පිළියන්දල

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="si">
  <siteinfo>
    <sitename>විකිපීඩියා</sitename>
    <dbname>siwiki</dbname>
    <base>https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.12</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">මාධ්‍යය</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">විශේෂ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">පරිශීලක</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">පරිශීලක සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">විකිපීඩියා</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">විකිපීඩියා සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ගොනුව</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ගොනුව සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">සැකිල්ල</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">සැකිලි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">උදවු</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">උදවු සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ප්‍රවර්ගය</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ද්වාරය</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ද්වාරය සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="126" case="first-letter">MOS</namespace>
      <namespace key="127" case="first-letter">MOS talk</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>පිළියන්දල</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14350</id>
    <revision>
      <id>796357</id>
      <parentid>783873</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T10:39:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>796357</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8071" sha1="l4qmqxtz2g3i2b2cawnnmjc1yw05j5g" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ජනාවාසය
|official_name    = පිළියන්දල
|image_skyline    = 
|image_caption    = 
|image_flag       = 
|image_seal       = 
|image_map        = 
|map_caption      = 
|pushpin_map      = Sri Lanka
|coordinates_region = LK
|subdivision_type = [[ලෝකයේ රටවල්|රට]]
|subdivision_name = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
|subdivision_type1= පළාත
|subdivision_name1= [[බස්නාහිර පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|බස්නාහිර පළාත]]
|leader_title     =
|leader_name      =
|leader_title1 = 
|leader_name1  = 
|area_magnitude   = 
|area_total_km2   = 
|area_total_sq_mi = 
|area_land_km2    = 
|area_land_sq_mi  = 
|area_water_km2   = 
|area_water_sq_mi = 
|population_as_of = 
|population_total = 
|population_metro = 
|population_density_km2 =  &lt;!--Don't include commas!--&gt;
|timezone         = 
|utc_offset       = +5:30
|timezone_DST     =
|utc_offset_DST   =
|latd=6 |latm=48|lats=6.37 |latNS=N |longd=79 |longm=55|longs=21.76 |longEW=E
|website          = 
|footnotes        = 
}}

පිළියන්දල, [[කොළඹ]] දිස්ත්‍රික්කයේ, කොළඹ Fort අවට කි.මී. 18 ක් පමණ දුරින් පිහිටි නගරයකි. [[බොරලැස්ගමුව]], [[මහරගම]], [[කොට්ටාව]], [[කැස්බෑව]], [[මොරටුව]] සහ [[කටුබැද්ද]] ආදී නගර වලට මැදිව මෙය පිහිටා තිබේ. [[කැස්බෑව]] [[ආසනයෙහි]] පවතින ප්‍රධානම නගරය ද පිළියන්දල යි. ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම ක්‍රියාත්මක [[පිළියන්දල හෝරාස්ථම්භය|හෝරාස්ථම්භය]] පිළියන්දල පිහිටා ඇත. 1952 දී ඉදිකිරීම ආරම්භ කරන ලද එය 1953 දී නිම කරන ලද අතර එදින සිට ක්‍රියාත්මක තත්ත්වයේ පවතී. &lt;ref name=&quot;Piliyandala Clock&quot;&gt;[http://www.dailynews.lk/2003/04/30/fea04.html], Daily News - Features April 2003.&lt;/ref&gt; 
[[ගොනුව:Piliyandala Clock Tower.jpg|thumbnail|පිළියන්දල හෝරාස්ථම්භය]]

== භූගෝලීය පිහිටීම ==

[[කළු ගඟ|කළු ගඟේ]] ශාඛාවක් වන [[බොල්ගොඩ]] ගඟෙහි [[නැගෙනහිර]] ඉවුරු පිළියන්දල නගරයට සමීපව පවතියි. කෙමෙන් කෙමෙන් ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශයක් බවට පත්වන මෙම නගරය සහ ඒ ආශ්‍රිත ප්‍රදේශය පදිංචියට යෝග්‍ය ප්‍රදේශයක් ලෙස මහජනතාවගේ ප්‍රසාදය දිනාගෙන ඇත.

== කර්මාන්ත==
. ප්‍රදේශයෙහි පවතින කුඩා වැවක් වන කැස්බෑව වැව මෙයට මහඟු දායකත්වයක් සපයයි. වී ගොවිතැනට අමතරව, රබර් ද ආර්ථික භෝගයක් ලෙස ව්‍යාප්තව පැවතුනද එය සීඝ්‍රව හීන වෙමින් පවතියි.එහෙත් දැන් පිළියන්දල ප්‍රදේශයේ කුඹුරු බොහොමයක් කුඹුරු වගා කිරීම සිදු වන්නේ නැත.මෙයට හේතු වී ඇත්තේ වගා කරුවන් බොහෝ දෙනෙක් මහලු වියට පත් වීම ඔවුන්ගේ දරුවන් වගා වලින් ඈත් වී වෙනත් රැකියා වල නිරත වී සටින නිසා මෙහි කුඹුරු දැන් පුරන් වීගෙන යයි.  

පෙර පැවති, ලංකා පිඟන් කර්මාන්ත සංයුක්ත මණ්ඩලය යටතේ ස්ථාපනය කල විශාල පිඟන් කර්මාන්ත ශාලාවක් පිළියන්දල නගරයෙහි පැවතුනද පෞද්ගලීකරණය කර කෙටි කලෙකින්ම එය වසා දැමීමට සිදුවුනි. අද වන විට එම කර්මාන්ත ශාලාව පැවති භූමියද, පෞද්ගලික සමාගමක් මඟින් මිලටගෙන, නිවාස ව්‍යපෘතියක් සඳහා යොදවා ඇත.
                                             
එහෙත් මේ වන විට පිළියන්දල [[ඇගලුම් කර්මාන්තශාලා]] බොහොමයක් පවතියි. තවද උසස් තත්වයේ හෝටල් පිලයන්දල බොල්ගොඩ ගඟ අසල ඇත. වෙනත් කර්මාන්තශාලා බොහොමයක්ද පිළියන්දල ඇත. ACL වයර් නිෂ්පාදන කර්මාන්ත ශාලාව පිහිට ඇත.

== අධ්‍යාපන ආයතන==
== රජයේ අධ්‍යාපන ආයතන==

පිළියන්දල ප්‍රදේශය ආශ්‍රිතව රජයේ [[පාඨශාලා]] කිහිපයක්ම තිබේ.

6 වසර සිට උසස් පෙළ දක්වා පංති සහිත
* [[පිළියන්දල මධ්‍ය මහා විදුහල]],
* [[ධර්මරාජ මහා විදුහල]],

1 වසර සිට උසස් පෙළ දක්වා පංති සහිත
* [[සර් ජෝන් කොතලාවල මහා විදුහල]],

1 වසර සිට 5 වසර ශිෂ්‍යත්වය දක්වා පංති සහිත
* [[සෝමවීර චන්ද්‍රසිරි]] කණිෂ්ඨ විදුහල සහ
* [[පිළියන්දල කණිෂ්ඨ විදුහල]]

== බස් මාර්ග ==

'''පිළියන්දල හරහා දිවෙන බස් මාර්ග '''
* 120  - පිටකො‍ටුව-පිළියන්දල-[[කැස්බෑව]]/හොරණ
* 162  - පිටකො‍ටුව - බණ්ඩාරගම
* 255  - ගල්කිස්ස- [[කොට්ටාව]] (පිළියන්දල හරහා)
* 120  - හොරණ - කොළඹ (පිළියන්දල හරහා)

''' පිළියන්දලින් අවසන් වන බස් මාර්ග '''

* 127 - මොරගහහේන
* 139 - කොහුවල
* 139/1 - කළුබෝවිල
* 149 - දියකඩ/දියගම/හෝමාගම
* 157 - කහපොළ
* 158 - [[මොරටුව|මොර‍ටුව]]
* 162  -බණ්ඩාරගම
* 295 - දම්පේ
* 296 - [[කොට්ටාව]]
* 341 - [[මහරගම]]
* 342 - කොට්ටාව (පොල්ගස්ඕවිට හරහා)
* 149 - බණ්ඩාරගම (දියකඩ හරහා)
* 162/1 - අම්බලන්ගොඩ(බස්නාහිර පළාත)
* 795 - පිළියන්දල - ගෝණමඩිත්ත

==මූලාශ්‍ර==
* http://www.fallingrain.com/world/CE/36/Piliyandala.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090919151443/http://www.fallingrain.com/world/CE/36/Piliyandala.html |date=2009-09-19 }}
{{Reflist}}
{{කොළඹ නගරෝපාන්ත}}
&lt;!--Categories--&gt;
[[Category:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන]]

&lt;!--Interwiki--&gt;</text>
      <sha1>l4qmqxtz2g3i2b2cawnnmjc1yw05j5g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කුමාර් සංගක්කාර</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24091</id>
    <revision>
      <id>796353</id>
      <parentid>796307</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T04:21:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>796353</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62426" sha1="tjp2nmcdpr5jmr6pfjic4vt28jyadxa" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ක්‍රිකට්ක්‍රීඩකයා චරිතාපදානය
|          playername = කුමාර් සංගක්කාර
|             country = ශ්‍රී ලංකාව
|             country_adj = ශ්‍රී ලංකා
|            fullname = කුමාර් චොක්ශානද සංගක්කාර
|               image = Kumar Sangakkara bat in hand.JPG
|             caption =

|            nickname = සංගා {{!}} GOAT of Cricket (GOAT යනු Greatest Of All Time එනම් සදාකාලිකවම ශ්‍රේෂ්ඨ)
|              living = true
|          dayofbirth = 27
|        monthofbirth = 10
|         yearofbirth = 1977
|        placeofbirth = [[මාතලේ]]
|      countryofbirth = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
|               height= මීටර් 1.78    
|             batting = වමත්
|             bowling = දකුණත් [[පිට දඟ|පා දඟ]]
|                role = [[කඩුළු රකින්නා]], පිතිකරු
|       international = true
|       testdebutdate =ජූලි 20 
|       testdebutyear = 2000
|    testdebutagainst = දකුණු අප්‍රිකාව
|             testcap = 84
|        lasttestdate = ජනවාරි 3-7

|        lasttestyear = 2015
|     lasttestagainst = නවසීලන්තය
|        odidebutdate = ජූලි 5
|        odidebutyear = 2000
|     odidebutagainst = පකිස්ථානය
|              odicap = 93
|         lastodidate = මාර්තු 18
|         lastodiyear = 2015
|      lastodiagainst = දකුණු අප්‍රිකාව 
|            odishirt = 11
|               club1 = [[නොන්ඩෙස්ක්‍රිප්ට්ස් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා සංගමය|එන්සීසී]]
|               year1 = 1997–වර්තමානය
|               club2 = [[කිංග්ස් XI පංජාබ්]]
|               year2 = 2008–2010
|               club3 = [[වොර්වික්ෂයර් ප්‍රාන්ත ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා සංගමය|වෝර්වික්ෂයර්]]
|               year3 = 2007
|               club4 = [[ඩෙකෑන් චාර්ජර්ස්]]
|               year4 = 2011
|               club5 = [[සරේ ප්‍රාන්ත පිළ]]
|               year5 = 2015–වර්තමානය
|             columns = 4
|             column1 = [[ටෙස්ට් ක්‍රිකට්|ටෙස්ට්]] තරග
|            matches1 = 130
|               runs1 = 12,203
|            bat avg1 = 58.66
|           100s/50s1 = 38/51
|          top score1 = 319
|         deliveries1 = 84
|            wickets1 = 0
|           bowl avg1 = –
|            fivefor1 = –
|             tenfor1 = –
|       best bowling1 = –
|  catches/stumpings1 = 178/20
|             column2 = [[එක් දින ජාත්‍යන්තරය|එදිජා]]
|            matches2 = 404
|               runs2 = 14,234
|            bat avg2 = 41.98
|           100s/50s2 = 25/93
|          top score2 = 169
|         deliveries2 = –
|            wickets2 = –
|           bowl avg2 = –
|            fivefor2 = –
|             tenfor2 = –
|       best bowling2 = –
|  catches/stumpings2 = 402/99
|             column3 = [[පළමු-පෙල ක්‍රිකට්|පපෙ]]
|            matches3 = 230
|               runs3 = 17,829
|            bat avg3 = 51.07
|           100s/50s3 = 52/76
|          top score3 = 319
|         deliveries3 = 246
|            wickets3 = 1
|           bowl avg3 = 150.00
|            fivefor3 = 0
|             tenfor3 = 0
|       best bowling3 = 1/13
|  catches/stumpings3 = 347/33
|             column4 = [[ලැයිස්තු ඒ ක්‍රිකට්|ලැඒ]]
|            matches4 = 504
|               runs4 = 18,141
|            bat avg4 = 42.68
|           100s/50s4 = 34/114
|          top score4 = 169
|         deliveries4 = –
|            wickets4 = –
|           bowl avg4 = –
|            fivefor4 = –
|             tenfor4 = –
|       best bowling4 = –
|  catches/stumpings4 = 506/124
|                date = 11 ජුනි
|                year = 2015
|              source = http://www.espncricinfo.com/srilanka/content/player/50710.html ඊඑස්පීඑන්ක්‍රික්ඉන්ෆෝ
|Caption=කුමාර් සංගක්කාර වර්ෂ 2012දී ICC සම්මාන උළෙලේදී  වසරේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා, වසරේ ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා සහ ලොව ජනප්‍රියම ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා යන සම්මාන ත්‍රිත්වයෙන් පිදුම් ලැබූ අවස්තාව.}}

'''[[කුමාර්]] සංගක්කාර''' (උපත 27 ඔක්තෝම්බර් 1977, [[මාතලේ]], ශ්‍රී ලංකාව) යනු [[ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම]]හි සාමාජිකයෙක් මෙන්ම හිටපු නායකයාද වේ. ඔහු මුල් පෙළ වමත් පිතිකරුවෙකි. ඔහු කඩුළු රකින්නා හා මුල් පෙළ පිතිකරුවෙක් ලෙස ක්‍රීඩා කිරීමට පුරුදුව සිටියත්, ටෙස්ට් ක්‍රීඩාවේ කඩුළු රැකීමෙන් ඉවත්වීමත් සමගම ඔහුගේ පිතිකරණයේ සැලකිය යුතු වෙනසක් ඇති විය. ඔහුගේ ක්‍රීඩා දිවියේ අවස්ථා කීපයකදිම ලොව අංක 1 ටෙස්ට් පිතිකරු බවට පත් වීමට ඔහුට හැකි විය.&lt;ref&gt;http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/489668.html&lt;/ref&gt; ලෝක කුසලානයේදි ඉන්දියාවට එරෙහිව ලද පරාජයත් සමගම ඔහු නායකත්වයෙන් ඉවත් විය. ඩොනල්ඩ් බ්‍රැඩ්මන් ට(12)  පසුව ලොව වැඩිම ටෙස්ට් ද්විතව ශතක ගණනක් රැස්කර ඇත්තේ සංගක්කාර (11) වේ. ඔහු සිය 11වන ටෙස්ට් ද්විත්ව ශතකය 2015 ජනවාරි  4 දින නවසීලන්තයෙ වෙලින්ටන් හිදී [[නවසීලන්ත ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම|නවසීලන්තයට]] ඒරෙහිව ලබාගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;http://uk.eurosport.yahoo.com/22102011/63/sangakkara-hits-double-century.html&lt;/ref&gt;

==මුල් කාලය==
කුමාරි වෙදආරච්චි චොක්ශන්ද්‍රා මුදලිගේ සහ චොක්ශාන්ද වෙදාඅරච්චි සංගක්කාරට දාව 1977දී [[මාතලේ]] දී කුමාර සංගක්කාර උපත ලබන ලදි. සංගක්කාර ඔහුගේ මූලික හා ද්වීතීක අධ්‍යාපනය ලැබුවේ [[නුවර]] නගරයේ තිබෙන ප්‍රමුඛතම පාසලක් මෙන්ම ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගනයක් (අස්ගිරිය ක්‍රීඩාංගණය) හිමි ලෝකයේ එකම පාසල වන ත්‍රිත්ව විද්‍යාලයෙනි. වරක් ඔහු වසරේ විශිෂ්ඨම ශිෂ්‍යයාට පිරිනමන The Ryde Gold Medal සම්මානයෙන්ද පිදුම් ලැබීය.&lt;ref name=teacher/&gt; 1996 වසරේ පාසලේ ප්‍රධාන ශිෂ්‍ය නායක දූරය දැරීමටද ඔහුට හැකි විය. සංගක්කාර පාසල් සමයේදී ක්‍රිකට් හා ටෙනිස් ක්‍රීඩා සඳහා විශේෂ දක්ෂතාවක් පෙන්වූ අතර ඒ හේතුවෙන් වරක් පාසලේ එවකට විදුහල්පතිව සිටි ලෙනාඩ් ද අල්විස් මහතා විසින් සංගක්කාරගේ මවට ඔහුව ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවෙන්ම ඉහලට යවන ලෙසද ඉල්ලීමක්ද කොට ඇත.&lt;ref name=teacher&gt;[http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 Cricket world.com | ''Principal Delighted With Former Student Sangakkara''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} retrieved 3 March 2008 {{Wayback | url=http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} &lt;!-- Bot retrieved archive --&gt; | date=20071202092104}&lt;/ref&gt; මොහු පිලිබඳ අමුතුවෙන් සඳහන් කිරීම අනවශ්‍යය.මේ වන විට ලොව හොදම පිතිකරුවන් අතරින් පෙරමුණ ගෙන සිටී.2015 ලෝක කුසලානයේදී තරග හතරකදී පිට පිට ශතක 4 ක් වාර්තා කරමින් , ක්‍රිකට් වාර්තා පොත  මෙතෙක් සටහන් නොවූ කඩ ඉමක් කරා ගෙනයාමට සමත්ව සිටී .
== ආශ්‍රිත==	
මොහු පිලිබඳ අමුතුවෙන් සඳහන් කිරීම අනවශ්‍යය.මේ වන විට ලොව හොදම පිතිකරුවන් අතරින් පෙරමුණ ගෙන කුසලානයේදී තරග හතරකදී පිට පිට ශතක 4 ක් වාර්තා කරමින් , ක්‍රිකට් වාර්තා පොත  මෙතෙක් සටහන් නොවූ කඩ ඉමක් කරා ගෙනයාමට සමත්ව සිටී .</text>
      <sha1>tjp2nmcdpr5jmr6pfjic4vt28jyadxa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>රජගලතැන්න</title>
    <ns>0</ns>
    <id>36345</id>
    <revision>
      <id>796358</id>
      <parentid>352633</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T11:16:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WrdSrchSi</username>
        <id>55524</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixed. (spelling)</comment>
      <origin>796358</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2875" sha1="2g9wwh9p2e0pmy91soogte1pvycifj9" xml:space="preserve">'''රජගලතැන්න''' [[අම්පාර දිස්ත්‍රික්කය|අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ]] [[උහන]] ප්‍රාදේශිය සභාවේ අම්පාරේ සිට නුවර දෙසට කි.මි. 24 ක පමණ දුරින් පිහිටා ඇති ඓතිහාසික වැදගත්කමක් ඇති ගමකි. මෙහි රජගලකන්ද නමින් වූ ඓතිහාසික කන්දක් ඇත. එම කන්දේ රජ මාලිගාවක නටබුන් මෙන්ම චිත්‍ර ගුහා සහ සෙල්ලිපි ගණනාවක් දක්නට ඇත.

==සංචාරක ආකර්ෂණ==
[[File:Rajagala Archaeological Site 1.jpg|thumb|රජගල නටබුන්]]
*[[රජගල පුරාවිද්‍යා භූමිය]] - රජගලතැන්න රජගල කන්දෙහි පිහිටි පැරණි නටබුන් 600කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් සහ අක්කර 1080ක් පමණ පුරා විහිදී ගිය, පුරාවස්තු ප්‍රමාණය අනුව [[අනුරාධපුරය]] [[මිහින්තලය|මිහින්තලා]] පුරාවිද්‍යා භූමියට පමණක් දෙවන වන ඓතිහාසික පුදබිමකි.&lt;ref name=&quot;dailynews1&quot;&gt;
{{cite news
| url = http://www.dailynews.lk/2011/03/09/news33.asp
| author = ප්‍රියංක කුරුගල
| title =නිව් ආකියෝලොජිකල් ට්‍රේනින් සෙන්ටර් ටු බී සෙට් අප්:  අම්පාර රජගල| publisher = සන්ඩේ ඔබ්සවර් ඔන්ලයින්
| accessdate = 31 මාර්තු 2012
}}&lt;/ref&gt;
*[[පියංගල ආරණ්‍ය සේනාසනය]] - පියංගල ආරණ්‍යය සේනාසනය, [[අම්පාර]] රජගලතැන්න ප්‍රදේශයේ පිහිටි පුරාණ ආරණ්‍ය සේනාසනයක් වේ. එය අම්පාර-මහියංගනය මාර්ගයේ, අම්පාර සිට කිලෝ මීටර 27ක් පමණ දුරින් පිහිටා ඇත.
*[[පියංගල චිත්‍ර ලෙන]] - පියංගල ආරණ්‍යය සේනාසනයට ආසන්නව පිහිටි, පැරණි සිතුවම් සහිත ගල් ලෙනකි.

==ආශ්‍රිත==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන]]</text>
      <sha1>2g9wwh9p2e0pmy91soogte1pvycifj9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පාලි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42607</id>
    <revision>
      <id>796359</id>
      <parentid>793725</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T11:17:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dayanist</username>
        <id>31141</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* කාල තුනෙහිම සමානව යෙදෙන ප්‍රත්‍යයෝ */ පිටුව යම් පමණකට සම්පුණ්ණ කරන ලදී.</comment>
      <origin>796359</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143015" sha1="8l8qldiun8aq6o8vu3umgdryzs28624" xml:space="preserve">{{ත්‍රිපිටකය}}
{{Infobox Language
  |name=පාලි
| pronunciation = {{IPA-all|paːli|}}
| states        = [[ඉන්දියානු උපමහාද්වීපය]]
  |nativename=පාලි (Pāli)  
  |iso1=pi
  |iso2=pli
  |iso3=pli
  |familycolor=Indo-European
  |fam2=[[ඉන්දු-අයිරේනියානු භාෂා|ඉන්දු-ඉරානීය]]
  |fam3=[[ඉන්දු-ආර්ය භාෂා|ඉන්දු-ආර්ය]]
  |script= [[බ්‍රාහ්මී අක්ෂර]], [[බ්‍රාහ්මීය අක්ෂර පවුල|බ්‍රාහ්මීය]]-ආභාෂය ලැබූ අකුරු හා [[ලතින් අක්ෂර]] ([[Pali#Pali writing|refer to article]])
  |extinct=මළ බසක් නොවේ. ජීව භාෂාවක් ද නොවේ. සම්භාව්‍ය භාෂාවකි. භාවිතය සාහිත්‍යයේදී හා සජ්ඣායනාවේදී පමණි.
  |notice=Indic
}}

'''පාළි''' යනු ප්‍රාකෘත බස් පරම්පරාවෙන් පැවතෙන බුදු දහම හා සබැඳි භාෂාවකි. පාලි බසෙහි ඇරඹුම ඉන්දීය අර්ධද්වීපයේ ඇති වුණි. මෙම බස සඳහා නිසි අකුරු ක්‍රමයක් නැත. පාරිශුද්ධ බුද්ධ ධර්මයේ මව්බස පාලි වන බැවින් තවමත් භාවිතයේ පවතී. 

[[ත්‍රිපිටකය]] පරිශීලනයට පාලි බොහෝ සේ වැදගත් වේ. පාලි හා සංස්කෘත බසින් පැවතෙන බොහෝ වදන් බුදුදහමේ ව්‍යාප්තියත් සමඟ අන් භාෂා වලටද ආභාෂය ලබා දී ඇත. පාලි කියල භාෂාවක් නැති බව,  ආචාර්ය [[රාජ් සෝමදේව]] මහතා පවසයි. 

==සම්භවය හා සංවර්ධනය==

===නිරුක්තිය===
''පාලි'' යන වචනාර්ථයෙන් ම හැඟෙන්නේ &quot;රේඛාව&quot; හෝ &quot;(ආගමික) පාඨය&quot; යන්නයි. &quot;පාලි&quot; යන වදනම මුර්ධජ &quot;ළ&quot; යොදා &quot;පාළි&quot; ලෙස ද ලිවිය හැක.  ආර්.සී.චිල්ඩර්ස් මෙය පරිවර්තනය කරන්නේ &quot;පේළිය&quot; ලෙස ය. ඔහු කියා සිටින්නේ මේ බස  &quot;එහි ව්‍යාකරනාණුකූලතාව නිසා මෙමෙ විරුද නාමය ලැබීමට සුදුසු බව&quot; යි.මෙම පාළි භාෂාවේ නිරුක්තිය සදහන් කළහොත් ශ්‍රැතිස්මෘති අනුව පාළි යන නාමය සෑදී ඇත්තේ මෙලෙස යි. සන්ධි ක්‍රමය අනුව පහ+එළි යනුවෙන් විසන්ධි කර ගත හැක. මෙහි පහ යන වචනය හ ව්‍යංජනය ලොප් වී ප්‍රථම අක්ෂරය දීර්ඝ 
වේ. එලෙස එය පා බවට පත් වේ.උදාහරණ ලෙස පොහොර- පෝර වේ.මිහිරි- මීරි වේ. එළි වනාහි එ අක්ෂරය ලොප් වී ළි පමණක් සම්බන්ධ  වේ. පා අක්ෂරයත් ළි අක්ෂරයත් එකතු වී පාළි වේ. මෙහි පහ යන්නෙහි අරුත නම් පංචස්කන්ධය යි.එළි යන්නෙහි අරුත සුද්ධ වීම යන්නයි. පංචස්කන්ධයෙහි නො ඇලීම පහ එළි වීම යි. පංචස්කන්ධය ට අමතර ව මනස ද තවත් ආයතනයකි. මෙම සළායතන සුද්ධ  වීමෙන් හෙළ භාෂාව නිර්මණය වී ඇත. හය* එළි. හෙළ භාෂාව වේ.  &lt;ref&gt;Hazra, Kanai Lal. ''Pāli Language and Literature; a systematic survey and historical study.'' D.K. Printworld Lrd., New Delhi, 1994, page 19.&lt;/ref&gt;

රොබට් සීසර් චිල්ඩර්ස් තවදුරටත් පවසන්නේ පාලි බසෙහි සැබෑ නාමය [[මාගධි]] බවත් , ආදි බෞද්ධයින් ''පාලි'' යන්නේ වචනාර්ථය වන &quot;රේඛාව , පේළිය, පාඨය&quot; යන්නෙහි තේරුම දිග්කර &quot;ග්‍රන්ථමාලාව&quot; යන අරුත ගෙන ආ නිසා, ''පාලිභාසා'' යනු &quot;පොත් පේලියේ බස &quot; බවයි.&lt;ref&gt;''A Dictionary of the Pali Language'' By Robert Cæsar Childers&lt;/ref&gt;

==== '''පාලි භාසාවේ අක්ෂර''' ====
පාලි භාෂාව අක්ෂර 41කින් සමන්විතය. එහි ස්වර අක්ෂර 8ක් ද ව්‍යඤ්ජන අක්ෂර 33ක් ද ඇත.

''සරා (ස්වර)''

අ ආ ඉ ඊ උ ඌ එ ඔ

''බ්‍යඤ්ජන (ව්‍යඤ්ජන)''

ක් (ක) ඛ් (ඛ) ග් (ග) ඝ් (ඝ)  ඞ් (ඞ)

ච් (ච) ඡ් (ඡ)  ජ් (ජ) ඣ් (ඣ) ඤ් (ඤ)

ට් (ට) ඨ් (ඨ) ඩ් (ඩ) ඪ් (ඪ) ණ් (ණ)

ත් (ත) ථ් (ථ) ද් (ද) ධ් (ධ) න් (න)

ප් (ප) ඵ් (ඵ) බ් (බ) භ් (භ) ම් (ම)

ය් (ය) ර් (ර) ල් (ල) ව් (ව)

ස් (ස) හ් (හ) ළ් (ළ)

(අං)

ඉහත ස්වර අක්ෂර හ්‍රස්ව හා දීර්ඝ යැයි කොටස් දෙකකට බෙදනු ලැබේ.

* අ, ඉ, උ යන අක්ෂර හ්‍රස්ව අකුරු වේ.

* ආ, ඊ, ඌ යන අකුරු දීර්ඝ අකුරු වේ.


* එ සහ ඔ අකුරු දෙකෙහි විශේෂත්වයක් ඇත.

එම අකුරු දෙක බැඳි අකුරුවලට මුලින් හෙවත් හල් කිරීම සහිත අකුරකට මුලින් යෙදී ඇති විට හ්‍රස්ව අකුරු ලෙස ගැනේ.
උදා:- ඔක්කන්ති (මෙහි ඔ හ්‍රස්ව හෙවත් ඕ ලෙස ඇද ශබ්ද කිරීමක් නොකරයි. මෙලෙසම සොත්ථි, එත්තාවතා, ඛෙත්ත ආදිය ද වෙත්.)

එ, ඔ අකුරු දෙකට පිටුපසින් බැඳි අකුරු නැත්නම් හෙවත් හල් අකුරක් නැත්නම් දීර්ඝ අකුරු ලෙස ගැනේ.
උදා:- එවං (මෙය 'ඒ' ලෙස ඇද ශබ්ද කළ යුතුය.) ඔසද (මෙය 'ඕ' ලෙස ඇද ශබ්ද කළ යුතුය.) මෙලෙසම ඛෙම, සොම, ලොම ආදිය ද පිළිවෙලින් ඛේම, සෝම, ලෝම යනාදී ලෙස ශබ්ද කෙරේ.

ඉහත ව්‍යඤ්ජන අක්ෂරවල ක සිට ම තෙක් ඇති අකුරු වර්ග 5කට බෙදනු ලැබේ. ඒවා නම් ක වර්ගය, ච වර්ගය, ට වර්ගය, ත වර්ගය, ප වර්ගය.

* ක වර්ගය- ක, ඛ, ග, ඝ, ඞ

* ච වර්ගය- ච, ඡ, ජ, ඣ, ඤ

* ට වර්ගය- ට, ඨ, ඩ, ඪ, ණ

* ත වර්ගය- ත, ථ, ද, ධ, න

* ප වර්ගය- ප, ඵ, බ, භ, ම

ව්‍යඤ්ජන අකුරුවලින්,

* ඛ, ඝ, ඡ, ඣ, ඨ, ඪ, ථ, ධ, ඵ, භ යන අකුරු '''මහාප්‍රාණ''' වේ.

* ක, ග, ච, ජ, ඤ, ට, ඩ, ණ, ත, ද, න, ප, බ, ම, ය, ර, ල, ව, ස, හ, ළ '''අල්පප්‍රාණ''' වේ.

* බින්දුව '''නිග්ගහීතය''' යැයි හැඳින්වේ.

* ග, ඝ, ජ, ඣ, ඩ, ඪ, ණ, ද, ධ, න, බ, භ, ම, ය, ර, ල, ව, හ, ළ යන අක්ෂර '''ඝෝෂ''' අකුරු නම් වේ.

* ක, ඛ, ච, ඡ, ට, ඨ, ත, ථ, ප, ඵ, ස යන අකුරු '''අඝෝෂ''' අක්ෂර නම් වේ.

'''කණ්ඨජ අක්ෂර:-''' 

&quot;අකවග්ගහා කණ්ඨජා&quot;

අ , ආ යන්න ද , ක වර්ගයේ අකුරු පහ ද හ යන්නද මෙ⁣ම කණ්ඨජ අකුරු වේ.

අ, ආ, ක, ඛ, ග, ඝ, ඞ, හ

'''තාලුජ අක්ෂර:-''' ඉ, ඊ, ච, ඡ, ජ, ඣ, ඤ, ය

'''මුද්ධජ අක්ෂර:-''' ට, ඨ, ඩ, ඪ, ණ, ර, ළ

'''දන්තජ අක්ෂර:-''' ත, ථ, ද, ධ, න, ල, ස

'''ඔට්ඨජ අක්ෂර:-''' උ, ඌ, ප, ඵ, බ, භ, ම

'''කණ්ඨතාලුජ:-''' එ

'''කණ්ඨොට්ඨජ:-''' ඔ

'''දන්තොට්ඨජ:-''' ව

== නාමපද සහ විභක්ති ==
පාලි භාෂාවේ නාමපද ප්‍රධාන වශයෙන් පුරුෂ, ස්ත්‍රී හා නපුංසක ලෙස ලිඞ්ග 3කට බෙදේ. මෙහි විශේෂත්වය වන්නේ ජීවී දේවල් පමණක් නොව මුහුද, පොත යනාදී අජීවී වස්තූන් ද ශක්තිය, තණ්හාව, රස යනාදී නාම පද ද පවා ඉහත ලිඞ්ග තුනෙන් එකකට අයත් වීමය. උදාහරණයක් ලෙස අග්ගි (ගින්න) යන්න පුල්ලිඞ්ග (පුරුෂ ලිඞ්ග) වන අතර රත්ති (රාත්‍රිය) යන්න ඉත්ථී ලිඞ්ගික (ස්ත්‍රී ලිඞ්ගික) ලෙස ද අට්ඨි (අස්ථි) යන්න නපුංසක ලිඞ්ගික ලෙස ද ගැනේ. මෙනිසා පාලි භාසාව යම් පමණකට දුෂ්කර බසක් යැයි ද කෙනෙකුට සිතිය හැක. මෙවැනිම ලිඞ්ග භේදයක් ජර්මානු භාෂාවෙහි ද ඇත.

මේ නාමපද අතිශය බොහෝමයක් (කීපයක් හැර) ඒක වචන හා බහු වචන ලෙස ද දැක්වෙත්.

එමෙන්ම සෑම නාමපදයක්ම නැවතත් මූලික වශයෙන් විභත්ති 9කට (ආලපන හා කරණ විභත්තීන් ද ඇතුළත්ව) බෙදී විවිධ අර්ථ ප්‍රකාශ කරයි. එම අර්ථ පහත පරිදි දැක්විය හැක.

* '''පඨමා -''' උක්තය

* '''ආලපන -''' ආමන්ත්‍රණය

* '''දුතියා -''' කර්මය

* '''තතියා -''' කර්තෘ

* '''කරණ -''' යමක හෝ යමෙකු කරණ කොට දෙයක් සිදුවන බව පැවසීමේදී

* '''චතුත්ථි -''' කාටද, කුමකට ද, කා උදෙසා ද ක්‍රියාව කරන්නේ යන්න පැවසීමේදී

* '''පඤ්චමී -''' කුමකින් ක්‍රියාව වන්නේද යන්න පැවසීමේදී

* '''ඡට්ඨි -''' කාගේ කුමකගේ ක්‍රියාවක් දැයි පැවසීමේදී

* '''සත්තමී -''' කා කෙරෙහි, කුමක් කෙරෙහි ක්‍රියාව සිදු වන්නේදැයි පැවසීමේදී

ඉහත විභත්ති බෙදීම ඇති වන්නේ නාම පදය අගට ඕ, ආ, ඒ ආදී ප්‍රත්‍යයන් එක් කිරීමෙනි. සිංහල භාෂාවේ දී නම් ට, ගේ, හි යන ප්‍රත්‍ය යෙදෙති. නමුත් සිංහල භාෂාවට වඩා පාලි භාෂාවේ ඇති වෙනස්කම් වන්නේ,

* ලිඞ්ග භේදය අනුව අදාළ ප්‍රත්‍ය වෙනස් වීම

* නාම පදය අවසන් වන අකුරේ ස්වරය හෙවත් අන්ත ස්වරය අනුව (අකාරාන්ත, ඉකාරාන්ත, ඊකාරාන්ත ආදී) අදාළ ප්‍රත්‍ය වෙනස් වීම යන කරුණු නිසාය.

=== පුල්ලිඞ්ගික නාම පද ===
පුල්ලිඞ්ග පදවල ප්‍රත්‍ය සමූහ 7ක් ඒ ඒ අන්ත ස්වරයට අනුකූලව ඇත.

'''අකාරාන්ත පද ප්‍රත්‍ය'''
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!
!ඒක වචන
!බහු වචන
|-
|''පඨමා''
|ඕ
|ආ
|-
|''ආලපන''
|අ/ආ
|ආ
|-
|''දුතියා''
|අං/ආනං
|ඒ
|-
|''තතියා හා කරණ''
|ඒන/නා
|ඒහි/ඒභි
|-
|''චතුත්ථි''
|ආය/ස්ස
|ආනං
|-
|''පඤ්චමී''
|ආ/ම්හා/ස්මා
|ඒහි/ඒභි
|-
|''ඡට්ඨි'' 
|ස්ස
|ආනං
|-
|''ආධාර''
|ඒ/ම්හි/ස්මිං
|ඒසු
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+''උදාහරණ 1- ධම්ම''
!
!ඒක වචන
!බහු වචන
|-
|පඨමා
|ධම්මෝ (ධර්මය)
|ධම්මා (ධර්මයෝ)
|-
|ආලපන
|ධම්ම/ධම්මා (පින්වත් ධර්මය!)
|ධම්මා (ධර්මයනි!)
|-
|දුතියා
|ධම්මං (ධර්මයව)
|ධම්මේ (ධර්මයන්ව)
|-
|තතියා හා කරණ
|ධම්මේන (ධර්මය විසින්/ ධර්මය කරණ කොට/ ධර්මය නිසා/ ධර්මය ලවා/ ධර්මය වශයෙන්/ ධර්මයෙන්/ ධර්මයෙහි/ ධර්මය වෙනුවෙන්/ ධර්මය ලෙස/ ධර්මය හේතුවෙන්/ ධර්මයේදී)
|ධම්මේහි/ධම්මේභි (ධර්මයන් විසින්/ ධර්මයන් කරණ කොට/ ධර්මයන් නිසා.....)
|-
|චතුත්ථී
|ධම්මාය/ධම්මස්ස (ධර්මයට/ ධර්මය උදෙසා/ ධර්මය සඳහා/ ධර්මය පිණිස)
|ධම්මානං (ධර්මයන්ට...)
|-
|පඤ්චමී
|ධම්මා/ධම්මම්හා/ධම්මස්මා (ධර්මයෙන්/ ධර්මය කෙරෙන්)
|ධම්මේහි/ධම්මේභි
|-
|ඡට්ඨී
|ධම්මස්ස (ධර්මයේ/ ධර්මයෙන්/ ධර්මය අතර)
|ධම්මානං
|-
|ආධාර
|ධම්මේ/ධම්මම්හි/ධම්මස්මිං (ධර්මය කෙරෙහි/ ධර්මයෙහි/ ධර්මය මත/ ධර්මය උඩ/ ධර්මය තුළ/ ධර්මය සමීපයෙහි/ ධර්මය ඇති කල්හී/ ධර්මය ඇති විට/ ධර්මය අතර/ ධර්මයේදී/ ධර්මය පිළිබඳ)
|ධම්මේසු
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+''උදාහරණ 2- අත්ත''
!
!ඒක වචන
!බහු වචන
|-
|ප
|අත්තා (තමා/ ආත්මය)
|අත්තානෝ (ආත්මයෝ)
|-
|ආ
|අත්ත/අත්තා (පින්වත් ආත්මය!)
|අත්තානෝ (ආත්මයනි!)
|-
|දු
|අත්තානං/අත්තං (තමාව)
|අත්තානෝ (ආත්මයන්ව)
|-
|ත හා ක
|අත්තේන/අත්තනා (තමා විසින්/ තමා නිසා)
|අත්තනේහි/අත්තනේභි
|-
|ච
|අත්තනෝ (තමාට)
|අත්තානං (ආත්මයන්ට)
|-
|ප
|අත්තනා (තමාගෙන්)
|අත්තනේහි/අත්තනේභි (ආත්මයන්ගෙන්)
|-
|ඡ
|අත්තනෝ (තමාගේ)
|අත්තානං
|-
|ස
|අත්තනි (තමා කෙරෙහි)
|අත්තනේසු (ආත්මයන්හි)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+''උදාහරණ 3 - චරන්ත''
මෙවැනි වර්තමාන කාල කෘදන්ත පද ඉහත ඒවාට වඩා වෙනස්ය.
!
!ඒක වචන
!බහු වචන
|-
|ප
|චරං (හැසිරෙන්නා)
|චරන්තෝ/චරන්තා (හැසිරෙන්නෝ)
|-
|ආ
|චරං/චර/චරා (එබ්බා හැසිරෙන්නා!)
|චරන්තෝ/චරන්තා
|-
|දු
|චරන්තං (හැසිරෙන්නාව)
|චරන්තේ
|-
|ත හා ක
|චරතා/චරන්තේන (හැසිරෙන්නා විසින්)
|චරන්තේහි/ චරන්තේභි
|-
|ච
|චරතෝ/චරන්තස්ස (හැසිරෙන්නාට)
|චරතං/චරන්තානං
|-
|ප
|චරතා/චරන්තම්හා/චරන්තස්මා (හැසිරෙන්නාගෙන්)
|චරන්තේහි/චරන්තේභි
|-
|ඡ
|චරතෝ/චරන්තස්ස (හැසිරෙන්නාගේ)
|චරතං/චරන්තානං
|-
|ස
|'''චරති'''/චරින්තේ/චරන්තම්හි/චරන්තස්මිං (හැසිරෙන්නා කෙරෙහි)
|චරන්තේසු
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+''උදාහරණ 4 - චේත''
මෙවැනි චචන ද ඉහත ඒවාට වඩා වෙනස්ය.
!
!ඒක වචන
!බහු වචන
|-
|ප
|චේතෝ (සිතීම)
|චේතා (සීතීම්)
|-
|ආ
|චේත/චේතා (එම්බා සිතිවිල්ල!)
|චේතා
|-
|දු
|චේතං (සිතිවිල්ලව)
|චේතේ
|-
|ත හා ක
|චේතසා/චේතේන (සිතීම නිසා)
|චේතේහි/චේතේභි
|-
|ච
|චේතසෝ/චේතස්ස (සිතීමට)
|චේතානං
|-
|ප
|චේතා/චේතම්හා/චේතස්මා (සිතීමෙන්)
|චේතේහි/චේතේභි
|-
|ඡ
|චේතසෝ/චේතස්ස (සිතීමේ/ සිතිවිල්ලේ)
|චේතානං
|-
|ස
|චේතසි/චේතේ/චේතම්හි/චේතස්මිං (සිතීමෙහි)
|චේතේසු
|}
'''ඉකාරාන්ත පද ප්‍රත්‍ය'''
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!
!ඒක වචන
!බහු වචන
|-
|ප
|ඉ
|ඊ/අයෝ
|-
|ආ
|ඉ
|ඊ/අයෝ
|-
|දු
|ඉං
|ඊ/අයෝ
|-
|ත හා ක
|නා
|ඊහි/ඊභි
|-
|ච
|නෝ/ස්ස
|ඊනං
|-
|ප
|නා/ම්හා/ස්මා
|ඊහි/ඊභි
|-
|ඡ
|නෝ/ස්ස
|ඊනං
|-
|ස
|ම්හි/ස්මිං
|ඉසු/ඊසු
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+''උදාහරණ - ගහපති''
!
!ඒක වචන
!බහු වචන
|-
|ප
|ගහපති (ගෘහපතියා)
|ගහපතී/ගහපතයෝ
|-
|ආ
|ගහපති
|ගහපතී/ගහපතයෝ
|-
|දු
|ගහපතිං
|ගහපතී/ගහපතයෝ
|-
|ත හා ක
|ගහපතිනා
|ගහපතීහි/ගහපතීභි
|-
|ච
|ගහපතිනෝ/ගහපතිස්ස (ගෘහපතියාට)
|ගහපතීනං
|-
|ප
|ගහපතිනා/ගහපතිම්හා/ගහපතිස්මා (ගෘහපතියාගෙන්)
|ගහපතීහි/ගහපතීභි
|-
|ඡ
|ගහපතිනෝ/ගහපතිස්ස
|ගහපතීනං
|-
|ස
|ගහපතිම්හි/ගහපතිස්මිං
|ගහපතිසු/ගහපතීසු
|}
'''ඊකාරාන්ත පද'''

මේ ප්‍රත්‍ය ද ඉකාරාන්ත පද ප්‍රත්‍යවලට '''බොහෝ දුරට''' සමානය.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+''උදාහරණ - පාපකාරී''
!
!ඒක වචන
!බහු වචන
|-
|ප
|පාපකා'''රී''' (පව් කාරයා)
|පාපකාරී/පාපකා'''රිනෝ'''
|-
|ආ
|පාපකාරී
|පාපකාරී/පාපකා'''රිනෝ'''
|-
|දු
|පාපකා'''රිනං'''/පාපකාරිං
|පාපකාරී/පාපකා'''රිනෝ'''
|-
|ත හා ක
|පාපකාරිනා
|පාපකා'''රිහි'''/පාපකා'''රිභි'''
|-
|ච
|පාපකාරිනෝ/පාපකාරිස්ස
|පාපකාරීනං
|-
|ප
|පාපකාරිනා/පාපකාරිම්හා/පාපකාරිස්මා
|පාපකා'''රිහි'''/පාපකා'''රිභි'''
|-
|ඡ
|පාපකාරිනෝ/පාපකාරිස්ස
|පාපකාරීනං
|-
|ස
|පාපකා'''රිනි'''/පාපකාරිම්හි/පාපකාරිස්මිං
|පාපකාරිසු/පාපකාරීසු
|}
'''උකාරාන්ත පද'''

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+''උදාහරණ - මච්චු''
!
!ඒක වචන
!බහු වචන
|-
|ප
|මච්'''චු''' (මාරයා)
|මච්'''චූ'''/මච්'''චවෝ (මාරයෝ)'''
|-
|ආ
|මච්'''චු''' (එම්බා මාරය)
|මච්චූ/මච්චවෝ
|-
|දු
|මච්'''චුං''' (මාරයාව)
|මච්චූ/මච්චවෝ (මාරයින්ව)
|-
|ත හා ක
|මච්'''චුනා''' (මාරයා විසින්)
|මච්'''චූභි'''/මච්'''චූහි'''
|-
|ච
|මච්'''චුනෝ'''/මච්චුස්ස (මාරයාට)
|මච්ච'''චුනං'''/මච්චූනං
|-
|ප
|මච්ච'''චුනා'''/මච්චුම්හා/මච්චුස්මා (මාරයාගෙන්)
|මච්චූහි/මච්චූභි
|-
|ඡ
|මච්චුනෝ/මච්චුස්ස (මාරයාගේ)
|මච්චූනං
|-
|ස
|මච්චුම්හි/මච්චුස්මිං (මාරයා කෙරෙහි)
|මච්'''චුසු'''/මච්'''චූසු'''
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+''උදාහරණ - කත්තු''
!
!ඒක වචන
!බහු වචන
|-
|ප
|කත්තා (කර්තෘ)
|කත්තාරෝ
|-
|ආ
|කත්ත/කත්තා (පින්වත් කර්තෘ)
|කත්තාරෝ
|-
|දු
|කත්තාරං (කර්තෘව)
|කත්තාරේ/කත්තාරෝ
|-
|ත හා ක
|කත්තාරා (කර්තෘ විසින්)
|කත්තාරේහි/කත්තාරේභි
|-
|ච
|කත්තු/කත්තුනෝ/කත්තුස්ස (කර්තෘට)
|කත්තාරානං/කත්තානං
|-
|ප
|කත්තාරා (කර්තෘගෙන්)
|කත්තාරේහි/කත්තාරේභි
|-
|ඡ
|කත්තු/කත්තුනෝ/කත්තුස්ස (කර්තෘගේ)
|කත්තාරානං/කත්තානං
|-
|ස
|කත්තරි (කර්තෘ කෙරෙහි)
|කත්තාරේසු
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+''උදාහරණ - භගවන්තු''
!
!ඒක වචන
!බහු වචන
|-
|ප
|භගවා/භගවන්තෝ (භාග්‍යවන්තයා)
|භගවන්තෝ/භගවන්තා
|-
|ආ
|භගවං/භගවා (භාග්‍යවතුනි!)
|භගවන්තෝ/භගවන්තා
|-
|දු
|භගවන්තං (භාග්‍යවතුන්ව)
|භගවන්තේ
|-
|ත හා ක
|භගවතා/භගවන්තේන (භාග්‍යවතුන් විසින්)
|භගවන්තේහි/භගවන්තේභි
|-
|ච
|භගවතෝ/භගවන්තස්ස (භාග්‍යවතුන්ට)
|භගවතං/භගවන්තානං
|-
|ප
|භගවතා/භගවන්තම්හා/භගවන්තස්මා (භාග්‍යවතුන්ගෙන්)
|භගවන්තේහි/භගවන්තේභි
|-
|ඡ
|භගවතෝ/භගවන්තස්ස (භාග්‍යවතුන්ගේ)
|භගවතං/භගවන්තානං
|-
|ස
|භගවති/භගවන්තේ/භගවන්තම්හි/භගවන්තස්මිං (භාග්‍යවතුන් කෙරෙහි)
|භගවන්තේසු
|}
'''ඌකාරාන්ත පද'''

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+''උදාහරණ - කතඤ්ඤූ''
!
!ඒක වචන
!බහු වචන
|-
|ප
|කතඤ්ඤූ (කළගුණ දන්නා)
|කතඤ්ඤු/කතඤ්ඤුනෝ
|-
|ආ
|කතඤ්ඤූ
|කතඤ්ඤු/කතඤ්ඤුනෝ
|-
|දු
|කතඤ්ඤුං
|කතඤ්ඤු/කතඤ්ඤුනෝ
|-
|ත හා ක
|කතඤ්ඤුනා
|කතඤ්ඤුහි/කතඤ්ඤුභි
|-
|ච
|කතඤ්ඤුනෝ/කතඤ්ඤුස්ස
|කතඤ්ඤුනං
|-
|ප
|කතඤ්ඤුනා/කතඤ්ඤුම්හා/කතඤ්ඤුස්මා
|කතඤ්ඤුහි/කතඤ්ඤුභි
|-
|ඡ
|කතඤ්ඤුනෝ/කතඤ්ඤුස්ස
|කතඤ්ඤුනං
|-
|ස
|කතඤ්ඤුම්හි/කතඤ්ඤුස්මිං
|කතඤ්ඤුසු
|}

=== ඉත්ථිලිඞ්ගික නාම පද ===

'''ආකාරාන්ත පද ප්‍රත්‍ය'''
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!
!ඒක වචන
!බහු වචන
|-
|''පඨමා''
|ආ
|ආ/ආයෝ
|-
|''ආලපන''
|ඒ
|ආ/ආයෝ
|-
|''දුතියා''
|අං
|ආ/ආයෝ
|-
|''තතියා, කරණ, චතුත්ථි, පඤ්චමී, ඡට්ඨී, '''සත්තමී'''''
|ආය
| -
|-
|''තතියා, කරණ, පඤ්චමී''
| -
|ආහි/ආභි
|-
|''චතුත්ථි, ඡට්ඨී''
| -
|ආනං
|-
|''සත්තමී''
|ආයං
|ආසු
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+''උදාහරණ - පඤ්ඤා''
!
!ඒක වචන 
!බහු වචන
|-
|ප
|පඤ්ඤා (ප්‍රඥාව)
|පඤ්ඤා/පඤ්ඤායෝ (ප්‍රඥාවෝ)
|-
|ආ
|පඤ්ඤේ
|පඤ්ඤා/පඤ්ඤායෝ
|-
|දු
|පඤ්ඤං
|පඤ්ඤා/ පඤ්ඤායෝ
|-
|ත හා ක
| rowspan=&quot;4&quot; |පඤ්ඤාය
|පඤ්ඤාහි/පඤ්ඤාභි
|-
|ච
|පඤ්ඤානං
|-
|ප
|පඤ්ඤාහි/පඤ්ඤාභි
|-
|ඡ
|පඤ්ඤානං
|-
|ස
|පඤ්ඤාය/ පඤ්ඤායං
|පඤ්ඤාසු
|}
'''ඉකාරාන්ත පද'''

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+''උදාහරණ - ජාති''
!
!ඒක වචන
!බහු වචන
|-
|ප
|ජාති (ජාතිය)
|ජාතී/ජාතියෝ/ජාත්‍යෝ
|-
|ආ
|ජත්ති (එම්බා ජාතිය)
|ජත්තී/ජත්තියෝ/ජාත්‍යෝ
|-
|දු
|ජත්තිං (ජාතියව)
|ජත්තී/ජත්තියෝ/ජාත්‍යෝ
|-
|ත හා ක
|ජාතියා/ ජාත්‍යා
|ජාතීහි/ජාතීභි
|-
|ච
|ජාතියා
|ජාතීනං
|-
|ප
|ජාතියා/ ජාත්‍යා
|ජාතීහි/ජාතීභි
|-
|ඡ
|ජාතියා
|ජාතීනං
|-
|ස
|ජාතියා/ ජාත්‍යා/ ජාතියං/ජාත්‍යං/ජාතිං/ජාතෝ
|ජාතිසු/ජාතීසු
|}
'''ඊකාරාන්ත පද'''
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+''උදාහරණ - රාජිනී''
!
!ඒක වචන
!බහු වචන
|-
|ප
| rowspan=&quot;2&quot; |රාජිනී (රැජිණ, රැජිණියනි)
| rowspan=&quot;2&quot; |රාජිනි/ රාජිනියෝ
|-
|ආ
|-
|දු
|රාජිනියං/රාජිනිං (රැජිණව)
|රාජිනි/ රාජිනියෝ
|-
|ත හා ක
| rowspan=&quot;4&quot; |රාජිනියා
|රාජිනිභි/රාජිනිහි
|-
|ච
|රාජිනං
|-
|ප
|රාජිනිභි/රාජිනිහි
|-
|ඡ
|රාජිනං
|-
|ස
|රාජිනියා/ රාජිනියං
|රාජිනිසු
|}
'''උකාරාන්ත, ඌකාරාන්ත පදද මීට බොහෝ සමානය'''

=== නපුංසකලිඞ්ගික නාම පද ===

'''ප්‍රත්‍ය'''
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!
!ඒක වචන
!බහු වචන
|-
|''පඨමා, ආලපන''
|අං
|ආ/ආනි
|-
|''දුතියා''
|අං
|ඒ/ආනි
|-
|''තතියා, කරණ''
|ඒන
|ඒහි/ඒභි
|-
|''චතුත්ථි''
|ආය/ස්ස
|ආනං
|-
|''පඤ්චමී''
|ආ/ම්හා/ස්මා
|ඒහි/ඒභි
|-
|''ඡට්ඨී''
|ස්ස
|ආනං
|-
|''සත්තමී''
|ඒ/ම්හි/ස්මිං
|ඒසු
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+'''''උදාහරණ - පාප'''''
!
!ඒක වචන
!බහු වචන
|-
|ප
|පාපං
|පාපා/පාපානි
|-
|ආ
|පාපං
|පාපේ/පාපානි
|-
|දු
|පාපං
|පාපේ/ පාපානි
|-
|ත හා ක
|පාපේන
|පාපේහි/පාපේභි
|-
|ච
|පාපාය/පාපස්ස
|පාපානං
|-
|ප
|පාපා/පාපම්හා/පාපස්මා
|පාපේහි/පාපේභි
|-
|ඡ
|පාපස්ස, පාපානං
|පාපානං
|-
|ස
|පාපේ/පාපම්හි/පාපස්මිං
|පාපේසු
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+'''''කම්ම ශබ්දයේදී'''''
!
!ඒක වචන
!බහු බවචන
|-
|ප
| rowspan=&quot;3&quot; |කම්මං
| rowspan=&quot;2&quot; |කම්මා/ කම්මානි
|-
|ආ
|-
|දු
|කම්මේ/ කම්මානි
|-
|ත හා ක
|කම්මුනා/කම්මනා/කම්මේන
|කම්මේහි/ කම්මේභි
|-
|ච
|කම්මුනෝ/කම්මස්ස
|කම්මානං
|-
|ප
|කම්මා/ කම්මම්හා/ කම්මස්මා
|කම්මේහි/ කම්මේභි
|-
|ඡ
|කම්මුනෝ/කම්මස්ස
|කම්මානං
|-
|ස
|කම්මනි/කම්මේ/කම්මම්හි/කම්මස්මිං
|කම්මේසු
|}

අනෙකුත් පදද ඉහත ආකාරයම ගනී.

=== සබ්බනාම පද ===

'''ත (ඔහු/ඇය/එය/එම/එයා)'''
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+''පුල්ලිඞ්ග''
!
!ඒක වචන
!බහු වචන
|-
|ප
|සෝ (ඔහු/එයා)
|නේ/තේ (ඔවුහූ)
|-
|දු
|නං/තං
|නේ/තේ
|-
|ත හා ක
|නේන/තේන
|නේහි/තේහි/නේභි/තේභි
|-
|ච
|නස්ස/තස්ස
|නේසං/නේසානං/තේසං/තේසානං
|-
|ප
|නම්හා/තම්හා/තස්මා/නස්මා
|නේහි/තේහි/නේභි/තේභි
|-
|ඡ
|නස්ස/තස්ස
|නේසං/නේසානං/තේසං/තේසානං
|-
|ස
|තම්හි/නම්හි/තස්මිං/නස්මිං
|නේසු/තේසු
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+''ඉත්ථි ලිඞ්ග''
!
!ඒක වචන
!බහු වචන
|-
|ප
|සා
|නා/නායෝ/තා/තායෝ
|-
|දු
|නං/තං
|නා/නායෝ/තා/තායෝ
|-
|ත හා ක
|නාය/තාය
|නාහි/තාහි/නාභි/තාභි
|-
|ච
|තිස්සාය/තිස්සා/තස්සා/තාය
|තාසං/තාසානං
|-
|ප
|නාය/තාය
|නාහි/තාහි/නාභි/තාභි
|-
|ඡ
|තිස්සාය/තිස්සා/තස්සා/තාය
|තාසං/තාසානං
|-
|ස
|තිස්සං/තස්සං/තායං
|නාසු/තාසු
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+''නපුංසක ලිඞ්ග''
!
!ඒක වචන
!බහු වචන
|-
|ප
| rowspan=&quot;2&quot; |නං/තං
| rowspan=&quot;2&quot; |නේ/තේ/තානි/නානි
|-
|දු
|-
|ත හා ක
|නේන/තේන
|නේහි/තේහි/නේභි/තේභි
|-
|ච
|නස්ස/තස්ස
|නේසං/තේසං/නේසානං/තේසානං
|-
|ප
|තභ්හා/නම්හා/නස්මා/තස්මා
|නේහි/තේහි/තේභි/නේභි
|-
|ඡ
|නස්ස/තස්ස
|නේසං/තේසං/නේසානං/තේසානං
|-
|ස
|තම්හි/නම්හි/නස්මිං/තස්මිං
|නේසු/තේසු
|}

'''සබ්බ (සියල්ල)'''

* ''පුල්ලිඞ්ග''

සබ්බෝ, සබ්බේ (පඨමා)

සබ්බං, සබ්බේ (දුතයා)

සබ්බේන, සබ්බේහි/සබ්බේභි (තතියා/ කරණ)

සබ්බස්ස, සබ්බේසං/සබ්බේසානං (චතුත්ථි/ ඡට්ඨී)

සබ්බා/සබ්බම්හා/සබ්බස්මා, සබ්බේහි/ සබ්බේභි (පඤ්චමී)

සබ්බම්හි/සබ්බස්මිං, සබ්බේසු (සත්තමී)


* ''ඉත්ථි ලිඞ්ග''

සබ්බා, සබ්බා/ සබ්බයෝ (පඨමා)

සබ්බං, සබ්බා/සබ්බයෝ (දුතියා)

සබ්බාය, සබ්බාහි/ සබ්බාභි (තතියා/ කරණ/ පඤ්චමී)

සබ්බස්සා/සබ්බාය, සබ්බාසං/ සබ්බසානං (චතුත්ථි/ ඡට්ඨී)

සබ්බස්සං/ සබ්බායං, සබ්බාසු (සත්තමී)


* ''නපුංසක ලිඞ්ග''

සබ්බං, සබ්බානි (පඨමා/ දුතියා)

ඉතිරි විභත්ති පුල්ලිඞ්ගයෙහි මෙන් වර නැගේ.

'''ය (යමෙක්/ යමක්)'''

* ''පුල්ලිඞ්ග''

යෝ, යේ (පඨමා)

යං, යේ (දුතියා)

යේන, යේහි/ යේභි (තතියා/ කරණ)

යස්ස, යේසං/යේසානං (චතුත්ථි/ ඡට්ඨී)

යම්හා/ යස්මා, යේහි/ යේභි (පඤ්චමී)

යම්හි/ යස්මිං, යේසු (සත්තමී)

* ''ඉත්ථි ලිඞ්ග''

යා, යා/ යායෝ (පඨමා)

යං, යා/ යායෝ (දුතියා)

යාය, යාහි/ යාභි (තතියා/ කරණ/ පඤ්චමී)

යස්සා/ යාය, යාසං/ යාසානං (චතුත්ථි/ ඡට්ඨී)

යස්සං/ යායං, යාසු (සත්තමී)

* ''නපුංසක ලිඞ්ග''

යං, යේ/ යානි (පඨමා/ දුතියා)

ඉතිරි විභත්ති පුල්ලිඞ්ග මෙන් වර නැගේ.

'''තුම්හ (නුඹ)'''

* ලිඞ්ග භේදයක් නැත

ත්වං/ තුවං (පඨමා), තුම්හේ (බහු වචන)

තං/ තවං/ ත්වං/ තුවං/ තේ (දුතියා), තුම්හාකං/ තුම්හේ/ වෝ (බහු)

ත්වයා/ තයා (තතියා, කරණ, පඤ්චමී), තුම්හේහි/ තුම්හේභි (බහු)

තව/ තුය්හං/ තුම්හං/ තේ (චතුත්ථි, ඡට්ඨී), තුම්හාකං/ තුම්හේ/ වෝ (බහු)

ත්වයි/ තයි (සත්තමී), තුම්හේසු (බහු)

'''අම්හ (මම)'''

* ලිඞ්ග භේදයක් නැත

අහං (පඨමා), මයං/ අම්හේ (අපි)

මං/ මමං (දුතයා), අම්හාකං/ අම්හේ (බහු වචන)

මයා (තතියා, කරණ, පඤ්චමී), අම්හේහි/ අම්හේභි (බහු)

මම/ මය්හං/ අම්හං/ මමං/ මේ (චතුත්ථී, ඡට්ඨී), අම්හාකං/ අස්මාකං/ අම්හේ (බහු)

මයි (සත්තමී), අම්හේසු (බහු)

'''ඒත (අර/ අරයා/ අරක)'''

* ''පුල්ලිඞ්ග''

ඒසෝ (අරයා), ඒතේ (අරගොල්ලෝ)

ඒතං (දුතියා), ඒතේ (බහු වචන)

ඒතේන (තතියා, කරණ), ඒතේහි/ ඒතේභි (බහු)

ඒතස්ස (චතුත්ථී, ඡට්ඨී), ඒතේසං/ ඒතේසානං (බහු)

ඒතම්හා/ ඒතස්මා (අරයාගෙන්), ඒතේහි/ ඒතේභි (බහු)

ඒතම්හි/ ඒතස්මිං (අරයා කෙරෙහි), ඒතේසු (අර අය කෙරෙහි)

* ''ඉත්ථි ලිඞ්ග''

ඒසා (පඨමා), ඒතා/ ඒතායෝ (බහු)

ඒතං (දුතියා), ඒතා/ ඒතායෝ (බහු)

ඒතාය (තතියා, කරණ), ඒතාහි/ ඒතාභි (බහු)

ඒතිස්සාය/ ඒතිස්සා/ ඒතාය (චතුත්ථී,  ඡට්ඨී), ඒතාසං/ ඒතාසානං (බහු)

ඒතාය (පඤ්චමී), ඒතාහි/ ඒතාභි (බහු)

ඒතිස්සං/ ඒතස්සං/ ඒතායං (සත්තමී), ඒතාසු (බහු)

* ''නපුංසක ලිඞ්ග''

ඒතං (පඨමා, දුතියා), ඒතේ/ ඒතානි (බහු)

ඉතිරි විභක්ති පුල්ලිඞ්ගයෙහි මෙන් වර නැගේ.

'''ඉම (මේ/ මෙයා/ මැය/ මෙය)'''

* ''පුල්ලිඞ්ග''

අයං (පඨමා), ඉමේ (බහු)

ඉමං (දුතියා), ඉමේ (බහු)

ඉමිනා/ අනේන (තතියා, කරණ), ඉමේහි/ ඉමේභි/ ඒහි/ ඒභි (බහු)

අස්ස/ ඉමස්ස (චතුත්ථී, ඡට්ඨී), ඒසං/ ඒසානං/ ඉමේසං/ ඉමේසානං (බහු)

ඉමස්මා/ අස්මා/ ඉමම්හා (පඤ්චමී), ඉමේහි/ ඉමේභි/ ඒහි/ ඒභි (බහු)

ඉමස්මිං/ ඉමම්හි/ අස්මිං (සත්තමී), ඉමේසු/ ඒසු (බහු)

* ''ඉත්ථි ලිඞ්ග''

අයං (පඨමා), ඉමා/ ඉමායෝ (බහු)

ඉමං (දුතියා), ඉමා/ ඉමායෝ (බහු)

ඉමාය (තතියා, කරණ, පඤ්චමී), ඉමාහි/ ඉමාභි (බහු)

ඉමිස්සා/ ඉමිස්සාය/ ඉමාය/ අස්සා/ අස්සාය (චතුත්ථී, ඡට්ඨී), ඉමාසං/ ඉමාසානං (බහු)

ඉමස්සං/ ඉමායං/ අස්සං (සත්තමී), ඉමාසු (බහු)

* ''නපුංසක ලිඞ්ග''

ඉදං/ ඉමං (පඨමා, දුතියා), ඉමේ/ ඉමානි (බහු)

ඉතිරි විභක්ති පුල්ලිඞ්ගයෙහි මෙන් වර නැගේ.

== අව්‍යය පද ==

=== උපසග්ග ===

'''අ'''

අ + ධම්ම = අධම්ම (ධර්මයට විරුද්ධ / පටහැනි)

අ + සඞ්ඛත = අසඞ්ඛත (හේතු ප්‍රත්‍යයන්ගෙන් නොසැකසුණු)

අ + නිදස්සන = අනිදස්සන (නිදසුන් දැක්විය නොහැකි දේ / නිවන)

'''අව'''

අව + ඛිත්ත = අවක්ඛිත්ත (යට හෙළූ)

අව + මුත්ත - ඔ + මුත්ත = ඔමුත්ත (ගැලවූ)

අව + ගච්ඡති = අවගච්ඡති (දැන ගනී)

අව + ජානන = අවජානන (පරිභව වන සේ දැන්වීම/ නින්දා කිරීම)

'''අනු'''

අනු + ඒති = අන්වේති (අනුව එයි)

අනු + රත්තෝ = අනුරත්තෝ (ඒ අනුවම ඇළුණු)

අනු + රූපං = අනුරූපං (ඒ රූපයට අනුව ඇති)

අනු + මොග්ගල්ලානං = අනුමොග්ගල්ලානං (මුගලන් මහ රහතන් වහන්සේට වඩා අඩුය. උදා:- අනුමොග්ගල්ලානං ඉද්ධිමන්තෝ - මුගලන් තෙරුන් වහන්සේට වඩා ඍද්ධිමත් බවින් අඩුය)

අනු + වසිතා = අන්වසිතා (යමක් ඇසුරු කොට වසන්නෝ)

'''අභි'''

අභි + මුඛ = අභිමුඛ (සමීපයේ)

අභි + කන්ත = අභික්කන්ත (ඉතා කාන්තිමත්/ ප්‍රිය)

අභි + කීළති = අභිකීළති (බොහෝ සේ ක්‍රීඩා කරයි)

අභි + වන්දති = අභිවන්දති (මැනවින් වඳියි)

'''ආ'''

ආ + කඞ්ඛා = ආකඞ්ඛා (කැමත්ත)

ආ + රාජං = ආරාජං (රජු තෙක්)

ආ + ගඞ්ගා = ආගඞ්ගා (ගඟ දක්වා)

ආ + ගත = ආගත (පැමිණි)

'''අති'''

අති + කම = අතික්කම (ඉක්මවීම)

අති + ඛීණ = අතිඛීණ (ඉතා ක්‍ෂීණ වූ)

'''අධි'''

අධි + පඤ්ඤා = අධිපඤ්ඤා (අධික/උසස් ප්‍රඥාව)

අධි + දේව = අධිදේව (ප්‍රධාන දෙවියා)


අධි + ඨාති = අධිට්ඨාති (අධිෂ්ඨාන කරයි)

අධි + පද + ය + ති = අධිපජ්ජති (පැමිණෙයි)

'''අප'''

අප + කඩ්ඪති = අපකඩ්ඪති (ඉවතට අදී/ නෙරපයි)

අප + චර = අපචර (සාවද්‍ය හැසිරීම)

අප + චයති = අපචයති (පුදයි)

'''උ'''

උ + ඝෝස = උග්ඝෝස (උස්ව නැඟුණු ඝෝෂාව)

උ + සජති = උස්සජති (ඉවත් කරයි/ හරියි)

උ + භූත = උබ්භූත (පහළ විය)

'''උප'''

උප + නිවේසන = උපනිවේසන (සමීපව සේවනය කිරීම)

උප + කප්පිත = උපකප්පිත (පූජාවට කැප කළ)

උප + කෝසති = උපක්කෝසති (බොහෝ සේ නින්දා කරයි)

උප + ආ + දාන = උපාදාන (දැඩිව අල්ලා ගැනීම)

උප + පජ්ජති = උපපජ්ජති (උපදියි)

'''දු'''

දු + ඛ = දුක්ඛ (තෘප්තිමත් විය හැකි දෙයක් නැති හිස් බව දැනීම)

දු + ජහ = දුජ්ජහ (අත් හැරීමට අපහසුව)

'''නි'''

නි + කමු + ති = නික්ඛමති (රැඳී නොසිට නික්ම යාම)

නි + කඩ්ඨ + ති = නික්කඩ්ඪති (රඳවා නොගෙන පිටමං කිරීම/ නෙරපීම)

නි + කඞ්ඛ = නික්කඞ්ඛ (නිසැක)

නි + කුජ්ජේති = නික්කුජ්ජේති (යටිකුරු කරයි)

නි + කන්තති = නිකන්තති (හාරා කපයි)

'''නී'''

නී + වරණ = නීවරණ (හොඳින් වැළකීම)

නී + හරිත = නීහරිත (බැහැර කළ)

'''ප'''

ප + ඤා = පඤ්ඤා (ඇත්ත ඇති සැටියෙන්ම දනී)

ප + නීත = පණීත (උතුම් බවට පැමිණි)

ප + වාසී = පවාසී (වෙන්ව විසී)

ප + භවති = පභවති (හොඳින් පහළ වේ)

ප + නිධානං = පණිධානං (පැතීම)

'''පරා'''

පරා + භූත = පරාභූත (පිරිහුණු)

පරා + ජේති = පරාජේති (පරදවයි)

පරා + ආයන = අනුන් වෙත යෑම/ පිහිට/ ආධාරය)

පරා + කමති = පරක්කමති (යමක් මුළුමනින්ම අවසන් කිරීමට උත්සාහ කිරීම)

'''පරි'''

පරි + ඉක්ඛති = පරික්ඛති (හාත්පස හොඳින් පරික්ෂා කරයි)

පරි + කිරති = පරිකිරති (හාත්පස විසුරුවයි)

පරි + කඩ්ඨති = පරිකඩ්ඨති (එහා මෙහා අදියි)

පරි + ඛිපති = පරික්ඛිපති (හාත්පස වටකරයි)

පරි + ඛණති = පරිඛණති (හාත්පස හාරයි)

'''පති/ පටි'''

පති + රූප = පතිරූප (සමාන රූපය/ ආකාරය)

පති + ඨති = පතිට්ඨති (ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කරයි)

පති + ක්‍රියා = පතික්‍රියා (ප්‍රතික්‍රියාව)

පටි + කමති = පටික්කමති (ආපසු යයි)

'''වි'''

වි + සුජ්ඣති = විසුජ්ඣති (විවිධ අයුරින් පිරිසිදු වෙයි)

වි + කත = විකත (කළ දෙයට විරුද්ධ දෙයක් කර වෙනස් කරන ලද)

වි + මුඛ = විමුඛ (ඉවතට හැරවූ මුහුණ)

වි + රාග = විරාග (පහවූ රාගය)

'''ස'''

ස + භික්ඛු = සභික්ඛු (භික්ෂූන් සහිත)

ස + සඞ්ඛාර = සසඞ්ඛාර (සඞ්ඛාර සහිත)

'''සං'''

සං + වද්ධන = සංවද්ධන (මැනවින් වැඩීම/ සංවර්ධනය)

සං + කිලිස්සති = සංකිලිස්සති (අතිශයින් කිලිටි වෙයි)

සං + ජානාති = සඤ්ජානාති (හඳුනා ගනියි)

සං + සරති = සංසරති (යළි යළි සැරිසරයි)

'''සු'''

සු + ධම්ම = සුධම්ම (යහපත් ධර්මය)

සු + ලභ = සුලභ (පහසුවෙන් ලැබිය හැකි)

'''දු'''

දු + භික්ඛ = දුබ්භික්ඛ (දුර්භික්ෂය)

දු + ලභ = දුල්ලභ (පහසුවෙන් ලැබිය නොහැකි)

=== '''නිපාත''' ===

'''අථ/අථෝ''' (ඉක්බිති)

'''ඛෝ''' (වනාහි)

'''ඛලු''' (ඒකාන්තයෙන්; ප්‍රතිෂෙධ, වාක්‍යාලඞ්කාර අවධාරණ, ප්‍රසිද්ධිය යන අර්ථ)

'''නු''' (නේ, නෙව, නේද?)

'''ඉති''' (මෙසේ; හේතු, ප්‍රකාර, ආද්‍යාර්ථ, අවධාරණ, නිදර්‍ශන, පදාර්ථ විපර්‍ය්‍යාස, පරිසමාප්ති යන අර්ථ)

'''සෙය්‍යථාපි''' (යම් සේ)

'''සහ''' (සමඟ)

'''සද්ධිං''' (සමඟ)

'''යදි''' (ඉතින්, ඉදින්)

'''චේ''' (ඉතින්, ඉදින්)

'''න''' (නො)

'''නෝ''' (නො, නොවේද?)

'''මා''' (එපා)

'''ච''' (ද)

'''වා''' (හෝ - හැර)

'''පන''' (වනාහි,වූ කලී) විකල්පාර්ථයේදී (එහෙත්,නමුත්)

'''අපි''' (ත්)

සද්දං + අපි = සද්දම්පි (සද්දයකුත්)

ජාති + අපි = ජාතිපි (ඉපදීමත්)

ජරා + අපි = ජරාපි (දිරා යාමත්)


'''අලං''' (ඔය ඇති, ප්‍රමාණයි, යෝග්‍යයි, සමර්ථයි, සෑහේ, අලඞ්කාර අර්ථය, පර්‍ය්‍යාප්ති අර්ථය, ප්‍රතිෂෙධ අර්ථය, සුදුසුය)

'''තෝ'''

පඤ්චමී හෝ සත්තමී අර්ථය මෙම නිපාතය පදයක් අවසානයට යෙදීමෙන් ලැබේ.

අග්ගි + තෝ = අග්ගිතෝ (අග්නියෙන්)

රාජ + තෝ = රාජතෝ (රජු කෙරෙන්)

ය + තෝ = යතෝ (යමකින්)

ත + තෝ = තතෝ (එයින්)

කු + තෝ = කුතෝ (කොයින්)

ඒත + තෝ = ඒතතෝ/ අතතෝ (මෙයින්)

පච්ඡ + තෝ = පච්ඡතෝ (පසුව)

පුර + තෝ = පුරතෝ (ඉදිරියෙහි)

'''ත්‍ර'''

කිං + ත්‍ර = කු + ත්‍ර = කුත්‍ර (කොහි ද?, කොහේද?)

ඒත + ත්‍ර = අත + ත්‍ර = අත්‍ර (මෙහි)

ය + ත්‍ර = යත්‍ර (යම් තැනක)

ත + ත්‍ර = තත්‍ර (එහි)

අඤ්ඤ + ත්‍ර = අඤ්ඤත්‍ර (අන්‍යන්හි, අන්‍ය තැනෙක්හි, අන්‍යයෙක් කෙරෙහි)

'''ථ'''

කිං + ථ = කු + ථ = කුත්ථ (කොහිද?)

ඒත + ථ = එත්ථ (මෙහි)

ත + ථ = තත්ථ (එහි)

ය + ථ = යත්ථ (යමෙක් කෙරෙහි, යම් තැනක)

'''ථං'''

ඉම + ථං = ඉ + ථං = ඉත්ථං (මෙසේ)

කිං + ථං = ක + ථං = කථං (කෙසේ)

'''දා'''

සබ්බ + දා = සබ්බදා (සැමදා)

ඒක + දා = ඒකදා (එක් දවසක)

ය + දා = යදා (යම් දවසක)

'''ධ'''

ඉම + ධ = ඉ + ධ = ඉධ (මෙහි)

== ක්‍රියා පද (ආඛ්‍යාත) ==

වත්තමානා, පඤ්චමී, සත්තමී, හීයන්තනී, පරොක්ඛා, අජ්ජතනී, භවිස්සන්තී, කාලාතිපත්ති යනුවෙන් ආඛ්‍යාත විභත්ති කාල 8කි. එම එක් එක් ආඛ්‍යාත විභත්තිය පඨම, මජ්ඣිම, උත්තම ලෙස පුරිස 3කට ද පරස්ස පද හා අත්තනෝ පද ලෙස වර්ග 2කට ද කත්තූ, කම්ම හා භාව සාධන යන කාරක 3කට ද බෙදේ. ක්‍රියාවේ ඵලය ලැබෙන්නේ අන් අයට නම් එය පරස්ස පද ලෙස ද ක්‍රියාවේ ඵලය ලැබෙන්නේ එය සිදු කරන්නාටම නම් එය අත්තනෝ පද ලෙස ද තබයි. කත්තු උක්ත වන වාක්‍ය කත්තු කාරක ලෙස ද කම්මය උක්ත වන වාක්‍ය කම්ම කාරක වාක්‍ය ලෙස ද හැඳින් වේ. භාව සාධන වාක්‍ය මඟින් සිදු වීම් මාත්‍රය පමණක් ප්‍රකාශ කෙරේ.

'''සබ්බ ධාතුක'''

ඉහත විභත්ති 8න් ''වත්තමානා, පඤ්චමී, සත්තමී, හීයන්තනී'' යන විභතතිවල සියළුම ධාතූන් වර නැගේ. එනිසා ඒ විභත්තිවලට '''සබ්බ ධාතුක''' විභත්ති යැයි කියනු ලැබේ.

'''අසබ්බ ධාතුක'''

''පරොක්ඛා, අජ්ජතනී, භවිස්සන්තී, කාලාතිපත්ති'' යන විභත්තිවල ඇතැම් ධාතූන් වර නොනැගෙන නිසා ඒවා '''අසබ්බ ධාතුක''' විභත්ති යැයි කියනු ලැබේ. මෙම විභත්තීන්හි ධාතූන් වර නැගෙන විට ධාතුව සහ විභත්ති ප්‍රත්‍යය අතර ඉකාරයක් ආගමනය වේ. උදා:- පච + ඉ + ස්සති = පචිස්සති

යම් කිසි ක්‍රියා පදයක් සෑදෙන්නේ ධාතුවට අදාළ ආඛ්‍යාත විභත්ති ප්‍රත්‍ය යෙදීමෙනි. එම ධාතු සකම්මක, අකම්මක හා ද්වීකම්මක ලෙස බෙදේ.

'''සකම්මක ධාතු'''

මේ ධාතුවලින් සෑදෙන ක්‍රියා පදවලට කම්මයක් තිබිය යුතුය. උදාහරණ ලෙස 'භික්ඛු ධම්මං පස්සති (භික්ෂුව ධර්මය දකියි)' යන්නෙහි ධම්මං යනු කම්මයයි. එයින් භික්ෂුව දකින්නේ කුමක් ද යන්න කියැවේ.

'''අකම්මක ධාතු'''

මේ ක්‍රියා පදවලට කම්මයක් නැත. උදා:- සා සංසරති (ඇය සැරිසරයි)

'''ද්වී කම්මක ධාතු'''

කම්මයන් දෙකක් ඇති කිරිය පද මෙලෙස හැඳින්වේ. උදා:- සෝ පුරිසං පඤ්හං පුච්ඡති (ඔහු පුරිසයාගෙන් පැණයක් අසයි)

'''ධාතු ගණ'''

ධාතූන් ගණ 7ට බෙදේ. ධාතූන්ගෙන් කත්තු කාරකයෙහි කිරිය පද සෑදීමේ දී ධාතුව සහ විභත්ති ප්‍රත්‍යය අතරට විකරණ ප්‍රත්‍යයක් යොදනු ලැබේ. ඒ ඒ ධාතු ගණයට අනන්‍ය වූ විකරණ ප්‍රත්‍යයක් හෝ විකරණ ප්‍රත්‍ය කීපයක් ඇත.

''1. භුවාදී ගණය'' - විකරණ ප්‍රත්‍යය 'අ/ ඒ'

''2. රුධාදී ගණය'' - විකරණ ප්‍රත්‍යය අ සහ ධාතුවේ අග අකුරට කලින් බින්දුව හෝ අග අකුරට අනුරූප නාසික්‍යය යෙදේ.

උදා:- රුධ+ අ+ ති = රු+ න්+ ධ+ ති= රුන්ධති

''3. දිවාදී ගණය'' - ය විකරණ ප්‍රත්‍යය (බොහෝ විට ධාතුවේ අන්ත ස්වරය ලොප් වේ).

උදා:- දිව+ ය+ ති= දිව්+ ය+ ති= දිව්‍යති

''4. ස්වාදී ගණය''- විකරණ ප්‍රත්‍ය 'ණු/ උණා/ ණා'

''5. කියාදී ගණය''- විකරණ ප්‍රත්‍ය 'නා/ ණා'

''6. තනාදී ගණය''- විකරණ ප්‍රත්‍ය 'ඕ, යිර'

''7. චුරාදී ගණය''- විකරණ ප්‍රත්‍ය 'ණේ/ණය'. මෙහි ණ් තිබෙන්නේ ධාතුවේ මුල අකුර වෘද්ධි වීමටය. එවිට 'ඒ/ අය' යන ප්‍රත්‍ය ඉතිරි වේ.

උදා:- චුර+ ණේ+ ති= ච්+ උ+ ර+ ණ්+ ඒ+ ති= ච්+ ඕ+ ර+ ඒ+ ති= චෝරේති

'''කම්ම කාරක පද'''

මේවා සකම්මක ධාතූන්ගෙන් සෑදේ. මෙහිදී ධාතුව හා විභත්ති ප්‍රත්‍යය අතරට ය කාරයක් ආගමනය වේ. එවිට ධාතුවේ අග අකුරේ අන්ත ස්වරය ලොප් වීම හෝ ධාතුවේ අන්තයට හෙවත් ය කාරයට පෙර ඊ කාරයක් ආගමනය වීම හෝ සිදු වේ. එමෙන්ම කත්තු කාරකයේ දී යෙදූ ධාතු ගණයට අදාළ විකරණ ප්‍රත්‍යය නො යෙදේ. බොහෝ විට මෙහිදී අත්තනෝ පදය යොදා ගැනේ.

උදා:- පච+ ය+ ති = පච්+ ය+ ති = පච්+ ච + ති = පච්චති

=== වත්තමාන විභත්තිය ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!
! colspan=&quot;2&quot; |පරස්ස පද
! colspan=&quot;2&quot; |අත්තනෝ පද
|-
|පුරුස
|ඒක වචන
|බහු වචන
|ඒක වචන
|බහු වචන
|-
|පඨම
|ති
|අන්ති
|තේ
|අන්තේ
|-
|මජ්ඣිම
|සි
|ථ
|සේ
|ව්හේ
|-
|උත්තම
|මි
|ම
|ඒ
|ම්හේ
|}
'''උදාහරණ: ඉසු ධාතුව'''

''කත්තු කාරකය''

පඨම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + අ + ති = ඉච්ඡ + ති = ඉච්ඡති (කැමති වෙයි)

+ තේ = ඉච්ඡතේ (කැමති වේ)

පඨම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + අ + අන්ති = ඉච්ඡන්ති (කැමති වෙති)

+ අන්තේ = ඉච්ඡන්තේ (කැමති වෙති)

මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + අ + සි = ඉච්ඡසි (කැමති වෙහි)

+ සේ = ඉච්ඡසේ (කැමති වෙහි)

මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + අ + ථ = ඉච්ඡථ (කැමති වෙහු)

+ ව්හේ = ඉච්ඡව්හේ (කැමති වෙහු)

උත්තම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + අ + මි = ඉච්'''ඡා'''මි (කැමති වෙමි)

+ ඒ = ඉච්ඡේ (කැමති වෙමි)

උත්තම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + අ + ම = ඉච්'''ඡා'''ම (කැමති වෙමු)

+ ම්හේ = ඉච්'''ඡා'''ම්හේ (කැමති වෙමු)

''කම්ම කාරකය''

පඨම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ඊ + ය + තේ = ඉච්ඡීයතේ (කැමති වනු ලැබේ)

පඨම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ඊ + ය + අන්තේ = ඉච්ඡීයන්තේ (කැමති වනු ලැබෙත්)

මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ඊ + ය + සේ = ඉච්ඡීයසේ (කැමති වනු ලැබෙහි)

මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ව්හේ = ඉච්ඡීයව්හේ (කැමති වනු ලැබෙහු)

උත්තම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ඒ = ඉච්ඡීයේ (කැමති වනු ලැබෙමි)

උත්තම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ම්හේ = ඉච්ඡීයම්හේ (කැමති වනු ලැබෙමු)

'''උදාහරණ: ඡිදි ධාතුව'''

''කත්තු කාරකය''

ඡින්දි + අ + ති = ඡින්දති (සිඳියි)

ඡින්දි + අ + අන්ති = ඡින්දන්ති (සිඳති)

ඡින්දි + අ + සි = ඡින්දසි (සිඳහි)

ඡින්දි + අ + ථ = ඡින්දථ (සිඳහු)

ඡින්දි + අ + මි = ඡින්දාමි (සිඳිමි)

ඡින්දි + අ + ම = ඡින්දාම (සිඳිමු)

''කම්ම කාරකය''

ඡිදි + ය + තේ = ඡිජ්ජතේ (සිඳනු ලැබේ)

ඡිදි + ය + අන්තේ = ඡිජ්ජන්තේ (සිඳිනු ලැබෙති)

ඡිදි + ය + සේ = ඡිජ්ජසේ (සිඳිනු ලැබෙහි)

ඡිදි + ය + ව්හේ = ඡිජ්ජව්හේ (සිඳිනු ලැබෙහු)

ඡිදි + ය + ඒ = ඡිජ්ජේ (සිඳිනු ලැබෙමි)

ඡිදි + ය + ම්හේ = ඡිජ්ජම්හේ (සිඳිනු ලැබෙමු)

'''උදාහරණ: යුධ ධාතුව'''

''කත්තු කාරකය''

යුධ + ය + ති = යුජ්ඣති (යුද්ධ කරයි)

යුධ + ය + අන්ති = යුජ්ඣන්ති (යුද්ධ කරති)

යුධ + ය + සි = යුජ්ඣසි (යුද්ධ කරහි)

යුධ + ය + ථ = යුජ්ඣථ (යුද්ධ කරහු)

යුධ + ය + මි = යුජ්'''ඣා'''මි (යුද්ධ කරමි)

යුධ + ය + ම = යුජ්'''ඣා'''ම (යුද්ධ කරමු)

=== පඤ්චමී විභත්තිය ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!
! colspan=&quot;2&quot; |පරස්ස පද
! colspan=&quot;2&quot; |අත්තනෝ පද
|-
|පුරුස
|ඒක වචන
|බහු වචන
|ඒක වචන
|බහු වචන
|-
|පඨම
|තු
|අන්තු
|තං
|අන්තං
|-
|මජ්ඣිම
|ආහි/අ
|ථ
|ස්සු
|ව්හෝ
|-
|උත්තම
|මි
|ම
|ඒ
|ආමසේ
|}
* නියෝග කිරීම, විධානය කිරීම

* යාචනා කිරීම (ඉල්ලීම)

* ආශිංසනය කිරීම

* නිමන්ත්‍රණය කිරීම

* ආරාධනා කිරීම

* අනුමත කිර්ම/කැමැත්ත හැඟවීම

* යමකට කාලය පැමිණ ඇතැයි පැවසීම

යන අර්ථ පඤ්චමී විභත්තිය මඟින් ලබා දේ.

'''උදාහරණ: ඉසු ධාතුව'''

''කත්තු කාරකය''

පඨම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + අ + තු = ඉච්ඡ + තු = ඉච්ඡතු (කැමති වෙන්න/ කැමති වනු)

+ තං = ඉච්ඡතං (කැමති වන්න)

පඨම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + අ + අන්තු = ඉච්ඡන්තු (කැමති වෙත්වා)

+ අන්තං = ඉච්ඡන්තං (කැමති වෙත්වා)

මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + අ + ආහි/ අ = ඉච්ඡාහි/ ඉච්ඡ (කැමති වෙහි)

+ ස්සු = ඉච්ඡස්සු (කැමති වෙහි)

මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + අ + ථ = ඉච්ඡථ (කැමති වෙහු)

+ ව්හෝ = ඉච්ඡව්හෝ (කැමති වෙහු)

උත්තම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + අ + මි = ඉච්'''ඡා'''මි (කැමති වෙම්වා)

+ ඒ = ඉච්ඡේ (කැමති වෙම්වා)

උත්තම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + අ + ම = ඉච්'''ඡා'''ම (කැමති වෙමුවා)

+ ආමසේ = ඉච්ඡාමසේ (කැමති වෙමුවා)

''කම්ම කාරකය''

පඨම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ඊ + ය + තං = ඉච්ඡීයතං (කැමති වනු ලැබේවා)

පඨම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ඊ + ය + අන්තං = ඉච්ඡීයන්තං (කැමති වනු ලැබෙත්වා)

මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ස්සු = ඉච්ඡීයස්සු (කැමති වනු ලැබෙහි)

මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ව්හෝ = ඉච්ඡීයව්හෝ (කැමති වනු ලැබෙහු)

උත්තම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ඒ = ඉච්ඡීයේ (කැමති වනු ලැබෙම්වා)

උත්තම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ආමසේ = ඉච්ඡීයාමසේ (කැමති වනු ලැබෙමු)

'''උදාහරණ: ඡිදි ධාතුව'''

''කත්තු කාරකය''

ඡින්දි + අ + තු = ඡින්දතු (සිඳිනු)

ඡින්දි + අ + අන්තු = ඡින්දන්තු (සිඳිව්)

ඡින්දි + අ + ආහි/ අ = ඡින්දාහි/ ඡින්ද (සිඳහි)

ඡින්දි + අ + ථ = ඡින්දථ (සිඳහු)

ඡින්දි + අ + මි = ඡින්දාමි (සිඳිම්වා)

ඡින්දි + අ + ම = ඡින්දාම (සිඳිමුවා)

''කම්ම කාරකය''

ඡිදි + ය + තේ = ඡිජ්ජතං (සිඳනු ලැබේවා)

ඡිදි + ය + අන්තං = ඡිජ්ජන්තේ (සිඳිනු ලැබෙත්වා)

ඡිදි + ය + ස්සු = ඡිජ්ජස්සු (සිඳිනු ලැබෙහිවා)

ඡිදි + ය + ව්හෝ = ඡිජ්ජව්හෝ (සිඳිනු ලැබෙහු)

ඡිදි + ය + ඒ = ඡිජ්ජේ (සිඳිනු ලැබෙම්වා)

ඡිදි + ය + ආමසේ = ඡිජ්ජාමසේ (සිඳිනු ලැබෙමුවා)

'''උදාහරණ: යුධ ධාතුව'''

''කත්තු කාරකය''

යුධ + ය + තු = යුජ්ඣතු (යුද්ධ කරනු)

යුධ + ය + අන්තු = යුජ්ඣන්තු (යුද්ධ කරව්)

යුධ + ය + ආහි/ අ = යුජ්ඣාහි/ යුජ්ඣ (යුද්ධ කරහි)

යුධ + ය + ථ = යුජ්ඣථ (යුද්ධ කරහු)

යුධ + ය + මි = යුජ්'''ඣා'''මි (යුද්ධ කරම්වා)

යුධ + ය + ම = යුජ්'''ඣා'''ම (යුද්ධ කරමුවා)

=== සත්තමී විභත්තිය ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!
! colspan=&quot;2&quot; |පරස්ස පද
! colspan=&quot;2&quot; |අත්තනෝ පද
|-
|පුරිස
|ඒක වචන
|බහු වචන
|ඒක වචන
|බහු වචන
|-
|පඨම
|එය්‍ය/ඒ
|එය්‍යුං/උං
|ඒථ
|ඒරං
|-
|මජ්ඣිම
|එය්‍යාසි/ඒ
|එය්‍යාථ
|ඒථෝ
|එය්‍යව්හෝ
|-
|උත්තම
|එය්‍යාමි/ඒ
|එය්‍යාම
|එය්‍යං
|එය්‍යාම්හේ
|}
* යමක් අනුමත කිරීම

* යමක් පරිකල්පනය කිරීම (මෙසේ වේ නම් එසේ වන්නේය)

* ප්‍රාර්ථනා කිරීම

* ප්‍රශ්න ඇසීම

* විධානය කිරීම

* නිමන්ත්‍රණය කිරීම

යන අර්ථ සත්තමී විභත්තිය මඟින් ලබා දේ.

'''උදාහරණ: ඉසු ධාතුව'''

''කත්තු කාරකය''

පඨම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + අ + එය්‍ය = ඉච්ඡ + එය්‍ය = ඉච්ඡෙය්‍ය (කැමති වෙයි ද?)

පඨම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + අ + එය්‍යුං = ඉච්ඡෙය්‍යුං (කැමති වෙත් ද?)

මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + අ + එය්‍යාසි = ඉච්ඡෙය්‍යාසි (කැමති වෙහි ද?)

මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + අ + එය්‍යාථ = ඉච්ඡෙය්‍යාථ (කැමති වෙහු ද?)

උත්තම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + අ + එය්‍යාමි = ඉච්ඡෙය්‍යාමි (කැමති වෙම් ද?)

උත්තම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + අ + එය්‍යාම = ඉච්ඡෙය්‍යාම (කැමති වෙමු ද?)

''කම්ම කාරකය''

පඨම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ය + ඒථ = ඉච්ඡේථ (කැමති වනු ලැබේ ද?)

පඨම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ය + ඒරං = ඉච්ඡේරං (කැමති වනු ලැබෙත් ද?)

මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ය + ඒථෝ = ඉච්ඡේථෝ (කැමති වනු ලැබෙහි ද?)

මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ය + එය්‍යව්හෝ = ඉච්ඡෙය්‍යව්හෝ (කැමති වනු ලැබෙහු ද?)

උත්තම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ය + එය්‍යං = ඉච්ඡෙය්‍යං (කැමති වනු ලැබෙම් ද?)

උත්තම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ය + එය්‍යාම්හේ = ඉච්ඡෙය්‍යාම්හේ (කැමති වනු ලැබෙමු ද?)

'''උදාහරණ: ඡිදි ධාතුව'''

''කත්තු කාරකය''

ඡින්දි + අ + ඒ = ඡින්දේ (සිඳියි ද?)

ඡින්දි + අ + උං = ඡින්දුං (සිඳති ද?)

ඡින්දි + අ + ඒ = ඡින්දේ (සිඳහි ද?)

ඡින්දි + අ + එය්‍යාථ = ඡින්දෙය්‍යාථ (සිඳහු ද?)

ඡින්දි + අ + ඒ = ඡින්දේ (සිඳිම් ද?)

ඡින්දි + අ + එය්‍යාම = ඡින්දෙය්‍යාම (සිඳිමු)

''කම්ම කාරකය''

ඡිදි + ය + ඒථ = ඡිජ්ජේථ (සිඳනු ලැබේ ද?)

ඡිදි + ය + ඒරං = ඡිජ්ජේරං (සිඳිනු ලැබෙත් ද?)

ඡිදි + ය + ඒථෝ = ඡිජ්ජේථෝ (සිඳිනු ලැබෙහි ද?)

ඡිදි + ය + එය්‍යව්හෝ = ඡිජ්ජෙය්‍යව්හෝ (සිඳිනු ලැබෙහු ද?)

ඡිදි + ය + එය්‍යං = ඡිජ්ජෙය්‍යං (සිඳිනු ලැබෙම් ද?)

ඡිදි + ය + එය්‍යාම්හේ = ඡිජ්ජෙය්‍යාම්හේ (සිඳිනු ලැබෙමු ද?)

'''උදාහරණ: යුධ ධාතුව'''

''කත්තු කාරකය''

යුධ + ය + එය්‍ය = යුජ්ඣෙය්‍ය (යුද්ධ කරයි ද?)

යුධ + ය + එය්‍යුං = යුජ්ඣෙය්‍යුං (යුද්ධ කරති ද?)

යුධ + ය + එය්‍යාසි = යුජ්ඣෙය්‍යාසි (යුද්ධ කරහි ද?)

යුධ + ය + එය්‍යාථ = යුජ්ඣෙය්‍යාථ (යුද්ධ කරහු ද?)

යුධ + ය + එය්‍යාමි = යුජ්ඣෙය්‍යාමි (යුද්ධ කරම් ද?)

යුධ + ය + එය්‍යාම = යුජ්ඣෙය්‍යාම (යුද්ධ කරමු ද?)

=== හීයත්තනී විභත්තිය ===

බොහෝ විට ක්‍රියා පදයේ මුලට අ කාරයක් යෙදේ.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!
! colspan=&quot;2&quot; |පරස්ස පද
! colspan=&quot;2&quot; |අත්තනෝ පද
|-
|'''පුරිස'''
|'''ඒක වචන'''
|'''බහු වචන'''
|'''ඒක වචන'''
|'''බහු වචන'''
|-
|පඨම පුරිස
|අ/ආ
|උ/ඌ
|ත්ථ
|ත්ථුං
|-
|මජ්ඣිම පුරිස
|ඕ
|ත්ථ
|සේ
|ව්හං
|-
|උත්තම පුරිස
|අ/අං
|ම්හා
|ඉං
|ම්හසේ
|}
* ඊයේ අතීතය ප්‍රකාශ කිරීමට මෙය භාවිතා වේ.

'''උදාහරණ: ඉසු ධාතුව'''

''කත්තු කාරකය''

පඨම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + අ + ආ = ඉච්ඡ + ආ = ඉච්ඡා (කැමති විය)

පඨම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + අ + උ = ඉච්ඡූ (කැමති වූහ)

මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + අ + ඕ = ඉච්ඡෝ (කැමති වූවෙහි)

මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + අ + ත්ථ = ඉච්ඡත්ථ (කැමති වූවෙහු)

උත්තම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + අ + අ = ඉච්ඡ (කැමති වීමි)

උත්තම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + අ + ම්හා = ඉච්ඡම්හා (කැමති වීමු)

''කම්ම කාරකය''

පඨම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ත්ථ = ඉච්ඡීයත්ථ (කැමති වනු ලැබිණි)

පඨම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ත්ථුං = ඉච්ඡීයත්ථුං (කැමති වනු ලැබූහ)

මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ඊ + ය + සේ = ඉච්ඡීයසේ (කැමති වනු ලැබූවෙහි)

මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ව්හං = ඉච්ඡීයව්හං (කැමති වනු ලැබූවෙහු)

උත්තම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ඉං = ඉච්ඡීයිං (කැමති වනු ලැබූවෙමි)

උත්තම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ම්හසේ = ඉච්ඡීයම්හසේ (කැමති වනු ලැබූවෙමු)

'''උදාහරණ: ඡිදි ධාතුව'''

''කත්තු කාරකය''

අ + ඡින්දි + අ + ආ = අඡින්දා (සිඳුවේය)

අ + ඡින්දි + අ + ඌ = අඡින්දූ (සිඳූහ)

අ + ඡින්දි + අ + ඕ = අඡින්දෝ (සිඳූවෙහි)

අ + ඡින්දි + අ + ත්ථ = අඡින්දත්ථ (සිඳූවෙහු)

අ + ඡින්දි + අ + අං = අඡින්දං (සිඳුවෙමි)

අ + ඡින්දි + අ + ම්හා = අඡින්දම්හා (සිඳුවෙමු)

''කම්ම කාරකය''

අ + ඡිදි + ය + ත්ථ = අඡිජ්ජත්ථ (සිඳනු ලැබිණි)

අ + ඡිදි + ය + ත්ථුං = අඡිජ්ජත්ථුං (සිඳිනු ලැබූහ)

අ + ඡිදි + ය + සේ = අඡිජ්ජසේ (සිඳිනු ලැබූවෙහි)

අ + ඡිදි + ය + ව්හං = අඡිජ්ජව්හං (සිඳිනු ලැබූවෙහු)

අ + ඡිදි + ය + ඉං = අඡිජ්ජිං (සිඳිනු ලැබීමි)

අ + ඡිදි + ය + ම්හසේ = අඡිජ්ජම්හසේ (සිඳිනු ලැබීමු)

'''උදාහරණ: යුධ ධාතුව'''

''කත්තු කාරකය''

අ + යුධ + ය + ආ = අයුජ්ඣා (යුද්ධ කළේය)

අ + යුධ + ය + ඌ = අයුජ්ඣූ (යුද්ධ කළෝය)

අ + යුධ + ය + ඕ = අයුජ්ඣෝ (යුද්ධ කළෙහි)

අ + යුධ + ය + ත්ථ = අයුජ්ඣත්ථ (යුද්ධ කළෙහු)

අ + යුධ + ය + අ = අයුජ්ඣ (යුද්ධ කළෙමි)

අ + යුධ + ය + ම්හා = අයුජ්ඣම්හා (යුද්ධ කළෙමු)

=== පරොක්ඛා විභත්තිය ===

* ක්‍රියා පදයේ ආරම්භය ව්‍යඤ්ජන අක්‍ෂරයකින් නම් එය ද්විත්ව වේ.

* ඇතැම් තැනක ක්‍රියා ධාතුව සහ විභක්ති ප්‍රත්‍යය අතරට ඉ කාරයක් ආගමනය වේ.

''පරස්ස පද ප්‍රත්‍ය''

පඨම පුරිස - අ (ඒක වචන), උ (බහු වචන)

මජ්ඣිම පුරිස - ඒ (ඒක), ත්ථ (බහු)

උත්තම පුරිස - අ (ඒක), ම්හ (බහු)

''අත්තනෝ පද ප්‍රත්‍ය''

පඨම - ත්ථ (ඒක), රේ (බහු)

මජ්ඣිම - ත්ථෝ (ඒක), ව්හෝ (බහු)

උත්තම - ඉ (ඒක), ම්හේ (බහු)

* නොදුටු අතීත කාලය ප්‍රකාශ කිරීමට පරොක්ඛා (අනුන්ගේ ඇසින් දුටු දේ) විභත්තිය යෙදේ.

'''උදාහරණ: ඉසු ධාතුව'''

''කත්තු කාරකය''

පඨම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + අ + අ = ඉච්ඡ (කැමති වෙලාලු)

පඨම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + අ + උ = ඉච්ඡු (කැමති වෙලා)

මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + අ + ඒ = ඉච්ඡේ (කැමති වෙලා)

මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + අ + ඉ + ත්ථ = ඉච්ඡිත්ථ (කැමති වෙලාලු)

උත්තම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + අ + අ = ඉච්ඡ (කැමති වීලා)

උත්තම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + අ + ඉ + ම්හ = ඉච්ඡිම්හ (කැමති වෙලා)

''කම්ම කාරකය''

පඨම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ත්ථ = ඉච්ඡීයිත්ථ (කැමති වනු ලැබීලා)

පඨම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ඉ + රේ = ඉච්ඡීයිරේ (කැමති වනු ලැබිලා)

මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ත්ථෝ = ඉච්ඡීයිත්ථෝ (කැමති වනු ලැබිලාලු)

මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ව්හෝ = ඉච්ඡීයිව්හෝ (කැමති වනු ලැබිලා)

උත්තම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ඉ = ඉච්ඡීයි (කැමති වනු ලැබිල)

උත්තම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ම්හේ = ඉච්ඡීයිම්හේ (කැමති වනු ලැබිලාලු)

'''උදාහරණ: ඡිදි ධාතුව'''

''කත්තු කාරකය''

ඡින්දි + අ + අ = චඡින්ද (සිඳල)

ඡින්දි + අ + උ = චඡින්දු (සිඳලා)

ඡින්දි + අ + ඒ = ඡින්දේ (සිඳලාලු)

ඡින්දි + අ + ඉ + ත්ථ = ඡින්දිත්ථ (සිඳල)

ඡින්දි + අ + අ = ඡින්ද (සිඳල)

ඡින්දි + අ + ඉ + ම්හ = ඡින්දිම්හ (සිඳලාලු)

''කම්ම කාරකය''

ඡිදි + ය + ඉ +ත්ථ = චඡිජ්ජිත්ථ (සිඳනු ලැබිල)

ඡිදි + ය + ඉ + රේ = චඡිජ්ජිරේ (සිඳිනු ලැබිලා)

ඡිදි + ය + ඉ + ත්ථෝ = චඡිජ්ජිත්ථෝ (සිඳිනු ලැබිලා)

ඡිදි + ය + ඉ + ව්හෝ = චඡිජ්ජිව්හෝ (සිඳිනු ලැබිල)

ඡිදි + ය + ඉ = චඡිජ්ජි (සිඳිනු ලැබෙමි)

ඡිදි + ය + ඉ + ම්හේ = චඡිජ්ජිම්හේ (සිඳිනු ලැබෙමු)

'''උදාහරණ: යුධ ධාතුව'''

''කත්තු කාරකය''

යුධ + ය + අ = යයුජ්ඣ (යුද්ධ කරල)

යුධ + ය + උ = යයුජ්ඣු (යුද්ධ කරල)

යුධ + ය + ඒ = යයුජ්ඣේ (යුද්ධ කරහි)

යුධ + ය + ඉ + ත්ථ = යයුජ්ඣිත්ථ (යුද්ධ කරලාලු)

යුධ + ය + අ = යයුජ්ඣ (යුද්ධ කරල)

යුධ + ය + ඉ + ම්හ = යුජ්ඣිම්හ (යුද්ධ කරල)

=== අජ්ජතනී විභත්තිය ===

* බොහෝ විට ක්‍රියා පදයෙහි මුලට අ කාරයක් ආගමනය වේ.

* ඇතැම් අවස්ථාවල ධාතුව හා විභත්ති ප්‍රත්‍යය අතරට ඉ කාරයක් ආගමනය වේ.

''පරස්ස පද ප්‍රත්‍ය''

පඨම පුරිස - ඊ/ ඌ/ සි/ ඉ (ඒක වචන), උං/ ඉංසු (බහු වචන)

මජ්ඣිම පුරිස - ඕ (ඒක), ත්ථ (බහු)

උත්තම පුරිස - ඉං (ඒක), ම්හා/ ම්හ/ ම්හි (බහු)

''අත්තනෝ පද ප්‍රත්‍ය''

පඨම - ආ/ ත්ථ (ඒක), ඌ (බහු)

මජ්ඣිම - සේ (ඒක), ව්හං (බහු)

උත්තම - අ/ අං (ඒක), ම්හේ (බහු)

* අද පටන් අතීත කාලය මෙයින් ප්‍රකාශ වේ.

'''උදාහරණ: ඉසු ධාතුව'''

''කත්තු කාරකය''

පඨම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + අ + ඊ = ඉච්ඡී (කැමති විය)

පඨම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + අ + ඉංසු = ඉච්ඡිංසු (කැමති වූහ)

මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + අ + ඕ = ඉච්ඡෝ (කැමති වීහි)

මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + අ + ඉ + ත්ථ = ඉච්ඡිත්ථ (කැමති වීහු)

උත්තම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + අ + ඉං = ඉච්ඡිං (කැමති වුණෙමි)

උත්තම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + අ + ඉ + ම්හා = ඉච්ඡිම්හා (කැමති වෙමු)

''කම්ම කාරකය''

පඨම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ආ = ඉච්ඡීයා (කැමති වනු ලැබිණි)

පඨම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ඌ = ඉච්ඡීයූ (කැමති වනු ලැබුණෝය)

මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ඉ + සේ = ඉච්ඡීයිසේ (කැමති වනු ලැබීහි)

මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ව්හං = ඉච්ඡීයිව්හං (කැමති වනු ලැබීහු)

උත්තම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ඊ + ය + අ = ඉච්ඡීය (කැමති වනු ලැබීමි)

උත්තම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ම්හේ = ඉච්ඡීයිම්හේ (කැමති වනු ලැබුණෙමු)

'''උදාහරණ: ඡිදි ධාතුව'''

''කත්තු කාරකය''

ඡින්දි + අ + ඉ + සි = අඡින්දිසි (සිඳුවේය)

ඡින්දි + අ + උං = අඡින්දුං (සිඳුවෝය)

ඡින්දි + අ + ඕ = අඡින්දෝ (සිඳුවෙහි)

ඡින්දි + අ + ඉ + ත්ථ = අඡින්දිත්ථ (සිඳුවෙහු)

ඡින්දි + අ + ඉං = අඡින්දිං (සිඳුවෙමි)

ඡින්දි + අ + ඉ + ම්හ = අඡින්දිම්හ (සිඳුවෙමු)

''කම්ම කාරකය''

ඡිදි + ය + ඉ + ත්ථ = අඡිජ්ජිත්ථ (සිඳනු ලැබිණි)

ඡිදි + ය + ඌ = අඡිජ්ජූ (සිඳිනු ලැබූහ)

ඡිදි + ය + ඉ + සේ = අඡිජ්ජිසේ (සිඳිනු ලැබුවෙහි)

ඡිදි + ය + ඉ + ව්හං = අඡිජ්ජිව්හං (සිඳිනු ලැබුවෙහු)

ඡිදි + ය + අං = අඡිජ්ජං (සිඳිනු ලැබීමි)

ඡිදි + ය + ඉ + ම්හේ = අඡිජ්ජිම්හේ (සිඳිනු ලැබීමු)

'''උදාහරණ: යුධ ධාතුව'''

''කත්තු කාරකය''

යුධ + ය + ඊ = අයුජ්ඣී (යුද්ධ කළේය)

යුධ + ය + උං = අයුජ්ඣුං (යුද්ධ කළහ)

යුධ + ය + ඕ = අයුජ්ඣෝ (යුද්ධ කළෙහි)

යුධ + ය + ඉ + ත්ථ = අයුජ්ඣිත්ථ (යුද්ධ කළෙහු)

යුධ + ය + ඉං = අයුජ්ඣිං (යුද්ධ කළෙමි)

යුධ + ය + ඉ + ම්හා = අයුජ්ඣිම්හා (යුද්ධ කළෙමු)

=== භවිස්සන්තී විභත්තිය ===

* ධාතුව හා විභත්ති ප්‍රත්‍යය අතරට ඉ කාරයක් ආගමනය වේ.

''පරස්ස පද ප්‍රත්‍ය''

පඨම පුරිස - ස්සති (ඒක වචන), ස්සන්ති (බහු වචන)

මජ්ඣිම පුරිස - ස්සසි (ඒක), ස්සථ (බහු)

උත්තම පුරිස - ස්සාමි (ඒක), ස්සාම (බහු)

''අත්තනෝ පද ප්‍රත්‍ය''

පඨම - ස්සතේ (ඒක), ස්සන්තේ (බහු)

මජ්ඣිම - ස්සසේ (ඒක), ස්සව්හේ (බහු)

උත්තම - ස්සං (ඒක), ස්සාම්හේ (බහු)

* අනාගත කාලය භවිස්සන්ති විභක්තිය මඟින් ප්‍රකාශ වේ.

'''උදාහරණ: ඉසු ධාතුව'''

''කත්තු කාරකය''

පඨම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + අ + ඉ + ස්සති = ඉච්ඡිස්සති (කැමති වන්නේය)

පඨම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + අ + ඉ + ස්සන්ති = ඉච්ඡිස්සන්ති (කැමති වන්නෝය)

මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + අ + ඉ + සි = ඉච්ඡිස්සසි (කැමති වන්නෙහි)

මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + අ + ඉ + ස්සථ = ඉච්ඡිස්සථ (කැමති වන්නෙහු)

උත්තම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + අ + ඉ + ස්සාමි = ඉච්ඡිස්සාමි (කැමති වන්නෙමි)

උත්තම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + අ + ඉ + ම = ඉච්ඡිස්සාම (කැමති වන්නෙමු)

''කම්ම කාරකය''

පඨම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ස්සතේ = ඉච්ඡීයිස්සතේ (කැමති වනු ලැබෙන්නේය)

පඨම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ඉ + සන්තේ = ඉච්ඡීයිස්සන්තේ (කැමති වනු ලැබෙන්නෝය)

මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ස්සසේ = ඉච්ඡීයිස්සසේ (කැමති වනු ලැබෙන්නෙහි)

මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ස්සව්හේ = ඉච්ඡීයිස්සව්හේ (කැමති වනු ලැබෙන්නෙහු)

උත්තම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ස්සං = ඉච්ඡීයිස්සං (කැමති වනු ලැබෙන්නෙමි)

උත්තම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ස්සාම්හේ = ඉච්ඡීයිස්සාම්හේ (කැමති වනු ලැබෙන්නෙමු)

'''උදාහරණ: ඡිදි ධාතුව'''

''කත්තු කාරකය''

ඡින්දි + අ + ඉ + ස්සති = ඡින්දිස්සති (සිඳින්නේය)

ඡින්දි + අ + ඉ + ස්සන්ති = ඡින්දිස්සන්ති (සිඳන්නෝය)

ඡින්දි + අ + ඉ + ස්සසි = ඡින්දිස්සසි (සිඳින්නෙහි)

ඡින්දි + අ + ඉ + ස්සථ = ඡින්දිස්සථ (සිඳින්නෙහු)

ඡින්දි + අ + ඉ + ස්සාමි = ඡින්දිස්සාමි (සිඳින්නෙමි)

ඡින්දි + අ + ඉ + ස්සාම = ඡින්දිස්සාම (සිඳින්නෙමු)

''කම්ම කාරකය''

ඡිදි + ය + ඉ + ස්සතේ = ඡිජ්ජිස්සතේ (සිඳනු ලැබෙන්නේය)

ඡිදි + ය + ඉ + ස්සන්තේ = ඡිජ්ජිස්සන්තේ (සිඳිනු ලැබෙන්නෝය)

ඡිදි + ය + ඉ + ස්සසේ = ඡිජ්ජිස්සසේ (සිඳිනු ලැබෙන්නෙහි)

ඡිදි + ය + ඉ + ස්සව්හේ = ඡිජ්ජිස්සව්හේ (සිඳිනු ලැබෙන්නෙහු)

ඡිදි + ය + ඉ + ස්සං = ඡිජ්ජිස්සං (සිඳිනු ලැබෙන්නෙමි)

ඡිදි + ය + ඉ + ස්සාම්හේ = ඡිජ්ජිස්සාම්හේ (සිඳිනු ලැබෙන්නෙමු)

'''උදාහරණ: යුධ ධාතුව'''

''කත්තු කාරකය''

යුධ + ය + ඉ + ස්සති = යුජ්ඣිස්සති (යුද්ධ කරන්නේය)

යුධ + ය + ඉ + ස්සන්ති = යුජ්ඣිස්සන්ති (යුද්ධ කරන්නෝය)

යුධ + ය + ඉ + ස්සසි = යුජ්ඣිස්සසි (යුද්ධ කරන්නෙහි)

යුධ + ය + ඉ + ස්සථ = යුජ්ඣිස්සථ (යුද්ධ කරන්නෙහු)

යුධ + ය + ඉ + ස්සාමි = යුජ්ඣිස්සාමි (යුද්ධ කරන්නෙමි)

යුධ + ය + ඉ + ස්සාම = යුජ්ඣිස්සාම (යුද්ධ කරන්නෙමු)

=== කාලාතිපත්ති විභත්තිය ===

* ධාතුව හා විභත්ති ප්‍රත්‍යය අතරට ඉ කාරයක් ආගමනය වේ.

* බොහෝ විට ක්‍රියා පදයෙහි මුලට අ කාරයක් ආගමනය වේ.

''පරස්ස පද ප්‍රත්‍ය''

පඨම පුරිස - ස්සා/ ස්ස (ඒක වචන), ස්සංසු (බහු වචන)

මජ්ඣිම පුරිස - ස්සේ (ඒක), ස්සථ (බහු)

උත්තම පුරිස - ස්සං (ඒක), ස්සම්හා (බහු)

''අත්තනෝ පද ප්‍රත්‍ය''

පඨම - ස්සථ (ඒක), ස්සිංසු (බහු)

මජ්ඣිම - ස්සසේ (ඒක), ස්සව්හේ (බහු)

උත්තම - ස්සං (ඒක), ස්සාම්හේ (බහු)

* යම් සිදු නොවූ දෙයක් සිදු වූවා නම් වීමට ඉඩ තිබූ දෙයක් ප්‍රකාශ කිරීමට මෙය භාවිතා වේ.

'''උදාහරණ: ඉසු ධාතුව'''

''කත්තු කාරකය''

පඨම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + අ + ඉ + ස්ස = ඉච්ඡිස්ස (කැමති වූයේ නම්)

පඨම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + අ + ඉ + ස්සංසු = ඉච්ඡිස්සංසු (කැමති වූයේ නම්)

මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + අ + ඉ + ස්සේ = ඉච්ඡිස්සේ (කැමති වූයෙහි නම්)

මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + අ + ඉ + ස්සථ = ඉච්ඡිස්සථ (කැමති වූයෙහු නම්)

උත්තම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + අ + ඉ + ස්සං = ඉච්ඡිස්සං (කැමති වූයෙම් නම්)

උත්තම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + අ + ඉ + ස්සම්හා = ඉච්ඡිස්සම්හා (කැමති වූයෙමු නම්)

''කම්ම කාරකය''

පඨම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ස්සථ = ඉච්ඡීයිස්සථ (කැමති වනු ලැබිණි නම්)

පඨම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ස්සිංසු = ඉච්ඡීයිස්සිංසු (කැමති වනු ලැබිණි නම්)

මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ස්සසේ = ඉච්ඡීයිස්සසේ (කැමති වනු ලැබූයෙහි නම්)

මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ස්සව්හේ = ඉච්ඡීයිස්සව්හේ (කැමති වනු ලැබූයෙහු නම්)

උත්තම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ස්සං = ඉච්ඡීයිස්සං (කැමති වනු ලැබූයෙම් නම්)

උත්තම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ඉ + ස්සාම්හේ = ඉච්ඡීයිස්සාම්හේ (කැමති වනු ලැබූයෙමු නම්)

'''උදාහරණ: ඡිදි ධාතුව'''

''කත්තු කාරකය''

ඡින්දි + අ + ඉ + ස්සා = අඡින්දිස්සා (සිඳුවේ නම්)

ඡින්දි + අ + ඉ + ස්සංසු = අඡින්දිස්සංසු (සිඳුවේ නම්)

ඡින්දි + අ + ඉ + ස්සේ = අඡින්දිස්සේ (සිඳූයෙහි නම්)

ඡින්දි + අ + ඉ + ස්සථ = අඡින්දිස්සථ (සිඳූයෙහු නම්)

ඡින්දි + අ + ඉ + ස්සං = අඡින්දිස්සං (සිඳූයෙම් නම්)

ඡින්දි + අ + ඉ + ස්සම්හා = ඡින්දිස්සම්හා (සිඳූයෙමු නම්)

''කම්ම කාරකය''

ඡිදි + ය + ඉ + ස්සථ = අඡිජ්ජිස්සථ (සිඳනු ලැබිණි නම්)

ඡිදි + ය + ඉ + ස්සිංසු = අඡිජ්ජිස්සිංසු (සිඳිනු ලැබිණි නම්)

ඡිදි + ය + ඉ + ස්සසේ = අඡිජ්ජිස්සසේ (සිඳිනු ලැබූයෙහි නම්)

ඡිදි + ය + ඉ + ස්සව්හේ = අඡිජ්ජිස්සව්හේ (සිඳිනු ලැබූයෙහු නම්)

ඡිදි + ය + ඉ + ස්සං = අඡිජ්ජිස්සං (සිඳිනු ලැබූයෙම් නම්)

ඡිදි + ය + ඉ + ස්සාම්හේ = ඡිජ්ජිස්සාම්හේ (සිඳිනු ලැබූයෙමු නම්)

'''උදාහරණ: යුධ ධාතුව'''

''කත්තු කාරකය''

යුධ + ය + ඉ + ස්සා = අයුජ්ඣිස්සා (යුද්ධ කළේ නම්)

යුධ + ය + ඉ + ස්සංසු = අයුජ්ඣිස්සංසු (යුද්ධ කළෝ නම්)

යුධ + ය + ඉ + ස්සේ = අයුජ්ඣිස්සේ (යුද්ධ කළෙහි නම්)

යුධ + ය + ඉ + ස්සථ = අයුජ්ඣිස්සථ (යුද්ධ කළෙහු නම්)

යුධ + ය + ඉ + ස්සං = අයුජ්ඣිස්සං (යුද්ධ කළෙම් නම්)

යුධ + ය + ඉ + ස්සම්හා = අයුජ්ඣිස්සම්හා (යුද්ධ කළෙමු නම්)

=== ප්‍රයෝජ්‍ය ක්‍රියා (හෙත්වර්ථ ක්‍රියා) ===

* ධාතුවත් විභක්ති ප්‍රත්‍යයත් අතරට '''ණේ/ ණය/ ණාපේ/ ණාපය''' යන ප්‍රත්‍ය යෙදීමෙන් ප්‍රයෝජ්‍ය ක්‍රියා සෑදේ.

* මෙහි '''ණ්''' මඟින් ධාතුව වෘද්ධි වීම සිදු කරයි. වෘද්ධි වීමේදී අ යන්න ආ වීම, ඉ යන්න ඒ වීම, උ යන්න ඕ වීම ආදිය සිදුවේ. '''ණ්''' ඉවත් වූ පසු ඉතිරි කොටස ක්‍රියා පදයට එකතු වේ. (ණේ = ණ් + ඒ, ණය = ණ් + අය, ණාපේ = ණ් + ආපේ, ණාපය = ණ් + ආපය)

* සමහර අවස්ථාවලදී ඉහත වෘද්ධි වීම සිදු නොවී ණ් හැර ඒ, අය ආදී ඉතිරි ප්‍රත්‍ය කොටස ධාතුවට එකතු වීම සිදු වේ.

* ධාතු ගණ විකරණ ප්‍රත්‍ය නොයෙදේ.

'''''වර්තමාන කාල විභක්ති ප්‍රයෝජ්‍ය ක්‍රියා'''''

'''උදාහරණ: ඉසු ධාතුව'''

''කත්තු කාරකය''

පඨම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ණේ + ති = ඉච්ඡ + ඒ + ති = ඉච්ඡේති (කැමති කරවයි)

පඨම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ණය + අන්ති = ඉච්ඡයන්ති (කැමති කරවති)

මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ණාපේ + සි = ඉච්ඡාපේසි (කැමති කරවහි)

මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ණාපය + ථ = ඉච්ඡාපයථ (කැමති කරවහු)

උත්තම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ණේ + මි = ඉච්ඡේමි (කැමති කරවමි)

උත්තම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ණය + ම = ඉච්ඡයම (කැමති කරවමු)

''කම්ම කාරකය''

පඨම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ණාපේ + තේ = ඉච්ඡීයාපේතේ (කැමති කරවනු ලැබේ)

පඨම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ණාපය + අන්තේ = ඉච්ඡීයාපයන්තේ (කැමති කරවනු ලැබෙත්)

මජ්ඣිම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ණේ + සේ = ඉච්ඡීයේසේ (කැමති කරවනු ලැබෙහි)

මජ්ඣිම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ණය + ව්හේ = ඉච්ඡීයායව්හේ (කැමති කරවනු ලැබෙහු)

උත්තම පුරිස ඒක වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ණාපේ + ඒ = ඉච්ඡීයාපේ (කැමති කරවනු ලැබෙමි)

උත්තම පුරිස බහු වචන -

ඉසු + ඊ + ය + ණාපය + ම්හේ = ඉච්ඡීයාපයම්හේ (කැමති කරවනු ලැබෙමු)

'''උදාහරණ: ඡිදි ධාතුව'''

''කත්තු කාරකය''

ඡිදි + ණේ + ති = ඡේදේති (සිඳවයි)

ඡිදි + ණය + අන්ති = ඡේදයන්ති (සිඳවති)

ඡිදි + ණාපේ + සි = ඡේදාපේසි (සිඳවහි)

ඡිදි + ණාපය + ථ = ඡේදාපයථ (සිඳවහු)

ඡිදි + ණේ + මි = ඡේදේමි (සිඳවමි)

ඡිදි + ණේ + ම = ඡේදේම (සිඳවමු)

''කම්ම කාරකය''

ඡිදි + ය + ණය + තේ = ඡිජ්ජයතේ (සිඳවනු ලැබේ)

ඡිදි + ය + ණය + අන්තේ = ඡිජ්ජයන්තේ (සිඳිවනු ලැබෙති)

ඡිදි + ය + ණාපේ + සේ = ඡිජ්ජාපේසේ (සිඳිවනු ලැබෙහි)

ඡිදි + ය + ණාපේ + ව්හේ = ඡිජ්ජාපෙව්හේ (සිඳිවනු ලැබෙහු)

ඡිදි + ය + ණාපය + ඒ = ඡිජ්ජාපයේ (සිඳිවනු ලැබෙමි)

ඡිදි + ය + ණාපය + ම්හේ = ඡිජ්ජාපයම්හේ (සිඳිවනු ලැබෙමු)

'''උදාහරණ: යුධ ධාතුව'''

''කත්තු කාරකය''

යුධ + ණාපය + ති = යෝධාපයති (යුද්ධ කරවයි)

යුධ + ණාපය +  අන්ති = යෝධාපයන්ති (යුද්ධ කරවති)

යුධ + ණේ + සි = යෝධේසි (යුද්ධ කරවහි)

යුධ + ණේ + ථ = යෝධේථ (යුද්ධ කරවහු)

යුධ + ණය + මි = යෝධයාමි (යුද්ධ කරවමි)

යුධ + ණය + ම = යෝධයාම (යුද්ධ කරවමු)

* මෙහිදී ක්‍රියාව '''කරවන්නා''' ''හේතු කර්තෘ'' ලෙසත් ක්‍රියාව '''කරන්නා''' ''සුද්ධ කර්තෘ'' ලෙසත් හැඳින්වේ. වාක්‍යයක දී ''හේතු කර්තෘ'' '''පඨමා විභක්තියෙන්''' තබන අතර ''සුද්ධ කර්තෘ'' '''තතියා හෝ දුතියා විභක්තයෙන්''' තබයි.

උදා:-

රාජා පුරිසේන රුක්ඛං ඡේදේති (රජු පුරුෂයා ලවා වෘක්‍ෂය කප්පවයි).

==='''''සුවිශේෂී ක්‍රියා පද (ව්‍යාතිරේක)'''''===

'''අස ධාතුව'''

''වර්තමාන විභක්තිය''

පඨම පුරිස ඒක වචන - අත්ථි/ සති (ඇත)
පඨම පුරිස බහු වචන - සන්ති (වෙති)

මධ්‍යම පුරිස,
ඒක වචන - අසි (වෙහි)
බහු වචන - අත්ථ (වෙහු)

උත්තම පුරිස,
ඒක වචන - අම්හි/ අස්මි (වෙමි)
බහු වචන - අම්හ/ අස්ම (වෙමු)

''පඤ්චමී විභක්තිය''

පඨම පුරිස,
ඒක වචන - අත්ථු (ඇත)
බහු වචන - සන්තු (වෙති)

මධ්‍යම පුරිස,
ඒක වචන - ආභි (වෙහි)
බහු වචන - අත්ථ (වෙහු)

උත්තම පුරිස,
ඒක වචන - අස්මි (වෙමි)
බහු වචන - අස්ම (වෙමු)

''සත්තමී විභක්තිය''

පඨම පුරිස,
ඒක වචන - සියා/ අස්ස (ඇත් නම්)
බහු වචන - සියුං/ අස්සු (වෙත් නම්)

මධ්‍යම පුරිස,
ඒක වචන - අස්ස (වෙහි නම්)
බහු වචන - අසිසථ (වෙහු නම්)

උත්තම පුරිස,
ඒක වචන - අස්සං (වෙම් නම්)
බහු වචන - අස්සාම (වෙමු නම්)

''අජ්ජතනී විභක්තිය''

පඨම පුරිස,
ඒක වචන - ආසි (විය)
බහු වචන - ආසිංසු/ ආසු (වූහ)

මධ්‍යම පුරිස,
ඒක වචන - ආසි (වූවෙහි)
බහු වචන - ආසත්ථ (වූවෙහු)

උත්තම පුරිස,
ඒක වචන - ආසිං (වීමි)
බහු වචන - ආසිම්හා (වීමු)

== විභක්ති භේදය ==

පාලි භාෂාවේ දී නාම විශේෂණ පද ද සෑම විටම පාහේ නාම පදයට අයත් විභක්තියෙන්ම සිටියි.

=== පඨමා විභත්තිය (කර්තෘ කාරකය) ===

* කර්තෘ උක්ත වූ විට එය පඨමා විභක්තියෙන් සිටී.

* කර්තෘ සුද්ධ කර්තෘ, හේතු කර්තෘ, කර්ම කර්තෘ ලෙස වර්ග තුනකින් එකකට අයත් විය හැක. මෙය කර්තෘ කාරකය ලෙස හැඳින්වේ.

* කර්තෘ විසින්ම ක්‍රියාව සිදු කරන්නේ නම් එය සුද්ධ කර්තෘ නම් වේ.

* අනිකකු ලවා ක්‍රියාව කරවන්නා හේතු කර්තෘ නම් වේ.

* කර්තෘ සහ කර්මය එකක්ම වුයේ නම් එය කර්ම කර්තෘ නම් වේ.

=== දුතියා විභත්තිය (කර්ම කාරකය) ===

* දුතියා විභක්තිය මඟින් අනුක්ත (උක්ත නොවූ) කර්මය නිරූපණය කරයි.

* කර්තෘ විසින් කරන ක්‍රියාවට යටත් වන කෙනා හෝ දෙය කර්මය ලෙස හැඳින්වේ. කර්මය විසින් යම් වාක්‍යයකට කරන බලපෑම කර්ම කාරකය ලෙස හැඳින්වේ.

කර්ම කාරකය,

'''1. කාලය'''

'''2. දුර, මාර්ගය'''

යන අදහස් ප්‍රකාශ කරයි.

උදා:- උපාසකෝ මාසං බුද්ධං වන්දති (උපාසකයා මාසයක් බුදුන් වඳියි)

උදා:- යෝජනං දීඝෝ මග්ගෝ (යොදුනක් දිග මාර්ගය)

දුතියා විභක්තිය මඟින්,

'''තතියා'''

'''සම්පදාන'''

'''පඤ්චමී'''

'''ඡට්ඨී'''

'''සත්තමී'''

යන අර්ථ ද ප්‍රකාශ වේ.

උදා:- සෝ නිවේසනං පවිසති (ඔහු නිවස'''ට''' පිවිසෙයි)

උදා:- යාචකෝ සෙට්ඨිං කහාපණං යාචතේ (යාචකයා සිටුවරයා'''ගෙන්''' කහවණු ඉල්ලයි)

උදා:- රාජං කිත්තිසද්දෝ අබ්භුග්ගතෝ (රජු'''ගේ''' කීර්තේ ඝෝෂාව ඉහළ නගින ලදී)

* වස, සි, ඨා යන ක්‍රියා ධාතුවලට '''උප, අනු, අධි, ආ''' යන උපසර්ග යෙදුණු විට දී සත්තමී විභක්ති අර්ථය දුතියා විභක්තියෙන් දැක්වේ.

උදා:- සෙට්ඨි පාසාදං අධිවසති (සිටුවරයා ප්‍රාසාදයෙහි අධිපතිව වාසය කරයි)

උදා:- කඤ්ඤා ගාමං අධිතිට්ඨති (ගැහැණු ළමයා ගමෙහි සිටියි)

* ක්‍රියා විශේෂණ ද දුතියා විභක්ති නපුංසක ලිඞ්ග ඒක වචනයෙන් සිටී.

උදා:- සුඛං සුපති (සුවසේ නිදයි)

=== තතියා විභත්තිය (කරණ කාරකය) ===

ක්‍රියාව සිදු වීමට උපකාර වීම කරණ කාරකය මඟින් සිදු වේ. '''විසින්, කරණ කොට, හේතු කොට, නිසා, ලවා, වශයෙන්, ...යෙන්, ...ගෙන්, ....හි, වෙනුවෙන්, දී, ලෙස, හෙයකින්''' යනාදී අර්ථ මින් නිරූපණය වේ.

උදා:- මාසේන පුබ්බෝ (මසකින් වැඩිමාලුය)

* මීට අමතරව තතියා විභක්තිය,

'''පඨමා විභක්ති'''

'''දුතියා විභක්තිය'''

'''පඤ්චමී විභක්තිය'''

'''සත්තමී විභක්තිය''' (තේන ඛෝ පන සමයේන = එසමයෙහි වනාහි)

* '''සහ, සද්ධිං, සමං, නානා, විනා, අලං, කිං''' යන නිපාත සමඟ තතියා විභක්තිය යෙදේ.

උදා:- භික්ඛු සඞ්ඝේන සද්ධිං (භික්ෂු සඞ්ඝයා සමඟ)

උදා:- න නෝ සමං අත්ථි තථාගතේන (තථාගතයන් වහන්සේ හා සමාන කෙනෙක් නැත නෙව)

=== චතුත්ථි විභත්තිය (සම්ප්‍රදාන කාරකය) ===

'''...ට, උදෙසා, සඳහා, පිණිස''' යනාදී අර්ථ චතුත්ථී විභක්තියෙන් නිරූපණය වේ.

* '''සත්තමී විභක්ති''' අර්ථය ද ප්‍රකාශ වේ.

=== පඤ්චමී විභත්තිය (අපදාන කාරකය) ===

'''...ගෙන්, ...+එන්, ...+ඉන්, දක්වා, කෙරෙන්, මඟින්, තෙක්''' යනාදී අර්ථ පඤ්චමී විභක්තියෙන් නිරූපණය වේ.

* '''අඤ්ඤත්‍ර''' යන්න සමඟ පඤ්චමී විභක්තිය යෙදේ.

උදා:- අඤ්ඤත්‍ර දුක්ඛා න සම්භෝති (දුක හැර හට ගැනීමක් නැත)

* '''අප, ආ යනාදී උපසර්ග''' සමඟ පඤ්චමී විභක්තිය යෙදේ.

උදා:- නරා අපසාලාය ආයන්ති (මිනිස්සු සාලාව හැර එති)

උදා:- ආමග්ගා ඛෙත්තං (මාර්ගය දක්වා කුඹුරය)

* '''රිතේ, නානා, විනා, යාව''' යන නිපාත සමඟ ද පඤ්චමී විභක්තිය යෙදේ.

උදා:- නිබ්බාණා රිතේ සුඛං කුතෝ (නිවන හැර සුවයක් කොයින් ද)

උදා:- නානා කුලා (කුලයෙන් වෙන්වූ)

උදා:- විනා සද්ධම්මස්මා (සද්ධර්මය හැර)

උදා:- යාව බ්‍රහ්ම ලෝකා (බඹ ලොව තෙක්)

'''● සමානාර්ථයෙහි'''

මොග්ගල්ලානස්මා පති සාරිපුත්තෝ (සැරියුත් හිමි මුගලන් හිමි හා සමානය)

'''● ප්‍රතිදාන අඅර්ථයෙහි'''

ඝතමස්ස තේලස්මා පති දදාති (මොහු තෙල් ගෙන ගිතෙල් දේ)

'''● රක්ෂණාර්ථ ධාතු යෝගයෙහි'''

කාකේ රක්ඛන්ති තණ්ඩුලා (කපුටන්ගෙන් සහල් රකිති)

'''● දූරාර්ථයෙහි'''

කීවදූරෝ ඉතෝ නලකාරගාමෝ? (කුලුපොතුගම මෙයින් කොපමණ දුර ද?)

=== ඡට්ඨී විභත්තිය (සම්බන්ධ විභක්තිය) ===
මෙයින් අයිතිය, ස්වාමිභාවය, සමූහය, සමීපය, අවයවය හැඟවේ.

උදා:-

◇ භික්ඛුනෝ චීවරං (භික්ෂුවගේ සිවුර)

◇ දේවදත්තස්ස ධනං (දේවදත්තගේ ධනය)

'''● සමීපාර්ථය'''

අම්බවනස්ස අවිදූරේ (අඹ වනයට නුදුරෙහි)

'''● තෘතියා අර්ථයෙහි'''

පුප්ඵස්ස බුද්ධං යජති (පුෂ්පයෙන් බුදුන් පුදයි)

ඝතස්ස අග්ගිං ජුහෝති (ගිතෙලින් ගිනි පුදයි)

'''● පිරුණු යන අර්ථයෙන්'''

පත්තං ඔදනස්ස පූරෙත්වා (පාත්‍රය බතින් පුරවා)

පූරං හිරඤ්ඤසුවණ්ණස්ස (පිරුණු රන් රුවනින්)

පූරති බාලෝ පාපස්ස (බාලයා පාපයෙන් පිරේ)

'''● සමානාර්ථයෙහි'''

පිතුස්ස තුල්‍යෝ (පියා හා සමානයැ)

මාතු සදිසෝ (මව හා සමානයැ)

'''● කිං,''' '''අලං යන ප්‍රත්‍ය සමඟ'''

කිං තස්ස ච තුට්ඨස්ස (ඔහු සතුටු වූයේ කුමකට ද?

අලං තස්ස ච තුට්ඨස්ස (ඔහුගේ සතුට පමණ ද?

'''● ත ප්‍රත්‍යය සමඟ'''

රඤ්ඤෝ සම්මතෝ (රජු විසින් සම්මත කරන ලද හෙවත් රජුගේ සම්මතය)

රඤ්ඤෝ පූජිතෝ (රජු විසින් පුදන ලද)

'''සප්තමී විභක්ති අර්ථයෙහි'''

කුසලා නච්ච ගීතස්ස (නැටුම් ගැහුම්හී දක්ෂය)

භගවතෝ පසන්නා (භාග්‍යවතුන් කෙරෙහි ප්‍රසන්න වූ)

දිවසස්ස තික්ඛත්තුං (දවස දවස තුන් වරක්)

'''● දුතියා විභක්ති අර්ථයහි'''

තස්ස භවන්ති වත්තාරෝ (එය කියන්නෝ වෙත්)

භින්නානං සන්ධාතා (බිඳුණ වුන් සමඟි කරන්නේ)

'''●සර, ඉච්ඡ යන ධාතූන්ගෙන් සෑදෙන ක්‍රියා පදවල කර්මය ලෙස'''

මාතු සරති (මව සිහි කරයි)

පුත්තස්ස ඉච්ඡති (පුතා කැමති වෙයි)

'''● පඤ්චමී විභක්ති අර්ථයෙහි'''

අස්සවනතා ධම්මස්ස පරිහායන්ති (නො අසන හෙයින් ධර්මයෙන් පිරිහෙත්)

සබ්බේ තසන්ති දණ්ඩස්ස (සියල්ලෝ දණ්ඩනයෙන් තැතිගනිත්)

=== සත්තමී විභත්තිය (ආධාර කාරකය) ===

* '''වස්තුව පැතිර පවතින ස්ථානය'''

තිලේසු තේලං (තලයෙහි තෙල්)

දධිම්හි සප්පි (දී කිරෙහි ගිතෙල්)

* '''වස්තුව අන්තර්ගත වස්තුව'''

ආසනේ නිසින්නෝ (අසුනෙහි හුන්නේය)

ඝටේසු උදකං අත්ථි (කළයෙහි දිය ඇත)

* '''පවතින ජීවත් වන ස්ථානය'''

ගංගාය සංඝෝ වසති (සංඝයා ගඟ සමීපයෙහි වසයි)

භගවා සාවත්ථියං විහරති (භාග්‍යවතුන් සැවැත් නුවර වසයි)

* '''විෂය ස්ථනය'''

ආකාසේ සකුණා චරන්ති (අහසෙහි පක්ෂීහූ හැසිරෙති)

භූමියං මනුස්සා චරන්ති (මිනිස්සු බිම හැසිරෙති)

* '''වාක්‍යයක කර්මයෙහි'''

භික්ඛූසු අභිවාදෙන්ති (භික්ෂූන් වඳිති)

මුද්ධනි චුම්බිත්වා (මුඳුන සිඹ)

* '''කරණ විභක්ති අර්ථයෙහි'''

පථේසු ගච්ඡන්ති (පථය කරණ කොට යති)

* '''නිමිති අර්ථයෙහි'''

දීපි චම්මේසු හඤ්ඤතේ (දිවියා සම නිමිති කොට/ නිසා මරනු ලැබේ)

කුඤ්ජරෝ දන්තීසු හඤ්ඤතේ (ඇතා දළ නිසා මරනු ලැබේ)

* '''&lt;u&gt;සම්ප්‍රදාන විභක්ති අර්ථයෙහි&lt;/u&gt;'''

සඞ්ඝේ දින්නං මහප්ඵලං (සඞ්ඝයාට දුන් දෙය මහත්ඵලය)

මහාසේනෝ සඞ්ඝේ දේති (මහාසේන් සඞ්ඝයාට දෙන්නේය)

* &lt;u&gt;'''කාලය හැඟවීමේ දී'''&lt;/u&gt;

පුබ්බණ්හසමයේ ගතෝ (පෙරවරු කාලයේ ගියේය)

* '''භාවාර්ථයේ දී'''

භික්ඛු සඞ්ඝේසු භෝජියමානේසු ගතෝ (භික්ෂු සඞ්ඝයා වළඳන කල්හී ගියේය)

ගෝසු දුය්හමානේසු ගතෝ (එළදෙනුන්ගෙන් දොවනා කල ගියේය)

මාතාපිතුසු රුදන්තේසු පබ්බජි (මව්පියන් හඬද්දී පැවිදි විය)

* '''යම් සමූහයක එක් පුද්ගලයෙක්, එක් වස්තුවක් වෙන්කර පැවසීමේ දී'''

නරේසු ඛත්තියා සූරතමා (නරයන් අතර ක්ෂත්‍රියයා ඉතා ශූරයැ)

බ්‍රාහ්මණානං කූටදන්තෝ පණ්ඩිතෝ (බමුණන් අතර කූටදන්ත පණ්ඩිතයෙකි)

* '''තෘතියා විභක්ති අර්ථයෙහි'''

ඤාණස්මිං පසන්නෝ (ඥානයෙන් ප්‍රසන්නය)

== සන්ධි ==

=== ස්වර සන්ධිය ===
ස්වර සන්ධිය වර්ග් 5කි.

# ලෝප
# ආදේශ
# ආගම
# දීර්ඝ
# හ්‍රස්ව

'''&lt;u&gt;01. ලෝප සන්ධිය&lt;/u&gt;'''

පූර්ව ස්වර ලෝප සන්ධිය

උදා:-

සබ්බා + ඊතියෝ = සබ්බ් + ආ + ඊතියෝ

= සබ්බ් + ඊතියෝ

= සබ්බීතියෝ (සියළු උවදුරු)

පරස්වර ලෝප සන්ධිය

උදා:-

ඡායා + ඉව = ඡායා + ව

= ඡායාව (සෙවනැල්ල මෙන්)

'''&lt;u&gt;02. ආදේශ සන්ධිය&lt;/u&gt;'''

මෙහිදී 1. ස්වරයකට ස්වරයක් 2. ස්වරයකට ව්‍යඤ්ජනයක් 3. ව්‍යඤ්ජනයකට ව්‍යඤ්ජනයක් ආදේශ වීම සිදු වේ.

උදා:-

අති + ඉව = අත් + ඉ + ඉ + ව

අත් + ඒ + ව = අතේව (අධික සේ)

උදා:-

අග්ගි + අගාරං = අග්ග් + ඉ + අ + ගාරං

අග්ග් + ය් + අ + ගාරං = අග්‍යගාරං = (ගිනි ගෙය)

උදා:-

පති + අන්ත = ප + ච්ච + අන්තං

= පච්චන්තං (පිටිසර)

'''&lt;u&gt;03. ආගම සන්ධිය&lt;/u&gt;'''

මෙහිදී ස්වරයට ස්වරයක් හෝ ස්වරයට ව්‍යඤ්ජනයක් ආදේශ වේ.

උදා:-

ඒසෝ + ධම්මිකෝ = ඒස් + ඕ + ධම්මිකෝ

ඒස් + අ + ධම්මිකෝ = ඒසධම්මිකෝ (ඒ ධාර්මිකයා)

උදා:-

නි + උපද්දව = නි +ර් + උපද්දව

නිරුපද්දව (උවදුරු නැති)

'''&lt;u&gt;04. ස්වර දීර්ඝ සන්ධිය&lt;/u&gt;'''

පූර්ව ස්වරය හෝ පරස්වරය දීර්ඝ වී පිළිවෙලින් පරස්වරය හෝ පූර්ව ස්වරය ලොප් වීම මෙහිදී සිදු වේ.

උදා:-

විජ්ජු + ඉව = විජ්ජ් + උ + ඉ + ව

විජ්ජ් + ඌ + ව = විජ්ජූව (විදුලිය මෙන්)

උදා:-

තථා + උපමං = තථ් + ආ + උ + පමං

තථ් + ඌ + පමං = තථූපමං (උපමාව එසේය)

'''&lt;u&gt;05. ස්වර හ්‍රස්ව සන්ධිය&lt;/u&gt;'''

උදා:-

තණ්හා + ඛයෝ = තණ්හ් + ආ + ඛයෝ

තණ්හ් + අ + ක් + ඛයෝ = තණහක්ඛයෝ (තණ්හාව ක්ෂය වීම)

=== ව්‍යඤ්ජන සන්ධිය ===
වර්ග 4කි.
1. ද්විත්ව
2. ලෝප
3. ආදේශ
4. ආගම

'''1. ද්විත්ව:-'''
උදා:-
පරි + චජති = පරි + ච් + චජතී
= පරිච්චජති

'''2. ලෝප:-'''
උදා:-
පටි + සඞ්ඛාය + යෝනිසෝ = පටි + සඞ්ඛා + යෝනිසෝ
= පටිසඞ්ඛායෝනිසෝ

'''3. ආදේශ:-'''
උදා:-
පති + හඤ්ඤති = පටි + හඤ්ඤති
=පටිහඤ්ඤති

'''4. ආගම:-'''
බොහෝ සේ දක්නට නොලැබේ.
උදා:-
අතිප්ප + ඛෝ = අතිප්පගෝඛෝ

=== නිග්ගහීත සන්ධිය ===
වර්ග තුනකි.
1. ලෝප
2. ආදේශ
3. ආගම

'''1. ලෝප:-'''
උදා:-
බුද්ධානං + සාසනං = බුද්ධාන + සාසනං
=බුද්ධානසාසනං

උදා:-
ඒවං + අස්ස = ඒවං + අ + ස් + ස
=ඒවං + ස = ඒවංස

උදා:-
චක්කං + ඉව = චක්කං + ඉ + ව
= චක්කං + ව = චක්කංව

'''2. ආදේශ:-'''

උදා:-
සං + ජාතෝ = ස + ඤ් + ජාතෝ
= සඤ්ජාතෝ

ජ යනු ච වර්ගයට අයත් අකුරකි. එහි අවසන් නාසික්‍ය අකුර ඤ ආදේශ වේ.

උදා:-
සං + මතෝ = ස + ම් + මතෝ
= සම්මතෝ

ම යනු ප වර්ගයේ නාසික්‍ය අකුරය. එනිසා ම අකුරම ආදේශ වේ.

උදා:-
පුං + ලිඞ්ග = පු + ල් + ලිඞ්ග
= පුල්ලිඞ්ග

ල අකුරට පෙර ල අකුරණ ආදේශ වේ.

උදා:-
ඒතං + අවෝච = ඒත + ද් + අවෝච
= ඒතදවෝච

උදා:-
ඒවං + ඒව = ඒව + ම් + ඒව
= ඒවමේව

අ අකුරට පෙර ද් හෝ ම් ආදේශ වේ.

'''ආගම:-'''
උදා:-
චක්ඛු + උදපාදි = චක්ඛුං උදපාදි

=== වොමිස්සක සන්ධිය ===
ආදේශ හා විපරීත යනුවෙන් දෙවර්ගයකි.

'''1. ආදේශ'''

උදා:-
බෝධි + අඞ්ගා = බොජ්ඣ + අඞ්ගා
= බොජ්ඣඞ්ගා

'''2. විපරීත'''

උදා:-
සක + හත්ථෝ = ස + හත්ථෝ
= සහත්ථෝ

=== පකති සාධනය ===
සන්ධි නොවී ප්‍රකෘති ස්වභාවයෙන්ම සිටීම පකති සාධනය වේ.

== සමාස ==

== තද්ධිත ==

== ධාතු ==

== කිතක ==
කිසියම් අර්ථයක් ප්‍රකාශ කිරීම සඳහා ධාතුවකට පසුව ප්‍රත්‍යයක් එකතු කොට සාදා ගන්නා පද '''&lt;nowiki/&gt;'කිතක' (කෘදන්ත)''' නමින් හැඳින්වේ. '''තද්ධිත''' සෑදෙන්නේ නාමයකට පසුව ප්‍රත්‍යයක්  එක් කිරීමෙනි. මේ අනුව තද්ධිත සහ කිතක දෙකේ වෙනස වටහා ගත හැක.

'''ආඛ්‍යාත''' පද සෑදෙන්නේ ද ධාතු  කෙරෙන් ප්‍රත්‍ය එක් කිරීමෙනි. එසේ සෑදෙන ආඛ්‍යාත වනාහි උත්තම, මජ්ඣිම ආදී පුරුෂත්‍රයෙහි හා කර්‍තෘ, කර්ම ආදී කාරකත්‍රයෙහි වන අලිඞ්ගික පද විශේෂයකි.

'''කිතක පද''' නාම පද මෙන් විභක්තිවල වරනැගෙන අතර පුල්ලිඞ්ග, ඉත්ථි ලිඞ්ග ආදී ලිඞ්ග භජනය කරන, කාරක වැඩි ගණනක යෙදෙන පද විශේෂයකි. තවද පුරුෂ භේදයක් මෙයට අදාළ නොවේ. 

මෙලෙස සාදා ගන්නා කිතක පද නාම පද වශයෙන් ද නාම විශේෂණ වශයෙන් ද භාවිත කෙරේ.

''උදා :- '''නාම පද වශයෙන්''''' 

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; අහං '''ධාවන්තං''' පස්සිං

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; '''ගච්ඡන්තා''' මං පහරිංසු

'''නාම විශේෂණ වශයෙන්''' 

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; '''ගච්ඡන්තා''' මනුස්සා

&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; '''විකසිතානි''' පුප්ඵානි

කිතක ප්‍රත්‍යයෝ '''කිච්ච''' හා '''කිත්''' යනුවෙන් කොටස් දෙකකි.
'''ධාතූන්ගේ අන්තයට හා ප්‍රත්‍යයට පෙර ඉකාරයක් ආගම වේ.'''

=== කිච්ච ප්‍රත්‍යයයෝ ===

* තබ්බ
* අනීය
* ණ්‍ය
* තය්‍ය
* රිච්ච

මේවායින් 'යුතුය' යන අර්ථය ප්‍රකාශ වේ. මේවා කර්ම කාරකයෙහි යෙදීමේ දී ලිඞ්ගත්‍රයෙහිම සෑදෙයි. නමුත් භාව කාරකයේ දී නපුංසක ලිඞ්ග ඒක වචනයෙන් පමණක් තැබේ.


'''තබ්බ'''

'''උදා:-'''

පුල්ලිඞ්ග - වාණිජේන චෝරෝ අභිභවිතබ්බෝ (වෙළෙන්දා විසින් සොරා මැඩලිය යුතුය).

ඉත්ථිලිඞ්ග - වාණිජේන තණ්හා අභිභවිතබ්බා (වෙළෙන්දා විසින් තණ්හාව මැඩලිය යුතුය).

නපුංසක ලිඞ්ග - වාණිජේන ලෝභනං අභිභවිතබ්බං (වෙළෙන්දා විසින් ලෝභ කිරීම මැඩලිය යුතුය).

උදා:-
අභිභූ + ඉ + තබ්බ = අභිභ් + ඌ + ඉ + තබ්බ
= අභිභ් + අවි + තබ්බ = අභිභවිතබ්බ

උදා:-
අභි + වාදි + ඉ + තබ්බ = අභි + වාද් + ඉ + ඉ + තබ්බ

= අභිවාද් + ඒ + තබ්බ = අභිවාදේතබ්බ
(වැඳිය යුතු)

උදා:-
ගහ + අනීය = ගහනීය (ගත යුතු ය)

'''ණ්‍ය'''

උදා:-

1. කර + ඉ + ණ්‍ය = කාරිය (කළ යුතුය)

2. සාසු + ණ්‍ය = සිස් + ්‍ය = සිස්ස

===කිත් ප්‍රත්‍යයෝ===

කිච්ච නමැති ප්‍රත්‍ය වර්ගයට පරිබාහිර වූ අනෙකුත් ප්‍රත්‍ය වර්ගයෝ කිත් ප්‍රත්‍යයෝ යැයි හැඳින්වේ. මෙම ප්‍රත්‍ය වර්ගය බොහෝ විට කාල තුනෙහිම යෙදේ. නමුත් ඇතැම් ප්‍රත්‍යයෝ අතීත කාලයේ පමණක් හෝ අනාගත කාලයේ පමණක් හෝ යම් කාල දෙකක පමණක් හෝ යනාදී ලෙස යෙදේ. 

====කාල තුනෙහිම සමානව යෙදෙන ප්‍රත්‍යයෝ====


# '''&lt;u&gt;ණ&lt;/u&gt;'''
කර්මයක් මුලින් ඇති කල එම සකර්මක ධාතුවට පසු මෙම ණ ප්‍රත්‍යය යෙදේ. 

උදා:-
කුම්භ + කර + ණ = කුම්භ + කාර = කුම්භකාර (වළං සාදන්නා)

කම්ම + කර + ණ = කම්මකාර (කර්මය කරන්නා)

ඉහත ණ ප්‍රත්‍යයට පෙර යෙදෙන ආකාරාන්ත ධාතුවට පසු ආය නමැති තවත් ප්‍රත්‍යයක් ආදේශ වේ.

උදා:-
දානං + දා + ණ = දානාදාය (දන් දෙන්නා) 

ධඤ්ඤං + මා + ණ = ධඤ්ඤමාය (ධාන්‍ය මනින්නා)


'''2. &lt;u&gt;අ&lt;/u&gt;'''

උදා:-
ධම්මං + ධර + අ = ධම්මධර (ධර්මය දරන) 

දිනං + කර + අ = දිනකර (දවස කරන හෙවත් සූය්‍යර්‍යා)

'''3. &lt;u&gt;ණ්වු&lt;/u&gt;'''

මෙම ප්‍රත්‍යයට අක යන ප්‍රත්‍යය ආදේශ වේ.

උදා:-

රථං + කර + ණ්වු = රථං + කාර + අක = රථකාරක (රිය සාදන්නා)

ගහ + ණ්වු = ගාහක (ගන්නා / ග්‍රාහකයා)


ගවෝ + හන + ණ්වු = ගෝඝාතක

මෙහිදී හන ධාතුවට ඝාත ආදේශ වේ.


'''&lt;u&gt;4. තු ප්‍රත්‍ය&lt;/u&gt;'''

මෙම ප්‍රත්‍යයට පෙර ඇතැම් තැනක ත් ආදේශ වේ.


උදා:-

කර + තු = ක + තු

ක + ත් + තු = කත්තු


දා + තු = දාතු (දෙන්නා) 

🔸 ඇතැම් තැනක තු ප්‍රත්‍යයට පෙර න් ආදේශ වේ.

උදා:-

ගමු + තු = ග + තු

ග + න් + තු = ගන්තු (යන්නා)


මන + තු = ම + තු 

ම + න් + තු = මන්තු (හඟින්නා) 


'''&lt;u&gt;5. ආවි&lt;/u&gt;'''

දිස + ආවී = දස + ආවී

දස් + ස් + ආවී = දස්සාවි


'''&lt;u&gt;5. රත්ථු&lt;/u&gt;'''

මෙහිදී ක්‍රියා ධාතුවේ අගට තිබෙන ව්‍යඤ්ජන අක්ෂරය ලොප් වී රත්ථු ප්‍රත්‍යයේ ර් අකුරද ලොප් වී යයි. 

උදා:-

සාසු + රත්ථු = සා + ත්ථු

ස + ත්ථු = සත්ථු

'''&lt;u&gt;6. රිතු&lt;/u&gt;'''

මෙහිදී බොහෝ විට මෙම ප්‍රත්‍යයේ රි අක්ෂරය ලොප් වේ. ප්‍රත්‍යයට පෙර තිබෙන ධාතුවේ පළවෙනි අක්ෂරයේ ස්වරය ඉ හෝ ඊ කාරයක් බවට පත් වේ.

උදා:-

පා + රිතු = ප් + ඉ + තු = පිතු (රකින්නා/ පියා)


ධර + රිතු = ධ් + ඊ + තු (ධීතු/ මවුපියන් විසින් රකින)

'''07. රාතු ප්‍රත්‍යය'''

මෙහි දී මුල් වචනයේ අග තිබෙන ව්‍ය‌ඤ්ජනය සහ අග වචනයේ මුල් ව්‍යඤ්ජනය ලොප් වීම සිදු වේ.

උදාහරණ:-

මාන + රාතු = මා + න + රා + තු = මාතු (දරුවන් විසින් පුදන හෙවත් මව)

භාස + රාතු = භා + තු = භාතු (සහෝදරයා)

'''08. යූ ප්‍රත්‍යය'''

මෙම ප්‍රත්‍යය යෙදුණු කල්හී ණ කාරයක් ආදේශ වේ. එවිට යූ ලොප්වේ. 'අන' ආදේශ වේ. මුල තියෙන ව්‍යඤ්ජනය වෘද්ධ වීම සිදු වේ. නමුත් සමහර තැන්වල දී එසේ නොවේ. විශේෂයෙන්ම පළමු ව්‍යඤ්ජනය අකාරයෙන් අවසන් වේ නම් වෘද්ධ වීම සිදු නොවේ.

උදාහරණ:-

සිව + යු = සි + ව + ණ = සේ + ව + න = සේවන (දිය ඉසීම)

සුච + යු = සු + ච + ණ = සෝච + අන = සෝචන (සෝක වීම)

* නන්ද, චර, ගහ ආදී ධාතූන් සමඟ මෙම 'යූ' ප්‍රත්‍යය යෙදීමේ දී එම 'යූ' ප්‍රත්‍යය 'න' හෝ 'ණ' යන ප්‍රත්‍යයක් බවට පත් වේ. එමෙන්ම ක්‍රියා ධාතුව විවිධ වෙනස් වීම්වලට / විකරණවලට ලක් වීම ද සිදු වේ. මෙහි දී ඌකාරයෙන් අවසන් වන ක්‍රියා ධාතුවලට 'අව' යන ප්‍රත්‍යය ආදේශ වීම ද උකාරයෙන් අවසන් වන ක්‍රියා ධාතුවලට 'ඕ' යන ප්‍රත්‍යය ආදේශ වීම ද සිදු වේ. එමෙන්ම ඒකාරයෙන් අවසන් වන ක්‍රියා ධාතුවලට 'ආ' යන ප්‍රත්‍යය ආදේශ වීම ද සිදු වේ.

උදාහරණ:-

නන්ද + යු = නන්ද + න = නන්දන (ඇලෙනු ලෑබේ)

චර + යු = චර + ණ = චරණ (හැසිරීම) - මෙහි දී 'ර' අකුරට පසුව දන්තජ 'න' වෙනුවට මූර්ධජ 'ණ' යෙදීම සිදු විය.

භූ + යු = භව + න = භවන (ගෙය, වාස භවන)

රුධ + යු = රෝධ + න = රෝධන (පෙළීම)

සූ + යූ = සව + ණ = සවණ (ශ්‍රවණය කිරීම)

ඣේ + යූ = ඣා + න = ඣාන (ධ්‍යානය)


'''08. ණ ප්‍රත්‍යය'''

මෙහි දී ක්‍රියා ධාතු ප්‍රත්‍යය වෘද්ධ වීම සිදු වේ. එනම් උකාරයෙන් ආරම්භ වන ක්‍රියා ධාතු ඕකාරයෙන් ආරම්භ වීමත් අකාරයෙන් ආරම්භ වන ඇතැම් ක්‍රියා ධාතු ආකාරයෙන් ආරම්භ වීමත් සිදු වීම යැ.

උදාහරණ:

ලුභ + ණ = ලෝ + භ = ලෝභ (ලෝභය)

දුස + ණ = දෝ + ස = දෝස (ද්වේශය)

ගහ + ණ = ගා + හ = ගාහ (ගැනීම)

ගහ + ණ = ඝ + ර = ඝර (ගෘහය) - මෙය සුවිශේෂී අවස්ථාවකි. 'ග' යන්නට 'ඝ' යන්නත් 'හ' යන්නට 'ර' යන්නත් ආදේශ විය.

එමෙන්ම 'සං', 'පරි' යන උපසර්ගවලට පසුව යෙදෙන ක්‍රියා ධාතු  සමඟ මෙම 'ණ' ප්‍රත්‍යය එකතු වූ කල්හී 'ඛ' සහ 'ර' ක්‍රියා ධාතුවට ආදේශ වීම සිදු වේ.

උදාහරණ;

==මේවාත් බලන්න==
පාලි විකිපීඩියාව [[W:pi:पालि Pāli]]
 
==External links==
*[https://www.docs.google.com/file/d/0B06JOlm5x83YdWNJY2cyMmNINlk/edit?usp=sharing '''Sinhala to Hindi translator'''] - This program can translate Sinhala into Hindi. It also converts Sinhala script to/from Devanagari script.
*පාලි කියල භාෂාවක් නෑ, ආචාර්ය රාජ සෝමදේව (explained on 78th episode of Unlimited History program on Neth FM, not allowing to insert you tube link here)

{{interwiki|code=pi|පාලි}}
{{wiktionary|පාලි}}</text>
      <sha1>8l8qldiun8aq6o8vu3umgdryzs28624</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඇලුමිනියම් ක්ලෝරයිඩ්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44542</id>
    <revision>
      <id>796350</id>
      <parentid>341876</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T01:53:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>796350</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4250" sha1="1pr06awz4o2sjtqotepzw1mthiqhcvx" xml:space="preserve">{{chembox
| verifiedrevid = 452128468
| Name =
| ImageFile1 = Aluminium-trichloride-hexahydrate-white-and-yellow.jpg
&lt;!-- | ImageSize = 150px --&gt;
| ImageName1 = Aluminium chloride
| ImageFile2 =
| ImageName2 = Aluminium(III) Chloride
| ImageFile3 = Aluminium-trichloride-dimer-3D-balls.png
&lt;!-- | ImageSize1 = 150px  --&gt;
| ImageName3 = Aluminium trichloride dimer
| IUPACName = aluminium chloride
| OtherNames = aluminium(III) chloride
| Section1 = {{Chembox Identifiers
| UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}}
| UNII = LIF1N9568Y
| InChI = 1/Al.3ClH/h;3*1H/q+3;;;/p-3
| ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}}
| ChEBI = 30114
| SMILES = Cl[Al](Cl)Cl
| InChIKey = VSCWAEJMTAWNJL-DFZHHIFOAR
| SMILES1 = [Al](Cl)(Cl)Cl
| StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}}
| StdInChI = 1S/Al.3ClH/h;3*1H/q+3;;;/p-3
| StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}}
| StdInChIKey = VSCWAEJMTAWNJL-UHFFFAOYSA-K
| CASNo = 7446-70-0
| CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}}
| CASNo_Comment = (anhydrous)
| CASOther = &lt;br/&gt;10124-27-3 (hydrate),&lt;br/&gt;7784-13-6 (hexahydrate)
| ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}}
| ChemSpiderID=22445
| PubChem = 24012
| RTECS = BD0530000
| ATCCode_prefix = D10
| ATCCode_suffix = AX01
 }}
| Section2 = {{Chembox Properties
| Formula = AlCl&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;
| MolarMass = 133.34 g/mol (anhydrous)&lt;br /&gt;241.43 g/mol (hexahydrate)
| Appearance = white or pale yellow solid,&lt;br /&gt;[[hygroscopic]]
| Density = 2.48 g/cm&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; (anhydrous) &lt;br&gt; 1.3 g/cm&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; (hexahydrate)
| Solubility = 43.9 g/100 ml (0 °C)&lt;br /&gt;44.9 g/100 ml (10 °C)&lt;br /&gt;45.8 g/100 ml (20 °C)&lt;br /&gt;46.6 g/100 ml (30 °C)&lt;br /&gt;47.3 g/100 ml (40 °C)&lt;br /&gt;48.1 g/100 ml (60 °C)&lt;br /&gt;48.6 g/100 ml (80 °C)&lt;br /&gt;49 g/100 ml (100 °C)
| SolubleOther = soluble in hydrogen chloride, ethanol, chloroform, carbon tetrachloride &lt;br&gt; slightly soluble in benzene
| MeltingPt = 192.4 °C *(anhydrous) &lt;br&gt; 100 °C (hexahydrate)
| BoilingPt = 120 °C (hexahydrate)
| pKa =
 }}
| Section3 = {{Chembox Structure
| MolShape = Trigonal planar&lt;br /&gt;([[monomer]]ic vapour)
| Coordination = Octahedral (solid)&lt;br /&gt;Tetrahedral (liquid)
| CrystalStruct = [[Monoclinic]], [[Pearson symbol|mS16]]
| SpaceGroup = C12/m1, No. 12
 }}
| Section4 = {{Chembox Thermochemistry
|   DeltaHf = −704&amp;nbsp;kJ·mol&lt;sup&gt;−1&lt;/sup&gt;&lt;ref name = zumdahl&gt;{{cite book| author = Zumdahl, Steven S.|title =Chemical Principles 6th Ed.| publisher = Houghton Mifflin Company| year = 2009| isbn = 0-618-94690-X}}&lt;/ref&gt;
|   Entropy = 111&amp;nbsp;J·mol&lt;sup&gt;−1&lt;/sup&gt;·K&lt;sup&gt;−1&lt;/sup&gt;&lt;ref name = zumdahl/&gt;
 }}
| Section7 = {{Chembox Hazards
| EUClass = Corrosive ('''C''')
| RPhrases = {{R34}}
| SPhrases = {{S1/2}}, {{S7/8}}, {{S28}}, {{S45}}
| LD50 = ''anhydrous:'' &lt;br&gt; 380 mg/kg, rat (oral) &lt;hr&gt; ''hexahydrate:'' &lt;br&gt; 3311 mg/kg, rat (oral)
 }}
| Section8 = {{Chembox Related
| OtherAnions = [[Aluminium fluoride]]&lt;br /&gt;[[Aluminium bromide]]&lt;br /&gt;[[Aluminium iodide]]
| OtherCations = [[Boron trichloride]]&lt;br /&gt;[[Gallium trichloride]]&lt;br /&gt;[[Indium(III) chloride]]&lt;br /&gt;[[Magnesium chloride]]
| Function = [[Lewis acid]]s
| OtherFunctn = [[Iron(III) chloride]]&lt;br /&gt;[[Boron trifluoride]]
 }}
}}

[[File:Benzene Friedel-Crafts alkylation-diagram.svg|330px]]


[[File:AlCl3 formylation.gif|300px]]


[[File:AlCl3 ene rxn.gif|400px]]


==References==
&lt;!--This article uses the Cite.php citation mechanism. If you would like more information on how to add references to this article, please see http://meta.wikimedia.org/wiki/Cite/Cite.php --&gt;
{{reflist}}

==External links==
* [http://www.inchem.org/documents/icsc/icsc/eics1125.htm International Chemical Safety Card 1125]
* [http://www.orgsyn.org/orgsyn/chemname.asp?nameID=33169 Index of Organic Synthesis procedures that utilize AlCl&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;]
* [http://www.chemguide.co.uk/inorganic/period3/chlorides.html The period 3 chlorides]
* [http://www.solvaychemicals.us/static/wma/pdf/5/1/1/8/ALCL.pdf MSDS]
* [http://www.chemicalsubstanceschimiques.gc.ca/fact-fait/alum-salts-sels-eng.php Government of Canada Fact Sheets and Frequently Asked Questions:  Aluminum Salts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161005083846/http://www.chemicalsubstanceschimiques.gc.ca/fact-fait/alum-salts-sels-eng.php |date=2016-10-05 }}</text>
      <sha1>1pr06awz4o2sjtqotepzw1mthiqhcvx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>බෙත්ලෙහෙමේ‍ තරුව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52146</id>
    <revision>
      <id>796360</id>
      <parentid>793434</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T11:39:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>796360</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="59237" sha1="auj792rmclnm9b3ny4jbechkttk2zag" xml:space="preserve">[[ගොනුව:Giotto - Scrovegni - -18- - Adoration of the Magi.jpg|thumbnail|ඉතාලියේ ෆ්ලොරන්ස්හි [http://en.wikipedia.org/wiki/Giotto Giotto di Bondone] විසින් පින්තාරු කරන ලද ශාස්ත්‍රවන්තයින්ගේ නමස්කාරය (1267-1337).බෙත්ලෙහෙමේ‍ තරුව ධූමකේතුවක් ලෙස ළදරුවාට ඉහළින් පෙන්නුම් කෙරේ. ක්‍රි.ව 1301හි ධූමකේතුවක දර්ශනයක් තිබූ බවට Giotto විසින් සාක්ෂි දරා ඇත]]

ක්‍රිස්තියානි සම්ප්‍රදායේ '''බෙත්ලෙහෙමේ‍ තරුව''' නමින් තවද හැදින්වෙන,'''නත්තල් තරුව''',&lt;ref&gt;{{citation |url=http://science.nasa.gov/headlines/y2000/ast16May_1.htm |title=A Christmas Star for SOHO |accessdate=2008-07-04 |publisher=[[NASA]] |archiveurl=http://web.archive.org/web/20041224171230/http://science.nasa.gov/headlines/y2000/ast16May_1.htm |archivedate=December 24, 2004 |access-date=2014-04-07 |archive-date=2004-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20041224171230/http://science.nasa.gov/headlines/y2000/ast16May_1.htm }}&lt;/ref&gt;[http://en.wikipedia.org/wiki/Biblical_Magi ශාස්ත්‍රවන්තයින්] තිදෙනාට [[ජේසු|ජේසුස් 
වහන්සේගේ]] උපත අනාවරණය කිරීමටත් පසුව ඔවුන් හට බෙත්ලෙහෙමට ඒමටත් මගපෙන්වන ලදී.මෙම තාරකාවේ සිදුවීම පෙන්නුම් කරන්නේ [[මතෙව් සුභාරංච්ය|මතෙව් සුභාරංචියේ]] උත්පත්ති කථාවේ, [[ජෙරුසලම|ජෙරුසලමට]]&lt;ref&gt;{{bibleverse||Matthew|2:1–2|NKJV}}&lt;/ref&gt; &quot;ශාස්ත්‍රවන්තයින්ගේ පැමිණීම&quot; කොටසේ පමණි.එහේදී ඔවුන් ජුදාහි රජු වන [[හෙරෝද් රජ|හෙරෝද්]] මුණගැසී ජුදයින්ගේ රජු කොතනකදී ඉපදුනුදැයි අසන ලදී.එවිට හෙරෝද්, [[මීකා (දිවැසිවරයා)|මීකාගේ]] පොතෙහි සදහන් දිවැසිවැකිය පරිදි ඔවුන් හට බෙත්ලෙහෙම නම් වූ නුදුරු ගම්මානයට මග පෙන්වන ලදී.
තරුව,ඔවුන්ව ජේසුස්වහන්සේ උපන් ස්ථානයට ගෙන යන ලද අතර එහේදී ඔවුන් උන්වහන්සේට නමස්කාර හා පඩුරු පුද කරන ලදී.ශාස්ත්‍රවන්තයින් හට නැවත හෙරෝද් හමුවට නොයන ලෙස දිව්‍යමය අණකින්  දන්වන ලද අතර ඔවුන් වෙනත් මගකින් &quot;සිය රට&quot;බලා යන ලදී.&lt;ref&gt;{{bibleverse||Matthew|2:1–2|NKJV}}&lt;/ref&gt;

ක්‍රිස්තුතුමාගේ උපත සලකුණු කිරීමට මෙම තාරකාව පෑයූ බවට ක්‍රිස්තියානුවන් බොහොමයක් විසින් විශ්වාස කරති.සමහර දේවධර්මචාරීන් විසින් මෙම තාරකාව &quot;තාරකා දිවැස්වැකිය&quot;&lt;ref name=&quot;Freed 2001 93&quot;&gt;{{citation |last=Freed |first=Edwin D. |title=The Stories of Jesus' Birth: A Critical Introduction |publisher=Continuum International |year=2001 |page=93 |url=http://books.google.com/?id=sF-ZKEssEGwC&amp;printsec=frontcover&amp;q|isbn=0-567-08046-3}}&lt;/ref&gt; නම් වූ දිවැසිවැකිය සම්පූර්ණ කිරීමක් ලෙස හදුන්වයි. තාරකාවිද්‍යාඥයින් මෙම තාරකාව අසාමාන්‍ය තාරකාවිද්‍යාත්මක සංසිද්ධීන් වන බ්‍රහස්පති හා සෙනසුරු සංගමනය,ධූමකේතුව(වල්ගාතරුව),අද්භූත තාරකාව&lt;ref&gt;&quot;Star of Bethlehem.&quot; Cross, F. L., ed. The Oxford dictionary of the Christian church. New York: Oxford University Press. 2005&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citation |first=Telegraph |authorlink=Telegraph |title=Jesus was born in June |url= http://www.telegraph.co.uk/topics/christmas/3687843/Jesus-was-born-in-June-astronomers-claim.html |accessdate=2011-12-14 |location=London |work=The Daily Telegraph |date=2008-12-09}}&lt;/ref&gt; යන දෑ කෙරෙහි සබැදුම් කිරීමට බොහෝ උත්සහා දරා ඇත.

බොහෝ නූතන විද්වතුන් මෙහි එෙතිහාසික නිරවද්‍යතාවය පිළිබඳ සැක පල කරන අතර මෙය මතෙව් සුභාරංචි&lt;ref&gt;For example, Paul L. Maier, &quot;Herod and the Infants of Bethlehem&quot;, in ''Chronos, Kairos, Christos II'', [[Mercer University Press]] (1998), 171; [[Geza Vermes]], ''The Nativity: History and Legend'', London, Penguin, 2006, p22; [[E. P. Sanders]], ''The Historical Figure of Jesus'', 1993, p.85; Aaron Michael Adair, &quot;Science, Scholarship and Bethlehem's Starry Night&quot;, ''Sky and Telescope'', Dec. 2007, pp. 26–29 (reviewing astronomical theories).&lt;/ref&gt; කතුවරයාගේ හුදෙක් ධාර්මික ප්‍රබන්ධයක් බවට තර්ක කරති.

නත්තල් සමයේදී&lt;ref name=&quot;Mosley1&quot;&gt;{{cite web | last=John |first=Mosley |title=Common Errors in 'Star of Bethlehem' Planetarium Shows |url=http://www.ips-planetarium.org/planetarian/articles/common_errors_xmas.html |accessdate=2008-06-05}}&lt;/ref&gt; මෙම මාතෘකාව ග්‍රහලෝකාගාර සංදර්ශන වල ජනප්‍රිය අංගයක් වන නමුදු බයිබලීය වාර්තා අනුව මෙම සිද්ධිය ජේසුස්වහන්සේගේ උපතින් මාස කිහිපයකට පසු සිදු වූ බව පැවසේ.
බටහිර ක්‍රිස්තියානි&lt;ref&gt;{{citation |last=Ratti |first=John |title=First Sunday after the Epiphany |url=http://www.episcopalchurch.org/sermons_that_work_6772_ENG_HTM.htm |accessdate=2008-06-05 |access-date=2014-04-07 |archive-date=2011-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111012200453/http://www.episcopalchurch.org/sermons_that_work_6772_ENG_HTM.htm }}&lt;/ref&gt; භක්තිකයන් මෙම දිනය ජනවාරි 6 දා සමරති. මෙම තාරකාව [[ලූක් සුභාරංච්ය|ලූක් සුභාරංචියේ]] ගවඔරු සිදුවීමෙහි නිතරම නිරූපණය වන නමුදු තාරකාව හා ශාස්ත්‍රවන්තයින්ගේ පැමිණීම ලූක් සුභාරංචියේ උත්පත්ති කථාවේ ඇතුලත් නොවේ.

==මූලාශ්‍ර==
{{Reflist}}

== මතෙව් වෘතාන්තය ==
[[ගොනුව:Chartres2006 039.jpg|thumbnail|ශාස්ත්‍රවන්තයින්ගේ නමස්කාරය Chartres ආසන දෙව් මැදුර, Jehan de Beauce විසින්, ප්‍රංශය, 16වන සියවස.]]
මතෙව් සුභාරංචිය අනුව ශාස්ත්‍රවන්තයින් ජෙරුසලමේ හෙරෝද් රාජසභාවට පැමිණි අතර ජුදයින්ගේ රජ උපත සලකුණු කල තාරකාව පිළිබඳ හෙරෝද්ට සැල කරන ලදී.

හෙරෝද් රජු දවස ජුදයේ බෙත්ලෙහෙමේ‍ [[ජේසුස් තුමා|ජේසුස්වහන්සේ]] උපන් කල පෙර දිගින් [http://en.wikipedia.org/wiki/Biblical_Magi ශාස්ත්‍රවන්තයෝ]&lt;ref&gt;Brown, Raymond Edward (1988). ''[http://books.google.com/books?id=G4qpnvoautgC&amp;printsec=frontcover&amp;source=gbs_ge_summary_r&amp;cad=0#v=onepage&amp;q&amp;f=false An Adult Christ at Christmas: Essays on the Three Biblical Christmas Stories]'', Liturgical Press, p. 11 ISBN 0-8028-3931-2; ''Eerdmans Dictionary of the Bible'', Eerdmans (2000), p. 844.&lt;/ref&gt; ජෙරුසලමට අවුත්,&quot;''ජුදෙව්වරුන්ට රජව උපන් උතුමාණෝ කොතැන්හිද?අපි එතුමාණන්ගේ තාරකාව පෙරදිගදී දැක&lt;ref name=&quot;rising&quot;/&gt;,එතුමාණන්ට නමස්කාර කරන පිණිස ආවෙමු''&quot;යි කීහ.එපවත් ඇසූ හෙරෝද් රජ ද මුළු ජෙරුසලම් ජනතාවද කැළඹුණාහ.එකල ඔහු සෙනඟගේ සියලු නායක පූජකයන්ද විනයධරයන්ද රැස් කරවා,&quot;''ක්‍රිස්තුන්වහන්සේ කොහේ උපදින සේක්දැ''&quot;යි ඔවුන්ගෙන් විචාළේය.&lt;ref&gt;{{bible verse||Matthew|2:1–4|NKJV}} [[New King James Version]] (1982).&lt;/ref&gt;

හෙරෝද් රජ &quot;කැළඹුණ&quot; ,ලද්දේ තාරකාව පෑයූ නිසා නොව ජුදයින්ගේ රජු කොතනකදී ඉපදුනුදැයි ශාස්ත්‍රවන්තයින් විසින් අසන ලද නිසාය&lt;ref&gt;Thomas G. Long, ''Matthew'' (Westminster John Knox Press, 1997), page 18.&lt;/ref&gt;.අනතුරුව හෙරෝද් උපදේශකයන්ගෙන් මෙසියස් කොහේ උපදින්නට නියමිතදැයි අසන ලදී&lt;ref&gt;{{bibleverse||Matthew|2:4|NKJV}}.&lt;/ref&gt;. ඔවුන්, මීකාගේ පොතෙහි සදහන් දිවැසිවැකිය පරිදි දාවිත් රජ උපන් නුවර බෙත්ලෙහෙමේ‍ යයි පිළිතුරු දෙන ලදී. හෙරෝද් එම දිවැසිවැකිය පරිදි ඔවුන් හට බෙත්ලෙහෙමට මග පෙන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{bibleverse||Matthew|2:8|NKJV}}.&lt;/ref&gt;

එකල හෙරෝද් ශාස්ත්‍රවන්තයන් රහසින් කැඳවා, තාරකාව පෙනුණු වේලාව හොඳින් දැනගෙන,&quot;''ඔබ ගොස් ඒ ළදරුවා ගැන හරි ලෙස විමසන්න;ඔබ විමසා සොයා ගත් පසු මාත් ගොස් උන්වහන්සේට නමස්කාර කරනු පිණිස මටත් දන්වන්න''&quot; කියා,ඔවුන් බෙත්ලෙහෙමට යැවීය.රජුගේ බස් අසා ඔවුහු පිටත්ව ගියහ.පෙරදිගදී ඔවුන් දුටු තාරකාව,ළදරුවා උපන් තැනට අවුත් ඉහළින් නවතින තුරු,ඔවුන්ට පෙරටුවෙන් ගියේය.තාරකාව දැක ඔවුහු අතිශයින් ප්‍රීති ප්‍රමෝද වූහ.&lt;ref&gt;{{bibleverse||Matthew|2:7–10|NKJV}}.&lt;/ref&gt;

මතෙව් වාර්තා අනුව ශාස්ත්‍රවන්තයින් ජෙරුසලමට පැමිණීමට පෙර පවා ජුදයින්ගේ රජ උපන් බව දැන සිටියෝය.ඔවුන් උන්වහන්සේට [http://en.wikipedia.org/wiki/Gold රන්ද],[http://en.wikipedia.org/wiki/Frankincense තුවරලාද],[http://en.wikipedia.org/wiki/Myrrh ගන්ධරස]ද&lt;ref name=&quot;Matt211&quot;&gt;{{bibleverse||Matthew|2:11|NKJV}}&lt;/ref&gt; යන පඩුරු පුදකළෝය.ශාස්ත්‍රවන්තයින් හට නැවත හෙරෝද් හමුවට නොයන ලෙස සිහිනයකින් දන්වන ලද අතර ඔවුන් වෙනත් මගකින් &quot;සිය රට&quot;බලා යන ලදී.&lt;ref name=&quot;Matt212&quot;&gt;{{bibleverse||Matthew|2:12|NKJV}}.&lt;/ref&gt;
එකල හෙරෝද් තෙමේ ශාස්ත්‍රවන්තයින් විසින් තමා රවටනු ලැබූ බව දැක,අතිශයින් උදහස් විය.එවිට ඔහු ශාස්ත්‍රවන්තයින්ගෙන් විමසා,හරියාකාර දැනගත් කාලය අනුව,දෑවුරුදු වයස් වූද,ඊට බාල වූද,බෙත්ලෙහෙම හා ඒ අවට සියලු පිරිමි දරුවන් මරා දැමීමට අණ කළේය.තම පවුලේ ආරක්ෂාව සඳහා මිසරයට පලා යන ලෙස ජෝසප් හට සිහිනයකින් දන්වන ලදී.&lt;ref&gt;{{bibleverse||Matthew|2:13–14|NKJV}}&lt;/ref&gt;සුභාරංචියේ මෙම පලා යාම &quot;මිසරයෙන් මාගේ පුත්‍රයා කැඳවා ගතිමි.&lt;ref&gt;{{bibleverse||Matthew|2:15|NKJV}} The original is from {{bibleverse||Hosea|11:1|NKJV}}.&lt;/ref&gt;&quot; දිවැසි වැකිය ඉටු වීම ලෙස සලකයි.මෙය මෝසස්ගේ නායකත්වය යටතේ හෙබ්‍රව්වරුන් ඊජිප්තුවෙන් පිටත්වීමේ සිද්ධිය සඳහා යොමුවක් සේ සලකයි.එමනිසා මෙම පාඨය මතෙව් තුමන් විසින් ජේසුස්වහන්සේගේ ජීවිතය ජුදෙව් කථාවේ පුනරාවර්ජනයක් ලෙස දැක ඇති අතර ජුදයාව ඊජිප්තුව නිරූපණය කරන අතර හෙරෝද්,පාරාවෝ නිරූපණය කරයි.&lt;ref&gt;&quot;An Exodus motif prevails in the entire chapter.&quot; ({{citation |last=Kennedy |first=Joel |url=http://books.google.com/?id=byeQn2T93LAC&amp;pg=PA156&amp;dq=Matthew+recapitulates+story+of+Jewish#PPA132,M1 |title=Recapitulation of Israel |page=132 |accessdate=2009-07-04 |publisher=Mohr Siebeck |isbn=978-3-16-149825-1 |year=2008}})&lt;/ref&gt;හෙරෝද් මිය ගිය පසු ජෝසප් සහ එම පවුල ඊජිප්තුවෙන් පෙරළා පැමිණ&lt;ref&gt;{{bibleverse||Matthew|2:10–21|NKJV}}&lt;/ref&gt;  ගලීලයේ නාසරෙත් නුවර පදංචි විය.&lt;ref name=&quot;Matt223&quot;&gt;{{bibleverse||Matthew|2:23|NKJV}}&lt;/ref&gt;

== විවරණ ==
=== දිවැසාවලි සම්පූර්ණත්වය ===
බොහෝ නක්ෂත්‍ර සංසිද්ධීන්,මෙලොව පිළිබඳ සංසිද්ධීන් හා සම්බන්ධ වන බව පැරැන්නෝ විශ්වාස කළහ.&lt;ref name=&quot;Vermes&quot;&gt;{{citation |last=Vermes |first=Geza |authorlink=Geza Vermes |title=The First Christmas |newspaper=History Today |volume=56 |issue=12 |pages=23–29 |year=2006 |date=December 2006 |url=http://www.historytoday.com/MainArticle.aspx?m=31928&amp;amid=30235606 |accessdate=2009-07-04 |access-date=2014-04-07 |archive-date=2007-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071214213149/http://www.historytoday.com/MainArticle.aspx?m=31928&amp;amid=30235606 }}&lt;/ref&gt;

බෙත්ලෙහෙමේ‍ තරුව සම්ප්‍රදායිකව ගණන් කථාවේ එන [http://en.wikipedia.org/wiki/Star_Prophecy &quot;star prophecy&quot;] කෙරෙහි සබැදුම් කර ඈත.
&lt;blockquote&gt;&lt;poem&gt;
මම එතුමන් දකිමි,එහෙත් දැන් නොවේ;
මට එතුමන් පෙනේ එහෙත් ළගපාත නොවේ;
ජාකොබ්ගේ පෙළපතින් තරුවක් පායනු ඇත;
ඊශ්‍රායෙල් වංශයෙන් ජයකොන්තයක් මතු වනු ඇත,
එතුමන් මෝවබ් නායකයන්ට පහර දී,ඔද වැඩි,සැහැසියන් වනසනු ඇත.&lt;ref&gt;{{bibleverse||Numbers|24:17|NKJV}}
&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;&lt;/blockquote&gt;

පැහැදිලිවම මෙය යොමු කිරීමට අදහස් කර ඇත්තේ නුදුරු අනාගතයටයි මන්ද සුභාරංචි රචනා කරන සමයේදී මෝවබ් රාජධානිය වැරීමට ලක්වි බොහෝ කල් ගතවී ඇති අතර එය මෙසියස්ගේ පැමිණීම හුවා දක්වයි.&lt;ref name=&quot;Freed 2001 93&quot;/&gt;උදාහරණයක් වශයෙන් [https://en.wikipedia.org/wiki/Josephus ජෝසීෆස්] සදහන් කරන අන්දමට ඔහු මෙය යොමු කර ඇත්තේ [[Vespasian]] අධිරාජයාටය.&lt;ref&gt;{{citation |last=Josephus |first=Flavius |authorlink=Josephus |title=The Wars of the Jews |url=http://www.gutenberg.org/etext/2850 |accessdate=2008-06-07 }} Translated by: [[William Whiston]].&lt;br&gt; {{citation |last=Lendering |first=Jona |authorlink=Jona Lendering |title=Messianic claimants |url=http://www.livius.org/men-mh/messiah/messianic_claimants13.html |accessdate=2008-06-05 |access-date=2014-04-07 |archive-date=2008-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080517042847/http://www.livius.org/men-mh/messiah/messianic_claimants13.html }}&lt;/ref&gt; [http://en.wikipedia.org/wiki/Origen ඔරිගන්(origen)] නැමැති සුප්‍රකට දේවධර්මධරයා විසින් මෙම දිවැසිවැකිය බෙත්ලෙහෙමේ‍ තරුවට සම්බන්ධ කර ඇත.&lt;ref name=&quot;Origen2&quot;&gt;{{cite web | last = Adamantius | first = Origen | title = Contra Celsum |url=http://www.ccel.org/ccel/schaff/anf04.vi.ix.i.lx.html | accessdate = 2008-06-05 }}, Book I, Chapter LIX.&lt;/ref&gt;

ඔරිගන්ට අනුව ශාස්ත්‍රවන්තයින් ජෙරුසලමට ඒමට තීරණය කරන ලද්දේ තාරකාව සමග සම්ප්‍රාප්ති වන මිනිසා ඇත්තෙන්ම ලෝකයට ආ බව ප්‍රත්‍යක්ෂ කර ගැනීමෙනි.&lt;ref name=&quot;Origen3&quot;&gt;{{cite web | last = Adamantius | first = Origen | title = Contra Celsum | url=http://www.ccel.org/ccel/schaff/anf04.vi.ix.i.lxi.html}}. Book I, Chapter LX.&lt;/ref&gt;

සමහර අවස්ථාවලදී ශාස්ත්‍රවන්තයින් හට &quot;රජවරු&quot; ලෙස ආරූඨ කරයි.මන්ද යෙසායා හා ගීතාවලියේ සඳහන් විජාතික රජවරුන් ජෙරුසලමට පැමිණීමේ දිවැසිවැකිය ඔවුන් සම්පූර්ණත්වයට පත් කල නිසාය.&lt;ref name=&quot;Isaiah&quot;&gt;France, R.T., ''The Gospel according to Matthew: an introduction and commentary'', p. 84. See {{bibleverse||Isaiah|60:1–7|NKJV}} and {{bibleverse||Psalms|72:10|NKJV}}.&lt;/ref&gt; යෙසායා රන් හා සුවඳ ද්‍රව්‍යය  යන පඩුරු පිළිබඳ සඳහන් කරයි.&lt;ref name=&quot;Isaiah606&quot;&gt;{{bibleverse||Isaiah|60:6|NKJV}}&lt;/ref&gt;[http://en.wikipedia.org/wiki/Septuagint Septuagint],නම් වූ පැරණි ගිවිසුමේ ග්‍රීක පරිවර්තනය මෙම පඩුරු රන් හා තුවරලා ලෙස සඳහන් කරන අතර මතෙව්හි යොදාගන ඇත්තේද රන් හා තුවරලා යන සමාන යෙදුම් වේ. &lt;ref&gt;[http://ecmarsh.com/lxx-kjv/isaiah/isa_060.htm Isaiah 60:6] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180929135716/http://ecmarsh.com/lxx-kjv/isaiah/isa_060.htm |date=2018-09-29 }} (Septuagint)&lt;/ref&gt;ඔරිගන්ට අනුව ගන්ධරස මර්ත්‍යතාව සංකේතවත් කරයි.මෙම තාරකාවේ සිදුවීම ඔරිගන්ට අනුව ස්වභාවාත්මක සංසිද්ධියක් වන අතර ජෝන් ක්‍රිසොස්ටම්ට අනුව හුදෙක් ප්‍රාතිහාර්යයකි.&quot;&lt;ref&gt;{{citation |last=Schaff |first=Philip |authorlink=Philip Schaff |title=St. Chrysostom: Homilies on the Gospel of Saint Matthew |publisher=Christian Literature Publishing Co.|year=1886 |location=New York |page=36 |url=http://www.ccel.org/ccel/schaff/npnf110.VI_1.html |accessdate=2009-07-04}}&lt;/ref&gt;

=== තාරකාවිද්‍යාත්මක වස්තුව ===

ශාස්ත්‍රවරුන් විසින් පෙරදිගින්&quot;&lt;ref&gt;{{bibleverse||Matthew|2:2|NKJV}}&lt;/ref&gt; තාරකාව පායා එනු&lt;ref name=&quot;rising&quot;&gt;[http://bible.oremus.org/?ql=119069890 Matthew 2:2]. [[New Revised Standard Version]].&lt;/ref&gt; දුටු බවට හෙරෝද්ට පැවසූහ.මෙය තාරකා මණ්ඩල,තාරකා රාශිය නිරූපණය කරන්නක් විය හැක.මෙම පරිච්ඡේදයේ &quot;පෙරදිග&quot; සදහා යොදා ඇති ග්‍රීක වචනය ඒකවචනයක් වන අතර බහුවචනාර්ථයක් යෙදෙන පරිච්ඡේද ශාස්ත්‍රවන්තයින්ගේ මව්බිමවල් සංකේතවත් කරයි.&lt;ref&gt;{{Citation |last=Nolland |first=John |year=2005 |title=The Gospel of Matthew: A Commentary on the Greek Text |publisher=Wm. B. Eerdmans Publishing |page=109 |url=http://books.google.com/?id=dSkozMG7j8wC&amp;printsec=frontcover&amp;q |isbn=0-8028-2389-0}}&lt;/ref&gt;

1614 දී ජර්මානු තාරකාවිද්‍යාඥයෙකු වන [http://en.wikipedia.org/wiki/Johannes_Kepler ජොහෑන්ස් කෙප්ලර්] විසින් ක්‍රි.පූ.7දී  [[බ්‍රහස්පති ග්‍රහයා|බ්‍රහස්පති]] හා [[සෙනසුරු|සෙනසුරු]] [http://en.wikipedia.org/wiki/Conjunction_(astronomy_and_astrology) සංගමනයක්] තිබූ බවට නිරීක්ෂණය කර ඇත.&lt;ref name=&quot;Mosley1&quot;/&gt;මෙම සංගමන, තාරකාශාස්ත්‍රය අනුව ඉතා වැදගත් සංසිද්ධියක් වන අතර කෙප්ලර්, තාරකාශාස්ත්‍රයට අනුව මෙම සංසිද්ධිය කෙරෙහි සිතා නැත.එබැවින් මෙම ග්‍රහ යෝගය [http://en.wikipedia.org/wiki/Nova නව තාරකාවක්(nova)] නිර්මාණය කරන්නේයැයි සිතූ ඔහු එම නව තාරකාව බෙත්ලෙහෙමේ තාරකාවට ඈදන ලදී.&lt;ref name=&quot;Mosley1&quot;/&gt;නූතන ගණනය කිරීම් මගින් මෙම ග්‍රහ යෝගයේ ග්‍රහයන් අතර ආසන්න වශයෙන් අංශකයක පමණ පරතරයක් තිබූ බව හුවා දක්වන ලද අතර එබැවින් එම ග්‍රහ යෝගය සිත් ගන්නාසුලු දෘශ්‍ය වීමක් පෙන්නුම් නොකරන ලදී.&lt;ref name=&quot;MarkKidger&quot;&gt;{{cite web | last = Mark | first = Kidger | title = Chinese and Babylonian Observations | url=http://www.astrosurf.com/comets/Star_of_Bethlehem/English/Chinese.htm | accessdate = 2008-06-05 }}&lt;/ref&gt; බැබිලෝනියාවෙන් පෟෙරාණික ලිතක් සම්බ වූ අතර එයද කිසිම ආකාරයකින් මෙම ආකාරයේ විශේෂ ග්‍රහයෝගයක් පිළිබඳ තොරතුරු හෙළි නොකරයි.&lt;ref name=&quot;MarkKidger&quot;/&gt;විසිවනසියවසේ තාරකාවිද්‍යාඥයෙකු වන මහාචාර්ය [http://en.wikipedia.org/wiki/Karlis_Kaufmanis කාලිස් කොෆ්මානිස් (karlis kaufmanis)] මෙම තාරකාව බ්‍රහස්පති හා සෙනසුරු,මීන රාශිය සමග ත්‍රිත්ව සංගමනයක් වීමේ සංසිදධියක් බව පවසයි.&lt;ref&gt;Minnesota Astronomy Review Volume 18 – Fall 2003/2004 {{cite web|url=http://www.astro.umn.edu/news/vol18.pdf |title= The Star of Bethlehem by Karlis Kaufmanis}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Audio Version of Star of Bethlehem by Karlis Kaufmanis {{cite web|url=http://sites.google.com/site/astrologicalstarofbethlehem/ |title= The Star of Bethlehem by Karlis Kaufmanis}}&lt;/ref&gt; 

අනෙකුත් කතුවරුන් විසින් මෙය [http://en.wikipedia.org/wiki/Comet ධූමකේතුවක්(වල්ගාතරුව)] බව පවසයි.&lt;ref name=&quot;MarkKidger&quot;&gt;{{citation |last=Mark |first=Kidger |title=Chinese and Babylonian Observations |url=http://www.astrosurf.com/comets/Star_of_Bethlehem/English/Chinese.htm |accessdate=2008-06-05 }}&lt;/ref&gt;[[හැලීගේ ධූම කේතුව|හේලිගේ වල්ගාතරුව]] ක්‍රි.පූ.12දී දෘශ්‍ය වූ අතර තවත් නව තාරකාවක් හෝ වල්ගාතරුවක් ක්‍රි.පූ.5දී චීන හා කොරියානු නැකත්කරුවන් දුටු බව පවසයි.&lt;ref name=&quot;MarkKidger&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Colin Humphreys, [http://www.asa3.org/ASA/topics/Astronomy-Cosmology/S&amp;CB%2010-93Humphreys.html 'The Star of Bethlehem'], in ''Science and Christian Belief'' 5 (1995), 83–101.&lt;/ref&gt;මෙම වස්තුව සැත්තෑ දවසක් පුරා චලිතයකින් තොරව තිබූ බවට නිරීක්ෂණය කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;MarkKidger&quot;/&gt;පුරාණ කතුවරුන් ධූමකේතුව විස්තර කරන ලද්දේ,යම් නිශ්චිත නගරයකට ඉහලින් ප්‍රලම්භව පිහිටන වස්තුවක් ලෙසය.උදාහරණයක් ලෙස බෙත්ලෙහෙමේ තාරකාව, ජේසුස්වහන්සේ උපන් ස්ථානයේ බෙත්ලෙහෙමට ඉහලින් පායන ලදී.&lt;ref name=&quot;Jenkins&quot;&gt;{{cite news |last=Jenkins |first=R.M. |url=http://www.bristolastrosoc.org.uk/uploaded/BAAJournalJenkins.pdf |title=The Star of Bethlehem and the Comet of AD 66 |work=Journal of the British Astronomy Association |date=June 2004 |number=114 |pages=336–43 |accessdate=2009-07-04 |archive-date=2006-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060926130847/http://www.bristolastrosoc.org.uk/uploaded/BAAJournalJenkins.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;නමුදු පුරාණයේදී ධූමකේතු නරක පෙරනිමිත්තක් ලෙස දක්නා ලදී.&lt;ref&gt;Mark Kidger, ''Astronomical Enigmas: Life on Mars, the Star of Bethlehem, and Other Milky Way Mysteries'', (Johns Hopkins University Press, 2005), page 61.&lt;/ref&gt;

බෙත්ලෙහෙමේ තාරකාව ලෙස නම් කරන ලද තවත් ග්‍රහයෝගයක් වන්නේ [[යුරේනස්|යුරේනස්]] ග්‍රහයා ක්‍රි.පූ.9දී සෙනසුරු ග්‍රහයාව පසුකිරීම හා ක්‍රි.පූ.6දී [[සිකුරු ග්‍රහයා|සිකුරු ග්‍රහයා]] ආසන්නයෙන් ගමන් කිරීමයි.නමුත් යුරේනස් ග්‍රහයා ඉතාම සෙමින් වලනය වන අතර පියවි ඇසින් දැකීමට ඉතාම අපහසු වන නිසා මෙයද සිදුවිය නොහැක්කක් බව පවසයි.&lt;ref&gt;{{Citation | last = Kidger | first = Mark | title = Astronomical Enigmas: Life on Mars, the Star of Bethlehem, and Other Milky Way Mysteries | publisher = [[Johns Hopkins University Press]] | location = Baltimore | year = 2005 | pages = 60 | doi = | isbn = }}&lt;/ref&gt;
[[ගොනුව:Beit alfa01.jpg|thumbnail|වම|6 වන සියවසේ, Beit Alpha, Israel හි සිනගෝගයක අදින ලද රාශි චක්‍රයක්  ]]
බෙත්ලෙහෙමේ තාරකාව සදහා මෑතකදී යෙදූ උපකල්පනය නම් [[ඇන්ඩ්‍රොමීඩා චක්‍රාවාටය|ඇන්ඩ්‍රොමිඩා මන්දාකිණිය]] ආසන්නයේ හටගත් අත්භූත තාරකාවක් බවයි.අත්භූත තාරකා හට ගැනීම ඇන්ඩ්‍රොමිඩා මන්දාකිණිය ආසන්නයේ කලින් නිරීක්ෂණය කර ඇත.&lt;ref&gt;Tipler, F.J.,[http://www.math.tulane.edu/~tipler/starofbethlehem.pdf The Star of Bethlehem: a Type Ia/Ic Supernova in the Andromeda Galaxy]. Dept. of Mathematics and Dept. of Physics, Tulane University; New Orleans, LA 70118. 20 March 2005.&lt;/ref&gt;

=== තාරකාවිද්‍යාත්මක සංසිදධීන් ===

[http://en.wikipedia.org/wiki/Biblical_Magi මේජායී(magi)]යන ග්‍රීක වචනය ඉංග්‍රීසි බසට පරිවර්තනය වන්නේ wise men(ශාස්ත්‍රවන්තයින්) ලෙස වුවත් මොවුන් ඇත්තෙන්ම නක්ෂත්‍රඥයන් වේ.&lt;ref&gt;Raymond Edward Brown, ''An Adult Christ at Christmas: Essays on the Three Biblical Christmas Stories'', Liturgical Press (1988), p. 11.&lt;/ref&gt;නක්ෂත්‍රඥයන්ගේ සම්බන්ධය මුල් ක්‍රිස්තියානි සභාවට යම් ගැටලුවක් වන ලද්දේ &quot;නක්ෂත්‍රය&quot; යක්ෂ බලවේගයකට ආරූඨ කර ඇති නිසාය.&lt;ref&gt;S. J. Tester, A History of Western Astrology, (Boydell &amp; Brewer, 1987), page 111–112.&lt;/ref&gt; 

ක්‍රි.පූ.3-2 අතර සත් සංගමන පෙළක් සිදුවී ඇති අතර ඉන් තුනක් [[බ්‍රහස්පති ග්‍රහයා|බ්‍රහස්පති]] හා [http://en.wikipedia.org/wiki/Regulus රෙගියුලස්] තාරකාව හා රෙගියුලස් ආසන්නයේ බ්‍රහස්පති හා සිකුරු ක්‍රි.පූ.2 ජූනි 17 දිනදීය.මෙය ඉතා චමත්කාර අංගයක් වූ බවට Roger Sinnott පවසයි.&lt;ref&gt;Sinnott, Roger, &quot;Thoughts on the Star of Bethlehem&quot;, ''[[Sky and Telescope]]'', December 1968, pp. 384–386.&lt;/ref&gt;පුරාවිද්‍යාඥයෙකු වන [http://en.wikipedia.org/wiki/Simo_Parpola simo parpola] ද මෙය සහතික කර ඇත.&lt;ref name=&quot;Parpola&quot;&gt;Simo Parpola, &quot;The Magi and the Star,&quot; ''Bible Review,'' December 2001, pp. 16-23, 52, and 54.&lt;/ref&gt;කෙසේ වෙතත් මෙම සංසිද්ධිය ක්‍රි.පූ.4දී හෙරෝද් රජුගේ මරණින් පසුව හටගන්නා ලදී.තවද මෙම ග්‍රහයා්ග බටහිර දෙසින් ඉර බැසීමේදී දිස් වූ අතර එය ශාස්ත්‍රවන්තයින්ව දකුණට එනම් ජෙරුසලමේ සිට බෙත්ලෙහෙමට යොමු කරීමට අවකාශයක් නොතිබුන ලදී.&lt;ref&gt;{{citation |last=Kidger |first=Mark |title=Astronomical Enigmas: Life on Mars, the Star of Bethlehem, and Other Milky Way Mysteries |publisher=[[Johns Hopkins University Press]] |location =Baltimore |year=2005 |page=63  |url=http://books.google.com/?id=DKYJaBd-znAC&amp;printsec=frontcover&amp;q |isbn=0-8018-8026-2}}&lt;/ref&gt; 

තාරකාවිද්‍යාඥයෙකු Michael R. Molnar විසින් ක්‍රි.පූ.6 මර්තු 20 සහ අප්‍රේල් 17 දින චන්ද්‍රයා මගින් බ්‍රහස්පතිව [http://en.wikipedia.org/wiki/Aries_(constellation) Aries] තාරකා රාශියේදී ද්විත්ව අන්තර්ධානයක්(මුවා කිරීම) යෝජනා කරන ලද අතර එය බෙත්ලෙහෙමේ‍ තරුවට සම්බන්ධ කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;Molnar&quot;&gt;{{citation |last=Molnar |first=Michael R. |url=http://www.eclipse.net/~molnar/index.html |title=The Star of Bethlehem: The Legacy of the Magi |publisher=Rutgers University Press |year=1999 |isbn=0-8135-2701-5 |accessdate=2009-07-04|pages=86, 89, 106–107}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;For a similar interpretation, see Minnesota Astronomy Review Volume 18 – Fall 2003/2004 {{cite web|url=http://www.astro.umn.edu/news/vol18.pdf |title= The Star of Bethlehem by Karlis Kaufmanis}}&lt;/ref&gt; චන්ද්‍රයා විසින් කෙරෙන මෙවැනි ග්‍රහ අන්තර්ධාන සුලභ වන අතර [http://en.wikipedia.org/wiki/Constantine_the_Great කොන්ස්ටන්ටයින් අධිරාජයාගේ] තාරකාවිද්‍යාඥයෙකු වන [http://en.wikipedia.org/wiki/Julius_Firmicus_Maternus Firmicus Maternus] විසින් මෙවැනි අන්තර්ධානයක් දිව්‍යමය රජෙකුගේ උපත සළකුණු කිරීමක් ලෙස හදුන්වයි.&lt;ref name=&quot;Molnar&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Stenger&quot;&gt;{{citation |last=Stenger |first=Richard |url=http://edition.cnn.com/2001/TECH/space/12/27/star.coverup/index.html |title=Was Christmas star a double eclipse of Jupiter? |date=December 27, 2001 |accessdate=2009-07-04 |work=CNN |access-date=2014-04-07 |archive-date=2018-10-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181005003511/http://edition.cnn.com/2001/TECH/space/12/27/star.coverup/index.html }}&lt;/ref&gt;නමුත් මෙවැනි සංසිදධියක් සූර්යයාට ආසන්නව සිදුවන නිසා නිරීක්ෂණය කිරීම අපහසු වේ.&lt;ref name=&quot;Kidger3&quot;&gt;{{citation |last=Kidger |first=Mark |url=http://abob.libs.uga.edu/bobk/ccc/cc120501.html |title=The Star of Bethlehem |work=Cambridge Conference Correspondence |date=December 5, 2001 |accessdate=2007-07-04 |access-date=2014-04-07 |archive-date=2016-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160403212241/http://abob.libs.uga.edu/bobk/ccc/cc120501.html }}&lt;/ref&gt;

=== ධාර්මික ප්‍රබන්ධය ===

සුභාරංචි උත්පත්ති කථා වස්තූන්, ජේසුස්වහන්සේගේ ක්‍රිස්තුභාවය ඇගවීමට පසුව නිර්මාණය කරන ලද බව වාර්තා බව බොහෝ විද්වතුන් විශ්වාස කරන අතර බෙත්ලෙහෙමේ‍ තරුව ධාර්මික ප්‍රබන්ධයක් සේ සලකයි.&lt;ref&gt;{{citation |last= Brown |first=Raymond E. |title=The Birth of the Messiah |publisher=Anchor Bible Reference Library |year=1993 |page=188}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Markus Bockmuehl, This Jesus (Continuum International, 2004), page 28; {{Citation | last=Vermes | first=Géza | authorlink=Géza_Vermes  | title=The Nativity: History and Legend | date=2006-11-02 | publisher=Penguin Books Ltd | isbn=0-14-102446-1 | page=22}}; {{Citation | last=Sanders | first=Ed Parish | authorlink=E. P. Sanders | title=The Historical Figure of Jesus | year=1993 | publisher=Allen Lane | location=London | isbn=0-7139-9059-7 | page=85}}; [http://www.johnhick.org.uk/article16.html Believable Christianity] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170418193453/http://www.johnhick.org.uk/article16.html |date=2017-04-18 }}: A lecture in the annual October series on Radical Christian Faith at Carrs Lane URC Church, Birmingham, October 5, 2006&lt;/ref&gt;[[ගොනුව:L Adoration des Mages.jpg|thumbnail|[http://en.wikipedia.org/wiki/Jean_Fouquet Jean Fouquet](15 වන සියවස) විසින් අදින ලද &quot;ශාස්ත්‍රවන්තයින්ගේ නමස්කාරය&quot;. බෙත්ලෙහෙමේ‍ තරුව දකුණු කොනේ  ඉහළින් පෙන්නුම් කෙරේ.]]මතෙව් සුභාරංචියෙහි සදහන් මෙම වාර්තාව එෙතිහාසික සිද්ධිය කෙරෙහි යම් ගැටලුසහගත තත්වයක් උදා කරයි.එනම්,ශාස්ත්‍රවන්තයින් හට ජෙරුසලමේ සිට කිලෝමීටර 10ක් නුදුරින් වන බෙත්ලෙහෙම කරා යාමට තරුවක මග පෙන්වීමක් අවශ්‍ය වූයේ ඇයිද යන්නය.බෙත්ලෙහෙමේ‍ තරුව හෝ ශාස්ත්‍රවන්තයින් පිළිබඳ සඳහන් කරන එකම සුභාරංචිය මතෙව් පමණි.නූතන විද්වතුන් මාක් සුභාරංචිය පැරණිම සුභාරංචිය&lt;ref&gt;{{citation |last=Witherington |first=Ben |title=The Gospel of Mark: A Socio-Rhetorical Commentary |publisher=Eerdmans |year=2001 |page=8}}&lt;br&gt;{{citation |last=France |first=R. T. |title=The Gospel of Mark: A Commentary on the Greek Text |publisher=Eerdmans |year=2002 |page=16}}&lt;br&gt;{{citation |last=Head |first=Peter M. |url=http://www.tyndale.cam.ac.uk/Tyndale/staff/Head/Christology.htm |title=Christology and the Synoptic Problem: An Argument for Markan priority |location=Cambridge |year=1997 |isbn=0-521-58488-4 |publisher=Cambridge Univ. Press |accessdate=2009-07-04 |access-date=2014-04-07 |archive-date=2012-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120513003130/http://www.tyndale.cam.ac.uk/Tyndale/staff/Head/Christology.htm }}&lt;/ref&gt; ලෙස පිළගන්නා අතර එහි බෙත්ලෙහෙමේ උත්පත්ති කථාව පිළිබඳ සඳහන් නොවේ.&lt;ref&gt;{{bibleverse||Mark|6:1–4|NKJV}}&lt;/ref&gt;ජොහාන් සුභාරංචියේ එන චරිතය ජේසුස්වහන්සේ ගලීලයෙක් බව සඳහන් කරන අතර  බෙත්ලෙහෙමෙන් නොවන බව කියයි.&lt;ref&gt;See {{bibleverse||John|1:46|NKJV}}, {{bibleverse||John|7:41–42|NKJV}}, and {{bibleverse||John|7:52|NKJV}}.&lt;/ref&gt;[[ගොනුව:Nativity Icon.jpg|thumbnail|උත්පත්තිය විදහා දක්වන රුසියානු සිත්තම. බෙත්ලෙහෙමේ‍ තරුව, මැද ඉහළින්,අදුරු අඩ කවයක් ලෙස පෙන්නුම් කරන අතර තනි කිරණක් පමණක් පහළට ගලා එයි.]]සුභාරංචි සියල්ලක්ම පාහේ ජේසුස්වහන්සේව &quot;නාසරෙත්හි ජේසුස්&quot;&lt;ref&gt;In Greek, ''Nazarēnos'' (Nazarene) or ''Nazōraios'' (Nazorean).&lt;/ref&gt; ලෙස හඳුන්වන අතර  බෙත්ලෙහෙමෙන් නොවන බව සඳහන් වේ.සමහර විද්වතුන් ජේසුස්වහන්සේ නාසරතයේ උපන් බව විශ්වාස කරන අතර බෙත්ලෙහෙම සඳහන් උත්පත්ති කථා වස්තූන්,සුභාරංචි කතුවරුන් විසින් යොදා ගන්නා ලද්දේ ජේසුස්වහන්සේගේ උපත දිවැසාවලිය සම්පූර්ණත්වයට පත් කිරීමක් ලෙස ඇගවීමටය.&lt;ref&gt;Nikkos Kokkinos, &quot;The Relative Chronology of the Nativity in Tertullian&quot;, in Ray Summers, Jerry Vardaman and others, eds., ''Chronos, Kairos, Christos II'', Mercer University Press (1998), page 125–6.&lt;br&gt;Funk, Robert W. and the Jesus Seminar, ''The Acts of Jesus: The Search for the Authentic Deeds of Jesus'', HarperSanFrancisco, 1999, ISBN 0-06-062979-7. pp. 499, 521, 533.&lt;br&gt;Paul L. Maier, &quot;Herod and the Infants of Bethlehem&quot;, in ''Chronos, Kairos, Christos II'', Mercer University Press (1998), 171.&lt;br&gt;For Micah's prophecy, see {{bibleverse||Micah|5:2|NKJV}}.&lt;/ref&gt;

මතෙව් සුභාරංචියෙහි සඳහන් වන ප්‍රාතිහාර්යාත්මක හා පෙරනිමිති පිළිබඳ විස්තර [http://en.wikipedia.org/wiki/Augustus අගෝස්තුස් අධිරාජයාගේ] උපත හා සංසන්දනය කළ හැකිය.එකල ජනප්‍රිය විශ්වාසයක් වූ,යම් තාරකාවක් සෑම මිනිසකුගේම
ජීවිතයට සම්බන්ධ වන බව ජේසුස්වහන්සේගේ උපත තාරකාවක පළමු දර්ශනයට සබැඳුම් කිරීම තුළින් නිරූපණය වේ.&lt;ref&gt;Nolland, p. 110.&lt;br&gt;[[Pliny the Elder]], [[Natural History (Pliny)|''Natural History'']], [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.02.0137&amp;layout=&amp;loc=2.6 II vi] 28.&lt;/ref&gt;ශාස්ත්‍රවන්තයින් හා නක්ෂත්‍ර සංසිද්ධීන් සබැදුම් කිරීම විවෘත මනසකින් කර ඇත්තේ මේජායි හට බලය පැවරීමක් මතෙව් සුවිශේෂය රචිත කාලයේදිම රෝමයේදී සිදුවී ඇති නිසා හා එම කාලය තුලදීම (ක්‍රි.ව.66) හේලිගේ වල්ගාතරුවක විශිෂ්ට දර්ශනයක් ඇති වී ඇති නිසාය.&lt;ref name=&quot;Jenkins&quot;/&gt; Dio Cassius නම් ඉතිහාසඥයා මෙලෙස ලියා ඇත.&quot;The King did not return by the route he had followed in coming,&quot;&lt;ref name=&quot;Jenkins&quot;/&gt;මෙම පේළිය මතෙව්හිද අනුකරණය වී ඇත.&lt;ref&gt;{{bibleverse||Matthew|2:12|NKJV}}&lt;/ref&gt;

== ආගමික අර්ථවිවරණය ==

=== පෙරදිග ඕතොඩොක්ස් සභාව ===
පෙරදිග ඕතොඩොක්ස් සභාවන්හි බෙත්ලෙහෙමේ‍ තරුව අර්ථවිවරණය වන්නේ ආශ්චර්යවත් හෝ [http://en.wikipedia.org/wiki/Supernatural අධි ස්වභාවික] සිදුවීමක් ලෙසය.එය හුදෙක් නක්ෂත්‍ර සිදුවීමක් ලෙස පිළි නොගනියි.ඒ මගින් ශාස්ත්‍රවන්තයින් හට ක්‍රිස්තු බිළිදිා සිටි ස්ථානයට දෙවියන් විසින් දූතයෙකු එවා ශාස්ත්‍රවන්තයින්ට මග පෙන්වූ බවය.මෙය [http://en.wikipedia.org/wiki/Troparion troparion] උත්පත්තියෙහි මෙලෙස පෙන්නුම් කෙරේ.

&lt;blockquote&gt;&lt;poem&gt;
&quot;Your birth, O Christ our God,
dawned the light of knowledge upon the earth.
For by Your birth those who adored stars
were taught by a star
to worship You, the Sun of Justice,
and to know You, Orient from on High.
O Lord, glory to You.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web
| title = Hymns of the Feast
| url = http://www.goarch.org/special/listen_learn_share/nativity
| work = Feast of the Nativity of our Lord and Savior Jesus Christ
| publisher = [[Greek Orthodox Archdiocese of America]]
| year = 2009}}&lt;/ref&gt;
&lt;/poem&gt;&lt;/blockquote&gt;

=== මෝමෝන් ===
මොවුන් විශ්වාස කරන අන්දමට බෙත්ලෙහෙමේ‍ තරුව සත්‍ය සිදුවීමක් වේ.&lt;ref&gt;{{citation |title= Birth of the Messiah |journal= [[Ensign (LDS magazine)|Ensign]] |date=December 1997 |first= Paul Thomas |last= Smith |url= http://www.lds.org/ensign/1997/12/birth-of-the-messiah?lang=eng }}&lt;/ref&gt;මෝමෝන් ග්‍රන්ථයෙහි පුරාණ දිවැසිවරුන්ගේ ලියවිලි අඩංගු වන අතර [http://en.wikipedia.org/wiki/Samuel_the_Lamanite Samuel the Lamanite] දිවැසිවරයා විසින් ජේසුස්වහන්සේගේ උපත සංකේතවත් කිරීමට නව තාරකාවක දිස් වීමක් වන බවට දිවැසි දෙසීමක් කර ඇත.&lt;ref&gt;{{lds|Helaman|hel|14|5}}; {{lds|3 Nephi|3-ne|1|21}}&lt;/ref&gt;

=== යෙහෝවා සාක්ෂිකරුවන් ===
යෙහෝවා සාක්ෂිකරුවන්ට අනුව බෙත්ලෙහෙමේ‍ තරුව දෙවියන්ගේ සලකුණකට වඩා එය සාතන්ගේ සළකුණක් වේ.මන්ද එම තාරකාව ශාස්ත්‍රවන්තයින්ව ජෙරුසලමට යොමු කිරීම තුලින් ජේසුස්වහන්සේව ඝාතනය කිරීම සදහා ප්‍රයත්නයකට හෙරෝද් හට ඉඩක් ලැබුන නිසාය.&lt;ref&gt;Awake! July 8, 1994, pp.6-7; The Greatest Man who ever lived, ch.7 / www.watchtower.org&lt;/ref&gt;

===Seventh-day Adventist===
''[[The Desire of Ages]]'', [[Ellen White]] මෙලෙස ප්‍රකාශ කරයි. &quot;That star was a distant company of shining angels, but of this the wise men were ignorant.&quot;&lt;ref&gt;Desire of Ages, pp. 60. http://text.egwwritings.org/publication.php?pubtype=Book&amp;bookCode=DA&amp;lang=en&amp;collection=2&amp;section=4&amp;pagenumber=60&amp;QUERY=company+of+shining+angels&amp;resultId=1 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141225081340/http://text.egwwritings.org/publication.php?pubtype=Book&amp;bookCode=DA&amp;lang=en&amp;collection=2&amp;section=4&amp;pagenumber=60&amp;QUERY=company+of+shining+angels&amp;resultId=1 |date=2014-12-25 }}&lt;/ref&gt;

== ජේසුස්වහන්සේගේ උපන් වර්ෂය නිර්ණය කිරීම ==
තාරකාව පිළිබඳ වෘතාන්තය සත්‍ය වන්නේ නම් එමගින් ජේසුස්වහන්සේ උපන් වර්ෂය නිර්ණය කිරීමට හැකි වනු ඇත.මතෙව් සුවිශේෂයට අනුව ජේසුස්වහන්සේ උපන්නේ හෙරෝද් පාලන සමයේය.&lt;ref&gt;{{bibleverse||Matthew|2:1|NKJV}}&lt;br&gt;{{bibleverse||Luke|2:2|NKJV}}&lt;/ref&gt; [http://en.wikipedia.org/wiki/Josephus ජෝසීෆස්ට (josephus])අනුව හෙරෝද් මිය යන්නේ චන්ද්‍රග්‍රහණයකින් පසුවය.&lt;ref&gt;Josephus, ''Antiquities'' XVII:7:4.&lt;/ref&gt;මෙම චන්ද්‍රග්‍රහණය වූයේ ක්‍රි.පූ.4 මාර්තු 13 යැයි සැලකේ.&lt;ref name=&quot;Herod4BC&quot;&gt;Timothy David Barnes, “The Date of Herod’s Death,” ''Journal of Theological Studies'' ns 19 (1968), 204–19.&lt;br&gt;P. M. Bernegger, “Affirmation of Herod’s Death in 4 B.C.,” ''Journal of Theological Studies'' ns 34 (1983), 526–31.&lt;br&gt;Steinmann, Andrew E., &quot;[http://www.ingentaconnect.com/content/brill/not/2009/00000051/00000001/art00001 When Did Herod the Great Reign?]&quot;, Novum Testamentum, Volume 51, Number 1, 2009 , pp. 1-29(29). Steinmann concludes that Herod most likely reigned until 1 BC.&lt;/ref&gt;මෙම වෘතාන්තයට අනුව ජේසුස්වහන්සේ උපන්නේ තාරකාවේ පළමු දර්ශනය වීමේත්, ශාස්ත්‍රවන්තයින් හෙරෝද් මාළිගය බැහැ දැකීමත් අතර කාල පරාසය අතරය.දෑවුරුදු වයස් වූද,ඊට බාල වූද,බෙත්ලෙහෙම හා ඒ අවට සියලු පිරිමි දරුවන් මරා දැමීමට කල අණ කිරීම අගවන්නේ තාරකාව පෙර අවුරුදු දෙකක කාලය තුලදී දර්ශනය වී ඇති බවය.නූතන විද්වතුන්ට අනුව ජේසුස්වහන්සේගේ උපත ක්‍රි.පූ.6-4 අතර සිදුවී ඇත.&lt;ref name=&quot;BritJesus&quot;&gt;&quot;Jesus Christ.&quot; ''Encyclopædia Britannica.'' Chicago, 2010.&lt;/ref&gt;

ලූක්තුමන්ගේ වාර්තා අනුවද ජේසුස්වහන්සේ උපත ලබන්නේ හෙරෝද් රජ ජීවත්ව සිටියදීය.සිරියාවේ ආණ්ඩුකාර [http://en.wikipedia.org/wiki/Census_of_Quirinius කුරේනියස්]&lt;ref&gt;{{bibleverse||Luke|2:2|NKJV}}.&lt;/ref&gt;විසින් කරන ලද සංගණනයක් අතරතුර ජේසුස්වහන්සේගේ උපත සිදුවී ඇත

== කලාවේ සංවර්ණන ==
ශාස්ත්‍රවන්තයින්ගේ නමස්කාරය විදහා දක්වන සිතුවම් වල තාරකාවක ස්වරූපයක් යම ආකාරයකින් දිස්වේ.ඉතාලියේ ෆ්ලොරන්ස්හි Giotto di Bondone විසින් පින්තාරු කරන ලද ශාස්ත්‍රවන්තයින්ගේ නමස්කාරයේ (1267-1337),බෙත්ලෙහෙමේ‍ තරුව ධූමකේතුවක් ලෙස ළදරුවාට ඉහළින් පෙන්නුම් කෙරේ.Edward Burne-Jones විසින් නිර්මාණය කරන ලද ගෙත්තම් තිරයක මෙම තාරකාව දේවදූතයෙකු විසින් දරා සිටින ආකාරය පෙන්නුම් කර ඇත.

== ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය ==
1980 දී,Twilight Zone නමින් විකාශනය වූ රූපවාහිනී වැඩසටහනක &quot;The Star&quot; නැමැති ශ්‍රීමත් [[ආතර් සී ක්ලාක්|ආතර්.සී.ක්ලාක්]] විසින් රචිත විද්‍යා ප්‍රබන්ධ කෙටි කථාවක්, කථාංගයක් ලෙස විකාශනය විය.

ක්‍රි.පූ.3000දී පමණ ආලෝක වර්ෂ 3000 ක් දුරින් අද්භූත තාරකාවක ජනනය වීමක් සිදුවී ඇත.හොදින් වැඩුණු ශිෂ්ඨාචාරයක් එම අද්භූත තාරකාව විසින් මුලින් උපුටා දමන ලදී.ගගනගාමියෙකුවූ පියතුමකු හට මෙම සිදුවීම තම විශ්වාසය කෙරෙහි මහත් අර්බුධයක් ඇති කරන්නක් වී ඇත.මන්ද,ක්‍රිස්තු උපත නිවේදනය කිරීම සදහා දෙවියන් විසින් මෙවැනි ශිෂ්ඨාචාරයක් විනාශකලේ ඇයිද යන්නය.තවත්  ගගනගාමියෙකු ඔහු හට වාර්තාවක් පෙන්වන ලදී. එම මිනිසුන් කියන ආකාරයට ඔවුන් තම උච්ච අවධියේ සිටි බවත් හා නව මිනිසුන් සදහා මාර්ගයක් නිර්මාණය කිරීමට සිටි බවත් සදහන් වේ.නව පරම්පරාවට කලාව හා සංගීතයේ උරුමයද දායාද කර ඇත.

== නත්තල් කැරොල් ==
මෙම තාරකාව,බොහෝ අවස්ථාවලදී නත්තල් කැරොල් හා බද්ධ කර ඇත.උදාහරණයක් වශයෙන් &quot;we three kings&quot; හි අඩංගු ධ්‍රැව පදයක,

&quot;O '''star''' of wonder, '''star''' of night,&lt;br&gt;
'''Star''' with royal beauty bright,&lt;br&gt;
Westward leading, still proceeding,&lt;br&gt;
Guide us to thy perfect light.&quot;
The first known Christmas hymns may be traced to 4th-century Rome. Latin hymns such as Veni redemptor gentium, written by Ambrose, Archbishop of Milan, were austere statements of the theological doctrine of the Incarnation in opposition to Arianism. Corde natus ex Parentis (Of the Father's heart begotten) by the Spanish poet Prudentius (d. 413) is still sung in some churches today.[1]

In the 9th and 10th centuries, the Christmas &quot;Sequence&quot; or &quot;Prose&quot; was introduced in Northern European monasteries, developing under Bernard of Clairvaux into a sequence of rhymed stanzas. In the 12th century the Parisian monk Adam of Saint Victor began to derive music from popular songs, introducing something closer to the traditional Christmas carol.

In the 13th century, in France, Germany, and particularly, Italy, under the influence of Francis of Assisi a strong tradition of popular Christmas songs in regional native languages developed.[2] Christmas carols in English first appear in a 1426 work of John Awdlay, a Shropshire chaplain, who lists twenty five &quot;caroles of Cristemas&quot;, probably sung by groups of 'wassailers', who went from house to house.[3] The songs we know specifically as carols were originally communal songs sung during celebrations like harvest tide as well as Christmas. It was only later that carols began to be sung in church, and to be specifically associated with Christmas.

Many carols which have gained popularity today were printed in Piae Cantiones, a collection of late medieval Latin songs which was first published in 1582. Early, Latin forms of carols such as &quot;Christ was born on Christmas Day&quot;, &quot;Good Christian Men, Rejoice&quot; and &quot;Good King Wenceslas&quot; can be found in this book.[4] &quot;Adeste Fideles&quot; (&quot;O Come all ye faithful&quot;) appears in its current form in the mid-18th century, although the words may have originated in the 13th century. The origin of the tune is disputed.

==සටහන්==
{{Reflist|2|group=nb}}

==යෙදුම්==
{{Reflist|3}}

==බාහිර සබැඳුම්==
{{Commons|Star of Bethlehem}}
* Larson, Frederick A. [http://www.bethlehemstar.net What Was the Star?]
* Consolmagno S.J., Guy (2010) [http://www.thinkingfaith.org/articles/20101231_1.htm Looking for a star or Coming to Adore?]
* Case, Shirley Jackson (2006). ''[http://books.google.com/books?id=TeZRHN_VI6AC&amp;source=gbs_navlinks_s Jesus: A New Biography]{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'', Gorgias Press LLC: New Ed. ISBN 1-59333-475-3.
* Jenkins, R.M., &quot;[http://www.bristolastrosoc.org.uk/uploaded/BAAJournalJenkins.pdf The Star of Bethlehem and the Comet of 66AD] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060926130847/http://www.bristolastrosoc.org.uk/uploaded/BAAJournalJenkins.pdf |date=2006-09-26 }}&quot;, ''Journal of the British Astronomy Association'', June 2004, '''114''', pp.&amp;nbsp;336–43. This article argues that the Star of Bethlehem is a historical fiction influenced by the appearance of [[Halley's Comet]] in AD 66.
* Griffith Observatory, [http://askelm.com/video/v020301.htm a video on the star] presented on MSNBC's ''Mysteries of the Universe.''
* [http://www.staff.science.uu.nl/~gent0113/stellamagorum/stellamagorum.htm Star of Bethlehem Bibliography]. Provides an extensive bibliography with Web links to online sources.
* Gill, Victoria: Star of Bethlehem: the astronomical explanations and Reading the Stars by Helen Jacobus http://www.bbc.co.uk/news/magazine-20730828 with link to, Jacobus, Helen,  Ancient astrology: how sages read the heavens/ Did the heavens predict a king?  http://www.bbc.co.uk/religion/0/20786572

&lt;center&gt;
{| border=&quot;1&quot; style=&quot;border-collapse: collapse&quot;
|- bgcolor=&quot;FFD700&quot;
|colspan=3|&lt;Center&gt;'''Star of Bethlehem&lt;br&gt;[[Gospel harmony|Life of Jesus]]: [[Nativity of Jesus|The Nativity]]'''
|- bgcolor=&quot;white&quot;
|&lt;Center&gt;{{resize|Preceded by&lt;br&gt;'''[[Presentation of Jesus at the Temple|Infant Jesus at the Temple]]'''}}
|&lt;Center&gt;{{space|3}}'''[[New Testament]]{{space|3}}&lt;br&gt;Events'''
|&lt;Center&gt;{{resize|Followed by&lt;br&gt;'''[[Adoration of the Magi|Adoration of the]] [[Biblical Magi|Wise Men]]'''}}
|}
&lt;/center&gt;

{{Christmas}}


{{DEFAULTSORT:Star Of Bethlehem}}
[[Category:Astronomical myths]]
[[Category:Bethlehem]]
[[Category:Christian mythology]]
[[Category:Christian terms]]
[[Category:Gospel episodes]]
[[Category:Gospel of Matthew]]
[[Category:New Testament words and phrases]]
[[Category:Religious Christmas]]
[[Category:Astrology]]</text>
      <sha1>auj792rmclnm9b3ny4jbechkttk2zag</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පඬුවස්නුවර රජ මාළිගය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68227</id>
    <revision>
      <id>796361</id>
      <parentid>399932</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T11:40:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WrdSrchSi</username>
        <id>55524</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixed. (spelling)</comment>
      <origin>796361</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3886" sha1="q60obzhw7tk982ynuhnw59srfczl4ot" xml:space="preserve">[[File:Panduwasnuwara archaeological site 2.jpg|thumb|පඬුවස්නුවර පිහිටි පළමු පරාක්‍රමබාහු රජුගේ මාළිගයේ නටබුන් (12වන සියවස)]]
[[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] පුරාණ නටබුන් නගරයක් වූ [[පඬුවස්නුවර|පඬුවස්නුවර පුරාවිද්‍යා ස්ථානයේ]] දැකගත හැකි '''පඬුවස්නුවර රජ මාළිගය''', [[පරාක්‍රමබාහු රජ|පරාක්‍රමබාහු]] (ක්‍රි.ව. 1153-1186) ප‍්‍රාදේශීය පාලකයකු ලෙස දක්ෂිණ දේශය පාලනය කළ සමයේ පරිහරණය කළ මාළිගාව වේ. මාළිගය එහි වූ මූලික සැළැස්මට අනුව [[පොළොන්නරුව]] [[මහා පරාක්‍රමබාහු රජ මාළිගය|මහා පරාක්‍රමබාහු රජ මාළිගයට]] සමාන බව පැවසේ.

==මාළිගය==
පුරාවිද්‍යා කැණීම් සාධක අනුව පඬුවස්නුවර මාළිගය 12 වන සියවසට අයත්ය. කොටු පවුරකින් වටවූ චතුරස්‍රාකාර භූමියක් තුළ ඉදිකර ඇති මාළිගය ශක්තිමත් ගඩොලින් හා ඝනකම් බිත්තිවලින් යුක්ත වේ. මාළිගයට ඇතුළුවීම සඳහා ගඩොලින් කළ පියගැට පෙළක් වන අතර එහි පාමුල [[සඳකඩපහණ|සඳකඩ පහණක්]] නිමවා ඇත. පියගැටපෙළට වම්පසින් පුළුල් ශිලාමය ආසනයක් හා නිශ්ශංකමල්ල රජුට අයත් ශිලා ලිපියක් දැකගත හැකිවේ. මාළිගා පරිශ්‍රයෙහි ආලින්දය වැනි ප්‍රධාන කුටිවලට අමතරව මුළුතැන්ගෙවල්, ගබඩා කාමර, සහ ක්‍රමවත්ව සැකසූ ජල ප්‍රවාහන ක්‍රම සහිත වැසිකිළි නටබුන් දැකගත හැකිවේ. මාළිගයට ඇතුළුවන ස්ථානය දෙපස ගඩොලින් ඉදිකළ මුර කුටි දෙකක් දැකගත හැකිය. ඉතිරිව හැකි අවශේෂ ලක්ෂණ අනුව පඬුවස්නුවර මාළිගය මහල් කිහිපයකින් සමන්විත වන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ.&lt;ref name=&quot;දිනමිණ&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.dinamina.lk/?q=2016/07/29/20098| title=අතීත ශ්‍රී විභූතිය අදටත් නොමැකුණු පඬුවස්නුවර ශ්‍රී සුමනාරාම...| publisher=දිනමිණ| date=29 ජූලි 2016 | accessdate=17 සැප්තැම්බර් 2016}}&lt;/ref&gt;

==මූලාශ්‍ර==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

==ආශ්‍රේය==
*හැඳින්වීම් පුවරු - ශ්‍රී ලංකා [[පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව]]

[[ප්‍රවර්ගය:කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎]]</text>
      <sha1>q60obzhw7tk982ynuhnw59srfczl4ot</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ප්‍රයිවට් ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>70446</id>
    <revision>
      <id>796356</id>
      <parentid>795994</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T10:11:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>796356</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="108815" sha1="cjckj5qyr46q8ugw4wv2ohk7o411zqj" xml:space="preserve">'''ප්‍රයිවට් හෙවත් පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර්''' එකක් යනු [[ටොරෙන්ට්]] [[වෙබ්]] අඩවියක් වන අතර, එහි පොදු ටොරෙන්ට් අඩවියක මෙන් ටොරෙන්ට් ඩවුන්ලෝඩ් කිරීමට හැකි නමුත්, ඒසඳහා ලියාපදිංචි විය යුතුය. එනම් ප්‍රයිවට් ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් වෙබ් අඩවියක් (Private Torrent Tracker Web Site) වෙත පිවිස එහි තොරතුරු දැන ගැනීම හා එහි අඩංගු ටොරෙන්ට් ෆයිල් බාගත කිරීම සදහා එම අඩවියේ සාමාජිකයෙකු වීම අත්‍යාවශ්‍ය වේ. සාමාන්‍යයෙන් මෙවැනි ටොරෙන්ට් සයිට් එකක සාමාජිකයෙකු ලෙස ලියාපදිංචි වීම සදහා දැනට එහි ලියාපදිංචි සාමාජිකයෙකුගෙන් ආරාධනාවක් ලැබිය යුතුය. පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් අඩවියක් ඇතුලත ඊට ආවේණික නීති රීති පද්ධතියක් පවතින අතර, ඒ අනුව කොතරම් ප්‍රමාණයක් බාගත කළ හැකිද?, කුමණ ආකාරයේ දෑ උඩුගත කල හැකිද? උඩුගත හා බාගත අනුපාත කෙසේ විය යුතුද? බාගත කරන ලද දෑ කොතරම් කාලයක් අනිවාර්යයෙන් සීඩ් කල යුතුද යනාදිය ප්‍රධාන වශයෙන් අඩංගුවේ. මෙය නීති රීතී [[වෙබ්]] අඩවියෙන් අඩවියට වෙනස් වේ.   

== පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් වල ලක්ෂණ ==
*'''වේගය (Speed)''' - පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් (Private Torrent Tracker) වල සාමාජිකයින්ට හැකි උපරිමයෙන් ටොරෙන්ට් සීඩ් කිරීම සදහා නීතී රීති පනවා ඇත. එනම් උඩුගත හා බාගත කිරීමේ අනුපාතයන් (Upload/Download ratio) හදුන්වා දී ඇති අතර, බාගත (Download) කල ප්‍රමාණය හෝ නියම කරනලද ප්‍රමාණයක් නැවත උඩුගත (upload)  කිරීම අවශ්‍යවේ. ඒ අනුව බාගත කරන ටොරෙන්ට් වල වේගය සාමාන්‍ය පොදු ටොරෙන්ට් අඩවි වලට වඩා වැඩි වේ. තවද මෙහි සාමාජිකයින් සීඩ්බොක්ස් (Seedbox)  නැමැති අධිවේගී [[අන්තර්ජාලය|අන්තර්ජාල]] පහසුකම් සහිත දුරස්ථ පරිගණක මගින් උඩුගත කරන අතර ඒමගින් භාගත කිරීම ක්ෂණිකව කිරීමට අවශ්‍ය වේගය ලබාදෙයි.
*'''රදවා තබා ගැනීම''' ('''Retention)''' - පනවා ඇති නීතිරීති හා වෙනත් දිරි දීමනා මගින් පොදු ටොරෙන්ට් අඩවි වලට සාපේක්ෂව ඉතා වැඩි කාලයක් ටොරෙන්ට් සීඩ් කිරීමට මෙයි සාමාජිකයින් විසින් උත්සහ කරයි. විශේෂයෙන් සමහර ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවි මගින් බාගත කරන ලද ටොරෙන්ට් අනිවාර්යෙන් සීඩ් කිරීමට අවශ්‍ය නිශ්චිත  කාලසීමාවක්ද නියම කර ඇත. එමනිසා පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් අඩවි වල ඇති ටොරෙන්ට් ඉතා වැඩි කාලයක් සක්‍රීයව පවතී.
*'''තේරීම් (Selection)''' - සමහර අන්තර්ගතයන් වෙනත් පොදු ටොරෙන්ට් අඩවිවල දක්නට නොලැබෙන අතර, සමහර අවස්ථාවල නීත්‍යානුකූල ආකාරයෙන් එම අන්තර්ගතයන් මිලදී ගැනීමට පවා නොහැකි ඉතා දුර්ලබ දෑ පවා විශේෂිත වූ පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් වල දක්නට ඇත.
*'''තත්ව පාලනය'''  ('''Quality control)''' - පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් වල දක්නට ලැබෙන වඩාත් විශේෂිත ලක්ෂණය වන්නේ එහි පවතින අන්තර්ගතයන් තත්වයෙන් උසස් වීමයි. එනම් එහි ටොරෙන්ට් උඩුගත කිරීමට වෙනමම නීති සමුදායක් පවතින අතර, ඊට අනුකූල ලෙස ටොරෙන්ට් උඩුගත කල යුතුවේ. උදාහරණයක් ලෙස පෞද්ගලික සංගීත ටොරෙන්ට් අඩවි මගින් ඉතා පහත් තත්වයේ (Low Quality)  සිංදු ලබා නොදෙන ලෙසත්, පෞද්ගලික චිත්‍රපට ටොරෙන්ට් අඩවි මගින් ඉතා උසස් තත්වයේ (High Quality) චිත්‍රපට ලබාදෙන ආකායෙන් මෙම නීති පනවා ඇත. මෙම නීති බලාත්මක කිරිම සදහා වෙනම සාමාජිකයින්ගෙන් සමන්විත කාර්ය මණ්ඩලයන් පිහිටුවා ඇති අතර, ඔවුන් මගින් සාමාජිකයින් උඩුගත කරන ලද ටොරෙන්ට් පරීක්ෂා කරනු ලබයි.
*'''ආරක්ෂාව''' ('''Security)''' -  බොහොමයක් පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් අඩවි වල ඉතා කුඩා සාමාජිකයින් සංඛ්‍යාවක් ඇති නිසා විවිධ රටවල් වල නීති බලාත්මක කරන ආයතනයන් (Law Enforcement Agencies) ඉතා වැඩි පුද්ගලයින් ප්‍රමාණයක් භාවිත කරන පොදු ටොරෙන්ට් අඩවි (Public Torrent Sites) හා එම අඩවි භාවිත කරන පුද්ගලයන් වෙත වැඩි අවධානයක් යොමු කරයි. එසේම පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් අඩවියක සාමාජිකයෙකු වීමට දැනට එම අඩවියේ සාමාජිකයෙක් ගෙන් ආරාධනාවක් (Invite) අවශ්‍ය නිසා, සෑම සාමාජිකයෙක්ම වෙනත් සාමාජිකයෙක්ගේ වගකීමට යටත් වේ.

==ආරක්ෂිතභාවය ==
සමහර දූෂිත ටොරෙන්ට් අඩවි එහි පරීශීලක තොරතුරු විවිධ ලාභ ප්‍රයෝජන පිණිස බාහිර පාර්ශව වෙත විකුණනු ලබයි. ඒ අනුව පහත කරුණු වැදගත්වේ.&lt;ref name=&quot;www.reddit.com&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.reddit.com/r/trackers/comments/45iuq2/this_is_why_you_dont_use_public_trackers_kids/|date=|title=දිස් ඉස් වයි යූ ඩෝන්ට් යූස් පබ්ලික් ට්‍රැකර්ස් කිඩ්ස්|publisher=www.reddit.com|accessdate=15 දෙසැම්බර් 2016}}&lt;/ref&gt;
* එකම මුරපදයන් (Common Password) විවිධ වෙබ් අඩවි සදහා භාවිත නොකිරීම. මෙය ඉතා සුලභව දක්නට ලැබෙන පොදු තත්වයක් වන අතර, සමහර වෙබ් අඩවි මගින් මෙම මුරපදයන් භාවිත කර පරිශීලක තොරතුරු විවිධ දූෂිත දෑ සදහා භාවිත කරණු ලබයි. එසේම භාවිත කරන මුරපදය (Password) සෑම විටම කැපිටල්, සිම්පල්, ඉලක්කම් හා විවිධ සංකේත සහිත මුරපදයක් විය යුතුය. එවැනි මුරපදයන් මතක තබා ගැනීමට අපහසු නම්, මුරපද කළමණාකරන මෘදුකාංගයක (Password Management Software) සහය ලබා ගැනීම කල හැක. (උදා : [https://www.lastpass.com LastPass] හෝ [http://keepass.info KeePass])  &lt;ref name=&quot;www.reddit.com2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.reddit.com/r/trackers/comments/4s4b7m/psa_ensure_your_passwords_are_unique/|date=|title=එන්ෂුවර් යුවර් පාස්වර්ඩ්ස් ආ යුනීක්|publisher=www.reddit.com|accessdate=15 දෙසැම්බර් 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;www.reddit.com3&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.reddit.com/r/trackers/comments/32jasl/reminder_use_a_different_password_for_each/|date=|title=රිමයින්ඩර් යූස් අ ඩිෆරන්ට් පාස්වර්ඩ් ෆෝර් ඊච්|publisher=www.reddit.com|accessdate=15 දෙසැම්බර් 2016}}&lt;/ref&gt;
* පෞද්ගලික තොරතුරු ලබා දීම නොදීම. එනම් වෙබ් අඩවිය භාවිත කරන්නා පෞද්ගලිකව හදුනාගත හැකි තොරතුරු, විශේෂිත ඊමේල් ලිපිනයන් හා පරිශිලකයන් හසුකර ගත හැකි කුමන හෝ ආකාරයේ තොරතුරු භාවිත නොකල යුතුවේ. පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් හසුරවන පුද්ගලයන් කොතරම් විශ්වාසදායක වූවත්, විවිධ නීති බලාත්මක කරන රාජ්‍ය ආයතන (Law Enforcement Agencies) හා හැකර්වරු අතට මෙම තොරතුරු යෑමේ හැකියාව පවතී. එසේම තමාගේ ආරක්ෂිතබව පිලිබදව තවදුරටත් සිතන්නේ නම්, ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවි වල ලියාපදිංචි වීම සදහා වෙනමම සකසන ලද විද්යුත් තැපැල් ලිපිනයන් (Separate Email Address) භාවිත කිරීම හා VPN හෝ Seedbox එකක් හරහා ටොරෙන්ට් බාගත කිරිම උචිත වේ.  &lt;ref name=&quot;www.reddit.com4&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.reddit.com/r/trackers/comments/3u3b2o/psa_bitgamerch_still_hacked_plaintext_passwords//|date=|title=PSA: Bitgamer.ch still hacked, plaintext passwords exposed|publisher=www.reddit.com|accessdate=15 දෙසැම්බර් 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;www.reddit.com5&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.reddit.com/r/trackers/comments/11zw0o/lets_talk_about_security_for_a_minute_seedboxes/|date=|title=ලෙට්ස් ටෝක් අබවුට් සිකියුරිටි ෆෝ අ මිනිට් සීඩ්බොක්සස්|publisher=www.reddit.com|accessdate=15 දෙසැම්බර් 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;www.reddit.com6&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.reddit.com/r/trackers/comments/10421n/revtt_hacked_password_dump_on_tpb/|date=|title=හැක්ඩ් පාස්වර්ඩ් ඩම්ප් ඔන්...|publisher=www.reddit.com|accessdate=15 දෙසැම්බර් 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;www.reddit.com7&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.reddit.com/r/trackers/comments/5ey20n/nostream_emails_leaked/?ref=search_posts|date=|title=නෝස්ට්‍රීම් ඊමේල් ලීක්ඩ්...|publisher=www.reddit.com|accessdate=15 දෙසැම්බර් 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.reddit.com/r/trackers/comments/2dotd0/abtorrentsme_hacked&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.reddit.com/r/trackers/comments/2bobtu/psa_blackcatsgamesnet_hacked_user_database_stolen&lt;/ref&gt;

== පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් වර්ග==
පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවි වල අන්තර්ගතය අනුව (Content-wise) වර්ග දෙකක් දක්නට ලැබේ. එනම් විශේෂිත (Specialized) අන්තර්ගතයන්  අඩංගු හා විශේෂිත නොවන  (General) අන්තර්ගතයන් අඩංගු ආකාර වේ. ඉන් විශේෂිත අන්තර්ගතයන් අඩංගු ආකාරය යනු, සංගීත ටොරෙන්ට් පමණක් අඩංගු ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවි, චිත්‍රපට පමණක් අඩංගු ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවි, රූපවාහිනී නාට්‍ය පමණක් අඩංගු ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවි යනාදිය වේ. මෙවැනි පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් එම ක්ෂ්ත්‍රය පිලිබද හොදම ටොරෙන්ට් අඩවි ලෙස සාමාන්‍යයෙන් පිලිගනී.&lt;ref&gt;https://www.reddit.com/r/trackers/comments/1x0usm/best_trackers_for_each_media_category&lt;/ref&gt; විශේෂිත නොවන අන්තර්ගතයන් අඩංගු පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් අඩවි යනු ඕනෑම ක්ෂේත්‍රයන් පිලිබද අන්තර්ගතයන් (Content) අඩංගු අඩවි වේ. මෙම එක් අඩවියකින් චිත්‍රපට, රූපවාහිනී නාට්‍ය, සංගීත, නිල් චිත්‍රපට හා මෘදුකංග බාගත කිරීමේ හැකියාව පවතින අතර එය එක් ක්ෂ්ත්‍රයකට පමණක් සීමා නොවේ.&lt;ref name=&quot;www.reddit.com8&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.reddit.com/r/trackers/comments/46aejh/rtrackers_frequently_asked_questions/|date=|title=ෆ්‍රීක්වන්ට්ලි ආස්ක්ඩ් ක්වෙස්ෂන් |publisher=www.reddit.com|accessdate=15 දෙසැම්බර් 2016}}&lt;/ref&gt; 

* '''කොළ ට්‍රැකර්''' - කොළ කල්ලිය යනු ටොරෙන්ට් අඩවි අතර ඉහල පිළිගැනීමක් සහිත අඩවි වන අතර ඔවුන්ගේ ක්ෂේත්‍රයන් පිලිබදව හා එහි අන්තර්ගතයන් පිළිබදව ටොරෙන්ට් සමාජය තුල වැඩි පිලිගැනීමක් ඇත. මෙවැනි එක් පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් අඩවියක නීති කැඩූ විට කොළ කල්ලියේ සිටින සියලුම අඩවි වල හා ඊට සහය දක්වන වෙනත් පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් අඩවි වල පවතින ගිනුම් තහනම් කරනු ලබයි. කොළ කල්ලියට උදාහරණ වන්නේ ටොරෙන්ට් සමාජයේ ශුද්ධ ත්‍රිත්වය ලෙස සැළකෙන PassThePopcorn.me, BroadcasThe.Net, HDBits.org යන අඩවි වේ.
* '''කහ ට්‍රැකර්''' - කහ ට්‍රැකර්, කොළ ට්‍රැකර් සදහා විකල්පයන් ලෙස හදුනා ගැනීමට හැකිය. එමෙන්ම කහ ට්‍රැකර් සෑම විටම කොළ ට්‍රැකර් සමග ඉතා හොද සම්බන්ධයක් පවත්වාගැනීමට උත්සහ කරයි. එසේම කොළ ටැකර් එක ගිණුමක් තහනමට ලක්වූ විට, මෙම කහ ට්‍රැකව්වලද බොහෝවිට තහනමට ලක්වේ. අනිකුත් ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් වල ලියපදිංචි වීමට අවශ්‍ය සාක්ෂි ලෙස මෙම ට්‍රැකර් වල ගිනුම් පිලිගනී.
* '''රතු ට්‍රැකර්'''  - ටොරෙන්ට් සමාජය තුල දූෂිත ගනයේ ලා සැලකෙන මෙම ට්‍රකර් සදහා හොදම උදාහරණය වන්නේ කුප්‍රකට IPT වේ. මෙම ට්‍රකර් මෙහෙයවන බොහොමයක් පුද්ගලයින් විසින් අනිකුත් ටොරෙන්ට් අඩවි සදහා DDOS ආකාරයේ ප්‍රහාර දියත් කිරීමටත්, භාගත කිරීමට මුදල් අය කිරීමත්, පොදු මුරපදයන් භාවිත කරණ ගිනුම් වලට රහසිගතව ඇතුලු වී අන්තර්ගතයන් සොරකම් කිරිම් කරනු ලබයි. ටොරෙන්ට් සමාජය තුල මෙවැනි  පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් අඩවි සදහා පිලිගැනීමක් නොමැත.&lt;ref name=&quot;www.reddit.com9&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.reddit.com/r/trackers/comments/1zfy9n/staff_of_ipt_td_and_tt_are_behind_the_recent_ddos/|date=|title=ස්ටාෆ් ඔෆ් අයිපීටී ටීඩී ඇන්ඩ් ටීටී ආ බිහයින්ඩ් ද රීසන්ට් ඩීඩීඕඑස් |publisher=www.reddit.com|accessdate=15 දෙසැම්බර් 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;www.reddit.com10&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.reddit.com/r/trackers/comments/2k5kbm/ptp_and_btn_under_attack_by_iptorrents_staff/|date=|title=ptp ඇන්ඩ් btn අන්ඩර් ඇටෑක් බයි අයිපී ටොරන්ට් ස්ටාෆ් |publisher=www.reddit.com|accessdate=15 දෙසැම්බර් 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;www.reddit.com11&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.reddit.com/r/trackers/comments/2slsfe/and_the_ipt_co_scams_just_keep_on_coming_the_3/|date=|title=ipt co ස්කෑම්ස් ජස්ට් කීප් ඔන් කමින් ද 3|publisher=www.reddit.com|accessdate=15 දෙසැම්බර් 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;www.reddit.com12&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.reddit.com/r/trackers/comments/30t7us/evidence_of_matthers_trading_activites_and_ddos/?ref=search_posts|date=|title=එවිඩන්ස් ඔෆ් matthers ට්‍රේඩිං ඇක්ටිවිටීස් ඇන්ඩ් ddos|publisher=www.reddit.com|accessdate=15 දෙසැම්බර් 2016}}&lt;/ref&gt;  
* '''සුදු ට්‍රැකර්''' - බොහෝවිට ලියාපදිංචි වීම සදහා ආරාධනයක් (Invites) අවශ්‍ය නොවන විවෘත හෝ අනිත් ට්‍රැකර් සමග සම්බන්දයක් නොමැති පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවි වේ. කුඩා සමාජික සංඛ්‍යාවක් ඇති හා අලුතින් පිහිටුවා ගන්න ලද පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් අඩවිද මේ යටතට අදාළ වේ. 
{| class=&quot;wikitable&quot;
|
|'''සංගීත (Music)'''
|'''චිත්‍රපට (ප්‍රධාන දහරාවේ)'''
|'''රූපවාහිණි නාට්‍ය (TV Shows)'''
|'''උසස් තත්වයේ (HD)'''
|'''චිත්‍රපට (අප්‍රකට)'''
|'''පරිගණක ක්‍රීඩා (Games)'''
|'''විද්‍යුත් පොත් (e-Books)'''
| '''විද්‍යුත් අධ්‍යාපන (e-Learning)'''
|'''නිල් චිත්‍රපට (Porn)'''
|'''සජිවීකරණ'''
|'''Scene'''
|'''විශේෂිත නොවන (General) '''
|-
|'''ස්ථරය 1 - අත්‍යවශ්‍ය'''
|[https://redacted.ch RED] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170603010025/https://redacted.ch/ |date=2017-06-03 }}
| style=&quot;background-color:#99ff99&quot; |[https://passthepopcorn.me PTP] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160706175108/http://passthepopcorn.me/ |date=2016-07-06 }}
| style=&quot;background-color:#99ff99&quot; |[https://broadcasthe.net BTN]
| style=&quot;background-color:#99ff99&quot; |[https://hdbits.org HDB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061127110247/http://hdbits.org/ |date=2006-11-27 }}
| style=&quot;background-color:#ffffbb&quot; |[https://karagarga.in KG]
| style=&quot;background-color:#ffffbb&quot; |[https://gazellegames.net GGn]
| style=&quot;background-color:#ffffbb&quot; |[https://bibliotik.org Bib]
| style=&quot;background-color:#ffffbb&quot; |[http://www.bitme.org BitMe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170315043153/http://www.bitme.org/ |date=2017-03-15 }}
| style=&quot;background-color:#ffffbb&quot; |[http://www.empornium.me Emp] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170319162729/https://www.empornium.me/ |date=2017-03-19 }}
| style=&quot;background-color:#ffffbb&quot; |[https://animebytes.tv AB]
| style=&quot;background-color:#ffffbb&quot; |[https://thegft.org GFT]
| style=&quot;background-color:#ff9999&quot; |[https://www.iptorrents.com IPT] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206213155/https://www.iptorrents.com/ |date=2016-02-06 }}
|-
|'''ස්ථරය 2 - විකල්ප'''
|[http://apollo.rip/ APL]
| style=&quot;background-color:#ffffbb&quot; |[https://tehconnection.eu TehConnection]
| style=&quot;background-color:#ffffbb&quot; |[https://www.morethan.tv MTV] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170602213914/https://www.morethan.tv/ |date=2017-06-02 }}
| style=&quot;background-color:#ffffbb&quot; |[https://awesome-hd.me AHD]
| style=&quot;background-color:#ffffbb&quot; |[http://cinematik.net Cinematik] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130705040411/http://cinematik.net/ |date=2013-07-05 }}
| style=&quot;background-color:#ffffbb&quot; |[https://ultimategamer.club UGC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171008141816/https://ultimategamer.club/ |date=2017-10-08 }}
| style=&quot;background-color:#ffffbb&quot; |[https://www.myanonamouse.net MAM]
| style=&quot;background-color:#ffffbb&quot; |[http://bitspyder.net BitSpyder] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161113054625/http://www.bitspyder.net/ |date=2016-11-13 }}
|[http://pornolab.net/ Pornolab]
|[https://bakabt.me/ BakaBT]
| style=&quot;background-color:#ffffbb&quot; |[https://sceneaccess.eu SCC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170926202130/https://sceneaccess.eu/ |date=2017-09-26 }}
|[https://alpharatio.cc AR]{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|-
|'''ස්ථරය 3 - උපස්ථ'''
| style=&quot;background-color:#99ff99&quot; |[https://waffles.ch Waffles] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161125233844/https://waffles.ch/ |date=2016-11-25 }}
| style=&quot;background-color:#ffffbb&quot; |[http://piratethenet.org PTN]{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
| style=&quot;background-color:#ff9999&quot; |[https://freshon.tv Freshon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180722140852/http://www.freshon.tv/ |date=2018-07-22 }}
| style=&quot;background-color:#ff9999&quot; |[https://hd-torrents.org HD-T] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170516194338/http://hd-torrents.org/ |date=2017-05-16 }}
| style=&quot;background-color:#ffffbb&quot; |[http://www.secret-cinema.net SecretCinema] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170810144547/http://www.secret-cinema.net/ |date=2017-08-10 }}
| style=&quot;background-color:#ff9999&quot; |[https://Bitgamer.ch BitGamer]
|[http://thegeeks.bz/ TheGeeks] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180224034129/http://thegeeks.bz/ |date=2018-02-24 }}
|[https://pornbay.org/ Pornbay] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161202034147/https://pornbay.org/ |date=2016-12-02 }}
|[http://animetorrents.me/ AnimeTorrents]
| style=&quot;background-color:#ffffbb&quot; |[https://www.digitalhive.org DH]
| style=&quot;background-color:#ffffbb&quot; |[https://pretome.info PreToMe]
| style=&quot;background-color:#ffffbb&quot; |[https://baconbits.org bB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170303083431/http://www.baconbits.org/ |date=2017-03-03 }}
|}
* '''ශ්‍රව්‍ය පොත්''': MyAnonamouse
* '''පියෝනා කෝඩ්''': MyAnonamouse
* '''Comics''': 32pag.es
* '''විද්යුත් ඉගැන්වීම්''': TheOccult (fringe), ThePlace and BitSeduce (seduction), TheVault (business)
* '''පැරණි නාට්‍ය''': MySpleen
* '''‍අප්‍රකට චිත්‍රපට''': Cinemageddon
* '''පැරණි නට්‍ය/චිත්‍රපට''': ILoveClassics
* '''x264 මාධ්‍යය''': x264.me
* '''සජීවීකරණය කරන ලද නිල් චිත්‍රපට''': Oppaitime
* '''කොරියානු නිල් චිත්‍රපට''': Sinderella
* '''ජපාන නිල් චිත්‍රපට (JAV)''': yourexotic
* '''ජපාන පොප්''': Jpopsuki
* '''ත්‍රිමාන මෘදුකාංග, ග්‍රාපික සැලසුම්, ''': CGpeers
* '''ඇස්බැන්දුම්''': ArtOfMisdirection, MagicTorrents

== සම්බන්ධ වීම ==
පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් වෙබ් අඩවියකට සම්බන්ධ වීමේදී පරිශීලකයෙකු විසින් ඔහුගේ අවශ්‍යතාවයන් මොනවාද යන්නත්, දැනට එම අවශ්‍යතාවන් සපුරා ගැනීමට යොදා ගන්නා ක්‍රම මොනවද යන්න සලකා බැලීය යුතුය. අනවශ්‍ය පරිදි පෞද්ගලික ට්‍රැකර් සදහා ලියාපදිංචි වීම කාලය නාස්ති කිරීමක් මෙන්ම, තවත් අයෙකුට ලියාපදිංචි වීමට ඇති  සීමීත අවස්ථාව නැති කිරිමක් ලෙස සැළකෙන බැවින් අවශ්‍යතාවයන් සැපිරිය හැකි පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් වෙබ් අඩවියන් හදුනා ගැනීම කල යුතුය. අයෙකුට උසස් තත්වයේ (High Quality) චිත්‍රපට නැරඹිමට අවශ්‍ය නම් හෝ තත්වයෙන් උසස් පුළුල් පරාසයක සංගීත රසවිදීමට අවශ්‍යනම් හෝ සෑම විටම විද්‍යුත් අධ්‍යාපන සඟරා හෝ පොත්පත් කියවීමට ඇල්මක් දක්වන පුද්ගලයෙක් නම් හා දැනට එම අවශ්‍යතාව සපුරා ගනීමට හැකියාවක් නොමැති නම්, මෙම විශේෂිතකරණයවූ ප්‍රයිවට් ට්‍රැකර් සදහා යොමුවීම උචිත වේ. එහෙත් එවැනි අවශ්‍යතාවයක් නොමැති අයෙකුට දැනට එම අවශ්‍යතාවය සපුරා ගන්නා ක්‍රමය හෝ විශේෂිතකරණය නොවූ (General) ප්‍රයිවට් ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් සදහා සම්බන්ධ විය හැක.

IPT වැනි කුප්‍රකට පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් අඩවි සදහා සම්බන්ධවී ලියාපදිංචි වීම ඉතා පහසු කාර්යයකි. එහෙත් හොද තත්වයේ පිළිගත් පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් සදහා ලියාපදිංචිවීම පහසු නොවේ. What.CD නැමැති සංගීත වෙබ් අඩවිය ප්‍රංශ බලධාරීන් විසින් වසා දැමීමෙන් පසු පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් සදහා නව සාමාජිකයින්ට සම්බන්ධ වීමට ඇති අවස්ථාව විශාල වශයෙන් මග හැරි ඇත. දැනට MyAnonamouse නැමැති පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරය මගින් පවත්වන සම්මුඛ පරීක්ෂණ (Interview) වලට සහභාගී වී එහි සාමාජිකත්වල ලබාගත් පසු, එහි පරිශීලක මට්ටමකට (User Class) ලගාවී ආරාධනා ෆෝරම (Invite forum) මගින් අනිකුත් පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් සදහා සම්බන්ධවිය හැක. නමුත් MyAnonamouse නැමැති පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරයේ ඇති ආරාධනා ෆෝරමය උසස් තත්වයේ නොවන අතර, බොහොමයක් හොද තත්වයේ පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් මෙහි ආරාධනා කිරීම් සිදු නොකරයි. එයට හේතුව වන්නේ MyAnonamouse ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරයට සම්මුඛ පරීක්ෂණ මගින් ඉතා පහසුවෙන් ලියාපදිංචි වීමට හැකිවීමයි.

කෙසේ නමුත් පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවි සදහා සම්බන්ධ වීමට බලාපොරොත්තු වන අයෙකුට පහත සදහන් ක්‍රම අනුගමනය කිරීමෙන් ලියාපදිංචි විය හැක.

* '''විවෘත ලියාපදිංචිය''' '''(Open Sign up)''' - පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් අඩවියක ගිණුමක් සෑදීමේ පහසුම ක්‍රමය ලෙස විවෘත ලියාපදිංචිය හැදින්විය හැකිය. මෙහිදි ඕනෑම අයෙකුට බාදාවකින් තොරව ලියාපදිංචි වීමට හැකියාව ඇත. විශේෂ කාලපරිජේදවල විවිධ ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවියන් තමන්ගේ සාමාජිකයින් වර්ධනය කිරීමේ පහසු ක්‍රමයක් ලෙසද මෙය හදුනා ගත හැක. opentrackers.org, opentrackers.net, btracs.com, reddit/r/OpenSignups වෙබ් අඩවි මගින් විවෘත ලියාපදිංචි කිරීම් හදුනා ගැනීමට උපකාරීවේ. වර්තමානයේ බොහොමයක් පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් ආරක්ෂක හේතුමත විවෘත ලියාපදිංචි කිරීම් නොකරන අතර, එසේම විවෘත ලියාපදිංචියට යොමුවන පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් එතරම් උසස් තත්වයේ ඒවා නොවේ.
* '''ගෙවා ලියාපදිචි වීම''' '''(Pay 2 Join)''' - සමහර පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් සදහා ලියාපදිංචි වීමට මුදල් අය කරනු ලබයි (උදා: IPT හා HD-T ) මෙමගින් විවෘත ලියාපදිංචිය ලෙස නොව, අනවශ්‍ය පුද්ගලයින් ලියාපදිචිවීම වැලැක්වීමට කරනු ලබන උපක්‍රමයක් ලෙසද දැක්විය හැක. එහෙත් ඕනෑම අයකුට අදාල මුදල ගෙවා ලියාපදිචි වීමට හැකියාව ඇති නිසා විවිධ නීතී බලාත්මක කරන ආයතන (Law Enforcement Agencies) හා ඒවාට සහය දක්වන පුද්ගලයින් පවා මෙලෙස වෙබ් අඩවි තුලට ඇතුලුවීමේ අවධානමක් පවතී. එසේම මෙවැනි මුදල් ගෙවා ලියාපදිංචි සිදුකරන පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් සදහා ඇත්තේ ඉතා අඩු පිලිගැනීමකි.
* '''ඉල්ලුම් පත්‍රය (Applications) '''- සමහර පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් විශේෂ ප්‍රශ්නාවලියක් සහිත ඉල්ලුම්පත්‍ර උපයෝගී කර ගනිමින් සාමාජිකයින් බදවා ගැනී.(උදා: PTN, AnimeBytes හා 32pages)  එනම් එම ඉල්ලුම් පත නිසි පරිදි පුරවා යැවීම හා එම ඉල්ලුම්පත ලැබුන පසු අදාල ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවියේ කර්ය මණ්ඩලය එය අධ්‍යනය කර, අදාල ඉල්ලුම්කරුවාට විද්‍යුත් ලිපියක් මාර්ගයෙන් ආරාධනා (Invite) කරනු ලබයි. බොහෝවිට මෙම ඉල්ලුම්පතක ලියාපදිංචි වී ඇති අනිකුත් පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවි වල විස්තර, අන්තර්ජාල සම්බන්න්ධතාවයේ වේගය, කොතරම් ටොරෙන්ට් ප්‍රමාණයක් දැනට සීඩ් කරනවාද යන්න, ටොරෙන්ට් සම්බන්ධයෙන් පවතින දැනුම හා ආරාධනා (Invite) කිරීමට අවශ්‍ය විද්‍යුත් ලිපිනයන් අසනු ලබයි.
* '''සම්මුඛ පරීක්ෂණ ''' '''(Interview)''' - පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් කුඩා ප්‍රමාණයක් මෙම ක්‍රමය භාවිත කරන අතර, මෙහිදී එම ට්‍රැකර් එකට විශේෂිත වූ IRC නාලිකාවකට සම්බන්ධ වී ඒ මොහොතේම අසන ප්‍රශ්න සදහා පිළිතුරු ලබාදිය යුතුය. අසනු ලබන ප්‍රශ්න සදහා හොදින් පිලිතුරු ලබාදුන් අපේක්ෂකයන්ට එම ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවියට ලියාපදිංචිවීමට අවස්ථාව ලබා දෙයි. මෙවැනි සම්මුඛ පරීක්ෂණ කර සාමාජිකයින් බදවා ගන්නා ප්‍රධාන ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවියක් ලෙස [[:en:What.CD|What.CD]] ප්‍රසිද්ධියක් ඉසිලුවේය. What.CD IRC නාලිකාව මගින් සංගීතය හා සම්බන්ධ විවිධ ප්‍රශ්න මාලාවක් අසනු ලැබූ අතර, ඒ සදහා සූදානම් වීමට වෙනමම වෙබ් අඩවියක්ද නිර්මාණය කර තිබිණි.&lt;ref name=&quot;www.reddit.com13&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.whatinterviewprep.com/prepare-for-the-interview/|date=|title=ප්‍රිපෙයා ෆෝ දි ඉන්ටර්වීව්|publisher=www.whatinterviewprep.com|accessdate=15 දෙසැම්බර් 2016}}&lt;/ref&gt; අසනු ලබන අනිකුත් ප්‍රශ්ණ අතර ලියාපදිංචිවී ඇති අනිකුත් පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවි වල විස්තර, අන්තර්ජාල සම්බන්න්ධතාවයේ වේගය, කොතරම් ටොරෙන්ට් ප්‍රමාණයක් දැනට සීඩ් කරනවාද යන්න, ටොරෙන්ට් සම්බන්ධයෙන් පවතින දැනුම  හා ආරාධනා (Invite) කිරීමට අවශ්‍ය විද්‍යුත් ලිපිනයන්ද වේ.
* '''ආරාධනා ෆෝරමයන් (Invite Forum)''' - මෙහිදී  පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර්යක ලියාපදිංචි වී එහි කිසියම් පරිශීලන මට්ටමකට (User Class) ලගාවූ පසු, එම වෙබ් අඩවියේ පවතින විශේෂ කොටසක අනිත් ට්‍රකර් වලට ලියාපදිචි වීම සදහා අවශ්‍ය ආරාධනාවන් කිරීමට පහසුම් සපයා ඇත. ඒ අනුව ආරාධනා ෆෝරමයන් අදාල පුද්ගලික ටොරෙන්ට් අඩවියේ ලියාපදිංචී වූ සෑම සාමාජිකයෙකුටම දර්ශනය නොවන අතර, එක් ට්‍රැකරය ලියාපදිචි වී නිශ්චිත පරිශීලක මට්ටමක් (User Class) පසු කලවිට, වෙනත් පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් වල කාර්ය මණ්ඩල විසින් තමන්ගේ ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් වෙත එකී පරිශීලකයින්ට නිල වශයෙන් ආරාධනා කරනු ලබයි. මෙය ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් සමාජ තුල ඉහලින් පිළිගත් ක්‍රමයක් වන අතර, බොහොමයක් පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් අනුගමන කරන ක්‍රමයද වේ. මෙය තෙවන පාර්ශවයන් විසින් පවත්වාගෙන යන ආරාධනා ෆෝරමයන් නොවිය යුතුය.

== පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් වලදී නොකලයුතු දෑ ==
පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරයකට සම්බන්ධවී මුලින්ම කලයුතු ක්‍රි‍යාව වන්නේ එහි නීතිරීති පිලිබද අවබෝධයක් ලබා ගැනීමයි. සෑම පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරයකටම ඊට ආවේනික නීතිරීතී සමුදායක් පවතින අතර, පහත දැක්වෙන නීතීන් සෑම ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරයකටම පොදු නීති, රත්‍රං නීති හෙවත් Golden Rules ලෙස හදුන්වයි. පහතින් ඇති එක් ක්‍රියාවක් හෝ ක්‍රියාවන් කිහිපයක් කිරීම තුලින් එකී පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරයේ ලියාපදිංචි කරන ලද ගිණුම තහනමට ලක්වීමත්, ඉහත සදහන් කල කොල හා කහ පාටින් දක්වන ලද ට්‍රැකර්වල පවතින ගිණුම් සියල්ලද තහනමකට (Global ban) ලක්වීමටත් හැකියාව ඇත.

* '''ආරාධනා මිලදී ගැනීම (Invite Buying)'''  - කිසිදු අවස්ථාවක අරාධනා මිලට ගැනීම නොකල යුතුය. පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් වල කාර්ය මණ්ඩල මගින් විවිධ ක්‍රම උපයෝගී කර මෙවැනි ආරාධනා මිලදී ගන්නා පුද්ගලයින් හසු කර ගනී.
* '''ආරාධනා හුවමාරු කිරීම (Invite Trading)''' - පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරයක ආරධනාවක් ලබා ගැනීමේ අරමුනින්, තමන් දැනට ලියාපදිංචි වී ඇති වෙනත් පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර්යක ආරාධනා ලබාදීම/ ආරාධනා  හුවමාරු (Invite Trading) කිරීම නොකල යුතුය.
* '''ආරාධනා විකිණිම  (Invite Selling)''' - තමාට අදාල පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර්ය මගින් ලබා දී ඇති ආරාධනා විකිණිම නොකල යුතුය.
* '''සාවද්‍ය උඩුගත කිරීම''' '''(Ratio Cheating)''' - පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර වල එක් එක් සාමාජිකයා විසින් බාගත කිරීම් හා උඩුගත කිරීමේ සංඛ්‍යා පවත්වාගෙන යනු ලබයි. එසේ පවත්වාගෙන යන සංඛ්‍යා විවිධ ක්‍රම මගින් වෙනස් කිරීමට හා සාවද්‍ය සංඛ්‍යා සැපයීමට නොකල යුතුය. මෙහිදී මතක තබා ගත යුතු වැදගත් කරුණක් වන්නේ අදාල ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවිය විසින් අනුමත කරන ලද ටොරෙන්ට් බාගත කරන මෘදුකාගයක් (Approved Torrent Client Software) බාවිත කිරීමයි. අනුමත නොකරන ලද ටොරෙන්ට් බාගත කිරිමේ මෘදුකාංග බාවිත කිරිම මගින් ගිණුම තහනමකට ලක්වීමටද හැකියාව ඇත.
* '''එක් ගිණුමකට වඩා ලියාපදිංචි කිරීම'''  - බොහොමයක් පිළිගත් පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් වෙබ් අඩවි වල පවතින නීතියක් වනුයේ ජීවිතකාලය තුලම එක් ගිණුමක් තබා ගත යුතු යන්නයි (One account per person per lifetime). මෙහිදී පැවති ගිණුම තහනම් කලද වෙනත් ගිණුමක් නැවත ලියාපදිංචීවිම නොකල යුතුය. එලෙස ලියාපදිංචි කිරීම තුලින් තමාට ආරාධනා (Invite)  කල පුද්ගලයාගේ ගිණුමද තහනමකට ලක්විය හැක. 
* '''නොහදුනන පුද්ගලයින්ට ආරාධනා කිරීම''' - සෑම විටම තමන් හදුනන පුද්ගලයින්ට පමණක් පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර්යක සාමාජිකයෙකු වීමට ආරාධනා (Invite)  කිරීම වැදගත්වේ. එසේම තමන් ආරාධනා කරන පුද්ගලයාගේ ක්‍රියා කලාපය පිලිබදව වගකීමටද සිදුවේ. එලෙස ආරාධනා කරන ලද නව සාමාජිකයා නීති රීති කඩ කලවිට, ආරාධනය කල පුද්ගලයාගේද ගිණුම තහනම් කරයි.
* '''තෙවන පාර්ශවයන්ගේ ආරාධනා ෆෝරම  (Third Party Invite Forum)  වලට සම්බන්ධ වීම.'''  - සෑම විටම පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් ෆෝරම වල ඇති ආරාධනා ෆෝමයන් පාවිච්චි කර වෙනත් ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරන්ගේ ආරාධනා (Invite)  ලබා ගැනීම කලයුතුය. මෙම ෆෝරම වල ඇති වෙනත් ට්‍රැකරයක කාර්ය මණ්ඩලය විසින් නිල වශයෙන් කරනු ලබන ආරාධනාවන් පිළිගැනීම සෑම විටම සිදු කල යුතුය. තෙවන පාර්ශවයන් විසින් පවත්වාගෙන යනු ලබන වෙබ් අඩවි වලින් ආරාධනාවන් ලබා ගැනීම හෝ සාමාජිකයෙකු ලෙස ක්‍රියා කිරීම තමාගේ මෙන්ම තමාට සම්බන්ධ අන් අයගේ ගිණුම්ද තහනම් වීමට හේතුවකි. උදාහරණයක් ලෙස /ptg/, torrent-invites.com, torrentinvites.org, invitescene.com වැනි තෙවන පාර්ශවන් විසින් පවත්වාගෙන යන ආරාධනා හුවමාරු (Invite Trading) කරන වෙබ් අඩවි වලට පිවිසීම, එහි සාමාජිකයෙකු ලෙස ක්‍රියා කිරීම හෝ ඒ හා සම්බන්ධ ඕනෑම කර්යයකට සම්බන්ධ වීම මගින් තමාගේ සාමාජිකත්වය මෙන්ම තමාට ආරාධනා කල අයගේද සාමාජිකත්වය අහිමිවේ.
* '''ප්‍රයිවට් ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් වල කාර්ය මන්ඩල සමග වාද කිරීම''' - ඔවුන්ගේ වෙබ් අඩවිය බැවින් වාද කර පලක් නොමැත. සෑම විටම ඔවුන් නිවැරදි ලෙස සැලකීමට සිදුවේ.

== විවිධ ආර්ථික ක්‍රම  ==
සාමාජිකයින්ට ටොරෙන්ට් සීඩ් කිරීමට දිරි දීමත්, නව අන්තර්ගතයන් වෙබ් අඩවිය තුලට ආකර්ශණ කර ගැනීම හා දිරි ගැන්වීමේ අරමුණින් පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් විවිධ ආර්ථික ක්‍රම (Tracker Economy) හදුන්වා දි ඇත. මෙහිදි උඩුගත කිරිමේ හා බාගත කිරිමේ අනුපාත (Upload / Download Ratio) වැදගත් කාර්යයක් ඉටු කරයි. බොහොමයක් ප්‍රයිවට් ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් තම සාමාජිකයින් බාගත කරන ලද ප්‍රමාණයන් හා සීඩ් හෙවත් උඩුගත කරන ලද ප්‍රමාණයන් පිලිබද සංඛ්‍යා තබා ගනී. මෙහිදී විවිධ පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් සදහා ඊට ආවේණික උඩුගත කිරිමේ හා බාගත කිරිමේ අනුපාත නීතී පවතින අතර, සාමාන්‍යයෙන් අවම වශයෙන් 1:1 අනුපාතයට උඩුගත කිරිමේ හා බාගත කිරීම් අනුපාතය තබා ගැනීම වඩා යෝග්‍යවේ. එනම් එක් ගිගා බයිට් එක් බාගත (Download) කලහොත්, ඒහා සමාන ලෙස එක්  ගිගා බයිටයක් උඩුගත (Upload)  කිරීම අවම වශයෙන් කල යුතුය. එලෙස නියමිත අගයට පවත්වාගෙන යා නොහැකි නම් ගිණුම අත්හිටුවයි. මෙය බොහෝවිට ස්වංක්‍රීයව සිදුවේ.

කුමන ආර්ථික ක්‍රමයක් උචිතද යන්න පිලිබදව ප්‍රකාශ කිරීම  අපහසුවේ. පහත දැක්වෙන සෑම ආර්ථික ක්‍රමයකට අදාලව ඉතා සාර්ථක පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් දක්නට ලැබේ.

* '''අනාර්ථික හෙවත් අනුපාත නොමැති (Ratio less)''' - මෙහිදී දක්නට ලැබෙන ප්‍රධන කරුණ වන්නේ උඩුගත කිරිමේ හා බාගත කිරිමේ අනුපාත නොමැති වීමයි. එහෙත් සාමාජිකයින් ටොරෙන්ට් උඩුගත කිරීමට දිරි ගෙන්වීමට අවම උඩුගත කිරීමේ කාල සීමාවන් හා සීඩ් කිරීම මත පදනම්වූ ප්‍රසාද ලකුණු ක්‍රමයක් (Bonus Point System) හදුන්වා දී ඇත. මෙවැනි පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් දුලබ අතර, ඉතා සාර්ථක උඩුගත කිරිමේ හා බාගත කිරිමේ අනුපාත නොමැති පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරය ලෙස BroadcasThe.Net (BTN) හදුන්වා දිය හැක.
* '''මෘදු ආර්ථික (Soft economy)''' - උඩු ගත කිරිමට පහසුවන ආකාරයට විවිධ ක්‍රම හදුන්වාදී ඇත. වඩාත් ජනප්‍රිය ක්‍රමය ලෙස Freeleech ටොරෙන්ට් හෙවත් නිදහස් බාගත කිරීම් හදුන්වාදිය හැක. මෙහිදී නිදහස් බාගත කිරිමේ ටොරෙන්ටුවක් භාගත කල විට ඊට අදාල බාගත කිරීමේ සංඛ්‍යා සටහන් (Download stats) නොවන අතර, උඩුගත කිරීමේ සංඛ්‍යා (Upload Stats) පමණයක් සටහන් වේ. මෙවැනි නිදහස් බාගත කිරීම් ඇති පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් ඉතා සුලබ වන අතර උදාහරණ ලෙස IPT, SHD, SCC, bB, AB හා MAM දැක්විය හැක. එසේම මෘදු ආර්ථිකයක් දක්නට ලැබෙන පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් වල දක්නට ලැබෙන තවත් ක්‍රමයක් වනුයේ කිසියම් ප්‍රසාද ලකුණු ක්‍රමයක් (Bonus Point System) හදුන්වා දී තිබීමයි. මෙහිදී උඩුගත කිරීමේ හෙවත් සීඩ් කරන ටොරෙන්ට් සංඛ්‍යාව, සීඩ් කරන ටොරෙන්ට් වල අඩංගු දත්ත(ගිගා බයිට්) ප්‍රමාණ්ය හෝ සීඩ් කරනු ලබූ කාලය පදනම් කර ගනින්මින් එක් එක් ට්‍රැකර් අවවි මගින් තමන්ටම අවේනික ප්‍රසාද ලකුණු ක්‍රම හදුන්වා දී ඇත. මෙවැනි ප්‍රසාද ලකුණු ක්‍රම ඇති පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර්  සුලබ වන අතර උදාහරණ ලෙස IPT, PTP, AHD දැක්විය හැක. 
* '''දැඩි ආර්ථික (Hard economy)''' - ඉහත සදහන් කරන ලද ප්‍රසාද ලකුණු ක්‍රම හෝ නිදහස් බාගත කිරීමේ (Freeleech) ටොරෙන්ට් නොමැති, උඩු ගත කිරීමට අපහසු ආර්ථික වේ. මෙවැනි පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් සදහා උඩුගත කිරිම අපහසු වන නිසා සාමාජිකයින් අධිවේගී අන්තර්ජාල පහසුකම් සහිත සර්වර් වල ස්ථාපන කරන ලද සීඩ්බොක්ස් (Seedbox) භාවිත කරනු ලබයි. එසේම මෙවැනි ආර්ථිකයක් පවතින පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් වල උඩුගත හා බාගත කිරීමේ අනුපාත සකස් කිරීමට අදාල ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවිය වෙත මුදල් පරිත්‍යාග (Donate) කිරීම්ද කරනු ලබයි. මෙලෙස පරිත්‍යාග  කරනු ලබන මුදල් අදල පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රකරය පවත්වාගෙන යාමට යොදවයි. මෙවැනි ආර්ථික පවතින සාර්ථක පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රකර් වල සාමාජිකයින් සෑම විටම තම උඩුගත/බාගත අනුපාත නිසි මට්ටමට සකස් කිරීම සදහා දැනට ටොරෙන්ට් අඩවියේ නොමැති අන්තර්ගතයන් උඩුගත කිරිමට උත්සහ කරයි. (උදා -  Bibliotik)

== උඩුගත / බාගත අනුපාතය සකස්කිරීම ==
ඉහතින් සදහන් කල ආර්ථික ක්‍රමයන්හි රදා පැවතීමට සෑම විටම බාගත කරන ලද ටොරෙන්ට් සීඩ් කිරීම හෙවත් උඩුගත කිරීම අත්‍යාවශ්‍යවේ. එහෙත් දැඩි ආර්ථික (Hard economy) සහිත ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරයන් මෙන්ම, ඉතා අඩු [[අන්තර්ජාලය|අන්තර්ජාල]] වේගයක් සහිත හෝ අන්තර්ජල සේවා සපයන්නා විසින් දෙනු ලබන දත්ත පරිමාවන් සීමා කර ඇති (Limited Bandwidth) [[ශ්‍රී ලංකාව]] වැනි රටකට සීඩ් කිරීම පහසු නොවේ. එවැනි අවස්ථාවකදී තම උඩුගත/ බාගත අනුපාත (Upload / Download Ratio) සකස් කිරීමට පහත ක්‍රම යොදා ගනී.
* '''සීඩ්බොක්ස් බාවිත කිරීම (Using a Seedbox)''' -  අධිවේගී අන්තර්ජාල පහසුකම් සහිත සර්වර් වල ස්ථාපන කරන ලද ටොරෙන්ට් උඩුගත කිරීමේ මෙවලමකි. අධික වේගයක් සහිත අන්තර්ජාල පහසුකම් පවතින බැවින් වැඩි උඩුගත කිරීම් ප්‍රමාණයක් කල හැක. සීඩ්බොක්ස් සපයන විවිධ වෙඩ් අවඩි ඇති අතර ඔවුන්ගෙන් මුදල් ගෙවා මිලදී ගැනිම හෝ තමාට එවැනි අධීවේගී අන්තර්ජාල පහසුකම් සහිත සර්වරයක් ඇති නම්, එයට ටොරෙන්ට් බාගත කිරීමට අවශ්‍ය මෘදුකාංග ස්ථාපනය කිරීම මගින් ටොරෙන්ට් සීඩ් කල හැක. සීඩ්බොක්ස් සේවාවන් ඉහල ගුණත්වයකින් යුතුව සපයන්නන් අතර [https://www.feralhosting.com/ Feral Hosting] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161216172706/https://www.feralhosting.com/ |date=2016-12-16 }},  [https://whatbox.ca/ Whatbox], [https://bytesized-hosting.com Bytesized Hosting] හා [http://pulsedmedia.com/ Pulsed Media] ප්‍රමුඛස්ථානයක් ගන්නා නමුත් ඔවුන් විසින් සපයන ගුණාත්වයෙන් උසස් සේවාව නිසා සාපේක්ෂව මිල තරමක් ඉහළ මට්ටමක පවතී.&lt;ref&gt;https://www.reddit.com/r/seedboxes/comments/5iayga/whatbox_did_something_that_will_make_me_never&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.reddit.com/r/seedboxes/comments/5dk0o0/feral_status_has_changed&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.reddit.com/r/seedboxes/comments/2svq9s/bytesizeds_streambox/&lt;/ref&gt; දැනටමත් අධිවේගී අන්තර්ජාල සම්බන්ධතාවයක් සහිත සර්වර් පරිගණකයක් හිමි අයෙකුට ටොරෙන්ට් බාගත කිරිමට අවශ්‍ය මෘදුකාංග ස්ථාපනය කිරීමට අවශ්‍ය මගපෙන්වීම්  හෝ සීඩ් බොක්ස් පිලිබදව වැඩිදුර තොරතුරු දැන ගැනීමට අවශ්‍ය අයෙකුට එකී තොරතුරු හා මගපෙන්වීම්  [https://www.reddit.com/r/seedboxes /r/seedboxes] වෙබ් අඩවියට පිවිසීම තුලින් ලබා ගත හැක.
* '''ඉල්ලීම් පිරවීම (Filling requests)''' - එනම් දැනට ටොරෙන්ට් අඩවියේ නොමැති අන් සාමාජිකයින් විසින් ඉල්ලා ඇති අන්තර්ගතයන් ටොරෙන්ට් අඩවිය වෙත උඩුගත කිරීම වේ. මෙහිදි අදාල ඉල්ලීම කල පුද්ගලයා විසින්, ඉල්ලීම පුරවන පුද්ගලයාට විවිධ දීමනා දෙනු ලබයි. බොහෝ විට මේවා ප්‍රසාද ලකුණු (Bonus Points) හෝ උඩුගත කිරිමේ ලකුණු වේ.
* '''ටොරෙන්ට් අඩවියේ නොමැති දෑ උඩු ගත කිරීම (Uploading your content)''' - එනම් දැනට ටොරෙන්ට් අඩවියේ නොමැති අන්තර්ගතයන් ටොරෙන්ට් අඩවිය වෙත උඩුගත කිරීම වේ. ඉහත සදහන් ඉල්ලීම් ඉටු කිරීමේදී මෙන් අතිරේක දිරි දීමනා නොලැබේ. නව අන්තර්ගතයන් උඩුගත කිරීමේදී විශේෂයෙන් ට්‍රැකරයේ උඩුගත කිරීමේ නීතිරීති පිළිබද සැලකිලිමත් විය යුතුය.

== ප්‍රසිද්ධ පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් අඩවි ==
අන්තර්ජාලයේ පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් විශාල සංඛ්‍යාවක් ඇත. ඒවා විවිධ පරමාර්ථ සදහා පිහිටුවාගෙන ඇති අතර, පහත දැක්වෙන පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් ටොරෙන්ට් සමාජය තුල ප්‍රසිද්ධිය උසුලයි.

; [https://hdbits.org HDBits]{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (''HDB'') : ඉතා හොද තත්වයේ (HD Quality) චිත්‍රපට හා රුපවාහිණි නාට්‍ය අඩංගුවේ. වීඩියෝ සම්මතය 720p සිට ඉහළ තත්වයේ පවතින චිත්‍රපට හා රුපවාහිණි නාට්‍ය පමණක් ඇති අතර ටොරෙන්ට් සමාජයේ ඉතා ඉහල පිළිගැනීමක් ඇති සම්බන්ධවීමට ඉතා අපහසු ට්‍රැකරයකි. චිත්‍රපට Encode කිරීම සදහා ප්‍රසිද්ධ බොහෝදෙනෙක් මෙහි සාමාජිකයින්වේ. ඉතා දුර්ලභ හා ඉතා සීමිත කාලමාවකදී PTP, BTN, AHD, SDBits, CN, KG යන පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් වලින් සාමාජිකයින් බදවාගෙන ඇත. මෙම සාමාජිකයින් බදවාගැනීම සිදුකර ඇත්තේ එම ට්‍රැකරයන්හි වැඩිම පරිශීලක මට්ටමේ (Highest User class) ඇති සාමාජිකයින්ගෙනි. දැනට ලියාපදිංචි සාමාජිකයිට නව සාමාජිකයින් බදවා ගැනීමට අවශ්‍ය ආරාධනා (Invites) ලබා ගැනීම සදහා උඩුගත හෙවත් සීඩ් කිරීමේ ප්‍රමුඛතාව මත ක්‍රමයක් සකස්කර ඇත. මෙම ට්‍රැකරයට සම්බන්ධවීමට වසර ගනණාවක පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් පිලිබද අත්දැකීම් හා සාමාජිකයින් අතර විශ්වාසය ගොඩනගා තිබිය යුතුය. 2016 දෙසැම්බර් මාසය වන විට සාමාජිකයින් 18,000 කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් ලියාපදිංචි වී  ඇත.

; [http://artofmisdirection.com Art of Misdirection] (''AOM'') : 500කට ආසන්න කුඩා වෘත්තීය ඇස්බැන්දුම් ශිල්පීන් (Professional Magician) වන සාමාජිකයින් ගෙන් සමන්විත වන පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් අඩවියකි. සම්බන්ධවීමට ඉතා අපහසු ටොරෙන්ට් අඩවියක් වන අතර 2008 දී අත්වැරදීමකින් විවෘත ලියාපදිංචියකට (Open Sign up) යන ලදී. පසුව එම අත්වැරදීම නිවැරදි කලේ , අලුතින් ලියපදිංචී වූ සියලුදෙනාගේම ගිනුම් තහනම් කරමිනි.&lt;ref&gt;http://www.businessinsider.de/inside-art-of-misdirection-ultra-exclusive-private-torrent-tracker-magical-pirates-invites-2016-11 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161206173558/http://www.businessinsider.de/inside-art-of-misdirection-ultra-exclusive-private-torrent-tracker-magical-pirates-invites-2016-11 |date=2016-12-06 }} 16&lt;/ref&gt;

; [https://broadcasthe.net Broadcast the Net] (''BTN'') : රුපවාහිණි නාට්‍ය සහිත ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරයක් වන අතර සාමාන්‍ය පිළිගැනීම අනුව රූපවාහිණි නාට්‍ය සදහා දැනට පවතින හොදම ට්‍රැකරය මෙන්ම අන්තර්ගතය අනුව අනිකුත් කිසිදු රුපවාහිණි නාට්‍ය ට්‍රැකරයකට සමකල නොහැක.  මෙය පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් සමාජයේ ඉතා ඉහල පිළිගැනීමක් ඇති ට්‍රැකරයකි. PTP  ට්‍රැකරයේ ඇති ආරාධනා ෆෝරම (Invite Forum) මගින් සාමාජිකයින් පිටතින් බදවා ගැනීම තවමත් සිදු කරන අතර, ලියාපදිංචි සාමාජිකයිට නව සාමාජිකයින් බදවා ගැනීමට අවශ්‍ය ආරාධනා (Invites) ලබා ගැනීම සදහා වෙන්දේසි ක්‍රියාත්මක කරයි (මෙම වෙන්දේසියේදී සැබෑ මුදල් භාවිතා නොවේ). මෙයිදී වෙන්දේසියට සහභාගීවීමට පැරණි එසේම වැඩි පරිශීලක මට්ටමකට (Highest User class) හිමිකම් කිවයුතු අතර, ඔහු සතුව ටොරෙන්ට් සීඩ් කිරිමෙන් උපයා ගන්නා ලද ප්‍රසාද දීරි දීමනා (Bonus Points) රැසක් තිබිය යුතුය. 2016 දෙසැම්බර් මාසය වන විට සාමාජිකයින් 34,500 කට ආසන්න ප්‍රමාණක් ලියාපදිංචි වී ඇත. සම්බන්ධ වීමට අපහසු ටැකරයකි. වෙනත් ට්‍රැකරයක නිල ආරාධනා ෆෝරමයකින් (Official Invite Forum) සම්බන්ධ වන අයවලුන් පහත සදහන් සුදුසුකම් සපුරා තිබිය යුතුය.
* සාමාජිකත්වය අවම වශයෙන් මාස 6ක් විය යුතුය.
* පෙර ලියාපදිංචි වී ගිණුමක් නොතිබිය යුතුය.
* ඊජිප්තු පුරවැසියෙකු නොවිය යුතුයි (සාවද්‍ය උඩුගත කිරීම් [Ratio cheat] විශාල ප්‍රමාණයක් කිරීම නිසා ඊජිප්තු IP range තහනම් කර ඇත.)

; [https://passthepopcorn.me Pass the Popcorn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160706175108/http://passthepopcorn.me/ |date=2016-07-06 }} (''PTP'') : විශාලතම හා උසස් චිත්‍රපට එකතුවක් සහිත ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරය වන අතර සාමන්‍ය පිළිගැනීම අනුව අනිකුත් චිත්‍රපට ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවි අතර අසම සම ස්ථානයක ඇත. මෙය පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් සමාජයේ ඉතා ඉහල පිළිගැනීමක් ඇති ට්‍රැකරයකි. චිත්‍රපට උසස් තත්වයෙන් එන්කෝඩ් (Encode) කිරීම සදහා අවශ්‍ය මගපෙන්වීම් හා ඉගැන්වීම් (Tutorials and Guidance) මෙහි විවිධ සාමාජිකයින් විසින් සකස් කර ඇත. නිදහස් බාගත කිරිම්  (Freeleech) හා සීඩ් කිරීම මත පදනම් වූ ප්‍රසාද ලකුණු ක්‍රමයක් (Bonus Point System) බාවිත කරන බැවින් උඩුගත / බාගත අනුපාතයන් (Upload / Download Ratio) පවත්වාගෙන යාමට හා සීඩ් කිරීමට පහසුය. What.CD වසා දැමීමෙන් පසු නව සාමාජික ලියාපදිංචිය තාවකාලිකව නවතා දමා ඇත. මීට පෙර Animebyt.es, AHD, BTN, HDB යන ට්‍රැකරයන්ගේ ඇති නිල ආරාධනා ෆ්‍රෝරම  (Official Invite Forum)  මගින් සාමාජිකයින් බදවා ගැනීම සිදු කල අතර, දැනට ලියාපදිංචිවී ඇති සාමාජිකයින්ට ආරාධනා (Invites) සීමිත ප්‍රමාණයක් නිකුත් කර ඇති නමුත් වෙබ් අඩවියේ ඇති උපරිම පරිශිලක සීමාවන් (Maximum Enabled Users) දැනටමත් ඉක්මවා ඇති නිසා සාමාන්‍ය පරිශීලකයන්ට මෙම ආරාධනා (Invites) භාවිත කල නොහැක. 2016 දෙසැම්බර් මාසය වන විට සාමාජිකයින් 35,500 කට ආසන්න ප්‍රමාණක් ලියාපදිංචි වී ඇත. 

; [https://redacted.ch Redacted] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170603010025/https://redacted.ch/ |date=2017-06-03 }} (''RED'') : What.CD ට්‍රැකරය වසා දැමීමෙන් පසු, එහි අඩුව පිරවීම සදහා නව ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරයක් ලෙස මම සංගීත ටොරෙන්ට් අඩවිය ඇරඹිනි. නව පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරක් බැවින් 2016 දෙසැම්බර් මාසය වන විට ලියාපදිංචි සාමාජිකයින් 12,500 කට ආසන්න ප්‍රමාණක් ඇත. ආරාධනා (Invites) සොයා ගැනීම තරමක් අපහසු උවත් BTN, HDB, PTP  යන පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් අඩවි වල ඇති ආරධනා ෆෝරම වලින් ආරාධනා  (Invites) නිකුත් කරයි. 15/01/2017 වන දින සිට සම්මුඛ පරීක්ෂණ (IRC Interview) මගින් සාමාජිකයින් බදවා ගැනීමට වෙනම වෙබ් පිටුවක් ආරම්භ කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=https://interview.passtheheadphones.me/ |access-date=2017-01-18 |archive-date=2017-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170118110913/https://interview.passtheheadphones.me/ }}&lt;/ref&gt; පෙර පැවැති වෙබ් ලිපිනය වන  [https://passtheheadphones.me Pass the Headphones] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161202211006/https://passtheheadphones.me/ |date=2016-12-02 }} (''PTH'') සිට නව වෙබ් ලිපිනයට 20/02/2017 දින මාරුවන ලදී.&lt;ref&gt;https://www.reddit.com/r/trackers/comments/5v2goo/pth_now_known_as_red&lt;/ref&gt; 

; [https://bibliotik.me Bibliotik] (''BiB'') : විශාල ප්‍රමාණ්යේ විද්‍යුත් පොත් ට්‍රැකරකි. 

; [https://animebyt.es Animebytes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211109064321/https://animebyt.es/ |date=2021-11-09 }} (''AB'') : විශාල ප්‍රමාණයේ සජීවිකරණ කරන ලද චිත්‍රපට හා රූපවාහිනී නාට්‍ය එකතුවක් අඩංගු ටොරෙන්ට් අඩංගුවේ.
 
; [https://iptorrents.com IPTorrents] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206213155/https://www.iptorrents.com/ |date=2016-02-06 }} (''IPT'') : විශේෂිත ටොරෙන්ට් අන්තර්ගතයන් නොමැති (General Content) සෑම ආකාරයේම ටොරෙන්ට් අඩංගු වන විශාල සාමාජික සංඛ්‍යාවක් සහිත ට්‍රැකරයකි. ටොරෙන්ට් සමාජය තුල පිලිගත් අනිකුත් පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් අඩවි සදහා DDOS ආකාරයේ ප්‍රහාරද, සාමාජිකයින් කරනු ලබන මුදල් පරිත්‍යාග මගින් ලාබ ඉපයීම්ද, වෙබ් අඩවිය ඇතුලත විවිධ ලොතරයි ක්‍රම ක්‍රියාත්මක කිරීම තුලින් මුදල් / ලාබ ඉපයීම් හා අනිකුත් ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවි වල සාමාජිකයින් අනාරක්ෂිත වන ආකරයෙන් අන්තර්ගතයන් සොරකම් කිරීම (Stealing Peers) සදහා කුප්‍රකට වේ.  මෙම අඩවිය මෙහෙයවන පුද්ගලයා විසින් TorrenTing, Torrentday, SceneTime යන නම් වලින් තවත් පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් ආරම්භ කර මුදල් ඉපයිමේ පරමාර්ථයෙන් කුප්‍රකටව සිදු කරයි.&lt;ref name=&quot;www.reddit.com14&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.reddit.com/r/trackers/comments/2g9rpa/why_we_havent_gone_far_enough_with_ipt/|date=|title=වයි වී හැවන්ඩ් ගෝන් ෆාර් ඉනෆ් විත් අයිපීටී|publisher=www.reddit.com|accessdate=15 දෙසැම්බර් 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.reddit.com/r/trackers/comments/2k5kbm/ptp_and_btn_under_attack_by_iptorrents_staff/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.reddit.com/r/trackers/comments/2slsfe/and_the_ipt_co_scams_just_keep_on_coming_the_3/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.reddit.com/r/trackers/comments/1zfy9n/staff_of_ipt_td_and_tt_are_behind_the_recent_ddos/&lt;/ref&gt;  ආරාධනා සොයා ගැනීම ඉතා පහසු වන අතර, අවශ්‍ය නම් ආරාධනා (Invites) මුදල් ගෙවා මිලට ගැනීමට හැක. ප්‍රයිවට් ට්‍රැකර් සමාජයේ පිළිකුලට ලක්වූ ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරයකි. 

; [http://waffles.ch/ Waffles] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161125233844/https://waffles.ch/ |date=2016-11-25 }} (''WFM/WCH'') : දැනට අකර්මන්‍යව පවතින ඉහල පිලිගැනීමක් පැවති පෞද්ගලික සංගීත ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරකි. මෙය What.CD ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවියට විකල්පයක් ලෙස තිබූ ට්‍රැකරය වන අතර පසුව ඇතිවූ මූල්‍යමය හා අනිකුත් ගැටලු නිසා තාවකාලිකව වසා දැමුනි.  

; [https://tehconnection.eu TehConnection] (''TehC or TC'') : සාමන්‍ය ප්‍රමාණයේ පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් අඩවියක් වන අතර චිත්‍රපට ටොරෙන්ට් අඩංගුවේ. මෙය PTP ට්‍රැකරය ඇති විකල්ප ටොරෙන්ට් අඩවිය ලෙස සැලකේ. නිදහස් බාගත කිරීම් ඇති නිසා සීඩ් කිරීම පහසුය. 2016 දෙසැම්බර් මාසය වන විට සාමාජිකයින් 12,500 කට ආසන්න ප්‍රමාණක් ලියාපදිංචි වී ඇත. 2017/09/19 දින කැනේඩියානු නීති බලාත්මක කරන ආයතන මගින් (Canadian Law Enforcement Agencies)  මගින් මෙම අඩවියට සම්බන්ධ සර්වර් පරිගනක (Front Proxy Servers) සිය බාරයට ගැනීමත් සමග, මෙම වෙබ් අඩවිය වසා දමන ලදී.&lt;ref&gt;https://www.reddit.com/r/trackers/comments/70zww5/tehconnection_gone_more_news_soon&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.reddit.com/r/trackers/comments/71rxxk/tehconnection_has_beein_seized/&lt;/ref&gt;

; [https://freshon.tv Freshon.tv] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180722140852/http://www.freshon.tv/ |date=2018-07-22 }} (''TvT or TvT.ro'') : සාමන්‍ය ප්‍රමාණයේ පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් අඩවියක් වන අතර රූපවාහිනි නාට්‍ය පමණක් ඇත. ආරාධනා (Invites) සොයා ගැනීම පහසු වන අතර දැනට ලියාපදිංචි වී ඇති සාමාජිකයින්ගේ සාමාජික මට්ටම (User Class) අනුව ආරාධනා (Invites)  සෑම මසකම එකත් -  තුනත් අතර ප්‍රමාණයක් නිකුත් කරයි.  මෙය BTN ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරයේ විකල්පයක් ලෙස සැලකේ. 2015 වසරේදී මෙම වෙබ් අඩවිය පාලනය කරන කාර්ය මණ්ඩලයේ අයෙකු විසින් [https://hdbits.org/ HDBits] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061127110247/http://hdbits.org/ |date=2006-11-27 }} පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරයේ ආරාධනා (Invites) මුදලට විකිණීම හා DDOS ආකාරයේ ප්‍රහාර දියත් කිරීම නිසා පිළිගැනීම තරමක් අඩුය.&lt;ref&gt;https://www.reddit.com/r/trackers/comments/30t7us/evidence_of_matthers_trading_activites_and_ddos&lt;/ref&gt; 2016 දෙසැම්බර් මාසය වන විට සාමාජිකයින් 18,000 කට ආසන්න ප්‍රමාණක් ලියාපදිංචි වී ඇත. 2017 මැයි 19 වන දින මෙම ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරය වසා දැමුණු අතර ඊට හේතු ලෙස ඔවුන් දක්වා තිබුනේ මෙම ටොරෙන්ට් ට්‍රකරය කරගෙන යාමට අවශ්‍ය තරම් නිදහස් කාලයක්(Freetime), එහි ඉහළ කාර්ය මණ්ඩලයට නොමැති වීමයි.&lt;ref&gt;https://www.reddit.com/r/trackers/comments/6bvo91/looks_like_freshontv_is_closing_too/&lt;/ref&gt; වසාදමන අවස්ථාව වන විට සාමාජිකයින් 18,250 කගෙන් සමන්විතව තිබූ අතර, ඔවුන් සදහා  [https://www.morethan.tv/ MoreThan.Tv] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170602213914/https://www.morethan.tv/ |date=2017-06-02 }} [https://nebulance.io/ Nebulance] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170603210915/https://nebulance.io/ |date=2017-06-03 }} [https://privatehd.to/ PrivateHD] යන පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් මගින් සාමාජිකත්වය ලබා දීමට කැමැත්ත පළ කරන ලදී.&lt;ref&gt;https://www.reddit.com/r/trackers/comments/6bwmez/privatehd_for_freshon_refugees/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.reddit.com/r/trackers/comments/6bvtt4/freshon_refugees_are_welcome_to_join_nebulance/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.reddit.com/r/trackers/comments/6bw5qb/morethantv_is_opening_recruitment_to_all_freshon/&lt;/ref&gt;

; [https://www.morethan.tv MoreThan.Tv] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170602213914/https://www.morethan.tv/ |date=2017-06-02 }} (''MTV'') : කුඩා  ප්‍රමාණයේ නව පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් අඩවියක් වන අතර රූපවාහිනි නාට්‍ය පමණක් ඇත. නව සාමාජිකයින් බදවා ගැනීම සදහා දැනට ලියපදිංචි වී සිටින සාමාජිකයින්ට ආරාධනා නිකුත් කර ඇති අතරම, විශේෂ අවස්ථාවලදී අන්තර්ජාලය ඔස්සේ කරන සම්මුඛ සාකච්ජා (IRC Interview) ඔස්සේද ආරාධනා නිකුත් කරයි.&lt;ref&gt;https://www.reddit.com/r/trackers/comments/5hs4nz/morethantv_will_have_holiday_irc_interviews_this/&lt;/ref&gt; 

; [[:en:What.CD|What.CD]] (''WCD'') : ඉතා විශාල සංගීත ටොරෙන්ට් සහිත පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් අඩවියකි. ඉතා ඉහළ පිලිගැනීමක් තිබූ අතර, මෙම අඩවිය මගින් පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් අඩවි අතර අවුරුදු 9කට වැඩි නොමැකෙන මතක සටහනක් තැබුවේය. බොහොමයක් පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් අදටත් මෙම අඩවිය මගින් නිර්මානය කරන ලද Ocelot&lt;ref name=&quot;www.reddit.com15&quot;&gt;{{cite web|url=https://torrentfreak.com/what-cd-debuts-lightweight-tracker-for-its-5-million-peers-101014/|date=|title=Ocelot|publisher=torrentfreak.com|accessdate=15 දෙසැම්බර් 2016}}&lt;/ref&gt; නමින් හැදින්වෙන සාමාජිකයින් ඇතුලතින් සම්බන්ද කිරීමේ මෘදුකාංගයද (Back-end Tracker), ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවි සදහා අවශ්‍ය වන Gazelle&lt;ref name=&quot;www.reddit.com16&quot;&gt;{{cite web|url=https://whatcd.github.io/Gazelle/|date=|title=Gazelle|publisher=whatcd.github.io|accessdate=15 දෙසැම්බර් 2016}}&lt;/ref&gt; නැමැති පරිශීලක අතුරු මුහුනතද (Front-end Tracker) භාවිත කරයි. ප්‍රයිවට් ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් වලට සම්බන්ධවන නවකයින්ට මෙම ට්‍රැකරය  විශේෂ වූයේ, මෙමගින් ඕනෑම අයෙකුට වෙබ් අඩවිය මගින් පවත්වනු ලබන සම්මුඛ පරීක්ෂණ (IRC Interview) වලට සහභාගි වී සමත්වීම තුලින් මෙහි ලියාපදිංචිය ලබා ගැනීමට තිබූ අවස්ථාව නිසාය. එසේම එලෙස ලියාපදිංචි වූ සාමාජිකයිට නිශ්චිත පරිශිලන මට්ටමක් (User Class) පසුකල පසු අනිකුත් ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරයන් හා සම්බන්ධ වීමට උසස් තත්වයේ ආරාධනා ෆෝරමක්ද (Invite Forum) තිබිණි. මෙහි තිබූ සමහර සංගීත අන්තර්ගතයන් (Music Contents) මිලදී ගෙනීමට පවා නොමැති අතිශය දුර්ලබ ඒවා වු අතර, සමහරෙක් මෙම ටොරෙන්ට් අඩවිය ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාවේ මහා පුස්තකාලයට සමකිරීමට පෙළබී සිටියහ. තවද මෙහි උසස් තත්වයේ සංගීතයන් සකස් කිරිමට අවශ්‍ය විවිධ මුදුකාංග මෙන්ම ඊට අවශ්‍ය උසස් තත්වයේ මගපෙන්වීම් හා ඉගැන්වීම්ද (Tutorials and Guidance) මෙහි විවිධ සාමාජිකයින් විසින් සකස් කර තිබුණි. 2016 නොවැම්බර් 17 වන දින ප්‍රංශ රජයේ නීති බලාත්මක කරන ආයතන (French Law Enforcement Agencies)  මගින් මෙම අඩවියට සම්බන්ධ සර්වර් පරිගනක (Front Proxy Servers) සිය බාරයට ගැනීමත් සමග, මෙම  වෙබ් අඩවිය වසා දමන ලදී. වසා දමන දින වනවිට ගායකයින් (Artists) 885, 628ක් දෙනෙක් විසින් ගායනා කරන ලද ගීත එකතූන් (Music Album) 1,092,232ක් සහිත ටොරෙන්ට් 2,675,527 හා ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවියේ ලියාපදිංචි සාමාජිකයින් 144,608ක්ද විය.   

; [http://www.bitmetv.org/ BitMeTV] (''BMTV'')
: 2005 මාර්තු මාසයේ ආරම්භ කරන ලද මෙම පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරයේ අඩංගු වන්නේ රූපවාහිනී නාට්‍යවේ. 2016 දෙසැම්බර් මාසය වන විට සාමාජිකයින් 14,000 කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් සිටින මෙම අඩවිය, BTN ටොරෙන්ට් අඩවියේ ආගමනයත් සමග පිලිගැනීම අඩුවිය. ආරාධනා (Invites) සොයා ගැනීම මෙන්ම සීඩ් කිරීමද අපහසු දැඩි ආර්ථිකයක් (Hard economy) සහිත ට්‍රැකරයකි. දැනට සිටින සාමාජීකයින්ට, නව සාමාජිකයින් බදවා ගැනීම සදහා ආරාධනා නිකුත් කර ඇති අතර නිල ආරාධනා ෆෝරම (Official Invite Forum) මගින්ද නව සාමාජිකයින් බදවා ගනී. එහෙත් එම නිල ආරාධනා ෆෝරම සක්‍රීය මට්ටමක නොපවතී.

; [https://www.torrentleech.org TorrentLeech] (''TL'')
: IPT මෙන් විශාල සාමාජික සංඛ්‍යාවකගෙන් සමන්විත මෙම ට්‍රැකරය, විශේෂිත ටොරෙන්ට් අන්තර්ගතයන් නොමැති (General Content) සෑම ආකාරයේම ටොරෙන්ට් අඩංගු වේ. (නිල් චිත්‍රපට අඩංගු නොවේ). අවුරුද්දේ කිහිප වාරයක්ම විවෘත ලියාපදිංචිය (Open Sign up) මගින් නව සාමාජිකයින් බදවා ගැනීම සිදුකරන අතර, එසේ විවෘත ලියාපදිංචිය සිදු කරන අවස්ථා ඔවුන්ගේ වෙබ් අඩවිය හා Twitter ගිනුම ඔස්සේ දන්වයි. අවසන් වරට විවෘත ලියාපදිංචියක් සිදුකරන ලද්දේ 2017 මැයි මස 17 වන දිනය.&lt;ref&gt;https://www.reddit.com/r/trackers/comments/6bpy7h/torrentleech_opened_invites_for_extratorrent_code/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.torrentleech.org&lt;/ref&gt; දැනට ලියාපදිංචි සාමාජිකයින්ටත් තම නව සාමාජිකයින් බදවා ගැනීම සදහා අවශ්‍ය ආරාධනා (Invites) නිරතුරුවම නිකුත් කරයි. විශාල සාමාජිකයින් ප්‍රමාණයක් සිටියත්, නිදහස් බාගත කිරීම් (Freeleech) නොමැති නිසා නව සාමාජිකයින්ට උඩුගත කිරීම හෙවත් සීඩ් කිරීම තරමක් අපහසුය. විශේෂීකර්ණය නොවූ අන්තර්ගතයන් (General Content) සහිත පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරයන් අතර, එකී අන්තර්ගතයන් වැඩි කාලයක් රදවා තබා ගැනීමට (Retention) මෙන්ම එම පැරණි අන්තර්ගතයන් පවා වැඩි වේගයකින් යුක්තව බාගත කිරීම (High Download Speed) කල හැකිබවට ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි

; [https://revolutiontt.me RevolutionTT] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130810053348/http://www.revolutiontt.me/ |date=2013-08-10 }} (''RevTT'')
:  විශේෂිත ටොරෙන්ට් අන්තර්ගතයන් නොමැති (General Content) සෑම ආකාරයේම ටොරෙන්ට් අඩංගු වේ. දැනට ලියාපදිංචි වී ඇති සාමාජිකයින්ට ආරාධනා (Invites) නිකුත් කිරීම මගින් නව සාමාජිකයින් බදවා ගනී. නිදහස් බාගත කිරීම් (Freeleech) නොමැති නිසා නව සාමාජිකයින්ට උඩුගත කිරීම හෙවත් සීඩ් කිරීම තරමක් අපහසුය.

; [http://www.empornium.me Empornium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170319162729/https://www.empornium.me/ |date=2017-03-19 }} ''(EMP)''
:  නිල් චිත්‍රපට (Porn) ටොරෙන්ට් අඩංගුවේ. ආරාධනා (Invites) සොයා ගැනීම ඉතා අපහසුවී ඇත්තේ ඔවුන් විසින් නව ආරාධනා (Invites) දැනට ලියාපදිංචි වී සිටින සාමාජිකයින් කිසිවෙකුටත් නිකුත් නොකිරීම නිසාය. අවසන් වරට විවෘත ලියාපදිංචියක්(Open Sign up) 2014 දෙසැම්බර් මාසයේ සිදුකර ඇති අතර, එයින් පසු නව සාමාජිකයින් ලියාපදිංචිය නවතා ඇත. නිල් චිත්‍රපට සහිත නිකුත් පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් සමග සැසදීමේදී, මෙහි වැඩි නිල් චිත්‍රපට අන්තරගතයන් ප්‍රමාණයක් පවතී.  නිදහස් බාගත කිරීම් (Freeleech) පවතින නිසා සීඩ් කිරීම පහසුවේ. 2016 දෙසැම්බර් මාසය වන විට සාමාජිකයින් 103,000 කට ආසන්න ප්‍රමාණක් ලියාපදිංචි වී ඇත.

; [https://avistaz.to/ Avistaz]
: ආසියානු චිත්‍රපට හා රුපවාහිනී නාට්‍ය සදහා විශේෂීකරණය වූ පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරයකි. මෙහි වැඩි වශයෙන් දකුණු කොරියාණු, චීන හා ජපාන චිත්‍රපට හා රුපවාහිනී නාට්‍ය අඩංගුවේ. නව සමාජිකයින් බදවා ගැනීම සදහා දැන්ට ලියාපදිංචී වී සිටින සාමාජිකයින්ට ආරාධනා නිකුත් කිරීම මගින් සිදු කරයි. නිදහස් බාගත කිරීම් (Freeleech) ඇති නිසා උඩුගත හෙවත් සීඩ් කිරීම පහසුවේ. 2016 දෙසැම්බර් මාසය වන විට සාමාජිකයින් 137,000 කට ආසන්න ප්‍රමාණක් ලියාපදිංචි වී ඇත.

; [Sinderella] ''S''
: ආසියානු නිල් ච්ත්‍රපට (Porn) සදහා විශේෂීකරණය වූ, වැඩි වශයෙන් දකුණු කොරියානූ හා ජපාන නිල් චිත්‍රපට (JAV) අඩංගු පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරයකි.2016 දෙසැම්බර් මාසය වන විට සාමාජිකයින් 5,500 කට ආසන්න ප්‍රමාණක් ලියාපදිංචි වී ඇති අතර, නවක සාමාජිකයින්ට ලියාපදිංචී වීමට ඉතා අපහසු ට්‍රැකරයකි. මෙම වෙබ් අඩවියේ වෙබ් ලිපිනය ප්‍රසිද්ධියට පත්කිරීම සාමාජිකයින්ට තහනම් කර ඇත. නිදහස් බාගත කිරීම් (Freeleech) ඇති නිසා උඩුගත හෙවත් සීඩ් කිරීම පහසුවේ.

; [https://awesome-hd.me Awesome-HD] ''(AHD)''
:උසස් තත්වයේ එනම් HD තත්වයේ චිත්‍රපට පමණක් මෙම පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් අඩවියෙහි දක්නට ඇත. HDBits ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවියට විකල්පයක් ලෙසද මෙය හදුනා ගන්නා අතර, ප්‍රසාද ලකුණු හා නිදහස් බාගත කිරිම් (Freeleech) නිසා උඩුගත හෙවත් සීඩ් කිරීම පහසුවේ. නව සාමාජිකත්වය ලබා ගැනිමට එතරම් අපහසු නොවන අතර, සිටින සාමාජිකයින්ට ආරාධනා නිකුත් කිරීම හෝ වෙනත් ටැකර් වල ඇති ආරාධනා ෆෝර්ම මගින් සාමාජිකයි බදවා ගනි.
:

== ට්‍රැකර් ෆෝරම ==
ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරයක ප්‍රධාන කර්යය ලෙස ටොරෙන්ට් මගින් පරිශීලකයින්ට අවශ්‍ය චිත්‍රපට, රූපවාහිනි නාට්‍ය හා වෙනත් දෑ බාගත කිරීමට ඉඩ සැලසීම වුවත් සෑම පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරයකම ෆෝරමයක් දක්නට ඇත. මෙම ෆෝරමය මගින් පරිශීලකයින්ට විවිධ නිවේදන, යාවත්කාලින කිරීම් සම්බන්ධයෙන් දැනුවත් කිරීම, විවිධ තරග සංවිධානය, නව අදහස් හා යෝජනා චෝදනා  ඉදිරිපත් කිරීමට ඉඩ සැලසීම, වෙනත් ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් වල ආරාධනා අර්පනය (Invite Offer)  කිරීම,  ටොරෙන්ට් හා වෙනත් ගැටලු සදහා උපදෙස් හා මගපෙන්වීම් ලබාදීම වැනී විවිධ කාර්යයන් සිදු කරයි. එසේම සෑම පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරයකම  IRC නාලිකාවක් (IRC Channel) පවතින අතර, එයට සම්බන්ධවූ විට සජීවීව අනිකුත්  සාමාජිකයින් සමග අදහස් හුවමාරු කිරීමට හැකියාව ඇත. මේ සෑමවිටකදීම තමාගේ පෞද්ගලික විස්තර හෙලිදරව් කිරීමෙන් වැළකී සිටිය යුතුවේ.

FSC හා PTN  වැනි ට්‍රැකරයන් ප්‍රධාන වශන්යෙන් ෆෝරමයන් මුල් කර ගනිමින් (Community Based) කටයුතු කලත්, ඔවුන්ගේ ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවි තරමක් අක්‍රීය මට්ටමක පවතී. කෙසේ නමුත් ට්‍රැකර ෆෝරමයන් තුල සක්‍රීය වීම මගින් ටොරෙන්ට් සමාජයේ පිළිගත් පුද්ගලයෙකු වීමටත්, ආරාධනා සොයා ගැනීමට අපහසු ඕනෑම පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරයක උවත් ඉතා පහසුවෙන් ආරාධනා සොයා ගැනීමටත් හැකියාව පවතී. 

'''සැලකිය යුතුයි :''' '''පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් ට්‍රැකරයෙන් පිටත, වෙනත් තෙවන පාර්ශවන් විසින් පවත්වාගෙන යන ටොරෙන්ට් හා සම්බන්ධ ෆෝරමයන් වලට පිවිසීම, එහි සාමාජිකයෙකු ලෙස ක්‍රියා කිරීම හෝ වෙනත් ඕනෑම ආකාරයකින් සම්බන්ධවීම,  තමාගේ සාමාජිකත්වය මෙන්ම තමාට ආරාධනා කල අයගේද සාමාජිකත්වය අහිමිවීමට හේතුවකි. බොහෝවිට මෙවනි තෙවන පාර්ශයෙන් විසින් පවත්වාගෙන යන ෆෝරම  මගින් ටොරෙන්ට් සමාජය විසින් පොදුවේ පිළිගත් නිතීරීති උල්ල්ංඝනය වන ලෙස කටයුතු කිරීම දැකිය හැක.'''

කෙසේ නමුත් ප්‍රයිවට් ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් පිළිබද නවතම තොරතුරු [https://www.reddit.com/r/trackers/ /r/trackers] වෙබ් අඩවියට පිවිසීම තුලින් දැනගත හැකි අතර, බොහොමයක් ප්‍රසිද්ධ ප්‍රයිවට් ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් වල කාර්යය මණ්ඩලයන් මෙහි සක්‍රියව කටයුතු කරයි. ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් වල අභ්‍යන්තර ෆෝරම වලින් පිටත අනුමත කරන ලද, ප්‍රයිවට් ටොරෙන්ට් ට්‍රැකර් වලට සම්බන්ධ තොරතුරු දැනගත හැකි එකම වෙබ් අඩවිය [https://www.reddit.com/r/trackers/ /r/trackers]පමණි.

== පරිත්‍යාග සිදු කිරීම. ==
පිළිගත් පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් අඩවි නඩත්තු කරන පුද්ගලයින් හා කාර්යමණ්ඩල කිසිදු ලාභ පරමාර්ථයකින් හෝ වැටුප් ලබා ගැනීමකින් තොරව තම ශ්‍රම දායකත්වය ලබාදෙන නමුත්, ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවි මගින් බෙදා හරිනු ලබන්නේ නීත්‍යානුකූල නොවන අයිතම බැවින් ටොරෙන්ට් අඩවි වල හිමි කරුවන් විවිධ ආරක්ෂක ක්‍රම අනුගමනය කරමින් එම ටොරෙන්ට් අඩවිය තිබෙන සැබෑ පරිගණක සර්වර් සැගවීමට අවශ්‍යවේ. මේ නිසා වැඩි වශයෙන් පරිගණක සර්වර් භාවිත කරමින් එකී ප්‍රධාන සර්වරය සැගවීමට ප්‍රොක්සි සර්වර් (Proxy Server) ලෙස භාවිත කිරිමටද සිදුවේ. ඒ අනුව ටොරෙන්ට් අඩවියක් පවත්වාගෙන යාමට හා නඩත්තු කටයුතු කිරීමට අවශ්‍ය පරිගනක සර්වර් සදහා මුදල් වැයවේ. 

මෙලෙස ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවිය පවත්වාගෙන යාම පිණිස අවශ්‍යවන පරිගණක සර්වර් මිලට ගැනීමට අවශ්‍යවන මුදල් හා ඒවා පවත්වාගෙන යාමට අවශ්‍ය මුදල්, එම ටොරෙන්ට් අඩවියේ ලියාපදිංචි සාමාජිකයින් විසින් පරිත්‍යාග ලෙස ලබා දෙයි. වර්තමානයේ විවිධ රජයේ නීති බල ගැන්වීමේ ආයතන (Law Enforcement Agencies) වල ක්‍රියාකරිත්වයන් නිසා බොහොමයක් ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවි [[පේපැල්]] ([[PayPal]]) ගිණුම් බාවිත කිරීම නවතා දමා වැඩි ආරක්ෂාවක් සහිත බිට්කොයින් (Bitcoin) නැමැති විද්යුත් මුදල් එකක වලින් පරිත්‍යාග ලබා ගැනීමට පෙළබී ඇත. මෙලෙස කරනු ලබන මුදල් පරිත්‍යාග එකී ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවියේ අනාගතය පිලිබදව තීරණය කරන ප්‍රධාන සාධකයක්ද වන බැවින්,  සාමාජික අරමුදල් පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවි වලට අතිශයින්ම වැදගත් වෙන උපාංගයකි. එම නිසා හැකි අවස්ථාවන් වලදී ඔබ භාවිත කරන පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවි සදහා මුදල් පරිත්‍යාග සිදු කිරීම තුලින් එම වෙබ් අඩවිය තව දුරටත් පවත්වාගෙන යාමට උපකාරී වීමේ යුතුකමක්ද ඇත.

කෙසේ නමුත් පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් අඩවියකට මුදල් පරිත්‍යාග සිදු කිරීමට ප්‍රථම එහි හිමිකරු හෝ කාර්ය මණ්ඩලය විසින් එකී සාමාජිකයින්ගේ මුදල් පරිත්‍යාග තම පෞද්ගලික ලාබ ප්‍රයෝජන සදහා යොදා නොගන්නා බවට විශ්වාසයක් ඇති ටොරෙන්ට් වෙබ් අඩවි සදහා ලබා දිය යුතුය. එසේම නව පෞද්ගලික ටොරෙන්ට් අඩවි සදහා පරිත්‍යාග සිදු කිරීමේදී සැලකිලිමත් විය යුත්තේ බොහෝ වංචනිකයින් ටොරෙන්ට් අඩවි නිර්මාණය කරමින් මුදල් ලබා ගැනීමට උත්සහ කිරීම නිසාය.

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}</text>
      <sha1>cjckj5qyr46q8ugw4wv2ohk7o411zqj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ජීව විද්‍යාව සහ ලිංගික දිශානතිය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86265</id>
    <revision>
      <id>796355</id>
      <parentid>627541</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T06:47:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>796355</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143573" sha1="kcrc2qtvgpthau1ynnbt6d3yulwv0x0" xml:space="preserve">'''ජීව විද්‍යාව සහ ලිංගික දිශානතිය''' අතර සම්බන්ධතාවය පර්යේෂණ විෂයයකි. [[සැකිල්ල:Sexual orientation|ලිංගික දිශානතියට]] නිශ්චිත හේතුව විද්‍යාඥයන් නොදන්නා නමුත් ඔවුන් සිතන්නේ එය [[ප්‍රවේණි විද්‍යාව|ජානමය]], හෝමෝන හා පාරිසරික බලපෑම්වල සංකීර්ණ අන්තර් ක්‍රියාකාරිත්වයක් නිසා ඇති වන බව ය. &lt;ref name=&quot;Frankowski&quot;&gt;{{Cite journal|last=Frankowski BL|last2=American Academy of Pediatrics Committee on Adolescence|date=June 2004|title=Sexual orientation and adolescents|url=http://pediatrics.aappublications.org/cgi/content/full/113/6/1827?maxtoshow=&amp;hits=10&amp;RESULTFORMAT=&amp;fulltext=%22Sexual+orientation+and+adolescents%22&amp;searchid=1&amp;FIRSTINDEX=0&amp;sortspec=relevance&amp;resourcetype=HWCIT|journal=[[Pediatrics (journal)|Pediatrics]]|volume=113|issue=6|pages=1827–32|doi=10.1542/peds.113.6.1827|pmid=15173519|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Lamanna&quot;&gt;{{Cite book|author1=Mary Ann Lamanna|author2=Agnes Riedmann|author3=Susan D Stewart|title=Marriages, Families, and Relationships: Making Choices in a Diverse Society|publisher=[[Cengage Learning]]|isbn=978-1305176898|year=2014|page=82|accessdate=February 11, 2016|url=https://books.google.com/books?id=fofaAgAAQBAJ&amp;pg=PA82|quote=The reason some individuals develop a gay sexual identity has not been definitively established &amp;nbsp;– nor do we yet understand the development of heterosexuality. The American Psychological Association (APA) takes the position that a variety of factors impact a person's sexuality. The most recent literature from the APA says that sexual orientation is not a choice that can be changed at will, and that sexual orientation is most likely the result of a complex interaction of environmental, cognitive and biological factors...is shaped at an early age...[and evidence suggests] biological, including genetic or inborn hormonal factors, play a significant role in a person's sexuality (American Psychological Association 2010).}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Stuart&quot;&gt;{{Cite book|author1=Gail Wiscarz Stuart|title=Principles and Practice of Psychiatric Nursing|publisher=[[Elsevier Health Sciences]]|isbn=978-0323294126|year=2014|page=502|accessdate=February 11, 2016|url=https://books.google.com/books?id=ivALBAAAQBAJ&amp;pg=PA502|quote=No conclusive evidence supports any one specific cause of homosexuality; however, most researchers agree that biological and social factors influence the development of sexual orientation.}}&lt;/ref&gt; කෙසේ වෙතත්, පශ්චාත්-උපත් සමාජ පරිසරය ලිංගික දිශානතිය කෙරෙහි ඇති කරන බලපෑම පිළිබඳ උපකල්පනයන් (විශේෂයෙන්ම පිරිමි පිළිබඳ ඇති උපකල්පනයන්) දුර්වල ය. &lt;ref name=&quot;Bailey1&quot;&gt;{{Cite journal|date=2016|title=Sexual Orientation, Controversy, and Science|journal=[[Psychological Science in the Public Interest]]|volume=17|issue=21|pages=45–101|doi=10.1177/1529100616637616|pmid=27113562|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; 

ලිංගික දිශානතියට හේතු පැහැදිලි කිරීම සඳහා ජීව විද්‍යාත්මක න්‍යායයන් විද්‍යාඥයින් විසින් අනුමත කරනු ලැබේ. &lt;ref name=&quot;Frankowski&quot;/&gt; ලිංගික දිශානතියක වර්ධනයට සම්බන්ධ විය හැකි මෙම සාධක අතර [[ජාන]], මුල් ගර්භාෂ පරිසරය ( ප්‍රසව හෝමෝන වැනි ) සහ [[මිනිස් මොළය|මොළයේ]] ව්‍යුහය ඇතුළත් වේ. 

== ආනුභවික අධ්‍යයන ==

=== නිවුන් අධ්‍යයන  ===
ලිංගික දිශානතිය නිර්ණය කිරීමේදී ජාන විද්‍යාවේ හා පරිසරයේ සාපේක්ෂ වැදගත්කම සංසන්දනය කිරීමට නිවුන් පර්යේෂණ ගණනාවක් උත්සාහ කර ඇත. 1991 දී කරන ලද අධ්‍යයනයක දී, බේලි සහ පිලාඩ් විසින් පිරිමි නිවුන් දරුවන් පිළිබඳ අධ්‍යයනයක් කළ අතර, මොනොසයිගොටික් (MZ) සහෝදරයන්ගෙන් 52% ක් (ඔවුන්ගෙන් 59 දෙනෙකු ප්‍රශ්න කරන ලදී) සහ ඩයිසිගොටික් (DZ) නිවුන් දරුවන්ගෙන් 22%කගේ ලිංගික දිශානතිය ද සමාන වන බව සොයා ගන්නා ලදී (සුසංගත). &lt;ref&gt;{{Cite journal|year=1991|title=A Genetic Study of Male Sexual Orientation|journal=Archives of General Psychiatry|volume=48|issue=12|pages=1089–96|doi=10.1001/archpsyc.1991.01810360053008|pmid=1845227}}&lt;/ref&gt; 'MZ' යනු එකම ජාන සමූහයක් සහිත සමාන නිවුන් දරුවන් ද, 'DZ' යනු නිවුන් දරුවන් නොවන සහෝදර සහෝදරියන් හට සමාන ආකාරයට ජාන මිශ්‍ර වී ඇති  නිවුන් දරුවන් ද වේ. නිවුන් දරුවන් යුගල 61 ක් පිළිබඳ අධ්‍යයනයක දී, පර්යේෂකයන් ඔවුන්ගේ වැඩි වශයෙන් පිරිමි පුද්ගලයන් අතර සමලිංගිකත්වය සඳහා සමජාතීය අනුපාතය 66% ක් මොනොසයිගොටික් නිවුන් දරුවන් අතර සහ 30% ක් ඩිසයිගොටික් නිවුන් දරුවන් අතර සොයා ගත්හ. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Whitam FL|displayauthors=etal|year=1993|title=Homosexual orientation in twins: a report on 61 pairs and three triplet sets|journal=Arch. Sex. Behav.|volume=22|issue=3|pages=187–206|doi=10.1007/bf01541765|pmid=8494487}}&lt;/ref&gt; 2000 දී බේලි, ඩූන් සහ මාටින් ඕස්ට්‍රේලියානු නිවුන් දරුවන් 4,901 ක විශාල නියැදියක් අධ්‍යයනය කළ නමුත් වාර්තා වූයේ අනුගම්‍යතාවයේ මට්ටමෙන් අඩකටත් වඩා අඩු ප්‍රමාණයකි. &lt;ref&gt;{{Cite journal|date=March 2000|title=Genetic and environmental influences on sexual orientation and its correlates in an Australian twin sample|url=http://content.apa.org/journals/psp/78/3/524|journal=J Pers Soc Psychol|volume=78|issue=3|pages=524–36|citeseerx=10.1.1.519.4486|doi=10.1037/0022-3514.78.3.524|pmid=10743878}}&lt;/ref&gt; පිරිමි අංගසමාන හෝ MZ නිවුන් දරුවන්ගෙන් 20% ක අනුකූලතාවයක් සහ ගැහැණු සමාන හෝ MZ නිවුන් දරුවන් සඳහා 24% අනුකූලතාවයක් ඔවුන් විසින් සොයා ගන්නා ලදී. සැකයක් පහළ වුවහොත් ස්වවාර්තාගත zygosity, ලිංගික ආකර්ෂණය, මනඃස්සෘෂ්ටි හා හැසිරීම් පිළිබඳ ප්රශ්නාවලියක්  මඟින් පරීක්ෂා කරන ලදී. වෙනත් පර්යේෂකයන් ද පුරුෂයින්ගේ හා කාන්තාවන්ගේ ලිංගික දිශානතිය සඳහා ජීව විද්‍යාත්මක හේතූන් සඳහා සහාය වන සොයා ගැනීම් සිදුකර ඇත. &lt;ref&gt;Hershberger, Scott L. 2001. Biological Factors in the Development of Sexual Orientation. Pp. 27–51 in Lesbian, Gay, and Bisexual Identities and Youth: Psychological Perspectives, edited by Anthony R. D’Augelli and Charlotte J. Patterson. Oxford, New York: Oxford University Press. Quoted in Bearman and Bruckner, 2002.&lt;/ref&gt; 

බෙයර්මන් සහ බෘක්නර් (2002) කුඩා, තෝරාගත් සාම්පල &lt;ref name=&quot;Bearman&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bearman P. S.|last2=Bruckner H.|year=2002|title=Opposite-sex twins and adolescent same-sex attraction|url=http://iserp.columbia.edu/content/opposite-sex-twins-and-adolescent-same-sex-attraction|journal=American Journal of Sociology|volume=107|issue=5|pages=1179–1205|citeseerx=10.1.1.483.4722|doi=10.1086/341906|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719175100/http://iserp.columbia.edu/content/opposite-sex-twins-and-adolescent-same-sex-attraction|archive-date=2011-07-19}}&lt;/ref&gt; සහ ඔවුන්ගේ විෂයයන් නියෝජනය නොකරන තෝරා ගැනීම් කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන මුල් අධ්‍යයනයන් විවේචනය කළහ.  7 -12 වසරවල නව යොවුන් වියේ දරුවන් පිළිබඳ 1994-1995 පාසල් පදනම් කරගත් අධ්‍යයනයකට ඔවුන් සමාන නිවුන් යුගල 289 ක් (මොනොසයිගොටික්, හෝ එක් ඩිම්බයකින් සංසේචනය වූ) සහ සහෝදර නිවුන් යුගල 495 (ඩයිසිගොටික්, හෝ ඩිම්බ දෙකකින් සංසේචනය වූ) ප්‍රතිචාර අධ්‍යයනය කළහ. සමලිංගික ආකර්ෂණය සඳහා ශ්‍රේණි සහ සම්මුති අනුපාත පිරිමි සමාන නිවුන් දරුවන් සඳහා 7.7% ක් සහ කාන්තාවන් සඳහා 5.3% ක් පමණි.  

ස්වීඩනයේ සියලුම වැඩිහිටි නිවුන් දරුවන් පිළිබඳ 2010 අධ්‍යයනයකින් (නිවුන් දරුවන් 7,600 කට වඩා වැඩි) &lt;ref name=&quot;karolinska&quot;&gt;{{Cite journal|date=February 2010|title=Genetic and environmental effects on same-sex sexual behavior: a population study of twins in Sweden|journal=Arch Sex Behav|volume=39|issue=1|pages=75–80|doi=10.1007/s10508-008-9386-1|pmid=18536986}}&lt;/ref&gt; සමලිංගික හැසිරීම උරුම සාධක සහ පුද්ගල විශේෂිත පාරිසරික ප්‍රභවයන් (ප්‍රසව පරිසරය, රෝගාබාධ හා කම්පනය වැනි අත්දැකීම්) මගින් පැහැදිලි කර ඇති බව සොයා ගන්නා ලදී. සම වයස් කණ්ඩායම් සහ ලිංගික අත්දැකීම් ලෙස), පවුල් පරිසරය සහ සමාජ ආකල්ප වැනි හවුල්-පරිසර විචල්‍යයන්ගේ බලපෑම් දුර්වල නමුත් සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති කළේය. පරම්පරාගත බලපෑම්වල දුර්වල බලපෑමට කාන්තාවන් සංඛ්‍යානමය වශයෙන් සැලකිය යුතු නොවන ප්‍රවණතාවක් පෙන්නුම් කළ අතර පිරිමින් හවුල් පාරිසරික බලපෑම්වල කිසිදු බලපෑමක් නොපෙන්වයි. ස්වීඩනයේ සියලුම වැඩිහිටි නිවුන් දරුවන්ගේ භාවිතය සැලසුම් කර ඇත්තේ ස්වේච්ඡා අධ්‍යයනයන්හි සමලිංගික නිවුන් දරුවන්ගේ සහභාගීත්වය කෙරෙහි විභව නැඹුරුවකින් එහි ප්‍රතිඵල කෙරෙහි බලපෑම් කළ හැකි බවට විවේචන ආමන්ත්‍රණය කිරීම සඳහා ය. 


ජෛවමිතික ආදෘශ්‍යනය මඟින් පෙනී ගොස් ඇත්තේ, පිරිමින් අතර, ජානමය සාධක මඟින් .34-.39 අතර ලිංගික දිශානතිය සඳහා විචලතාවක් ද, හවුල් පාරිසරික බලපෑම් .00 ක විචලතාවක් ද, පුද්ගල-විශේෂිත පාරිසරික බලපෑම් මඟින් .61-.66 අතර විචලතාවක් ද පෙන්වන බවයි. කාන්තාවන් සඳහා තක්සේරුව ජානමය සාධක සඳහා .18-.19 ද, හවුල් පාරිසරික සාධක සඳහා .16-.17 ද, අනන්‍ය පාරිසරික සාධක සඳහා .64-.66 ද විචලතාව ලෙස ලැබුණි. පෘථුල විශ්‍රම්භ ප්‍රාන්තර මඟින් දැක්වෙන්නේ සමලිංගික හැසිරීම්වල සම්භවය පිළිබඳ ප්‍රතිඵල ප්‍රධාන වශයෙන් ජානමය සාධක සහ අනන්‍ය පාරිසරික (සමාජයීය සහ ජීව විද්‍යාත්මක) සාධක වෙත දෛශික වන බව යි. 

==== විවේචන ====
සමලිංගික සහෝදර සහෝදරියන් සමඟ සමලිංගිකයන් අධ්‍යයන කටයුතු සඳහා ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් වීමට ඉඩ ඇති ස්වයං-තේරීම් නැඹුරුව ඇතුළු විවේචන ගණනාවක් ද්විත්ව අධ්‍යයනවලට ලැබී තිබේ. එසේ වුවද, සමාන නිවුන් දරුවන් සමූහයක ලිංගිකත්වයේ වෙනස සැලකිල්ලට ගෙන, ලිංගික දිශානතිය ජානමය සාධක මත පමණක් ආරෝපණය කළ නොහැකි බව නිගමනය කළ හැකිය.  

තවත් කාරණයක් නම්, මොනොසයිගොටික් නිවුන් දරුවන් පවා වෙනස් විය හැකි බව සොයා ගැනීම සහ සමලිංගිකත්වය සඳහා මොනොසයිගොටික් නිවුන් දරුවන් අසමාන වීම සඳහා හේතු විය හැකි යාන්ත්‍රණයක් තිබේ. ග්‍රින්ගාස් සහ චෙන් (2001) මොනොසයිගොටික් නිවුන් දරුවන් අතර වෙනස්කම් වලට තුඩු දිය හැකි යාන්ත්‍රණ ගණනාවක් විස්තර කරයි, මෙහි වඩාත්ම අදාළ වන්නේ chorionicity සහ amnionicity ය. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Gringas|first=P.|last2=Chen|first2=W.|year=2001|title=Mechanisms for difference in monozygous twins|url=|journal=Early Human Development|volume=64|issue=2|pages=105–117|doi=10.1016/S0378-3782(01)00171-2|pmid=11440823}}&lt;/ref&gt; ද්විභාෂා නිවුන් දරුවන්ට විවිධ හෝමෝන පරිසරයන් ඇති බැවින් ඔවුන්ට වෙනම වැදෑමහයෙන් මාතෘ රුධිරය ලැබෙන අතර, මෙය මොළයේ පුරුෂ ලිංගයේ විවිධ මට්ටම් වලට හේතු විය හැක. මොනොඇම්නියොටික් නිවුන් දරුවන් හෝමෝනමය වාතාවරණයක් ඇති නමුත් එක් නිවුන් දරුවන් “සාපේක්ෂව රුධිරයෙන් පුරවා ඇති අතර අනෙකා අධික ලෙස ව්‍යාප්ත වී ඇති” “නිවුන් සිට නිවුන් බද්ධ කිරීමේ සින්ඩ්‍රෝමය” වලින් පීඩා විඳිය හැකිය. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Grant|first=Seth G. N.|date=April 2006|title=Michael Rutter: Genes and behavior: nature-nurture interplay explained|journal=Genes, Brain and Behavior|language=en|volume=5|issue=3|pages=303|doi=10.1111/j.1601-183x.2006.00219.x|issn=1601-1848}}&lt;/ref&gt; 

=== වර්ණදේහ සම්බන්ධතා අධ්‍යයන ===
ලිංගික දිශානතිය පිළිබඳ වර්ණදේහ සම්බන්ධතා අධ්‍යයනයන් මගින් පෙන්නුම් කර ඇත්තේ ප්‍රවේණිගත වීම සඳහා දායක වන ජානමය සාධක කිහිපයක් ඇති බවයි. 1993 දී ඩීන් හාමර් සහ සගයන් සමලිංගික සහෝදරයන් 76 දෙනෙකුගේ සහ ඔවුන්ගේ පවුල්වලින් යුත් නියැදියක සම්බන්ධතා විශ්ලේෂණයකින් ලද සොයා ගැනීම් ප්‍රකාශයට පත් කළහ. &lt;ref&gt;{{Cite journal|date=July 1993|title=A linkage between DNA markers on the X chromosome and male sexual orientation|url=https://zenodo.org/record/1231257|journal=Science|volume=261|issue=5119|pages=321–7|doi=10.1126/science.8332896|pmid=8332896}}&lt;/ref&gt; හාමර් සහ සගයන්, සමලිංගික පුරුෂයින්ට ඔවුන්ගේ පියාගේ පැත්තට වඩා වැඩිපුර මවගේ පැත්තේ නෑදෑයන් අතර සමලිංගික මාමලා සහ ඥාති සහෝදරයන් සිටින බව සොයා ගන්නා ලදී. මෙම මාතෘ පරම්පරාවේ වූ සමලිංගික සහෝදරයන් පසුව X වර්ණදේහ සම්බන්ධතාවය සඳහා පරීක්‍ෂාවට ලක් කරන ලද අතර, X වර්ණදේහයේ සලකුණු විසි දෙකක් භාවිතා කරමින් සමාන ඇලීල පරීක්‍ෂා කරන ලදී. තවත් සොයා ගැනීමක දී, පරීක්ෂාවට ලක් කළ මෙවන් සහෝදරයන් යුගල හතළිහක් අතුරින් තිස් තුනකහි ම Xq28 හි දුර කලාපයේ සමාන ඇලීල ඇති බව සොයා ගත් අතර එය පිය පාර්ශවයෙන් වූ ඥාති සහෝදරයන් සඳහා වූ අපේක්ෂිත 50% අනුපාතයට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි විය. මෙය ජනමාධ්‍ය තුළ &quot; '''සමලිංගික ජානය''' &quot; ලෙස ජනප්‍රිය වූ අතර සැලකිය යුතු ලෙස මතභේදයන්ට තුඩු දුන්නේය. සැන්ඩර්ස් සහ පිරිස 1998 දී ඔවුන්ගේ සමාන අධ්‍යයනයක් වාර්තා කළ අතර, එහිදී ඔවුන් සොයා ගත්තේ පියාගේ පැත්තේ 6% ට සාපේක්ෂව මාතෘ පාර්ශවයේ සමලිංගික සහෝදරයන්ගේ මාමාවරුන්ගෙන් 13% ක් සමලිංගිකයන් වන බව යි.  

හූ සහ පිරිස විසින් පසුව කරන ලද විශ්ලේෂණයක් කලින් සොයාගැනීම්  ප්‍රතිවලිත කර වැඩිදියුණු කරන ලදී. මෙම අධ්‍යයනයෙන් හෙළි වූයේ නව සංතෘප්ත සාම්පලයක සමලිංගික සහෝදරයන්ගෙන් 67% ක් සඳහා Xq28 හි X වර්ණදේහයේ සලකුණු කාරකයක් පොදු වූ බවයි. &lt;ref name=&quot;Huetal95&quot;&gt;{{Cite journal|displayauthors=etal|date=November 1995|title=Linkage between sexual orientation and chromosome Xq28 in males but not in females|url=https://zenodo.org/record/1233407|journal=Nat. Genet.|type=Submitted manuscript|volume=11|issue=3|pages=248–56|doi=10.1038/ng1195-248|pmid=7581447}}&lt;/ref&gt; තවත් අධ්‍යයන දෙකක් (බේලි හා පිරිස, 1999; මැක්නයිට් සහ මැල්කම්, 2000) සමලිංගික පුරුෂයින්ගේ මාතෘ රේඛාවේ සමලිංගික ඥාතීන් බහුතරයක් සොයා ගැනීමට අසමත් විය. 1999 දී රයිස් සහ පිරිස විසින් කරන ලද අධ්‍යයනයක් Xq28 සම්බන්ධතාව ප්‍රතිවලිත කිරීමට අපොහොසත් විය. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Vilain E|year=2000|title=Genetics of sexual development|url=|journal=Annu Rev Sex Res|volume=11|issue=|pages=1–25|doi=|pmid=11351829}}&lt;/ref&gt; පවතින සියලුම සම්බන්ධතා දත්තවල මෙටා විශ්ලේෂණය මඟින් Xq28 සමඟ සැලකිය යුතු සම්බන්ධයක් පෙන්නුම් කරන නමුත් ලිංගික දිශානතියේ පූර්ණ උරුමය සඳහා අතිරේක ජාන  ද තිබිය යුතු බව දක්වයි. &lt;ref name=&quot;HamerRiceSciencemeta&quot;&gt;{{Cite journal|last=Hamer DH|last2=Rice G|last3=Risch N|last4=Ebers G|date=1999|title=Genetics and Male Sexual Orientation|journal=Science|volume=285|issue=5429|page=803|doi=10.1126/science.285.5429.803a|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; 

මුස්තන්ස්කි සහ පිරිස (2005) මීට පෙර හාමර් සහ පිරිස විසින් (1993) දී සහ හූ සහ අල්. (1995) දී වාර්තා කරන ලද පුද්ගලයින් සහ පවුල් මෙන්ම නව අතිරේක පුද්ගලයන් සඳහා පූර්ණ-ජානමය ස්කෑන් පරීක්ෂණයක් (එක්ස් වර්ණදේහ පමණක් පරීක්ෂා කිරීම වෙනුවට) සිදු කරන ලදී. නමුත් ඔහු සම්පූර්ණ නියැදියෙන් Xq28 සමඟ සම්බන්ධතාවක් සොයා ගැනීමට අපොහොසත් විය. &lt;ref&gt;{{Cite journal|date=March 2005|title=A genomewide scan of male sexual orientation|url=http://mypage.iu.edu/~bmustans/Mustanski_etal_2005.pdf|journal=Hum. Genet.|volume=116|issue=4|pages=272–8|doi=10.1007/s00439-004-1241-4|pmid=15645181|archive-url=https://web.archive.org/web/20050415233637/http://mypage.iu.edu/~bmustans/Mustanski_etal_2005.pdf|archive-date=2005-04-15}}&lt;/ref&gt; 

පිරිමි ලිංගික දිශානතිය පිළිබඳ පළමු විශාල, පුළුල් බහු-මධ්‍යස්ථානික ජාන සම්බන්ධතා අධ්‍යයනයේ ප්‍රතිඵල 2012 දී ඇමරිකානු මානව ජාන විද්‍යාවේ ස්වාධීන පර්යේෂකයන් කණ්ඩායමක් විසින් වාර්තා කරන ලදී. &lt;ref name=&quot;camb20141117&quot;&gt;{{Cite journal|date=November 2014|title=Genome-wide scan demonstrates significant linkage for male sexual orientation|journal=Psychological Medicine|volume=45|issue=7|pages=1379–88|doi=10.1017/S0033291714002451|pmid=25399360}}&lt;/ref&gt; අධ්‍යයන ජනගහනයට සමලිංගික සහෝදරයන් යුගල් 409 ක් ඇතුළත් වූ අතර ඔවුන් 300,000 කට අධික තනි නියුක්ලියෝටයිඩ බහුමාපක සලකුණු සමඟ විශ්ලේෂණය කරන ලදී. ද්වි-ලක්ෂ්‍ය සහ බහු ලක්ෂ්‍ය (MERLIN) LOD ලකුණු සිතියම්ගත කිරීම මගින් තීරණය කරන පරිදි දත්ත හාමර් Xq28 සොයාගැනීම් දැඩි ලෙස ප්‍රතිනිර්මාණය කළේය. හැමර් විද්‍යාගාරයේ පෙර ජානමය අධ්‍යයනයේ දී අනාවරණය වූ එක් කලාපයක් සමඟ අතිච්ඡාදනය වන වර්ණදේහ 8 හි පරිකේන්ද්‍රමය කලාපයේ ද සැලකිය යුතු සම්බන්ධතාවක් අනාවරණය විය. කතුවරුන් නිගමනය කළේ, “අපගේ සොයාගැනීම්, පෙර කෘති සමඟ සන්දර්භය තුළ ගත් විට, මෙම එක් එක් කලාපයේ ජානමය විචලනය පිරිමි ලිංගික දිශානතියේ වැදගත් මානසික ගති ලක්ෂණ වර්ධනය කිරීමට දායක වන බවයි“. ගැහැණු ලිංගික දිශානතිය Xq28 &lt;ref name=&quot;Huetal95&quot;/&gt;  සමඟ සම්බන්ධ වී ඇති බවක් නොපෙනේ. &lt;ref name=&quot;Sandersetal2014&quot;&gt;{{Cite journal|last=Sanders AR|last2=Martin ER|last3=Beecham GW|last4=Guo S|last5=Dawood K|last6=Rieger G|last7=Badner JA|last8=Gershon ES|last9=Krishnappa RS|date=2014|title=Genome-wide scan demonstrates significant linkage for male sexual orientation|journal=Psychol Med|volume=45|issue=7|pages=1379–88|doi=10.1017/S0033291714002451|pmid=25399360}}&lt;/ref&gt; 

ලිංගික වර්ණදේහ දායකත්වයට අමතරව, සමලිංගික දිශානතිය වර්ධනය කිරීම සඳහා අලිංග වර්ණදේහයේ ජානමය දායකත්වයක් ද ඇති විය හැකි බවට යෝජනා කර ඇත. සහභාගිවන්නන් 7000 කට වැඩි සංඛ්‍යාවක්ගෙන් සමන්විත අධ්‍යයන ජනගහනයක, එලිස් සහ පිරිස (2008) සමලිංගිකයන් හා විෂමලිංගිකයන් අතර රුධිර වර්ගය A සුලබතාවේ සංඛ්‍යාත්මකව සැලකිය යුතු වෙනසක් සොයා ගන්නා ලදී. විෂමලිංගිකයන්ට සාපේක්ෂව සමලිංගික පිරිමි හා සමලිංගික කාන්තාවන්ගේ “අසාමාන්‍ය ලෙස ඉහළ” අගයක් Rh ඍණ බව ඔවුන් සොයා ගත්හ. රුධිර වර්ගය සහ Rh  සාධකය යන දෙකම පිළිවෙලින් වර්ණදේහ 9 සහ වර්ණදේහ 1 මත පිහිටා ඇති ඇලිල මගින් පාලනය වන ජානමය වශයෙන් උරුම වූ ගති ලක්ෂණ වන බැවින්, අධ්‍යයනයෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ අලිංග වර්ණදේහයේ ජාන හා සමලිංගිකත්වය අතර සම්බන්ධයක් ද තිබිය හැකි බවයි. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ellis L|last2=Ficek C|last3=Burke D|last4=Das S|date=2008|title=Eye Color, Hair Color, Blood Type, and the Rhesus Factor: Exploring Possible Genetic Links to Sexual Orientation|journal=Arch. Sex. Behav.|volume=37|issue=1|pages=145–9|doi=10.1007/s10508-007-9274-0|issn=1573-2800|pmid=18074215}}&lt;/ref&gt;  

ලිංගික දිශානතියේ ජීව විද්‍යාව සත්ව ආකෘති පද්ධති කිහිපයක් ඇසුරින් විස්තරාත්මකව අධ්‍යයනය කර ඇත. පොදු පලතුරු මැස්සන් වන ''ඩ්‍රොසෝෆිලා මෙලනොගාස්ටර් හි'', මොළයේ ලිංගික ප්‍රභේදය හා එමගින්  පාලනය කරන හැසිරීම් පිරිමි සහ ගැහැණු යන දෙඅංශයෙන්ම මනාව තහවුරු වී ඇති අතර එය ජීව විද්‍යාත්මකව පාලනය වන ආශ්‍රය පිළිබඳ සංක්ෂිප්ත ආකෘතියක් සපයයි. &lt;ref&gt;{{Cite journal|date=February 2013|title=Courtship behavior in Drosophila melanogaster: towards a 'courtship connectome'|journal=Current Opinion in Neurobiology|volume=23|issue=1|pages=76–83|doi=10.1016/j.conb.2012.09.002|pmc=3563961|pmid=23021897}}&lt;/ref&gt; ක්ෂීරපායීන් පිළිබඳ පරීක්ෂණයක් ලෙස, කොරියාවේ උසස් විද්‍යා හා තාක්ෂණ ආයතනයේ ජාන විද්‍යාඥයින් කණ්ඩායමක් ලිංගික හැසිරීම් හා සම්බන්ධ විශේෂිත ජානයක් රහිත වූ ගැහැණු මීයන් බෝ කළහ. ජානය නොමැති ගැහැණු මීයන් පුරුෂ ලිංගික හැසිරීම් සහ අනෙක් ගැහැණු මීයන්ගේ මුත්‍රා කෙරෙහි ආකර්ෂණය ප්‍රදර්ශනය කරන ලදී. ෆියුකෝස් මුටරෝටේස් (FucM) නම් එම ජානය ඉවත් නොකළ ගැහැණු මීයන්, පිරිමි මීයන් වෙත ආකර්ෂණය විය. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Park|first=D|last2=Choi|first2=D|last3=Lee|first3=J|last4=Lim|first4=DS|last5=Park|first5=C|year=2010|title=Male-like sexual behavior of female mouse lacking fucose mutarotase|journal=BMC Genetics|volume=11|pages=62|doi=10.1186/1471-2156-11-62|pmc=2912782|pmid=20609214}}&lt;/ref&gt; 

පුවත්පත් සමඟ සම්මුඛ සාකච්ඡා වලදී පර්යේෂකයන් පෙන්වා දී ඇත්තේ ජානමය බලපෑම් පිළිබඳ සාක්ෂි ජාන නිර්ණායකයට සමාන නොකළ යුතු බවයි. ඩීන් හාමර් සහ මයිකල් බේලි පවසන පරිදි, ජානමය අංශ සමලිංගික චර්යාවන්හි බහුවිධ හේතු වලින් එකක් පමණි.   

2017 දී ''විද්‍යාත්මක වාර්තා'' පිරිමි ලිංගික දිශානතිය පිළිබඳ සමස්ත ජානමය ආශ්‍රිත අධ්‍යයනයක් සහිත ලිපියක් පළ කළේය. පර්යේෂණය සමලිංගික පිරිමින් 1,077 කින් සහ විෂමලිංගික පිරිමින් 1,231 කින් සමන්විත විය. 13 ‌වන වර්ණදේහයෙ හි ''SLITRK6'' නම් ජානයක් හඳුනා ගන්නා ලදී. &lt;ref name=&quot;Nature21&quot;&gt;{{Cite journal|last=Sanders|first=Alan R.|last2=Beecham|first2=Gary W.|last3=Guo|first3=Shengru|last4=Dawood|first4=Khytam|last5=Rieger|first5=Gerulf|last6=Badner|first6=Judith A.|last7=Gershon|first7=Elliot S.|last8=Krishnappa|first8=Ritesha S.|last9=Kolundzija|first9=Alana B.|date=December 2017|title=Genome-Wide Association Study of Male Sexual Orientation|journal=Scientific Reports|language=En|volume=7|issue=1|pages=16950|doi=10.1038/s41598-017-15736-4|issn=2045-2322|pmc=5721098|pmid=29217827}}&lt;/ref&gt; ස්නායු විද්‍යාඥ සයිමන් ලෙවේ විසින් කරන ලද තවත් අධ්‍යයනයක් මෙම පර්යේෂණය මගින් තහවුරු වෙයි. සමලිංගික පුරුෂයින්ගේ හයිපොතලමසය විසමලිංගික පිරිමින්ට වඩා වෙනස් බව ලෙවේගේ පර්යේෂණයෙන් හෙළි විය. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=LeVay|first=S.|date=30 August 1991|title=A difference in hypothalamic structure between heterosexual and homosexual men|journal=Science|volume=253|issue=5023|pages=1034–1037|doi=10.1126/science.1887219|issn=0036-8075|pmid=1887219}}&lt;/ref&gt; SLITRK6 හයිපොතලමසය පවතින මැද මොළයේ ක්‍රියාකාරීත්වයට උපකාරී වේ. 14 වන වර්ණදේහයෙහි ඇති තයිරොයිඩ් උත්තේජක හෝමෝන ප්‍රතිග්‍රාහකය (TSHR) සමලිංගික හා විසමලිංගික මිනිසුන් අතර අනුක්‍රමික වෙනස්කම් පෙන්වන බව පර්යේෂකයෝ සොයා ගත්හ.  ග්‍රේව්ස් රෝගය TSHR අසාමාන්‍යතා ආශ්‍රිත රෝගයක් වන අතර, මෙම පර්යේෂණයෙන් හෙළි වූයේ විසමලිංගික පිරිමින්ට වඩා සමලිංගික පුරුෂයින් අතර ග්‍රේව්ස් රෝගය බහුලව පවතින බවයි. &lt;ref name=&quot;nielsen2013&quot;&gt;{{Cite journal|last=Frisch|first=Morten|last2=Nielsen|first2=Nete Munk|last3=Pedersen|first3=Bo Vestergaard|date=2013|title=Same-sex marriage, autoimmune thyroid gland dysfunction and other autoimmune diseases in Denmark 1989-2008|journal=European Journal of Epidemiology|volume=29|issue=1|pages=63–71|doi=10.1007/s10654-013-9869-9|issn=1573-7284|pmid=24306355}}&lt;/ref&gt; සමලිංගිකයින්ට විසමලිංගික පුද්ගලයින්ට වඩා අඩු ශරීර බරක් ඇති බව පර්යේෂණ වලින් හෙළි විය. අධි ක්‍රියාකාරී TSHR හෝමෝනය සමලිංගිකයින්ගේ ශරීර බර අඩු කරන බව යෝජනා වී ඇතත් මෙය සනාථ කර නොමැත. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Deputy|first=Nicholas P|last2=Boehmer|first2=Ulrike|date=1 August 2010|title=Determinants of body weight among men of different sexual orientation|journal=Preventive Medicine|language=en|volume=51|issue=2|pages=129–131|doi=10.1016/j.ypmed.2010.05.010|issn=0091-7435|pmid=20510272}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Blanchard|first=Ray|last2=Bogaert|first2=Anthony F.|date=December 1996|title=Biodemographic comparisons of homosexual and heterosexual men in the kinsey interview data|journal=Archives of Sexual Behavior|volume=25|issue=6|pages=551–579|doi=10.1007/BF02437839|pmid=8931880}}&lt;/ref&gt; 

2018 දී Ganna සහ පිරිස, අවම වශයෙන් එක් සමලිංගික සහකරුවෙකු හෝ සිටි පිරිමින් හා කාන්තාවන් 26,890 දෙනෙකුගේ දත්ත සහ පාලිත දත්ත 450,939ක් සහිත ලිංගික දිශානතිය පිළිබඳ තවත් සමස්ත ජානමය ආශ්‍රිත අධ්‍යයනයක් සිදු කරන ලදී. අධ්‍යයනයේ දත්ත මෙටා විශ්ලේෂණය කර එක්සත් රාජධානියේ ජෛව බැංකු අධ්‍යයනයෙන් සහ 23andMe වෙතින් ලබා ගන්නා ලදී. අවම වශයෙන් එක් සමලිංගික අත්දැකීමක් හෝ වාර්තා කළ පුද්ගලයින්ගේ 7, 11, 12 සහ 15 වර්ණදේහවල වඩාත් සුලභ ප්‍රභේද හතරක් පර්යේෂකයන් විසින් හඳුනා ගන්නා ලදී. වර්ණදේහ 11 සහ 15 හි ප්‍රභේද පිරිමින්ට විශේෂිත වූ අතර වර්ණදේහ 11 හි ප්‍රභේදය ආඝ‍්‍රාණ ජානයක පිහිටා ඇති අතර වර්ණදේහ 15 හි ප්‍රභේදය මීට පෙර පිරිමි රටා තට්ටයට සම්බන්ධ කර ඇත. මෙම ප්‍රභේද හතර මනෝභාවය සහ මානසික සෞඛ්‍ය ආබාධ සමඟ ද සම්බන්ධ වී ඇත; එනම් පුරුෂයින් තුළ ප්‍රධාන අවපීඩන ආබාධ සහ භින්නෝන්මාදය සහ කාන්තාවන් තුළ ද්වීධ්‍රැව අක්‍රමිකතාව වැනි ආබාධයන්. කෙසේ වෙතත්, ප්‍රභේද හතරෙන් එකකටවත් නිවැරදිව ලිංගික දිශානතිය නීර්ණය කළ නොහැකිය.  

2019 අගෝස්තු මාසයේදී පුද්ගලයන් 493,001 දෙනෙකුගේ සමස්ත ජානමය ආශ්‍රිත අධ්‍යයනයකින් නිගමනය වූයේ ජානමය ප්‍රභේද සිය ගණනක් හෝ දහස් ගණනක් ස්ත්‍රී පුරුෂ දෙපාර්ශවයේම සමලිංගික හැසිරීම් වලට සාධක වන අතර විශේෂයෙන් ප්‍රභේද 5 ක් සැලකිය යුතු ලෙස සම්බන්ධ වී ඇති බවයි. මෙම ප්‍රභේදයන්ගෙන් සමහරක් ලිංගික විශේෂිත බලපෑම් ඇති කළ අතර, මෙම ප්‍රභේදයන්ගෙන් දෙකක් ලිංගික හෝමෝන නියාමනය හා ආඝ‍්‍රාණය සම්බන්ධ ජීව විද්‍යාත්මක මාර්ග වලට සම්බන්ධකම් පෙන්වයි. සියලුම ප්‍රභේදයන් සමලිංගික හැසිරීම් වල පුද්ගල වෙනස්කම් වල විචල්‍යතාවයෙන් 8 ත් 25% ත් අතර ප්‍රමාණයක් හසුකර ගන්නා ලදී. මෙම ජාන අර්ධ වශයෙන් අත්දැකීම් සඳහා විවෘතභාවය සහ අවදානම් ගැනීමේ හැසිරීම ඇතුළුව තවත් ගති ලක්ෂණ කිහිපයක් සඳහා වන ජාන සමග අතිච්ඡාදනය වෙයි. අතිරේක විශ්ලේෂණයන් යෝජනා කොට ඇත්තේ ලිංගික හැසිරීම, ආකර්ශනය, අනන්‍යතාවය සහ මනස්ඍෂ්ටියන් සමාන ජාන ප්‍රභේද සමූහයක බලපෑමට යටත් වන බවයි. සමලිංගික හැසිරීම් වලින් විෂමලිංගික හැසිරීම් වෙන්කර දැක්වෙන ජානමය බලපෑම්, අඩු හෝ වැඩි හවුල්කරුවන් ගණනක් සිටින සමලිංගිකයන් වෙන් කරන ජානමය බලපෑම් වලට සමාන නොවන බව ඔවුන් සොයා ගත් අතර, එයින් ඇඟවෙන්නේ කිංසි පරිමාණයෙන් හැඟවෙන ආකාරයේ  පූර්ණ විෂමලිංගික සිට පූර්ණ සමලිංගික මනාපයන් දක්වා තනි අඛණ්ඩතාවයක් නොමැති බවයි.

=== අපිජනක අධ්‍යයන ===
මවකගේ ජාන සැකැස්ම සහ ඇගේ පුතුන්ගේ සමලිංගිකත්වය අතර සම්බන්ධයක් අධ්‍යයනයකින් යෝජනා කෙරේ. කාන්තාවන්ට එක්ස් වර්ණදේහ දෙකක් ඇති අතර ඉන් එකක් &quot;ක්‍රියා විරහිත&quot; වේ. X වර්ණදේහයේ අක්‍රිය වීම කලලරූපය පුරා අහඹු ලෙස සිදු වන අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සෛල වර්ණදේහ සක්‍රීය වර්ණදේහයන්ට අනුරූපව මොසෙයික් වේ. සමහර අවස්ථාවලදී, මෙම මාරුවීම අහඹු නොවන ආකාරයකින් සිදුවිය හැකි බව පෙනේ. බොක්ලන්ඩ් සහ පිරිස (2006) වාර්තා කළේ, සමලිංගික පිරිමින්ගේ මව්වරුන් තුළ, එක්ස් වර්ණදේහ අක්‍රියතාවයේ අධික ලෙස කුටිකතා සහිත කාන්තාවන්ගේ සංඛ්‍යාව සමලිංගික පුතුන් නොමැති මව්වරුන්ට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි බවයි. සමලිංගික පුතෙකු නොමැති මව්වරුන්ගෙන් 13% ක් සහ සමලිංගික පුතුන් දෙදෙනෙකු සිටින මව්වරුන්ගෙන් 23% ක් සමලිංගික පුතුන් නොමැති මව්වරුන්ගෙන් 4% ක් සමඟ සසඳන විට අධික ලෙස කුටිකතාවන් පෙන්නුම් කළහ. &lt;ref name=&quot;Bocklandt et al. 2006&quot;&gt;{{Cite journal|date=February 2006|title=Extreme skewing of X chromosome inactivation in mothers of homosexual men|url=http://repositories.cdlib.org/postprints/1413|journal=Hum. Genet.|volume=118|issue=6|pages=691–4|citeseerx=10.1.1.533.4517|doi=10.1007/s00439-005-0119-4|pmid=16369763}}&lt;/ref&gt; 

=== උපත් පිළිවෙල ===
බ්ලැන්චාර්ඩ් සහ ක්ලැසන් (1997) වාර්තා කළේ සෑම අමතර වැඩිමහල් සහෝදරයෙක්ම සමලිංගිකයෙකු වීමේ සම්භාවිතාව 33% කින් වැඩි කරන බවයි. &lt;ref name=&quot;Blanchard and Klassen 1997&quot;&gt;{{Cite journal|date=April 1997|title=H-Y antigen and homosexuality in men|url=http://faculty.bennington.edu/~sherman/sex/H-Y%20anitgen.pdf|journal=J. Theor. Biol.|volume=185|issue=3|pages=373–8|citeseerx=10.1.1.602.8423|doi=10.1006/jtbi.1996.0315|pmid=9156085|access-date=2020-08-05|archive-date=2012-09-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20120915214732/http://faculty.bennington.edu/~sherman/sex/H-Y%20anitgen.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2007/04/10/health/10gene.html|title=Pas de Deux of Sexuality Is Written in the Genes|last=Wade|first=Nicholas|date=10 April 2007|work=The New York Times}}&lt;/ref&gt; මෙය දැන් &quot;ලිංගික දිශානතිය පිළිබඳ අධ්‍යයනයේ දී හඳුනාගෙන ඇති වඩාත්ම විශ්වාසදායක වසංගත විද්‍යාත්මක විචල්‍යයන්ගෙන් එකකි&quot;. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Blanchard R|year=1997|title=Birth order and sibling sex ratio in homosexual versus heterosexual males and females|url=|journal=Annu Rev Sex Res|volume=8|issue=|pages=27–67|doi=|pmid=10051890}}&lt;/ref&gt; මෙම සොයා ගැනීම පැහැදිලි කිරීම සඳහා, පිරිමි කලලරූපය මාතෘ ප්‍රතිශක්තිකරණ ප්‍රතික්‍රියාවක් ඇති කරන බවට යෝජනා වී ඇති අතර එය එක් එක් පිරිමි කලලරූපය සමඟ ශක්තිමත් වේ. මෙම මාතෘ ප්‍රතිශක්තිකරණ උපකල්පනය (MIH) ආරම්භ වන්නේ පිරිමි කලලයක සෛල ගර්භණී සමයේදී හෝ දරු ප්‍රසූතියේදී මවගේ සංසරණයට ඇතුළු වන විටය. &lt;ref name=&quot;Anthony2011&quot;&gt;{{Cite journal|last=Anthony F. Bogaert|author-link=Anthony F. Bogaert|last2=Malvina Skorska|author-link2=Malvina Skorska|last-author-amp=yes|date=April 2011|title=Sexual orientation, fraternal birth order, and the maternal immune hypothesis: a review|journal=[[Frontiers in Neuroendocrinology]]|volume=32|issue=2|pages=247–254|doi=10.1016/j.yfrne.2011.02.004|pmid=21315103}}&lt;/ref&gt; පිරිමි කලලරූපය H-Y ප්‍රතිදේහජනක නිපදවන අතර ඒවා “පෘෂ්ඨවංශීන්ගේ ලිංගික අවකලනය සඳහා නිසැකවම පාහේ සම්බන්ධ වේ”. මෙම Y- සම්බන්ධිත ප්‍රෝටීන මවගේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය තුළ හඳුනා නොගන්නේ ඇය ගැහැණු නිසා, වැදෑමහ බාධක හරහා භ්‍රෑණ මැදිරියට ගමන් කරන ප්‍රතිදේහ නිපදවීමටය. මෙතැන් සිට, පිරිමි විරෝධී සිරුරු වර්ධනය වන භ්‍රෑණ මොළයේ රුධිර / මොළයේ බාධක (බීබීබී) පසුකර, ලිංගික දිශානතියට සාපේක්ෂව ලිංගික-ද්විමාන මොළයේ ව්‍යුහයන් වෙනස් කරමින්, නිරාවරණය වූ පුත්‍රයා පිරිමින්ට වඩා ආකර්ෂණය වීමේ සම්භාවිතාව වැඩි කරයි. කාන්තා.  මාතෘ H-Y ප්‍රතිදේහ ප්‍රතික්‍රියා කිරීමට සහ 'මතක තබා ගැනීමට' යෝජනා කරනුයේ මෙම ප්‍රතිදේහජනක ය. අනුප්‍රාප්තික පිරිමි කලලරූපයට පසුව H-Y ප්‍රතිදේහ මගින් පහර දෙනු ලැබේ.  

කෙසේ වෙතත්, මාතෘ ප්‍රතිශක්තිකරණ උපකල්පනය විවේචනයට ලක්ව ඇත්තේ සමලිංගික සේවනයේ ප්‍රවර්තනයට සාපේක්ෂව යෝජිත ප්‍රතිශක්තිකරණ ප්‍රහාරයේ ප්‍රවණතාව දුර්ලභ බැවිනි. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Whitehead NE|year=2007|title=An antiboy antibody? Re-examination of the maternal immune hypothesis|journal=J Biosocial Sci|volume=39|issue=6|pages=905–921|citeseerx=10.1.1.573.5483|doi=10.1017/S0021932007001903|pmid=17316469}}&lt;/ref&gt; 

එනමුත්, &quot;සහෝදර උපත් පිළිවෙලෙහි බලපෑම&quot; මඟින් පිරිමි සමලිංගික මනාපයන්ගෙන් 71-85% අතර ප්‍රමාණයක් විස්තර කළ නොහැක. &lt;ref&gt;Cantor, Blanchard, Paterson, &amp; Bogaert, 2002; Blanchard &amp; Bogaert, 2004&lt;/ref&gt; මීට අමතරව, පවුලක කුලුඳුල් දරුවෙකු පිරිමි සමලිංගික මනාපයන් (MHP) පෙන්වන අවස්ථා එය පැහැදිලි නොකරයි. &lt;ref&gt;Blanchard, 2011; Rieger et al., 2012&lt;/ref&gt; 

වැඩිහිටි සහෝදරයන් සිටින සමලිංගිකයන්ගේ ජීව විද්‍යාත්මක යාන්ත්‍රණයක් 2017 දී පර්යේෂකයන් විසින් සොයා ගන්නා ලදී. ඔවුන් සිතන්නේ නියුරොලිජින් 4 වයි-සම්බන්ධිත ප්‍රෝටීන් පසුකාලීන පුතෙකු සමලිංගිකයෙකු වීමට වගකිව යුතු බවයි. කාන්තාවන්ට පිරිමින්ට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස ප්‍රති-NLGN4Y මට්ටම් ඇති බව ඔවුන් සොයා ගත්හ. ප්‍රතිඵලයෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ සමලිංගික පුතුන්ගේ මව්වරුන්, විශේෂයෙන් වැඩිමහල් සහෝදරයන් සිටින දරුවන්, විෂමලිංගික පුතුන්ගේ මව්වරුන් ඇතුළු කාන්තාවන්ගේ පාලන සාම්පලවලට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස ප්‍රති-NLGN4Y මට්ටම් ඇති බවයි. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Bogaert|first=Anthony F.|last2=Skorska|first2=Malvina N.|last3=Wang|first3=Chao|last4=Gabrie|first4=José|last5=MacNeil|first5=Adam J.|last6=Hoffarth|first6=Mark R.|last7=VanderLaan|first7=Doug P.|last8=Zucker|first8=Kenneth J.|last9=Blanchard|first9=Ray|date=9 January 2018|title=Male homosexuality and maternal immune responsivity to the Y-linked protein NLGN4Y|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|language=en|volume=115|issue=2|pages=302–306|doi=10.1073/pnas.1705895114|issn=0027-8424|pmc=5777026|pmid=29229842}}&lt;/ref&gt; 

=== ස්ත්‍රී සරුභාවය ===
2004 දී ඉතාලි පර්යේෂකයන් විසින් සමලිංගිකයින් 98 දෙනෙකුගේ සහ විෂමලිංගික පුරුෂයින් 100 දෙනෙකුගේ    ඥාතීන් වූ පුද්ගලයින් 4,600 ක් පිළිබඳව අධ්‍යයනයක් කරන ලදී. සමලිංගික පිරිමින්ගේ ගැහැණු  ඥාතීන් විෂමලිංගික පිරිමින්ට වඩා දරුවන් ඇති කර ගත්හ. මවගේ පැත්තේ සිටින සමලිංගික පුරුෂයන්ගේ ගැහැණු ඥාතීන් පියාගේ පැත්තේ සිටින දරුවන්ට වඩා දරුවන් ඇති කර ගත්හ. පර්යේෂකයන්ගේ නිගමනය වූයේ එක්ස් වර්ණදේහය මත ජානමය ද්‍රව්‍ය සම්ප්‍රේෂණය වන අතර එමඟින් මවගේ සාරවත් බව සහ ඇගේ පිරිමි දරුවන් තුළ සමලිංගිකත්වය ප්‍රවර්ධනය කිරීමයි. සොයාගත් සම්බන්ධතා මගින් අධ්‍යයනය කරන ලද සිද්ධීන්ගෙන් 20% ක් පමණ පැහැදිලි කරනු ඇත, මෙය ඉතා වැදගත් නමුත් ලිංගික දිශානතිය තීරණය කරන එකම ජානමය සාධකය නොවන බව පෙන්නුම් කරයි. &lt;ref name=&quot;Camperio-Ciani et al. 2004&quot;&gt;{{Cite journal|date=November 2004|title=Evidence for maternally inherited factors favouring male homosexuality and promoting female fecundity|journal=Proc. Biol. Sci.|volume=271|issue=1554|pages=2217–21|doi=10.1098/rspb.2004.2872|pmc=1691850|pmid=15539346}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;camperio08&quot;&gt;{{Cite journal|last=A. Camperio Ciani|last2=P. Cermelli|last3=G. Zanzotto|year=2008|title=Sexually Antagonistic Selection in Human Male Homosexuality|journal=PLOS ONE|volume=3|issue=6|pages=e2282|doi=10.1371/journal.pone.0002282|pmc=2427196|pmid=18560521}}&lt;/ref&gt; 

=== ෆෙරමෝන අධ්‍යයන ===
පර්යේෂණ ස්වීඩනයේ සිදු &lt;ref name=&quot;pmid15883379&quot;&gt;{{Cite journal|date=May 2005|title=Brain response to putative pheromones in homosexual men|url=|journal=Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A.|volume=102|issue=20|pages=7356–61|doi=10.1073/pnas.0407998102|pmc=1129091|pmid=15883379}}&lt;/ref&gt; සමලිංගික සහ කෙළින්ම මිනිසුන් සම්බන්ධ බව විශ්වාස කරන බව මැලව දෙකක් වෙනස් ප්රතිචාර බවට ද යෝජනා කර තිබේ ලිංගික නොවීම . පර්යේෂණයෙන් පෙන්නුම් කළේ විෂමලිංගික කාන්තාවන් සහ සමලිංගික පිරිමින් පිරිමින්ගේ දහඩියෙහි ඇති ටෙස්ටොස්ටෙරෝන් ව්‍යුත්පන්නයකට නිරාවරණය වන විට, හයිපොතලමස් හි කලාපයක් සක්‍රීය වන බවයි. අනෙක් අතට, සමලිංගික පුරුෂයින් කාන්තාවන්ගේ මුත්රා වල ඇති ඊස්ට්‍රජන් වැනි සංයෝගයකට සමාන ප්‍රතිචාරයක් දක්වයි. &lt;ref&gt;Wade, Nicholas. (May 9, 2005). &quot;[https://www.nytimes.com/2005/05/09/science/09cnd-smell.html Gay Men Are Found to Have Different Scent of Attraction].&quot; ''New York Times''.&lt;/ref&gt; නිගමනය වන්නේ ලිංගික ආකර්ෂණය සමලිංගික හෝ විරුද්ධ ලිංගයේ අය වේවා ජීව විද්‍යාත්මක මට්ටමින් ක්‍රියාත්මක වන බවයි. පර්යේෂකයන් යෝජනා කර ඇත්තේ තරුණ විෂයයන් අධ්‍යයනය කිරීමෙන් හයිපොතලමස් හි සමාන ප්‍රතිචාර සොයාගත හැකිදැයි සොයා බලා වැඩිහිටි ලිංගික දිශානතිය සමඟ මෙම දත්ත සහසම්බන්ධ වන බවයි. {{තහවුරු​ කරන්න|date=March 2007}}   

=== මොළයේ ව්‍යුහයේ අධ්‍යයනයන් ===
[[මිනිස් මොළය|මොළයේ]] කොටස් ගණනාවක් ලිංගික අපිරිසිදු බව වාර්තා වී ඇත; එනම්, ඔවුන් පිරිමින් සහ කාන්තාවන් අතර වෙනස් වේ. ලිංගික දිශානතියට අනුරූප මොළයේ ව්‍යුහයේ වෙනස්කම් ද වාර්තා වී තිබේ. 1990 දී ඩික් ස්වාබ් සහ මයිකල් ඒ. හොෆ්මන් සමලිංගික හා විෂමලිංගික පිරිමින් අතර අතිධ්වනි න්‍යෂ්ටියේ ප්‍රමාණයෙහි වෙනසක් වාර්තා කළහ. &lt;ref&gt;{{Cite journal|date=December 1990|title=An enlarged suprachiasmatic nucleus in homosexual men|url=https://pure.knaw.nl/portal/files/488706/14928_285_swaab.pdf|journal=Brain Res.|volume=537|issue=1–2|pages=141–8|doi=10.1016/0006-8993(90)90350-K|pmid=2085769}}&lt;/ref&gt; 1992 දී, ඇලන් හා Gorski පූූූූූර්ව ‌යෝනියහි ප්‍රමාණය ලිංගික දිශානතිය හා සම්බන්ධව වෙනස් වන බව වාර්තා කළ‌&lt;ref name=&quot;pmid1496013&quot;&gt;{{Cite journal|last=Allen|first=L. S.|last2=Gorski|first2=R. A.|year=1992|title=Sexual orientation and the size of the anterior commissure in the human brain|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=89|issue=15|pages=7199–7202|doi=10.1073/pnas.89.15.7199|issn=0027-8424|pmc=49673|pmid=1496013}}&lt;/ref&gt;නමුත්, මෙම පර්යේෂණයෙහි පූර්ණ විචල්‍යතාව එක් බහිඃස්ථිතයක් මඟින් තීරණය වන බව සොයා ගැනීමෙන් පසුව නිෂ්ප්රභා කරන ලදී. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Byne W.|last2=Parsons B.|year=1993|title=Human sexual orientation: The biological theories reappraised|url=|journal=Archives of General Psychiatry|volume=50|issue=3|pages=228–239|doi=10.1001/archpsyc.1993.01820150078009|pmid=8439245}}&lt;/ref&gt;  &lt;ref&gt;{{Cite journal|date=May 2002|title=A lack of dimorphism of sex or sexual orientation in the human anterior commissure|url=|journal=Brain Res.|volume=936|issue=1–2|pages=95–8|doi=10.1016/s0006-8993(02)02590-8|pmid=11988236}}&lt;/ref&gt; 

පිරිමි සහ ගැහැණු මොළ අතර භෞතික විද්‍යාත්මක වෙනස්කම් පිළිබඳ පර්යේෂණ පදනම් වී ඇත්තේ මිනිසුන්ට පිරිමි හෝ ගැහැණු මොළයක් ඇතැයි යන අදහස මත වන අතර, මෙය ස්ත්‍රී පුරුෂ දෙපාර්ශ්වය අතර චර්යාත්මක වෙනස්කම් පිළිබිඹු කරයි. සමහර පර්යේෂකයන් පවසන්නේ මේ සඳහා ස්ථිර විද්‍යාත්මක සහයෝගයක් නොමැති බවයි. මොළයේ විශාලත්වය සහ විශේෂිත මොළයේ ප්‍රදේශ ඇතුළුව ස්ථාවර වෙනස්කම් හඳුනාගෙන ඇතත්, පිරිමි සහ ගැහැණු මොළය බෙහෙවින් සමාන ය. &lt;ref&gt;Cahill, 2006; Lenroot and Giedd, 2010; McCarthy et al., 2009; Sakuma, 2009&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Berenbaum and Beltz, 2016.&lt;/ref&gt; 

==== පූර්ව හයිපොතලමසයෙහි ලිංගික ද්විමාන න්යෂ්ටීන් ====
ලෙවේ විසින් මෙම මුල් පර්යේෂණ කිහිපයක් ද පවත්වන ලදී. හයිපොතලමස් හි නියුරෝන කාණ්ඩ හතරක් ඔහු අධ්‍යයනය කළේය. මෙය අධ්‍යයනය කිරීම සඳහා මොළයේ අදාළ ක්ෂේත්‍රයක් විය, එය සතුන්ගේ ලිංගික හැසිරීම් නියාමනය කිරීමේ කාර්යභාරයක් ඉටු කළ බවට සාක්ෂි සහ INAH2 සහ INAH3 මීට පෙර පිරිමින් සහ කාන්තාවන් අතර ප්‍රමාණයෙන් වෙනස් බව වාර්තා වී තිබීම නිසා ය. &lt;ref name=&quot;LeVay 1991&quot;/&gt; 

ඔහු මියගිය රෝහල් රෝගීන් 41 දෙනෙකුගෙන් මොළ ලබා ගත්තේය. මේවා කාණ්ඩ තුනකට වර්ග කරන ලදී. පළමු කණ්ඩායම [[ඒඩ්ස්]] රෝගාශ්‍රිත ව්‍යාධි නිසා මිය ගිය සමලිංගික පිරිමි 19ගෙන් සමන්විත විය. දෙවන කණ්ඩායමට පුරුෂයින් 16 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත වූ අතර ඔවුන්ගේ ලිංගික දිශානතිය නොදන්නා නමුත් පර්යේෂකයන් විෂමලිංගික යැයි අනුමාන කළහ. මෙම පුද්ගලයින් හය දෙනා ඒඩ්ස් ආශ්‍රිත රෝගවලින් මිය ගොස් ඇත. තෙවන කණ්ඩායම කාන්තාවන් හය දෙනෙකුගෙන් සමන්විත වූ අතර පර්යේෂකයන් විෂමලිංගික යැයි අනුමාන කළහ. එක් කාන්තාවක් ඒඩ්ස් ආශ්‍රිත රෝගයකින් මිය ගොස් ඇත. &lt;ref name=&quot;LeVay 1991&quot;/&gt; 

එච්.අයි.වී ආසාදිත පුද්ගලයින් අනුමාන වශයෙන් විෂමලිංගික රෝගී කණ්ඩායම් වෛද්‍ය වාර්තා වලින් හඳුනාගෙන ඇත්තේ එක්කෝ මත්ද්‍රව්‍ය අනිසි ලෙස භාවිතා කරන්නන් හෝ රුධිර පාරවිලයනය කළ අය ලෙස ය . විෂමලිංගිකයන් ලෙස හඳුනාගත් පිරිමින් දෙදෙනෙකු සමලිංගික ලිංගික ක්‍රියාවක නිරත වීම කිසිසේත් ප්‍රතික්ෂේප කළහ. ඉතිරි විෂමලිංගික විෂයයන්හි වාර්තාවල ඔවුන්ගේ ලිංගික දිශානතිය පිළිබඳ තොරතුරු අඩංගු නොවීය. ඔවුන් මූලික වශයෙන් හෝ තනිකරම විෂමලිංගිකයන් යැයි උපකල්පනය කරන ලද්දේ “ජනගහනයේ විෂමලිංගික පිරිමින්ගේ සංඛ්‍යාත්මක පෙර සූදානම මත” ය. &lt;ref name=&quot;LeVay 1991&quot;&gt;{{Cite journal|last=LeVay|first=Simon|year=1991|title=A difference in hypothalamic structure between heterosexual and homosexual men|journal=Science|volume=253|issue=5023|pages=1034–1037|doi=10.1126/science.1887219|issn=0036-8075|pmid=1887219}}&lt;/ref&gt; 

INAH1, INAH2 හෝ INAH4 ප්‍රමාණයෙන් කණ්ඩායම් අතර වෙනසක් ඇති බවට කිසිදු සාක්ෂියක් LeVay විසින් සොයාගෙන නොමැත. කෙසේ වෙතත්, INAH3 කණ්ඩායම සමලිංගික පිරිමි කණ්ඩායමට වඩා විෂමලිංගික පිරිමි කණ්ඩායමට වඩා දෙගුණයක් විශාල බව පෙනෙන්නට තිබුණි; වෙනස බෙහෙවින් වැදගත් වූ අතර විෂමලිංගික කණ්ඩායමට ඒඩ්ස් රෝගීන් හය දෙනා පමණක් ඇතුළත් වූ විට එය සැලකිය යුතු මට්ටමක පැවතුනි. සමලිංගික පිරිමි මොළයේ INAH3 හි ප්‍රමාණය විෂමලිංගික කාන්තාවන්ගේ මොළයේ INAH3 ප්‍රමාණය හා සැසඳිය. {{තහවුරු​ කරන්න|date=March 2019}}   

කෙසේ වෙතත්, වෙනත් අධ්‍යයනවලින් හෙළි වී ඇත්තේ පූර්ව ප්‍රසව කලාපයේ ලිංගික ද්විමාන න්‍යෂ්ටිය, අයිඑන්ඒඑච් 3 ද ඇතුළුව, සමලිංගික පුරුෂයින් අතර ඒඩ්ස් රෝගයෙන් මියගිය විෂමලිංගික පිරිමින්ට සමාන ප්‍රමාණයක් ඇති බවත්, එම නිසා ගැහැණුන්ට වඩා විශාල බවත් ය. සමලිංගික පිරිමින්ට ගැහැණු හයිපොතලමස් ඇති බවට උපකල්පනයට මෙය පැහැදිලිවම පටහැනිය. තවද, සමලිංගික පිරිමින්ගේ SCN අතිශයින් විශාලය (පරිමාව හා නියුරෝන සංඛ්‍යාව විෂමලිංගික පිරිමින්ට වඩා දෙගුණයක් වේ). හයිපොතලමස් හි මෙම ප්‍රදේශ තවමත් සමලිංගික කාන්තාවන් හෝ ද්වීලිංගික පිරිමි හෝ ගැහැණු සතුන් තුළ ගවේෂණය කර නොමැත. එවැනි සොයාගැනීම්වල ක්‍රියාකාරී ඇඟවුම් තවමත් සවිස්තරාත්මකව විමසා බැලුවේ නැතත්, සමලිංගික පිරිමින්ට “ගැහැණු හයිපොතලමස්” ඇති බවට පුළුල් ලෙස පිළිගත් ඩර්නර් උපකල්පනය පිළිබඳව ඔවුන් බරපතල සැක පහළ කරයි. &quot;යනු ප්‍රසව අවධියේදී ටෙස්ටොස්ටෙරෝන් වල එපජෙනෙටික් බලපෑමයි. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Swaab|first=D. F.|last2=Gooren|first2=L. J.|last3=Hofman|first3=M. A.|year=1992|title=Gender and sexual orientation in relation to hypothalamic structures|url=https://pure.knaw.nl/portal/en/publications/gender-and-sexual-orientation-in-relation-to-hypothalamic-structures(7cb8b769-4329-407a-b0ee-13e011017f68).html|journal=Horm Res|type=Submitted manuscript|volume=38 Suppl 2|issue=2|pages=51–61|doi=10.1159/000182597|pmid=1292983|hdl-access=free|access-date=2020-08-05|archive-date=2018-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20181010134954/https://pure.knaw.nl/portal/en/publications/gender-and-sexual-orientation-in-relation-to-hypothalamic-structures(7cb8b769-4329-407a-b0ee-13e011017f68).html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

විලියම් බයින් සහ පිරිස INAH 1-4 හි වාර්තා වී ඇති ප්‍රමාණයේ වෙනස්කම් හඳුනා ගැනීමට උත්සාහ කළේ වෙනත් විෂයයන්ගෙන් මොළයේ නියැදියක් භාවිතා කරමින් ය. (9 එච්.අයි.වී. විෂමලිංගික පිරිමින් සහ විෂමලිංගික කාන්තාවන් අතර INAH3 ප්‍රමාණයේ සැලකිය යුතු වෙනසක් පර්යේෂකයන් විසින් සොයා ගන්නා ලදී. සමලිංගික පිරිමින්ගේ INAH3 ප්‍රමාණය විෂමලිංගික පිරිමින්ට වඩා කුඩා වන අතර විෂමලිංගික කාන්තාවන්ට වඩා විශාල විය. &lt;ref name=&quot;Byne 2001&quot;&gt;{{Cite journal|displayauthors=etal|date=September 2001|title=The interstitial nuclei of the human anterior hypothalamus: an investigation of variation with sex, sexual orientation, and HIV status|journal=Horm Behav|volume=40|issue=2|pages=86–92|doi=10.1006/hbeh.2001.1680|pmid=11534967}}{{Dead link|date=March 2020}}&lt;/ref&gt; 

බයින් සහ සගයන් ද ලෙවේ විසින් සිදු නොකරන ලද අයිඑන්ඒඑච් 3 පරීක්ෂණවල නියුරෝන ගණන කිරා මැන බැලූහ. INAH3 බර සඳහා වූ ප්‍රති results ල INAH3 ප්‍රමාණයට සමාන විය; එනම්, විෂමලිංගික පිරිමි මොළ සඳහා වන INAH3 බර විෂමලිංගික කාන්තා මොළයට වඩා සැලකිය යුතු තරම් විශාල වූ අතර සමලිංගික පිරිමි කණ්ඩායමේ ප්‍රති results ල අනෙක් කණ්ඩායම් දෙක අතර වූ නමුත් ඒවායින් සැලකිය යුතු ලෙස වෙනස් නොවේ. නියුරෝන ගණනය කිරීම INAH3 හි පිරිමි-ගැහැණු වෙනසක් ද සොයා ගත් නමුත් ලිංගික දිශානතිය හා සම්බන්ධ ප්‍රවණතාවක් හමු නොවීය.  

ගාර්ෂියා-ෆල්ගුරස් සහ ස්වාබ් විසින් 2010 දී කරන ලද අධ්‍යයනයකින් කියැවුණේ “වර්ධනය වන ස්නායු සෛල මත ටෙස්ටොස්ටෙරෝන් සෘජු ක්‍රියාමාර්ගයක් මගින් හෝ ගැහැණු දිශාවට මෙම හෝමෝන නැගීම නොමැතිවීම තුළින් භ්‍රෑණ මොළය පිරිමි දිශාවට අභ්‍යන්තර ගර්භාෂ කාලය තුළ වර්ධනය වන බවයි. මේ ආකාරයට, අපගේ ස්ත්‍රී පුරුෂ අනන්‍යතාවය (පිරිමි හෝ ගැහැණු ලිංගභේදයට අයත් බවට ඒත්තු ගැන්වීම) සහ ලිංගික දිශානතිය අප ගර්භාෂයේ සිටින විට අපගේ මොළයේ ව්‍යුහයන් තුළට වැඩසටහන්ගත කර හෝ සංවිධානය කර ඇත. උපතින් පසු සමාජ පරිසරය ස්ත්‍රී පුරුෂභාවය හෝ ලිංගික දිශානතිය කෙරෙහි බලපෑමක් ඇති කරන බවට කිසිදු සාක්ෂියක් නොමැත. ” &lt;ref&gt;{{Cite book|title=Sexual Hormones and the Brain: An Essential Alliance for Sexual Identity and Sexual Orientation|journal=Endocr Dev|volume=17|issue=|pages=22–35|pmid=19955753|doi=10.1159/000262525}}&lt;/ref&gt; 

==== ඩිම්බ මෝචනය ====
[[බැටළුවා|ගෘහස්ථ බැටළුවා]] සමලිංගිකත්වයට යටත් වන ස්නායුක යාන්ත්‍රණයන්හි මුල් වැඩසටහන් අධ්‍යයනය කිරීම සඳහා පර්යේෂණාත්මක ආකෘතියක් ලෙස භාවිතා කරයි, ගෘහස්ථ බැටළුවන්ගෙන් 8% ක් පමණ වෙනත් බැටළුවන් (පිරිමි-නැඹුරු) වෙත ලිංගික ආකර්ෂණය ලබා ගන්නා බව නිරීක්ෂණය කිරීමෙන් වර්ධනය වේ. ගැහැණු-නැඹුරු. බොහෝ විශේෂ වල, ලිංගික අවකලනයෙහි කැපී පෙනෙන ලක්‍ෂණයක් වන්නේ පූර්ව ද්වි-හයිපොතලමස් තුළ ලිංගික ද්විමාන න්‍යෂ්ටියක් (එස්ඩීඑන්) තිබීම, එය කාන්තාවන්ට වඩා පිරිමින්ට වඩා විශාල වීමයි. 

රොසෙලි සහ වෙනත් අය. ප්‍රෙපොප්ටික් හයිපොතලමස් හි ඩිම්බකෝෂ එස්ඩීඑන් (ඕඑස්ඩීඑන්) සොයා ගන්නා ලද්දේ ගැහැණු-නැඹුරු බැටළුවන්ට වඩා පිරිමි-නැඹුරු බැටළුවන්ට වඩා කුඩා නමුත් කාන්තාවන්ගේ ඕඑස්ඩීඑන් ප්‍රමාණයට සමාන ය. ඕඑස්ඩීඑන් හි නියුරෝන ඇරෝමැටේස් ප්‍රකාශනය පෙන්වන අතර එය පිරිමි-නැඹුරු බැටළුවන් හා ගැහැණු-නැඹුරු බැටළුවන් අතර කුඩා වන අතර, ලිංගික දිශානතිය ස්නායු විද්‍යාත්මකව දෘඩ වයර් ඇති බවත් හෝමෝන මගින් බලපෑම් ඇති කළ හැකි බවත් යෝජනා කරයි. කෙසේ වෙතත්, කලලරූපයෙහි මොළයේ ඇරෝමැටේස් ක්‍රියාකාරිත්වයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස වැඩිහිටි ලිංගික සහකරුගේ මනාපයන් හෝ ඕඑස්ඩීඑන් පරිමාව නිර්වචනය නොකිරීම හේතුවෙන් බැටළුවන්ගේ මොළයේ හා හැසිරීම් වල ලිංගික අවකලනයෙහි ස්නායුක ඇරෝමැටේස්ගේ භූමිකාව සම්බන්ධ කිරීමට ප්‍රතිඵල අසමත් විය. තීරණාත්මක කාල පරිච්ඡේදය. මෙය පවසා තිබෙන අතර, එය වැඩි oSDN ඵලයේ සමලිංගික සේවනය සහ ඇතුළත් නොවේ බව androgen ධාරකෙය් හරහා වැඩසටහන්ගත කළ හැකි බව ය aromatisation . බොහෝ දත්ත වලට අනුව, ගැහැණු-නැඹුරු බැටළුවන් මෙන් සමලිංගික බැටළුවන්, සවි කිරීම, ප්‍රතිග්‍රාහකත්වය සහ ගොනඩොට්‍රොෆින් ස්‍රාවය සම්බන්ධයෙන් පුරුෂාධිපත්‍යය හා නිර්වචනය කර ඇති නමුත් ලිංගික සහකරුගේ මනාපයන් සඳහා නිර්වචනය කර නොමැති අතර එවැනි හැසිරීම් වෙනස් ආකාරයකින් වැඩසටහන්ගත කළ හැකි යැයි යෝජනා කරයි. ඕඑස්ඩීඑන් හි නිශ්චිත ක්‍රියාකාරිත්වය සම්පූර්ණයෙන් නොදන්නා නමුත්, එහි පරිමාව, දිග සහ සෛල අංකය ලිංගික දිශානතිය සමඟ සහසම්බන්ධ වන බව පෙනේ. එහි පරිමාව හා සෛලවල ද්විමානකරණය හවුල්කරුවන් තෝරා ගැනීමේදී සැකසුම් ඉඟි වලට නැඹුරු විය හැකිය. oSDN හි සංවර්ධනයේ අවශ්‍යතා සහ වේලාවන් සහ වැඩිහිටි වියේදී සහකරු හෝ සහකාරියගේ තේරීම ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට ප්‍රසව වැඩසටහන්කරණය බලපාන්නේ කෙසේද යන්න අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා වැඩි පර්යේෂණ අවශ්‍ය වේ. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=C. E. Roselli|author-link=C. E. Roselli|last2=F. Stormshak|author-link2=F. Stormshak|last-author-amp=yes|date=March 2009|title=Prenatal programming of sexual partner preference: the ram model|journal=[[Journal of Neuroendocrinology]]|volume=21|issue=4|pages=359–364|doi=10.1111/j.1365-2826.2009.01828.x|pmc=2668810|pmid=19207819}}&lt;/ref&gt; 

=== සැත්කම් මගින් ස්ත්‍රීලිංග ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කරන ලද පිරිමි ළමයින් ===
1960 සහ 2000 අතර වකවානුවේ බොහෝ අලුත උපන් ළදරු පිරිමි ළමුන් ශල්‍යකර්මයෙන් ගැහැණු ලෙස ලිංග නිර්ණය කරනු ලැබුවේ ඔවුන් විකෘත වූ ශිෂ්ණයක් සහිත ව උපත ලැබුවහොත් හෝ හදිසි අනතුරු වලදී ශිෂ්ණය අහිමි වුවහොත් ය. &lt;ref name=&quot;Bailey1&quot;/&gt; {{Rp|72-73}} බොහෝ ශල්‍ය වෛද්‍යවරුන් විශ්වාස කළේ එවැනි පිරිමින් හට සමාජයීය ව හා ශල්‍ය විද්‍යාත්මක ව ගැහැණු ළමයින් වීම සතුටක් වනු ඇති බවයි. නමුත් ඔවුන්ගේ  ලිංගික දිශානතිය පිළිබඳ තොරතුරු සපයා ඇති ප්‍රකාශිත අවස්ථා හතෙහිම, ඔවුන් කාන්තාවන් වෙත ආකර්ෂණයත් සමඟ වර්ධනය වූහ. හතෙන් හය දෙනෙකු  කාන්තාවන් සඳහා පමණක් ආකර්ෂණය වූ අතර එක් අයෙක් 'ප්‍රධාන වශයෙන්' කාන්තාවන් වෙත ආකර්ෂණය විය. ජේ. මයිකල් බේලි ඇතුළු පර්යේෂකයන් හයදෙනෙකු ''ජනහිතකාමී මනෝවිද්‍යාත්මක විද්‍යාව'' සඟරාවේ සමාලෝචන ලිපියක සඳහන් කරන්නේ මෙය උපත ලැබීමට පෙර සිටම පිරිමින්ගේ ලිංගික දිශානතිය අර්ධ වශයෙන් හෝ ස්ථිර ව පවතින බවට ප්‍රබල අවස්ථාවක් බවයි: 


&quot;මෙම පරීක්ෂණය මඟින් අපට ලැබෙන ප්‍රතිඵලය සම්පූර්ණ වශයෙන්ම ප්‍රකෘති ස්වාභාවයෙන් හටගන්නා සංසිද්ධියකින් අපේක්ෂා කරන ප්‍රතිඵලය හා සමාන වන අතර ලිංගික දිශානතිය මනුෂ්‍යයෙකුගේ ඇති දැඩි වන වටපිටාවෙන් තීරණය වන්නේ නම් මෙවැනි ප්‍රතිඵලයක් නො ලැබෙනු ඇත. මන්ද එලෙස මානුෂ වර්ධනය සාධක වූයේ නම් මෙම පරීක්ෂණය‌ට අදාල කිසිදු පුද්ගල පාර්ශවයක් ප්‍රධාන වශයෙන් කාන්තාවන් කෙරේ ආකර්ෂණය විය නොහැක.&quot;

ලිංගික දිශානතිය පිළිබඳ සමාජ පරිසරයේ ඇති වැදගත්කම පිළිබඳව මෙය ප්‍රශ්න මතු කරන බව ඔවුන් තවදුරටත් තර්ක කරමින්, “ළදරු අවධියේදී ශිෂ්ණය කපා ගැහැණු ළමයෙකු ලෙස ඇති දැඩි කිරීමෙන් පිරිමි මිනිසෙකු අනෙක් පිරිමින් වෙත ආකර්ෂණය වීමට විශ්වාසදායක ලෙස නොහැකි නම්, කුමක් ද? වෙනත් මනෝ සමාජීය මැදිහත්වීමකින් එම බලපෑම ඇති විය හැකිද? තව දුරටත් සඳහන් කර ඇත්තේ ක්ලෝකාල් එක්ස්ට්‍රොෆි (ශිෂ්ණ විකෘතතාවක් ) හෝ ශල්‍යකර්ම අනතුරු, ප්‍රසව ඇන්ඩ්‍රොජන් වල අසාමාන්‍යතා සමඟ සම්බන්ධ නොවන බවයි. මේ අනුව, මෙම පුද්ගලයන්ගේ මොළය උපතේදීම පිරිමි සංවිධානාත්මක විය. පසු විපරම් කිරීමේදී විෂමලිංගික පිරිමින් ලෙස හත්දෙනෙකු හඳුනාගෙන ඇති අතර, ඔවුන් ශල්‍යකර්මයෙන් වෙනස් කොට කාන්තාවන් ලෙස හදා වඩා ගෙන ඇතත්, පර්යේෂකයන් තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය: “පවතින අවස්ථා වලදී, මෙම දරුවන් ගැහැණු ළමයින් ලෙස හා ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය අනුව හැදී වැඩීමට දෙමාපියන් දැඩි කැපවීමකින් සිටින බව පෙන්නුම් කරයි. හැකි ආකාරයකින්. ” බේලි සහ වෙනත් අය. පිරිමි සමලිංගික සේවනය සම්බන්ධයෙන් 'ස්වභාව ධර්මය' හා 'පෝෂණය' හා 'පෝෂණය' අතර බලපෑම මැනීම සඳහා මෙම ලිංගික නැවත පැවරුම් සිදුවීම &quot;ආසන්නතම අර්ධ-අත්හදා බැලීමක්&quot; ලෙස විස්තර කරන්න. &lt;ref name=&quot;Bailey1&quot;/&gt; 

=== ළමාවිය ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවයේ නොගැලපීම් ===
සමලිංගික පුරුෂයින් හා සමලිංගිකයන් බහුතරයක් ඔවුන්ගේ ළමා කාලය තුළ ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය අනුව වෙනස් නොවන බව අධ්‍යයනවලින් නිතර සොයාගෙන ඇත. අධ්‍යයන 48 ක මෙටා විශ්ලේෂණයකින් පෙන්නුම් කළේ පිරිමි සහ ගැහැණු යන දෙපක්ෂයටම සමලිංගික දිශානතියක ප්‍රබලම පුරෝකථනය ළමා වියේ ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය නොගැලපීමයි. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Bailey|first=J.M.|last2=Zucker|first2=K.J.|year=1995|title=Childhood sex-typed behavior and sexual orientation: A conceptual analysis and quantitative review|url=https://www.researchgate.net/profile/Kenneth_Zucker3/publication/232563268_Childhood_Sex-Typed_Behavior_and_Sexual_Orientation_A_Conceptual_Analysis_and_Quantitative_Review/links/56c92abf08aee3cee53d83c7/Childhood-Sex-Typed-Behavior-and-Sexual-Orientation-A-Conceptual-Analysis-and-Quantitative-Review.pdf|journal=Developmental Psychology|volume=31|issue=1|pages=43–55|doi=10.1037/0012-1649.31.1.43}}&lt;/ref&gt; “අනාගත” අධ්‍යයන හයකදී, එනම්, වයස අවුරුදු 7 දී පමණ ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය අනුව හැඩගස්වා නොගත් පිරිමි ළමයින්ගෙන් ආරම්භ වී ඔවුන් නව යොවුන් වියට හා වැඩිහිටිභාවයට පත්විය. &lt;ref&gt;Zucker, K.J. (1990) [https://www.researchgate.net/profile/Kenneth_Zucker3/publication/232592931_Gender_identity_disorders_in_children_Clinical_descriptions_and_natural_history/links/56d5ba2a08aebabdb4004d13/Gender-identity-disorders-in-children-Clinical-descriptions-and-natural-history.pdf Gender identity disorders in children: clinical descriptions and natural history.] p.1–23 in R. Blanchard &amp; B.W. Steiner (eds) Clinical management of gender identity disorders in children and adults. Washington DC, American Psychiatric Press.&lt;/ref&gt; 

== ලිංගික දිශානතියට හේතුව පිළිබඳ ජීව විද්‍යාත්මක න්‍යායයන් ==

=== පූර්ව ප්‍රතිෂ්ඨාපන උපකල්පනය ===
පූර්ව සවි කිරීම් උපකල්පනයට පූර්ව ප්‍රසව සංවර්ධනය පිළිබඳ පර්යේෂණ සහ මොළයේ පුරුෂාධිපත්‍යය පාලනය කරන පාරිසරික සාධක ඇතුළත් වේ. සමහර අධ්‍යයනයන් ලිංගික දිශානතිය තීරණය කිරීමේ මූලික සාධකය ලෙස පූර්ව-උපත් හෝමෝන නිරාවරණ දැක ඇත.  &lt;ref&gt;Wilson, G.D. &amp; Rahman, Q (2005) Born Gay: The Psychobiology of Sex Orientation, Peter Owen, London&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|date=January 1974|title=Plasma testosterone levels in heterosexual and homosexual men|journal=Am J Psychiatry|volume=131|issue=1|pages=82–3|doi=10.1176/ajp.131.1.82|pmid=4808435}}&lt;/ref&gt; මෙම උපකල්පනයට සමලිංගික හා විෂමලිංගික පිරිමින් අතර මොළයේ ව්‍යුහයේ සහ සංජානන සැකසුම්වල දක්නට ලැබෙන වෙනස්කම් දෙකම සහාය වේ. මෙම වෙනස්කම් සඳහා එක් පැහැදිලි කිරීමක් නම්, කලලරූපී වර්ධනයේදී ගර්භාෂයේ හෝමෝන මට්ටමට අවකලනය නිරාවරණය වීම සමලිංගික පුරුෂයින් තුළ මොළයේ පුරුෂාධිපත්‍යය වෙනස් කළ හැකි බවයි. මෙම රසායනික ද්‍රව්‍යවල සාන්ද්‍රණය භ්‍රෑණ හා මාතෘ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය, ඇතැම් ඖෂධවල මාතෘ පරිභෝජනය, මාතෘ ආතතිය සහ සෘජු එන්නත් කිරීම කෙරෙහි බලපෑම් ඇති කරයි. මෙම උපකල්පනය ලිංගික දිශානතිය කෙරෙහි සහෝදර උපත් පිළිවෙල මනාව මනින ලද බලපෑමට සම්බන්ධ වේ. {{තහවුරු​ කරන්න|date=March 2019}}   

=== අනිජයෙන් ශෘංගාරයට  ===
කෝර්නෙල් විශ්ව විද්‍යාලයේ සමාජ මනෝ විද්‍යාඥ ඩැරල් බෙම් න්‍යායාත්මක කර ඇත්තේ ලිංගික දිශානතිය කෙරෙහි ජීව විද්‍යාත්මක සාධකවල බලපෑම ළමා වියේ අත්දැකීම් මගින් මැදිහත් විය හැකි බවයි. දරුවෙකුගේ ස්වභාවය, දරුවාට අනෙක් ක්‍රියාකාරකම්වලට වඩා යම් ක්‍රියාකාරකම් වලට වැඩි කැමැත්තක් දක්වයි. ජානමය සාධක වැනි ජෛව විද්‍යාත්මක විචල්‍යයන්ගෙන් බලපෑමට ලක්වන ඔවුන්ගේ ස්වභාවය නිසා, සමහර දරුවන් එකම ලිංගයේ අනෙක් ළමයින් විසින් පොදුවේ භුක්ති විඳින ක්‍රියාකාරකම් වෙත ආකර්ෂණය වනු ඇත. තවත් අය වෙනත් ලිංගභේදයකට සමාන ක්‍රියාකාරකම් වලට වැඩි කැමැත්තක් දක්වනු ඇත. මෙමඟින් ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය අනුව කටයුතු කරන දරුවෙකුට විරුද්ධ ලිංගයේ ළමයින්ට වඩා වෙනස් හැඟීමක් ඇති වන අතර ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය අනුව හැඩගස්වා නොගන්නා දරුවන්ට ඔවුන්ගේම ලිංගයේ දරුවන්ට වඩා වෙනස් හැඟීමක් දැනෙනු ඇත. බෙම්ට අනුව, මෙම වෙනස පිළිබඳ හැඟීම දරුවා 'වෙනස්' යැයි සලකන ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවයේ සාමාජිකයන් අසල සිටින විට මානසික උද්දීපනයක් ඇති කරයි. මෙම මානසික උද්දීපනය පසුකාලීනව ලිංගික උද්දීපනයක් බවට පරිවර්තනය වනු ඇතැයි බෙම් න්‍යාය කරයි: ළමයින් වෙනස් ලෙස පෙනෙන (&quot;විදේශීය&quot;) ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය කෙරෙහි ලිංගික ආකර්ෂණයට පත්වනු ඇත. මෙම යෝජනාව &quot;විදේශීය කාමුක බවට පත්වේ&quot; න්‍යාය ලෙස හැඳින්වේ.  

බෙම් ප්‍රකාශිත සාහිත්‍යයෙන් සහය පැතූ නමුත් ඔහුගේ න්‍යාය පරීක්ෂා කරමින් නව දත්ත ඉදිරිපත් කළේ නැත. &lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{Cite journal|last=Peplau|first=Letitia A.|last2=Garnets|first2=Linda D.|last3=Spalding|first3=Leah R|last4=Conley|first4=Terri D.|last5=Veniegas|first5=Rosemary C.|date=May 1998|title=A Critique of Bern's &quot;Exotic Becomes Erotic&quot; Theory of Sexual Orientation|url=https://www.researchgate.net/publication/13707155|format=PDF|journal=Psychological Review|volume=105|issue=2|pages=387–394|doi=10.1037/0033-295X.105.2.387|pmid=9577243|via=PubMed}}&lt;/ref&gt; “විදේශීය කාමුක බවට පත්වේ” න්‍යායට සාක්ෂි ලෙස ඔහු විසින් කරන ලද පර්යේෂණයන්ට බෙල් සහ වෙනත් අය විසින් ''ලිංගික මනාපයන්'' අධ්‍යයනය කිරීම ඇතුළත් වේ. (1981) සහ සමලිංගික පුරුෂයින් හා සමලිංගිකයන් බහුතරයක් ඔවුන්ගේ ළමා කාලය තුළ ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය අනුව වෙනස් නොවන බව නිරන්තරයෙන් සොයා ගන්නා අධ්‍යයන පෙන්නුම් කරයි.  

''මනෝවිද්‍යාත්මක සමාලෝචන'' සඟරාවේ බෙම්ගේ න්‍යාය විවේචනයට ලක් වූයේ 1970 ගණන්වල සිට සමලිංගිකයින්ගේ අහඹු නොවන නියැදියක් මත විශ්වාසය තැබීම සහ මුල් අධ්‍යයනයට පටහැනි නිගමනවලට එළඹීම නිසාය. &lt;ref name=&quot;:12&quot;/&gt; “මුල් දත්ත පරීක්ෂා කිරීමෙන් පෙනී ගියේ ප්‍රතිචාර දැක්වූ සියල්ලන්ම පාහේ ස්ත්‍රී පුරුෂ දෙපාර්ශවයේම දරුවන් ගැන හුරුපුරුදු” බවත්, සමලිංගික පුරුෂයින්ගෙන් 9% ක් පමණක් කියා සිටියේ ඔවුන්ගේ මිතුරන්ගෙන් කිසිවෙකු හෝ ස්වල්ප දෙනෙක් පමණක් පිරිමි බවත් බොහෝ සමලිංගික පිරිමින් (74%) ) ශ්‍රේණියේ පාසැලේදී “එකම ලිංගයේ විශේෂයෙන් කිට්ටු මිතුරෙකු” සිටින බව වාර්තා විය.  සමලිංගික පුරුෂයින්ගෙන් 71% ක් අනෙක් පිරිමි ළමයින්ට වඩා වෙනස් යැයි හැඟෙන බව වාර්තා වන නමුත් විෂමලිංගික පිරිමින්ගෙන් 38% ක් එසේ විය. සමලිංගික පුරුෂයින් සඳහා වෙනස විශාල වන නමුත් සමලිංගික සම වයසේ මිතුරන්ට වඩා වෙනස් හැඟීමක් විෂමලිංගික පිරිමින්ට පොදු වූ බව තවමත් පෙන්නුම් කරයි. &quot;ඊබීඊ න්‍යාය ප්‍රකාශයට පටහැනි බව පෙනෙන&quot; හරස් සංස්කෘතික අධ්‍යයනයන් උපුටා දැක්වීම ගැන ද එය විවේචනයට ලක් විය.  

== ලිංගික දිශානතිය හා පරිණාමය ==

=== පොදු ===
විෂමලිංගික සංසර්ගයේ සංඛ්‍යාතය සැලකිය යුතු ලෙස අඩු කරන ලිංගික භාවිතයන් ද සාර්ථක ප්‍රතිනිෂ්පාදනය කිරීමේ සම්භාවිතාව සැලකිය යුතු ලෙස අඩු කරයි. මේ හේතුව නිසා ස්වාභාවික වරණය පිළිබඳ සරල ඩාවින් ආකෘතියක් (පුද්ගලයන් අතර තරඟය) අනුගමනය කරමින් [[පරිණාමය|පරිණාමීය]] සන්දර්භයක් තුළ ඒවා අක්‍රමික බව පෙනේ. සමලිංගිකත්වය මෙම සංඛ්‍යාතය අඩු කරයි යැයි උපකල්පනය කිරීම. මෙම පරස්පරතාව පැහැදිලි කිරීම සඳහා න්‍යායන් කිහිපයක් ඉදිරිපත් කර ඇති අතර නව පර්යේෂණාත්මක සාක්ෂි මගින් ඒවායේ ශක්‍යතාව පෙන්නුම් කර ඇත. &lt;ref name=&quot;MacIntyre F, Estep KW 1993 223-33&quot;&gt;{{Cite journal|year=1993|title=Sperm competition and the persistence of genes for male homosexuality|journal=BioSystems|volume=31|issue=2–3|pages=223–33|doi=10.1016/0303-2647(93)90051-D|pmid=8155854}}&lt;/ref&gt; 

සමහර විද්වතුන් &lt;ref name=&quot;MacIntyre F, Estep KW 1993 223-33&quot;/&gt; සමලිංගිකත්වය වක්‍රව අනුවර්තනය වන බව යෝජනා කර ඇත්තේ, විෂමලිංගික සහෝදර සහෝදරියන්ට හෝ ඔවුන්ගේ දරුවන්ට පැහැදිලි නොවන ආකාරයෙන් ප්‍රජනන වාසියක් ලබා දීමෙන්, in ාතීන් තෝරා ගැනීමේ උපකල්පිත අවස්ථාවකි. ප්‍රතිසමයන් අනුව, පිටපත් දෙකක් ඇති විට දෑකැති සෛල රක්තහීනතාවයට හේතු වන ඇලිලේ (ජානයක විශේෂිත අනුවාදයක්), එක් පිටපතක් ඇති විට අඩු රක්තහීනතාවයකින් [[මැලේරියාව|මැලේරියාවට]] ප්‍රතිරෝධය දක්වයි (මෙය විෂමජාතීය වාසිය ලෙස හැඳින්වේ) . &lt;ref name=&quot;swars&quot;&gt;Baker, Robin (1996) Sperm Wars: The Science of Sex, p.241 ff.&lt;/ref&gt; 

ක්වීන්ස්ලන්ත වෛද්‍ය පර්යේෂණ ආයතනයේ බ්‍රෙන්ඩන් සියෙට්ෂ් යෝජනා කරන්නේ ස්ත්‍රී ගති ලක්ෂණ ප්‍රදර්ශනය කරන පිරිමින් කාන්තාවන්ට වඩා ආකර්ෂණීය වන අතර එමඟින් සංසර්ගයේ යෙදීමට වැඩි ඉඩක් ඇති බවයි. &lt;ref&gt;{{Cite journal|date=2008-10-23|title=Gender bending|url=http://www.economist.com/science/displaystory.cfm?story_id=12465295|journal=The Economist}}&lt;/ref&gt; 

2008 දී කරන ලද අධ්‍යයනයක දී එහි කතුවරුන් ප්‍රකාශ කළේ &quot;මානව ලිංගික දිශානතිය ජානමය වශයෙන් බලපා ඇති බවට සැලකිය යුතු සාක්ෂි ඇති බැවින් ප්‍රජනන සාර්ථකත්වය අඩු කිරීමට නැඹුරු වන සමලිංගිකත්වය ජනගහනය තුළ සාපේක්ෂව ඉහළ සංඛ්‍යාතයකින් පවත්වා ගෙන යන්නේ කෙසේද යන්න නොදනී.&quot; ඔවුන් උපකල්පනය කළේ &quot;සමලිංගිකත්වයට නැඹුරු ජාන මගින් සමලිංගිකයින්ගේ ප්‍රජනන සාර්ථකත්වය අඩු කරන අතරම, ඔවුන් රැගෙන යන විෂමලිංගිකයන්ට යම් වාසියක් ලබා දිය හැකිය&quot;. ඔවුන්ගේ ප්‍රති results ල අනුව &quot;සමලිංගිකත්වයට නැඹුරු ජාන මගින් විෂමලිංගිකයන් තුළ සංසර්ගයේ වාසියක් ලබා ගත හැකි අතර එය ජනගහනයේ සමලිංගිකත්වයේ පරිණාමය හා නඩත්තුව පැහැදිලි කිරීමට උපකාරී වේ&quot;. &lt;ref name=&quot;Zietsch 2008&quot;&gt;{{Cite journal|last=Zietsch, B.|last2=Morley, K.|last3=Shekar, S.|last4=Verweij, K.|last5=Keller, M.|last6=Macgregor, S.|displayauthors=etal|date=November 2008|title=Genetic factors predisposing to homosexuality may increase mating success in heterosexuals|journal=Evolution and Human Behavior|volume=29|issue=6|pages=424–433|doi=10.1016/j.evolhumbehav.2008.07.002}}&lt;/ref&gt; කෙසේ වෙතත්, එම අධ්‍යයනයේම, කතුවරුන් සඳහන් කළේ සමලිංගික-විෂමලිංගික නිවුන් යුගලයේ විෂමලිංගිකයින්ට වැඩි හවුල්කරුවන් ඇති වීමට හේතුවක් ලෙස “නොන්ජෙනටික් විකල්ප පැහැදිලි කිරීම් බැහැර කළ නොහැකි” බවයි. එක් විකල්ප පැහැදිලි කිරීමකට උදාහරණයක් ලෙස වඩාත් විෂමලිංගික මාර්ගයක් ”(සහ ඒ අනුව වැඩි ලිංගික සහකරුවන් සංඛ්‍යාවක් සොයා ගන්න). ලිංගික හවුල්කරුවන් විශාල සංඛ්‍යාවක් වැඩි ප්‍රජනන සාර්ථකත්වයක් කරා නොයන බව අධ්‍යයනය පිළිගනී, විශේෂයෙන් සඳහන් කරන්නේ “වර්තමාන හෝ අපගේ පරිණාමීය අතීතයේ දී ලිංගික හවුල්කරුවන්ගේ සංඛ්‍යාව සහ සැබෑ ප්‍රජනන සාර්ථකත්වය පිළිබඳ සාක්ෂි නොමැති” බවයි.  

සමලිංගික පුරුෂයින්ගේ කාන්තා විවාහක relatives ාතීන් තුළ වැඩි මූල්‍යමය බවක් පෙන්නුම් කරන 2004 ඉතාලි අධ්‍යයනය මගින් විෂමලිංගික වාසි උපකල්පනයට ප්‍රබල සහයෝගයක් ලබා දෙන ලදී. &lt;ref name=&quot;Camperio-Ciani et al. 2004&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;camperio08&quot;/&gt; හාමර් විසින් මුලින් පෙන්වා දුන් පරිදි, &lt;ref&gt;Hamer, D., Copeland, P. The Science of Desire: The Search for the Gay Gene and the Biology of Behavior (Simon and Schuster, 1994) {{ISBN|0-684-80446-8}}&lt;/ref&gt; “සමලිංගික ජානයක්” රැගෙන යන කාන්තාවන්ගේ ප්‍රජනන ධාරිතාවයේ සුළු වැඩිවීමක් පවා ජනගහනයේ ඉහළ මට්ටම්වල නඩත්තු කිරීම සඳහා පහසුවෙන්ම හේතු වේ.  

=== සමලිංගික මාමණ්ඩියගේ උපකල්පනය ===
&quot;සමලිංගික මාමා උපකල්පනය&quot; මඟින් කියා සිටින්නේ තමන්ටම දරුවන් නොමැති පුද්ගලයින් අනාගත පරම්පරාවල තම පවුලේ ජානවල ව්‍යාප්තිය වැඩි කළ හැකි බවයි. ඔවුන්ගේ සමීපතම ඥාතීන්ගේ දරුවන්ට සම්පත් (උදා: ආහාර, අධීක්ෂණය, ආරක්ෂාව, නවාතැන්) ලබා දීමෙන්. {{තහවුරු​ කරන්න|date=March 2019}}   

මෙම උපකල්පනය ඥාතීන් තෝරා ගැනීමේ න්‍යායේ දිගුවක් වන අතර එය මුලින් වර්ධනය වූයේ අක්‍රමික යැයි පෙනෙන පරාර්ථකාමී ක්‍රියාවන් පැහැදිලි කිරීම සඳහා ය. මූලික සංකල්පය විසින් යෝජනා කරන ලදී JBS Haldane 1932 දී සහ පසුව ද ඇතුලු වෙනත් බොහෝ අය විසින් විස්තාරනය ජෝන් මේනාඩ් ස්මිත්, ඩබ්ලිව් හැමිල්ටන් හා Mary Jane West-Eberhard . &lt;ref name=&quot;Mayr 1982&quot;&gt;Mayr, E. (1982). ''The Growth of Biological Thought: Diversity, Evolution, and Inheritance''. Cambridge: Harvard University Press. p 598.&lt;/ref&gt; මෙම සංකල්පය බොහෝ සාමාජිකයින් ප්‍රජනනය නොවන සමාජ කෘමීන්ගේ රටාවන් පැහැදිලි කිරීමට ද භාවිතා කරන ලදී. 

වාසී සහ වැන්ඩර්ලන් (2010) පැසිෆික් දූපත වන සමෝවා හි දී න්‍යාය අත්හදා බැලූ අතර එහිදී ඔවුන් කාන්තාවන්, විසමලිංගික පිරිමින් සහ ෆැෆෆයින් අධ්‍යයනය කළහ, අනෙක් පිරිමින්ට ලිංගික හවුල්කරුවන් ලෙස කැමති සහ සංස්කෘතිය තුළ පිළිගත් තුන්වන ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය . වාසී සහ වැන්ඩර්ලාන් සොයා ගත් පරිදි ෆාෆෆයින් කියා සිටියේ ඔවුන් ඥාතීන්ට උදව් කිරීමට වඩා වැඩි කැමැත්තක් දක්වන නමුත් පවුලේ නොවන දරුවන්ට උපකාර කිරීමට එතරම් උනන්දුවක් නොදක්වන බවත් ඥාතීන් තෝරා ගැනීමේ උපකල්පනයට සහාය දැක්වීමට පළමු සාක්ෂි සපයන බවත්ය.   

මෙම උපකල්පනය සමලිංගිකත්වය පිළිබඳ වෙනත් අධ්‍යයනයන්ට අනුකූල වන අතර එයින් පෙන්නුම් කරන්නේ එය සහෝදර සහෝදරියන් සහ නිවුන් දරුවන් අතර වඩාත් ප්‍රචලිත බවයි.   

අනුවර්තීව නිර්මාණය කරන ලද පිරිමි පිරිමි ඇන්ඩ්‍රොෆිලික් ෆීනෝටයිපයක් පවතින්නේ නම් සහ එහි සංවර්ධනය විශේෂිත සමාජ පරිසරයක් මත අඛණ්ඩව පවතී නම්, සාමූහික සංස්කෘතික සන්දර්භයක් එවැනි සංසිද්ධියක් ප්‍රකාශ කිරීම සඳහා ප්‍රමාණවත් නොවන බවට වාසී සහ වැන්ඩර්ලන් (2011) සාක්ෂි සපයයි. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Vasey|first=Paul L|last2=Vanderlaan|first2=Doug P|year=2011|title=Sexual Orientation in Men and Avuncularity in Japan: Implications for the Kin Selection Hypothesis|journal=Archives of Sexual Behavior|volume=41|issue=1|pages=209–215|doi=10.1007/s10508-011-9763-z|pmid=21656333}}&lt;/ref&gt; 

== සමලිංගික පිරිමි සහ සමලිංගික කාන්තාවන් අතර ජීව විද්‍යාත්මක වෙනස්කම් ==

=== කායික ===
සමහර අධ්‍යයනයන් මගින් මිනිසුන්ගේ කායික විද්‍යාව සහ ඔවුන්ගේ ලිංගිකත්වය අතර සහසම්බන්ධතා සොයාගෙන ඇත; මෙම අධ්‍යයනයන් මෙයින් ඇඟවෙන සාක්ෂි සපයයි: 

* සමලිංගික පිරිමින් සහ විසමලිංගික කාන්තාවන් සාමාන්‍යයෙන් සමානව සමානුපාතික මොළයේ අර්ධගෝල ඇත. සමලිංගික කාන්තාවන් සහ විසමලිංගික පිරිමින්ට සාමාන්‍යයෙන් තරමක් විශාල දකුණු මොළයේ අර්ධගෝල ඇත. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/health/7456588.stm|title=BBC NEWS - Health - Scans see 'gay brain differences'|date=2008-06-16}}&lt;/ref&gt; 
* මෙම suprachiasmatic න්යෂ්ටිය පිලිබඳ hypothalamus සමලිංගික නොවන මිනිසුන් වඩා සමලිංගික මිනිසුන් විශාල විය Swaab හා Hopffman විසින් සොයා ගත්, &lt;ref&gt;http://www.dafml.unito.it/anatomy/panzica/pubblicazioni/pdf/1995PanzicaJEI.pdf{{dead link|date=May 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; මෙම suprachiasmatic න්යෂ්ටිය ද කාන්තාවන් වඩා මිනිසුන් විශාල විය ඇතැයි දැන ගැනීමට තිබේ. &lt;ref&gt;{{Cite journal|year=1994|title=Development of vasoactive intestinal polypeptide neurons in the human suprachiasmatic nucleus in relation to birth and sex|journal=Brain Res. Dev. Brain Res.|volume=79|issue=2|pages=249–59|doi=10.1016/0165-3806(94)90129-5|pmid=7955323}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite book|author=Roughgarden|title=Evolution's Rainbow: Diversity, Gender, and Sexuality in Nature and People}}&lt;/ref&gt; 
* සමලිංගික පිරිමින්ට සමලිංගික නොවන පිරිමින්ට වඩා තරමක් දිගු පුළුල් ශිෂ්ණයන් වර්ධනය බව වාර්තා කරයි. &lt;ref&gt;{{Cite journal|year=1999|title=The relation between sexual orientation and penile size|journal=Arch Sex Behav|volume=28|issue=3|pages=213–21|doi=10.1023/A:1018780108597|pmid=10410197}}&lt;/ref&gt; 
* සමලිංගික පුරුෂයින්ගේ මොළයේ ඇති INAH 3 හි සාමාන්‍ය ප්‍රමාණය කාන්තාවන්ගේ INAH 3 ට සමාන ප්‍රමාණයකි. එය සැලකිය යුතු තරම් කුඩා වන අතර සෛල විෂමලිංගික පිරිමින්ගේ මොළවලට වඩා ඝනත්වයෙන් පිරී ඇත. &lt;ref name=&quot;LeVay 1991&quot;/&gt; 
* anterior commissureය පිරිමින්ට වඩා කාන්තාවන් තුළ විශාල වන අතර සමලිංගික නොවන පිරිමින්ට වඩා සමලිංගික පුරුෂයින් අතර විශාල බව වාර්තා විය, &lt;ref name=&quot;pmid1496013&quot;/&gt; නමුත් පසුව කරන ලද අධ්‍යයනයකින් එවැනි වෙනසක් දක්නට නොලැබුණි. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Lasco|first=M. S.|last2=Jordan|first2=T. J.|last3=Edgar|first3=M. A.|last4=Petito|first4=C. K.|last5=Byne|first5=W.|year=2002|title=A lack of dimorphism of sex or sexual orientation in the human anterior commissure|url=|journal=Brain Research|volume=936|issue=1–2|pages=95–98|doi=10.1016/S0006-8993(02)02590-8|pmid=11988236}}&lt;/ref&gt; 
* සමලිංගිකයන් හා ද්වීලිංගික කාන්තාවන් තුළ අභ්‍යන්තර කණ හා මධ්‍යම ශ්‍රවණ පද්ධතියේ ක්‍රියාකාරිත්වය සමලිංගික නොවන කාන්තාවන්ට වඩා පිරිමින් තුළ දක්නට ලැබෙන ක්‍රියාකාරී ගුණාංගවලට සමාන ය (පර්යේෂකයන් තර්ක කළේ මෙම සොයා ගැනීම ලිංගික දිශානතිය පිළිබඳ පූර්ව හෝමෝන න්‍යායට අනුකූල බවයි). &lt;ref name=&quot;mcf&quot;&gt;{{Cite journal|last=McFadden D|year=2002|title=Masculinization effects in the auditory system|journal=Arch Sex Behav|volume=31|issue=1|pages=99–111|doi=10.1023/A:1014087319682|pmid=11910797}}&lt;/ref&gt; 
* ආරම්භක ප්‍රතිචාරය (විශාල ශබ්දයකින් පසුව ඇහිබැම චලනය) සමලිංගික හා ද්වීලිංගික කාන්තාවන් තුළද පුරුෂාධිපත්‍යය දරයි. &lt;ref&gt;{{Cite journal|year=2003|title=Sexual orientation-related differences in prepulse inhibition of the human startle response|journal=Behav. Neurosci.|volume=117|issue=5|pages=1096–102|doi=10.1037/0735-7044.117.5.1096|pmid=14570558}}&lt;/ref&gt; 
* සමලිංගික හා සමලිංගික නොවන අයගේ මොළය ලිංගික ලිංගික ෆෙරමෝන් දෙකකට වෙනස් ලෙස ප්‍රතිචාර දක්වයි (සහ, පිරිමි කකුල් ස්‍රාවයන්ගෙන් සොයා ගන්නා අතර ගැහැණු මුත්රා වල ඇති EST). &lt;ref name=&quot;pmid15883379&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|year=2001|title=Smelling of odorous sex hormone-like compounds causes sex-differentiated hypothalamic activations in humans|journal=Neuron|volume=31|issue=4|pages=661–8|doi=10.1016/S0896-6273(01)00390-7|pmid=11545724}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|year=2006|title=Brain response to putative pheromones in lesbian women|journal=Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A.|volume=103|issue=21|pages=8269–74|doi=10.1073/pnas.0600331103|pmc=1570103|pmid=16705035}}&lt;/ref&gt; 
* මොළයේ කලාපයක් වන ඇමිග්ඩලා සමලිංගික නොවන පිරිමින්ට වඩා ක්‍රියාශීලී වන්නේ ලිංගික කාරණා වලට නිරාවරණය වන විටය. &lt;ref&gt;{{Cite journal|year=2007|title=Neural correlates of sexual arousal in homosexual and heterosexual men|journal=Behav. Neurosci.|volume=121|issue=2|pages=237–48|doi=10.1037/0735-7044.121.2.237|pmid=17469913}}. The authors of the study caution that any interpretation of this finding must take into account that the group difference in brain activation between heterosexual men and homosexual men in the amygdala region is not large and that the most robust finding is that both heterosexual and homosexual men used the same areas when they reacted to sexually preferred stimuli. &quot;For the most part, homosexual and heterosexual men showed very similar patterns of activation (albeit to different erotic stimuli). One possible exception was the amygdala, in which homosexual men showed greater activational differences between preferred and nonpreferred erotic stimuli compared with heterosexual men. However, this difference was not hypothesized a priori, was not large, and was the only group difference found out of many tested. Thus, this finding needs replication.&quot;(Debra A. Hope (editor), ''What is Sexual Orientation and Do Women Have One?'' (presentation by J.M. Bailey), Nebraska Symposium on Motivation, Volume 54 p. 47, Springer Science, 2009.)&lt;/ref&gt; 
* දර්ශකය සහ මුදු ඇඟිලි අතර ඇඟිලි දිග අනුපාත සාමාන්‍යයෙන් සමලිංගික නොවන හා සමලිංගික කාන්තාවන් අතර වෙනස් බව වාර්තා වේ. &lt;ref name=&quot;Williams, T.J. et al. (2000)&quot;&gt;{{Cite journal|last=Williams TJ|last2=Pepitone ME|last3=Christensen SE|last4=Cooke|first4=Bradley M.|last5=Huberman|first5=Andrew D.|last6=Breedlove|first6=Nicholas J.|last7=Breedlove|first7=Tessa J.|last8=Jordan|first8=Cynthia L.|last9=Breedlove|first9=S. Marc|displayauthors=3|date=March 2000|title=Finger-length ratios and sexual orientation|url=http://msu.edu/~breedsm/pdf/breedlove2000.pdf|journal=Nature|volume=404|issue=6777|pages=455–6|doi=10.1038/35006555|pmid=10761903|archive-url=https://web.archive.org/web/20150626212809/https://www.msu.edu/~breedsm/pdf/breedlove2000.pdf|archive-date=2015-06-26|access-date=2014-04-23}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Tortorice, J.L. (2002)&quot;&gt;{{Cite journal|last=Tortorice JL|year=2002|title=Written on the body: butch vs. femme lesbian gender identity and biological correlates of low digit ratio|publisher=Rutgers University|oclc=80234273}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Hall and Love (2003)&quot;&gt;{{Cite journal|date=February 2003|title=Finger-length ratios in female monozygotic twins discordant for sexual orientation|journal=Archives of Sexual Behavior|volume=32|issue=1|pages=23–8|doi=10.1023/A:1021837211630|pmid=12597269}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Rahman and Wilson (2003)&quot;&gt;{{Cite journal|date=April 2003|title=Sexual orientation and the 2nd to 4th finger length ratio: evidence for organising effects of sex hormones or developmental instability?|journal=Psychoneuroendocrinology|volume=28|issue=3|pages=288–303|doi=10.1016/S0306-4530(02)00022-7|pmid=12573297}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Putz, D.A. et al. (2004)&quot;&gt;{{Cite journal|last=Putz|first=David A.|last2=Gaulin|first2=Steven J. C.|last3=Sporter|first3=Robert J.|last4=McBurney|first4=Donald H.|date=May 2004|title=Sex hormones and finger length: What does 2D:4D indicate?|url=http://www.anth.ucsb.edu/faculty/gaulin/page1/Puts_et_al_2004.pdf|journal=Evolution and Human Behavior|volume=25|issue=3|pages=182–99|doi=10.1016/j.evolhumbehav.2004.03.005|archive-url=https://web.archive.org/web/20100107082947/http://www.anth.ucsb.edu/faculty/gaulin/page1/Puts_et_al_2004.pdf|archive-date=2010-01-07}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Rahman, Q. (2005)&quot;&gt;{{Cite journal|last=Rahman Q|date=May 2005|title=Fluctuating asymmetry, second to fourth finger length ratios and human sexual orientation|journal=Psychoneuroendocrinology|volume=30|issue=4|pages=382–91|doi=10.1016/j.psyneuen.2004.10.006|pmid=15694118}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Kraemer et al. (2006)&quot;&gt;{{Cite journal|year=2006|title=Finger length ratio (2D:4D) and dimensions of sexual orientation|journal=Neuropsychobiology|volume=53|issue=4|pages=210–4|doi=10.1159/000094730|pmid=16874008}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Wallien et al. (2008)&quot;&gt;{{Cite journal|date=August 2008|title=2D:4D finger-length ratios in children and adults with gender identity disorder|journal=Hormones and Behavior|volume=54|issue=3|pages=450–4|doi=10.1016/j.yhbeh.2008.05.002|pmid=18585715}}&lt;/ref&gt;  &lt;ref name=&quot;Hiraishi, K. (2012)&quot;&gt;{{Cite journal|date=Jun 2012|title=The second to fourth digit ratio (2D:4D) in a Japanese twin sample: heritability, prenatal hormone transfer, and association with sexual orientation|journal=Arch Sex Behav|volume=41|issue=3|pages=711–24|doi=10.1007/s10508-011-9889-z|pmid=22270254}}&lt;/ref&gt; 
* සමලිංගික පුරුෂයින් හා සමලිංගිකයන් සමලිංගික නොවන පිරිමින්ට හා කාන්තාවන්ට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස වම් අත හෝ වික්ෂිප්ත විය හැකිය ; &lt;ref&gt;{{Cite journal|year=2000|title=Sexual orientation and handedness in men and women: a meta-analysis|journal=Psychol Bull|volume=126|issue=4|pages=575–92|doi=10.1037/0033-2909.126.4.575|pmid=10900997}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|year=2002|title=Dermatoglyphics, handedness, sex, and sexual orientation|journal=Arch Sex Behav|volume=31|issue=1|pages=113–22|doi=10.1023/A:1014039403752|pmid=11910784}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Lippa RA|year=2003|title=Handedness, sexual orientation, and gender-related personality traits in men and women|journal=Arch Sex Behav|volume=32|issue=2|pages=103–14|doi=10.1023/A:1022444223812|pmid=12710825}}&lt;/ref&gt; සයිමන් ලෙවේ තර්ක කරන්නේ, &quot;මනාපයන් උපතට පෙර නිරීක්ෂණය කළ හැකි බැවිනි ... &lt;ref&gt;{{Cite journal|year=1991|title=Handedness in the human fetus|journal=Neuropsychologia|volume=29|issue=11|pages=1107–11|doi=10.1016/0028-3932(91)90080-R|pmid=1775228}}&lt;/ref&gt; [t] සමලිංගිකයන් තුළ දකුණත නොවන බව වැඩිවීම පිළිබඳව ඔහු නිරීක්ෂණය කිරීම එබැවින් අනුකූල වේ. ලිංගික දිශානතිය ප්‍රසව ක්‍රියාවලියට බලපෑම් ඇති කරයි යන අදහස, “සමහර විට පරම්පරාව.
* සමලිංගික පුරුෂයින් 50 කට වැඩි පිරිසක කළ අධ්‍යයනයකින් හෙළි වූයේ සාමාන්‍ය ජනගහනයෙන් 8% ට සාපේක්ෂව 23% ක් පමණ ප්‍රතිවිරුද්ධ කෙස් වර්ල් ඇති බවයි. මෙය වම් අත සමග සම්බන්ධ විය හැකිය. &lt;ref name=&quot;nymag&quot;&gt;[http://nymag.com/news/features/33520/ The Science of Gaydar] by David France. New York Magazine. 18 June 2007.&lt;/ref&gt; 
* සමලිංගික පුරුෂයින්ගේ වම් මාපටැඟිලි සහ කුඩා ඇඟිලි වල ඇඟිලි සලකුණු වල රිජ් dens නත්වය වැඩි වී ඇත.  
* සාමාන්‍ය ජනගහනයට වඩා උස හා සසඳන විට සමලිංගික පුරුෂයින්ගේ අත් සහ අත් වල දිග කුඩා වන නමුත් සුදු මිනිසුන් අතර පමණි.  

== දේශපාලනික පැතිකඩ ==
ලිංගික දිශානතියේ පදනම ජාන හෝ වෙනත් භෞතික විද්‍යාත්මක නිර්ණායකයන් වේ ද යන්න අතිශයින් දේශපාලනීකරණය වූ කරුණකි. එක්සත් ජනපදයේ සමලිංගික ප්‍රවෘත්ති සඟරාවක් වන ''ඇඩ්වොකේට්'' 1996 දී වාර්තා කළේ 61% ක් පාඨකයින් විශ්වාස කළේ “සමලිංගිකත්වය ජීව විද්‍යාත්මකව තීරණය වුවහොත් එය බොහෝ දුරට සමලිංගික හා සමලිංගික අයිතිවාසිකම් සඳහා උපකාරී වනු ඇති” බවයි. &lt;ref&gt;The Advocate (1996, February 6). Advocate Poll Results. p. 8.&lt;/ref&gt; [[එක්සත් ජනපදය]], [[පිලිපීනය]] සහ [[ස්වීඩනය|ස්වීඩනය යන රටවල]] හරස් ජාතික අධ්‍යයනයකින් හෙළි වූයේ “සමලිංගිකයන් ඒ ආකාරයෙන් උපත ලබයි” යැයි විශ්වාස කළ අය “සමලිංගිකයන් ඒ ආකාරයෙන් තෝරා ගනී” හෝ “එයාකාරය ඉගෙන ගනී&quot; යන මත දරන්නන්ට වඩා වැඩි බව යි. &lt;ref&gt;{{Cite journal|date=December 1989|title=Biological explanation, psychological explanation, and tolerance of homosexuals: a cross-national analysis of beliefs and attitudes|url=|journal=Psychol Rep|volume=65|issue=3 Pt 1|pages=1003–10|doi=10.2466/pr0.1989.65.3.1003|pmid=2608821}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Whitley B. E. Jr|year=1990|title=The relationship of heterosexuals' attributions for the causes of homosexuality to attitudes toward lesbians and gay men|url=|journal=[[Personality and Social Psychology Bulletin]]|volume=16|issue=2|pages=369–377|doi=10.1177/0146167290162016}}&lt;/ref&gt; 

සමාන ආරක්ෂාව රජය අවශ්යතා කණ්ඩායම් &quot;සැකකරු වර්ගීකරණය&quot; නිර්මාණය හා ඒ නිසා උත්සන්න සඳහා සුදුසුකම් විට එක්සත් ජනපද නීතිය විශ්ලේෂණය තීරණය පරීක්ෂාවට වේ එයින් එකක් කිහිපයක් සාධක මත පදනම් පිළිම්ඹු . &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Leslie|first=Christopher R.|date=2017|title=The Geography of Equal Protection|url=https://www.minnesotalawreview.org/wp-content/uploads/2017/04/Leslie.pdf|journal=[[Minnesota Law Review]]|volume=101|issue=4|pages=1580|archive-url=https://web.archive.org/web/20181223052607/http://www.minnesotalawreview.org/wp-content/uploads/2017/04/Leslie.pdf|archive-date=2018-12-23|access-date=2019-12-22|quote=Thus, because the level of scrutiny is often outcome determinative, the probability of courts protecting gay Americans from discrimination is often a function of whether judges conclude that sexual orientation is a suspect classification. To determine this, courts generally consider four factors: whether the members of the group: (1) have historically been subjected to discrimination; (2) share a defining characteristic unrelated to their ability to perform or contribute to society; (3) share a defining immutable characteristic; and (4) lack political power.|via=}}&lt;/ref&gt; 

ලිංගික දිශානතිය ජීව විද්‍යාත්මකව තීරණය කර ඇති බවට සාක්ෂි (එම නිසා නෛතික අර්ථයෙන් වෙනස් කළ නොහැකි) එම පදනම මත වෙනස් කොට සැලකෙන නීති දැඩි ලෙස සෝදිසි කිරීම සඳහා නීතිමය නඩුව ශක්තිමත් කරනු ඇත. &lt;ref&gt;Balog, Kari (2005–2006) &quot;Equal Protection for Homosexuals: Why the Immutability Argument is Necessary and How it is Met.&quot;, Cleveland St. L. Rev. 545–573.&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;&quot;Is Sexuality Immutable?&quot;, Margaret Talbot, The New Yorker, January 25, 2010.&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|date=2010-01-26|title=Prop. 8 trial: defenders of gay-marriage ban make their case|url=http://www.csmonitor.com/USA/Justice/2010/0125/Prop.-8-trial-defenders-of-gay-marriage-ban-make-their-case|journal=Christian Science Monitor|access-date=27 January 2010}}&lt;/ref&gt; 

ලිංගික දිශානතියේ ප්‍රත්‍යක්ෂ හේතුන් සමාජ කොන්සර්වේටිව්වරුන්ගේ ඇස් හමුවේ ලිංගික සුලුතරයේ තත්වය කෙරෙහි සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති කරයි. වොෂිංටන් ඩී.සී. හි ගතානුගතික ක්‍රිස්තියානි චින්තන ටැංකියක් වන ෆැමිලි රිසර්ච් කවුන්සිලය, ''ගැටිං ඉට් කෙලින්ම'' පොතේ තර්ක කරන්නේ මිනිසුන් සමලිංගිකයන් ලෙස උපත ලැබීම “ලිංගික දිශානතිය ජාතිය වැනි සහජ ලක්ෂණයකි; අප්‍රිකානු වැනි සමලිංගිකයන් ය යන අදහස ඉදිරියට ගෙන යනු ඇත. ඇමරිකානුවන්, 'වෙනස් කොට සැලකීමට' එරෙහිව නීත්‍යානුකූලව ආරක්ෂා කළ යුතුය. සමලිංගිකත්වය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම ජාතිවාදය තරම් සමාජීය වශයෙන් අපකීර්තියට පත්විය යුතුය. කෙසේ වෙතත්, එය සත්යයක් නොවේ. ” අනෙක් අතට, පූජක රොබට් ෂෙන්ක් වැනි සමහර සමාජ කොන්සර්වේටිව්වරු සමලිංගික සේවනයට සදාචාරාත්මකව විරුද්ධ වන අතරම ඕනෑම විද්‍යාත්මක සාක්ෂි පිළිගත හැකි යැයි තර්ක කරති. &lt;ref name=&quot;neil&quot;&gt;[http://www.boston.com/news/globe/magazine/articles/2005/08/14/what_makes_people_gay/ What Makes People Gay?] By Neil Swidey. ''[[The Boston Globe]]''. Published August 14, 2005. Accessed June 18, 2009.&lt;/ref&gt; විවාහ මණ්ඩලයේ ජාතික සංවිධානයේ සහ ප්‍රබන්ධ ලේඛක ඕර්සන් ස්කොට් කාඩ් සමලිංගිකත්වය පිළිබඳ ජෛව විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ සඳහා සහාය ලබා දී ඇති අතර, “සමලිංගිකත්වය සම්බන්ධයෙන් අපගේ විද්‍යාත්මක උත්සාහයන් විය යුත්තේ ජාන හා ගර්භාෂ හේතු හඳුනා ගැනීමයි ... එවිට මෙම අක්‍රියතාව අවම කර ගත හැකිය. . . . . [කෙසේ වෙතත්, මෙය සමලිංගිකයන්ට එරෙහි ප්‍රහාරයක් ලෙස සමලිංගික ප්‍රජාවට එරෙහිව 'ජන සංහාරයක්' කිරීමට ඇති ආශාව ලෙස සැලකිය යුතු නොවේ. . . . සමලිංගික සේවනය සඳහා 'ප්‍රතිකාරයක්' නොමැති බැවින් එය රෝගයක් නොවේ. කෙසේ වෙතත්, සමලිංගික ආශාවන් සමඟ ජීවත් වීමට විවිධ ක්‍රම තිබේ. ” &lt;ref name=&quot;choice&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.mormontimes.com/content/single/10235|title=Science on gays falls short|last=Card|first=Orson Scott|date=August 7, 2008|work=[[Deseret Morning News]]|access-date=June 12, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101204234621/http://www.mormontimes.com/content/single/10235|archive-date=December 4, 2010}}&lt;/ref&gt; 

ලිංගික සුලුතරයන්ගේ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින සමහර අය, 'විකෘති' ලිංගිකත්වය ව්යාධි විද්යාව හෝ වෛද්යකරණය කිරීමට දරන උත්සාහයන් ලෙස ඔවුන් සලකන දේට විරුද්ධ වන අතර සදාචාරාත්මක හෝ සමාජ ක්ෂේත්රයක පිළිගැනීම සඳහා සටන් කිරීමට තෝරා ගනී. &lt;ref name=&quot;neil&quot;/&gt; මාධ්‍යවේදී චැන්ඩ්ලර් බර් ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ සමලිංගික සේවනය සඳහා කලින් කළ මනෝචිකිත්සක ප්‍රතිකාරයන් සිහිපත් කරමින් ජන සංහාරයේ බීජ ජෛව විද්‍යාත්මක ගවේෂණයෙන් වටහා ගන්නා බවයි. ඔවුන් සමලිංගිකයින්ගේ ශල්‍ය හෝ රසායනික “පුනර්ජීවනය” හෝ ගර්භාෂයේ දඩයම් කරන ලද භ්‍රෑණ සමලිංගිකයන් ගබ්සා කිරීම පිළිබඳ අවතාරය හුවා දක්වයි. &lt;ref&gt;[https://www.theatlantic.com/doc/199706/homosexuality-biology/4 Homosexuality and Biology]. By Chandler Burr. ''[[The Atlantic Monthly]]''. June 2007.&lt;/ref&gt; සමලිංගිකයන් හා සමලිංගිකයන් විසින් එවැනි විවේචන එල්ල කරන ලිපි වලට ප්‍රතිචාර වශයෙන් ලෙවේ පවසා ඇත්තේ මෙම පර්යේෂණය “සමාජයේ සමලිංගිකයින්ගේ තත්වයට හේතු වී ඇති” බවයි.  

== මෙයද බලන්න ==

* ''සොබාදහමට එරෙහිද?'' 
* පරිසරය සහ ලිංගික දිශානතිය 
* සමලිංගිකත්වයේ එපජෙනෙටික් න්‍යායන් 
* සමලිංගික බෝම්බය 
* සතුන් තුළ සමලිංගික හැසිරීම 
* ස්නායු විද්‍යාව සහ ලිංගික දිශානතිය 
* ප්‍රතික්‍රියා වල සම්මතයන් 
* සමලිංගිකත්වයට හේතු 

== සටහන් ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

== යොමු ==

* බීබීසී (අප්රේල් 23, 1999). [http://news.bbc.co.uk/hi/english/sci/tech/newsid_325000/325979.stm 'සමලිංගික ජානය' පිළිබඳ සැකයක්] . ''බීබීසී ප්‍රවෘත්ති'' . 
* ආචාර්ය ඩැරල් බෙම්ගේ ලිපි [https://web.archive.org/web/20051229173501/http://dbem.ws/online_pubs.html] හි සොයාගත හැකිය 
* {{Cite journal|last=Byne|first=William|year=1994|title=The Biological Evidence Challenged|url=https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/assault/genetics/biochallenge.html|journal=Scientific American|volume=270|issue=5|pages=50–55|doi=10.1038/scientificamerican0594-50|pmid=8197445}} 
* ත්‍රිෂා මැක්නෙයාර් (යාවත්කාලීන නොකළ). [https://www.bbc.co.uk/health/features/genes_behaviour.shtml ජාන විද්‍යාව සහ මිනිස් හැසිරීම] . ''බීබීසී සෞඛ්‍යය'' . 
* තිමෝති එෆ්. මර්ෆි (වැටීම 2000). [https://web.archive.org/web/20030626223153/http://www.apa.udel.edu/apa/publications/newsletters/v00n1/lgbt/04.asp දැන් මොකක්ද?] [https://web.archive.org/web/20030626223153/http://www.apa.udel.edu/apa/publications/newsletters/v00n1/lgbt/04.asp සමලිංගිකත්වයේ නවතම න්‍යාය] . ''දර්ශනය සහ සමලිංගික, සමලිංගික, ද්වීලිංගික සහ සංක්‍රාන්ති ලිංගික ගැටළු පිළිබඳ APA පුවත් පත්‍රිකාව'' . 
* {{Cite journal|last=Muscarella|first=F.|last2=Fink|first2=B.|last3=Grammer|first3=K.|last4=Kirk-Smith|first4=M.|year=2001|title=Homosexual Orientation in Males: Evolutionary and Ethological Aspects|url=http://evolution.anthro.univie.ac.at/institutes/urbanethology/resources/pdf/NEL220601R01_Muscarella_.pdf|journal=Neuroendocrinology Letters|volume=22|issue=6|pages=393–400|pmid=11781535}} 
* ජෛව විද්‍යාව පිළිබඳ නෆීල්ඩ් කවුන්සිලය (2002). ''[https://web.archive.org/web/20101017145337/http://www.nuffieldbioethics.org/publications/geneticsandhb/rep0000001098.asp ජාන විද්‍යාව සහ මිනිස් හැසිරීම]'' . ලන්ඩන්: කර්තෘ. [https://web.archive.org/web/20101017145332/http://www.nuffieldbioethics.org/publications/geneticsandhb/rep0000001031.asp 10 වන පරිච්ඡේදය] ලිංගික දිශානතිය ගැන සාකච්ඡා කරයි. 
* [https://www.imdb.com/title/tt0422898 අවුට් ඉන් නේචර්: සමලිංගික හැසිරීම සත්ව රාජධානියේ], ස්ටෙෆාන් ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රෙස්කෝ, බර්ට්‍රන්ඩ් ලොයර් සහ ජෙසිකා මෙන්ඩෙස්ගේ වාර්තා චිත්‍රපටයකි 
* රහ්මාන් Q. (2005). මානව ලිංගික දිශානතියේ ස්නායු සංවර්ධනය. ''ස්නායු විද්‍යාව සහ ජෛව චර්යා සමාලෝචන'' '''29''' : 1057-1066. 
* {{Cite journal|date=June 1984|title=Fetal effects on sexual behavior and aggression in young and old female mice treated with estrogen and testosterone|journal=Horm Behav|volume=18|issue=2|pages=117–29|doi=10.1016/0018-506X(84)90037-0|pmid=6539747}} 
* {{Cite journal|last=Veniegas|first=Rosemary C.|last2=Conley|first2=Terri D.|year=2000|title=Biological Research on Women's Sexual Orientations: Evaluating the Scientific Evidence|journal=Journal of Social Issues|volume=56|issue=2|pages=267–282|doi=10.1111/0022-4537.00165}} 
* {{Cite journal|date=October 2002|title=Intrauterine position effects|journal=Neurosci Biobehav Rev|volume=26|issue=6|pages=665–78|doi=10.1016/S0149-7634(02)00038-6|pmid=12479841}} 
* {{Cite journal|last=LeVay|first=Simon|author-link=Simon LeVay|last2=Hamer|first2=Dean H.|year=1994|title=Evidence for a Biological Influence in Male Homosexuality|url=|journal=Scientific American|volume=270|issue=5|pages=44–49|doi=10.1038/scientificamerican0594-44|pmid=8197444}} 
* ටී. ජේ. ටේලර් (1992). ''[http://www.tim-taylor.com/papers/twin_studies/ සමලිංගිකත්වය පිළිබඳ ද්විත්ව අධ්‍යයන]'' . දෙවන කොටස පර්යේෂණාත්මක මනෝවිද්‍යාත්මක ප්‍රකාශනය (ප්‍රකාශයට පත් නොකල), එක්සත් රාජධානියේ කේම්බ්‍රිජ් විශ්ව විද්‍යාලය. 
* {{Cite journal|last=vom Saal FS|date=July 1989|title=Sexual differentiation in litter-bearing mammals: influence of sex of adjacent fetuses in utero|url=http://jas.fass.org/cgi/pmidlookup?view=long&amp;pmid=2670873|journal=J. Anim. Sci.|volume=67|issue=7|pages=1824–40|doi=10.2527/jas1989.6771824x|pmid=2670873}}    
* {{Cite journal|date=May 1980|title=Sexual characteristics of adult female mice are correlated with their blood testosterone levels during prenatal development|journal=Science|volume=208|issue=4444|pages=597–9|doi=10.1126/science.7367881|pmid=7367881}} 
* මැකාර්ටි, ලින්ඩා. &quot;මගේ අනන්‍යතාවය පළඳින්න: පන්ති කාමරයේ සංක්‍රාන්ති ලිංගික ගුරුවරයෙක්.&quot; අධ්‍යාපනයේ සමානාත්මතාවය සහ විශිෂ්ටත්වය 36.2 (2003 ජූනි): 170–183. පුළුල් කරන ලද ශාස්ත්‍රීය ASAP. ගේල්. යූසී සැන්ටා බාබරා. 2007 දෙසැම්බර් 10 [https://web.archive.org/web/20070119072327/http://find.galegroup.com/itx/start.do?prodId=EAIM] . 
* බෙග්ලි, ෂැරොන්. &quot;සොබාදහම සහ පෝෂණය.&quot; නිව්ස්වීක් 126.n20 (1995 නොවැම්බර් 13): 72 (1). පුළුල් කරන ලද ශාස්ත්‍රීය ASAP. ගේල්. යූසී සැන්ටා බාබරා. 2007 දෙසැම්බර් 10 [https://web.archive.org/web/20071011021736/http://find.galegroup.com/ips/start.do?prodId=IPS] . 
* ජෝන්ස්, ස්ටීව්. &quot;ඔව් සහ ඒ නිසා.&quot; නිව් ස්ටේට්ස්මන් ඇන්ඩ් සොසයිටි 6.n256 (1993 ජූනි 11): 30 (2). පුළුල් කරන ලද ශාස්ත්‍රීය ASAP. ගේල්. යූසී සැන්ටා බාබරා. 2007 දෙසැම්බර් 10 [https://web.archive.org/web/20071011021736/http://find.galegroup.com/ips/start.do?prodId=IPS] . 
* ලෙවේ, සයිමන් (2011). ''සමලිංගික, සෘජු සහ හේතුව ඇයි: ලිංගික දිශානතිය පිළිබඳ විද්‍යාව'' . ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාල මුද්‍රණාලය. 
[[ප්‍රවර්ගය:ජාන]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලිංගිකත්වය]]
[[ප්‍රවර්ගය:ලිංගික ආකර්ෂණය]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>kcrc2qtvgpthau1ynnbt6d3yulwv0x0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කේ. එස්. රාජා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>103645</id>
    <revision>
      <id>796354</id>
      <parentid>591799</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T04:36:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>796354</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9966" sha1="hqqui3hubjghlva5z0kw61b1b7jik1m" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name = K. S. Raja&lt;br&gt;&lt;small&gt;கே. எஸ். ராஜா&lt;/small&gt;
| image = 
| birth_date = {{Birth date|1942|2|8|df=yes}}
| birth_place = [[Jaffna]]
| death_date = {{Death date and age|1994|9|3|1942|2|8|df=yes}}
| death_place = [[Colombo]]
| occupation = Journalist
| notable_works = Popular Radio Journalist
}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''කනගරත්නම් ශ්‍රීස්කන්දරාජා,''' '''කේ.එස්. රාජා''' ලෙසින් හඳුන්වනු ලැබුවේ [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] ඉතා ජනප්‍රිය රේඩියෝ සිලෝන් ගුවන් විදුලි නිවේදකයෙකි. ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ සහ [[ඉන්දියාව|ඉන්දියාවේ]] [[තමිල්නාඩු|තමිල්නාඩුවේ]] ඔහුගේ ප්‍රේක්ෂකයින් අතර ජනප්‍රිය විය. [[ශ්‍රී ලංකාවේ බෙදුම්වාදී ත්‍රස්තවාදය|ශ්‍රී ලංකාවේ සිවිල් යුද්ධය]] අතරතුර, 1996 දී ඊපීඩීපී විසින් වස දී මරා දමන ලදී.

== චරිතාපදානය ==
ඔහු උපත ලැබුවේ මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ [[Theldeniya|තෙල්දෙණිය]] නම් නගරයේ ( [http://www.fallingrain.com/world/CE/31/Karainagar.html මෙහි] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230520153522/http://www.fallingrain.com/world/CE/31/Karainagar.html |date=2023-05-20 }} බලන්න ) ඉහළ පංතියේ [[සුළුතර කණ්ඩායම|සුළුතර]] [[ශ්‍රී ලංකා සම්භවයක් සහිත දෙමළ ජනයා|ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ]] දෙමාපියන්ගෙන් වන අතර හැදී වැඩුණේ යාපනයේ කොටතඩි ප්‍රදේශයේය. ඔහුගේ පියා වෛද්‍යවරයෙකු වූ අතර ඔහුට සහෝදරියන් තිදෙනෙකු සහ සහෝදරයෙකු සිටියේය. ඔහුගේ සහෝදරියන් දෙදෙනා ශල්‍ය වෛද්‍යවරුන් වන අතර සොමස් ප්‍රසිද්ධ ඩී.ජේ. වාදකයකි. ඔහු ඉංජිනේරු විද්‍යාව සඳහා විශ්ව විද්‍යාලයට ඇතුළු වූ නමුත් ගුවන් විදුලි නිවේදකයෙකු වීමට ඔහු අත්හැරියේය.

== රේඩියෝ සිලෝන්හි වෘත්තිය ==
ඔහු සිය මධුර හඬ සහ නව්‍ය වැඩසටහන් සඳහා ප්‍රසිද්ධ දෙමළ භාෂාවේ පුරෝගාමී නිවේදකයෙකි. ඔහුගේ වැඩසටහන් [[ඉන්දියාව|ඉන්දියාවේ]] [[තමිල්නාඩු]] ප්‍රාන්තයේ ජනප්‍රිය විය. &lt;ref name=&quot;Hindu&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2003/08/25/stories/2003082500010100.htm|title=Radio Rage|date=25 August 2003|work=The Hindu|access-date=30 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20100819033826/http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2003/08/25/stories/2003082500010100.htm|archive-date=2010-08-19}}&lt;/ref&gt;

== මරණය ==
1983 [[කළු ජූලිය|කළු ජූලියේ]] සුළුතර විරෝධී සංහාරයෙන් පසු ඔහු කෙටි කලකට ඉන්දියාවට ගොස් දෙමළ සටන්කාමී කණ්ඩායමක් [[ඊලාම් ජනතා විප්ලවවාදී විමුක්ති පෙරමුණ|වන ඊළාම් ජනතා විප්ලවවාදී විමුක්ති පෙරමුණ]] (ඊපීආර්එල්එෆ්) සමඟ සම්බන්ධ විය.{{තහවුරු​ කරන්න|date=October 2007}} 1987 ඉන්දු-ශ්‍රී ලංකා සාම ගිවිසුමෙන් පසුව, ඔහු [[ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව|ශ්‍රී ලංකා ගුවන්විදුලි සංස්ථාව]] ලෙස හැඳින්වෙන රේඩියෝ සිලෝන් හි හිටපු රැකියාවට ආපසු පැමිණියේය.

ශ්‍රී ලංකා රජය සහ [[දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි]] සංවිධානය (LTTE) ප්‍රධාන කැරලිකාර කණ්ඩායම අතර යළිත් එදිරිවාදිකම් ආරම්භ වීමත් සමඟ නාඳුනන පුද්ගලයන් විසින් ඔහුව පැහැරගෙන ගොස් [[කොළඹ]] වෙරළ තීරයකදී ඝාතනය කර තිබියදී සොයා ගන්නා ලදී. &lt;ref name=&quot;murder&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Armed EPDP is a Threat to Peace |url=http://www.tamilcanadian.com/page.php?cat=52&amp;id=1403 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110928000603/http://www.tamilcanadian.com/page.php?cat=52&amp;id=1403 |archive-date=28 September 2011 |website=tamilcanadian.com}}&lt;/ref&gt;

== මතභේදය ==
කේ.එස්.රාජා කලක් සිටි [[ඊලාම් ජනතා විප්ලවවාදී විමුක්ති පෙරමුණ|ඊ.පී.ආර්.එල්.එෆ්.යෙන්]] ආණ්ඩුවට පක්ෂව කැඩී ගිය කණ්ඩායමක් වූ ඊළාම් මහජන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂය (ඊපීඩීපී) නමින් හැඳින්වෙන දේශපාලන පක්ෂයක සහ පැරාමිලිටරි කණ්ඩායමක හිටපු සාමාජිකයෙකුට අනුව, කේ. එස්. රාජාව ඊපීඩීපී නායක [[ඩග්ලස් දේවානන්දා|ඩග්ලස් දේවානන්ද]] ගේ නියෝගයකට අනුව ඝාතනය කර ඇත.&lt;ref name=&quot;murder&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Armed EPDP is a Threat to Peace |url=http://www.tamilcanadian.com/page.php?cat=52&amp;id=1403 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110928000603/http://www.tamilcanadian.com/page.php?cat=52&amp;id=1403 |archive-date=28 September 2011 |website=tamilcanadian.com}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20110928000603/http://www.tamilcanadian.com/page.php?cat=52&amp;id=1403 &quot;Armed EPDP is a Threat to Peace&quot;]. ''tamilcanadian.com''. Archived from [http://www.tamilcanadian.com/page.php?cat=52&amp;id=1403 the original] on 28 September 2011.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

කේ.එස්.රාජා ඝාතනයට සම්බන්ධ බවට ඩග්ලස් දේවානදගෙන් විමසූ විට ඔහු සෘජුවම වගකීම ප්‍රතික්ෂේප නොකළ අතර ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු නොදී එල්.ටී.ටී.ඊ.ය විසින් මරා දැමූ බව කියන අනෙකුත් මාධ්‍යවේදීන් පෙන්වා දුන්නේය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Ask Douglas Devananda questions series |url=http://www.lacnet.org/the_academic/chat/QA_Deva.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110823141525/http://www.lacnet.org/the_academic/chat/QA_Deva.shtml |archive-date=23 August 2011 |access-date=16 October 2006 |website=lacnet.org}}&lt;/ref&gt;

== මේකත් බලන්න ==

* ශ්‍රී ලංකා සිවිල් යුද්ධයේ කැපී පෙනෙන ඝාතන

== යොමු කිරීම් ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

== බාහිර සබැඳි ==

* [http://ksrajah.blogdrive.com/ KS Rajah Blog ඔහුගේ මතකයේ ඇත] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061223022934/http://ksrajah.blogdrive.com/ |date=2006-12-23 }}
* [https://web.archive.org/web/20070926235006/http://www.freemedia.at/PDF_Reports/SriLanka_mission_report.pdf ශ්‍රී ලංකා දූත මණ්ඩල වාර්තාව]
* [https://web.archive.org/web/20090529111246/http://www.rsf.org/article.php3?id_article=10956 ශ්‍රී ලංකාවේ මාධ්‍ය නිදහස වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා නිර්දේශ නවයක් - ආර්එස්එෆ්]
* [https://web.archive.org/web/20080501202905/http://www.humanrights-geneva.info/article.php3?id_article=1618 ශ්‍රී ලංකාවේ මාධ්‍ය]
* [https://web.archive.org/web/20070928093900/http://www.ifj-asia.org/page/sri_lanka1.html ශ්‍රී ලංකාවේ නිදහස් අදහස්]
* [https://scontent.fmaa5-1.fna.fbcdn.net/v/t1.0-9/40582712_2143460675685709_7138245399822729216_n.jpg?_nc_cat=0&amp;oh=d013bcc22d733419320ef9eb8059ace1&amp;oe=5C32AA17 සොහොන් සෙල්ලිපිය]{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
[[ප්‍රවර්ගය:1994 මරණ]]
[[ප්‍රවර්ගය:1942 උපත්]]</text>
      <sha1>hqqui3hubjghlva5z0kw61b1b7jik1m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ටැන්සානියාවේ සංස්කෘතිය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>158590</id>
    <revision>
      <id>796352</id>
      <parentid>751675</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T04:13:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>[[:c:Commons:Deletion requests/File:Tanzania National Main Stadium Aerial.jpg|]], හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:Krd|Krd]] විසින් [[c:File:Tanzania_National_Main_Stadium_Aerial.jpg|Tanzania_National_Main_Stadium_Aerial.jpg]] ගොනුව මකාදමා ඇත.</comment>
      <origin>796352</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31392" sha1="lrbifv6x8inlqz43vbrqq93xylzhb33" xml:space="preserve">ටැන්ගානිකාගේ නිදහස (1961) සහ සැන්සිබාර් (1964) සමඟ ඒකාබද්ධ වීමෙන් පසුව, ටැන්සානියා ප්‍රාන්තය පිහිටුවීමට තුඩු දුන්, ජනාධිපති ජුලියස් නියරේරේ නව රටේ පුරවැසියන් සඳහා ජාතික අනන්‍යතාවයක් ගොඩනැගීමේ අවශ්‍යතාවය අවධාරණය කළේය. මෙය සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා, අප්‍රිකාවේ ජනවාර්ගික මර්දනයේ සහ අනන්‍යතා පරිවර්තනයේ වඩාත්ම සාර්ථක අවස්ථාවක් ලෙස සමහර විචාරකයින් විසින් සලකනු ලැබූ දෙය නියරේරේ විසින් සපයන ලදී.&lt;ref&gt;[[Pierre Englebert]] and Kevin C. Dunn, &quot;Inside African Politics&quot; 2013: 81&lt;/ref&gt;[[ගොනුව:2005_newsstand_Dar_es_Salaam_TZ_68347978.jpg|දකුණ|thumb|180x180පික්|ඩාර් එස් සලාම් හි නිව්ස් ස්ටෑන්ඩ්, 2005]]ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් 130 කට අධික සංඛ්‍යාවක් සහ දේශීය භාෂා කතා කරන ටැන්සානියාව අප්‍රිකාවේ වඩාත්ම ජනවාර්ගික වශයෙන් විවිධ වූ රටවලින් එකකි. එසේ තිබියදීත්, ටැන්සානියාවේ ජනවාර්ගික බෙදීම් විරලව පවතී, විශේෂයෙන් මහාද්වීපයේ සෙසු ප්‍රදේශ හා සසඳන විට.

=== මාධ්‍ය ===
ටැන්සානියාවේ ජන මාධ්‍යවලට මුද්‍රිත, ගුවන්විදුලිය, රූපවාහිනිය සහ අන්තර්ජාලය ඇතුළත් වේ. 2003 &quot;ටැන්සානියා සන්නිවේදන නියාමන පනත&quot; මගින් විකාශන බලපත්‍ර අධීක්ෂණය කරන ටැන්සානියා සන්නිවේදන නියාමන අධිකාරිය නිර්මාණය කරන ලදී.{{sfn|Freedom House|2016}} ටැන්සානියාවේ මාධ්‍ය කවුන්සිලය 1995 දී ආරම්භ විය.{{sfn|Freedom House|2016}}

&lt;u&gt;&lt;big&gt;ප්‍රකාශන&lt;/big&gt;&lt;/u&gt;

{{col-begin}}
{{col-break}}
* The Tanzania Times
* Alasiri&lt;ref name=&quot;bbc&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-14095831|title=: Media|date=9 July 2011|work=[[BBC News]]|accessdate=12 June 2017}}&lt;/ref&gt;
* Mwananchi&lt;ref name=&quot;bbc&quot; /&gt;
* Arusha Times&lt;ref name=&quot;bbc&quot; /&gt;
* Business Times&lt;ref name=&quot;bbc&quot; /&gt;{{col-break}}
* Citizen&lt;ref name=&quot;bbc&quot; /&gt;
* Discovery Tanzania&lt;ref name=&quot;bbc&quot; /&gt;
* Daily News&lt;ref name=&quot;bbc&quot; /&gt;
* Wonders of Africa
* Express Online{{col-break}}
* Guardian&lt;ref name=&quot;bbc&quot; /&gt;
* Habari Leo&lt;ref name=&quot;bbc&quot; /&gt;
* Majira&lt;ref name=&quot;britannica&quot;&gt;{{cite encyclopedia |title=Tanzania: Media and Publishing |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Tanzania/Economy |accessdate=12 June 2017}}&lt;/ref&gt;
* Nipashe&lt;ref name=&quot;bbc&quot; /&gt;
* Zanzibar Leo&lt;ref&gt;{{citation|title=Tanzania|url=https://freedomhouse.org/report/freedom-press/2016/tanzania|work=[[Freedom of the Press (report)|Freedom of the Press]]|year=2016|location=USA|publisher=[[Freedom House]]|access-date=2024-06-27|archive-date=2019-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20190216153149/https://freedomhouse.org/report/freedom-press/2016/tanzania}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Peterson2016&quot;&gt;{{cite book|editor=Derek Peterson|display-editors=etal|title=African Print Cultures: Newspapers and Their Publics in the Twentieth Century|url=https://books.google.com/books?id=jIoxDQAAQBAJ|year=2016|publisher=[[University of Michigan Press]]|isbn=978-0-472-05317-9}}&lt;/ref&gt;{{Col-end}}

&lt;u&gt;&lt;big&gt;ගුවන් විදුලි නාලිකා&lt;/big&gt;&lt;/u&gt;

{{col-begin}}
{{col-break}}
* Fasihi Media House
* Clouds FM&lt;ref name=&quot;bbc2&quot;&gt;{{cite web |title=Tanzania Profile: Media |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-14095831 |access-date=12 June 2017 |work=[[BBC News]]}}&lt;/ref&gt;
* East Africa Radio
* Kiss FM&lt;ref name=&quot;bbc2&quot; /&gt;
* Wasafi Fm{{Col-break}}
* Praise Power FM
* Choice FM&lt;ref&gt;{{cite web |title=Listen to Mtaa wa Pili on Choice FM on TuneIn |url=https://tunein.com/radio/Choice-FM-1025-s141674/ |access-date=21 November 2018 |website=Tunein.com}}&lt;/ref&gt;
* Mbeya Highlands FM
* Orkonerei Radio Service[2]
* Parapanda Radio Tanzania[2]{{col-break}}
* Radio Free Africa&lt;ref name=&quot;bbc2&quot; /&gt;
* Radio One&lt;ref name=&quot;britannica2&quot;&gt;{{cite web |title=Tanzania: Media and Publishing |url=https://www.britannica.com/place/Tanzania/Economy |access-date=12 June 2017 |work=Encyclopædia Britannica}}&lt;/ref&gt;
* Radio Tanzania&lt;ref name=&quot;britannica2&quot; /&gt;
* Radio Tanzania Zanzibar&lt;ref name=&quot;britannica2&quot; /&gt;
* Radio Tumaini&lt;ref name=&quot;britannica2&quot; /&gt;{{col-break}}
* Radio Uhuru&lt;ref name=&quot;bbc2&quot; /&gt;
* Tanzania Broadcasting Corporation&lt;ref name=&quot;bbc2&quot; /&gt;
* Voice of Tanzania-Zanzibar&lt;ref name=&quot;bbc2&quot; /&gt;
* Radio Karagwe FM - Sauti ya Wananchi.KARAGWE-KAGERA{{Col-end}}

&lt;u&gt;&lt;big&gt;රූපවාහිනී නාලිකා&lt;/big&gt;&lt;/u&gt;

{{col-begin}}
{{col-break}}
* East Africa Tv
* Mambo Tv Swahili
* Clouds Tv
* Wasafi Tv
* Ebenezer TV{{col-break}}
* Barmedas TV
* TV E
* [[:en:Al_Itrah_Broadcasting_Network_Television|Al Itrah Broadcasting Network Television]] (IBN TV)
* Coastal Television Network&lt;ref name=&quot;bbc3&quot;&gt;{{cite web |title=Tanzania Profile: Media |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-14095831 |access-date=12 June 2017 |work=[[BBC News]]}}&lt;/ref&gt;
* Dar es Salaam Television&lt;ref name=&quot;bbc3&quot; /&gt;{{col-break}}
* Independent Television&lt;ref name=&quot;bbc3&quot; /&gt;
* Kwanza TV &lt;ref&gt;{{cite web |title=Kwanza TV - Ni Yako |url=http://kwanzatv.co.tz/ |access-date=21 November 2018 |website=Kwanzatv.co.tz}}&lt;/ref&gt;
* [[:en:Star_TV_(Tanzania)|Star TV]]&lt;ref name=&quot;bbc3&quot; /&gt;
* [[:en:Tanzania_Broadcasting_Corporation|Tanzania Broadcasting Corporation]]{{col-break}}
* Televishini ya Taifa (TVT){{sfn|Falola|2015}}
* [[:en:TV1_(Tanzania)|TV1 (Tanzania)]]
* [[:en:TVZ|TVZ]] (TV Zanzibar)&lt;ref name=&quot;bbc3&quot; /&gt;
* MAHAASIN TV{{Col-end}}

=== සංගීතය ===
[[File:Ngoma_Tanzania.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ngoma_Tanzania.jpg|දකුණ|thumb|ටැන්සානියානු එන්ගෝමා කණ්ඩායම]]  

වෙනත් රටවල මෙන්, ටැන්සානියාවේ සංගීතය නිරන්තරයෙන් වෙනස්කම් වලට භාජනය වන අතර, ස්ථානය, පුද්ගලයින්, සැකසුම් සහ අවස්ථාව අනුව වෙනස් වේ. BASATA විසින් නිර්වචනය කර ඇති පරිදි ටැන්සානියාවේ සංගීත ප්‍රභේද පහ වන්නේ, න්ගෝමා, දන්සි, ක්වායා සහ තාරාබ්, බොන්ගෝ ෆ්ලවා 2001 දී එකතු කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;Askew_02&quot;&gt;{{Cite book|last=Askew|first=Kelly|url=https://books.google.com/books?id=i7riV5SvDe8C|title=Performing the Nation: Swahili Music and Cultural Politics in Tanzania|publisher=[[University of Chicago Press]]|year=2002|isbn=978-0-226-02981-8|location=[[Chicago]]|pages=27–67, 276|language=en|access-date=2 June 2022|archive-date=22 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220622125241/https://www.google.com/books/edition/Performing_the_Nation/i7riV5SvDe8C?hl=en&amp;gbpv=0|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Ivaska_11&quot;&gt;{{cite book|last1=Ivaska|first1=Andrew|title=Cultured States: Youth, Gender, and Modern Style in 1960s Dar Es Salaam|date=2011|publisher=[[Duke University Press]]|location=[[Durham, North Carolina|Durham, NC]]|isbn=978-0-8223-4770-5|page=78|url=https://books.google.com/books?id=lVxVFJRiRO8C|access-date=5 June 2022|language=en|archive-date=5 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220605084059/https://books.google.com/books?id=lVxVFJRiRO8C|url-status=live}}&lt;/ref&gt; සිංගෙලි යනු 2000 දශකයේ මැද භාගයේ සිට ඩාර් එස් සලාම් හි සැලසුම් නොකළ ප්‍රජාවන්ගේ උස්වාහිලිනිගේ නිල නොවන සංගීතයක් වූ අතර 2020 සිට නවතම ප්‍රධාන ධාරාවේ ප්‍රභේදය වේ.&lt;ref name=&quot;Hutchinson_18&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/music/2018/dec/17/this-cuts-across-society-how-singeli-music-went-from-tanzania-to-the-world|title='This cuts across society': how singeli music went from Tanzania to the world|last1=Hutchinson|first1=Kate|date=17 December 2018|work=[[The Guardian]]|access-date=26 June 2022|location=[[Kampala, Uganda]]|language=en}}&lt;/ref&gt;

එන්ගෝමා (බන්ටු, අර්ථය නැටුම්, බෙර සහ ඉසව්ව'')''&lt;ref name=&quot;Stone_08&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=XEeTAgAAQBAJ|title=The Garland Handbook of African Music|publisher=[[Routledge]]|year=2008|isbn=9781135900014|editor-last=Stone|editor-first=Ruth M.|location=[[New York City|New York]]|pages=14, 46–50, 136–137|language=en|access-date=2 June 2022|archive-date=22 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220622125242/https://www.google.com/books/edition/The_Garland_Handbook_of_African_Music/XEeTAgAAQBAJ?hl=en|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kaduma_78&quot;&gt;{{Cite thesis|last=Kaduma|first=Godwin Z.|title=A theatrical description of five Tanzanian dances.|publisher=[[University of Dar es Salaam]]|place=Dar es Salaam|year=1978}}&lt;/ref&gt; යනු ටැන්සානියාවේ වඩාත් පුලුල්ව පැතිරුනු සංගීතය වූ සම්ප්‍රදායික නැටුම් සංගීතයකි.&lt;ref name=&quot;Njogu_07&quot;&gt;{{Cite book|last1=Njogu|first1=Kimani|url=https://books.google.com/books?id=q_lWEAAAQBAJ|title=Songs and Politics in Eastern Africa|last2=Maupeu|first2=Herv|publisher=[[Mkuki na Nyota|Mkuki na Nyota Publishers Ltd]]|year=2007|isbn=978-9987-08-108-0|location=[[Dar es Salaam|Dar es Salaam, Tanzania]]|pages=241–246|language=en|chapter=Music and Politics in Tanzania: a case study of Nyota-wa-Cigogo|access-date=2 June 2022|archive-date=22 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220622125242/https://www.google.com/books/edition/Songs_and_Politics_in_Eastern_Africa/q_lWEAAAQBAJ?hl=en|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Edmondson_07&quot;&gt;{{Cite book|last=Edmondson|first=Laura|url=https://books.google.com/books?id=7EPcIVSHESEC|title=Performance and Politics in Tanzania: The Nation on Stage|publisher=[[Indiana University Press]]|year=2007|isbn=978-0-253-11705-2|editor-last=McNaughton|editor-first=Patrick|location=[[Bloomington, Indiana|Bloomington, IN]]|language=en|access-date=2 June 2022|archive-date=22 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220622125242/https://www.google.com/books/edition/Performance_and_Politics_in_Tanzania/7EPcIVSHESEC?hl=en|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ඩැන්සි යනු නාගරික ජෑස් හෝ සංගීත කණ්ඩායමකි.&lt;ref name=&quot;Njogu_07&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mahenge_22&quot;&gt;{{Cite journal|last=Mahenge|first=Elizabeth|date=2022-04-16|title=Matumizi ya Mbinu ya Usimulizi katika Kuibua Dhamira ya Ukombozi wa Kisiasa Kusini mwa Afrika: Uchunguzi wa Nyimbo Teule za Muziki wa Dansi nchini Tanzania 1940-1990|trans-title=Use of Narrative Techniques in Raising the Demand for Political Liberation in Southern Africa: An Examination of Selected Dance Music Songs in Tanzania 1940-1990|url=http://www.journals.udsm.ac.tz/index.php/mj/article/view/4823|journal=[[University of Dar es Salaam|Chuo Kikuu cha Dar es Salaam]]|language=sw|volume=40|issue=40}}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; තාරාබ් සංගීත කණ්ඩායමක් සමඟින් කිස්හිහිලී කවි ගායනා කරනු ලැබේ, සාමාන්‍යයෙන් තන්තු, ප්‍රේක්ෂකයින් බොහෝ විට, නමුත් සෑම විටම නැටීමට සහ අත්පුඩි ගැසීමට දිරිගන්වනු ලැබේ.&lt;ref name=&quot;Njogu_07&quot; /&gt; ක්වායා යනු යටත් විජිත සමයේ පල්ලියට පමණක් සීමා වූ ගීතිකා සංගීතය වූ නමුත් එය දැන් අධ්‍යාපනික, සමාජීය සහ දේශපාලන සිදුවීම්වල ලෞකික කොටසකි.&lt;ref name=&quot;Stone_08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Edmondson_07&quot; /&gt;

බොන්ගෝ ෆ්ලේවා යනු 1980 ගණන්වල අගභාගයේදී ආරම්භ වූ &quot;නව පරම්පරාවේ සංගීතය&quot; යන අර්ථය ඇති මුසිකි වා කිසාසි කිප්යා වෙතින් 2000 දශකයේ මුල් භාගයේදී ආරම්භ වූ ටැන්සානියානු පොප් සංගීතයයි. කිසාසි කිප්යා ගේ ප්‍රමුඛ බලපෑම් වූයේ රෙගේ, ආර් එන් බී, සහ හිප් හොප් වන අතර, පසුකාලීනව බොන්ගෝ ෆ්ලේවා හි ප්‍රමුඛ බලපෑම් වූයේ තාරාබ් සහ ඩැන්සි වේ.&lt;ref name=&quot;Kerr_18&quot;&gt;{{cite journal|last1=Kerr|first1=David|date=2018-01-02|title=From the margins to the mainstream: making and remaking an alternative music economy in Dar es Salaam|url=https://doi.org/10.1080/13696815.2015.1125776|url-status=live|journal=[[Journal of African Cultural Studies]]|language=en|publisher=[[Routledge]]|volume=30|issue=1|pages=65–80|doi=10.1080/13696815.2015.1125776|issn=1369-6815|archive-url=https://web.archive.org/web/20220622130033/https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/13696815.2015.1125776|archive-date=22 June 2022|access-date=5 June 2022|s2cid=146229942}}&lt;/ref&gt; 2010 ගණන්වල ඇෆ්‍රොපොප් මෙන්ම දකුණු අප්‍රිකාවේ ඇම්පියානෝ සහ ටැන්සානියාවේ සිංගෙලි 2020 සිට බොන්ගෝ ෆ්ලේවා කෙරෙහි මෑතකාලීන බලපෑම් තුනක් විය.&lt;ref name=&quot;Suriano_11&quot;&gt;{{Cite journal|last=Suriano|first=Maria|year=2011|title=Hip-Hop and Bongo Flavour Music in Contemporary Tanzania: Youths' Experiences, Agency, Aspirations and Contradictions|url=https://www.ajol.info/index.php/ad/article/view/74118|url-status=live|journal=[[Africa Development]]|volume=36|issue=3–4|pages=113–126|doi=10.1080/00020184.2011.628800|issn=0850-3907|archive-url=https://web.archive.org/web/20220602182528/https://www.ajol.info/index.php/ad/article/view/74118|archive-date=2 June 2022|access-date=2 June 2022|s2cid=163049425}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Perullo_05&quot;&gt;{{Cite journal|last=Perullo|first=Alex|year=2005|title=Hooligans and heroes: Youth identity and hip-hop in Dar es Salaam, Tanzania|url=https://www.jstor.org/stable/4187688|url-status=live|journal=[[Africa Today]]|publisher=[[Indiana University Press]]|volume=51|issue=4|pages=75–101|doi=10.1353/at.2005.0045|jstor=4187688|archive-url=https://web.archive.org/web/20220609092118/https://www.jstor.org/stable/4187688|archive-date=9 June 2022|access-date=5 June 2022|via=JSTOR|s2cid=144975952}}&lt;/ref&gt; සිංගෙලි යනු වයඹ දිග ඩාර් එස් සලාම් හි යූඑස්හිලිනියක් වන මැන්සීස් හි ආරම්භ වූ න්ගෝමා සංගීතයකි. MC එකක් වේගවත් ටෙම්පෝ තාරාබ් සංගීතයට වඩා බොහෝ විට විනාඩියකට බීට් 200 ත් 300 ත් අතර (BPM) වලදී ගැහැණු සතුන් නටන අතර වාදනය කරයි. MC ලිංගභේදය අතර මෝස්තර සාමාන්යයෙන් සැලකිය යුතු ලෙස වෙනස් වේ. පිරිමි MC සාමාන්‍යයෙන් වේගවත් රැප් වාදනය කරන අතර කාන්තා MC සාමාන්‍යයෙන් ක්වායා ඉටු කරයි.&lt;ref name=&quot;Hutchinson_18&quot; /&gt;

නිදහසේ සිට 1993 දක්වා, සංගීතයේ සියලුම පටිගත කිරීම් සහ බෙදා හැරීම BASATA විසින් දැඩි ලෙස කළමනාකරණය කරන ලදී, මූලික වශයෙන් රේඩියෝ ටැන්සානියා ඩාර් එස් සලාම් (RTD) හරහා.&lt;ref name=&quot;Perullo_07&quot;&gt;{{cite book|last1=Perullo|first1=Alex|editor1-last=Brennan|editor1-first=James R|title=Dar es Salaam. Histories from an Emerging African Metropolis|date=2007|publisher=[[British Institute]] and [[Mkuki na Nyota|Mkuki na Nyota Publishers Ltd]]|isbn=978-9987-08-107-3|pages=250–272|url=https://books.google.com/books?id=8PdWEAAAQBAJ|language=en|chapter=&quot; Here's a Little Something Local&quot;: An Early History of Hip Hop in Dar es Salaam, Tanzania, 1984-1997|access-date=5 June 2022|archive-date=5 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220605084058/https://books.google.com/books?id=8PdWEAAAQBAJ|url-status=live}}&lt;/ref&gt; එකල න්ගෝමා, තාරාබ්, ක්වායා සහ ඩැන්සි වූ ටැන්සානියානු ප්‍රභේද හතරට පමණක් පටිගත කිරීමට හෝ විකාශනය කිරීමට අවසර තිබුණි. 1993 විකාශන සේවා පනත මගින් පුද්ගලික විකාශන ජාල සහ පටිගත කිරීමේ මැදිරි සඳහා අවසර ලබා දී ඇත.&lt;ref&gt;{{Cite act|type=Act|date={{date|1994-06-11|mdy}}|legislature=Parliament of the United Republic of Tanzania|title=The Broadcasting Services Act, 1993|url=https://tadio.co.tz/wp-content/uploads/2019/08/Tanzania-broadcasting-Act-6-of-1993-1.pdf|language=en|access-date=9 June 2022|archive-date=27 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200927135508/https://tadio.co.tz/wp-content/uploads/2019/08/Tanzania-broadcasting-Act-6-of-1993-1.pdf|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200927135508/https://tadio.co.tz/wp-content/uploads/2019/08/Tanzania-broadcasting-Act-6-of-1993-1.pdf|date=27 September 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Perullo|first1=Alex|title=Live from Dar es Salaam: Popular Music and Tanzania's Music Economy|date=2011|publisher=[[Indiana University Press]]|location=[[United States]]: [[Indiana]]|isbn=978-0-253-00150-4|url=https://books.google.com/books?id=VePJDAAAQBAJ|access-date=5 June 2022|archive-date=5 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220605084058/https://books.google.com/books?id=VePJDAAAQBAJ|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1993 පනතට පෙර වසර කිහිපය තුළ හිප් හොප් ඩාර් එස් සලාම්, අරුෂා සහ ම්වාන්සා හි තරමක් ස්ථාපිත විය. එය උසුන්ගුනි, ඔයිස්ටර්බේ සහ මසාකි වැනි ජාත්‍යන්තර පාසල්වලින් පොහොසත් ප්‍රදේශවලින් ආරම්භ වූ හිප් හොප් හි ඉංග්‍රීසි ප්‍රසංගවල සිට උස්වාහිලිනි භාෂාවෙන් ආරම්භ වූ කිසාසි කිප්යා හි කිස්වාහිලී ප්‍රසංග දක්වා සංක්‍රමණය විය.&lt;ref name=&quot;Saleh_J&quot;&gt;{{cite web |last1=Nne |first1=Juma |date=2001-10-01 |title=Saleh J – Tanzanian Swahili rap pioneer |url=https://www.africanhiphop.com/saleh-j-tanzanian-swahili-rap-pioneer/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210421082113/https://www.africanhiphop.com/saleh-j-tanzanian-swahili-rap-pioneer/ |archive-date=21 April 2021 |access-date=5 June 2022 |website=Africanhiphop.com |language=en}}&lt;/ref&gt; ගුවන්විදුලි තරංග විවෘත වීමෙන් පසුව, බොංගෝ ෆ්ලවා රට පුරා පැතිර ගිය අතර, මහා විල්වල ඉතිරි කොටසද පැතිර ගියේය.&lt;ref name=&quot;Kerr_18&quot; /&gt;

==== ජාතික ගීය ====
{{Listen
| header       = &lt;big&gt;[[මුංගු ඉබරිකි අප්‍රිකා]]&lt;/big&gt;
| type         = music
| filename     = Tanzanian national anthem, performed by the United States Navy Band.oga
| title        = ටැන්සානියාවේ ජාතික ගීය
| description  = ටැන්සානියාවේ ජාතික ගීය එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාව විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද&lt;ref&gt;{{Cite web |year=1967 |title=United States Navy Ceremonial Music and National Anthems |url=https://www.navyband.navy.mil/media/ceremonial |access-date=2022-06-03 |website=United States Navy Band |archive-date=7 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407200810/https://www.navyband.navy.mil/media/ceremonial |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| pos          = right
}}
ටැන්සානියානු ජාතික ගීය &quot;Mungu Ibariki Africa&quot; ​​(දෙවියන් වහන්සේ අප්‍රිකාවට ආශීර්වාද කරයි) යන්නයි. එය 1897 දී දකුණු අප්‍රිකානු නිර්මාපකයෙකු වන ඉනොක් සොන්ටෝන්ගා විසින් රචනා කරන ලද &quot;Nkosi Sikelel' iAfrika&quot; සඳහා අනුවර්තනය කරන ලද කිස්හීලී පද රචනයකි.&lt;ref&gt;[http://www.sahistory.org.za/people/enoch-mankayi-sontonga Enoch Mankayti Sontonga] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131104014124/http://www.sahistory.org.za/people/enoch-mankayi-sontonga|date=4 November 2013}}, SAHistory.org.za, access-date 2020-1-22&lt;/ref&gt; &quot;Nkosi Sikelel' iAfrika&quot; ටැන්සානියාව, සැම්බියාව සහ වර්ණභේදවාදී දකුණු අප්‍රිකාවේ අවසානයෙන් පසුව වත්මන් ජාතික ගී වලට අනුවර්තනය කරන ලද සර්ව-අප්‍රිකානු ගීතයක් බවට පත් විය.&lt;ref name=&quot;Millennium&quot;&gt;{{cite web |date=2000 |title=''Millennium'' |url=https://books.google.com/books?id=U_VRAQAAMAAJ&amp;q=%22Sajiwandani%22 |publisher=Ministry of Information and Broadcasting Services |page=3}}&lt;/ref&gt; එය මීට පෙර සිම්බාබ්වේ සහ නැමීබියාව සඳහා ජාතික ගී වල භාවිතා කරන ලද නමුත් පසුව මුල් නව ගී වලින් ප්‍රතිස්ථාපනය විය. තවත් දේශප්‍රේමී ගීතයක් වන්නේ ටැන්සානියාවේ, ටැන්සානියාවයි.

=== සාහිත්‍ය ===
ටැන්සානියාවේ සාහිත්‍ය සංස්කෘතිය මූලික වශයෙන් වාචික වේ.&lt;ref name=&quot;Otiso&quot;&gt;{{cite book|first=Kefa M.|last=Otiso|title=Culture and Customs of Tanzania|url=https://books.google.com/books?id=90d9pKhSjAIC|date=2013|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-0-313-08708-0}}&lt;/ref&gt;{{rp|පිටුව 68}} රටේ භාෂාවන්ට එයටම ආවේණික වූ වාචික සම්ප්‍රදායක් ඇත.&lt;ref name=&quot;Otiso&quot; /&gt;{{rp|පිටු 68-69}} බහු පරම්පරාගත සමාජ ව්‍යුහයේ බිඳවැටීම, මුඛ සාහිත්‍ය සම්ප්‍රේෂණය වඩාත් අපහසු වීම සහ නවීකරණය වැඩි වීම නිසා රටේ වාචික සාහිත්‍යය පරිහානියට පත්ව ඇත. වාචික සාහිත්‍යය අවප්‍රමාණය කිරීම මගින්.&lt;ref name=&quot;Otiso&quot; /&gt;{{rp|පිටුව 69}}

ටැන්සානියාවේ පොත් බොහෝ විට මිල අධික වන අතර ඒවා ලබාගැනීමට අපහසුය.&lt;ref name=&quot;Otiso&quot; /&gt;{{rp|පිටුව 75}}&lt;ref name=&quot;Doling&quot;&gt;Tim Doling (1999) ''Tanzania Arts Directory''. Visiting Arts&lt;/ref&gt;{{rp|පිටුව 16}} බොහෝ ටැන්සානියානු සාහිත්‍යය ස්වහීලී හෝ ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ඇත.&lt;ref name=&quot;Otiso&quot; /&gt;{{rp|පිටුව 75}} ටැන්සානියානු ලිඛිත සාහිත්‍යයේ ප්‍රධාන චරිත අතරට ෂාබන් රොබට් ඇතුළත් වේ. ස්වහීලී සාහිත්‍යයේ පියා), මුහම්මද් සාලි ෆාර්සි, ෆරාජි කතලඹුල්ල, ඇඩම් ෂාෆි ඇඩම්, මුහම්මද් සයිඩ් අබ්දල්ලා, පීටර් කේ. පලංයෝ, සෙයිඩ් අහමඩ් මොහොමඩ් ඛාමිස්, මොහොමඩ් සුලෙයිමාන් මොහොමඩ්, යුප්‍රේස් කෙසිලහාබි, ගේබ්‍රියෙල් රුහුම්බිකා, මයිද්‍යා හුසේන්, මයිද්‍යා හුසේන් මැටංගා, අබ්දුල්රාසාක් ගුර්නා සහ පෙනිනා ඕ.ම්ලාමා.&lt;ref name=&quot;Otiso&quot; /&gt;{{rp|පිටු 76–8}}
[[File:Amani-TT4798.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Amani-TT4798.jpg|thumb|ටින්ගටිංග චිත්‍රයක්]]

=== චිත්‍ර සහ මූර්ති ===
ටැන්සානියානු කලා ශෛලීන් දෙකක් ජාත්‍යන්තර පිළිගැනීමක් ලබා ඇත.&lt;ref name=&quot;Doling&quot; /&gt;{{rp|පිටුව 17}} එඩ්වර්ඩ් සෙයිඩ් ටින්ගටිංග විසින් ආරම්භ කරන ලද ටින්ගටිංග චිත්‍ර පාසල, සාමාන්‍යයෙන් මිනිසුන්, සතුන් හෝ දෛනික ජීවිතය නිරූපණය කරන කැන්වසය මත දීප්තිමත් වර්ණ සහිත එනමල් සිතුවම් වලින් සමන්විත වේ.&lt;ref name=&quot;Otiso&quot; /&gt;{{rp|පිටුව 113}}&lt;ref name=&quot;Doling&quot; /&gt;{{rp|පිටුව 17}} 1972 දී ටින්ගටිංගගේ මරණයෙන් පසු, අනෙකුත් කලාකරුවන් ඔහුගේ ශෛලිය අනුගමනය කර වර්ධනය කර ගත් අතර, දැන් නැගෙනහිර අප්‍රිකාවේ වඩාත්ම වැදගත් සංචාරක-අභිමුඛ ශෛලිය වන්නේ මෙම ප්‍රභේදයයි.&lt;ref name=&quot;Otiso&quot; /&gt;{{rp|පිටුව 113}}&lt;ref name=&quot;Doling&quot; /&gt;{{rp|පිටුව 17}}

ඓතිහාසික වශයෙන්, ටැන්සානියාවේ විධිමත් යුරෝපීය කලා පුහුණුව සඳහා සීමිත අවස්ථාවන් පැවති අතර බොහෝ අභිලාෂකාමී ටැන්සානියානු කලාකරුවන් තම වෘත්තිය කරගෙන යාමට රට හැර ගියහ.&lt;ref name=&quot;Doling&quot; /&gt;{{rp|පිටුව 17}}

=== ක්‍රීඩා ===
පාපන්දු ක්‍රීඩාව රට පුරා ඉතා ජනප්‍රියය.&lt;ref name=&quot;Wairagala&quot;&gt;{{cite book|first=Wakabi|last=Wairagala|title=Tanzania|url=https://books.google.com/books?id=tViQJkGh06YC&amp;pg=PA36|year=2004|publisher=Gareth Stevens Pub.|isbn=978-0-8368-3119-1|page=36}}&lt;/ref&gt; ඩාර් එස් සලාම් හි වඩාත් ජනප්‍රිය වෘත්තීය පාපන්දු සමාජ වන්නේ යන්ග් අප්‍රිකානු එෆ්.සී. සහ සිම්බා එස්.සී.&lt;ref&gt;{{cite book|first=Annabel|last=Skinner|title=Tanzania &amp; Zanzibar|url=https://books.google.com/books?id=yF5KZPlooGIC&amp;pg=PA96|year=2005|publisher=New Holland Publishers|isbn=978-1-86011-216-4|page=96}}{{Dead link|date=February 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt; ටැන්සානියා පාපන්දු සම්මේලනය යනු රටේ පාපන්දු ක්‍රීඩාවේ පාලන ආයතනයයි.

අනෙකුත් ජනප්‍රිය ක්‍රීඩා අතර පැසිපන්දු, නෙට්බෝල්, බොක්සිං, වොලිබෝල්, මලල ක්‍රීඩා සහ රග්බි ඇතුළත් වේ.&lt;ref name=&quot;Wairagala&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|first=Bev|last=Pritchett|title=Tanzania in Pictures|url=https://books.google.com/books?id=GoKnbA1c1DsC&amp;pg=PA53|date=2007|publisher=Twenty-First Century Books|isbn=978-0-8225-8571-8|pages=53–}}&lt;/ref&gt; ජාතික ක්‍රීඩා කවුන්සිලය Baraza la Michezo la Taifa ලෙසද හඳුන්වනු ලබන්නේ තොරතුරු, තරුණ, ක්‍රීඩා සහ සංස්කෘතික අමාත්‍යාංශය යටතේ රටේ ක්‍රීඩා සඳහා වන පාලන ආයතනයයි.&lt;ref&gt;{{cite web |date=October 2011 |title=NSC |url=https://www.tanzaniasports.com/sportbodies/nsc/ |access-date=5 January 2020 |website=Tanzania Sports |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

=== සිනමාව ===
ටැන්සානියාවේ &quot;බොංගෝ චිත්‍රපටය&quot; නමින් ජනප්‍රිය චිත්‍රපට කර්මාන්තයක් ඇත.{{cn|date=June 2024}}

== යොමු කිරීම් ==</text>
      <sha1>lrbifv6x8inlqz43vbrqq93xylzhb33</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සෙන් සිට චිරහිරෝ නන්ත්රිකුකෝෂි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180348</id>
    <revision>
      <id>796348</id>
      <parentid>740958</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T14:07:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>Copyright violation, see [[:c:Commons:Licensing|]], හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:Yann|Yann]] විසින් [[c:File:Spirited_Away_Japanese_poster.png|Spirited_Away_Japanese_poster.png]] ගොනුව මකාදමා ඇත.</comment>
      <origin>796348</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2718" sha1="35o3ylzb7zjt5n6xtem13nterw4qlv9" xml:space="preserve">{{Infobox film
| image          =
| alt            = Chihiro, dressed in bathhouse work clothes is standing in front of an image containing a group of pigs and the city behind her. Text below reveal the title and film credits, with the tagline to Chihiro's right.
| caption        = Theatrical release poster
| native_name    = {{Infobox Japanese| kanji = 千と千尋の神隠し
| revhep = Sen to Chihiro no Kamikakushi}}
| director       = [[Hayao Miyazaki]]
| writer         = Hayao Miyazaki
| producer       = [[Toshio Suzuki (producer)|Toshio Suzuki]]
| starring       = &lt;!-- Order per poster. --&gt;{{Plainlist|
* [[Rumi Hiiragi]]
* [[Miyu Irino]]
* [[Mari Natsuki]]
* Takashi Naito
* [[Yasuko Sawaguchi]]
* [[Tsunehiko Kamijō]]
* Takehiko Ono
* [[Bunta Sugawara]]
}}
| cinematography = Atsushi Okui
| editing        = [[Takeshi Seyama]]
| music          = [[Joe Hisaishi]]
| studio         = [[Studio Ghibli]]
| distributor    = [[Toho]]
| released       = {{Film date|df=y|2001|7|20}}
| runtime        = 125 minutes
| country        = Japan
| language       = Japanese
| budget         = $19.2 million
| gross          = $396 million
}}
සෙන් සිට චිරහිරෝ නන්ත්රිකුකෝෂි 2001 ජපන් සජීවිකරණ සජීවිකරණ පටිගත කරන ලද ෆැන්ටසි චිත්රපටයක් වන හයාඕ මියාසාකි විසිනි. එය ටොෂියෝ සුසුකි විසින් චිත්රාගාරය විසින් සජීවිකරණය කරන ලද අතර ටූහෝ විසින් බෙදා හරින ලදී. චිත්රපටයේ තරු තරු රූයි හුවෙරි, මාරි නේසුකි, මාරි නිටෝ, ටකාෂෝ සවගුචි, සුනේහිකෝ කමිජී, ටහෙන්කෝ ඔනෝ සහ බුන්ටිකා සුගවරා. උද්යෝගිමත් අය තුළ, චිහිරෝ &quot;සෙන්&quot; ඔගිනෝ නව අසල්වැසි ප්රදේශයකට ගමන් කරන අතර නොදැනුවත්වම කමීගේ ලෝකයට ඇතුල් වේ (ජපන් ෂින්ටෝ ජනප්රවාදයේ ස්ප්රීතු). තම දෙමව්පියන් මායාකාරිය විසින් අයිදෙක්ව igs රන් බවට පත් වූ පසු, චිහිරාබා හි තරුණ අවිහිකතාවයේ වැඩ කරන රැකියාවක් ලබා ගනී.

==ආශ්‍රේයයන්==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>35o3ylzb7zjt5n6xtem13nterw4qlv9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කළු</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195950</id>
    <revision>
      <id>796351</id>
      <parentid>796217</parentid>
      <timestamp>2026-07-26T03:49:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>796351</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2590" sha1="ij88jwwi079ffe2wgz9vy2jpentejh5" xml:space="preserve">{{Infobox book
| name              = කළු
| author            = තාරකා වාසලමුදලිආරච්චි
| language          = සිංහල
| published         = 2009
| genre             = මනෝවිද්‍යාත්මක ත්‍රාසජනක
| publisher         = සරසවි ප්‍රකාශකයෝ
| media_type        = Print
| isbn              = 978-955-573-954-2
| image             =
| image_caption     = කළු (පොත)
}}

'''''කළු''''' යනු ශ්‍රී ලාංකික ලේඛිකා [[තාරකා වාසලමුදලිආරච්චි|තාරකා වසලමුදලිආරච්චි]] විසින් රචිත මනෝවිද්‍යාත්මක ත්‍රාසජනක නවකතාවකි.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Tharaka Wasalamudaliarachchi - Sarasaviya

https://archives.sarasaviya.lk/2014/03/20/?fn=sa1403209{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; මෙම කෘතිය ප්‍රථම වරට 2009 වසරේදී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

== පොත ගැන විස්තර ==
නවකතාවේ කතානායිකාව වන චේති යනු [[භින්නෝන්මාදය]] ලෙස හඳුනාගත් මානසික රෝගී තත්ත්වයක් හේතුවෙන් වසර ගණනාවක් මානසික රෝහලක ජීවත් වන කාන්තාවකි. කතාවේ සිදුවීම් බොහෝ දුරට එම ආයතනයේ සීමා වූ පරිසරය තුළ ගොඩනැඟෙන නමුත්, නවකතාවේ සැබෑ ගැඹුර විහිදෙන්නේ චේතිගේ අභ්‍යන්තර මනෝලෝකය සහ ඇයගේ මානසික අත්දැකීම් ඔස්සේය.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== සම්මාන හා නිර්දේශ ==
[[ස්වර්ණ පුස්තක සම්මානය|2010 ස්වර්ණ පුස්තක]] සම්මානය සඳහා නිර්දේශිත විය. අවසන් වටයේදී මෙම සම්මානය කන්දක් සේමා නවකතාවට හිමි විය.&lt;ref&gt;Sumitra Rahubadda Bags the Award - Daily News

https://archives.dailynews.lk/2010/09/16/news31.asp&lt;/ref&gt;

== මූලාශ්‍ර ==
&lt;references /&gt;
{{Book-stub}}</text>
      <sha1>ij88jwwi079ffe2wgz9vy2jpentejh5</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>