodesArticle string --- @return string local function getListOfEpisodesLink(listOfEpisodesArticle) local listOfEpisodesPage = mw.title.new(listOfEpisodesArticle, 0) if listOfEpisodesPage and listOfEpisodesPage.exists and listOfEpisodesPage.redirectTarget ~= mw.title.getCurrentTitle() then return string.format("[[%s|List of episodes]]", listOfEpisodesArticle) end end --- Returns an article link. --- @param article string The article's title. --- @param pipedLink string The piped link. --- @return string local function getArticleLink(article, pipedLink) if not pipedLink or pipedLink == "" then return "[[" .. article .. "]]" end return "[[" .. article .. "|" .. pipedLink .. "]]" end --- Returns the show name and season number from a title. --- @param showName string The show's title. --- @return nil | number | string, nil | number | string local function getShowNameAndSeasonNumberFromShowName(showName) local _, _, showNameModified, seasonNumber = string.find(showName, "(.*)%s+(%d+)$") return showNameModified, seasonNumber end --- Returns the current season number from the disambiguation. --- @param disambiguation string The article's disambiguation. --- @return string local function getCurrentSeasonNumberFromDisambiguation(disambiguation) return match(disambiguation , "%d+", 1, -1, false, "") end --- Returns the type of word used for "season" in the title. --- --- The returned value can be one of three options: "season", "series", "story arc" or "specials". --- @param title string The article's title. --- @return string local function getSeasonType(title) for _, seasonType in pairs({"season", "series", "story arc", "specials"}) do if string.find(title, seasonType) then return seasonType end end return "season" end --- Returns the season number from the title. --- @param title string The article's title. --- @return string | nil local function getSeasonNumber(title) return match(title , "%d+", 1, -1, false, "") end --- Returns the disambiguation from the title. --- @param title string The article's title. --- @return string | nil local function getDisambiguation(title) local disambiguation = match(title, "%s%((.-)%)", 1, -1, false, "") if disambiguation and disambiguation == "" then return nil end return disambiguation end --- Returns the title without its disambiguation. --- @param title string The article's title. --- @return string | nil local function getTitleWithoutDisambiguation(title) local disambiguation = getDisambiguation(title) if disambiguation then return string.gsub(title, "%(" .. disambiguation .. "%)", "") end return title end --- Returns the TV program's disambiguation. --- @param disambiguation string The disambiguation used in the season's article title. --- @return string local function getTVProgramDisambiguation(disambiguation) if not disambiguation then return "" end -- Check if the disambiguation is normal 'season #' or 'series #'. -- If so, remove disambiguation. if string.match(disambiguation, "^season %d*$") or string.match(disambiguation, "^series %d*$") then return "" end local disambiguationStyle = " (%s)" -- Check if the disambiguation is extended and has 'TV series' and isn't just season #. -- Only leave the TV series disambiguation, not including the season #. -- Example: Teenage Mutant Ninja Turtles (1987 TV series, season 5) will return '1987 TV series'. if string.find(disambiguation, "TV series") then local shortDisambiguation, _ = disambiguation:match("^(.*),") if shortDisambiguation then return string.format(disambiguationStyle, shortDisambiguation) end end -- Check if the disambiguation is extended with country adjective. -- Example: The Office (American season 2) will return "American season 2". -- Keep only country adjective. local countryDisambiguation = disambiguation:match("^(.*) season %d*") or disambiguation:match("^(.*) series %d*") local data = mw.loadData("Module:Country adjective") local valid_result = data.getCountryFromAdj[countryDisambiguation] -- Check if the country adjective is valid. if valid_result then -- Add 'TV series' suffix return string.format(disambiguationStyle, countryDisambiguation .. " TV series") end -- Not a known disambiguation style. Use whatever was used in the title or manually added. -- Note: might not be a valid style link. return string.format(disambiguationStyle, disambiguation) end --- Returns the show's name from the title. --- @param title string The article's title. --- @return string local function getShowName(title) local name, _ = mw.ustring.gsub(title, "season %d*$", "") name, _ = mw.ustring.gsub(name, "series %d*$", "") name, _ = mw.ustring.gsub(name, "specials", "") name, _ = mw.ustring.gsub(name, "story arc %d*$", "") name = string.match(name, "^%s*(.-)%s*$") -- Trim spaces. return name end --- Returns "true" if the given link is valid; nil otherwise. --- A link is valid in the following cases: --- -- A season article exists. --- -- A redirect exists to a season section. --- --- A link is invalid in the following cases: --- -- A season article or redirect do not exist. --- -- A redirect exists, but it is a general redirect and not for any specific season section. --- --- Note: Return values are not booleans as the returned value is used in template space. --- @param title string The article's title. --- @return string | nil local function isLinkValid(title) local article = mw.title.new(title) -- Article or redirect do not exist; Not a valid link. if not article or not article.exists then return nil end local redirectTarget = article.redirectTarget -- Article exists and is not a redirect; Valid link. if not redirectTarget then return "true" end local fullLink = redirectTarget.fullText local isSection = fullLink:find("#") -- Article is a section redirect; Valid link. if isSection then return "true" end -- Article is a general redirect; Not a valid link. return nil end --- Returns a season article title and a piped link. --- --- The following are the supported season naming styles: --- -- Style: <showName> <seasonType> <seasonNumber> --- Example: Lost season 2. --- Example: Doctor Who series 2. --- -- Style: <showName> (<country> TV series) <seasonType> <seasonNumber> --- Example: The Office (American TV series) season 2. --- Example: Teenage Mutant Ninja Turtles (1987 TV series) season 2 --- Example: X Factor (British TV series) series 2. --- Example: Love Island (British TV series) series 2 --- -- Style: <showName> (<year> TV series) <seasonType> <seasonNumber> --- Example: Love Island (2015 TV series) series 2 --- -- Style: <showName> (<country> <seasonType>) --- Example: Big Brother 2 (American season). --- @param title string The article's title. --- @param seasonNumberDiff number The number difference between the current season and the other season. --- @return string, string local function getArticleTitleAndPipedLink(title, seasonNumberDiff) local seasonType = getSeasonType(title) local currentSeasonNumber = getSeasonNumber(title) if tonumber(currentSeasonNumber) == nil then return "", nil end local seasonNumber = currentSeasonNumber + seasonNumberDiff local modifiedTitle, numberOfReplacements = string.gsub(title, "%d+$", seasonNumber) local pipedLink = seasonType:gsub("^%l", string.upper) .. " " .. seasonNumber local disambiguation = getDisambiguation(title) -- Titles such as "Big Brother 2 (American season) and Teenage Mutant Ninja Turtles (1987 TV series) season 2". if disambiguation then local titleWithoutDisambiguation = string.gsub(title, disambiguation, "_DAB_") modifiedTitle, numberOfReplacements = string.gsub(titleWithoutDisambiguation, "%d+", seasonNumber) -- Articles, such as "Hawaii Five-0 (2010 TV series) season 2", that have a number -- as part of their title will need an additional fix in order for that number not to change. if numberOfReplacements > 1 then local titleFix = string.match(title, "%d+", 1) modifiedTitle = string.gsub(modifiedTitle, "%d+", titleFix, 1) end modifiedTitle = string.gsub(modifiedTitle, "_DAB_", disambiguation) return modifiedTitle, pipedLink -- Titles like "Survivor 50: In the Hands of the Fans" which can be tricky to automaticaly set. elseif title == modifiedTitle then return "", nil -- Titles such as "Big Brother Brasil 2". elseif not string.find(title, seasonType) then return modifiedTitle, nil -- Invalid usages of TV series articles with the television season infobox. elseif disambiguation and string.find(disambiguation, "TV series") and not (string.find(disambiguation, ", season") or string.find(disambiguation, ", series")) then return "", nil -- Standard titles such as "Lost season 1". else return modifiedTitle, pipedLink end end --- Returns the article's title either from args (usually from /testcases) or from the page itself. --- @param frame table The frame invoking the module. --- @return string local function getTitle(frame) local getArgs = require("Module:Arguments").getArgs local args = getArgs(frame) if args.italic_title then return "no" end local title = args.title if not title then title = mw.title.getCurrentTitle().text end return title end --- Returns "true" if the given season link is valid; nil otherwise. --- @param frame table The frame invoking the module. --- @param seasonNumberDiff number The number difference between the current season and the other season. --- @return string | nil local function isSeasonLinkValid(frame, seasonNumberDiff) local title = getTitle(frame) local articleTitle, _ = getArticleTitleAndPipedLink(title, seasonNumberDiff) return isLinkValid(articleTitle) end --- Returns a season article link. --- @param frame table The frame invoking the module. --- @param seasonNumberDiff number The number difference between the current season and the other season. --- @return string local function getSeasonArticleLink(frame, seasonNumberDiff) local title = getTitle(frame) local articleTitle, pipedLink = getArticleTitleAndPipedLink(title, seasonNumberDiff) return getArticleLink(articleTitle, pipedLink) end --- Returns "true" if the season link for the next season is valid; nil otherwise. --- @param frame table The frame invoking the module. --- @return string | nil function p.isNextSeasonLinkValid(frame) return isSeasonLinkValid(frame, 1) end --- Returns "true" if the season link for the previous season is valid; nil otherwise. --- @param frame table The frame invoking the module. --- @return string | nil function p.isPrevSeasonLinkValid(frame) return isSeasonLinkValid(frame, -1) end --- Returns "true" if the season link for the previous or next season is valid; nil otherwise. --- @param frame table The frame invoking the module. --- @return string | nil function p.isPrevOrNextSeasonLinkValid(frame) if p.isPrevSeasonLinkValid(frame) == "true" then return "true" end return p.isNextSeasonLinkValid(frame) end --- Returns the next season article title. --- @param frame table The frame invoking the module. --- @return string function p.getNextSeasonArticle(frame) return getSeasonArticleLink(frame, 1) end --- Returns the previous season article title. --- @param frame table The frame invoking the module. --- @return string function p.getPrevSeasonArticle(frame) return getSeasonArticleLink(frame, -1) end --- Returns the type of season word used - "season" or "series". --- @param frame table The frame invoking the module. --- @return string function p.getSeasonWord(frame) local title = getTitle(frame) title = getTitleWithoutDisambiguation(title) local seasonType = getSeasonType(title) return seasonType end --- Returns an {{Italic title}} instance if title qualifies or a blank string. --- @param frame table --- @return string function p.getItalicTitle(frame) local getArgs = require("Module:Arguments").getArgs local args = getArgs(frame) -- If italic_title is set then "no" is the only valid value. -- Don't set an italic title. if args.italic_title then return "" end local title = getTitle(frame) title = getShowName(getTitleWithoutDisambiguation(title)) -- If the infobox is used on List of articles don't set an italic title. -- TODO: this can be fixed in the future but current usages use a manual display title. if string.find(title, "List of") then return "" end return frame:expandTemplate{title = "Italic title", args = {string = title}} end --- Returns the text used for the |above= field of the infobox. --- --- @param frame table --- @return string function p.getAboveTitle(frame) local getArgs = require("Module:Arguments").getArgs local args = getArgs(frame) local title = getTitle(frame) title = getShowName(getTitleWithoutDisambiguation(title)) return title end --- Returns the text used for the |subheader= field of the infobox. --- --- The text is returned in the format of "Season #" or "Series #", --- depending on either what the article disambiguation uses, or on the manually entered parameters of the infobox. --- @param frame table The frame invoking the module. --- @return string | nil function p.getSubHeader(frame) local getArgs = require("Module:Arguments").getArgs local args = getArgs(frame) local seasonType local seasonNumber if args.season_number then seasonType = "Season" seasonNumber = args.season_number elseif args.series_number then seasonType = "Series" seasonNumber = args.series_number end if not seasonNumber then local title = getTitle(frame) local titleWithoutDisambiguation = getTitleWithoutDisambiguation(title) seasonNumber = getSeasonNumber(titleWithoutDisambiguation) seasonType = getSeasonType(titleWithoutDisambiguation) -- For pages like "Doctor Who specials (2008–2010)" or "Euphoria specials". if seasonType == "specials" then local disambiguation = getDisambiguation(title) or "" if disambiguation == "" then seasonType = "Specials" end return disambiguation .. " " .. seasonType end seasonType = seasonType:sub(1, 1):upper() .. seasonType:sub(2) end if seasonNumber and seasonNumber ~= "" then return seasonType .. " " .. seasonNumber end return nil end --- Returns a formatted link to the list of episodes article. --- --- The returned link is in the style of: --- [List of <series name> <disambiguation, if present> episodes <range, if present>|List of episodes] --- --- The link will only return if the page exists. --- @param frame table The frame invoking the module. --- @return string | nil function p.getListOfEpisodes(frame) local getArgs = require("Module:Arguments").getArgs local args = getArgs(frame) if args.link then -- Parameter should be unformatted. if string.find(args.link, "%[") then local delink = require("Module:Delink")._delink args.link = delink({args.link, wikilinks = "target"}) end return getListOfEpisodesLink(args.link) end local title = getTitle(frame) local showName = getShowName(getTitleWithoutDisambiguation(title)) if showName then local disambiguation = getDisambiguation(title) if disambiguation then disambiguation = " (" .. disambiguation .. ")" end local listOfEpisodesArticle = string.format("List of %s%s episodes", showName, disambiguation or "") return getListOfEpisodesLink(listOfEpisodesArticle) end end return p 5fnj2rzyhhn67w5kat542apjvgi8kdy 794670 794665 2026-06-23T11:17:41Z Yasasuru 23090 794670 Scribunto text/plain require('strict') local match = require("Module:String")._match local p = {} --- Returns a formatted link to the list of episodes article. --- @param listOfEpisodesArticle string --- @return string local function getListOfEpisodesLink(listOfEpisodesArticle) local listOfEpisodesPage = mw.title.new(listOfEpisodesArticle, 0) if listOfEpisodesPage and listOfEpisodesPage.exists and listOfEpisodesPage.redirectTarget ~= mw.title.getCurrentTitle() then return string.format("[[%s|කථාංග ලැයිස්තුව]]", listOfEpisodesArticle) end end --- Returns an article link. --- @param article string The article's title. --- @param pipedLink string The piped link. --- @return string local function getArticleLink(article, pipedLink) if not pipedLink or pipedLink == "" then return "[[" .. article .. "]]" end return "[[" .. article .. "|" .. pipedLink .. "]]" end --- Returns the show name and season number from a title. --- @param showName string The show's title. --- @return nil | number | string, nil | number | string local function getShowNameAndSeasonNumberFromShowName(showName) local _, _, showNameModified, seasonNumber = string.find(showName, "(.*)%s+(%d+)$") return showNameModified, seasonNumber end --- Returns the current season number from the disambiguation. --- @param disambiguation string The article's disambiguation. --- @return string local function getCurrentSeasonNumberFromDisambiguation(disambiguation) return match(disambiguation , "%d+", 1, -1, false, "") end --- Returns the type of word used for "season" in the title. --- --- The returned value can be one of three options: "season", "series", "story arc" or "specials". --- @param title string The article's title. --- @return string local function getSeasonType(title) for _, seasonType in pairs({"season", "series", "story arc", "specials"}) do if string.find(title, seasonType) then return seasonType end end return "season" end --- Returns the season number from the title. --- @param title string The article's title. --- @return string | nil local function getSeasonNumber(title) return match(title , "%d+", 1, -1, false, "") end --- Returns the disambiguation from the title. --- @param title string The article's title. --- @return string | nil local function getDisambiguation(title) local disambiguation = match(title, "%s%((.-)%)", 1, -1, false, "") if disambiguation and disambiguation == "" then return nil end return disambiguation end --- Returns the title without its disambiguation. --- @param title string The article's title. --- @return string | nil local function getTitleWithoutDisambiguation(title) local disambiguation = getDisambiguation(title) if disambiguation then return string.gsub(title, "%(" .. disambiguation .. "%)", "") end return title end --- Returns the TV program's disambiguation. --- @param disambiguation string The disambiguation used in the season's article title. --- @return string local function getTVProgramDisambiguation(disambiguation) if not disambiguation then return "" end -- Check if the disambiguation is normal 'season #' or 'series #'. -- If so, remove disambiguation. if string.match(disambiguation, "^season %d*$") or string.match(disambiguation, "^series %d*$") then return "" end local disambiguationStyle = " (%s)" -- Check if the disambiguation is extended and has 'TV series' and isn't just season #. -- Only leave the TV series disambiguation, not including the season #. -- Example: Teenage Mutant Ninja Turtles (1987 TV series, season 5) will return '1987 TV series'. if string.find(disambiguation, "TV series") then local shortDisambiguation, _ = disambiguation:match("^(.*),") if shortDisambiguation then return string.format(disambiguationStyle, shortDisambiguation) end end -- Check if the disambiguation is extended with country adjective. -- Example: The Office (American season 2) will return "American season 2". -- Keep only country adjective. local countryDisambiguation = disambiguation:match("^(.*) season %d*") or disambiguation:match("^(.*) series %d*") local data = mw.loadData("Module:Country adjective") local valid_result = data.getCountryFromAdj[countryDisambiguation] -- Check if the country adjective is valid. if valid_result then -- Add 'TV series' suffix return string.format(disambiguationStyle, countryDisambiguation .. " TV series") end -- Not a known disambiguation style. Use whatever was used in the title or manually added. -- Note: might not be a valid style link. return string.format(disambiguationStyle, disambiguation) end --- Returns the show's name from the title. --- @param title string The article's title. --- @return string local function getShowName(title) local name, _ = mw.ustring.gsub(title, "season %d*$", "") name, _ = mw.ustring.gsub(name, "series %d*$", "") name, _ = mw.ustring.gsub(name, "specials", "") name, _ = mw.ustring.gsub(name, "story arc %d*$", "") name = string.match(name, "^%s*(.-)%s*$") -- Trim spaces. return name end --- Returns "true" if the given link is valid; nil otherwise. --- A link is valid in the following cases: --- -- A season article exists. --- -- A redirect exists to a season section. --- --- A link is invalid in the following cases: --- -- A season article or redirect do not exist. --- -- A redirect exists, but it is a general redirect and not for any specific season section. --- --- Note: Return values are not booleans as the returned value is used in template space. --- @param title string The article's title. --- @return string | nil local function isLinkValid(title) local article = mw.title.new(title) -- Article or redirect do not exist; Not a valid link. if not article or not article.exists then return nil end local redirectTarget = article.redirectTarget -- Article exists and is not a redirect; Valid link. if not redirectTarget then return "true" end local fullLink = redirectTarget.fullText local isSection = fullLink:find("#") -- Article is a section redirect; Valid link. if isSection then return "true" end -- Article is a general redirect; Not a valid link. return nil end --- Returns a season article title and a piped link. --- --- The following are the supported season naming styles: --- -- Style: <showName> <seasonType> <seasonNumber> --- Example: Lost season 2. --- Example: Doctor Who series 2. --- -- Style: <showName> (<country> TV series) <seasonType> <seasonNumber> --- Example: The Office (American TV series) season 2. --- Example: Teenage Mutant Ninja Turtles (1987 TV series) season 2 --- Example: X Factor (British TV series) series 2. --- Example: Love Island (British TV series) series 2 --- -- Style: <showName> (<year> TV series) <seasonType> <seasonNumber> --- Example: Love Island (2015 TV series) series 2 --- -- Style: <showName> (<country> <seasonType>) --- Example: Big Brother 2 (American season). --- @param title string The article's title. --- @param seasonNumberDiff number The number difference between the current season and the other season. --- @return string, string local function getArticleTitleAndPipedLink(title, seasonNumberDiff) local seasonType = getSeasonType(title) local currentSeasonNumber = getSeasonNumber(title) if tonumber(currentSeasonNumber) == nil then return "", nil end local seasonNumber = currentSeasonNumber + seasonNumberDiff local modifiedTitle, numberOfReplacements = string.gsub(title, "%d+$", seasonNumber) local pipedLink = seasonType:gsub("^%l", string.upper) .. " " .. seasonNumber local disambiguation = getDisambiguation(title) -- Titles such as "Big Brother 2 (American season) and Teenage Mutant Ninja Turtles (1987 TV series) season 2". if disambiguation then local titleWithoutDisambiguation = string.gsub(title, disambiguation, "_DAB_") modifiedTitle, numberOfReplacements = string.gsub(titleWithoutDisambiguation, "%d+", seasonNumber) -- Articles, such as "Hawaii Five-0 (2010 TV series) season 2", that have a number -- as part of their title will need an additional fix in order for that number not to change. if numberOfReplacements > 1 then local titleFix = string.match(title, "%d+", 1) modifiedTitle = string.gsub(modifiedTitle, "%d+", titleFix, 1) end modifiedTitle = string.gsub(modifiedTitle, "_DAB_", disambiguation) return modifiedTitle, pipedLink -- Titles like "Survivor 50: In the Hands of the Fans" which can be tricky to automaticaly set. elseif title == modifiedTitle then return "", nil -- Titles such as "Big Brother Brasil 2". elseif not string.find(title, seasonType) then return modifiedTitle, nil -- Invalid usages of TV series articles with the television season infobox. elseif disambiguation and string.find(disambiguation, "TV series") and not (string.find(disambiguation, ", season") or string.find(disambiguation, ", series")) then return "", nil -- Standard titles such as "Lost season 1". else return modifiedTitle, pipedLink end end --- Returns the article's title either from args (usually from /testcases) or from the page itself. --- @param frame table The frame invoking the module. --- @return string local function getTitle(frame) local getArgs = require("Module:Arguments").getArgs local args = getArgs(frame) if args.italic_title then return "no" end local title = args.title if not title then title = mw.title.getCurrentTitle().text end return title end --- Returns "true" if the given season link is valid; nil otherwise. --- @param frame table The frame invoking the module. --- @param seasonNumberDiff number The number difference between the current season and the other season. --- @return string | nil local function isSeasonLinkValid(frame, seasonNumberDiff) local title = getTitle(frame) local articleTitle, _ = getArticleTitleAndPipedLink(title, seasonNumberDiff) return isLinkValid(articleTitle) end --- Returns a season article link. --- @param frame table The frame invoking the module. --- @param seasonNumberDiff number The number difference between the current season and the other season. --- @return string local function getSeasonArticleLink(frame, seasonNumberDiff) local title = getTitle(frame) local articleTitle, pipedLink = getArticleTitleAndPipedLink(title, seasonNumberDiff) return getArticleLink(articleTitle, pipedLink) end --- Returns "true" if the season link for the next season is valid; nil otherwise. --- @param frame table The frame invoking the module. --- @return string | nil function p.isNextSeasonLinkValid(frame) return isSeasonLinkValid(frame, 1) end --- Returns "true" if the season link for the previous season is valid; nil otherwise. --- @param frame table The frame invoking the module. --- @return string | nil function p.isPrevSeasonLinkValid(frame) return isSeasonLinkValid(frame, -1) end --- Returns "true" if the season link for the previous or next season is valid; nil otherwise. --- @param frame table The frame invoking the module. --- @return string | nil function p.isPrevOrNextSeasonLinkValid(frame) if p.isPrevSeasonLinkValid(frame) == "true" then return "true" end return p.isNextSeasonLinkValid(frame) end --- Returns the next season article title. --- @param frame table The frame invoking the module. --- @return string function p.getNextSeasonArticle(frame) return getSeasonArticleLink(frame, 1) end --- Returns the previous season article title. --- @param frame table The frame invoking the module. --- @return string function p.getPrevSeasonArticle(frame) return getSeasonArticleLink(frame, -1) end --- Returns the type of season word used - "season" or "series". --- @param frame table The frame invoking the module. --- @return string function p.getSeasonWord(frame) local title = getTitle(frame) title = getTitleWithoutDisambiguation(title) local seasonType = getSeasonType(title) return seasonType end --- Returns an {{Italic title}} instance if title qualifies or a blank string. --- @param frame table --- @return string function p.getItalicTitle(frame) local getArgs = require("Module:Arguments").getArgs local args = getArgs(frame) -- If italic_title is set then "no" is the only valid value. -- Don't set an italic title. if args.italic_title then return "" end local title = getTitle(frame) title = getShowName(getTitleWithoutDisambiguation(title)) -- If the infobox is used on List of articles don't set an italic title. -- TODO: this can be fixed in the future but current usages use a manual display title. if string.find(title, "List of") then return "" end return frame:expandTemplate{title = "Italic title", args = {string = title}} end --- Returns the text used for the |above= field of the infobox. --- --- @param frame table --- @return string function p.getAboveTitle(frame) local getArgs = require("Module:Arguments").getArgs local args = getArgs(frame) local title = getTitle(frame) title = getShowName(getTitleWithoutDisambiguation(title)) return title end --- Returns the text used for the |subheader= field of the infobox. --- --- The text is returned in the format of "Season #" or "Series #", --- depending on either what the article disambiguation uses, or on the manually entered parameters of the infobox. --- @param frame table The frame invoking the module. --- @return string | nil function p.getSubHeader(frame) local getArgs = require("Module:Arguments").getArgs local args = getArgs(frame) local seasonType local seasonNumber if args.season_number then seasonType = "වාරය" seasonNumber = args.season_number elseif args.series_number then seasonType = "කතාමාලාව" seasonNumber = args.series_number end if not seasonNumber then local title = getTitle(frame) local titleWithoutDisambiguation = getTitleWithoutDisambiguation(title) seasonNumber = getSeasonNumber(titleWithoutDisambiguation) seasonType = getSeasonType(titleWithoutDisambiguation) -- For pages like "Doctor Who specials (2008–2010)" or "Euphoria specials". if seasonType == "specials" then local disambiguation = getDisambiguation(title) or "" if disambiguation == "" then seasonType = "Specials" end return disambiguation .. " " .. seasonType end seasonType = seasonType:sub(1, 1):upper() .. seasonType:sub(2) end if seasonNumber and seasonNumber ~= "" then return seasonType .. " " .. seasonNumber end return nil end --- Returns a formatted link to the list of episodes article. --- --- The returned link is in the style of: --- [List of <series name> <disambiguation, if present> episodes <range, if present>|List of episodes] --- --- The link will only return if the page exists. --- @param frame table The frame invoking the module. --- @return string | nil function p.getListOfEpisodes(frame) local getArgs = require("Module:Arguments").getArgs local args = getArgs(frame) if args.link then -- Parameter should be unformatted. if string.find(args.link, "%[") then local delink = require("Module:Delink")._delink args.link = delink({args.link, wikilinks = "target"}) end return getListOfEpisodesLink(args.link) end local title = getTitle(frame) local showName = getShowName(getTitleWithoutDisambiguation(title)) if showName then local disambiguation = getDisambiguation(title) if disambiguation then disambiguation = " (" .. disambiguation .. ")" end local listOfEpisodesArticle = string.format("List of %s%s episodes", showName, disambiguation or "") return getListOfEpisodesLink(listOfEpisodesArticle) end end return p 302g2txin6b3bc8ba4tqqzf2q2et5ky 6 195769 794673 2026-06-23T11:51:35Z Yasasuru 23090 {{Non-free use rationale 2 |Description = ''House of the Dragon'' season 3 poster |Source = [http://www.impawards.com/tv/house_of_the_dragon_ver39.html IMP Awards] |Date = May 11, 2026 |Author = HBO |Article = හවුස් ඔෆ් ද ඩ්‍රැගන් 3වන වාරය |Purpose = to serve as the primary means of visual identification at the top of the article dedicated to the work in question. |Replaceability = Any derivative work based upon the cover art would be a copyright violation, so creation of a free image is not... 794673 wikitext text/x-wiki == සාරාංශය == {{Non-free use rationale 2 |Description = ''House of the Dragon'' season 3 poster |Source = [http://www.impawards.com/tv/house_of_the_dragon_ver39.html IMP Awards] |Date = May 11, 2026 |Author = HBO |Article = හවුස් ඔෆ් ද ඩ්‍රැගන් 3වන වාරය |Purpose = to serve as the primary means of visual identification at the top of the article dedicated to the work in question. |Replaceability = Any derivative work based upon the cover art would be a copyright violation, so creation of a free image is not possible. |Minimality = As primary means of representation for the subject of the article |Commercial = The use of a low resolution image of a work's cover will not impact the commercial viability of the work. }} == Licensing == {{Non-free video cover|image has rationale=yes|American drama series video covers}} [[Category:A Song of Ice and Fire media cover images|House of the Dragon 3]] o7ouuolpk0ishipslwb0izrliuiq0i9