මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="si">
  <siteinfo>
    <sitename>විකිපීඩියා</sitename>
    <dbname>siwiki</dbname>
    <base>https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.13</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">මාධ්‍යය</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">විශේෂ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">පරිශීලක</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">පරිශීලක සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">විකිපීඩියා</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">විකිපීඩියා සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ගොනුව</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ගොනුව සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">සැකිල්ල</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">සැකිලි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">උදවු</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">උදවු සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ප්‍රවර්ගය</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ද්වාරය</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ද්වාරය සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="126" case="first-letter">MOS</namespace>
      <namespace key="127" case="first-letter">MOS talk</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6999</id>
    <revision>
      <id>796478</id>
      <parentid>796477</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T12:45:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය */</comment>
      <origin>796478</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66853" sha1="d0vxtv3jmpysb5exeiyyyqve8lbeha8" xml:space="preserve">{{Multiple issues|{{primary sources}}
{{COI}}}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image =
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිල ලාංඡනය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීම උදෙසා [[ථේරවාදය|ථෙරවාද]] මුල් බෞද්ධ දර්ශනය පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද සෙනසුන් සංවිධානයකි. ඔවුන්ගේ අභිප්‍රාය වන්නේ බුදුදහමේ මූලිකම පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීමට අවශ්‍ය ලෙස ආධ්‍යාත්මික වශයෙන් සහය වීම යි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි] (පරිවර්තනයකි)&lt;/ref&gt;සෙනසුන් සංවිධානයක් වන මෙය වනාන්තරගත,ග්‍රාමීය,අර්ධ නාගරික,නාගරික යන කාණ්ඩ හතරම නියෝජනය වන පරිදි ශ්‍රී ලංකාවේ සේම ලෝකය පුරාම විසිරුණු අසපු ශාඛා 130 කට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වේ.ඊට අමතරව විශාල ස්ථූපයක් කේන්ද්‍රගතව ක්‍රියාත්මක වන මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාර ආරාම සීමිත ප්‍රමාණයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.ප්‍රධාන මූලස්ථානය වශයෙන් මෙම සංවිධානයේ ආරම්භක ස්ථානය වන [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]] ක්‍රියාත්මක වේ.මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ මෙන්ම ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය හොබවන්නේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ත නාමයෙන් කා අතරත් ප්‍රසිද්ධියට පත් ව සිටින [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන්වහන්සේ]] ය.

උන්වහන්සේගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය යටතේ 1000 කට අධික ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පිරිසක් මෙම ආරාම සංචිතය තුළ පිරිසිදු ථේරවාද ත්‍රිපිටක ධර්මය පුහුණු වන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.මෙම සෙනසුන් සංවිධානයේ පැවදිව වන නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා වසර කිහිපයක් පුහුණු කිරීම සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සිදුකිරීම සඳහා ගිනිගෙන දැවුණු උතුරු ඉන්දියාවේ නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලයේ සහ ථේරවාද බුදුදහමේ මූලස්ථානය වන අනුරාධපුර මහා විහාරයේ ආකෘතියට මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ ඉදිකරන ලද [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය|මහමෙව්නාව මහා විහාරය , අපරැක්ක]] නම් වනාන්තරගත විශාල භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටා තිබේ.වර්ෂයක් පාසා පැවදිවීමට පැමිණෙන ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් ප්‍රමාණය ඉහළ යෑම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවෙන් ඔබ්බට ගොස් මෙවැනිම භික්ෂු පුහුණු මධයස්ථානයක් ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද ක්‍රියාත්මක වේ.තවද මහමෙව්නාව භාවනා ආරාම වඩාත් පිළිවෙලකින් සහ සැලසුම් සහගත අයුරින් ක්‍රියාත්මක ආරාම සංකීර්ණයක් වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාව පුරා ප්‍රචලිතව තිබේ.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ සුපුහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව ]]

මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකාවේ ආරාම වල වැඩසිටින ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ මානසික සුවය උදෙසා උචිත පරිදි වෙනමම ඉදිකළ විශාල ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද කලුතර ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ.ඊට අමතරව මෙම සංවිධානයේ ධර්ම ප්‍රචාරයක කටයුතු උදෙසා &quot;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&quot; නමින් වෙනම භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පරිපාලනයෙන් වියුක්ත වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ඇති විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් හා &quot;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&quot; නමින් ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ රූපවාහිනී ජාලය හා බෞද්ධ ප්‍රකාශන  සංවිධානය ලෙස සලකනු ලබයි.මේ ඔස්සේ සිංහල,ඉංග්‍රීසි,දෙමළ,හින්දි,චීන ආදී විශාල භාෂා ගණනාවකින් සාර්ථක ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සිදු කරන අතර වැඩිම භාෂා සංඛ්‍යාවකින් ථේරවාද බෞද්ධ ධර්ම ප්‍රචාරයන් සිදු කරන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය වීම විශේෂත්වයකි.

තවද මෙහි භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&quot; නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය නිදහස් ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.මහමෙව්නාව වටා ලෝකය පුරා මිලියන දෙක හමාරක් පමණ ථේරවාද බෞද්ධ ජනතාවක් එකතු වී සිටින බවට ස්වාධීන ආයතන විසින ඇස්තමේන්තු ගත කර තිබෙන අතර ජනතාව අතර පවතින ගෞරවය සහ ජනප්‍රියත්වය නිසා බෞද්ධ විහාර ආරම්භ කිරීමට දුෂ්කර බවට ප්‍රචලිතව තිබූ අරාබි අර්ධද්වීපයේ පවා මුල් වරට බෞද්ධ විහාරයක් ආරම්භ කිරීමට මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයට වර්ෂ 2009 දී හැකියාව ලැබුණි.මෙවැනි හේතු ගණනාවක් නිසා මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වර්තමානයේ ලෝකයේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන වලින් එකක් ලෙස හා ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතනය ලෙස බොහෝ දෙනා සලකනු ලබයි.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය යටතේ පවතින නමුත් ස්වාධීනව ක්‍රියාත්මක වන සංඝ සභාවකි.මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් එහි පරිපාලනය කටයුතු වලින් ඉවත් ව වර්ෂ 2006 දී සංඝ සභාවක් පිහිටුවමින් අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය කටයුතු උන්වහන්සේගෙන් ස්වාධීන කොට සංඝ සභාව වෙත භාර කරනු ලැබීය.අමරපුර කලයාණිවංශ නිකාය යටතේම නමුත් ස්වාධීන සංඝ සභාවක් පිහිටුවීම සඳහා එම නිකායේ කාරක සංඝ සභාවේ පූර්ණ අවසරය ඒ අනුව ලැබුණු අතර මහමෙව්නාවේ සංඝයා උදෙසා වෙනම ම උපසම්පදාව සිදු කිරීමට ද ඒ අනුව අවස්ථාව සැලසුණි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ 1000 කට අධිකව වැඩසිටින භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරනු ලබන අතර පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ රැස්වන මෙම සංඝ සභාව මගින් අසපු සංචිතයේ වැදගත් තීරණ ගනු ලබයි.වෙනත් සංඝ සභාවක ඇති සභාපති,උප සභාපති,මහාලේඛකාධිකාරී,නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී වශයෙන් ඇති ධුර ක්‍රියාත්මක වන නමුත් වෙනත් නිකායක හෝ සංඝ සභාවක දැකිය නොහැකි පරදි මාස 6 කට වරක් නිශ්චිත කාලයකට පුනරාවර්තනය වන පරිදි සංඝ සභාව රැස්වීම මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික කරුණකි.එසේම ලෝකයේ වෙනත් කිසිදු බෞද්ධ නිකායක,නිකාය පාර්ශවයක හෝ ධර්මායතනයක දක්නට නොලැබෙන '''මහා සංඝ මාරුව ''' සිදුවන්නේ ද එසේ රැස්වන දිනයේ දී ය.එහිදී අසපු ශාඛා අතර සංඝයා මාරු කිරීම සිදුවේ.එය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය තුල පමණක් දක්නට ලැබෙන එයටම ආවේණික වූ සුවිශේෂී දෙයකි.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය එහි නිර්මාතෘ වන [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් යටතේ පවතින අතර සංඝ සභාව ඇරඹීමට පෙර එනම් 1999 සහ 2006 අතර මුල් කාලයේ ඇතැම් අවස්ථාවල [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ සේරුවිල සඝ පරපුර නියෝජනය කරමින් හා එකල දොම්පේ පාලුගම භාවනා අසපුවේ අනුශාසකත්වය හෙබ වූ [[සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ]] දෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]]යන්ගේ සහ තෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]]යන්ගේ ආචාර්යත්වයයෙන් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි කරනු ලැබූ අවස්ථා ද තිබේ.කෙසේ නමුත් සෑම මහමෙව්නාවේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේ නමකටම ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් දරනු ලැබ තිබේ.

[[File:People-3280571.jpg|thumb|මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ආරණ්‍යවාසී භික්ෂූන්&lt;br&gt;(ඡායාරූපය:[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක]])]]

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය බොහෝ විට මෙම සංඝ සභාව අයත් අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක හිමියන් විසින් දරනු ලබයි.ඒ අනුව ප්‍රථම මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා එම නිකායේ මහානායක හිමියන් සහ පසුකාලීනව [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර සංඝ සභාව]] සිව්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] යන් වශයෙන් කටයුතු කරන ලද [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්| දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] වර්ෂ 2004 දී කලපුලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ පැවැත්වුණු මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ප්‍රථම උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට වර්ෂ 2022 දක්වා කටයුතු කරනු ලැබීය.2022 දී  උන්වහන්සේගේ පෞද්ගලික හේතුවක් මත ධුර කාලය තාවකාලිකව ඉවත් වූ අතර පසුව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ දෙවන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන [[හිනිඳුම නන්දරතන හිමි]] යන් පත්කරනු ලැබීය.2024 වසරේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] අපවත් වීම හේතුවෙන් පුරප්පාඩු වූ  මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] යන් පෙර පැවති සිරිත් ප්‍රකාරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් විය.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==මහමෙව්නා අසපු ශාඛාවන්==
===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

===මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ශාඛා===
අතිපූජනීය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේගේ ආශිර්වාදය මත මහා සඝරුවනේ අවවාද අනුශාසනා මැද යහපත් දරුවකු රට ලෝකයට දායාද කරනු වස් '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික පාසල් ලෙස ආරම්භ විය. මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය නිදහසෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාව තුල බිහි වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ජාලයේ ශාඛා පහත දැක්වේ.

*දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
*මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

==දහමෙහි හැසිරීම==

බුදු රජාණන්වහන්සේ ගේ ඉගැන්වීම අනුව මිනිස් උපතක් ලැබීම ම ඉතා දුලබ භාග්‍යයකි. බුදු දහම ගැන අසන්නට ද ලැබෙන වාසනාවන්තයින් කළ යුත්තේ අවසන් ඉලක්කය වන නිවන අරමුණු කර සිත දියුණු කර ගැනීමයි.

යමෙකු ට නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගත හැක්කේ බුදු දහමට අනුකූලව හැසිරීම්න් අරි අට මග (ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය) නම් වූ ඒ උතුම් මග සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පමණි. ආධ්‍යාත්මික වර්ධනයේ මුල් පියවරවල්: උදා. සෝවාන් (සෝතාපන්න) හා සකෘදාගාමී (සකදාගාමී), එදිනෙදා ජීවිතයේ වැඩ කටයුතු අතරේ වුව ද ළඟා කර ගත හැක.

දුකින් මිදීම (නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගැනීම) උදෙසා මුල් ම පියවර බුදුන් වදාළ ධර්මය දැන ගැනීම යි. බුදු දහම ඉගැන්වීම, සාකච්ඡා කිරීම සහ එහි හැසිරීම සඳහා අනුබල දිම ආදී ලෙස, ඒ අරබයා මහමෙව්නාවෙන් කෙරෙන කාර්ය භාරය වැදගත් ය.

එමෙන්ම, නිවන් මගෙහි කොටසක් ලෙස ම සිහිය (සති) ප්‍රගුණ කිරීම ඇසුරින්, සමාධිය හා ප්‍රඥාව දියුණු කර ගැනීමෙ හි වැදගත් ම කොටස වන භාවනාව වැඩීමට ද මහමෙව්නාවෙන්  පහසුකම් සැලසී ඇත.

අවධාරණය කෙරන වැදගත් ම කරුණක් වන්නේ: බුදු දහම හුදෙක් ජීවිතය දුක් සහගත බැව් පැවසීමෙන් නො නැවතී, එයින් මුළුමනින් ම අත් මිදීමේ මාර්ගය ද පෙන්වන බව ය.{{Relevance inline|date=2025-08-16|reason=මෙම කොටස රචනාවක් ලෙස ලියා ඇති අතර ලිපියේ විෂයට අදාළ නොවේ.}}

==දහම පැතිරවීම==
[[File:Mahamevnawa Publications.jpg|thumb|මහමෙව්නාව ප්‍රකාශන]]{{cquote|''තථාගතප්‌පවෙදිතො ධම්‌මවිනයො, භික්‌ඛවෙ, විවටො විරොචති, නො පටිච්‌ඡන්‌නො''&lt;br/&gt;තථාගතයන් වහන්සේ විසින් පනවන ලද ශ්‍රී සද්ධර්මයත් විනයත් බබළන්නේ විවර වුන විටය, සැඟවුණ විට නොවේ.|300px|50px|පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0402m2.mul12.xml#para132 අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→කුසිනාරවග්‌ගො(භාරංඩුවග්ගො)→පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}

{{cquote|''චරථ, භික්‌ඛවෙ, චාරිකං බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්‌පාය අත්‌ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්‌සානං. මා එකෙන ද්‌වෙ අගමිත්‌ථ. දෙසෙථ, භික්‌ඛවෙ, ධම්‌මං ආදිකල්‍යාණං මජ්‌ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්‌ථං සබ්‍යඤ්‌ජනං කෙවලපරිපුණ්‌ණං පරිසුද්‌ධං බ්‍රහ්‌මචරියං පකාසෙථ. සන්‌ති සත්‌තා අප්‌පරජක්‌ඛජාතිකා , අස්‌සවනතා ධම්‌මස්‌ස පරිහායන්‌ති, භවිස්‌සන්‌ති ධම්‌මස්‌ස අඤ්‌ඤාතාරො.''&lt;br/&gt;පින්වත් මහණෙනි, බොහෝ දෙනාගේ හිත පිණිස ද, බොහෝ දෙනාගේ සැපය පිණිස ද, ලොවට අනුකම්පාවෙන් දෙවි මිනිසුන්ගේ අර්ථය හා හිත සුව පිණිස හැසිරෙන්න. එක මග දෙදෙනෙකු නොම යන්න. පින්වත් මහණෙනි, ඇරඹුම කලණ (යහපත්) වූ, මැද කලණ වූ, අවසන ද කලණ වූ මනා අරුත් සහිත, මනා ව්‍යවහාර සහිත, මුළුමනින් ම පිරිපුන් වූ, පිරිසිදු නිවන් මග ම පවසන්න. අල්ප වූ රජස් (කෙලෙස්) ඇති සත්වයෝ සිටිත්; ශ්‍රී සද්ධර්මය ඇසීමට නොලැබුණහොත් ඔවුන් පිරිහී යනු ඇත; සදහම් ඇසුනහොත් ඔවුන් එය අවබොධ කර ගනු ඇත.|300px|50px|මාරකථා&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/vin02m2.mul0.xml#para32 විනයපිටකෙ→මහාවග්‌ගපාළි→මහාඛන්‌ධකො→මාරකථා]&lt;/ref&gt;
}}

බුදු රජාණන් වහන්සේගේ සැබෑ ශ්‍රාවකයෝ ''සාමීචිපටිපන්න'' වෙති. එනම් දුකින් මිදීම උදෙසා ම දහමෙහි හැසිරෙන අතර ම, අන් අය ගැන අනුකම්පාවෙන් ම සද්ධර්මය පතුරවත්. මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන ගිහි පැවිදි දෙපිරිසම ඉඩ ලැබෙන සැම විටම මෙලෙස හැසිරෙති.

මහමෙව්නාවේ ස්වාමීන් වහන්සේ ලා දහම් දෙසන්නේ/උගන්වන්නේ බුදු රජාණන් වහන්සේ දේශනා කර වදාළ අන්දමට ය.

{{cquote|යම් භික්‍ෂුවක් ''රූපය'' ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම (''නිබ්‌බිදාය '') පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම (''විරාගාය ''), එය නිරුද්‍ධ වීම (''නිරොධාය '') පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් විඳීම (''වේදනා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් හඳුනා ගැනීම් (''සඤ්ඤා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් චේතනාව තුළ සැකසීම (''සංඛාර'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් (විශේෂ වූ) දැනීම(''විඤ්ඤාණ'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...|300px|50px|ධම්‌මකථිකසුත්‌තං&lt;ref&gt; [http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0303m.mul0.xml#para115 සංයුත්‌තනිකායො→ඛන්‌ධවග්‌ගො→ඛන්‌ධසංයුත්‌තං→ධම්‌මකථිකවග්‌ගො→ධම්‌මකථිකසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}
එනිසා ජීවිතයේ යථාර්තය හෙළිදරවු කරන, දුකින් මිදීමට නොපමා විය යුතු ආකාරය ම අවධාරණය කරන, බුදු රජුන්ගේ මූලික ඉගැන්වීම මත ම පදනම් වූ (පටිගත කළ) දහම් දේශනා සහ දහම් පොත් පත් මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන්නන් අතර සංසරණය වෙනු දැකිය හැක.

ආරම්භක ශ්‍රී ලාංකික පසුබිම නිසා මෙම ප්‍රකාශන බොහොමයක් ඇත්තේ සිංහලයෙ නි; නමුත් මෙහි නිල වෙබ් අඩවිය ඔස්සේ ඉංග්‍රීසි සංස්කරණ හෙළි දැක්වෙනු දැන් දැකිය හැක.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://mahamevnawa.lk/en/|title=mahamevnawa.lk}}&lt;/ref&gt;

මහමෙව්නාවේ කැනඩා සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපද ශාඛා මඟින් &quot;''අමා සදහම් මණ්ඩපය''&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}&lt;/ref&gt; නමින් සජීවි සිංහල මාධ්‍ය අන්තර්ජාල (Internet) ධර්ම සාකච්ඡාවක් මෑතක සිට අරඹා ඇත. ලොව පුරා විසිරී සිටින සිංහල බෞද්ධයන් ට සද්ධර්මය පිළිබඳ ඇති සැක දුරු කරගැනීමට එයින් මග සැළසී ඇත.
==ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය==
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}
ලාභනොලබන ආයතනයක් වන මෙය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සදහා 2012 දී ආරම්භ වූ මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකා වලින් එකකි.එසේම ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩිම ආවරණ ජාලයක් හිමි එකම බෞද්ධ නාලිකාවද වේ.ඊට අමතරව ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ලෙස ගුවන්විදුලි නාලිකාවක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.මෙම නාලිකා ඔස්සේ පැය 24 පුරාම ශ්‍රාවකයන් උදෙසා ධර්ම දානය සිදුකරන අතර සෑම ධර්ම දේශනාවක්ම සිදු කරන්නේ මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේල විසිනි.බොහෝ වැඩසටහන් පටිගත කිරිබත්ගොඩ කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේ සිදු වේ.

තවද, ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය මගින් අන්තර්ජාල අවකාශ තුලින් ද ධර්මය ප්‍රචාරණය කරයි.ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනී YouTube නාලිකාව මේවනවිට ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය පසු කර ඇති අතර එය බෞද්ධ නාලිකාවක් සතු වැඩිම ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව වේ.මීට අමතරව මහමෙව්නාව,ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ආදී ලෙස සිංහල භාෂාවෙන් ධර්ම ප්‍රචාරණය කරන යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ඇති අතර ,Buddha Rashmi ලෙස හින්දි භාෂාවෙන් ද යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ද,Tamil Buddhist,Muniwar ලෙස දෙමළ භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද,Buddhism,Colombo Damma Freinds ලෙස ඉංග්‍රීසී භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද ඊට අමතරව චින භාෂාවෙන් සිදුකරන නාලිකාවක් ද පවතී.දැනට වැඩිම භාෂා ගණනකින් ලොව පුරා ධර්ම ප්‍රචාරණය සිදුකරන එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය ද මහමෙව්නාව වේ.

'''මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ''' නමින් ප්‍රකාශන ආයතනයක් ද පවතින අතර මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන සියලු පොත් ඒ හරහා මුද්‍රණය කර නිකුත් කෙරේ.එසේම &quot;මහාමේඝ&quot; නමින් බෞද්ධ සඟරාවක් ද මාසිකව නිකුත් වේ.

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>d0vxtv3jmpysb5exeiyyyqve8lbeha8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796479</id>
      <parentid>796478</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T13:12:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <origin>796479</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66830" sha1="1h8968vn29qepf3xh5x5ydt139p37t1" xml:space="preserve">{{Multiple issues|{{primary sources}}
{{COI}}}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image =
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිල ලාංඡනය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීම උදෙසා [[ථේරවාදය|ථෙරවාද]] මුල් බෞද්ධ දර්ශනය පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද සෙනසුන් සංවිධානයකි. ඔවුන්ගේ අභිප්‍රාය වන්නේ බුදුදහමේ මූලිකම පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීමට අවශ්‍ය ලෙස ආධ්‍යාත්මික වශයෙන් සහය වීම යි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි] (පරිවර්තනයකි)&lt;/ref&gt;සෙනසුන් සංවිධානයක් වන මෙය වනාන්තරගත,ග්‍රාමීය,අර්ධ නාගරික,නාගරික යන කාණ්ඩ හතරම නියෝජනය වන පරිදි ශ්‍රී ලංකාවේ සේම ලෝකය පුරාම විසිරුණු අසපු ශාඛා 130 කට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වේ.ඊට අමතරව විශාල ස්ථූපයක් කේන්ද්‍රගතව ක්‍රියාත්මක වන මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාර ආරාම සීමිත ප්‍රමාණයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.ප්‍රධාන මූලස්ථානය වශයෙන් මෙම සංවිධානයේ ආරම්භක ස්ථානය වන [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]] ක්‍රියාත්මක වේ.මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ මෙන්ම ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය හොබවන්නේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ත නාමයෙන් කා අතරත් ප්‍රසිද්ධියට පත් ව සිටින [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන්වහන්සේ]] ය.

උන්වහන්සේගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය යටතේ 1000 කට අධික ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පිරිසක් මෙම ආරාම සංචිතය තුළ පිරිසිදු ථේරවාද ත්‍රිපිටක ධර්මය පුහුණු වන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.මෙම සෙනසුන් සංවිධානයේ පැවදිව වන නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා වසර කිහිපයක් පුහුණු කිරීම සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සිදුකිරීම සඳහා ගිනිගෙන දැවුණු උතුරු ඉන්දියාවේ නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලයේ සහ ථේරවාද බුදුදහමේ මූලස්ථානය වන අනුරාධපුර මහා විහාරයේ ආකෘතියට මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ ඉදිකරන ලද [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය |මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නම් වනාන්තරගත විශාල භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටා තිබේ.වර්ෂයක් පාසා පැවදිවීමට පැමිණෙන ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් ප්‍රමාණය ඉහළ යෑම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවෙන් ඔබ්බට ගොස් මෙවැනිම භික්ෂු පුහුණු මධයස්ථානයක් ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද ක්‍රියාත්මක වේ.තවද මහමෙව්නාව භාවනා ආරාම වඩාත් පිළිවෙලකින් සහ සැලසුම් සහගත අයුරින් ක්‍රියාත්මක ආරාම සංකීර්ණයක් වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාව පුරා ප්‍රචලිතව තිබේ.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ සුපුහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව ]]

මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකාවේ ආරාම වල වැඩසිටින ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ මානසික සුවය උදෙසා උචිත පරිදි වෙනමම ඉදිකළ විශාල ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද කලුතර ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ.ඊට අමතරව මෙම සංවිධානයේ ධර්ම ප්‍රචාරයක කටයුතු උදෙසා &quot;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&quot; නමින් වෙනම භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පරිපාලනයෙන් වියුක්ත වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ඇති විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් හා &quot;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&quot; නමින් ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ රූපවාහිනී ජාලය හා බෞද්ධ ප්‍රකාශන  සංවිධානය ලෙස සලකනු ලබයි.මේ ඔස්සේ සිංහල,ඉංග්‍රීසි,දෙමළ,හින්දි,චීන ආදී විශාල භාෂා ගණනාවකින් සාර්ථක ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සිදු කරන අතර වැඩිම භාෂා සංඛ්‍යාවකින් ථේරවාද බෞද්ධ ධර්ම ප්‍රචාරයන් සිදු කරන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය වීම විශේෂත්වයකි.

තවද මෙහි භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&quot; නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය නිදහස් ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.මහමෙව්නාව වටා ලෝකය පුරා මිලියන දෙක හමාරක් පමණ ථේරවාද බෞද්ධ ජනතාවක් එකතු වී සිටින බවට ස්වාධීන ආයතන විසින ඇස්තමේන්තු ගත කර තිබෙන අතර ජනතාව අතර පවතින ගෞරවය සහ ජනප්‍රියත්වය නිසා බෞද්ධ විහාර ආරම්භ කිරීමට දුෂ්කර බවට ප්‍රචලිතව තිබූ අරාබි අර්ධද්වීපයේ පවා මුල් වරට බෞද්ධ විහාරයක් ආරම්භ කිරීමට මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයට වර්ෂ 2009 දී හැකියාව ලැබුණි.මෙවැනි හේතු ගණනාවක් නිසා මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වර්තමානයේ ලෝකයේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන වලින් එකක් ලෙස හා ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතනය ලෙස බොහෝ දෙනා සලකනු ලබයි.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය යටතේ පවතින නමුත් ස්වාධීනව ක්‍රියාත්මක වන සංඝ සභාවකි.මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් එහි පරිපාලනය කටයුතු වලින් ඉවත් ව වර්ෂ 2006 දී සංඝ සභාවක් පිහිටුවමින් අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය කටයුතු උන්වහන්සේගෙන් ස්වාධීන කොට සංඝ සභාව වෙත භාර කරනු ලැබීය.අමරපුර කලයාණිවංශ නිකාය යටතේම නමුත් ස්වාධීන සංඝ සභාවක් පිහිටුවීම සඳහා එම නිකායේ කාරක සංඝ සභාවේ පූර්ණ අවසරය ඒ අනුව ලැබුණු අතර මහමෙව්නාවේ සංඝයා උදෙසා වෙනම ම උපසම්පදාව සිදු කිරීමට ද ඒ අනුව අවස්ථාව සැලසුණි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ 1000 කට අධිකව වැඩසිටින භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරනු ලබන අතර පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ රැස්වන මෙම සංඝ සභාව මගින් අසපු සංචිතයේ වැදගත් තීරණ ගනු ලබයි.වෙනත් සංඝ සභාවක ඇති සභාපති,උප සභාපති,මහාලේඛකාධිකාරී,නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී වශයෙන් ඇති ධුර ක්‍රියාත්මක වන නමුත් වෙනත් නිකායක හෝ සංඝ සභාවක දැකිය නොහැකි පරදි මාස 6 කට වරක් නිශ්චිත කාලයකට පුනරාවර්තනය වන පරිදි සංඝ සභාව රැස්වීම මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික කරුණකි.එසේම ලෝකයේ වෙනත් කිසිදු බෞද්ධ නිකායක,නිකාය පාර්ශවයක හෝ ධර්මායතනයක දක්නට නොලැබෙන '''මහා සංඝ මාරුව ''' සිදුවන්නේ ද එසේ රැස්වන දිනයේ දී ය.එහිදී අසපු ශාඛා අතර සංඝයා මාරු කිරීම සිදුවේ.එය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය තුල පමණක් දක්නට ලැබෙන එයටම ආවේණික වූ සුවිශේෂී දෙයකි.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය එහි නිර්මාතෘ වන [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් යටතේ පවතින අතර සංඝ සභාව ඇරඹීමට පෙර එනම් 1999 සහ 2006 අතර මුල් කාලයේ ඇතැම් අවස්ථාවල [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ සේරුවිල සඝ පරපුර නියෝජනය කරමින් හා එකල දොම්පේ පාලුගම භාවනා අසපුවේ අනුශාසකත්වය හෙබ වූ [[සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ]] දෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]]යන්ගේ සහ තෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]]යන්ගේ ආචාර්යත්වයයෙන් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි කරනු ලැබූ අවස්ථා ද තිබේ.කෙසේ නමුත් සෑම මහමෙව්නාවේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේ නමකටම ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් දරනු ලැබ තිබේ.

[[File:People-3280571.jpg|thumb|මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ආරණ්‍යවාසී භික්ෂූන්&lt;br&gt;(ඡායාරූපය:[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක]])]]

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය බොහෝ විට මෙම සංඝ සභාව අයත් අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක හිමියන් විසින් දරනු ලබයි.ඒ අනුව ප්‍රථම මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා එම නිකායේ මහානායක හිමියන් සහ පසුකාලීනව [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර සංඝ සභාව]] සිව්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] යන් වශයෙන් කටයුතු කරන ලද [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්| දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] වර්ෂ 2004 දී කලපුලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ පැවැත්වුණු මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ප්‍රථම උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට වර්ෂ 2022 දක්වා කටයුතු කරනු ලැබීය.2022 දී  උන්වහන්සේගේ පෞද්ගලික හේතුවක් මත ධුර කාලය තාවකාලිකව ඉවත් වූ අතර පසුව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ දෙවන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන [[හිනිඳුම නන්දරතන හිමි]] යන් පත්කරනු ලැබීය.2024 වසරේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] අපවත් වීම හේතුවෙන් පුරප්පාඩු වූ  මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] යන් පෙර පැවති සිරිත් ප්‍රකාරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් විය.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==මහමෙව්නා අසපු ශාඛාවන්==
===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

===මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ශාඛා===
අතිපූජනීය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේගේ ආශිර්වාදය මත මහා සඝරුවනේ අවවාද අනුශාසනා මැද යහපත් දරුවකු රට ලෝකයට දායාද කරනු වස් '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික පාසල් ලෙස ආරම්භ විය. මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය නිදහසෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාව තුල බිහි වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ජාලයේ ශාඛා පහත දැක්වේ.

*දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
*මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

==දහමෙහි හැසිරීම==

බුදු රජාණන්වහන්සේ ගේ ඉගැන්වීම අනුව මිනිස් උපතක් ලැබීම ම ඉතා දුලබ භාග්‍යයකි. බුදු දහම ගැන අසන්නට ද ලැබෙන වාසනාවන්තයින් කළ යුත්තේ අවසන් ඉලක්කය වන නිවන අරමුණු කර සිත දියුණු කර ගැනීමයි.

යමෙකු ට නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගත හැක්කේ බුදු දහමට අනුකූලව හැසිරීම්න් අරි අට මග (ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය) නම් වූ ඒ උතුම් මග සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පමණි. ආධ්‍යාත්මික වර්ධනයේ මුල් පියවරවල්: උදා. සෝවාන් (සෝතාපන්න) හා සකෘදාගාමී (සකදාගාමී), එදිනෙදා ජීවිතයේ වැඩ කටයුතු අතරේ වුව ද ළඟා කර ගත හැක.

දුකින් මිදීම (නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගැනීම) උදෙසා මුල් ම පියවර බුදුන් වදාළ ධර්මය දැන ගැනීම යි. බුදු දහම ඉගැන්වීම, සාකච්ඡා කිරීම සහ එහි හැසිරීම සඳහා අනුබල දිම ආදී ලෙස, ඒ අරබයා මහමෙව්නාවෙන් කෙරෙන කාර්ය භාරය වැදගත් ය.

එමෙන්ම, නිවන් මගෙහි කොටසක් ලෙස ම සිහිය (සති) ප්‍රගුණ කිරීම ඇසුරින්, සමාධිය හා ප්‍රඥාව දියුණු කර ගැනීමෙ හි වැදගත් ම කොටස වන භාවනාව වැඩීමට ද මහමෙව්නාවෙන්  පහසුකම් සැලසී ඇත.

අවධාරණය කෙරන වැදගත් ම කරුණක් වන්නේ: බුදු දහම හුදෙක් ජීවිතය දුක් සහගත බැව් පැවසීමෙන් නො නැවතී, එයින් මුළුමනින් ම අත් මිදීමේ මාර්ගය ද පෙන්වන බව ය.{{Relevance inline|date=2025-08-16|reason=මෙම කොටස රචනාවක් ලෙස ලියා ඇති අතර ලිපියේ විෂයට අදාළ නොවේ.}}

==දහම පැතිරවීම==
[[File:Mahamevnawa Publications.jpg|thumb|මහමෙව්නාව ප්‍රකාශන]]{{cquote|''තථාගතප්‌පවෙදිතො ධම්‌මවිනයො, භික්‌ඛවෙ, විවටො විරොචති, නො පටිච්‌ඡන්‌නො''&lt;br/&gt;තථාගතයන් වහන්සේ විසින් පනවන ලද ශ්‍රී සද්ධර්මයත් විනයත් බබළන්නේ විවර වුන විටය, සැඟවුණ විට නොවේ.|300px|50px|පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0402m2.mul12.xml#para132 අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→කුසිනාරවග්‌ගො(භාරංඩුවග්ගො)→පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}

{{cquote|''චරථ, භික්‌ඛවෙ, චාරිකං බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්‌පාය අත්‌ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්‌සානං. මා එකෙන ද්‌වෙ අගමිත්‌ථ. දෙසෙථ, භික්‌ඛවෙ, ධම්‌මං ආදිකල්‍යාණං මජ්‌ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්‌ථං සබ්‍යඤ්‌ජනං කෙවලපරිපුණ්‌ණං පරිසුද්‌ධං බ්‍රහ්‌මචරියං පකාසෙථ. සන්‌ති සත්‌තා අප්‌පරජක්‌ඛජාතිකා , අස්‌සවනතා ධම්‌මස්‌ස පරිහායන්‌ති, භවිස්‌සන්‌ති ධම්‌මස්‌ස අඤ්‌ඤාතාරො.''&lt;br/&gt;පින්වත් මහණෙනි, බොහෝ දෙනාගේ හිත පිණිස ද, බොහෝ දෙනාගේ සැපය පිණිස ද, ලොවට අනුකම්පාවෙන් දෙවි මිනිසුන්ගේ අර්ථය හා හිත සුව පිණිස හැසිරෙන්න. එක මග දෙදෙනෙකු නොම යන්න. පින්වත් මහණෙනි, ඇරඹුම කලණ (යහපත්) වූ, මැද කලණ වූ, අවසන ද කලණ වූ මනා අරුත් සහිත, මනා ව්‍යවහාර සහිත, මුළුමනින් ම පිරිපුන් වූ, පිරිසිදු නිවන් මග ම පවසන්න. අල්ප වූ රජස් (කෙලෙස්) ඇති සත්වයෝ සිටිත්; ශ්‍රී සද්ධර්මය ඇසීමට නොලැබුණහොත් ඔවුන් පිරිහී යනු ඇත; සදහම් ඇසුනහොත් ඔවුන් එය අවබොධ කර ගනු ඇත.|300px|50px|මාරකථා&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/vin02m2.mul0.xml#para32 විනයපිටකෙ→මහාවග්‌ගපාළි→මහාඛන්‌ධකො→මාරකථා]&lt;/ref&gt;
}}

බුදු රජාණන් වහන්සේගේ සැබෑ ශ්‍රාවකයෝ ''සාමීචිපටිපන්න'' වෙති. එනම් දුකින් මිදීම උදෙසා ම දහමෙහි හැසිරෙන අතර ම, අන් අය ගැන අනුකම්පාවෙන් ම සද්ධර්මය පතුරවත්. මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන ගිහි පැවිදි දෙපිරිසම ඉඩ ලැබෙන සැම විටම මෙලෙස හැසිරෙති.

මහමෙව්නාවේ ස්වාමීන් වහන්සේ ලා දහම් දෙසන්නේ/උගන්වන්නේ බුදු රජාණන් වහන්සේ දේශනා කර වදාළ අන්දමට ය.

{{cquote|යම් භික්‍ෂුවක් ''රූපය'' ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම (''නිබ්‌බිදාය '') පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම (''විරාගාය ''), එය නිරුද්‍ධ වීම (''නිරොධාය '') පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් විඳීම (''වේදනා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් හඳුනා ගැනීම් (''සඤ්ඤා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් චේතනාව තුළ සැකසීම (''සංඛාර'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් (විශේෂ වූ) දැනීම(''විඤ්ඤාණ'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...|300px|50px|ධම්‌මකථිකසුත්‌තං&lt;ref&gt; [http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0303m.mul0.xml#para115 සංයුත්‌තනිකායො→ඛන්‌ධවග්‌ගො→ඛන්‌ධසංයුත්‌තං→ධම්‌මකථිකවග්‌ගො→ධම්‌මකථිකසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}
එනිසා ජීවිතයේ යථාර්තය හෙළිදරවු කරන, දුකින් මිදීමට නොපමා විය යුතු ආකාරය ම අවධාරණය කරන, බුදු රජුන්ගේ මූලික ඉගැන්වීම මත ම පදනම් වූ (පටිගත කළ) දහම් දේශනා සහ දහම් පොත් පත් මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන්නන් අතර සංසරණය වෙනු දැකිය හැක.

ආරම්භක ශ්‍රී ලාංකික පසුබිම නිසා මෙම ප්‍රකාශන බොහොමයක් ඇත්තේ සිංහලයෙ නි; නමුත් මෙහි නිල වෙබ් අඩවිය ඔස්සේ ඉංග්‍රීසි සංස්කරණ හෙළි දැක්වෙනු දැන් දැකිය හැක.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://mahamevnawa.lk/en/|title=mahamevnawa.lk}}&lt;/ref&gt;

මහමෙව්නාවේ කැනඩා සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපද ශාඛා මඟින් &quot;''අමා සදහම් මණ්ඩපය''&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}&lt;/ref&gt; නමින් සජීවි සිංහල මාධ්‍ය අන්තර්ජාල (Internet) ධර්ම සාකච්ඡාවක් මෑතක සිට අරඹා ඇත. ලොව පුරා විසිරී සිටින සිංහල බෞද්ධයන් ට සද්ධර්මය පිළිබඳ ඇති සැක දුරු කරගැනීමට එයින් මග සැළසී ඇත.
==ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය==
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}
ලාභනොලබන ආයතනයක් වන මෙය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සදහා 2012 දී ආරම්භ වූ මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකා වලින් එකකි.එසේම ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩිම ආවරණ ජාලයක් හිමි එකම බෞද්ධ නාලිකාවද වේ.ඊට අමතරව ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ලෙස ගුවන්විදුලි නාලිකාවක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.මෙම නාලිකා ඔස්සේ පැය 24 පුරාම ශ්‍රාවකයන් උදෙසා ධර්ම දානය සිදුකරන අතර සෑම ධර්ම දේශනාවක්ම සිදු කරන්නේ මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේල විසිනි.බොහෝ වැඩසටහන් පටිගත කිරිබත්ගොඩ කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේ සිදු වේ.

තවද, ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය මගින් අන්තර්ජාල අවකාශ තුලින් ද ධර්මය ප්‍රචාරණය කරයි.ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනී YouTube නාලිකාව මේවනවිට ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය පසු කර ඇති අතර එය බෞද්ධ නාලිකාවක් සතු වැඩිම ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව වේ.මීට අමතරව මහමෙව්නාව,ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ආදී ලෙස සිංහල භාෂාවෙන් ධර්ම ප්‍රචාරණය කරන යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ඇති අතර ,Buddha Rashmi ලෙස හින්දි භාෂාවෙන් ද යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ද,Tamil Buddhist,Muniwar ලෙස දෙමළ භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද,Buddhism,Colombo Damma Freinds ලෙස ඉංග්‍රීසී භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද ඊට අමතරව චින භාෂාවෙන් සිදුකරන නාලිකාවක් ද පවතී.දැනට වැඩිම භාෂා ගණනකින් ලොව පුරා ධර්ම ප්‍රචාරණය සිදුකරන එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය ද මහමෙව්නාව වේ.

'''මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ''' නමින් ප්‍රකාශන ආයතනයක් ද පවතින අතර මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන සියලු පොත් ඒ හරහා මුද්‍රණය කර නිකුත් කෙරේ.එසේම &quot;මහාමේඝ&quot; නමින් බෞද්ධ සඟරාවක් ද මාසිකව නිකුත් වේ.

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>1h8968vn29qepf3xh5x5ydt139p37t1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796480</id>
      <parentid>796479</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T13:14:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <origin>796480</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66913" sha1="kchxpszznopzcl48olt62nswu3geoy1" xml:space="preserve">{{Multiple issues|{{primary sources}}
{{COI}}}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image =
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිල ලාංඡනය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීම උදෙසා [[ථේරවාදය|ථෙරවාද]] මුල් බෞද්ධ දර්ශනය පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද සෙනසුන් සංවිධානයකි. ඔවුන්ගේ අභිප්‍රාය වන්නේ බුදුදහමේ මූලිකම පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීමට අවශ්‍ය ලෙස ආධ්‍යාත්මික වශයෙන් සහය වීම යි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි] (පරිවර්තනයකි)&lt;/ref&gt;සෙනසුන් සංවිධානයක් වන මෙය වනාන්තරගත,ග්‍රාමීය,අර්ධ නාගරික,නාගරික යන කාණ්ඩ හතරම නියෝජනය වන පරිදි ශ්‍රී ලංකාවේ සේම ලෝකය පුරාම විසිරුණු අසපු ශාඛා 130 කට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වේ.ඊට අමතරව විශාල ස්ථූපයක් කේන්ද්‍රගතව ක්‍රියාත්මක වන මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාර ආරාම සීමිත ප්‍රමාණයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.ප්‍රධාන මූලස්ථානය වශයෙන් මෙම සංවිධානයේ ආරම්භක ස්ථානය වන [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]] ක්‍රියාත්මක වේ.මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ මෙන්ම ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය හොබවන්නේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ත නාමයෙන් කා අතරත් ප්‍රසිද්ධියට පත් ව සිටින [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන්වහන්සේ]] ය.

උන්වහන්සේගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය යටතේ 1000 කට අධික ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පිරිසක් මෙම ආරාම සංචිතය තුළ පිරිසිදු ථේරවාද ත්‍රිපිටක ධර්මය පුහුණු වන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.මෙම සෙනසුන් සංවිධානයේ පැවදිව වන නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා වසර කිහිපයක් පුහුණු කිරීම සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සිදුකිරීම සඳහා ගිනිගෙන දැවුණු උතුරු ඉන්දියාවේ නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලයේ සහ ථේරවාද බුදුදහමේ මූලස්ථානය වන අනුරාධපුර මහා විහාරයේ ආකෘතියට මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ ඉදිකරන ලද [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක |මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නම් වනාන්තරගත විශාල භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටා තිබේ.වර්ෂයක් පාසා පැවදිවීමට පැමිණෙන ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් ප්‍රමාණය ඉහළ යෑම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවෙන් ඔබ්බට ගොස් මෙවැනිම භික්ෂු පුහුණු මධයස්ථානයක් ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද ක්‍රියාත්මක වේ.තවද මහමෙව්නාව භාවනා ආරාම වඩාත් පිළිවෙලකින් සහ සැලසුම් සහගත අයුරින් ක්‍රියාත්මක ආරාම සංකීර්ණයක් වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාව පුරා ප්‍රචලිතව තිබේ.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ සුපුහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව ]]

මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකාවේ ආරාම වල වැඩසිටින ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ මානසික සුවය උදෙසා උචිත පරිදි වෙනමම ඉදිකළ විශාල ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද කලුතර ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ.ඊට අමතරව මෙම සංවිධානයේ ධර්ම ප්‍රචාරයක කටයුතු උදෙසා &quot;[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]]&quot; නමින් වෙනම භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පරිපාලනයෙන් වියුක්ත වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ඇති විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් හා &quot;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&quot; නමින් ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ රූපවාහිනී ජාලය හා බෞද්ධ ප්‍රකාශන  සංවිධානය ලෙස සලකනු ලබයි.මේ ඔස්සේ සිංහල,ඉංග්‍රීසි,දෙමළ,හින්දි,චීන ආදී විශාල භාෂා ගණනාවකින් සාර්ථක ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සිදු කරන අතර වැඩිම භාෂා සංඛ්‍යාවකින් ථේරවාද බෞද්ධ ධර්ම ප්‍රචාරයන් සිදු කරන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය වීම විශේෂත්වයකි.

තවද මෙහි භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&quot; නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය නිදහස් ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.මහමෙව්නාව වටා ලෝකය පුරා මිලියන දෙක හමාරක් පමණ ථේරවාද බෞද්ධ ජනතාවක් එකතු වී සිටින බවට ස්වාධීන ආයතන විසින ඇස්තමේන්තු ගත කර තිබෙන අතර ජනතාව අතර පවතින ගෞරවය සහ ජනප්‍රියත්වය නිසා බෞද්ධ විහාර ආරම්භ කිරීමට දුෂ්කර බවට ප්‍රචලිතව තිබූ අරාබි අර්ධද්වීපයේ පවා මුල් වරට බෞද්ධ විහාරයක් ආරම්භ කිරීමට මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයට වර්ෂ 2009 දී හැකියාව ලැබුණි.මෙවැනි හේතු ගණනාවක් නිසා මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වර්තමානයේ ලෝකයේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන වලින් එකක් ලෙස හා ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතනය ලෙස බොහෝ දෙනා සලකනු ලබයි.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය යටතේ පවතින නමුත් ස්වාධීනව ක්‍රියාත්මක වන සංඝ සභාවකි.මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් එහි පරිපාලනය කටයුතු වලින් ඉවත් ව වර්ෂ 2006 දී සංඝ සභාවක් පිහිටුවමින් අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය කටයුතු උන්වහන්සේගෙන් ස්වාධීන කොට සංඝ සභාව වෙත භාර කරනු ලැබීය.අමරපුර කලයාණිවංශ නිකාය යටතේම නමුත් ස්වාධීන සංඝ සභාවක් පිහිටුවීම සඳහා එම නිකායේ කාරක සංඝ සභාවේ පූර්ණ අවසරය ඒ අනුව ලැබුණු අතර මහමෙව්නාවේ සංඝයා උදෙසා වෙනම ම උපසම්පදාව සිදු කිරීමට ද ඒ අනුව අවස්ථාව සැලසුණි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ 1000 කට අධිකව වැඩසිටින භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරනු ලබන අතර පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ රැස්වන මෙම සංඝ සභාව මගින් අසපු සංචිතයේ වැදගත් තීරණ ගනු ලබයි.වෙනත් සංඝ සභාවක ඇති සභාපති,උප සභාපති,මහාලේඛකාධිකාරී,නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී වශයෙන් ඇති ධුර ක්‍රියාත්මක වන නමුත් වෙනත් නිකායක හෝ සංඝ සභාවක දැකිය නොහැකි පරදි මාස 6 කට වරක් නිශ්චිත කාලයකට පුනරාවර්තනය වන පරිදි සංඝ සභාව රැස්වීම මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික කරුණකි.එසේම ලෝකයේ වෙනත් කිසිදු බෞද්ධ නිකායක,නිකාය පාර්ශවයක හෝ ධර්මායතනයක දක්නට නොලැබෙන '''මහා සංඝ මාරුව ''' සිදුවන්නේ ද එසේ රැස්වන දිනයේ දී ය.එහිදී අසපු ශාඛා අතර සංඝයා මාරු කිරීම සිදුවේ.එය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය තුල පමණක් දක්නට ලැබෙන එයටම ආවේණික වූ සුවිශේෂී දෙයකි.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය එහි නිර්මාතෘ වන [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් යටතේ පවතින අතර සංඝ සභාව ඇරඹීමට පෙර එනම් 1999 සහ 2006 අතර මුල් කාලයේ ඇතැම් අවස්ථාවල [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ සේරුවිල සඝ පරපුර නියෝජනය කරමින් හා එකල දොම්පේ පාලුගම භාවනා අසපුවේ අනුශාසකත්වය හෙබ වූ [[සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ]] දෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]]යන්ගේ සහ තෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]]යන්ගේ ආචාර්යත්වයයෙන් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි කරනු ලැබූ අවස්ථා ද තිබේ.කෙසේ නමුත් සෑම මහමෙව්නාවේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේ නමකටම ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් දරනු ලැබ තිබේ.

[[File:People-3280571.jpg|thumb|මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ආරණ්‍යවාසී භික්ෂූන්&lt;br&gt;(ඡායාරූපය:[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක]])]]

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය බොහෝ විට මෙම සංඝ සභාව අයත් අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක හිමියන් විසින් දරනු ලබයි.ඒ අනුව ප්‍රථම මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා එම නිකායේ මහානායක හිමියන් සහ පසුකාලීනව [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර සංඝ සභාව]] සිව්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] යන් වශයෙන් කටයුතු කරන ලද [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්| දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] වර්ෂ 2004 දී කලපුලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ පැවැත්වුණු මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ප්‍රථම උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට වර්ෂ 2022 දක්වා කටයුතු කරනු ලැබීය.2022 දී  උන්වහන්සේගේ පෞද්ගලික හේතුවක් මත ධුර කාලය තාවකාලිකව ඉවත් වූ අතර පසුව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ දෙවන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන [[හිනිඳුම නන්දරතන හිමි]] යන් පත්කරනු ලැබීය.2024 වසරේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] අපවත් වීම හේතුවෙන් පුරප්පාඩු වූ  මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] යන් පෙර පැවති සිරිත් ප්‍රකාරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් විය.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==මහමෙව්නා අසපු ශාඛාවන්==
===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

===මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ශාඛා===
අතිපූජනීය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේගේ ආශිර්වාදය මත මහා සඝරුවනේ අවවාද අනුශාසනා මැද යහපත් දරුවකු රට ලෝකයට දායාද කරනු වස් '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික පාසල් ලෙස ආරම්භ විය. මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය නිදහසෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාව තුල බිහි වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ජාලයේ ශාඛා පහත දැක්වේ.

*දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
*මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

==දහමෙහි හැසිරීම==

බුදු රජාණන්වහන්සේ ගේ ඉගැන්වීම අනුව මිනිස් උපතක් ලැබීම ම ඉතා දුලබ භාග්‍යයකි. බුදු දහම ගැන අසන්නට ද ලැබෙන වාසනාවන්තයින් කළ යුත්තේ අවසන් ඉලක්කය වන නිවන අරමුණු කර සිත දියුණු කර ගැනීමයි.

යමෙකු ට නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගත හැක්කේ බුදු දහමට අනුකූලව හැසිරීම්න් අරි අට මග (ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය) නම් වූ ඒ උතුම් මග සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පමණි. ආධ්‍යාත්මික වර්ධනයේ මුල් පියවරවල්: උදා. සෝවාන් (සෝතාපන්න) හා සකෘදාගාමී (සකදාගාමී), එදිනෙදා ජීවිතයේ වැඩ කටයුතු අතරේ වුව ද ළඟා කර ගත හැක.

දුකින් මිදීම (නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගැනීම) උදෙසා මුල් ම පියවර බුදුන් වදාළ ධර්මය දැන ගැනීම යි. බුදු දහම ඉගැන්වීම, සාකච්ඡා කිරීම සහ එහි හැසිරීම සඳහා අනුබල දිම ආදී ලෙස, ඒ අරබයා මහමෙව්නාවෙන් කෙරෙන කාර්ය භාරය වැදගත් ය.

එමෙන්ම, නිවන් මගෙහි කොටසක් ලෙස ම සිහිය (සති) ප්‍රගුණ කිරීම ඇසුරින්, සමාධිය හා ප්‍රඥාව දියුණු කර ගැනීමෙ හි වැදගත් ම කොටස වන භාවනාව වැඩීමට ද මහමෙව්නාවෙන්  පහසුකම් සැලසී ඇත.

අවධාරණය කෙරන වැදගත් ම කරුණක් වන්නේ: බුදු දහම හුදෙක් ජීවිතය දුක් සහගත බැව් පැවසීමෙන් නො නැවතී, එයින් මුළුමනින් ම අත් මිදීමේ මාර්ගය ද පෙන්වන බව ය.{{Relevance inline|date=2025-08-16|reason=මෙම කොටස රචනාවක් ලෙස ලියා ඇති අතර ලිපියේ විෂයට අදාළ නොවේ.}}

==දහම පැතිරවීම==
[[File:Mahamevnawa Publications.jpg|thumb|මහමෙව්නාව ප්‍රකාශන]]{{cquote|''තථාගතප්‌පවෙදිතො ධම්‌මවිනයො, භික්‌ඛවෙ, විවටො විරොචති, නො පටිච්‌ඡන්‌නො''&lt;br/&gt;තථාගතයන් වහන්සේ විසින් පනවන ලද ශ්‍රී සද්ධර්මයත් විනයත් බබළන්නේ විවර වුන විටය, සැඟවුණ විට නොවේ.|300px|50px|පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0402m2.mul12.xml#para132 අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→කුසිනාරවග්‌ගො(භාරංඩුවග්ගො)→පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}

{{cquote|''චරථ, භික්‌ඛවෙ, චාරිකං බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්‌පාය අත්‌ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්‌සානං. මා එකෙන ද්‌වෙ අගමිත්‌ථ. දෙසෙථ, භික්‌ඛවෙ, ධම්‌මං ආදිකල්‍යාණං මජ්‌ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්‌ථං සබ්‍යඤ්‌ජනං කෙවලපරිපුණ්‌ණං පරිසුද්‌ධං බ්‍රහ්‌මචරියං පකාසෙථ. සන්‌ති සත්‌තා අප්‌පරජක්‌ඛජාතිකා , අස්‌සවනතා ධම්‌මස්‌ස පරිහායන්‌ති, භවිස්‌සන්‌ති ධම්‌මස්‌ස අඤ්‌ඤාතාරො.''&lt;br/&gt;පින්වත් මහණෙනි, බොහෝ දෙනාගේ හිත පිණිස ද, බොහෝ දෙනාගේ සැපය පිණිස ද, ලොවට අනුකම්පාවෙන් දෙවි මිනිසුන්ගේ අර්ථය හා හිත සුව පිණිස හැසිරෙන්න. එක මග දෙදෙනෙකු නොම යන්න. පින්වත් මහණෙනි, ඇරඹුම කලණ (යහපත්) වූ, මැද කලණ වූ, අවසන ද කලණ වූ මනා අරුත් සහිත, මනා ව්‍යවහාර සහිත, මුළුමනින් ම පිරිපුන් වූ, පිරිසිදු නිවන් මග ම පවසන්න. අල්ප වූ රජස් (කෙලෙස්) ඇති සත්වයෝ සිටිත්; ශ්‍රී සද්ධර්මය ඇසීමට නොලැබුණහොත් ඔවුන් පිරිහී යනු ඇත; සදහම් ඇසුනහොත් ඔවුන් එය අවබොධ කර ගනු ඇත.|300px|50px|මාරකථා&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/vin02m2.mul0.xml#para32 විනයපිටකෙ→මහාවග්‌ගපාළි→මහාඛන්‌ධකො→මාරකථා]&lt;/ref&gt;
}}

බුදු රජාණන් වහන්සේගේ සැබෑ ශ්‍රාවකයෝ ''සාමීචිපටිපන්න'' වෙති. එනම් දුකින් මිදීම උදෙසා ම දහමෙහි හැසිරෙන අතර ම, අන් අය ගැන අනුකම්පාවෙන් ම සද්ධර්මය පතුරවත්. මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන ගිහි පැවිදි දෙපිරිසම ඉඩ ලැබෙන සැම විටම මෙලෙස හැසිරෙති.

මහමෙව්නාවේ ස්වාමීන් වහන්සේ ලා දහම් දෙසන්නේ/උගන්වන්නේ බුදු රජාණන් වහන්සේ දේශනා කර වදාළ අන්දමට ය.

{{cquote|යම් භික්‍ෂුවක් ''රූපය'' ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම (''නිබ්‌බිදාය '') පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම (''විරාගාය ''), එය නිරුද්‍ධ වීම (''නිරොධාය '') පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් විඳීම (''වේදනා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් හඳුනා ගැනීම් (''සඤ්ඤා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් චේතනාව තුළ සැකසීම (''සංඛාර'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් (විශේෂ වූ) දැනීම(''විඤ්ඤාණ'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...|300px|50px|ධම්‌මකථිකසුත්‌තං&lt;ref&gt; [http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0303m.mul0.xml#para115 සංයුත්‌තනිකායො→ඛන්‌ධවග්‌ගො→ඛන්‌ධසංයුත්‌තං→ධම්‌මකථිකවග්‌ගො→ධම්‌මකථිකසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}
එනිසා ජීවිතයේ යථාර්තය හෙළිදරවු කරන, දුකින් මිදීමට නොපමා විය යුතු ආකාරය ම අවධාරණය කරන, බුදු රජුන්ගේ මූලික ඉගැන්වීම මත ම පදනම් වූ (පටිගත කළ) දහම් දේශනා සහ දහම් පොත් පත් මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන්නන් අතර සංසරණය වෙනු දැකිය හැක.

ආරම්භක ශ්‍රී ලාංකික පසුබිම නිසා මෙම ප්‍රකාශන බොහොමයක් ඇත්තේ සිංහලයෙ නි; නමුත් මෙහි නිල වෙබ් අඩවිය ඔස්සේ ඉංග්‍රීසි සංස්කරණ හෙළි දැක්වෙනු දැන් දැකිය හැක.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://mahamevnawa.lk/en/|title=mahamevnawa.lk}}&lt;/ref&gt;

මහමෙව්නාවේ කැනඩා සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපද ශාඛා මඟින් &quot;''අමා සදහම් මණ්ඩපය''&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}&lt;/ref&gt; නමින් සජීවි සිංහල මාධ්‍ය අන්තර්ජාල (Internet) ධර්ම සාකච්ඡාවක් මෑතක සිට අරඹා ඇත. ලොව පුරා විසිරී සිටින සිංහල බෞද්ධයන් ට සද්ධර්මය පිළිබඳ ඇති සැක දුරු කරගැනීමට එයින් මග සැළසී ඇත.
==ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය==
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}
ලාභනොලබන ආයතනයක් වන මෙය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සදහා 2012 දී ආරම්භ වූ මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකා වලින් එකකි.එසේම ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩිම ආවරණ ජාලයක් හිමි එකම බෞද්ධ නාලිකාවද වේ.ඊට අමතරව ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ලෙස ගුවන්විදුලි නාලිකාවක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.මෙම නාලිකා ඔස්සේ පැය 24 පුරාම ශ්‍රාවකයන් උදෙසා ධර්ම දානය සිදුකරන අතර සෑම ධර්ම දේශනාවක්ම සිදු කරන්නේ මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේල විසිනි.බොහෝ වැඩසටහන් පටිගත කිරිබත්ගොඩ කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේ සිදු වේ.

තවද, ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය මගින් අන්තර්ජාල අවකාශ තුලින් ද ධර්මය ප්‍රචාරණය කරයි.ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනී YouTube නාලිකාව මේවනවිට ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය පසු කර ඇති අතර එය බෞද්ධ නාලිකාවක් සතු වැඩිම ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව වේ.මීට අමතරව මහමෙව්නාව,ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ආදී ලෙස සිංහල භාෂාවෙන් ධර්ම ප්‍රචාරණය කරන යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ඇති අතර ,Buddha Rashmi ලෙස හින්දි භාෂාවෙන් ද යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ද,Tamil Buddhist,Muniwar ලෙස දෙමළ භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද,Buddhism,Colombo Damma Freinds ලෙස ඉංග්‍රීසී භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද ඊට අමතරව චින භාෂාවෙන් සිදුකරන නාලිකාවක් ද පවතී.දැනට වැඩිම භාෂා ගණනකින් ලොව පුරා ධර්ම ප්‍රචාරණය සිදුකරන එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය ද මහමෙව්නාව වේ.

'''මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ''' නමින් ප්‍රකාශන ආයතනයක් ද පවතින අතර මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන සියලු පොත් ඒ හරහා මුද්‍රණය කර නිකුත් කෙරේ.එසේම &quot;මහාමේඝ&quot; නමින් බෞද්ධ සඟරාවක් ද මාසිකව නිකුත් වේ.

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>kchxpszznopzcl48olt62nswu3geoy1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796481</id>
      <parentid>796480</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T13:21:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව */</comment>
      <origin>796481</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66895" sha1="l3by9g2ppv8y0wnw5qk8lfb4j8v6363" xml:space="preserve">{{Multiple issues|{{primary sources}}
{{COI}}}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image =
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිල ලාංඡනය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීම උදෙසා [[ථේරවාදය|ථෙරවාද]] මුල් බෞද්ධ දර්ශනය පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද සෙනසුන් සංවිධානයකි. ඔවුන්ගේ අභිප්‍රාය වන්නේ බුදුදහමේ මූලිකම පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීමට අවශ්‍ය ලෙස ආධ්‍යාත්මික වශයෙන් සහය වීම යි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි] (පරිවර්තනයකි)&lt;/ref&gt;සෙනසුන් සංවිධානයක් වන මෙය වනාන්තරගත,ග්‍රාමීය,අර්ධ නාගරික,නාගරික යන කාණ්ඩ හතරම නියෝජනය වන පරිදි ශ්‍රී ලංකාවේ සේම ලෝකය පුරාම විසිරුණු අසපු ශාඛා 130 කට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වේ.ඊට අමතරව විශාල ස්ථූපයක් කේන්ද්‍රගතව ක්‍රියාත්මක වන මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාර ආරාම සීමිත ප්‍රමාණයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.ප්‍රධාන මූලස්ථානය වශයෙන් මෙම සංවිධානයේ ආරම්භක ස්ථානය වන [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]] ක්‍රියාත්මක වේ.මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ මෙන්ම ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය හොබවන්නේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ත නාමයෙන් කා අතරත් ප්‍රසිද්ධියට පත් ව සිටින [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන්වහන්සේ]] ය.

උන්වහන්සේගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය යටතේ 1000 කට අධික ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පිරිසක් මෙම ආරාම සංචිතය තුළ පිරිසිදු ථේරවාද ත්‍රිපිටක ධර්මය පුහුණු වන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.මෙම සෙනසුන් සංවිධානයේ පැවදිව වන නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා වසර කිහිපයක් පුහුණු කිරීම සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සිදුකිරීම සඳහා ගිනිගෙන දැවුණු උතුරු ඉන්දියාවේ නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලයේ සහ ථේරවාද බුදුදහමේ මූලස්ථානය වන අනුරාධපුර මහා විහාරයේ ආකෘතියට මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ ඉදිකරන ලද [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක |මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නම් වනාන්තරගත විශාල භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටා තිබේ.වර්ෂයක් පාසා පැවදිවීමට පැමිණෙන ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් ප්‍රමාණය ඉහළ යෑම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවෙන් ඔබ්බට ගොස් මෙවැනිම භික්ෂු පුහුණු මධයස්ථානයක් ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද ක්‍රියාත්මක වේ.තවද මහමෙව්නාව භාවනා ආරාම වඩාත් පිළිවෙලකින් සහ සැලසුම් සහගත අයුරින් ක්‍රියාත්මක ආරාම සංකීර්ණයක් වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාව පුරා ප්‍රචලිතව තිබේ.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ සුපුහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව ]]

මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකාවේ ආරාම වල වැඩසිටින ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ මානසික සුවය උදෙසා උචිත පරිදි වෙනමම ඉදිකළ විශාල ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද කලුතර ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ.ඊට අමතරව මෙම සංවිධානයේ ධර්ම ප්‍රචාරයක කටයුතු උදෙසා &quot;[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]]&quot; නමින් වෙනම භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පරිපාලනයෙන් වියුක්ත වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ඇති විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් හා &quot;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&quot; නමින් ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ රූපවාහිනී ජාලය හා බෞද්ධ ප්‍රකාශන  සංවිධානය ලෙස සලකනු ලබයි.මේ ඔස්සේ සිංහල,ඉංග්‍රීසි,දෙමළ,හින්දි,චීන ආදී විශාල භාෂා ගණනාවකින් සාර්ථක ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සිදු කරන අතර වැඩිම භාෂා සංඛ්‍යාවකින් ථේරවාද බෞද්ධ ධර්ම ප්‍රචාරයන් සිදු කරන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය වීම විශේෂත්වයකි.

තවද මෙහි භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&quot; නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය නිදහස් ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.මහමෙව්නාව වටා ලෝකය පුරා මිලියන දෙක හමාරක් පමණ ථේරවාද බෞද්ධ ජනතාවක් එකතු වී සිටින බවට ස්වාධීන ආයතන විසින ඇස්තමේන්තු ගත කර තිබෙන අතර ජනතාව අතර පවතින ගෞරවය සහ ජනප්‍රියත්වය නිසා බෞද්ධ විහාර ආරම්භ කිරීමට දුෂ්කර බවට ප්‍රචලිතව තිබූ අරාබි අර්ධද්වීපයේ පවා මුල් වරට බෞද්ධ විහාරයක් ආරම්භ කිරීමට මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයට වර්ෂ 2009 දී හැකියාව ලැබුණි.මෙවැනි හේතු ගණනාවක් නිසා මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වර්තමානයේ ලෝකයේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන වලින් එකක් ලෙස හා ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතනය ලෙස බොහෝ දෙනා සලකනු ලබයි.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය යටතේ පවතින නමුත් ස්වාධීනව ක්‍රියාත්මක වන සංඝ සභාවකි.මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් එහි පරිපාලනය කටයුතු වලින් ඉවත් ව වර්ෂ 2006 දී සංඝ සභාවක් පිහිටුවමින් අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය කටයුතු උන්වහන්සේගෙන් ස්වාධීන කොට සංඝ සභාව වෙත භාර කරනු ලැබීය.අමරපුර කලයාණිවංශ නිකාය යටතේම නමුත් ස්වාධීන සංඝ සභාවක් පිහිටුවීම සඳහා එම නිකායේ කාරක සංඝ සභාවේ පූර්ණ අවසරය ඒ අනුව ලැබුණු අතර මහමෙව්නාවේ සංඝයා උදෙසා වෙනම ම උපසම්පදාව සිදු කිරීමට ද ඒ අනුව අවස්ථාව සැලසුණි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ 1000 කට අධිකව වැඩසිටින භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරනු ලබන අතර පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ රැස්වන මෙම සංඝ සභාව මගින් අසපු සංචිතයේ වැදගත් තීරණ ගනු ලබයි.වෙනත් සංඝ සභාවක ඇති සභාපති,උප සභාපති,මහාලේඛකාධිකාරී,නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී වශයෙන් ඇති ධුර ක්‍රියාත්මක වන නමුත් වෙනත් නිකායක හෝ සංඝ සභාවක දැකිය නොහැකි පරදි මාස 6 කට වරක් නිශ්චිත කාලයකට පුනරාවර්තනය වන පරිදි සංඝ සභාව රැස්වීම මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික කරුණකි.එසේම ලෝකයේ වෙනත් කිසිදු බෞද්ධ නිකායක,නිකාය පාර්ශවයක හෝ ධර්මායතනයක දක්නට නොලැබෙන '''මහා සංඝ මාරුව ''' සිදුවන්නේ ද එසේ රැස්වන දිනයේ දී ය.එහිදී අසපු ශාඛා අතර සංඝයා මාරු කිරීම සිදුවේ.එය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය තුල පමණක් දක්නට ලැබෙන එයටම ආවේණික වූ සුවිශේෂී දෙයකි.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය එහි නිර්මාතෘ වන [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් යටතේ පවතින අතර සංඝ සභාව ඇරඹීමට පෙර එනම් 1999 සහ 2006 අතර මුල් කාලයේ ඇතැම් අවස්ථාවල [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ සේරුවිල සඝ පරපුර නියෝජනය කරමින් හා එකල දොම්පේ පාලුගම භාවනා අසපුවේ අනුශාසකත්වය හෙබ වූ [[සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ]] දෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]]යන්ගේ සහ තෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]]යන්ගේ ආචාර්යත්වයයෙන් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි කරනු ලැබූ අවස්ථා ද තිබේ.කෙසේ නමුත් සෑම මහමෙව්නාවේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේ නමකටම ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් දරනු ලැබ තිබේ.

[[File:People-3280571.jpg|thumb|මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ආරණ්‍යවාසී භික්ෂූන්&lt;br&gt;(ඡායාරූපය:[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක]])]]

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය බොහෝ විට මෙම සංඝ සභාව අයත් අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක හිමියන් විසින් දරනු ලබයි.ඒ අනුව ප්‍රථම මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා එම නිකායේ මහානායක හිමියන් සහ පසුකාලීනව [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ]] සිව්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] යන් වශයෙන් කටයුතු කරන ලද [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි| දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර හිමියන්]], වර්ෂ 2004 දී කලපුලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ පැවැත්වුණු මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ප්‍රථම උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට වර්ෂ 2022 දක්වා කටයුතු කරනු ලැබීය.2022 දී  උන්වහන්සේගේ පෞද්ගලික හේතුවක් මත ධුර කාලය තාවකාලිකව ඉවත් වූ අතර පසුව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ දෙවන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන [[හිනිඳුම නන්දරතන හිමි]] යන් පත්කරනු ලැබීය.2024 වසරේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] අපවත් වීම හේතුවෙන් පුරප්පාඩු වූ  මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] යන් පෙර පැවති සිරිත් ප්‍රකාරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් විය.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==මහමෙව්නා අසපු ශාඛාවන්==
===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

===මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ශාඛා===
අතිපූජනීය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේගේ ආශිර්වාදය මත මහා සඝරුවනේ අවවාද අනුශාසනා මැද යහපත් දරුවකු රට ලෝකයට දායාද කරනු වස් '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික පාසල් ලෙස ආරම්භ විය. මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය නිදහසෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාව තුල බිහි වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ජාලයේ ශාඛා පහත දැක්වේ.

*දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
*මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

==දහමෙහි හැසිරීම==

බුදු රජාණන්වහන්සේ ගේ ඉගැන්වීම අනුව මිනිස් උපතක් ලැබීම ම ඉතා දුලබ භාග්‍යයකි. බුදු දහම ගැන අසන්නට ද ලැබෙන වාසනාවන්තයින් කළ යුත්තේ අවසන් ඉලක්කය වන නිවන අරමුණු කර සිත දියුණු කර ගැනීමයි.

යමෙකු ට නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගත හැක්කේ බුදු දහමට අනුකූලව හැසිරීම්න් අරි අට මග (ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය) නම් වූ ඒ උතුම් මග සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පමණි. ආධ්‍යාත්මික වර්ධනයේ මුල් පියවරවල්: උදා. සෝවාන් (සෝතාපන්න) හා සකෘදාගාමී (සකදාගාමී), එදිනෙදා ජීවිතයේ වැඩ කටයුතු අතරේ වුව ද ළඟා කර ගත හැක.

දුකින් මිදීම (නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගැනීම) උදෙසා මුල් ම පියවර බුදුන් වදාළ ධර්මය දැන ගැනීම යි. බුදු දහම ඉගැන්වීම, සාකච්ඡා කිරීම සහ එහි හැසිරීම සඳහා අනුබල දිම ආදී ලෙස, ඒ අරබයා මහමෙව්නාවෙන් කෙරෙන කාර්ය භාරය වැදගත් ය.

එමෙන්ම, නිවන් මගෙහි කොටසක් ලෙස ම සිහිය (සති) ප්‍රගුණ කිරීම ඇසුරින්, සමාධිය හා ප්‍රඥාව දියුණු කර ගැනීමෙ හි වැදගත් ම කොටස වන භාවනාව වැඩීමට ද මහමෙව්නාවෙන්  පහසුකම් සැලසී ඇත.

අවධාරණය කෙරන වැදගත් ම කරුණක් වන්නේ: බුදු දහම හුදෙක් ජීවිතය දුක් සහගත බැව් පැවසීමෙන් නො නැවතී, එයින් මුළුමනින් ම අත් මිදීමේ මාර්ගය ද පෙන්වන බව ය.{{Relevance inline|date=2025-08-16|reason=මෙම කොටස රචනාවක් ලෙස ලියා ඇති අතර ලිපියේ විෂයට අදාළ නොවේ.}}

==දහම පැතිරවීම==
[[File:Mahamevnawa Publications.jpg|thumb|මහමෙව්නාව ප්‍රකාශන]]{{cquote|''තථාගතප්‌පවෙදිතො ධම්‌මවිනයො, භික්‌ඛවෙ, විවටො විරොචති, නො පටිච්‌ඡන්‌නො''&lt;br/&gt;තථාගතයන් වහන්සේ විසින් පනවන ලද ශ්‍රී සද්ධර්මයත් විනයත් බබළන්නේ විවර වුන විටය, සැඟවුණ විට නොවේ.|300px|50px|පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0402m2.mul12.xml#para132 අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→කුසිනාරවග්‌ගො(භාරංඩුවග්ගො)→පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}

{{cquote|''චරථ, භික්‌ඛවෙ, චාරිකං බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්‌පාය අත්‌ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්‌සානං. මා එකෙන ද්‌වෙ අගමිත්‌ථ. දෙසෙථ, භික්‌ඛවෙ, ධම්‌මං ආදිකල්‍යාණං මජ්‌ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්‌ථං සබ්‍යඤ්‌ජනං කෙවලපරිපුණ්‌ණං පරිසුද්‌ධං බ්‍රහ්‌මචරියං පකාසෙථ. සන්‌ති සත්‌තා අප්‌පරජක්‌ඛජාතිකා , අස්‌සවනතා ධම්‌මස්‌ස පරිහායන්‌ති, භවිස්‌සන්‌ති ධම්‌මස්‌ස අඤ්‌ඤාතාරො.''&lt;br/&gt;පින්වත් මහණෙනි, බොහෝ දෙනාගේ හිත පිණිස ද, බොහෝ දෙනාගේ සැපය පිණිස ද, ලොවට අනුකම්පාවෙන් දෙවි මිනිසුන්ගේ අර්ථය හා හිත සුව පිණිස හැසිරෙන්න. එක මග දෙදෙනෙකු නොම යන්න. පින්වත් මහණෙනි, ඇරඹුම කලණ (යහපත්) වූ, මැද කලණ වූ, අවසන ද කලණ වූ මනා අරුත් සහිත, මනා ව්‍යවහාර සහිත, මුළුමනින් ම පිරිපුන් වූ, පිරිසිදු නිවන් මග ම පවසන්න. අල්ප වූ රජස් (කෙලෙස්) ඇති සත්වයෝ සිටිත්; ශ්‍රී සද්ධර්මය ඇසීමට නොලැබුණහොත් ඔවුන් පිරිහී යනු ඇත; සදහම් ඇසුනහොත් ඔවුන් එය අවබොධ කර ගනු ඇත.|300px|50px|මාරකථා&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/vin02m2.mul0.xml#para32 විනයපිටකෙ→මහාවග්‌ගපාළි→මහාඛන්‌ධකො→මාරකථා]&lt;/ref&gt;
}}

බුදු රජාණන් වහන්සේගේ සැබෑ ශ්‍රාවකයෝ ''සාමීචිපටිපන්න'' වෙති. එනම් දුකින් මිදීම උදෙසා ම දහමෙහි හැසිරෙන අතර ම, අන් අය ගැන අනුකම්පාවෙන් ම සද්ධර්මය පතුරවත්. මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන ගිහි පැවිදි දෙපිරිසම ඉඩ ලැබෙන සැම විටම මෙලෙස හැසිරෙති.

මහමෙව්නාවේ ස්වාමීන් වහන්සේ ලා දහම් දෙසන්නේ/උගන්වන්නේ බුදු රජාණන් වහන්සේ දේශනා කර වදාළ අන්දමට ය.

{{cquote|යම් භික්‍ෂුවක් ''රූපය'' ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම (''නිබ්‌බිදාය '') පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම (''විරාගාය ''), එය නිරුද්‍ධ වීම (''නිරොධාය '') පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් විඳීම (''වේදනා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් හඳුනා ගැනීම් (''සඤ්ඤා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් චේතනාව තුළ සැකසීම (''සංඛාර'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් (විශේෂ වූ) දැනීම(''විඤ්ඤාණ'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...|300px|50px|ධම්‌මකථිකසුත්‌තං&lt;ref&gt; [http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0303m.mul0.xml#para115 සංයුත්‌තනිකායො→ඛන්‌ධවග්‌ගො→ඛන්‌ධසංයුත්‌තං→ධම්‌මකථිකවග්‌ගො→ධම්‌මකථිකසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}
එනිසා ජීවිතයේ යථාර්තය හෙළිදරවු කරන, දුකින් මිදීමට නොපමා විය යුතු ආකාරය ම අවධාරණය කරන, බුදු රජුන්ගේ මූලික ඉගැන්වීම මත ම පදනම් වූ (පටිගත කළ) දහම් දේශනා සහ දහම් පොත් පත් මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන්නන් අතර සංසරණය වෙනු දැකිය හැක.

ආරම්භක ශ්‍රී ලාංකික පසුබිම නිසා මෙම ප්‍රකාශන බොහොමයක් ඇත්තේ සිංහලයෙ නි; නමුත් මෙහි නිල වෙබ් අඩවිය ඔස්සේ ඉංග්‍රීසි සංස්කරණ හෙළි දැක්වෙනු දැන් දැකිය හැක.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://mahamevnawa.lk/en/|title=mahamevnawa.lk}}&lt;/ref&gt;

මහමෙව්නාවේ කැනඩා සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපද ශාඛා මඟින් &quot;''අමා සදහම් මණ්ඩපය''&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}&lt;/ref&gt; නමින් සජීවි සිංහල මාධ්‍ය අන්තර්ජාල (Internet) ධර්ම සාකච්ඡාවක් මෑතක සිට අරඹා ඇත. ලොව පුරා විසිරී සිටින සිංහල බෞද්ධයන් ට සද්ධර්මය පිළිබඳ ඇති සැක දුරු කරගැනීමට එයින් මග සැළසී ඇත.
==ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය==
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}
ලාභනොලබන ආයතනයක් වන මෙය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සදහා 2012 දී ආරම්භ වූ මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකා වලින් එකකි.එසේම ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩිම ආවරණ ජාලයක් හිමි එකම බෞද්ධ නාලිකාවද වේ.ඊට අමතරව ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ලෙස ගුවන්විදුලි නාලිකාවක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.මෙම නාලිකා ඔස්සේ පැය 24 පුරාම ශ්‍රාවකයන් උදෙසා ධර්ම දානය සිදුකරන අතර සෑම ධර්ම දේශනාවක්ම සිදු කරන්නේ මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේල විසිනි.බොහෝ වැඩසටහන් පටිගත කිරිබත්ගොඩ කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේ සිදු වේ.

තවද, ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය මගින් අන්තර්ජාල අවකාශ තුලින් ද ධර්මය ප්‍රචාරණය කරයි.ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනී YouTube නාලිකාව මේවනවිට ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය පසු කර ඇති අතර එය බෞද්ධ නාලිකාවක් සතු වැඩිම ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව වේ.මීට අමතරව මහමෙව්නාව,ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ආදී ලෙස සිංහල භාෂාවෙන් ධර්ම ප්‍රචාරණය කරන යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ඇති අතර ,Buddha Rashmi ලෙස හින්දි භාෂාවෙන් ද යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ද,Tamil Buddhist,Muniwar ලෙස දෙමළ භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද,Buddhism,Colombo Damma Freinds ලෙස ඉංග්‍රීසී භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද ඊට අමතරව චින භාෂාවෙන් සිදුකරන නාලිකාවක් ද පවතී.දැනට වැඩිම භාෂා ගණනකින් ලොව පුරා ධර්ම ප්‍රචාරණය සිදුකරන එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය ද මහමෙව්නාව වේ.

'''මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ''' නමින් ප්‍රකාශන ආයතනයක් ද පවතින අතර මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන සියලු පොත් ඒ හරහා මුද්‍රණය කර නිකුත් කෙරේ.එසේම &quot;මහාමේඝ&quot; නමින් බෞද්ධ සඟරාවක් ද මාසිකව නිකුත් වේ.

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>l3by9g2ppv8y0wnw5qk8lfb4j8v6363</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796482</id>
      <parentid>796481</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T13:23:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය */</comment>
      <origin>796482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66993" sha1="aesfy7120bvlmr3yd2nhd89svbo61pc" xml:space="preserve">{{Multiple issues|{{primary sources}}
{{COI}}}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image =
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිල ලාංඡනය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීම උදෙසා [[ථේරවාදය|ථෙරවාද]] මුල් බෞද්ධ දර්ශනය පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද සෙනසුන් සංවිධානයකි. ඔවුන්ගේ අභිප්‍රාය වන්නේ බුදුදහමේ මූලිකම පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීමට අවශ්‍ය ලෙස ආධ්‍යාත්මික වශයෙන් සහය වීම යි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි] (පරිවර්තනයකි)&lt;/ref&gt;සෙනසුන් සංවිධානයක් වන මෙය වනාන්තරගත,ග්‍රාමීය,අර්ධ නාගරික,නාගරික යන කාණ්ඩ හතරම නියෝජනය වන පරිදි ශ්‍රී ලංකාවේ සේම ලෝකය පුරාම විසිරුණු අසපු ශාඛා 130 කට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වේ.ඊට අමතරව විශාල ස්ථූපයක් කේන්ද්‍රගතව ක්‍රියාත්මක වන මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාර ආරාම සීමිත ප්‍රමාණයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.ප්‍රධාන මූලස්ථානය වශයෙන් මෙම සංවිධානයේ ආරම්භක ස්ථානය වන [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]] ක්‍රියාත්මක වේ.මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ මෙන්ම ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය හොබවන්නේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ත නාමයෙන් කා අතරත් ප්‍රසිද්ධියට පත් ව සිටින [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන්වහන්සේ]] ය.

උන්වහන්සේගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය යටතේ 1000 කට අධික ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පිරිසක් මෙම ආරාම සංචිතය තුළ පිරිසිදු ථේරවාද ත්‍රිපිටක ධර්මය පුහුණු වන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.මෙම සෙනසුන් සංවිධානයේ පැවදිව වන නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා වසර කිහිපයක් පුහුණු කිරීම සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සිදුකිරීම සඳහා ගිනිගෙන දැවුණු උතුරු ඉන්දියාවේ නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලයේ සහ ථේරවාද බුදුදහමේ මූලස්ථානය වන අනුරාධපුර මහා විහාරයේ ආකෘතියට මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ ඉදිකරන ලද [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක |මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නම් වනාන්තරගත විශාල භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටා තිබේ.වර්ෂයක් පාසා පැවදිවීමට පැමිණෙන ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් ප්‍රමාණය ඉහළ යෑම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවෙන් ඔබ්බට ගොස් මෙවැනිම භික්ෂු පුහුණු මධයස්ථානයක් ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද ක්‍රියාත්මක වේ.තවද මහමෙව්නාව භාවනා ආරාම වඩාත් පිළිවෙලකින් සහ සැලසුම් සහගත අයුරින් ක්‍රියාත්මක ආරාම සංකීර්ණයක් වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාව පුරා ප්‍රචලිතව තිබේ.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ සුපුහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව ]]

මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකාවේ ආරාම වල වැඩසිටින ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ මානසික සුවය උදෙසා උචිත පරිදි වෙනමම ඉදිකළ විශාල ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද කලුතර ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ.ඊට අමතරව මෙම සංවිධානයේ ධර්ම ප්‍රචාරයක කටයුතු උදෙසා &quot;[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]]&quot; නමින් වෙනම භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පරිපාලනයෙන් වියුක්ත වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ඇති විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් හා &quot;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&quot; නමින් ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ රූපවාහිනී ජාලය හා බෞද්ධ ප්‍රකාශන  සංවිධානය ලෙස සලකනු ලබයි.මේ ඔස්සේ සිංහල,ඉංග්‍රීසි,දෙමළ,හින්දි,චීන ආදී විශාල භාෂා ගණනාවකින් සාර්ථක ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සිදු කරන අතර වැඩිම භාෂා සංඛ්‍යාවකින් ථේරවාද බෞද්ධ ධර්ම ප්‍රචාරයන් සිදු කරන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය වීම විශේෂත්වයකි.

තවද මෙහි භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&quot; නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය නිදහස් ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.මහමෙව්නාව වටා ලෝකය පුරා මිලියන දෙක හමාරක් පමණ ථේරවාද බෞද්ධ ජනතාවක් එකතු වී සිටින බවට ස්වාධීන ආයතන විසින ඇස්තමේන්තු ගත කර තිබෙන අතර ජනතාව අතර පවතින ගෞරවය සහ ජනප්‍රියත්වය නිසා බෞද්ධ විහාර ආරම්භ කිරීමට දුෂ්කර බවට ප්‍රචලිතව තිබූ අරාබි අර්ධද්වීපයේ පවා මුල් වරට බෞද්ධ විහාරයක් ආරම්භ කිරීමට මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයට වර්ෂ 2009 දී හැකියාව ලැබුණි.මෙවැනි හේතු ගණනාවක් නිසා මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වර්තමානයේ ලෝකයේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන වලින් එකක් ලෙස හා ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතනය ලෙස බොහෝ දෙනා සලකනු ලබයි.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය යටතේ පවතින නමුත් ස්වාධීනව ක්‍රියාත්මක වන සංඝ සභාවකි.මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් එහි පරිපාලනය කටයුතු වලින් ඉවත් ව වර්ෂ 2006 දී සංඝ සභාවක් පිහිටුවමින් අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය කටයුතු උන්වහන්සේගෙන් ස්වාධීන කොට සංඝ සභාව වෙත භාර කරනු ලැබීය.අමරපුර කලයාණිවංශ නිකාය යටතේම නමුත් ස්වාධීන සංඝ සභාවක් පිහිටුවීම සඳහා එම නිකායේ කාරක සංඝ සභාවේ පූර්ණ අවසරය ඒ අනුව ලැබුණු අතර මහමෙව්නාවේ සංඝයා උදෙසා වෙනම ම උපසම්පදාව සිදු කිරීමට ද ඒ අනුව අවස්ථාව සැලසුණි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ 1000 කට අධිකව වැඩසිටින භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරනු ලබන අතර පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ රැස්වන මෙම සංඝ සභාව මගින් අසපු සංචිතයේ වැදගත් තීරණ ගනු ලබයි.වෙනත් සංඝ සභාවක ඇති සභාපති,උප සභාපති,මහාලේඛකාධිකාරී,නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී වශයෙන් ඇති ධුර ක්‍රියාත්මක වන නමුත් වෙනත් නිකායක හෝ සංඝ සභාවක දැකිය නොහැකි පරදි මාස 6 කට වරක් නිශ්චිත කාලයකට පුනරාවර්තනය වන පරිදි සංඝ සභාව රැස්වීම මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික කරුණකි.එසේම ලෝකයේ වෙනත් කිසිදු බෞද්ධ නිකායක,නිකාය පාර්ශවයක හෝ ධර්මායතනයක දක්නට නොලැබෙන '''මහා සංඝ මාරුව ''' සිදුවන්නේ ද එසේ රැස්වන දිනයේ දී ය.එහිදී අසපු ශාඛා අතර සංඝයා මාරු කිරීම සිදුවේ.එය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය තුල පමණක් දක්නට ලැබෙන එයටම ආවේණික වූ සුවිශේෂී දෙයකි.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය එහි නිර්මාතෘ වන [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් යටතේ පවතින අතර සංඝ සභාව ඇරඹීමට පෙර එනම් 1999 සහ 2006 අතර මුල් කාලයේ ඇතැම් අවස්ථාවල [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ සේරුවිල සඝ පරපුර නියෝජනය කරමින් හා එකල දොම්පේ පාලුගම භාවනා අසපුවේ අනුශාසකත්වය හෙබ වූ [[සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ]] දෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]]යන්ගේ සහ තෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]]යන්ගේ ආචාර්යත්වයයෙන් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි කරනු ලැබූ අවස්ථා ද තිබේ.කෙසේ නමුත් සෑම මහමෙව්නාවේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේ නමකටම ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් දරනු ලැබ තිබේ.

[[File:People-3280571.jpg|thumb|මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ආරණ්‍යවාසී භික්ෂූන්&lt;br&gt;(ඡායාරූපය:[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක]])]]

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය බොහෝ විට මෙම සංඝ සභාව අයත් අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක හිමියන් විසින් දරනු ලබයි.ඒ අනුව ප්‍රථම මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා එම නිකායේ මහානායක හිමියන් සහ පසුකාලීනව [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ]] සිව්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] යන් වශයෙන් කටයුතු කරන ලද [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි| දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර හිමියන්]], වර්ෂ 2004 දී කලපුලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ පැවැත්වුණු මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ප්‍රථම උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට වර්ෂ 2022 දක්වා කටයුතු කරනු ලැබීය.2022 දී  උන්වහන්සේගේ පෞද්ගලික හේතුවක් මත ධුර කාලය තාවකාලිකව ඉවත් වූ අතර පසුව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ දෙවන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන [[හිනිඳුම නන්දරතන හිමි]] යන් පත්කරනු ලැබීය.2024 වසරේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] අපවත් වීම හේතුවෙන් පුරප්පාඩු වූ  මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] යන් පෙර පැවති සිරිත් ප්‍රකාරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් විය.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
==ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය==

==මහමෙව්නා අසපු ශාඛාවන්==
===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

===මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ශාඛා===
අතිපූජනීය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේගේ ආශිර්වාදය මත මහා සඝරුවනේ අවවාද අනුශාසනා මැද යහපත් දරුවකු රට ලෝකයට දායාද කරනු වස් '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික පාසල් ලෙස ආරම්භ විය. මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය නිදහසෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාව තුල බිහි වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ජාලයේ ශාඛා පහත දැක්වේ.

*දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
*මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

==දහමෙහි හැසිරීම==

බුදු රජාණන්වහන්සේ ගේ ඉගැන්වීම අනුව මිනිස් උපතක් ලැබීම ම ඉතා දුලබ භාග්‍යයකි. බුදු දහම ගැන අසන්නට ද ලැබෙන වාසනාවන්තයින් කළ යුත්තේ අවසන් ඉලක්කය වන නිවන අරමුණු කර සිත දියුණු කර ගැනීමයි.

යමෙකු ට නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගත හැක්කේ බුදු දහමට අනුකූලව හැසිරීම්න් අරි අට මග (ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය) නම් වූ ඒ උතුම් මග සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පමණි. ආධ්‍යාත්මික වර්ධනයේ මුල් පියවරවල්: උදා. සෝවාන් (සෝතාපන්න) හා සකෘදාගාමී (සකදාගාමී), එදිනෙදා ජීවිතයේ වැඩ කටයුතු අතරේ වුව ද ළඟා කර ගත හැක.

දුකින් මිදීම (නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගැනීම) උදෙසා මුල් ම පියවර බුදුන් වදාළ ධර්මය දැන ගැනීම යි. බුදු දහම ඉගැන්වීම, සාකච්ඡා කිරීම සහ එහි හැසිරීම සඳහා අනුබල දිම ආදී ලෙස, ඒ අරබයා මහමෙව්නාවෙන් කෙරෙන කාර්ය භාරය වැදගත් ය.

එමෙන්ම, නිවන් මගෙහි කොටසක් ලෙස ම සිහිය (සති) ප්‍රගුණ කිරීම ඇසුරින්, සමාධිය හා ප්‍රඥාව දියුණු කර ගැනීමෙ හි වැදගත් ම කොටස වන භාවනාව වැඩීමට ද මහමෙව්නාවෙන්  පහසුකම් සැලසී ඇත.

අවධාරණය කෙරන වැදගත් ම කරුණක් වන්නේ: බුදු දහම හුදෙක් ජීවිතය දුක් සහගත බැව් පැවසීමෙන් නො නැවතී, එයින් මුළුමනින් ම අත් මිදීමේ මාර්ගය ද පෙන්වන බව ය.{{Relevance inline|date=2025-08-16|reason=මෙම කොටස රචනාවක් ලෙස ලියා ඇති අතර ලිපියේ විෂයට අදාළ නොවේ.}}

==දහම පැතිරවීම==
[[File:Mahamevnawa Publications.jpg|thumb|මහමෙව්නාව ප්‍රකාශන]]{{cquote|''තථාගතප්‌පවෙදිතො ධම්‌මවිනයො, භික්‌ඛවෙ, විවටො විරොචති, නො පටිච්‌ඡන්‌නො''&lt;br/&gt;තථාගතයන් වහන්සේ විසින් පනවන ලද ශ්‍රී සද්ධර්මයත් විනයත් බබළන්නේ විවර වුන විටය, සැඟවුණ විට නොවේ.|300px|50px|පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0402m2.mul12.xml#para132 අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→කුසිනාරවග්‌ගො(භාරංඩුවග්ගො)→පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}

{{cquote|''චරථ, භික්‌ඛවෙ, චාරිකං බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්‌පාය අත්‌ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්‌සානං. මා එකෙන ද්‌වෙ අගමිත්‌ථ. දෙසෙථ, භික්‌ඛවෙ, ධම්‌මං ආදිකල්‍යාණං මජ්‌ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්‌ථං සබ්‍යඤ්‌ජනං කෙවලපරිපුණ්‌ණං පරිසුද්‌ධං බ්‍රහ්‌මචරියං පකාසෙථ. සන්‌ති සත්‌තා අප්‌පරජක්‌ඛජාතිකා , අස්‌සවනතා ධම්‌මස්‌ස පරිහායන්‌ති, භවිස්‌සන්‌ති ධම්‌මස්‌ස අඤ්‌ඤාතාරො.''&lt;br/&gt;පින්වත් මහණෙනි, බොහෝ දෙනාගේ හිත පිණිස ද, බොහෝ දෙනාගේ සැපය පිණිස ද, ලොවට අනුකම්පාවෙන් දෙවි මිනිසුන්ගේ අර්ථය හා හිත සුව පිණිස හැසිරෙන්න. එක මග දෙදෙනෙකු නොම යන්න. පින්වත් මහණෙනි, ඇරඹුම කලණ (යහපත්) වූ, මැද කලණ වූ, අවසන ද කලණ වූ මනා අරුත් සහිත, මනා ව්‍යවහාර සහිත, මුළුමනින් ම පිරිපුන් වූ, පිරිසිදු නිවන් මග ම පවසන්න. අල්ප වූ රජස් (කෙලෙස්) ඇති සත්වයෝ සිටිත්; ශ්‍රී සද්ධර්මය ඇසීමට නොලැබුණහොත් ඔවුන් පිරිහී යනු ඇත; සදහම් ඇසුනහොත් ඔවුන් එය අවබොධ කර ගනු ඇත.|300px|50px|මාරකථා&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/vin02m2.mul0.xml#para32 විනයපිටකෙ→මහාවග්‌ගපාළි→මහාඛන්‌ධකො→මාරකථා]&lt;/ref&gt;
}}

බුදු රජාණන් වහන්සේගේ සැබෑ ශ්‍රාවකයෝ ''සාමීචිපටිපන්න'' වෙති. එනම් දුකින් මිදීම උදෙසා ම දහමෙහි හැසිරෙන අතර ම, අන් අය ගැන අනුකම්පාවෙන් ම සද්ධර්මය පතුරවත්. මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන ගිහි පැවිදි දෙපිරිසම ඉඩ ලැබෙන සැම විටම මෙලෙස හැසිරෙති.

මහමෙව්නාවේ ස්වාමීන් වහන්සේ ලා දහම් දෙසන්නේ/උගන්වන්නේ බුදු රජාණන් වහන්සේ දේශනා කර වදාළ අන්දමට ය.

{{cquote|යම් භික්‍ෂුවක් ''රූපය'' ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම (''නිබ්‌බිදාය '') පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම (''විරාගාය ''), එය නිරුද්‍ධ වීම (''නිරොධාය '') පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් විඳීම (''වේදනා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් හඳුනා ගැනීම් (''සඤ්ඤා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් චේතනාව තුළ සැකසීම (''සංඛාර'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් (විශේෂ වූ) දැනීම(''විඤ්ඤාණ'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...|300px|50px|ධම්‌මකථිකසුත්‌තං&lt;ref&gt; [http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0303m.mul0.xml#para115 සංයුත්‌තනිකායො→ඛන්‌ධවග්‌ගො→ඛන්‌ධසංයුත්‌තං→ධම්‌මකථිකවග්‌ගො→ධම්‌මකථිකසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}
එනිසා ජීවිතයේ යථාර්තය හෙළිදරවු කරන, දුකින් මිදීමට නොපමා විය යුතු ආකාරය ම අවධාරණය කරන, බුදු රජුන්ගේ මූලික ඉගැන්වීම මත ම පදනම් වූ (පටිගත කළ) දහම් දේශනා සහ දහම් පොත් පත් මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන්නන් අතර සංසරණය වෙනු දැකිය හැක.

ආරම්භක ශ්‍රී ලාංකික පසුබිම නිසා මෙම ප්‍රකාශන බොහොමයක් ඇත්තේ සිංහලයෙ නි; නමුත් මෙහි නිල වෙබ් අඩවිය ඔස්සේ ඉංග්‍රීසි සංස්කරණ හෙළි දැක්වෙනු දැන් දැකිය හැක.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://mahamevnawa.lk/en/|title=mahamevnawa.lk}}&lt;/ref&gt;

මහමෙව්නාවේ කැනඩා සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපද ශාඛා මඟින් &quot;''අමා සදහම් මණ්ඩපය''&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}&lt;/ref&gt; නමින් සජීවි සිංහල මාධ්‍ය අන්තර්ජාල (Internet) ධර්ම සාකච්ඡාවක් මෑතක සිට අරඹා ඇත. ලොව පුරා විසිරී සිටින සිංහල බෞද්ධයන් ට සද්ධර්මය පිළිබඳ ඇති සැක දුරු කරගැනීමට එයින් මග සැළසී ඇත.
==ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය==
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}
ලාභනොලබන ආයතනයක් වන මෙය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සදහා 2012 දී ආරම්භ වූ මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකා වලින් එකකි.එසේම ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩිම ආවරණ ජාලයක් හිමි එකම බෞද්ධ නාලිකාවද වේ.ඊට අමතරව ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ලෙස ගුවන්විදුලි නාලිකාවක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.මෙම නාලිකා ඔස්සේ පැය 24 පුරාම ශ්‍රාවකයන් උදෙසා ධර්ම දානය සිදුකරන අතර සෑම ධර්ම දේශනාවක්ම සිදු කරන්නේ මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේල විසිනි.බොහෝ වැඩසටහන් පටිගත කිරිබත්ගොඩ කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේ සිදු වේ.

තවද, ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය මගින් අන්තර්ජාල අවකාශ තුලින් ද ධර්මය ප්‍රචාරණය කරයි.ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනී YouTube නාලිකාව මේවනවිට ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය පසු කර ඇති අතර එය බෞද්ධ නාලිකාවක් සතු වැඩිම ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව වේ.මීට අමතරව මහමෙව්නාව,ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ආදී ලෙස සිංහල භාෂාවෙන් ධර්ම ප්‍රචාරණය කරන යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ඇති අතර ,Buddha Rashmi ලෙස හින්දි භාෂාවෙන් ද යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ද,Tamil Buddhist,Muniwar ලෙස දෙමළ භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද,Buddhism,Colombo Damma Freinds ලෙස ඉංග්‍රීසී භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද ඊට අමතරව චින භාෂාවෙන් සිදුකරන නාලිකාවක් ද පවතී.දැනට වැඩිම භාෂා ගණනකින් ලොව පුරා ධර්ම ප්‍රචාරණය සිදුකරන එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය ද මහමෙව්නාව වේ.

'''මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ''' නමින් ප්‍රකාශන ආයතනයක් ද පවතින අතර මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන සියලු පොත් ඒ හරහා මුද්‍රණය කර නිකුත් කෙරේ.එසේම &quot;මහාමේඝ&quot; නමින් බෞද්ධ සඟරාවක් ද මාසිකව නිකුත් වේ.

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>aesfy7120bvlmr3yd2nhd89svbo61pc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796483</id>
      <parentid>796482</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T13:39:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* මහමෙව්නා අසපු ශාඛාවන් */</comment>
      <origin>796483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68921" sha1="8b7al5jmwuhfk79om8z76qwz0iomkes" xml:space="preserve">{{Multiple issues|{{primary sources}}
{{COI}}}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image =
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිල ලාංඡනය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීම උදෙසා [[ථේරවාදය|ථෙරවාද]] මුල් බෞද්ධ දර්ශනය පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද සෙනසුන් සංවිධානයකි. ඔවුන්ගේ අභිප්‍රාය වන්නේ බුදුදහමේ මූලිකම පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීමට අවශ්‍ය ලෙස ආධ්‍යාත්මික වශයෙන් සහය වීම යි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි] (පරිවර්තනයකි)&lt;/ref&gt;සෙනසුන් සංවිධානයක් වන මෙය වනාන්තරගත,ග්‍රාමීය,අර්ධ නාගරික,නාගරික යන කාණ්ඩ හතරම නියෝජනය වන පරිදි ශ්‍රී ලංකාවේ සේම ලෝකය පුරාම විසිරුණු අසපු ශාඛා 130 කට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වේ.ඊට අමතරව විශාල ස්ථූපයක් කේන්ද්‍රගතව ක්‍රියාත්මක වන මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාර ආරාම සීමිත ප්‍රමාණයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.ප්‍රධාන මූලස්ථානය වශයෙන් මෙම සංවිධානයේ ආරම්භක ස්ථානය වන [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]] ක්‍රියාත්මක වේ.මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ මෙන්ම ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය හොබවන්නේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ත නාමයෙන් කා අතරත් ප්‍රසිද්ධියට පත් ව සිටින [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන්වහන්සේ]] ය.

උන්වහන්සේගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය යටතේ 1000 කට අධික ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පිරිසක් මෙම ආරාම සංචිතය තුළ පිරිසිදු ථේරවාද ත්‍රිපිටක ධර්මය පුහුණු වන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.මෙම සෙනසුන් සංවිධානයේ පැවදිව වන නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා වසර කිහිපයක් පුහුණු කිරීම සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සිදුකිරීම සඳහා ගිනිගෙන දැවුණු උතුරු ඉන්දියාවේ නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලයේ සහ ථේරවාද බුදුදහමේ මූලස්ථානය වන අනුරාධපුර මහා විහාරයේ ආකෘතියට මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ ඉදිකරන ලද [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක |මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නම් වනාන්තරගත විශාල භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටා තිබේ.වර්ෂයක් පාසා පැවදිවීමට පැමිණෙන ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් ප්‍රමාණය ඉහළ යෑම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවෙන් ඔබ්බට ගොස් මෙවැනිම භික්ෂු පුහුණු මධයස්ථානයක් ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද ක්‍රියාත්මක වේ.තවද මහමෙව්නාව භාවනා ආරාම වඩාත් පිළිවෙලකින් සහ සැලසුම් සහගත අයුරින් ක්‍රියාත්මක ආරාම සංකීර්ණයක් වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාව පුරා ප්‍රචලිතව තිබේ.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ සුපුහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව ]]

මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකාවේ ආරාම වල වැඩසිටින ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ මානසික සුවය උදෙසා උචිත පරිදි වෙනමම ඉදිකළ විශාල ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද කලුතර ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ.ඊට අමතරව මෙම සංවිධානයේ ධර්ම ප්‍රචාරයක කටයුතු උදෙසා &quot;[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]]&quot; නමින් වෙනම භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පරිපාලනයෙන් වියුක්ත වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ඇති විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් හා &quot;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&quot; නමින් ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ රූපවාහිනී ජාලය හා බෞද්ධ ප්‍රකාශන  සංවිධානය ලෙස සලකනු ලබයි.මේ ඔස්සේ සිංහල,ඉංග්‍රීසි,දෙමළ,හින්දි,චීන ආදී විශාල භාෂා ගණනාවකින් සාර්ථක ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සිදු කරන අතර වැඩිම භාෂා සංඛ්‍යාවකින් ථේරවාද බෞද්ධ ධර්ම ප්‍රචාරයන් සිදු කරන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය වීම විශේෂත්වයකි.

තවද මෙහි භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&quot; නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය නිදහස් ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.මහමෙව්නාව වටා ලෝකය පුරා මිලියන දෙක හමාරක් පමණ ථේරවාද බෞද්ධ ජනතාවක් එකතු වී සිටින බවට ස්වාධීන ආයතන විසින ඇස්තමේන්තු ගත කර තිබෙන අතර ජනතාව අතර පවතින ගෞරවය සහ ජනප්‍රියත්වය නිසා බෞද්ධ විහාර ආරම්භ කිරීමට දුෂ්කර බවට ප්‍රචලිතව තිබූ අරාබි අර්ධද්වීපයේ පවා මුල් වරට බෞද්ධ විහාරයක් ආරම්භ කිරීමට මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයට වර්ෂ 2009 දී හැකියාව ලැබුණි.මෙවැනි හේතු ගණනාවක් නිසා මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වර්තමානයේ ලෝකයේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන වලින් එකක් ලෙස හා ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතනය ලෙස බොහෝ දෙනා සලකනු ලබයි.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය යටතේ පවතින නමුත් ස්වාධීනව ක්‍රියාත්මක වන සංඝ සභාවකි.මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් එහි පරිපාලනය කටයුතු වලින් ඉවත් ව වර්ෂ 2006 දී සංඝ සභාවක් පිහිටුවමින් අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය කටයුතු උන්වහන්සේගෙන් ස්වාධීන කොට සංඝ සභාව වෙත භාර කරනු ලැබීය.අමරපුර කලයාණිවංශ නිකාය යටතේම නමුත් ස්වාධීන සංඝ සභාවක් පිහිටුවීම සඳහා එම නිකායේ කාරක සංඝ සභාවේ පූර්ණ අවසරය ඒ අනුව ලැබුණු අතර මහමෙව්නාවේ සංඝයා උදෙසා වෙනම ම උපසම්පදාව සිදු කිරීමට ද ඒ අනුව අවස්ථාව සැලසුණි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ 1000 කට අධිකව වැඩසිටින භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරනු ලබන අතර පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ රැස්වන මෙම සංඝ සභාව මගින් අසපු සංචිතයේ වැදගත් තීරණ ගනු ලබයි.වෙනත් සංඝ සභාවක ඇති සභාපති,උප සභාපති,මහාලේඛකාධිකාරී,නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී වශයෙන් ඇති ධුර ක්‍රියාත්මක වන නමුත් වෙනත් නිකායක හෝ සංඝ සභාවක දැකිය නොහැකි පරදි මාස 6 කට වරක් නිශ්චිත කාලයකට පුනරාවර්තනය වන පරිදි සංඝ සභාව රැස්වීම මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික කරුණකි.එසේම ලෝකයේ වෙනත් කිසිදු බෞද්ධ නිකායක,නිකාය පාර්ශවයක හෝ ධර්මායතනයක දක්නට නොලැබෙන '''මහා සංඝ මාරුව ''' සිදුවන්නේ ද එසේ රැස්වන දිනයේ දී ය.එහිදී අසපු ශාඛා අතර සංඝයා මාරු කිරීම සිදුවේ.එය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය තුල පමණක් දක්නට ලැබෙන එයටම ආවේණික වූ සුවිශේෂී දෙයකි.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය එහි නිර්මාතෘ වන [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් යටතේ පවතින අතර සංඝ සභාව ඇරඹීමට පෙර එනම් 1999 සහ 2006 අතර මුල් කාලයේ ඇතැම් අවස්ථාවල [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ සේරුවිල සඝ පරපුර නියෝජනය කරමින් හා එකල දොම්පේ පාලුගම භාවනා අසපුවේ අනුශාසකත්වය හෙබ වූ [[සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ]] දෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]]යන්ගේ සහ තෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]]යන්ගේ ආචාර්යත්වයයෙන් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි කරනු ලැබූ අවස්ථා ද තිබේ.කෙසේ නමුත් සෑම මහමෙව්නාවේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේ නමකටම ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් දරනු ලැබ තිබේ.

[[File:People-3280571.jpg|thumb|මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ආරණ්‍යවාසී භික්ෂූන්&lt;br&gt;(ඡායාරූපය:[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක]])]]

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය බොහෝ විට මෙම සංඝ සභාව අයත් අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක හිමියන් විසින් දරනු ලබයි.ඒ අනුව ප්‍රථම මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා එම නිකායේ මහානායක හිමියන් සහ පසුකාලීනව [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ]] සිව්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] යන් වශයෙන් කටයුතු කරන ලද [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි| දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර හිමියන්]], වර්ෂ 2004 දී කලපුලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ පැවැත්වුණු මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ප්‍රථම උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට වර්ෂ 2022 දක්වා කටයුතු කරනු ලැබීය.2022 දී  උන්වහන්සේගේ පෞද්ගලික හේතුවක් මත ධුර කාලය තාවකාලිකව ඉවත් වූ අතර පසුව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ දෙවන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන [[හිනිඳුම නන්දරතන හිමි]] යන් පත්කරනු ලැබීය.2024 වසරේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] අපවත් වීම හේතුවෙන් පුරප්පාඩු වූ  මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] යන් පෙර පැවති සිරිත් ප්‍රකාරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් විය.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
==ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය==

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන්==
===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

==මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ශාඛා==
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රියාත්මක තරඟකාරී අධ්‍යයාපන රටාවෙන් යුතු පාසල් රටාවෙන් මිදී වලින් සංඝයාගේ සෙවනේ ගුණධර්ම,අධ්‍යයාපනය සහ විෂයබාහිර ක්‍රියාකාරකම් යන කාණ්ඩ තුනම සමබරව ක්‍රියාත්මක බෞද්ධ පාසල් ජාලයක අවශ්‍යතාව මත මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ අනුශාසක කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ අදහසකට අනුව '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික පාසල් ලෙස ආරම්භ විය.ඒ අනුව මැලේසියාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ක්වාලාලම්පූර්හි සෙන්තෝල් බෞද්ධ විහාරයේ විහාරාධිපති සහ ථේරවාද බෞද්ධ කවුන්සිලයේ අනුශාසක අතිපූජ්‍ය බූටෑවත්තේ සරණංකර හිමියන් විසින් උන්වහන්සේට අයත් ව තිබූ දෙල්ගොඩ ප්‍රදේශයේ ගොඩනැගිලි සහිත භූමි භාගයක් පරිත්‍යාග කිරීමෙන් පළමු විද්‍යාලය රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස දෙල්ගොඩ ප්‍රදේශයේ ඇරඹිණ.

ගෞතම බුදු සසුන සුරකින සුජාත දරු පරපුරක් දැයට දායද කිරීමේ අරමුණ ඇතිව ක්‍රියාත්මක මෙම විද්‍යාල ජාලය නිදහසෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාව තුල බිහි වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.පසුව දිවයිනේ වෙනත් ප්‍රදේශවලද මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ශාඛා ඇති විය.එම ශාඛා පහත දැක්වේ.

*දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
*මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

මීට සමඟාමිව කඩුවෙල,මාළඹේ,කිරිබත්ගොඩ,සඳලංකාව,දෙල්ගොඩ,වැලිමඩ යන ප්‍රදේශවල &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&quot; ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.

==දහමෙහි හැසිරීම==

බුදු රජාණන්වහන්සේ ගේ ඉගැන්වීම අනුව මිනිස් උපතක් ලැබීම ම ඉතා දුලබ භාග්‍යයකි. බුදු දහම ගැන අසන්නට ද ලැබෙන වාසනාවන්තයින් කළ යුත්තේ අවසන් ඉලක්කය වන නිවන අරමුණු කර සිත දියුණු කර ගැනීමයි.

යමෙකු ට නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගත හැක්කේ බුදු දහමට අනුකූලව හැසිරීම්න් අරි අට මග (ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය) නම් වූ ඒ උතුම් මග සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පමණි. ආධ්‍යාත්මික වර්ධනයේ මුල් පියවරවල්: උදා. සෝවාන් (සෝතාපන්න) හා සකෘදාගාමී (සකදාගාමී), එදිනෙදා ජීවිතයේ වැඩ කටයුතු අතරේ වුව ද ළඟා කර ගත හැක.

දුකින් මිදීම (නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගැනීම) උදෙසා මුල් ම පියවර බුදුන් වදාළ ධර්මය දැන ගැනීම යි. බුදු දහම ඉගැන්වීම, සාකච්ඡා කිරීම සහ එහි හැසිරීම සඳහා අනුබල දිම ආදී ලෙස, ඒ අරබයා මහමෙව්නාවෙන් කෙරෙන කාර්ය භාරය වැදගත් ය.

එමෙන්ම, නිවන් මගෙහි කොටසක් ලෙස ම සිහිය (සති) ප්‍රගුණ කිරීම ඇසුරින්, සමාධිය හා ප්‍රඥාව දියුණු කර ගැනීමෙ හි වැදගත් ම කොටස වන භාවනාව වැඩීමට ද මහමෙව්නාවෙන්  පහසුකම් සැලසී ඇත.

අවධාරණය කෙරන වැදගත් ම කරුණක් වන්නේ: බුදු දහම හුදෙක් ජීවිතය දුක් සහගත බැව් පැවසීමෙන් නො නැවතී, එයින් මුළුමනින් ම අත් මිදීමේ මාර්ගය ද පෙන්වන බව ය.{{Relevance inline|date=2025-08-16|reason=මෙම කොටස රචනාවක් ලෙස ලියා ඇති අතර ලිපියේ විෂයට අදාළ නොවේ.}}

==දහම පැතිරවීම==
[[File:Mahamevnawa Publications.jpg|thumb|මහමෙව්නාව ප්‍රකාශන]]{{cquote|''තථාගතප්‌පවෙදිතො ධම්‌මවිනයො, භික්‌ඛවෙ, විවටො විරොචති, නො පටිච්‌ඡන්‌නො''&lt;br/&gt;තථාගතයන් වහන්සේ විසින් පනවන ලද ශ්‍රී සද්ධර්මයත් විනයත් බබළන්නේ විවර වුන විටය, සැඟවුණ විට නොවේ.|300px|50px|පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0402m2.mul12.xml#para132 අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→කුසිනාරවග්‌ගො(භාරංඩුවග්ගො)→පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}

{{cquote|''චරථ, භික්‌ඛවෙ, චාරිකං බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්‌පාය අත්‌ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්‌සානං. මා එකෙන ද්‌වෙ අගමිත්‌ථ. දෙසෙථ, භික්‌ඛවෙ, ධම්‌මං ආදිකල්‍යාණං මජ්‌ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්‌ථං සබ්‍යඤ්‌ජනං කෙවලපරිපුණ්‌ණං පරිසුද්‌ධං බ්‍රහ්‌මචරියං පකාසෙථ. සන්‌ති සත්‌තා අප්‌පරජක්‌ඛජාතිකා , අස්‌සවනතා ධම්‌මස්‌ස පරිහායන්‌ති, භවිස්‌සන්‌ති ධම්‌මස්‌ස අඤ්‌ඤාතාරො.''&lt;br/&gt;පින්වත් මහණෙනි, බොහෝ දෙනාගේ හිත පිණිස ද, බොහෝ දෙනාගේ සැපය පිණිස ද, ලොවට අනුකම්පාවෙන් දෙවි මිනිසුන්ගේ අර්ථය හා හිත සුව පිණිස හැසිරෙන්න. එක මග දෙදෙනෙකු නොම යන්න. පින්වත් මහණෙනි, ඇරඹුම කලණ (යහපත්) වූ, මැද කලණ වූ, අවසන ද කලණ වූ මනා අරුත් සහිත, මනා ව්‍යවහාර සහිත, මුළුමනින් ම පිරිපුන් වූ, පිරිසිදු නිවන් මග ම පවසන්න. අල්ප වූ රජස් (කෙලෙස්) ඇති සත්වයෝ සිටිත්; ශ්‍රී සද්ධර්මය ඇසීමට නොලැබුණහොත් ඔවුන් පිරිහී යනු ඇත; සදහම් ඇසුනහොත් ඔවුන් එය අවබොධ කර ගනු ඇත.|300px|50px|මාරකථා&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/vin02m2.mul0.xml#para32 විනයපිටකෙ→මහාවග්‌ගපාළි→මහාඛන්‌ධකො→මාරකථා]&lt;/ref&gt;
}}

බුදු රජාණන් වහන්සේගේ සැබෑ ශ්‍රාවකයෝ ''සාමීචිපටිපන්න'' වෙති. එනම් දුකින් මිදීම උදෙසා ම දහමෙහි හැසිරෙන අතර ම, අන් අය ගැන අනුකම්පාවෙන් ම සද්ධර්මය පතුරවත්. මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන ගිහි පැවිදි දෙපිරිසම ඉඩ ලැබෙන සැම විටම මෙලෙස හැසිරෙති.

මහමෙව්නාවේ ස්වාමීන් වහන්සේ ලා දහම් දෙසන්නේ/උගන්වන්නේ බුදු රජාණන් වහන්සේ දේශනා කර වදාළ අන්දමට ය.

{{cquote|යම් භික්‍ෂුවක් ''රූපය'' ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම (''නිබ්‌බිදාය '') පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම (''විරාගාය ''), එය නිරුද්‍ධ වීම (''නිරොධාය '') පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් විඳීම (''වේදනා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් හඳුනා ගැනීම් (''සඤ්ඤා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් චේතනාව තුළ සැකසීම (''සංඛාර'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් (විශේෂ වූ) දැනීම(''විඤ්ඤාණ'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...|300px|50px|ධම්‌මකථිකසුත්‌තං&lt;ref&gt; [http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0303m.mul0.xml#para115 සංයුත්‌තනිකායො→ඛන්‌ධවග්‌ගො→ඛන්‌ධසංයුත්‌තං→ධම්‌මකථිකවග්‌ගො→ධම්‌මකථිකසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}
එනිසා ජීවිතයේ යථාර්තය හෙළිදරවු කරන, දුකින් මිදීමට නොපමා විය යුතු ආකාරය ම අවධාරණය කරන, බුදු රජුන්ගේ මූලික ඉගැන්වීම මත ම පදනම් වූ (පටිගත කළ) දහම් දේශනා සහ දහම් පොත් පත් මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන්නන් අතර සංසරණය වෙනු දැකිය හැක.

ආරම්භක ශ්‍රී ලාංකික පසුබිම නිසා මෙම ප්‍රකාශන බොහොමයක් ඇත්තේ සිංහලයෙ නි; නමුත් මෙහි නිල වෙබ් අඩවිය ඔස්සේ ඉංග්‍රීසි සංස්කරණ හෙළි දැක්වෙනු දැන් දැකිය හැක.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://mahamevnawa.lk/en/|title=mahamevnawa.lk}}&lt;/ref&gt;

මහමෙව්නාවේ කැනඩා සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපද ශාඛා මඟින් &quot;''අමා සදහම් මණ්ඩපය''&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}&lt;/ref&gt; නමින් සජීවි සිංහල මාධ්‍ය අන්තර්ජාල (Internet) ධර්ම සාකච්ඡාවක් මෑතක සිට අරඹා ඇත. ලොව පුරා විසිරී සිටින සිංහල බෞද්ධයන් ට සද්ධර්මය පිළිබඳ ඇති සැක දුරු කරගැනීමට එයින් මග සැළසී ඇත.
==ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය==
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}
ලාභනොලබන ආයතනයක් වන මෙය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සදහා 2012 දී ආරම්භ වූ මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකා වලින් එකකි.එසේම ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩිම ආවරණ ජාලයක් හිමි එකම බෞද්ධ නාලිකාවද වේ.ඊට අමතරව ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ලෙස ගුවන්විදුලි නාලිකාවක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.මෙම නාලිකා ඔස්සේ පැය 24 පුරාම ශ්‍රාවකයන් උදෙසා ධර්ම දානය සිදුකරන අතර සෑම ධර්ම දේශනාවක්ම සිදු කරන්නේ මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේල විසිනි.බොහෝ වැඩසටහන් පටිගත කිරිබත්ගොඩ කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේ සිදු වේ.

තවද, ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය මගින් අන්තර්ජාල අවකාශ තුලින් ද ධර්මය ප්‍රචාරණය කරයි.ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනී YouTube නාලිකාව මේවනවිට ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය පසු කර ඇති අතර එය බෞද්ධ නාලිකාවක් සතු වැඩිම ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව වේ.මීට අමතරව මහමෙව්නාව,ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ආදී ලෙස සිංහල භාෂාවෙන් ධර්ම ප්‍රචාරණය කරන යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ඇති අතර ,Buddha Rashmi ලෙස හින්දි භාෂාවෙන් ද යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ද,Tamil Buddhist,Muniwar ලෙස දෙමළ භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද,Buddhism,Colombo Damma Freinds ලෙස ඉංග්‍රීසී භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද ඊට අමතරව චින භාෂාවෙන් සිදුකරන නාලිකාවක් ද පවතී.දැනට වැඩිම භාෂා ගණනකින් ලොව පුරා ධර්ම ප්‍රචාරණය සිදුකරන එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය ද මහමෙව්නාව වේ.

'''මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ''' නමින් ප්‍රකාශන ආයතනයක් ද පවතින අතර මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන සියලු පොත් ඒ හරහා මුද්‍රණය කර නිකුත් කෙරේ.එසේම &quot;මහාමේඝ&quot; නමින් බෞද්ධ සඟරාවක් ද මාසිකව නිකුත් වේ.

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>8b7al5jmwuhfk79om8z76qwz0iomkes</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796484</id>
      <parentid>796483</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T13:49:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ශාඛා */</comment>
      <origin>796484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69009" sha1="sxwvyhitdm54llcs3yji4hibleo22j4" xml:space="preserve">{{Multiple issues|{{primary sources}}
{{COI}}}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image =
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිල ලාංඡනය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීම උදෙසා [[ථේරවාදය|ථෙරවාද]] මුල් බෞද්ධ දර්ශනය පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද සෙනසුන් සංවිධානයකි. ඔවුන්ගේ අභිප්‍රාය වන්නේ බුදුදහමේ මූලිකම පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීමට අවශ්‍ය ලෙස ආධ්‍යාත්මික වශයෙන් සහය වීම යි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි] (පරිවර්තනයකි)&lt;/ref&gt;සෙනසුන් සංවිධානයක් වන මෙය වනාන්තරගත,ග්‍රාමීය,අර්ධ නාගරික,නාගරික යන කාණ්ඩ හතරම නියෝජනය වන පරිදි ශ්‍රී ලංකාවේ සේම ලෝකය පුරාම විසිරුණු අසපු ශාඛා 130 කට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වේ.ඊට අමතරව විශාල ස්ථූපයක් කේන්ද්‍රගතව ක්‍රියාත්මක වන මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාර ආරාම සීමිත ප්‍රමාණයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.ප්‍රධාන මූලස්ථානය වශයෙන් මෙම සංවිධානයේ ආරම්භක ස්ථානය වන [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]] ක්‍රියාත්මක වේ.මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ මෙන්ම ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය හොබවන්නේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ත නාමයෙන් කා අතරත් ප්‍රසිද්ධියට පත් ව සිටින [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන්වහන්සේ]] ය.

උන්වහන්සේගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය යටතේ 1000 කට අධික ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පිරිසක් මෙම ආරාම සංචිතය තුළ පිරිසිදු ථේරවාද ත්‍රිපිටක ධර්මය පුහුණු වන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.මෙම සෙනසුන් සංවිධානයේ පැවදිව වන නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා වසර කිහිපයක් පුහුණු කිරීම සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සිදුකිරීම සඳහා ගිනිගෙන දැවුණු උතුරු ඉන්දියාවේ නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලයේ සහ ථේරවාද බුදුදහමේ මූලස්ථානය වන අනුරාධපුර මහා විහාරයේ ආකෘතියට මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ ඉදිකරන ලද [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක |මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නම් වනාන්තරගත විශාල භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටා තිබේ.වර්ෂයක් පාසා පැවදිවීමට පැමිණෙන ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් ප්‍රමාණය ඉහළ යෑම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවෙන් ඔබ්බට ගොස් මෙවැනිම භික්ෂු පුහුණු මධයස්ථානයක් ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද ක්‍රියාත්මක වේ.තවද මහමෙව්නාව භාවනා ආරාම වඩාත් පිළිවෙලකින් සහ සැලසුම් සහගත අයුරින් ක්‍රියාත්මක ආරාම සංකීර්ණයක් වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාව පුරා ප්‍රචලිතව තිබේ.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ සුපුහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව ]]

මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකාවේ ආරාම වල වැඩසිටින ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ මානසික සුවය උදෙසා උචිත පරිදි වෙනමම ඉදිකළ විශාල ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද කලුතර ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ.ඊට අමතරව මෙම සංවිධානයේ ධර්ම ප්‍රචාරයක කටයුතු උදෙසා &quot;[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]]&quot; නමින් වෙනම භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පරිපාලනයෙන් වියුක්ත වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ඇති විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් හා &quot;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&quot; නමින් ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ රූපවාහිනී ජාලය හා බෞද්ධ ප්‍රකාශන  සංවිධානය ලෙස සලකනු ලබයි.මේ ඔස්සේ සිංහල,ඉංග්‍රීසි,දෙමළ,හින්දි,චීන ආදී විශාල භාෂා ගණනාවකින් සාර්ථක ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සිදු කරන අතර වැඩිම භාෂා සංඛ්‍යාවකින් ථේරවාද බෞද්ධ ධර්ම ප්‍රචාරයන් සිදු කරන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය වීම විශේෂත්වයකි.

තවද මෙහි භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&quot; නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය නිදහස් ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.මහමෙව්නාව වටා ලෝකය පුරා මිලියන දෙක හමාරක් පමණ ථේරවාද බෞද්ධ ජනතාවක් එකතු වී සිටින බවට ස්වාධීන ආයතන විසින ඇස්තමේන්තු ගත කර තිබෙන අතර ජනතාව අතර පවතින ගෞරවය සහ ජනප්‍රියත්වය නිසා බෞද්ධ විහාර ආරම්භ කිරීමට දුෂ්කර බවට ප්‍රචලිතව තිබූ අරාබි අර්ධද්වීපයේ පවා මුල් වරට බෞද්ධ විහාරයක් ආරම්භ කිරීමට මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයට වර්ෂ 2009 දී හැකියාව ලැබුණි.මෙවැනි හේතු ගණනාවක් නිසා මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වර්තමානයේ ලෝකයේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන වලින් එකක් ලෙස හා ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතනය ලෙස බොහෝ දෙනා සලකනු ලබයි.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය යටතේ පවතින නමුත් ස්වාධීනව ක්‍රියාත්මක වන සංඝ සභාවකි.මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් එහි පරිපාලනය කටයුතු වලින් ඉවත් ව වර්ෂ 2006 දී සංඝ සභාවක් පිහිටුවමින් අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය කටයුතු උන්වහන්සේගෙන් ස්වාධීන කොට සංඝ සභාව වෙත භාර කරනු ලැබීය.අමරපුර කලයාණිවංශ නිකාය යටතේම නමුත් ස්වාධීන සංඝ සභාවක් පිහිටුවීම සඳහා එම නිකායේ කාරක සංඝ සභාවේ පූර්ණ අවසරය ඒ අනුව ලැබුණු අතර මහමෙව්නාවේ සංඝයා උදෙසා වෙනම ම උපසම්පදාව සිදු කිරීමට ද ඒ අනුව අවස්ථාව සැලසුණි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ 1000 කට අධිකව වැඩසිටින භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරනු ලබන අතර පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ රැස්වන මෙම සංඝ සභාව මගින් අසපු සංචිතයේ වැදගත් තීරණ ගනු ලබයි.වෙනත් සංඝ සභාවක ඇති සභාපති,උප සභාපති,මහාලේඛකාධිකාරී,නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී වශයෙන් ඇති ධුර ක්‍රියාත්මක වන නමුත් වෙනත් නිකායක හෝ සංඝ සභාවක දැකිය නොහැකි පරදි මාස 6 කට වරක් නිශ්චිත කාලයකට පුනරාවර්තනය වන පරිදි සංඝ සභාව රැස්වීම මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික කරුණකි.එසේම ලෝකයේ වෙනත් කිසිදු බෞද්ධ නිකායක,නිකාය පාර්ශවයක හෝ ධර්මායතනයක දක්නට නොලැබෙන '''මහා සංඝ මාරුව ''' සිදුවන්නේ ද එසේ රැස්වන දිනයේ දී ය.එහිදී අසපු ශාඛා අතර සංඝයා මාරු කිරීම සිදුවේ.එය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය තුල පමණක් දක්නට ලැබෙන එයටම ආවේණික වූ සුවිශේෂී දෙයකි.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය එහි නිර්මාතෘ වන [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් යටතේ පවතින අතර සංඝ සභාව ඇරඹීමට පෙර එනම් 1999 සහ 2006 අතර මුල් කාලයේ ඇතැම් අවස්ථාවල [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ සේරුවිල සඝ පරපුර නියෝජනය කරමින් හා එකල දොම්පේ පාලුගම භාවනා අසපුවේ අනුශාසකත්වය හෙබ වූ [[සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ]] දෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]]යන්ගේ සහ තෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]]යන්ගේ ආචාර්යත්වයයෙන් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි කරනු ලැබූ අවස්ථා ද තිබේ.කෙසේ නමුත් සෑම මහමෙව්නාවේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේ නමකටම ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් දරනු ලැබ තිබේ.

[[File:People-3280571.jpg|thumb|මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ආරණ්‍යවාසී භික්ෂූන්&lt;br&gt;(ඡායාරූපය:[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක]])]]

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය බොහෝ විට මෙම සංඝ සභාව අයත් අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක හිමියන් විසින් දරනු ලබයි.ඒ අනුව ප්‍රථම මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා එම නිකායේ මහානායක හිමියන් සහ පසුකාලීනව [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ]] සිව්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] යන් වශයෙන් කටයුතු කරන ලද [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි| දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර හිමියන්]], වර්ෂ 2004 දී කලපුලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ පැවැත්වුණු මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ප්‍රථම උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට වර්ෂ 2022 දක්වා කටයුතු කරනු ලැබීය.2022 දී  උන්වහන්සේගේ පෞද්ගලික හේතුවක් මත ධුර කාලය තාවකාලිකව ඉවත් වූ අතර පසුව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ දෙවන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන [[හිනිඳුම නන්දරතන හිමි]] යන් පත්කරනු ලැබීය.2024 වසරේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] අපවත් වීම හේතුවෙන් පුරප්පාඩු වූ  මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] යන් පෙර පැවති සිරිත් ප්‍රකාරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් විය.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
==ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය==

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන්==
===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

==මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ==
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රියාත්මක තරඟකාරී අධ්‍යයාපන රටාවෙන් යුතු පාසල් රටාවෙන් මිදී වලින් සංඝයාගේ සෙවනේ ගුණධර්ම,අධ්‍යයාපනය සහ විෂයබාහිර ක්‍රියාකාරකම් යන කාණ්ඩ තුනම සමබරව ක්‍රියාත්මක බෞද්ධ පාසල් ජාලයක අවශ්‍යතාව මත මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ අනුශාසක කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ අදහසකට අනුව '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික පාසල් ලෙස ආරම්භ විය.ඒ සඳහා මැලේසියාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ක්වාලාලම්පූර්හි සෙන්තෝල් බෞද්ධ විහාරයේ විහාරාධිපති සහ ථේරවාද බෞද්ධ කවුන්සිලයේ අනුශාසක අතිපූජ්‍ය බූටෑවත්තේ සරණංකර හිමියන් විසින් උන්වහන්සේට අයත් ව තිබූ දෙල්ගොඩ ප්‍රදේශයේ ගොඩනැගිලි සහිත භූමි භාගයක් පරිත්‍යාග කිරීමෙන් පසු පළමු විද්‍යාලය 2018 පෙබරවාරි මස  28 වන දින රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම නම් ප්‍රදේශයේ ඇරඹිණ.

ගෞතම බුදු සසුන සුරකින සුජාත දරු පරපුරක් දැයට දායද කිරීමේ අරමුණ ඇතිව ක්‍රියාත්මක මෙම විද්‍යාල ජාලය නිදහසෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාව තුල බිහි වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.පසුව දිවයිනේ වෙනත් ප්‍රදේශවලද මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ශාඛා ඇති විය.එම ශාඛා පහත දැක්වේ.

*දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
*මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

මීට සමඟාමිව කඩුවෙල,මාළඹේ,කිරිබත්ගොඩ,සඳලංකාව,දෙල්ගොඩ,වැලිමඩ යන ප්‍රදේශවල &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&quot; ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.

==දහමෙහි හැසිරීම==

බුදු රජාණන්වහන්සේ ගේ ඉගැන්වීම අනුව මිනිස් උපතක් ලැබීම ම ඉතා දුලබ භාග්‍යයකි. බුදු දහම ගැන අසන්නට ද ලැබෙන වාසනාවන්තයින් කළ යුත්තේ අවසන් ඉලක්කය වන නිවන අරමුණු කර සිත දියුණු කර ගැනීමයි.

යමෙකු ට නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගත හැක්කේ බුදු දහමට අනුකූලව හැසිරීම්න් අරි අට මග (ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය) නම් වූ ඒ උතුම් මග සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පමණි. ආධ්‍යාත්මික වර්ධනයේ මුල් පියවරවල්: උදා. සෝවාන් (සෝතාපන්න) හා සකෘදාගාමී (සකදාගාමී), එදිනෙදා ජීවිතයේ වැඩ කටයුතු අතරේ වුව ද ළඟා කර ගත හැක.

දුකින් මිදීම (නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගැනීම) උදෙසා මුල් ම පියවර බුදුන් වදාළ ධර්මය දැන ගැනීම යි. බුදු දහම ඉගැන්වීම, සාකච්ඡා කිරීම සහ එහි හැසිරීම සඳහා අනුබල දිම ආදී ලෙස, ඒ අරබයා මහමෙව්නාවෙන් කෙරෙන කාර්ය භාරය වැදගත් ය.

එමෙන්ම, නිවන් මගෙහි කොටසක් ලෙස ම සිහිය (සති) ප්‍රගුණ කිරීම ඇසුරින්, සමාධිය හා ප්‍රඥාව දියුණු කර ගැනීමෙ හි වැදගත් ම කොටස වන භාවනාව වැඩීමට ද මහමෙව්නාවෙන්  පහසුකම් සැලසී ඇත.

අවධාරණය කෙරන වැදගත් ම කරුණක් වන්නේ: බුදු දහම හුදෙක් ජීවිතය දුක් සහගත බැව් පැවසීමෙන් නො නැවතී, එයින් මුළුමනින් ම අත් මිදීමේ මාර්ගය ද පෙන්වන බව ය.{{Relevance inline|date=2025-08-16|reason=මෙම කොටස රචනාවක් ලෙස ලියා ඇති අතර ලිපියේ විෂයට අදාළ නොවේ.}}

==දහම පැතිරවීම==
[[File:Mahamevnawa Publications.jpg|thumb|මහමෙව්නාව ප්‍රකාශන]]{{cquote|''තථාගතප්‌පවෙදිතො ධම්‌මවිනයො, භික්‌ඛවෙ, විවටො විරොචති, නො පටිච්‌ඡන්‌නො''&lt;br/&gt;තථාගතයන් වහන්සේ විසින් පනවන ලද ශ්‍රී සද්ධර්මයත් විනයත් බබළන්නේ විවර වුන විටය, සැඟවුණ විට නොවේ.|300px|50px|පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0402m2.mul12.xml#para132 අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→කුසිනාරවග්‌ගො(භාරංඩුවග්ගො)→පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}

{{cquote|''චරථ, භික්‌ඛවෙ, චාරිකං බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්‌පාය අත්‌ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්‌සානං. මා එකෙන ද්‌වෙ අගමිත්‌ථ. දෙසෙථ, භික්‌ඛවෙ, ධම්‌මං ආදිකල්‍යාණං මජ්‌ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්‌ථං සබ්‍යඤ්‌ජනං කෙවලපරිපුණ්‌ණං පරිසුද්‌ධං බ්‍රහ්‌මචරියං පකාසෙථ. සන්‌ති සත්‌තා අප්‌පරජක්‌ඛජාතිකා , අස්‌සවනතා ධම්‌මස්‌ස පරිහායන්‌ති, භවිස්‌සන්‌ති ධම්‌මස්‌ස අඤ්‌ඤාතාරො.''&lt;br/&gt;පින්වත් මහණෙනි, බොහෝ දෙනාගේ හිත පිණිස ද, බොහෝ දෙනාගේ සැපය පිණිස ද, ලොවට අනුකම්පාවෙන් දෙවි මිනිසුන්ගේ අර්ථය හා හිත සුව පිණිස හැසිරෙන්න. එක මග දෙදෙනෙකු නොම යන්න. පින්වත් මහණෙනි, ඇරඹුම කලණ (යහපත්) වූ, මැද කලණ වූ, අවසන ද කලණ වූ මනා අරුත් සහිත, මනා ව්‍යවහාර සහිත, මුළුමනින් ම පිරිපුන් වූ, පිරිසිදු නිවන් මග ම පවසන්න. අල්ප වූ රජස් (කෙලෙස්) ඇති සත්වයෝ සිටිත්; ශ්‍රී සද්ධර්මය ඇසීමට නොලැබුණහොත් ඔවුන් පිරිහී යනු ඇත; සදහම් ඇසුනහොත් ඔවුන් එය අවබොධ කර ගනු ඇත.|300px|50px|මාරකථා&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/vin02m2.mul0.xml#para32 විනයපිටකෙ→මහාවග්‌ගපාළි→මහාඛන්‌ධකො→මාරකථා]&lt;/ref&gt;
}}

බුදු රජාණන් වහන්සේගේ සැබෑ ශ්‍රාවකයෝ ''සාමීචිපටිපන්න'' වෙති. එනම් දුකින් මිදීම උදෙසා ම දහමෙහි හැසිරෙන අතර ම, අන් අය ගැන අනුකම්පාවෙන් ම සද්ධර්මය පතුරවත්. මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන ගිහි පැවිදි දෙපිරිසම ඉඩ ලැබෙන සැම විටම මෙලෙස හැසිරෙති.

මහමෙව්නාවේ ස්වාමීන් වහන්සේ ලා දහම් දෙසන්නේ/උගන්වන්නේ බුදු රජාණන් වහන්සේ දේශනා කර වදාළ අන්දමට ය.

{{cquote|යම් භික්‍ෂුවක් ''රූපය'' ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම (''නිබ්‌බිදාය '') පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම (''විරාගාය ''), එය නිරුද්‍ධ වීම (''නිරොධාය '') පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් විඳීම (''වේදනා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් හඳුනා ගැනීම් (''සඤ්ඤා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් චේතනාව තුළ සැකසීම (''සංඛාර'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් (විශේෂ වූ) දැනීම(''විඤ්ඤාණ'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...|300px|50px|ධම්‌මකථිකසුත්‌තං&lt;ref&gt; [http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0303m.mul0.xml#para115 සංයුත්‌තනිකායො→ඛන්‌ධවග්‌ගො→ඛන්‌ධසංයුත්‌තං→ධම්‌මකථිකවග්‌ගො→ධම්‌මකථිකසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}
එනිසා ජීවිතයේ යථාර්තය හෙළිදරවු කරන, දුකින් මිදීමට නොපමා විය යුතු ආකාරය ම අවධාරණය කරන, බුදු රජුන්ගේ මූලික ඉගැන්වීම මත ම පදනම් වූ (පටිගත කළ) දහම් දේශනා සහ දහම් පොත් පත් මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන්නන් අතර සංසරණය වෙනු දැකිය හැක.

ආරම්භක ශ්‍රී ලාංකික පසුබිම නිසා මෙම ප්‍රකාශන බොහොමයක් ඇත්තේ සිංහලයෙ නි; නමුත් මෙහි නිල වෙබ් අඩවිය ඔස්සේ ඉංග්‍රීසි සංස්කරණ හෙළි දැක්වෙනු දැන් දැකිය හැක.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://mahamevnawa.lk/en/|title=mahamevnawa.lk}}&lt;/ref&gt;

මහමෙව්නාවේ කැනඩා සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපද ශාඛා මඟින් &quot;''අමා සදහම් මණ්ඩපය''&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}&lt;/ref&gt; නමින් සජීවි සිංහල මාධ්‍ය අන්තර්ජාල (Internet) ධර්ම සාකච්ඡාවක් මෑතක සිට අරඹා ඇත. ලොව පුරා විසිරී සිටින සිංහල බෞද්ධයන් ට සද්ධර්මය පිළිබඳ ඇති සැක දුරු කරගැනීමට එයින් මග සැළසී ඇත.
==ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය==
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}
ලාභනොලබන ආයතනයක් වන මෙය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සදහා 2012 දී ආරම්භ වූ මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකා වලින් එකකි.එසේම ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩිම ආවරණ ජාලයක් හිමි එකම බෞද්ධ නාලිකාවද වේ.ඊට අමතරව ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ලෙස ගුවන්විදුලි නාලිකාවක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.මෙම නාලිකා ඔස්සේ පැය 24 පුරාම ශ්‍රාවකයන් උදෙසා ධර්ම දානය සිදුකරන අතර සෑම ධර්ම දේශනාවක්ම සිදු කරන්නේ මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේල විසිනි.බොහෝ වැඩසටහන් පටිගත කිරිබත්ගොඩ කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේ සිදු වේ.

තවද, ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය මගින් අන්තර්ජාල අවකාශ තුලින් ද ධර්මය ප්‍රචාරණය කරයි.ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනී YouTube නාලිකාව මේවනවිට ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය පසු කර ඇති අතර එය බෞද්ධ නාලිකාවක් සතු වැඩිම ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව වේ.මීට අමතරව මහමෙව්නාව,ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ආදී ලෙස සිංහල භාෂාවෙන් ධර්ම ප්‍රචාරණය කරන යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ඇති අතර ,Buddha Rashmi ලෙස හින්දි භාෂාවෙන් ද යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ද,Tamil Buddhist,Muniwar ලෙස දෙමළ භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද,Buddhism,Colombo Damma Freinds ලෙස ඉංග්‍රීසී භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද ඊට අමතරව චින භාෂාවෙන් සිදුකරන නාලිකාවක් ද පවතී.දැනට වැඩිම භාෂා ගණනකින් ලොව පුරා ධර්ම ප්‍රචාරණය සිදුකරන එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය ද මහමෙව්නාව වේ.

'''මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ''' නමින් ප්‍රකාශන ආයතනයක් ද පවතින අතර මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන සියලු පොත් ඒ හරහා මුද්‍රණය කර නිකුත් කෙරේ.එසේම &quot;මහාමේඝ&quot; නමින් බෞද්ධ සඟරාවක් ද මාසිකව නිකුත් වේ.

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>sxwvyhitdm54llcs3yji4hibleo22j4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796485</id>
      <parentid>796484</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T14:19:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව */</comment>
      <origin>796485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="72691" sha1="mhm8m02mgokx34i7i3n101fpn09lxnq" xml:space="preserve">{{Multiple issues|{{primary sources}}
{{COI}}}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image =
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිල ලාංඡනය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීම උදෙසා [[ථේරවාදය|ථෙරවාද]] මුල් බෞද්ධ දර්ශනය පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද සෙනසුන් සංවිධානයකි. ඔවුන්ගේ අභිප්‍රාය වන්නේ බුදුදහමේ මූලිකම පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීමට අවශ්‍ය ලෙස ආධ්‍යාත්මික වශයෙන් සහය වීම යි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි] (පරිවර්තනයකි)&lt;/ref&gt;සෙනසුන් සංවිධානයක් වන මෙය වනාන්තරගත,ග්‍රාමීය,අර්ධ නාගරික,නාගරික යන කාණ්ඩ හතරම නියෝජනය වන පරිදි ශ්‍රී ලංකාවේ සේම ලෝකය පුරාම විසිරුණු අසපු ශාඛා 130 කට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වේ.ඊට අමතරව විශාල ස්ථූපයක් කේන්ද්‍රගතව ක්‍රියාත්මක වන මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාර ආරාම සීමිත ප්‍රමාණයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.ප්‍රධාන මූලස්ථානය වශයෙන් මෙම සංවිධානයේ ආරම්භක ස්ථානය වන [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]] ක්‍රියාත්මක වේ.මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ මෙන්ම ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය හොබවන්නේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ත නාමයෙන් කා අතරත් ප්‍රසිද්ධියට පත් ව සිටින [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන්වහන්සේ]] ය.

උන්වහන්සේගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය යටතේ 1000 කට අධික ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පිරිසක් මෙම ආරාම සංචිතය තුළ පිරිසිදු ථේරවාද ත්‍රිපිටක ධර්මය පුහුණු වන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.මෙම සෙනසුන් සංවිධානයේ පැවදිව වන නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා වසර කිහිපයක් පුහුණු කිරීම සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සිදුකිරීම සඳහා ගිනිගෙන දැවුණු උතුරු ඉන්දියාවේ නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලයේ සහ ථේරවාද බුදුදහමේ මූලස්ථානය වන අනුරාධපුර මහා විහාරයේ ආකෘතියට මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ ඉදිකරන ලද [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක |මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නම් වනාන්තරගත විශාල භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටා තිබේ.වර්ෂයක් පාසා පැවදිවීමට පැමිණෙන ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් ප්‍රමාණය ඉහළ යෑම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවෙන් ඔබ්බට ගොස් මෙවැනිම භික්ෂු පුහුණු මධයස්ථානයක් ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද ක්‍රියාත්මක වේ.තවද මහමෙව්නාව භාවනා ආරාම වඩාත් පිළිවෙලකින් සහ සැලසුම් සහගත අයුරින් ක්‍රියාත්මක ආරාම සංකීර්ණයක් වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාව පුරා ප්‍රචලිතව තිබේ.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ සුපුහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව ]]

මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකාවේ ආරාම වල වැඩසිටින ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ මානසික සුවය උදෙසා උචිත පරිදි වෙනමම ඉදිකළ විශාල ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද කලුතර ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ.ඊට අමතරව මෙම සංවිධානයේ ධර්ම ප්‍රචාරයක කටයුතු උදෙසා &quot;[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]]&quot; නමින් වෙනම භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පරිපාලනයෙන් වියුක්ත වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ඇති විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් හා &quot;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&quot; නමින් ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ රූපවාහිනී ජාලය හා බෞද්ධ ප්‍රකාශන  සංවිධානය ලෙස සලකනු ලබයි.මේ ඔස්සේ සිංහල,ඉංග්‍රීසි,දෙමළ,හින්දි,චීන ආදී විශාල භාෂා ගණනාවකින් සාර්ථක ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සිදු කරන අතර වැඩිම භාෂා සංඛ්‍යාවකින් ථේරවාද බෞද්ධ ධර්ම ප්‍රචාරයන් සිදු කරන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය වීම විශේෂත්වයකි.

තවද මෙහි භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&quot; නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය නිදහස් ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.මහමෙව්නාව වටා ලෝකය පුරා මිලියන දෙක හමාරක් පමණ ථේරවාද බෞද්ධ ජනතාවක් එකතු වී සිටින බවට ස්වාධීන ආයතන විසින ඇස්තමේන්තු ගත කර තිබෙන අතර ජනතාව අතර පවතින ගෞරවය සහ ජනප්‍රියත්වය නිසා බෞද්ධ විහාර ආරම්භ කිරීමට දුෂ්කර බවට ප්‍රචලිතව තිබූ අරාබි අර්ධද්වීපයේ පවා මුල් වරට බෞද්ධ විහාරයක් ආරම්භ කිරීමට මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයට වර්ෂ 2009 දී හැකියාව ලැබුණි.මෙවැනි හේතු ගණනාවක් නිසා මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වර්තමානයේ ලෝකයේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන වලින් එකක් ලෙස හා ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතනය ලෙස බොහෝ දෙනා සලකනු ලබයි.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය යටතේ පවතින නමුත් ස්වාධීනව ක්‍රියාත්මක වන සංඝ සභාවකි.මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් එහි පරිපාලනය කටයුතු වලින් ඉවත් ව වර්ෂ 2006 දී සංඝ සභාවක් පිහිටුවමින් අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය කටයුතු උන්වහන්සේගෙන් ස්වාධීන කොට සංඝ සභාව වෙත භාර කරනු ලැබීය.අමරපුර කලයාණිවංශ නිකාය යටතේම නමුත් ස්වාධීන සංඝ සභාවක් පිහිටුවීම සඳහා එම නිකායේ කාරක සංඝ සභාවේ පූර්ණ අවසරය ඒ අනුව ලැබුණු අතර මහමෙව්නාවේ සංඝයා උදෙසා වෙනම ම උපසම්පදාව සිදු කිරීමට ද ඒ අනුව අවස්ථාව සැලසුණි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ 1000 කට අධිකව වැඩසිටින භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරනු ලබන අතර පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ රැස්වන මෙම සංඝ සභාව මගින් අසපු සංචිතයේ වැදගත් තීරණ ගනු ලබයි.වෙනත් සංඝ සභාවක ඇති සභාපති,උප සභාපති,මහාලේඛකාධිකාරී,නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී වශයෙන් ඇති ධුර ක්‍රියාත්මක වන නමුත් වෙනත් නිකායක හෝ සංඝ සභාවක දැකිය නොහැකි පරදි මාස 6 කට වරක් නිශ්චිත කාලයකට පුනරාවර්තනය වන පරිදි සංඝ සභාව රැස්වීම මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික කරුණකි.එසේම ලෝකයේ වෙනත් කිසිදු බෞද්ධ නිකායක,නිකාය පාර්ශවයක හෝ ධර්මායතනයක දක්නට නොලැබෙන '''මහා සංඝ මාරුව ''' සිදුවන්නේ ද එසේ රැස්වන දිනයේ දී ය.එහිදී අසපු ශාඛා අතර සංඝයා මාරු කිරීම සිදුවේ.එය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය තුල පමණක් දක්නට ලැබෙන එයටම ආවේණික වූ සුවිශේෂී දෙයකි.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය එහි නිර්මාතෘ වන [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් යටතේ පවතින අතර සංඝ සභාව ඇරඹීමට පෙර එනම් 1999 සහ 2006 අතර මුල් කාලයේ ඇතැම් අවස්ථාවල [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ සේරුවිල සඝ පරපුර නියෝජනය කරමින් හා එකල දොම්පේ පාලුගම භාවනා අසපුවේ අනුශාසකත්වය හෙබ වූ [[සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ]] දෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]]යන්ගේ සහ තෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]]යන්ගේ ආචාර්යත්වයයෙන් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි කරනු ලැබූ අවස්ථා ද තිබේ.කෙසේ නමුත් සෑම මහමෙව්නාවේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේ නමකටම ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් දරනු ලැබ තිබේ.

[[File:People-3280571.jpg|thumb|මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ආරණ්‍යවාසී භික්ෂූන්&lt;br&gt;(ඡායාරූපය:[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක]])]]

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය බොහෝ විට මෙම සංඝ සභාව අයත් අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක හිමියන් විසින් දරනු ලබයි.ඒ අනුව ප්‍රථම මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා එම නිකායේ මහානායක හිමියන් සහ පසුකාලීනව [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ]] සිව්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] යන් වශයෙන් කටයුතු කරන ලද [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි| දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර හිමියන්]], වර්ෂ 2004 දී කලපුලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ පැවැත්වුණු මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ප්‍රථම උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට වර්ෂ 2022 දක්වා කටයුතු කරනු ලැබීය.2022 දී  උන්වහන්සේගේ පෞද්ගලික හේතුවක් මත ධුර කාලය තාවකාලිකව ඉවත් වූ අතර පසුව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ දෙවන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන [[හිනිඳුම නන්දරතන හිමි]] යන් පත්කරනු ලැබීය.2024 වසරේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] අපවත් වීම හේතුවෙන් පුරප්පාඩු වූ  මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] යන් පෙර පැවති සිරිත් ප්‍රකාරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් විය.

බොහෝ විට මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ පැවදි වන්නේ බොහෝ කලක් නිවසේ ගත කල තරුණයින් වන නිසා ඔවුන් හට පාලි භාෂාව වැනි මූලික ධර්ම අධ්‍යයනයන් පිළිබඳව දැනුම අල්ප වේ.මේ නිසා මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි වීමට පෙර වසර එකහමාරක පමණ නේවාසික පුහුණුවකින් අනතුරුව පැවදි කිරීමෙන් පසු මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය වෙත යොමු කරන අතර එහිදී මූලිකව ධර්මය සරලව තේරීම් ගැනීම උදෙසා වැඩිහිටි ස්ථවිර භික්ෂූන් යටතේ සංඝ සභාවේ අනුශාසක [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් විසින් ත්‍රිපිටකය ඇසුරින් රචිත සරල ධර්ම ග්‍රන්ථ පරිහරණයට යොමු කරනු ලබයි.මේ කාලයේ විනිය ශික්ෂා පද ඉගෙනගැනීම සහ පිළිපැදීම හුරු කිරීමත්,පාලි භාෂාව ඉගෙනගැනීමත්,භාවනාව පුරුදු කිරීමත් මූලිකව සිදු වේ.පසුව ධර්ම අධ්‍යයනය තවත් වැඩි කරමින් මහමෙව්නාව සරල සිංහල සූත්‍ර පිටක පරිවර්තන සහ අටුවා ග්‍රන්ථ භාවිතයට හුරු කරන අතර භික්ෂූන් වහන්සේලා හොද ධර්ම දැනුමකින් යුතු වූ විට &quot;බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටක ග්‍රන්ථ&quot; භාවිතයට හුරු කරනු ලබයි.අවසාන වශයෙන් පසුව තවත් ධර්ම කරුණු ගැඹුරට ඉගෙනගැනීමට අවශ්‍ය නම් අභිධර්ම පිටකය භාවිතයට ද අවස්ථාව සලසා තිබේ.සාමාන්‍යයෙන් සියලු අසපු ශාඛාවල දානය ගැනීම,වන්දනා කිරීම,සූත්‍ර සජ්ඣායනය,ධර්ම සාකච්ඡා කිරීම,භාවනා කිරීම ආදී සියලු කටයුතු දෛනික එකම පොදු කාලසටහනක් යටතේ සිදු  කෙරේ.ඊට අමතරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා එකම වර්ණයේ එකම වර්ගයේ සිවුරු පැළදීම සිදු කරනු ලබන අතර එමඟින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා වෙනත් නිකායක හෝ වෙනත් ධර්මයතනයක භික්ෂූන් වහන්සේලා අතරේ හඳුනාගැනීම පහසු වී තිබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
==ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය==

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන්==
===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

==මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ==
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රියාත්මක තරඟකාරී අධ්‍යයාපන රටාවෙන් යුතු පාසල් රටාවෙන් මිදී වලින් සංඝයාගේ සෙවනේ ගුණධර්ම,අධ්‍යයාපනය සහ විෂයබාහිර ක්‍රියාකාරකම් යන කාණ්ඩ තුනම සමබරව ක්‍රියාත්මක බෞද්ධ පාසල් ජාලයක අවශ්‍යතාව මත මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ අනුශාසක කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ අදහසකට අනුව '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික පාසල් ලෙස ආරම්භ විය.ඒ සඳහා මැලේසියාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ක්වාලාලම්පූර්හි සෙන්තෝල් බෞද්ධ විහාරයේ විහාරාධිපති සහ ථේරවාද බෞද්ධ කවුන්සිලයේ අනුශාසක අතිපූජ්‍ය බූටෑවත්තේ සරණංකර හිමියන් විසින් උන්වහන්සේට අයත් ව තිබූ දෙල්ගොඩ ප්‍රදේශයේ ගොඩනැගිලි සහිත භූමි භාගයක් පරිත්‍යාග කිරීමෙන් පසු පළමු විද්‍යාලය 2018 පෙබරවාරි මස  28 වන දින රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම නම් ප්‍රදේශයේ ඇරඹිණ.

ගෞතම බුදු සසුන සුරකින සුජාත දරු පරපුරක් දැයට දායද කිරීමේ අරමුණ ඇතිව ක්‍රියාත්මක මෙම විද්‍යාල ජාලය නිදහසෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාව තුල බිහි වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.පසුව දිවයිනේ වෙනත් ප්‍රදේශවලද මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ශාඛා ඇති විය.එම ශාඛා පහත දැක්වේ.

*දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
*මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

මීට සමඟාමිව කඩුවෙල,මාළඹේ,කිරිබත්ගොඩ,සඳලංකාව,දෙල්ගොඩ,වැලිමඩ යන ප්‍රදේශවල &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&quot; ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.

==දහමෙහි හැසිරීම==

බුදු රජාණන්වහන්සේ ගේ ඉගැන්වීම අනුව මිනිස් උපතක් ලැබීම ම ඉතා දුලබ භාග්‍යයකි. බුදු දහම ගැන අසන්නට ද ලැබෙන වාසනාවන්තයින් කළ යුත්තේ අවසන් ඉලක්කය වන නිවන අරමුණු කර සිත දියුණු කර ගැනීමයි.

යමෙකු ට නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගත හැක්කේ බුදු දහමට අනුකූලව හැසිරීම්න් අරි අට මග (ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය) නම් වූ ඒ උතුම් මග සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පමණි. ආධ්‍යාත්මික වර්ධනයේ මුල් පියවරවල්: උදා. සෝවාන් (සෝතාපන්න) හා සකෘදාගාමී (සකදාගාමී), එදිනෙදා ජීවිතයේ වැඩ කටයුතු අතරේ වුව ද ළඟා කර ගත හැක.

දුකින් මිදීම (නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගැනීම) උදෙසා මුල් ම පියවර බුදුන් වදාළ ධර්මය දැන ගැනීම යි. බුදු දහම ඉගැන්වීම, සාකච්ඡා කිරීම සහ එහි හැසිරීම සඳහා අනුබල දිම ආදී ලෙස, ඒ අරබයා මහමෙව්නාවෙන් කෙරෙන කාර්ය භාරය වැදගත් ය.

එමෙන්ම, නිවන් මගෙහි කොටසක් ලෙස ම සිහිය (සති) ප්‍රගුණ කිරීම ඇසුරින්, සමාධිය හා ප්‍රඥාව දියුණු කර ගැනීමෙ හි වැදගත් ම කොටස වන භාවනාව වැඩීමට ද මහමෙව්නාවෙන්  පහසුකම් සැලසී ඇත.

අවධාරණය කෙරන වැදගත් ම කරුණක් වන්නේ: බුදු දහම හුදෙක් ජීවිතය දුක් සහගත බැව් පැවසීමෙන් නො නැවතී, එයින් මුළුමනින් ම අත් මිදීමේ මාර්ගය ද පෙන්වන බව ය.{{Relevance inline|date=2025-08-16|reason=මෙම කොටස රචනාවක් ලෙස ලියා ඇති අතර ලිපියේ විෂයට අදාළ නොවේ.}}

==දහම පැතිරවීම==
[[File:Mahamevnawa Publications.jpg|thumb|මහමෙව්නාව ප්‍රකාශන]]{{cquote|''තථාගතප්‌පවෙදිතො ධම්‌මවිනයො, භික්‌ඛවෙ, විවටො විරොචති, නො පටිච්‌ඡන්‌නො''&lt;br/&gt;තථාගතයන් වහන්සේ විසින් පනවන ලද ශ්‍රී සද්ධර්මයත් විනයත් බබළන්නේ විවර වුන විටය, සැඟවුණ විට නොවේ.|300px|50px|පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0402m2.mul12.xml#para132 අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→කුසිනාරවග්‌ගො(භාරංඩුවග්ගො)→පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}

{{cquote|''චරථ, භික්‌ඛවෙ, චාරිකං බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්‌පාය අත්‌ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්‌සානං. මා එකෙන ද්‌වෙ අගමිත්‌ථ. දෙසෙථ, භික්‌ඛවෙ, ධම්‌මං ආදිකල්‍යාණං මජ්‌ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්‌ථං සබ්‍යඤ්‌ජනං කෙවලපරිපුණ්‌ණං පරිසුද්‌ධං බ්‍රහ්‌මචරියං පකාසෙථ. සන්‌ති සත්‌තා අප්‌පරජක්‌ඛජාතිකා , අස්‌සවනතා ධම්‌මස්‌ස පරිහායන්‌ති, භවිස්‌සන්‌ති ධම්‌මස්‌ස අඤ්‌ඤාතාරො.''&lt;br/&gt;පින්වත් මහණෙනි, බොහෝ දෙනාගේ හිත පිණිස ද, බොහෝ දෙනාගේ සැපය පිණිස ද, ලොවට අනුකම්පාවෙන් දෙවි මිනිසුන්ගේ අර්ථය හා හිත සුව පිණිස හැසිරෙන්න. එක මග දෙදෙනෙකු නොම යන්න. පින්වත් මහණෙනි, ඇරඹුම කලණ (යහපත්) වූ, මැද කලණ වූ, අවසන ද කලණ වූ මනා අරුත් සහිත, මනා ව්‍යවහාර සහිත, මුළුමනින් ම පිරිපුන් වූ, පිරිසිදු නිවන් මග ම පවසන්න. අල්ප වූ රජස් (කෙලෙස්) ඇති සත්වයෝ සිටිත්; ශ්‍රී සද්ධර්මය ඇසීමට නොලැබුණහොත් ඔවුන් පිරිහී යනු ඇත; සදහම් ඇසුනහොත් ඔවුන් එය අවබොධ කර ගනු ඇත.|300px|50px|මාරකථා&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/vin02m2.mul0.xml#para32 විනයපිටකෙ→මහාවග්‌ගපාළි→මහාඛන්‌ධකො→මාරකථා]&lt;/ref&gt;
}}

බුදු රජාණන් වහන්සේගේ සැබෑ ශ්‍රාවකයෝ ''සාමීචිපටිපන්න'' වෙති. එනම් දුකින් මිදීම උදෙසා ම දහමෙහි හැසිරෙන අතර ම, අන් අය ගැන අනුකම්පාවෙන් ම සද්ධර්මය පතුරවත්. මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන ගිහි පැවිදි දෙපිරිසම ඉඩ ලැබෙන සැම විටම මෙලෙස හැසිරෙති.

මහමෙව්නාවේ ස්වාමීන් වහන්සේ ලා දහම් දෙසන්නේ/උගන්වන්නේ බුදු රජාණන් වහන්සේ දේශනා කර වදාළ අන්දමට ය.

{{cquote|යම් භික්‍ෂුවක් ''රූපය'' ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම (''නිබ්‌බිදාය '') පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම (''විරාගාය ''), එය නිරුද්‍ධ වීම (''නිරොධාය '') පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් විඳීම (''වේදනා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් හඳුනා ගැනීම් (''සඤ්ඤා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් චේතනාව තුළ සැකසීම (''සංඛාර'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් (විශේෂ වූ) දැනීම(''විඤ්ඤාණ'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...|300px|50px|ධම්‌මකථිකසුත්‌තං&lt;ref&gt; [http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0303m.mul0.xml#para115 සංයුත්‌තනිකායො→ඛන්‌ධවග්‌ගො→ඛන්‌ධසංයුත්‌තං→ධම්‌මකථිකවග්‌ගො→ධම්‌මකථිකසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}
එනිසා ජීවිතයේ යථාර්තය හෙළිදරවු කරන, දුකින් මිදීමට නොපමා විය යුතු ආකාරය ම අවධාරණය කරන, බුදු රජුන්ගේ මූලික ඉගැන්වීම මත ම පදනම් වූ (පටිගත කළ) දහම් දේශනා සහ දහම් පොත් පත් මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන්නන් අතර සංසරණය වෙනු දැකිය හැක.

ආරම්භක ශ්‍රී ලාංකික පසුබිම නිසා මෙම ප්‍රකාශන බොහොමයක් ඇත්තේ සිංහලයෙ නි; නමුත් මෙහි නිල වෙබ් අඩවිය ඔස්සේ ඉංග්‍රීසි සංස්කරණ හෙළි දැක්වෙනු දැන් දැකිය හැක.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://mahamevnawa.lk/en/|title=mahamevnawa.lk}}&lt;/ref&gt;

මහමෙව්නාවේ කැනඩා සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපද ශාඛා මඟින් &quot;''අමා සදහම් මණ්ඩපය''&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}&lt;/ref&gt; නමින් සජීවි සිංහල මාධ්‍ය අන්තර්ජාල (Internet) ධර්ම සාකච්ඡාවක් මෑතක සිට අරඹා ඇත. ලොව පුරා විසිරී සිටින සිංහල බෞද්ධයන් ට සද්ධර්මය පිළිබඳ ඇති සැක දුරු කරගැනීමට එයින් මග සැළසී ඇත.
==ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය==
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}
ලාභනොලබන ආයතනයක් වන මෙය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සදහා 2012 දී ආරම්භ වූ මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකා වලින් එකකි.එසේම ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩිම ආවරණ ජාලයක් හිමි එකම බෞද්ධ නාලිකාවද වේ.ඊට අමතරව ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ලෙස ගුවන්විදුලි නාලිකාවක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.මෙම නාලිකා ඔස්සේ පැය 24 පුරාම ශ්‍රාවකයන් උදෙසා ධර්ම දානය සිදුකරන අතර සෑම ධර්ම දේශනාවක්ම සිදු කරන්නේ මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේල විසිනි.බොහෝ වැඩසටහන් පටිගත කිරිබත්ගොඩ කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේ සිදු වේ.

තවද, ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය මගින් අන්තර්ජාල අවකාශ තුලින් ද ධර්මය ප්‍රචාරණය කරයි.ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනී YouTube නාලිකාව මේවනවිට ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය පසු කර ඇති අතර එය බෞද්ධ නාලිකාවක් සතු වැඩිම ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව වේ.මීට අමතරව මහමෙව්නාව,ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ආදී ලෙස සිංහල භාෂාවෙන් ධර්ම ප්‍රචාරණය කරන යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ඇති අතර ,Buddha Rashmi ලෙස හින්දි භාෂාවෙන් ද යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ද,Tamil Buddhist,Muniwar ලෙස දෙමළ භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද,Buddhism,Colombo Damma Freinds ලෙස ඉංග්‍රීසී භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද ඊට අමතරව චින භාෂාවෙන් සිදුකරන නාලිකාවක් ද පවතී.දැනට වැඩිම භාෂා ගණනකින් ලොව පුරා ධර්ම ප්‍රචාරණය සිදුකරන එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය ද මහමෙව්නාව වේ.

'''මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ''' නමින් ප්‍රකාශන ආයතනයක් ද පවතින අතර මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන සියලු පොත් ඒ හරහා මුද්‍රණය කර නිකුත් කෙරේ.එසේම &quot;මහාමේඝ&quot; නමින් බෞද්ධ සඟරාවක් ද මාසිකව නිකුත් වේ.

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>mhm8m02mgokx34i7i3n101fpn09lxnq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796486</id>
      <parentid>796485</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T14:22:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* ධර්ම ප්‍රචාරය */</comment>
      <origin>796486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="75244" sha1="i5o7uaett998kr755klp2sfw89s4zcj" xml:space="preserve">{{Multiple issues|{{primary sources}}
{{COI}}}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image =
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිල ලාංඡනය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීම උදෙසා [[ථේරවාදය|ථෙරවාද]] මුල් බෞද්ධ දර්ශනය පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද සෙනසුන් සංවිධානයකි. ඔවුන්ගේ අභිප්‍රාය වන්නේ බුදුදහමේ මූලිකම පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීමට අවශ්‍ය ලෙස ආධ්‍යාත්මික වශයෙන් සහය වීම යි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි] (පරිවර්තනයකි)&lt;/ref&gt;සෙනසුන් සංවිධානයක් වන මෙය වනාන්තරගත,ග්‍රාමීය,අර්ධ නාගරික,නාගරික යන කාණ්ඩ හතරම නියෝජනය වන පරිදි ශ්‍රී ලංකාවේ සේම ලෝකය පුරාම විසිරුණු අසපු ශාඛා 130 කට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වේ.ඊට අමතරව විශාල ස්ථූපයක් කේන්ද්‍රගතව ක්‍රියාත්මක වන මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාර ආරාම සීමිත ප්‍රමාණයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.ප්‍රධාන මූලස්ථානය වශයෙන් මෙම සංවිධානයේ ආරම්භක ස්ථානය වන [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]] ක්‍රියාත්මක වේ.මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ මෙන්ම ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය හොබවන්නේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ත නාමයෙන් කා අතරත් ප්‍රසිද්ධියට පත් ව සිටින [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන්වහන්සේ]] ය.

උන්වහන්සේගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය යටතේ 1000 කට අධික ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පිරිසක් මෙම ආරාම සංචිතය තුළ පිරිසිදු ථේරවාද ත්‍රිපිටක ධර්මය පුහුණු වන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.මෙම සෙනසුන් සංවිධානයේ පැවදිව වන නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා වසර කිහිපයක් පුහුණු කිරීම සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සිදුකිරීම සඳහා ගිනිගෙන දැවුණු උතුරු ඉන්දියාවේ නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලයේ සහ ථේරවාද බුදුදහමේ මූලස්ථානය වන අනුරාධපුර මහා විහාරයේ ආකෘතියට මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ ඉදිකරන ලද [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක |මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නම් වනාන්තරගත විශාල භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටා තිබේ.වර්ෂයක් පාසා පැවදිවීමට පැමිණෙන ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් ප්‍රමාණය ඉහළ යෑම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවෙන් ඔබ්බට ගොස් මෙවැනිම භික්ෂු පුහුණු මධයස්ථානයක් ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද ක්‍රියාත්මක වේ.තවද මහමෙව්නාව භාවනා ආරාම වඩාත් පිළිවෙලකින් සහ සැලසුම් සහගත අයුරින් ක්‍රියාත්මක ආරාම සංකීර්ණයක් වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාව පුරා ප්‍රචලිතව තිබේ.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ සුපුහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව ]]

මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකාවේ ආරාම වල වැඩසිටින ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ මානසික සුවය උදෙසා උචිත පරිදි වෙනමම ඉදිකළ විශාල ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද කලුතර ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ.ඊට අමතරව මෙම සංවිධානයේ ධර්ම ප්‍රචාරයක කටයුතු උදෙසා &quot;[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]]&quot; නමින් වෙනම භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පරිපාලනයෙන් වියුක්ත වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ඇති විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් හා &quot;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&quot; නමින් ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ රූපවාහිනී ජාලය හා බෞද්ධ ප්‍රකාශන  සංවිධානය ලෙස සලකනු ලබයි.මේ ඔස්සේ සිංහල,ඉංග්‍රීසි,දෙමළ,හින්දි,චීන ආදී විශාල භාෂා ගණනාවකින් සාර්ථක ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සිදු කරන අතර වැඩිම භාෂා සංඛ්‍යාවකින් ථේරවාද බෞද්ධ ධර්ම ප්‍රචාරයන් සිදු කරන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය වීම විශේෂත්වයකි.

තවද මෙහි භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&quot; නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය නිදහස් ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.මහමෙව්නාව වටා ලෝකය පුරා මිලියන දෙක හමාරක් පමණ ථේරවාද බෞද්ධ ජනතාවක් එකතු වී සිටින බවට ස්වාධීන ආයතන විසින ඇස්තමේන්තු ගත කර තිබෙන අතර ජනතාව අතර පවතින ගෞරවය සහ ජනප්‍රියත්වය නිසා බෞද්ධ විහාර ආරම්භ කිරීමට දුෂ්කර බවට ප්‍රචලිතව තිබූ අරාබි අර්ධද්වීපයේ පවා මුල් වරට බෞද්ධ විහාරයක් ආරම්භ කිරීමට මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයට වර්ෂ 2009 දී හැකියාව ලැබුණි.මෙවැනි හේතු ගණනාවක් නිසා මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වර්තමානයේ ලෝකයේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන වලින් එකක් ලෙස හා ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතනය ලෙස බොහෝ දෙනා සලකනු ලබයි.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය යටතේ පවතින නමුත් ස්වාධීනව ක්‍රියාත්මක වන සංඝ සභාවකි.මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් එහි පරිපාලනය කටයුතු වලින් ඉවත් ව වර්ෂ 2006 දී සංඝ සභාවක් පිහිටුවමින් අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය කටයුතු උන්වහන්සේගෙන් ස්වාධීන කොට සංඝ සභාව වෙත භාර කරනු ලැබීය.අමරපුර කලයාණිවංශ නිකාය යටතේම නමුත් ස්වාධීන සංඝ සභාවක් පිහිටුවීම සඳහා එම නිකායේ කාරක සංඝ සභාවේ පූර්ණ අවසරය ඒ අනුව ලැබුණු අතර මහමෙව්නාවේ සංඝයා උදෙසා වෙනම ම උපසම්පදාව සිදු කිරීමට ද ඒ අනුව අවස්ථාව සැලසුණි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ 1000 කට අධිකව වැඩසිටින භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරනු ලබන අතර පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ රැස්වන මෙම සංඝ සභාව මගින් අසපු සංචිතයේ වැදගත් තීරණ ගනු ලබයි.වෙනත් සංඝ සභාවක ඇති සභාපති,උප සභාපති,මහාලේඛකාධිකාරී,නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී වශයෙන් ඇති ධුර ක්‍රියාත්මක වන නමුත් වෙනත් නිකායක හෝ සංඝ සභාවක දැකිය නොහැකි පරදි මාස 6 කට වරක් නිශ්චිත කාලයකට පුනරාවර්තනය වන පරිදි සංඝ සභාව රැස්වීම මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික කරුණකි.එසේම ලෝකයේ වෙනත් කිසිදු බෞද්ධ නිකායක,නිකාය පාර්ශවයක හෝ ධර්මායතනයක දක්නට නොලැබෙන '''මහා සංඝ මාරුව ''' සිදුවන්නේ ද එසේ රැස්වන දිනයේ දී ය.එහිදී අසපු ශාඛා අතර සංඝයා මාරු කිරීම සිදුවේ.එය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය තුල පමණක් දක්නට ලැබෙන එයටම ආවේණික වූ සුවිශේෂී දෙයකි.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය එහි නිර්මාතෘ වන [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් යටතේ පවතින අතර සංඝ සභාව ඇරඹීමට පෙර එනම් 1999 සහ 2006 අතර මුල් කාලයේ ඇතැම් අවස්ථාවල [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ සේරුවිල සඝ පරපුර නියෝජනය කරමින් හා එකල දොම්පේ පාලුගම භාවනා අසපුවේ අනුශාසකත්වය හෙබ වූ [[සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ]] දෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]]යන්ගේ සහ තෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]]යන්ගේ ආචාර්යත්වයයෙන් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි කරනු ලැබූ අවස්ථා ද තිබේ.කෙසේ නමුත් සෑම මහමෙව්නාවේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේ නමකටම ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් දරනු ලැබ තිබේ.

[[File:People-3280571.jpg|thumb|මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ආරණ්‍යවාසී භික්ෂූන්&lt;br&gt;(ඡායාරූපය:[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක]])]]

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය බොහෝ විට මෙම සංඝ සභාව අයත් අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක හිමියන් විසින් දරනු ලබයි.ඒ අනුව ප්‍රථම මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා එම නිකායේ මහානායක හිමියන් සහ පසුකාලීනව [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ]] සිව්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] යන් වශයෙන් කටයුතු කරන ලද [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි| දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර හිමියන්]], වර්ෂ 2004 දී කලපුලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ පැවැත්වුණු මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ප්‍රථම උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට වර්ෂ 2022 දක්වා කටයුතු කරනු ලැබීය.2022 දී  උන්වහන්සේගේ පෞද්ගලික හේතුවක් මත ධුර කාලය තාවකාලිකව ඉවත් වූ අතර පසුව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ දෙවන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන [[හිනිඳුම නන්දරතන හිමි]] යන් පත්කරනු ලැබීය.2024 වසරේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] අපවත් වීම හේතුවෙන් පුරප්පාඩු වූ  මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] යන් පෙර පැවති සිරිත් ප්‍රකාරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් විය.

බොහෝ විට මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ පැවදි වන්නේ බොහෝ කලක් නිවසේ ගත කල තරුණයින් වන නිසා ඔවුන් හට පාලි භාෂාව වැනි මූලික ධර්ම අධ්‍යයනයන් පිළිබඳව දැනුම අල්ප වේ.මේ නිසා මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි වීමට පෙර වසර එකහමාරක පමණ නේවාසික පුහුණුවකින් අනතුරුව පැවදි කිරීමෙන් පසු මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය වෙත යොමු කරන අතර එහිදී මූලිකව ධර්මය සරලව තේරීම් ගැනීම උදෙසා වැඩිහිටි ස්ථවිර භික්ෂූන් යටතේ සංඝ සභාවේ අනුශාසක [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් විසින් ත්‍රිපිටකය ඇසුරින් රචිත සරල ධර්ම ග්‍රන්ථ පරිහරණයට යොමු කරනු ලබයි.මේ කාලයේ විනිය ශික්ෂා පද ඉගෙනගැනීම සහ පිළිපැදීම හුරු කිරීමත්,පාලි භාෂාව ඉගෙනගැනීමත්,භාවනාව පුරුදු කිරීමත් මූලිකව සිදු වේ.පසුව ධර්ම අධ්‍යයනය තවත් වැඩි කරමින් මහමෙව්නාව සරල සිංහල සූත්‍ර පිටක පරිවර්තන සහ අටුවා ග්‍රන්ථ භාවිතයට හුරු කරන අතර භික්ෂූන් වහන්සේලා හොද ධර්ම දැනුමකින් යුතු වූ විට &quot;බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටක ග්‍රන්ථ&quot; භාවිතයට හුරු කරනු ලබයි.අවසාන වශයෙන් පසුව තවත් ධර්ම කරුණු ගැඹුරට ඉගෙනගැනීමට අවශ්‍ය නම් අභිධර්ම පිටකය භාවිතයට ද අවස්ථාව සලසා තිබේ.සාමාන්‍යයෙන් සියලු අසපු ශාඛාවල දානය ගැනීම,වන්දනා කිරීම,සූත්‍ර සජ්ඣායනය,ධර්ම සාකච්ඡා කිරීම,භාවනා කිරීම ආදී සියලු කටයුතු දෛනික එකම පොදු කාලසටහනක් යටතේ සිදු  කෙරේ.ඊට අමතරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා එකම වර්ණයේ එකම වර්ගයේ සිවුරු පැළදීම සිදු කරනු ලබන අතර එමඟින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා වෙනත් නිකායක හෝ වෙනත් ධර්මයතනයක භික්ෂූන් වහන්සේලා අතරේ හඳුනාගැනීම පහසු වී තිබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
&lt;!-- මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික වන්දනා ක්‍රමයක් සහ සජ්ඣායනා ක්‍රමයක් පවතින අතර එහිදී වඩා හෙමින් තාලයටත් නොවන වඩා වේගයෙන් කලබලකාරී ලෙසත් නොවන මධයස්ථ සජ්ඣායනා ක්‍රමයක් භාවිතා කරනු ලබයි.තවද මහමෙව්නාව සංඝ සභාව බෞද්ධයාට පිරිතේ අර්ථ තේරීම් ගත හැකි පරිදි පාලි සජ්ඣායනය සමඟ සිංහල පරිවර්තනය ද සහිතව &quot;මහමෙව්නාවේ පාලි-සිංහල පිරිවානා පොත&quot; නමින් පිරිත් පොතක් සම්පාදනය කරමින් පාලි සහ සිංහල භාෂා දෙක්නම සජ්ඣායනය කරනු ලැබුවේ ය.මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ මීට පෙර නොතිබූ ක්‍රමයක් වූ අතර බොහෝ දෙනෙකුට නුපුරුදු ක්‍රමයක් වූ බැවින් මුල් කාලයේ මේ සජ්ඣායන ක්‍රමය ගැන ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ සමාජය තුළ වාද විවාද ඇතිව තිබේ.සමහරුන්ට අනුව සිංහල අර්ථ සමඟ සජ්ඣායනය මඟින් පාලියෙන් ප්‍රකාශ වන ධර්ම කරුණු තේරුම් ගනිමින් සජ්ඣායනය කළ හැකි නිසා එය වඩා යහපත් වූ අතර එය පෙර තිබූ පැරණි සජ්ඣායන ක්‍රමයට පරිබාහිර වූ බැවින් ශ්‍රී ලංකාවේ සමහර බෞද්ධයන් ඊට අකමැති විය.කෙසේ නමුත් මේ ග්‍රන්ථය ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය කරනු ලැබූ අතර ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ධර්මය ඉගෙනගනු ලබන විදෙස් බෞද්ධයන් බොහෝ විට එයට කැමැත්තක් දැක්වූහ.--&gt;

==ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය==

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන්==
===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

==මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ==
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රියාත්මක තරඟකාරී අධ්‍යයාපන රටාවෙන් යුතු පාසල් රටාවෙන් මිදී වලින් සංඝයාගේ සෙවනේ ගුණධර්ම,අධ්‍යයාපනය සහ විෂයබාහිර ක්‍රියාකාරකම් යන කාණ්ඩ තුනම සමබරව ක්‍රියාත්මක බෞද්ධ පාසල් ජාලයක අවශ්‍යතාව මත මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ අනුශාසක කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ අදහසකට අනුව '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික පාසල් ලෙස ආරම්භ විය.ඒ සඳහා මැලේසියාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ක්වාලාලම්පූර්හි සෙන්තෝල් බෞද්ධ විහාරයේ විහාරාධිපති සහ ථේරවාද බෞද්ධ කවුන්සිලයේ අනුශාසක අතිපූජ්‍ය බූටෑවත්තේ සරණංකර හිමියන් විසින් උන්වහන්සේට අයත් ව තිබූ දෙල්ගොඩ ප්‍රදේශයේ ගොඩනැගිලි සහිත භූමි භාගයක් පරිත්‍යාග කිරීමෙන් පසු පළමු විද්‍යාලය 2018 පෙබරවාරි මස  28 වන දින රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම නම් ප්‍රදේශයේ ඇරඹිණ.

ගෞතම බුදු සසුන සුරකින සුජාත දරු පරපුරක් දැයට දායද කිරීමේ අරමුණ ඇතිව ක්‍රියාත්මක මෙම විද්‍යාල ජාලය නිදහසෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාව තුල බිහි වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.පසුව දිවයිනේ වෙනත් ප්‍රදේශවලද මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ශාඛා ඇති විය.එම ශාඛා පහත දැක්වේ.

*දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
*මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

මීට සමඟාමිව කඩුවෙල,මාළඹේ,කිරිබත්ගොඩ,සඳලංකාව,දෙල්ගොඩ,වැලිමඩ යන ප්‍රදේශවල &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&quot; ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.

==දහමෙහි හැසිරීම==

බුදු රජාණන්වහන්සේ ගේ ඉගැන්වීම අනුව මිනිස් උපතක් ලැබීම ම ඉතා දුලබ භාග්‍යයකි. බුදු දහම ගැන අසන්නට ද ලැබෙන වාසනාවන්තයින් කළ යුත්තේ අවසන් ඉලක්කය වන නිවන අරමුණු කර සිත දියුණු කර ගැනීමයි.

යමෙකු ට නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගත හැක්කේ බුදු දහමට අනුකූලව හැසිරීම්න් අරි අට මග (ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය) නම් වූ ඒ උතුම් මග සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පමණි. ආධ්‍යාත්මික වර්ධනයේ මුල් පියවරවල්: උදා. සෝවාන් (සෝතාපන්න) හා සකෘදාගාමී (සකදාගාමී), එදිනෙදා ජීවිතයේ වැඩ කටයුතු අතරේ වුව ද ළඟා කර ගත හැක.

දුකින් මිදීම (නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගැනීම) උදෙසා මුල් ම පියවර බුදුන් වදාළ ධර්මය දැන ගැනීම යි. බුදු දහම ඉගැන්වීම, සාකච්ඡා කිරීම සහ එහි හැසිරීම සඳහා අනුබල දිම ආදී ලෙස, ඒ අරබයා මහමෙව්නාවෙන් කෙරෙන කාර්ය භාරය වැදගත් ය.

එමෙන්ම, නිවන් මගෙහි කොටසක් ලෙස ම සිහිය (සති) ප්‍රගුණ කිරීම ඇසුරින්, සමාධිය හා ප්‍රඥාව දියුණු කර ගැනීමෙ හි වැදගත් ම කොටස වන භාවනාව වැඩීමට ද මහමෙව්නාවෙන්  පහසුකම් සැලසී ඇත.

අවධාරණය කෙරන වැදගත් ම කරුණක් වන්නේ: බුදු දහම හුදෙක් ජීවිතය දුක් සහගත බැව් පැවසීමෙන් නො නැවතී, එයින් මුළුමනින් ම අත් මිදීමේ මාර්ගය ද පෙන්වන බව ය.{{Relevance inline|date=2025-08-16|reason=මෙම කොටස රචනාවක් ලෙස ලියා ඇති අතර ලිපියේ විෂයට අදාළ නොවේ.}}

==දහම පැතිරවීම==
[[File:Mahamevnawa Publications.jpg|thumb|මහමෙව්නාව ප්‍රකාශන]]{{cquote|''තථාගතප්‌පවෙදිතො ධම්‌මවිනයො, භික්‌ඛවෙ, විවටො විරොචති, නො පටිච්‌ඡන්‌නො''&lt;br/&gt;තථාගතයන් වහන්සේ විසින් පනවන ලද ශ්‍රී සද්ධර්මයත් විනයත් බබළන්නේ විවර වුන විටය, සැඟවුණ විට නොවේ.|300px|50px|පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0402m2.mul12.xml#para132 අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→කුසිනාරවග්‌ගො(භාරංඩුවග්ගො)→පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}

{{cquote|''චරථ, භික්‌ඛවෙ, චාරිකං බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්‌පාය අත්‌ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්‌සානං. මා එකෙන ද්‌වෙ අගමිත්‌ථ. දෙසෙථ, භික්‌ඛවෙ, ධම්‌මං ආදිකල්‍යාණං මජ්‌ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්‌ථං සබ්‍යඤ්‌ජනං කෙවලපරිපුණ්‌ණං පරිසුද්‌ධං බ්‍රහ්‌මචරියං පකාසෙථ. සන්‌ති සත්‌තා අප්‌පරජක්‌ඛජාතිකා , අස්‌සවනතා ධම්‌මස්‌ස පරිහායන්‌ති, භවිස්‌සන්‌ති ධම්‌මස්‌ස අඤ්‌ඤාතාරො.''&lt;br/&gt;පින්වත් මහණෙනි, බොහෝ දෙනාගේ හිත පිණිස ද, බොහෝ දෙනාගේ සැපය පිණිස ද, ලොවට අනුකම්පාවෙන් දෙවි මිනිසුන්ගේ අර්ථය හා හිත සුව පිණිස හැසිරෙන්න. එක මග දෙදෙනෙකු නොම යන්න. පින්වත් මහණෙනි, ඇරඹුම කලණ (යහපත්) වූ, මැද කලණ වූ, අවසන ද කලණ වූ මනා අරුත් සහිත, මනා ව්‍යවහාර සහිත, මුළුමනින් ම පිරිපුන් වූ, පිරිසිදු නිවන් මග ම පවසන්න. අල්ප වූ රජස් (කෙලෙස්) ඇති සත්වයෝ සිටිත්; ශ්‍රී සද්ධර්මය ඇසීමට නොලැබුණහොත් ඔවුන් පිරිහී යනු ඇත; සදහම් ඇසුනහොත් ඔවුන් එය අවබොධ කර ගනු ඇත.|300px|50px|මාරකථා&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/vin02m2.mul0.xml#para32 විනයපිටකෙ→මහාවග්‌ගපාළි→මහාඛන්‌ධකො→මාරකථා]&lt;/ref&gt;
}}

බුදු රජාණන් වහන්සේගේ සැබෑ ශ්‍රාවකයෝ ''සාමීචිපටිපන්න'' වෙති. එනම් දුකින් මිදීම උදෙසා ම දහමෙහි හැසිරෙන අතර ම, අන් අය ගැන අනුකම්පාවෙන් ම සද්ධර්මය පතුරවත්. මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන ගිහි පැවිදි දෙපිරිසම ඉඩ ලැබෙන සැම විටම මෙලෙස හැසිරෙති.

මහමෙව්නාවේ ස්වාමීන් වහන්සේ ලා දහම් දෙසන්නේ/උගන්වන්නේ බුදු රජාණන් වහන්සේ දේශනා කර වදාළ අන්දමට ය.

{{cquote|යම් භික්‍ෂුවක් ''රූපය'' ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම (''නිබ්‌බිදාය '') පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම (''විරාගාය ''), එය නිරුද්‍ධ වීම (''නිරොධාය '') පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් විඳීම (''වේදනා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් හඳුනා ගැනීම් (''සඤ්ඤා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් චේතනාව තුළ සැකසීම (''සංඛාර'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් (විශේෂ වූ) දැනීම(''විඤ්ඤාණ'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...|300px|50px|ධම්‌මකථිකසුත්‌තං&lt;ref&gt; [http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0303m.mul0.xml#para115 සංයුත්‌තනිකායො→ඛන්‌ධවග්‌ගො→ඛන්‌ධසංයුත්‌තං→ධම්‌මකථිකවග්‌ගො→ධම්‌මකථිකසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}
එනිසා ජීවිතයේ යථාර්තය හෙළිදරවු කරන, දුකින් මිදීමට නොපමා විය යුතු ආකාරය ම අවධාරණය කරන, බුදු රජුන්ගේ මූලික ඉගැන්වීම මත ම පදනම් වූ (පටිගත කළ) දහම් දේශනා සහ දහම් පොත් පත් මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන්නන් අතර සංසරණය වෙනු දැකිය හැක.

ආරම්භක ශ්‍රී ලාංකික පසුබිම නිසා මෙම ප්‍රකාශන බොහොමයක් ඇත්තේ සිංහලයෙ නි; නමුත් මෙහි නිල වෙබ් අඩවිය ඔස්සේ ඉංග්‍රීසි සංස්කරණ හෙළි දැක්වෙනු දැන් දැකිය හැක.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://mahamevnawa.lk/en/|title=mahamevnawa.lk}}&lt;/ref&gt;

මහමෙව්නාවේ කැනඩා සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපද ශාඛා මඟින් &quot;''අමා සදහම් මණ්ඩපය''&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}&lt;/ref&gt; නමින් සජීවි සිංහල මාධ්‍ය අන්තර්ජාල (Internet) ධර්ම සාකච්ඡාවක් මෑතක සිට අරඹා ඇත. ලොව පුරා විසිරී සිටින සිංහල බෞද්ධයන් ට සද්ධර්මය පිළිබඳ ඇති සැක දුරු කරගැනීමට එයින් මග සැළසී ඇත.
==ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය==
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}
ලාභනොලබන ආයතනයක් වන මෙය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සදහා 2012 දී ආරම්භ වූ මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකා වලින් එකකි.එසේම ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩිම ආවරණ ජාලයක් හිමි එකම බෞද්ධ නාලිකාවද වේ.ඊට අමතරව ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ලෙස ගුවන්විදුලි නාලිකාවක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.මෙම නාලිකා ඔස්සේ පැය 24 පුරාම ශ්‍රාවකයන් උදෙසා ධර්ම දානය සිදුකරන අතර සෑම ධර්ම දේශනාවක්ම සිදු කරන්නේ මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේල විසිනි.බොහෝ වැඩසටහන් පටිගත කිරිබත්ගොඩ කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේ සිදු වේ.

තවද, ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය මගින් අන්තර්ජාල අවකාශ තුලින් ද ධර්මය ප්‍රචාරණය කරයි.ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනී YouTube නාලිකාව මේවනවිට ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය පසු කර ඇති අතර එය බෞද්ධ නාලිකාවක් සතු වැඩිම ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව වේ.මීට අමතරව මහමෙව්නාව,ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ආදී ලෙස සිංහල භාෂාවෙන් ධර්ම ප්‍රචාරණය කරන යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ඇති අතර ,Buddha Rashmi ලෙස හින්දි භාෂාවෙන් ද යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ද,Tamil Buddhist,Muniwar ලෙස දෙමළ භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද,Buddhism,Colombo Damma Freinds ලෙස ඉංග්‍රීසී භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද ඊට අමතරව චින භාෂාවෙන් සිදුකරන නාලිකාවක් ද පවතී.දැනට වැඩිම භාෂා ගණනකින් ලොව පුරා ධර්ම ප්‍රචාරණය සිදුකරන එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය ද මහමෙව්නාව වේ.

'''මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ''' නමින් ප්‍රකාශන ආයතනයක් ද පවතින අතර මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන සියලු පොත් ඒ හරහා මුද්‍රණය කර නිකුත් කෙරේ.එසේම &quot;මහාමේඝ&quot; නමින් බෞද්ධ සඟරාවක් ද මාසිකව නිකුත් වේ.

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>i5o7uaett998kr755klp2sfw89s4zcj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796489</id>
      <parentid>796486</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T04:04:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <origin>796489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="75237" sha1="tow38hmbxy84paziksrhdzbolcyw3su" xml:space="preserve">{{Multiple issues|{{primary sources}}
{{COI}}}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image =
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිල ලාංඡනය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීම උදෙසා [[ථේරවාදය|ථෙරවාද]] මුල් බෞද්ධ දර්ශනය පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද සෙනසුන් සංවිධානයකි. ඔවුන්ගේ අභිප්‍රාය වන්නේ බුදුදහමේ මූලිකම පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීමට අවශ්‍ය ලෙස ආධ්‍යාත්මික වශයෙන් සහය වීම යි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි] (පරිවර්තනයකි)&lt;/ref&gt;සෙනසුන් සංවිධානයක් වන මෙය වනාන්තරගත,ග්‍රාමීය,අර්ධ නාගරික,නාගරික යන කාණ්ඩ හතරම නියෝජනය වන පරිදි ශ්‍රී ලංකාවේ සේම ලෝකය පුරාම විසිරුණු අසපු ශාඛා 130 කට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වේ.ඊට අමතරව විශාල ස්ථූපයක් කේන්ද්‍රගතව ක්‍රියාත්මක වන මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාර ආරාම සීමිත ප්‍රමාණයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.ප්‍රධාන මූලස්ථානය වශයෙන් මෙම සංවිධානයේ ආරම්භක ස්ථානය වන [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]] ක්‍රියාත්මක වේ.මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ මෙන්ම ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය හොබවන්නේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ත නාමයෙන් කා අතරත් ප්‍රසිද්ධියට පත් ව සිටින [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන්වහන්සේ]] ය.

උන්වහන්සේගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය යටතේ 1000 කට ආසන්න ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පිරිසක් මෙම ආරාම සංචිතය තුළ පිරිසිදු ථේරවාද ත්‍රිපිටක ධර්මය පුහුණු වන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.මෙම සෙනසුන් සංවිධානයේ පැවදිව වන නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා වසර කිහිපයක් පුහුණු කිරීම සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සිදුකිරීම සඳහා ගිනිගෙන දැවුණු උතුරු ඉන්දියාවේ නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලයේ සහ ථේරවාද බුදුදහමේ මූලස්ථානය වන අනුරාධපුර මහා විහාරයේ ආකෘතියට මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ ඉදිකරන ලද [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක |මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නම් වනාන්තරගත විශාල භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටා තිබේ.වර්ෂයක් පාසා පැවදිවීමට පැමිණෙන ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් ප්‍රමාණය ඉහළ යෑම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවෙන් ඔබ්බට ගොස් මෙවැනිම භික්ෂු පුහුණු මධයස්ථානයක් ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද ක්‍රියාත්මක වේ.තවද මහමෙව්නාව භාවනා ආරාම වඩාත් පිළිවෙලකින් සහ සැලසුම් සහගත අයුරින් ක්‍රියාත්මක ආරාම සංකීර්ණයක් වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාව පුරා ප්‍රචලිතව තිබේ.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ සුපුහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව ]]

මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකාවේ ආරාම වල වැඩසිටින ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ මානසික සුවය උදෙසා උචිත පරිදි වෙනමම ඉදිකළ විශාල ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද කලුතර ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ.ඊට අමතරව මෙම සංවිධානයේ ධර්ම ප්‍රචාරයක කටයුතු උදෙසා &quot;[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]]&quot; නමින් වෙනම භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පරිපාලනයෙන් වියුක්ත වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ඇති විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් හා &quot;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&quot; නමින් ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ රූපවාහිනී ජාලය හා බෞද්ධ ප්‍රකාශන  සංවිධානය ලෙස සලකනු ලබයි.මේ ඔස්සේ සිංහල,ඉංග්‍රීසි,දෙමළ,හින්දි ආදී විශාල භාෂා ගණනාවකින් සාර්ථක ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සිදු කරන අතර වැඩිම භාෂා සංඛ්‍යාවකින් ථේරවාද බෞද්ධ ධර්ම ප්‍රචාරයන් සිදු කරන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය වීම විශේෂත්වයකි.

තවද මෙහි භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&quot; නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය නිදහස් ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.මහමෙව්නාව වටා ලෝකය පුරා මිලියන දෙක හමාරක් පමණ ථේරවාද බෞද්ධ ජනතාවක් එකතු වී සිටින බවට ස්වාධීන ආයතන විසින ඇස්තමේන්තු ගත කර තිබෙන අතර ජනතාව අතර පවතින ගෞරවය සහ ජනප්‍රියත්වය නිසා බෞද්ධ විහාර ආරම්භ කිරීමට දුෂ්කර බවට ප්‍රචලිතව තිබූ අරාබි අර්ධද්වීපයේ පවා මුල් වරට බෞද්ධ විහාරයක් ආරම්භ කිරීමට මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයට වර්ෂ 2009 දී හැකියාව ලැබුණි.මෙවැනි හේතු ගණනාවක් නිසා මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වර්තමානයේ ලෝකයේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන වලින් එකක් ලෙස හා ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතනය ලෙස බොහෝ දෙනා සලකනු ලබයි.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය යටතේ පවතින නමුත් ස්වාධීනව ක්‍රියාත්මක වන සංඝ සභාවකි.මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් එහි පරිපාලනය කටයුතු වලින් ඉවත් ව වර්ෂ 2006 දී සංඝ සභාවක් පිහිටුවමින් අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය කටයුතු උන්වහන්සේගෙන් ස්වාධීන කොට සංඝ සභාව වෙත භාර කරනු ලැබීය.අමරපුර කලයාණිවංශ නිකාය යටතේම නමුත් ස්වාධීන සංඝ සභාවක් පිහිටුවීම සඳහා එම නිකායේ කාරක සංඝ සභාවේ පූර්ණ අවසරය ඒ අනුව ලැබුණු අතර මහමෙව්නාවේ සංඝයා උදෙසා වෙනම ම උපසම්පදාව සිදු කිරීමට ද ඒ අනුව අවස්ථාව සැලසුණි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ 1000 කට අධිකව වැඩසිටින භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරනු ලබන අතර පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ රැස්වන මෙම සංඝ සභාව මගින් අසපු සංචිතයේ වැදගත් තීරණ ගනු ලබයි.වෙනත් සංඝ සභාවක ඇති සභාපති,උප සභාපති,මහාලේඛකාධිකාරී,නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී වශයෙන් ඇති ධුර ක්‍රියාත්මක වන නමුත් වෙනත් නිකායක හෝ සංඝ සභාවක දැකිය නොහැකි පරදි මාස 6 කට වරක් නිශ්චිත කාලයකට පුනරාවර්තනය වන පරිදි සංඝ සභාව රැස්වීම මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික කරුණකි.එසේම ලෝකයේ වෙනත් කිසිදු බෞද්ධ නිකායක,නිකාය පාර්ශවයක හෝ ධර්මායතනයක දක්නට නොලැබෙන '''මහා සංඝ මාරුව ''' සිදුවන්නේ ද එසේ රැස්වන දිනයේ දී ය.එහිදී අසපු ශාඛා අතර සංඝයා මාරු කිරීම සිදුවේ.එය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය තුල පමණක් දක්නට ලැබෙන එයටම ආවේණික වූ සුවිශේෂී දෙයකි.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය එහි නිර්මාතෘ වන [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් යටතේ පවතින අතර සංඝ සභාව ඇරඹීමට පෙර එනම් 1999 සහ 2006 අතර මුල් කාලයේ ඇතැම් අවස්ථාවල [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ සේරුවිල සඝ පරපුර නියෝජනය කරමින් හා එකල දොම්පේ පාලුගම භාවනා අසපුවේ අනුශාසකත්වය හෙබ වූ [[සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ]] දෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]]යන්ගේ සහ තෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]]යන්ගේ ආචාර්යත්වයයෙන් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි කරනු ලැබූ අවස්ථා ද තිබේ.කෙසේ නමුත් සෑම මහමෙව්නාවේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේ නමකටම ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් දරනු ලැබ තිබේ.

[[File:People-3280571.jpg|thumb|මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ආරණ්‍යවාසී භික්ෂූන්&lt;br&gt;(ඡායාරූපය:[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක]])]]

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය බොහෝ විට මෙම සංඝ සභාව අයත් අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක හිමියන් විසින් දරනු ලබයි.ඒ අනුව ප්‍රථම මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා එම නිකායේ මහානායක හිමියන් සහ පසුකාලීනව [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ]] සිව්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] යන් වශයෙන් කටයුතු කරන ලද [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි| දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර හිමියන්]], වර්ෂ 2004 දී කලපුලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ පැවැත්වුණු මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ප්‍රථම උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට වර්ෂ 2022 දක්වා කටයුතු කරනු ලැබීය.2022 දී  උන්වහන්සේගේ පෞද්ගලික හේතුවක් මත ධුර කාලය තාවකාලිකව ඉවත් වූ අතර පසුව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ දෙවන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන [[හිනිඳුම නන්දරතන හිමි]] යන් පත්කරනු ලැබීය.2024 වසරේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] අපවත් වීම හේතුවෙන් පුරප්පාඩු වූ  මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] යන් පෙර පැවති සිරිත් ප්‍රකාරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් විය.

බොහෝ විට මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ පැවදි වන්නේ බොහෝ කලක් නිවසේ ගත කල තරුණයින් වන නිසා ඔවුන් හට පාලි භාෂාව වැනි මූලික ධර්ම අධ්‍යයනයන් පිළිබඳව දැනුම අල්ප වේ.මේ නිසා මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි වීමට පෙර වසර එකහමාරක පමණ නේවාසික පුහුණුවකින් අනතුරුව පැවදි කිරීමෙන් පසු මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය වෙත යොමු කරන අතර එහිදී මූලිකව ධර්මය සරලව තේරීම් ගැනීම උදෙසා වැඩිහිටි ස්ථවිර භික්ෂූන් යටතේ සංඝ සභාවේ අනුශාසක [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් විසින් ත්‍රිපිටකය ඇසුරින් රචිත සරල ධර්ම ග්‍රන්ථ පරිහරණයට යොමු කරනු ලබයි.මේ කාලයේ විනිය ශික්ෂා පද ඉගෙනගැනීම සහ පිළිපැදීම හුරු කිරීමත්,පාලි භාෂාව ඉගෙනගැනීමත්,භාවනාව පුරුදු කිරීමත් මූලිකව සිදු වේ.පසුව ධර්ම අධ්‍යයනය තවත් වැඩි කරමින් මහමෙව්නාව සරල සිංහල සූත්‍ර පිටක පරිවර්තන සහ අටුවා ග්‍රන්ථ භාවිතයට හුරු කරන අතර භික්ෂූන් වහන්සේලා හොද ධර්ම දැනුමකින් යුතු වූ විට &quot;බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටක ග්‍රන්ථ&quot; භාවිතයට හුරු කරනු ලබයි.අවසාන වශයෙන් පසුව තවත් ධර්ම කරුණු ගැඹුරට ඉගෙනගැනීමට අවශ්‍ය නම් අභිධර්ම පිටකය භාවිතයට ද අවස්ථාව සලසා තිබේ.සාමාන්‍යයෙන් සියලු අසපු ශාඛාවල දානය ගැනීම,වන්දනා කිරීම,සූත්‍ර සජ්ඣායනය,ධර්ම සාකච්ඡා කිරීම,භාවනා කිරීම ආදී සියලු කටයුතු දෛනික එකම පොදු කාලසටහනක් යටතේ සිදු  කෙරේ.ඊට අමතරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා එකම වර්ණයේ එකම වර්ගයේ සිවුරු පැළදීම සිදු කරනු ලබන අතර එමඟින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා වෙනත් නිකායක හෝ වෙනත් ධර්මයතනයක භික්ෂූන් වහන්සේලා අතරේ හඳුනාගැනීම පහසු වී තිබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
&lt;!-- මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික වන්දනා ක්‍රමයක් සහ සජ්ඣායනා ක්‍රමයක් පවතින අතර එහිදී වඩා හෙමින් තාලයටත් නොවන වඩා වේගයෙන් කලබලකාරී ලෙසත් නොවන මධයස්ථ සජ්ඣායනා ක්‍රමයක් භාවිතා කරනු ලබයි.තවද මහමෙව්නාව සංඝ සභාව බෞද්ධයාට පිරිතේ අර්ථ තේරීම් ගත හැකි පරිදි පාලි සජ්ඣායනය සමඟ සිංහල පරිවර්තනය ද සහිතව &quot;මහමෙව්නාවේ පාලි-සිංහල පිරිවානා පොත&quot; නමින් පිරිත් පොතක් සම්පාදනය කරමින් පාලි සහ සිංහල භාෂා දෙක්නම සජ්ඣායනය කරනු ලැබුවේ ය.මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ මීට පෙර නොතිබූ ක්‍රමයක් වූ අතර බොහෝ දෙනෙකුට නුපුරුදු ක්‍රමයක් වූ බැවින් මුල් කාලයේ මේ සජ්ඣායන ක්‍රමය ගැන ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ සමාජය තුළ වාද විවාද ඇතිව තිබේ.සමහරුන්ට අනුව සිංහල අර්ථ සමඟ සජ්ඣායනය මඟින් පාලියෙන් ප්‍රකාශ වන ධර්ම කරුණු තේරුම් ගනිමින් සජ්ඣායනය කළ හැකි නිසා එය වඩා යහපත් වූ අතර එය පෙර තිබූ පැරණි සජ්ඣායන ක්‍රමයට පරිබාහිර වූ බැවින් ශ්‍රී ලංකාවේ සමහර බෞද්ධයන් ඊට අකමැති විය.කෙසේ නමුත් මේ ග්‍රන්ථය ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය කරනු ලැබූ අතර ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ධර්මය ඉගෙනගනු ලබන විදෙස් බෞද්ධයන් බොහෝ විට එයට කැමැත්තක් දැක්වූහ.--&gt;

==ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය==

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන්==
===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

==මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ==
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රියාත්මක තරඟකාරී අධ්‍යයාපන රටාවෙන් යුතු පාසල් රටාවෙන් මිදී වලින් සංඝයාගේ සෙවනේ ගුණධර්ම,අධ්‍යයාපනය සහ විෂයබාහිර ක්‍රියාකාරකම් යන කාණ්ඩ තුනම සමබරව ක්‍රියාත්මක බෞද්ධ පාසල් ජාලයක අවශ්‍යතාව මත මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ අනුශාසක කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ අදහසකට අනුව '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික පාසල් ලෙස ආරම්භ විය.ඒ සඳහා මැලේසියාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ක්වාලාලම්පූර්හි සෙන්තෝල් බෞද්ධ විහාරයේ විහාරාධිපති සහ ථේරවාද බෞද්ධ කවුන්සිලයේ අනුශාසක අතිපූජ්‍ය බූටෑවත්තේ සරණංකර හිමියන් විසින් උන්වහන්සේට අයත් ව තිබූ දෙල්ගොඩ ප්‍රදේශයේ ගොඩනැගිලි සහිත භූමි භාගයක් පරිත්‍යාග කිරීමෙන් පසු පළමු විද්‍යාලය 2018 පෙබරවාරි මස  28 වන දින රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම නම් ප්‍රදේශයේ ඇරඹිණ.

ගෞතම බුදු සසුන සුරකින සුජාත දරු පරපුරක් දැයට දායද කිරීමේ අරමුණ ඇතිව ක්‍රියාත්මක මෙම විද්‍යාල ජාලය නිදහසෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාව තුල බිහි වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.පසුව දිවයිනේ වෙනත් ප්‍රදේශවලද මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ශාඛා ඇති විය.එම ශාඛා පහත දැක්වේ.

*දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
*මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

මීට සමඟාමිව කඩුවෙල,මාළඹේ,කිරිබත්ගොඩ,සඳලංකාව,දෙල්ගොඩ,වැලිමඩ යන ප්‍රදේශවල &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&quot; ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.

==දහමෙහි හැසිරීම==

බුදු රජාණන්වහන්සේ ගේ ඉගැන්වීම අනුව මිනිස් උපතක් ලැබීම ම ඉතා දුලබ භාග්‍යයකි. බුදු දහම ගැන අසන්නට ද ලැබෙන වාසනාවන්තයින් කළ යුත්තේ අවසන් ඉලක්කය වන නිවන අරමුණු කර සිත දියුණු කර ගැනීමයි.

යමෙකු ට නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගත හැක්කේ බුදු දහමට අනුකූලව හැසිරීම්න් අරි අට මග (ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය) නම් වූ ඒ උතුම් මග සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පමණි. ආධ්‍යාත්මික වර්ධනයේ මුල් පියවරවල්: උදා. සෝවාන් (සෝතාපන්න) හා සකෘදාගාමී (සකදාගාමී), එදිනෙදා ජීවිතයේ වැඩ කටයුතු අතරේ වුව ද ළඟා කර ගත හැක.

දුකින් මිදීම (නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගැනීම) උදෙසා මුල් ම පියවර බුදුන් වදාළ ධර්මය දැන ගැනීම යි. බුදු දහම ඉගැන්වීම, සාකච්ඡා කිරීම සහ එහි හැසිරීම සඳහා අනුබල දිම ආදී ලෙස, ඒ අරබයා මහමෙව්නාවෙන් කෙරෙන කාර්ය භාරය වැදගත් ය.

එමෙන්ම, නිවන් මගෙහි කොටසක් ලෙස ම සිහිය (සති) ප්‍රගුණ කිරීම ඇසුරින්, සමාධිය හා ප්‍රඥාව දියුණු කර ගැනීමෙ හි වැදගත් ම කොටස වන භාවනාව වැඩීමට ද මහමෙව්නාවෙන්  පහසුකම් සැලසී ඇත.

අවධාරණය කෙරන වැදගත් ම කරුණක් වන්නේ: බුදු දහම හුදෙක් ජීවිතය දුක් සහගත බැව් පැවසීමෙන් නො නැවතී, එයින් මුළුමනින් ම අත් මිදීමේ මාර්ගය ද පෙන්වන බව ය.{{Relevance inline|date=2025-08-16|reason=මෙම කොටස රචනාවක් ලෙස ලියා ඇති අතර ලිපියේ විෂයට අදාළ නොවේ.}}

==දහම පැතිරවීම==
[[File:Mahamevnawa Publications.jpg|thumb|මහමෙව්නාව ප්‍රකාශන]]{{cquote|''තථාගතප්‌පවෙදිතො ධම්‌මවිනයො, භික්‌ඛවෙ, විවටො විරොචති, නො පටිච්‌ඡන්‌නො''&lt;br/&gt;තථාගතයන් වහන්සේ විසින් පනවන ලද ශ්‍රී සද්ධර්මයත් විනයත් බබළන්නේ විවර වුන විටය, සැඟවුණ විට නොවේ.|300px|50px|පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0402m2.mul12.xml#para132 අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→කුසිනාරවග්‌ගො(භාරංඩුවග්ගො)→පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}

{{cquote|''චරථ, භික්‌ඛවෙ, චාරිකං බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්‌පාය අත්‌ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්‌සානං. මා එකෙන ද්‌වෙ අගමිත්‌ථ. දෙසෙථ, භික්‌ඛවෙ, ධම්‌මං ආදිකල්‍යාණං මජ්‌ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්‌ථං සබ්‍යඤ්‌ජනං කෙවලපරිපුණ්‌ණං පරිසුද්‌ධං බ්‍රහ්‌මචරියං පකාසෙථ. සන්‌ති සත්‌තා අප්‌පරජක්‌ඛජාතිකා , අස්‌සවනතා ධම්‌මස්‌ස පරිහායන්‌ති, භවිස්‌සන්‌ති ධම්‌මස්‌ස අඤ්‌ඤාතාරො.''&lt;br/&gt;පින්වත් මහණෙනි, බොහෝ දෙනාගේ හිත පිණිස ද, බොහෝ දෙනාගේ සැපය පිණිස ද, ලොවට අනුකම්පාවෙන් දෙවි මිනිසුන්ගේ අර්ථය හා හිත සුව පිණිස හැසිරෙන්න. එක මග දෙදෙනෙකු නොම යන්න. පින්වත් මහණෙනි, ඇරඹුම කලණ (යහපත්) වූ, මැද කලණ වූ, අවසන ද කලණ වූ මනා අරුත් සහිත, මනා ව්‍යවහාර සහිත, මුළුමනින් ම පිරිපුන් වූ, පිරිසිදු නිවන් මග ම පවසන්න. අල්ප වූ රජස් (කෙලෙස්) ඇති සත්වයෝ සිටිත්; ශ්‍රී සද්ධර්මය ඇසීමට නොලැබුණහොත් ඔවුන් පිරිහී යනු ඇත; සදහම් ඇසුනහොත් ඔවුන් එය අවබොධ කර ගනු ඇත.|300px|50px|මාරකථා&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/vin02m2.mul0.xml#para32 විනයපිටකෙ→මහාවග්‌ගපාළි→මහාඛන්‌ධකො→මාරකථා]&lt;/ref&gt;
}}

බුදු රජාණන් වහන්සේගේ සැබෑ ශ්‍රාවකයෝ ''සාමීචිපටිපන්න'' වෙති. එනම් දුකින් මිදීම උදෙසා ම දහමෙහි හැසිරෙන අතර ම, අන් අය ගැන අනුකම්පාවෙන් ම සද්ධර්මය පතුරවත්. මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන ගිහි පැවිදි දෙපිරිසම ඉඩ ලැබෙන සැම විටම මෙලෙස හැසිරෙති.

මහමෙව්නාවේ ස්වාමීන් වහන්සේ ලා දහම් දෙසන්නේ/උගන්වන්නේ බුදු රජාණන් වහන්සේ දේශනා කර වදාළ අන්දමට ය.

{{cquote|යම් භික්‍ෂුවක් ''රූපය'' ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම (''නිබ්‌බිදාය '') පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම (''විරාගාය ''), එය නිරුද්‍ධ වීම (''නිරොධාය '') පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් විඳීම (''වේදනා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් හඳුනා ගැනීම් (''සඤ්ඤා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් චේතනාව තුළ සැකසීම (''සංඛාර'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් (විශේෂ වූ) දැනීම(''විඤ්ඤාණ'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...|300px|50px|ධම්‌මකථිකසුත්‌තං&lt;ref&gt; [http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0303m.mul0.xml#para115 සංයුත්‌තනිකායො→ඛන්‌ධවග්‌ගො→ඛන්‌ධසංයුත්‌තං→ධම්‌මකථිකවග්‌ගො→ධම්‌මකථිකසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}
එනිසා ජීවිතයේ යථාර්තය හෙළිදරවු කරන, දුකින් මිදීමට නොපමා විය යුතු ආකාරය ම අවධාරණය කරන, බුදු රජුන්ගේ මූලික ඉගැන්වීම මත ම පදනම් වූ (පටිගත කළ) දහම් දේශනා සහ දහම් පොත් පත් මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන්නන් අතර සංසරණය වෙනු දැකිය හැක.

ආරම්භක ශ්‍රී ලාංකික පසුබිම නිසා මෙම ප්‍රකාශන බොහොමයක් ඇත්තේ සිංහලයෙ නි; නමුත් මෙහි නිල වෙබ් අඩවිය ඔස්සේ ඉංග්‍රීසි සංස්කරණ හෙළි දැක්වෙනු දැන් දැකිය හැක.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://mahamevnawa.lk/en/|title=mahamevnawa.lk}}&lt;/ref&gt;

මහමෙව්නාවේ කැනඩා සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපද ශාඛා මඟින් &quot;''අමා සදහම් මණ්ඩපය''&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}&lt;/ref&gt; නමින් සජීවි සිංහල මාධ්‍ය අන්තර්ජාල (Internet) ධර්ම සාකච්ඡාවක් මෑතක සිට අරඹා ඇත. ලොව පුරා විසිරී සිටින සිංහල බෞද්ධයන් ට සද්ධර්මය පිළිබඳ ඇති සැක දුරු කරගැනීමට එයින් මග සැළසී ඇත.
==ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය==
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}
ලාභනොලබන ආයතනයක් වන මෙය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සදහා 2012 දී ආරම්භ වූ මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකා වලින් එකකි.එසේම ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩිම ආවරණ ජාලයක් හිමි එකම බෞද්ධ නාලිකාවද වේ.ඊට අමතරව ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ලෙස ගුවන්විදුලි නාලිකාවක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.මෙම නාලිකා ඔස්සේ පැය 24 පුරාම ශ්‍රාවකයන් උදෙසා ධර්ම දානය සිදුකරන අතර සෑම ධර්ම දේශනාවක්ම සිදු කරන්නේ මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේල විසිනි.බොහෝ වැඩසටහන් පටිගත කිරිබත්ගොඩ කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේ සිදු වේ.

තවද, ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය මගින් අන්තර්ජාල අවකාශ තුලින් ද ධර්මය ප්‍රචාරණය කරයි.ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනී YouTube නාලිකාව මේවනවිට ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය පසු කර ඇති අතර එය බෞද්ධ නාලිකාවක් සතු වැඩිම ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව වේ.මීට අමතරව මහමෙව්නාව,ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ආදී ලෙස සිංහල භාෂාවෙන් ධර්ම ප්‍රචාරණය කරන යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ඇති අතර ,Buddha Rashmi ලෙස හින්දි භාෂාවෙන් ද යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ද,Tamil Buddhist,Muniwar ලෙස දෙමළ භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද,Buddhism,Colombo Damma Freinds ලෙස ඉංග්‍රීසී භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද ඊට අමතරව චින භාෂාවෙන් සිදුකරන නාලිකාවක් ද පවතී.දැනට වැඩිම භාෂා ගණනකින් ලොව පුරා ධර්ම ප්‍රචාරණය සිදුකරන එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය ද මහමෙව්නාව වේ.

'''මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ''' නමින් ප්‍රකාශන ආයතනයක් ද පවතින අතර මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන සියලු පොත් ඒ හරහා මුද්‍රණය කර නිකුත් කෙරේ.එසේම &quot;මහාමේඝ&quot; නමින් බෞද්ධ සඟරාවක් ද මාසිකව නිකුත් වේ.

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>tow38hmbxy84paziksrhdzbolcyw3su</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796490</id>
      <parentid>796489</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T04:46:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව */</comment>
      <origin>796490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="74990" sha1="dhzakqoh8p9kvir9rd9i36o3c32efku" xml:space="preserve">{{Multiple issues|{{primary sources}}
{{COI}}}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image =
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිල ලාංඡනය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීම උදෙසා [[ථේරවාදය|ථෙරවාද]] මුල් බෞද්ධ දර්ශනය පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද සෙනසුන් සංවිධානයකි. ඔවුන්ගේ අභිප්‍රාය වන්නේ බුදුදහමේ මූලිකම පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීමට අවශ්‍ය ලෙස ආධ්‍යාත්මික වශයෙන් සහය වීම යි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි] (පරිවර්තනයකි)&lt;/ref&gt;සෙනසුන් සංවිධානයක් වන මෙය වනාන්තරගත,ග්‍රාමීය,අර්ධ නාගරික,නාගරික යන කාණ්ඩ හතරම නියෝජනය වන පරිදි ශ්‍රී ලංකාවේ සේම ලෝකය පුරාම විසිරුණු අසපු ශාඛා 130 කට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වේ.ඊට අමතරව විශාල ස්ථූපයක් කේන්ද්‍රගතව ක්‍රියාත්මක වන මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාර ආරාම සීමිත ප්‍රමාණයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.ප්‍රධාන මූලස්ථානය වශයෙන් මෙම සංවිධානයේ ආරම්භක ස්ථානය වන [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]] ක්‍රියාත්මක වේ.මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ මෙන්ම ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය හොබවන්නේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ත නාමයෙන් කා අතරත් ප්‍රසිද්ධියට පත් ව සිටින [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන්වහන්සේ]] ය.

උන්වහන්සේගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය යටතේ 1000 කට ආසන්න ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පිරිසක් මෙම ආරාම සංචිතය තුළ පිරිසිදු ථේරවාද ත්‍රිපිටක ධර්මය පුහුණු වන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.මෙම සෙනසුන් සංවිධානයේ පැවදිව වන නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා වසර කිහිපයක් පුහුණු කිරීම සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සිදුකිරීම සඳහා ගිනිගෙන දැවුණු උතුරු ඉන්දියාවේ නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලයේ සහ ථේරවාද බුදුදහමේ මූලස්ථානය වන අනුරාධපුර මහා විහාරයේ ආකෘතියට මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ ඉදිකරන ලද [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක |මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නම් වනාන්තරගත විශාල භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටා තිබේ.වර්ෂයක් පාසා පැවදිවීමට පැමිණෙන ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් ප්‍රමාණය ඉහළ යෑම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවෙන් ඔබ්බට ගොස් මෙවැනිම භික්ෂු පුහුණු මධයස්ථානයක් ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද ක්‍රියාත්මක වේ.තවද මහමෙව්නාව භාවනා ආරාම වඩාත් පිළිවෙලකින් සහ සැලසුම් සහගත අයුරින් ක්‍රියාත්මක ආරාම සංකීර්ණයක් වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාව පුරා ප්‍රචලිතව තිබේ.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ සුපුහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව ]]

මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකාවේ ආරාම වල වැඩසිටින ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ මානසික සුවය උදෙසා උචිත පරිදි වෙනමම ඉදිකළ විශාල ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද කලුතර ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ.ඊට අමතරව මෙම සංවිධානයේ ධර්ම ප්‍රචාරයක කටයුතු උදෙසා &quot;[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]]&quot; නමින් වෙනම භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පරිපාලනයෙන් වියුක්ත වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ඇති විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් හා &quot;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&quot; නමින් ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ රූපවාහිනී ජාලය හා බෞද්ධ ප්‍රකාශන  සංවිධානය ලෙස සලකනු ලබයි.මේ ඔස්සේ සිංහල,ඉංග්‍රීසි,දෙමළ,හින්දි ආදී විශාල භාෂා ගණනාවකින් සාර්ථක ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සිදු කරන අතර වැඩිම භාෂා සංඛ්‍යාවකින් ථේරවාද බෞද්ධ ධර්ම ප්‍රචාරයන් සිදු කරන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය වීම විශේෂත්වයකි.

තවද මෙහි භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&quot; නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය නිදහස් ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.මහමෙව්නාව වටා ලෝකය පුරා මිලියන දෙක හමාරක් පමණ ථේරවාද බෞද්ධ ජනතාවක් එකතු වී සිටින බවට ස්වාධීන ආයතන විසින ඇස්තමේන්තු ගත කර තිබෙන අතර ජනතාව අතර පවතින ගෞරවය සහ ජනප්‍රියත්වය නිසා බෞද්ධ විහාර ආරම්භ කිරීමට දුෂ්කර බවට ප්‍රචලිතව තිබූ අරාබි අර්ධද්වීපයේ පවා මුල් වරට බෞද්ධ විහාරයක් ආරම්භ කිරීමට මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයට වර්ෂ 2009 දී හැකියාව ලැබුණි.මෙවැනි හේතු ගණනාවක් නිසා මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වර්තමානයේ ලෝකයේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන වලින් එකක් ලෙස හා ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතනය ලෙස බොහෝ දෙනා සලකනු ලබයි.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය යටතේ පවතින නමුත් ස්වාධීනව ක්‍රියාත්මක වන සංඝ සභාවකි.මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් එහි පරිපාලනය කටයුතු වලින් ඉවත් ව වර්ෂ 2006 දී සංඝ සභාවක් පිහිටුවමින් අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය කටයුතු උන්වහන්සේගෙන් ස්වාධීන කොට සංඝ සභාව වෙත භාර කරනු ලැබීය.අමරපුර කලයාණිවංශ නිකාය යටතේම නමුත් ස්වාධීන සංඝ සභාවක් පිහිටුවීම සඳහා එම නිකායේ කාරක සංඝ සභාවේ පූර්ණ අවසරය ඒ අනුව ලැබුණු අතර මහමෙව්නාවේ සංඝයා උදෙසා වෙනම ම උපසම්පදාව සිදු කිරීමට ද ඒ අනුව අවස්ථාව සැලසුණි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ 1000 කට අධිකව වැඩසිටින භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරනු ලබන අතර පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ රැස්වන මෙම සංඝ සභාව මගින් අසපු සංචිතයේ වැදගත් තීරණ ගනු ලබයි.වෙනත් සංඝ සභාවක ඇති සභාපති,උප සභාපති,මහාලේඛකාධිකාරී,නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී වශයෙන් ඇති ධුර ක්‍රියාත්මක වන නමුත් වෙනත් නිකායක හෝ සංඝ සභාවක දැකිය නොහැකි පරදි මාස 6 කට වරක් නිශ්චිත කාලයකට පුනරාවර්තනය වන පරිදි සංඝ සභාව රැස්වීම මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික කරුණකි.එසේම ලෝකයේ වෙනත් කිසිදු බෞද්ධ නිකායක,නිකාය පාර්ශවයක හෝ ධර්මායතනයක දක්නට නොලැබෙන '''මහා සංඝ මාරුව ''' සිදුවන්නේ ද එසේ රැස්වන දිනයේ දී ය.එහිදී අසපු ශාඛා අතර සංඝයා මාරු කිරීම සිදුවේ.එය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය තුල පමණක් දක්නට ලැබෙන එයටම ආවේණික වූ සුවිශේෂී දෙයකි.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය එහි නිර්මාතෘ වන [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් යටතේ පවතින අතර සංඝ සභාව ඇරඹීමට පෙර එනම් 1999 සහ 2006 අතර මුල් කාලයේ ඇතැම් අවස්ථාවල [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ සේරුවිල සඝ පරපුර නියෝජනය කරමින් හා එකල දොම්පේ පාලුගම භාවනා අසපුවේ අනුශාසකත්වය හෙබ වූ [[සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ]] දෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]]යන්ගේ සහ තෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]]යන්ගේ ආචාර්යත්වයයෙන් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි කරනු ලැබූ අවස්ථා ද තිබේ.කෙසේ නමුත් සෑම මහමෙව්නාවේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේ නමකටම ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් දරනු ලැබ තිබේ.

[[File:People-3280571.jpg|thumb|මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ආරණ්‍යවාසී භික්ෂූන්&lt;br&gt;(ඡායාරූපය:[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක]])]]

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය බොහෝ විට මෙම සංඝ සභාව අයත් අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක හිමියන් විසින් දරනු ලබයි.ඒ අනුව ප්‍රථම මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා එම නිකායේ මහානායක හිමියන් සහ පසුකාලීනව [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ]] සිව්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] යන් වශයෙන් කටයුතු කරන ලද [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි| දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර හිමියන්]], වර්ෂ 2004 දී කලපුලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ පැවැත්වුණු මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ප්‍රථම උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට වර්ෂ 2022 දක්වා කටයුතු කරනු ලැබීය.2022 දී  උන්වහන්සේගේ පෞද්ගලික හේතුවක් මත ධුර කාලය තාවකාලිකව ඉවත් වූ අතර පසුව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ දෙවන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන [[හිනිඳුම නන්දරතන හිමි]] යන් පත්කරනු ලැබීය.2024 වසරේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] අපවත් වීම හේතුවෙන් පුරප්පාඩු වූ  මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] යන් පෙර පැවති සිරිත් ප්‍රකාරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් විය.

බොහෝ විට මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ පැවදි වන්නේ බොහෝ කලක් නිවසේ ගත කල තරුණයින් වන නිසා ඔවුන් හට පාලි භාෂාව වැනි මූලික ධර්ම අධ්‍යයනයන් පිළිබඳව දැනුම අල්ප වේ.මේ නිසා මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි වීමට පෙර වසර එකහමාරක පමණ නේවාසික පුහුණුවකින් අනතුරුව පැවදි කිරීමෙන් පසු මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය වෙත යොමු කරන අතර එහිදී මූලිකව ධර්මය සරලව තේරීම් ගැනීම උදෙසා වැඩිහිටි ස්ථවිර භික්ෂූන් යටතේ සංඝ සභාවේ අනුශාසක [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් විසින් ත්‍රිපිටකය ඇසුරින් රචිත සරල ධර්ම ග්‍රන්ථ පරිහරණයට යොමු කරනු ලබයි.මේ කාලයේ විනිය ශික්ෂා පද ඉගෙනගැනීම සහ පිළිපැදීම හුරු කිරීමත්,භාවනාව පුරුදු කිරීමත් මූලිකව සිදු වේ.පසුව ධර්ම අධ්‍යයනය තවත් වැඩි කරමින් මහමෙව්නාවේ සරල සිංහල සූත්‍ර පිටක පරිවර්තන, බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටක ග්‍රන්ථ හා අටුවා ග්‍රන්ථ භාවිතයට හුරු කරන අතර තවත් වැඩිදුර අවශ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලාට අභිධර්ම පිටකය භාවිතයට හා පාලි භාෂාව ඉගෙන ගැනීමට ද අවස්ථාව සලසා තිබේ.සාමාන්‍යයෙන් සියලු අසපු ශාඛාවල දානය ගැනීම,වන්දනා කිරීම,සූත්‍ර සජ්ඣායනය,ධර්ම සාකච්ඡා කිරීම,භාවනා කිරීම ආදී සියලු කටයුතු දෛනික එකම පොදු කාලසටහනක් යටතේ සිදු  කෙරේ.ඊට අමතරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා එකම වර්ණයේ එකම වර්ගයේ සිවුරු පැළදීම සිදු කරනු ලබන අතර එමඟින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා වෙනත් නිකායක හෝ වෙනත් ධර්මයතනයක භික්ෂූන් වහන්සේලා අතරේ හඳුනාගැනීම පහසු වී තිබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
&lt;!-- මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික වන්දනා ක්‍රමයක් සහ සජ්ඣායනා ක්‍රමයක් පවතින අතර එහිදී වඩා හෙමින් තාලයටත් නොවන වඩා වේගයෙන් කලබලකාරී ලෙසත් නොවන මධයස්ථ සජ්ඣායනා ක්‍රමයක් භාවිතා කරනු ලබයි.තවද මහමෙව්නාව සංඝ සභාව බෞද්ධයාට පිරිතේ අර්ථ තේරීම් ගත හැකි පරිදි පාලි සජ්ඣායනය සමඟ සිංහල පරිවර්තනය ද සහිතව &quot;මහමෙව්නාවේ පාලි-සිංහල පිරිවානා පොත&quot; නමින් පිරිත් පොතක් සම්පාදනය කරමින් පාලි සහ සිංහල භාෂා දෙක්නම සජ්ඣායනය කරනු ලැබුවේ ය.මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ මීට පෙර නොතිබූ ක්‍රමයක් වූ අතර බොහෝ දෙනෙකුට නුපුරුදු ක්‍රමයක් වූ බැවින් මුල් කාලයේ මේ සජ්ඣායන ක්‍රමය ගැන ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ සමාජය තුළ වාද විවාද ඇතිව තිබේ.සමහරුන්ට අනුව සිංහල අර්ථ සමඟ සජ්ඣායනය මඟින් පාලියෙන් ප්‍රකාශ වන ධර්ම කරුණු තේරුම් ගනිමින් සජ්ඣායනය කළ හැකි නිසා එය වඩා යහපත් වූ අතර එය පෙර තිබූ පැරණි සජ්ඣායන ක්‍රමයට පරිබාහිර වූ බැවින් ශ්‍රී ලංකාවේ සමහර බෞද්ධයන් ඊට අකමැති විය.කෙසේ නමුත් මේ ග්‍රන්ථය ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය කරනු ලැබූ අතර ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ධර්මය ඉගෙනගනු ලබන විදෙස් බෞද්ධයන් බොහෝ විට එයට කැමැත්තක් දැක්වූහ.--&gt;

==ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය==

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන්==
===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

==මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ==
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රියාත්මක තරඟකාරී අධ්‍යයාපන රටාවෙන් යුතු පාසල් රටාවෙන් මිදී වලින් සංඝයාගේ සෙවනේ ගුණධර්ම,අධ්‍යයාපනය සහ විෂයබාහිර ක්‍රියාකාරකම් යන කාණ්ඩ තුනම සමබරව ක්‍රියාත්මක බෞද්ධ පාසල් ජාලයක අවශ්‍යතාව මත මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ අනුශාසක කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ අදහසකට අනුව '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික පාසල් ලෙස ආරම්භ විය.ඒ සඳහා මැලේසියාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ක්වාලාලම්පූර්හි සෙන්තෝල් බෞද්ධ විහාරයේ විහාරාධිපති සහ ථේරවාද බෞද්ධ කවුන්සිලයේ අනුශාසක අතිපූජ්‍ය බූටෑවත්තේ සරණංකර හිමියන් විසින් උන්වහන්සේට අයත් ව තිබූ දෙල්ගොඩ ප්‍රදේශයේ ගොඩනැගිලි සහිත භූමි භාගයක් පරිත්‍යාග කිරීමෙන් පසු පළමු විද්‍යාලය 2018 පෙබරවාරි මස  28 වන දින රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම නම් ප්‍රදේශයේ ඇරඹිණ.

ගෞතම බුදු සසුන සුරකින සුජාත දරු පරපුරක් දැයට දායද කිරීමේ අරමුණ ඇතිව ක්‍රියාත්මක මෙම විද්‍යාල ජාලය නිදහසෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාව තුල බිහි වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.පසුව දිවයිනේ වෙනත් ප්‍රදේශවලද මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ශාඛා ඇති විය.එම ශාඛා පහත දැක්වේ.

*දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
*මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

මීට සමඟාමිව කඩුවෙල,මාළඹේ,කිරිබත්ගොඩ,සඳලංකාව,දෙල්ගොඩ,වැලිමඩ යන ප්‍රදේශවල &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&quot; ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.

==දහමෙහි හැසිරීම==

බුදු රජාණන්වහන්සේ ගේ ඉගැන්වීම අනුව මිනිස් උපතක් ලැබීම ම ඉතා දුලබ භාග්‍යයකි. බුදු දහම ගැන අසන්නට ද ලැබෙන වාසනාවන්තයින් කළ යුත්තේ අවසන් ඉලක්කය වන නිවන අරමුණු කර සිත දියුණු කර ගැනීමයි.

යමෙකු ට නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගත හැක්කේ බුදු දහමට අනුකූලව හැසිරීම්න් අරි අට මග (ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය) නම් වූ ඒ උතුම් මග සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පමණි. ආධ්‍යාත්මික වර්ධනයේ මුල් පියවරවල්: උදා. සෝවාන් (සෝතාපන්න) හා සකෘදාගාමී (සකදාගාමී), එදිනෙදා ජීවිතයේ වැඩ කටයුතු අතරේ වුව ද ළඟා කර ගත හැක.

දුකින් මිදීම (නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගැනීම) උදෙසා මුල් ම පියවර බුදුන් වදාළ ධර්මය දැන ගැනීම යි. බුදු දහම ඉගැන්වීම, සාකච්ඡා කිරීම සහ එහි හැසිරීම සඳහා අනුබල දිම ආදී ලෙස, ඒ අරබයා මහමෙව්නාවෙන් කෙරෙන කාර්ය භාරය වැදගත් ය.

එමෙන්ම, නිවන් මගෙහි කොටසක් ලෙස ම සිහිය (සති) ප්‍රගුණ කිරීම ඇසුරින්, සමාධිය හා ප්‍රඥාව දියුණු කර ගැනීමෙ හි වැදගත් ම කොටස වන භාවනාව වැඩීමට ද මහමෙව්නාවෙන්  පහසුකම් සැලසී ඇත.

අවධාරණය කෙරන වැදගත් ම කරුණක් වන්නේ: බුදු දහම හුදෙක් ජීවිතය දුක් සහගත බැව් පැවසීමෙන් නො නැවතී, එයින් මුළුමනින් ම අත් මිදීමේ මාර්ගය ද පෙන්වන බව ය.{{Relevance inline|date=2025-08-16|reason=මෙම කොටස රචනාවක් ලෙස ලියා ඇති අතර ලිපියේ විෂයට අදාළ නොවේ.}}

==දහම පැතිරවීම==
[[File:Mahamevnawa Publications.jpg|thumb|මහමෙව්නාව ප්‍රකාශන]]{{cquote|''තථාගතප්‌පවෙදිතො ධම්‌මවිනයො, භික්‌ඛවෙ, විවටො විරොචති, නො පටිච්‌ඡන්‌නො''&lt;br/&gt;තථාගතයන් වහන්සේ විසින් පනවන ලද ශ්‍රී සද්ධර්මයත් විනයත් බබළන්නේ විවර වුන විටය, සැඟවුණ විට නොවේ.|300px|50px|පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0402m2.mul12.xml#para132 අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→කුසිනාරවග්‌ගො(භාරංඩුවග්ගො)→පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}

{{cquote|''චරථ, භික්‌ඛවෙ, චාරිකං බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්‌පාය අත්‌ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්‌සානං. මා එකෙන ද්‌වෙ අගමිත්‌ථ. දෙසෙථ, භික්‌ඛවෙ, ධම්‌මං ආදිකල්‍යාණං මජ්‌ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්‌ථං සබ්‍යඤ්‌ජනං කෙවලපරිපුණ්‌ණං පරිසුද්‌ධං බ්‍රහ්‌මචරියං පකාසෙථ. සන්‌ති සත්‌තා අප්‌පරජක්‌ඛජාතිකා , අස්‌සවනතා ධම්‌මස්‌ස පරිහායන්‌ති, භවිස්‌සන්‌ති ධම්‌මස්‌ස අඤ්‌ඤාතාරො.''&lt;br/&gt;පින්වත් මහණෙනි, බොහෝ දෙනාගේ හිත පිණිස ද, බොහෝ දෙනාගේ සැපය පිණිස ද, ලොවට අනුකම්පාවෙන් දෙවි මිනිසුන්ගේ අර්ථය හා හිත සුව පිණිස හැසිරෙන්න. එක මග දෙදෙනෙකු නොම යන්න. පින්වත් මහණෙනි, ඇරඹුම කලණ (යහපත්) වූ, මැද කලණ වූ, අවසන ද කලණ වූ මනා අරුත් සහිත, මනා ව්‍යවහාර සහිත, මුළුමනින් ම පිරිපුන් වූ, පිරිසිදු නිවන් මග ම පවසන්න. අල්ප වූ රජස් (කෙලෙස්) ඇති සත්වයෝ සිටිත්; ශ්‍රී සද්ධර්මය ඇසීමට නොලැබුණහොත් ඔවුන් පිරිහී යනු ඇත; සදහම් ඇසුනහොත් ඔවුන් එය අවබොධ කර ගනු ඇත.|300px|50px|මාරකථා&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/vin02m2.mul0.xml#para32 විනයපිටකෙ→මහාවග්‌ගපාළි→මහාඛන්‌ධකො→මාරකථා]&lt;/ref&gt;
}}

බුදු රජාණන් වහන්සේගේ සැබෑ ශ්‍රාවකයෝ ''සාමීචිපටිපන්න'' වෙති. එනම් දුකින් මිදීම උදෙසා ම දහමෙහි හැසිරෙන අතර ම, අන් අය ගැන අනුකම්පාවෙන් ම සද්ධර්මය පතුරවත්. මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන ගිහි පැවිදි දෙපිරිසම ඉඩ ලැබෙන සැම විටම මෙලෙස හැසිරෙති.

මහමෙව්නාවේ ස්වාමීන් වහන්සේ ලා දහම් දෙසන්නේ/උගන්වන්නේ බුදු රජාණන් වහන්සේ දේශනා කර වදාළ අන්දමට ය.

{{cquote|යම් භික්‍ෂුවක් ''රූපය'' ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම (''නිබ්‌බිදාය '') පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම (''විරාගාය ''), එය නිරුද්‍ධ වීම (''නිරොධාය '') පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් විඳීම (''වේදනා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් හඳුනා ගැනීම් (''සඤ්ඤා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් චේතනාව තුළ සැකසීම (''සංඛාර'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් (විශේෂ වූ) දැනීම(''විඤ්ඤාණ'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...|300px|50px|ධම්‌මකථිකසුත්‌තං&lt;ref&gt; [http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0303m.mul0.xml#para115 සංයුත්‌තනිකායො→ඛන්‌ධවග්‌ගො→ඛන්‌ධසංයුත්‌තං→ධම්‌මකථිකවග්‌ගො→ධම්‌මකථිකසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}
එනිසා ජීවිතයේ යථාර්තය හෙළිදරවු කරන, දුකින් මිදීමට නොපමා විය යුතු ආකාරය ම අවධාරණය කරන, බුදු රජුන්ගේ මූලික ඉගැන්වීම මත ම පදනම් වූ (පටිගත කළ) දහම් දේශනා සහ දහම් පොත් පත් මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන්නන් අතර සංසරණය වෙනු දැකිය හැක.

ආරම්භක ශ්‍රී ලාංකික පසුබිම නිසා මෙම ප්‍රකාශන බොහොමයක් ඇත්තේ සිංහලයෙ නි; නමුත් මෙහි නිල වෙබ් අඩවිය ඔස්සේ ඉංග්‍රීසි සංස්කරණ හෙළි දැක්වෙනු දැන් දැකිය හැක.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://mahamevnawa.lk/en/|title=mahamevnawa.lk}}&lt;/ref&gt;

මහමෙව්නාවේ කැනඩා සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපද ශාඛා මඟින් &quot;''අමා සදහම් මණ්ඩපය''&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}&lt;/ref&gt; නමින් සජීවි සිංහල මාධ්‍ය අන්තර්ජාල (Internet) ධර්ම සාකච්ඡාවක් මෑතක සිට අරඹා ඇත. ලොව පුරා විසිරී සිටින සිංහල බෞද්ධයන් ට සද්ධර්මය පිළිබඳ ඇති සැක දුරු කරගැනීමට එයින් මග සැළසී ඇත.
==ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය==
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}
ලාභනොලබන ආයතනයක් වන මෙය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සදහා 2012 දී ආරම්භ වූ මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකා වලින් එකකි.එසේම ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩිම ආවරණ ජාලයක් හිමි එකම බෞද්ධ නාලිකාවද වේ.ඊට අමතරව ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ලෙස ගුවන්විදුලි නාලිකාවක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.මෙම නාලිකා ඔස්සේ පැය 24 පුරාම ශ්‍රාවකයන් උදෙසා ධර්ම දානය සිදුකරන අතර සෑම ධර්ම දේශනාවක්ම සිදු කරන්නේ මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේල විසිනි.බොහෝ වැඩසටහන් පටිගත කිරිබත්ගොඩ කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේ සිදු වේ.

තවද, ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය මගින් අන්තර්ජාල අවකාශ තුලින් ද ධර්මය ප්‍රචාරණය කරයි.ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනී YouTube නාලිකාව මේවනවිට ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය පසු කර ඇති අතර එය බෞද්ධ නාලිකාවක් සතු වැඩිම ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව වේ.මීට අමතරව මහමෙව්නාව,ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ආදී ලෙස සිංහල භාෂාවෙන් ධර්ම ප්‍රචාරණය කරන යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ඇති අතර ,Buddha Rashmi ලෙස හින්දි භාෂාවෙන් ද යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ද,Tamil Buddhist,Muniwar ලෙස දෙමළ භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද,Buddhism,Colombo Damma Freinds ලෙස ඉංග්‍රීසී භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද ඊට අමතරව චින භාෂාවෙන් සිදුකරන නාලිකාවක් ද පවතී.දැනට වැඩිම භාෂා ගණනකින් ලොව පුරා ධර්ම ප්‍රචාරණය සිදුකරන එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය ද මහමෙව්නාව වේ.

'''මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ''' නමින් ප්‍රකාශන ආයතනයක් ද පවතින අතර මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන සියලු පොත් ඒ හරහා මුද්‍රණය කර නිකුත් කෙරේ.එසේම &quot;මහාමේඝ&quot; නමින් බෞද්ධ සඟරාවක් ද මාසිකව නිකුත් වේ.

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>dhzakqoh8p9kvir9rd9i36o3c32efku</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796492</id>
      <parentid>796490</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T05:10:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <origin>796492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="75047" sha1="teea2r2ngvqypn3oj9skfn10f7mzige" xml:space="preserve">{{Multiple issues|{{primary sources}}
{{COI}}}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image = File:Mahamevnawa Monastery Flag.jpg
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ&lt;br&gt; නිල ලාංඡනය සහ ධජය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීම උදෙසා [[ථේරවාදය|ථෙරවාද]] මුල් බෞද්ධ දර්ශනය පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද සෙනසුන් සංවිධානයකි. ඔවුන්ගේ අභිප්‍රාය වන්නේ බුදුදහමේ මූලිකම පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීමට අවශ්‍ය ලෙස ආධ්‍යාත්මික වශයෙන් සහය වීම යි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි] (පරිවර්තනයකි)&lt;/ref&gt;සෙනසුන් සංවිධානයක් වන මෙය වනාන්තරගත,ග්‍රාමීය,අර්ධ නාගරික,නාගරික යන කාණ්ඩ හතරම නියෝජනය වන පරිදි ශ්‍රී ලංකාවේ සේම ලෝකය පුරාම විසිරුණු අසපු ශාඛා 130 කට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වේ.ඊට අමතරව විශාල ස්ථූපයක් කේන්ද්‍රගතව ක්‍රියාත්මක වන මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාර ආරාම සීමිත ප්‍රමාණයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.ප්‍රධාන මූලස්ථානය වශයෙන් මෙම සංවිධානයේ ආරම්භක ස්ථානය වන [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]] ක්‍රියාත්මක වේ.මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ මෙන්ම ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය හොබවන්නේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ත නාමයෙන් කා අතරත් ප්‍රසිද්ධියට පත් ව සිටින [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන්වහන්සේ]] ය.

උන්වහන්සේගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය යටතේ 1000 කට ආසන්න ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පිරිසක් මෙම ආරාම සංචිතය තුළ පිරිසිදු ථේරවාද ත්‍රිපිටක ධර්මය පුහුණු වන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.මෙම සෙනසුන් සංවිධානයේ පැවදිව වන නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා වසර කිහිපයක් පුහුණු කිරීම සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සිදුකිරීම සඳහා ගිනිගෙන දැවුණු උතුරු ඉන්දියාවේ නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලයේ සහ ථේරවාද බුදුදහමේ මූලස්ථානය වන අනුරාධපුර මහා විහාරයේ ආකෘතියට මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ ඉදිකරන ලද [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක |මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නම් වනාන්තරගත විශාල භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටා තිබේ.වර්ෂයක් පාසා පැවදිවීමට පැමිණෙන ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් ප්‍රමාණය ඉහළ යෑම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවෙන් ඔබ්බට ගොස් මෙවැනිම භික්ෂු පුහුණු මධයස්ථානයක් ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද ක්‍රියාත්මක වේ.තවද මහමෙව්නාව භාවනා ආරාම වඩාත් පිළිවෙලකින් සහ සැලසුම් සහගත අයුරින් ක්‍රියාත්මක ආරාම සංකීර්ණයක් වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාව පුරා ප්‍රචලිතව තිබේ.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ සුපුහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව ]]

මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකාවේ ආරාම වල වැඩසිටින ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ මානසික සුවය උදෙසා උචිත පරිදි වෙනමම ඉදිකළ විශාල ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද කලුතර ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ.ඊට අමතරව මෙම සංවිධානයේ ධර්ම ප්‍රචාරයක කටයුතු උදෙසා &quot;[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]]&quot; නමින් වෙනම භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පරිපාලනයෙන් වියුක්ත වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ඇති විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් හා &quot;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&quot; නමින් ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ රූපවාහිනී ජාලය හා බෞද්ධ ප්‍රකාශන  සංවිධානය ලෙස සලකනු ලබයි.මේ ඔස්සේ සිංහල,ඉංග්‍රීසි,දෙමළ,හින්දි ආදී විශාල භාෂා ගණනාවකින් සාර්ථක ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සිදු කරන අතර වැඩිම භාෂා සංඛ්‍යාවකින් ථේරවාද බෞද්ධ ධර්ම ප්‍රචාරයන් සිදු කරන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය වීම විශේෂත්වයකි.

තවද මෙහි භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&quot; නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය නිදහස් ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.මහමෙව්නාව වටා ලෝකය පුරා මිලියන දෙක හමාරක් පමණ ථේරවාද බෞද්ධ ජනතාවක් එකතු වී සිටින බවට ස්වාධීන ආයතන විසින ඇස්තමේන්තු ගත කර තිබෙන අතර ජනතාව අතර පවතින ගෞරවය සහ ජනප්‍රියත්වය නිසා බෞද්ධ විහාර ආරම්භ කිරීමට දුෂ්කර බවට ප්‍රචලිතව තිබූ අරාබි අර්ධද්වීපයේ පවා මුල් වරට බෞද්ධ විහාරයක් ආරම්භ කිරීමට මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයට වර්ෂ 2009 දී හැකියාව ලැබුණි.මෙවැනි හේතු ගණනාවක් නිසා මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වර්තමානයේ ලෝකයේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන වලින් එකක් ලෙස හා ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතනය ලෙස බොහෝ දෙනා සලකනු ලබයි.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය යටතේ පවතින නමුත් ස්වාධීනව ක්‍රියාත්මක වන සංඝ සභාවකි.මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් එහි පරිපාලනය කටයුතු වලින් ඉවත් ව වර්ෂ 2006 දී සංඝ සභාවක් පිහිටුවමින් අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය කටයුතු උන්වහන්සේගෙන් ස්වාධීන කොට සංඝ සභාව වෙත භාර කරනු ලැබීය.අමරපුර කලයාණිවංශ නිකාය යටතේම නමුත් ස්වාධීන සංඝ සභාවක් පිහිටුවීම සඳහා එම නිකායේ කාරක සංඝ සභාවේ පූර්ණ අවසරය ඒ අනුව ලැබුණු අතර මහමෙව්නාවේ සංඝයා උදෙසා වෙනම ම උපසම්පදාව සිදු කිරීමට ද ඒ අනුව අවස්ථාව සැලසුණි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ 1000 කට අධිකව වැඩසිටින භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරනු ලබන අතර පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ රැස්වන මෙම සංඝ සභාව මගින් අසපු සංචිතයේ වැදගත් තීරණ ගනු ලබයි.වෙනත් සංඝ සභාවක ඇති සභාපති,උප සභාපති,මහාලේඛකාධිකාරී,නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී වශයෙන් ඇති ධුර ක්‍රියාත්මක වන නමුත් වෙනත් නිකායක හෝ සංඝ සභාවක දැකිය නොහැකි පරදි මාස 6 කට වරක් නිශ්චිත කාලයකට පුනරාවර්තනය වන පරිදි සංඝ සභාව රැස්වීම මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික කරුණකි.එසේම ලෝකයේ වෙනත් කිසිදු බෞද්ධ නිකායක,නිකාය පාර්ශවයක හෝ ධර්මායතනයක දක්නට නොලැබෙන '''මහා සංඝ මාරුව ''' සිදුවන්නේ ද එසේ රැස්වන දිනයේ දී ය.එහිදී අසපු ශාඛා අතර සංඝයා මාරු කිරීම සිදුවේ.එය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය තුල පමණක් දක්නට ලැබෙන එයටම ආවේණික වූ සුවිශේෂී දෙයකි.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය එහි නිර්මාතෘ වන [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් යටතේ පවතින අතර සංඝ සභාව ඇරඹීමට පෙර එනම් 1999 සහ 2006 අතර මුල් කාලයේ ඇතැම් අවස්ථාවල [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ සේරුවිල සඝ පරපුර නියෝජනය කරමින් හා එකල දොම්පේ පාලුගම භාවනා අසපුවේ අනුශාසකත්වය හෙබ වූ [[සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ]] දෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]]යන්ගේ සහ තෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]]යන්ගේ ආචාර්යත්වයයෙන් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි කරනු ලැබූ අවස්ථා ද තිබේ.කෙසේ නමුත් සෑම මහමෙව්නාවේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේ නමකටම ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් දරනු ලැබ තිබේ.

[[File:People-3280571.jpg|thumb|මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ආරණ්‍යවාසී භික්ෂූන්&lt;br&gt;(ඡායාරූපය:[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක]])]]

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය බොහෝ විට මෙම සංඝ සභාව අයත් අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක හිමියන් විසින් දරනු ලබයි.ඒ අනුව ප්‍රථම මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා එම නිකායේ මහානායක හිමියන් සහ පසුකාලීනව [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ]] සිව්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] යන් වශයෙන් කටයුතු කරන ලද [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි| දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර හිමියන්]], වර්ෂ 2004 දී කලපුලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ පැවැත්වුණු මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ප්‍රථම උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට වර්ෂ 2022 දක්වා කටයුතු කරනු ලැබීය.2022 දී  උන්වහන්සේගේ පෞද්ගලික හේතුවක් මත ධුර කාලය තාවකාලිකව ඉවත් වූ අතර පසුව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ දෙවන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන [[හිනිඳුම නන්දරතන හිමි]] යන් පත්කරනු ලැබීය.2024 වසරේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] අපවත් වීම හේතුවෙන් පුරප්පාඩු වූ  මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] යන් පෙර පැවති සිරිත් ප්‍රකාරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් විය.

බොහෝ විට මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ පැවදි වන්නේ බොහෝ කලක් නිවසේ ගත කල තරුණයින් වන නිසා ඔවුන් හට පාලි භාෂාව වැනි මූලික ධර්ම අධ්‍යයනයන් පිළිබඳව දැනුම අල්ප වේ.මේ නිසා මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි වීමට පෙර වසර එකහමාරක පමණ නේවාසික පුහුණුවකින් අනතුරුව පැවදි කිරීමෙන් පසු මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය වෙත යොමු කරන අතර එහිදී මූලිකව ධර්මය සරලව තේරීම් ගැනීම උදෙසා වැඩිහිටි ස්ථවිර භික්ෂූන් යටතේ සංඝ සභාවේ අනුශාසක [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් විසින් ත්‍රිපිටකය ඇසුරින් රචිත සරල ධර්ම ග්‍රන්ථ පරිහරණයට යොමු කරනු ලබයි.මේ කාලයේ විනිය ශික්ෂා පද ඉගෙනගැනීම සහ පිළිපැදීම හුරු කිරීමත්,භාවනාව පුරුදු කිරීමත් මූලිකව සිදු වේ.පසුව ධර්ම අධ්‍යයනය තවත් වැඩි කරමින් මහමෙව්නාවේ සරල සිංහල සූත්‍ර පිටක පරිවර්තන, බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටක ග්‍රන්ථ හා අටුවා ග්‍රන්ථ භාවිතයට හුරු කරන අතර තවත් වැඩිදුර අවශ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලාට අභිධර්ම පිටකය භාවිතයට හා පාලි භාෂාව ඉගෙන ගැනීමට ද අවස්ථාව සලසා තිබේ.සාමාන්‍යයෙන් සියලු අසපු ශාඛාවල දානය ගැනීම,වන්දනා කිරීම,සූත්‍ර සජ්ඣායනය,ධර්ම සාකච්ඡා කිරීම,භාවනා කිරීම ආදී සියලු කටයුතු දෛනික එකම පොදු කාලසටහනක් යටතේ සිදු  කෙරේ.ඊට අමතරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා එකම වර්ණයේ එකම වර්ගයේ සිවුරු පැළදීම සිදු කරනු ලබන අතර එමඟින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා වෙනත් නිකායක හෝ වෙනත් ධර්මයතනයක භික්ෂූන් වහන්සේලා අතරේ හඳුනාගැනීම පහසු වී තිබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
&lt;!-- මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික වන්දනා ක්‍රමයක් සහ සජ්ඣායනා ක්‍රමයක් පවතින අතර එහිදී වඩා හෙමින් තාලයටත් නොවන වඩා වේගයෙන් කලබලකාරී ලෙසත් නොවන මධයස්ථ සජ්ඣායනා ක්‍රමයක් භාවිතා කරනු ලබයි.තවද මහමෙව්නාව සංඝ සභාව බෞද්ධයාට පිරිතේ අර්ථ තේරීම් ගත හැකි පරිදි පාලි සජ්ඣායනය සමඟ සිංහල පරිවර්තනය ද සහිතව &quot;මහමෙව්නාවේ පාලි-සිංහල පිරිවානා පොත&quot; නමින් පිරිත් පොතක් සම්පාදනය කරමින් පාලි සහ සිංහල භාෂා දෙක්නම සජ්ඣායනය කරනු ලැබුවේ ය.මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ මීට පෙර නොතිබූ ක්‍රමයක් වූ අතර බොහෝ දෙනෙකුට නුපුරුදු ක්‍රමයක් වූ බැවින් මුල් කාලයේ මේ සජ්ඣායන ක්‍රමය ගැන ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ සමාජය තුළ වාද විවාද ඇතිව තිබේ.සමහරුන්ට අනුව සිංහල අර්ථ සමඟ සජ්ඣායනය මඟින් පාලියෙන් ප්‍රකාශ වන ධර්ම කරුණු තේරුම් ගනිමින් සජ්ඣායනය කළ හැකි නිසා එය වඩා යහපත් වූ අතර එය පෙර තිබූ පැරණි සජ්ඣායන ක්‍රමයට පරිබාහිර වූ බැවින් ශ්‍රී ලංකාවේ සමහර බෞද්ධයන් ඊට අකමැති විය.කෙසේ නමුත් මේ ග්‍රන්ථය ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය කරනු ලැබූ අතර ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ධර්මය ඉගෙනගනු ලබන විදෙස් බෞද්ධයන් බොහෝ විට එයට කැමැත්තක් දැක්වූහ.--&gt;

==ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය==

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන්==
===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

==මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ==
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රියාත්මක තරඟකාරී අධ්‍යයාපන රටාවෙන් යුතු පාසල් රටාවෙන් මිදී වලින් සංඝයාගේ සෙවනේ ගුණධර්ම,අධ්‍යයාපනය සහ විෂයබාහිර ක්‍රියාකාරකම් යන කාණ්ඩ තුනම සමබරව ක්‍රියාත්මක බෞද්ධ පාසල් ජාලයක අවශ්‍යතාව මත මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ අනුශාසක කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ අදහසකට අනුව '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික පාසල් ලෙස ආරම්භ විය.ඒ සඳහා මැලේසියාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ක්වාලාලම්පූර්හි සෙන්තෝල් බෞද්ධ විහාරයේ විහාරාධිපති සහ ථේරවාද බෞද්ධ කවුන්සිලයේ අනුශාසක අතිපූජ්‍ය බූටෑවත්තේ සරණංකර හිමියන් විසින් උන්වහන්සේට අයත් ව තිබූ දෙල්ගොඩ ප්‍රදේශයේ ගොඩනැගිලි සහිත භූමි භාගයක් පරිත්‍යාග කිරීමෙන් පසු පළමු විද්‍යාලය 2018 පෙබරවාරි මස  28 වන දින රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම නම් ප්‍රදේශයේ ඇරඹිණ.

ගෞතම බුදු සසුන සුරකින සුජාත දරු පරපුරක් දැයට දායද කිරීමේ අරමුණ ඇතිව ක්‍රියාත්මක මෙම විද්‍යාල ජාලය නිදහසෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාව තුල බිහි වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.පසුව දිවයිනේ වෙනත් ප්‍රදේශවලද මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ශාඛා ඇති විය.එම ශාඛා පහත දැක්වේ.

*දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
*මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

මීට සමඟාමිව කඩුවෙල,මාළඹේ,කිරිබත්ගොඩ,සඳලංකාව,දෙල්ගොඩ,වැලිමඩ යන ප්‍රදේශවල &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&quot; ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.

==දහමෙහි හැසිරීම==

බුදු රජාණන්වහන්සේ ගේ ඉගැන්වීම අනුව මිනිස් උපතක් ලැබීම ම ඉතා දුලබ භාග්‍යයකි. බුදු දහම ගැන අසන්නට ද ලැබෙන වාසනාවන්තයින් කළ යුත්තේ අවසන් ඉලක්කය වන නිවන අරමුණු කර සිත දියුණු කර ගැනීමයි.

යමෙකු ට නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගත හැක්කේ බුදු දහමට අනුකූලව හැසිරීම්න් අරි අට මග (ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය) නම් වූ ඒ උතුම් මග සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පමණි. ආධ්‍යාත්මික වර්ධනයේ මුල් පියවරවල්: උදා. සෝවාන් (සෝතාපන්න) හා සකෘදාගාමී (සකදාගාමී), එදිනෙදා ජීවිතයේ වැඩ කටයුතු අතරේ වුව ද ළඟා කර ගත හැක.

දුකින් මිදීම (නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගැනීම) උදෙසා මුල් ම පියවර බුදුන් වදාළ ධර්මය දැන ගැනීම යි. බුදු දහම ඉගැන්වීම, සාකච්ඡා කිරීම සහ එහි හැසිරීම සඳහා අනුබල දිම ආදී ලෙස, ඒ අරබයා මහමෙව්නාවෙන් කෙරෙන කාර්ය භාරය වැදගත් ය.

එමෙන්ම, නිවන් මගෙහි කොටසක් ලෙස ම සිහිය (සති) ප්‍රගුණ කිරීම ඇසුරින්, සමාධිය හා ප්‍රඥාව දියුණු කර ගැනීමෙ හි වැදගත් ම කොටස වන භාවනාව වැඩීමට ද මහමෙව්නාවෙන්  පහසුකම් සැලසී ඇත.

අවධාරණය කෙරන වැදගත් ම කරුණක් වන්නේ: බුදු දහම හුදෙක් ජීවිතය දුක් සහගත බැව් පැවසීමෙන් නො නැවතී, එයින් මුළුමනින් ම අත් මිදීමේ මාර්ගය ද පෙන්වන බව ය.{{Relevance inline|date=2025-08-16|reason=මෙම කොටස රචනාවක් ලෙස ලියා ඇති අතර ලිපියේ විෂයට අදාළ නොවේ.}}

==දහම පැතිරවීම==
[[File:Mahamevnawa Publications.jpg|thumb|මහමෙව්නාව ප්‍රකාශන]]{{cquote|''තථාගතප්‌පවෙදිතො ධම්‌මවිනයො, භික්‌ඛවෙ, විවටො විරොචති, නො පටිච්‌ඡන්‌නො''&lt;br/&gt;තථාගතයන් වහන්සේ විසින් පනවන ලද ශ්‍රී සද්ධර්මයත් විනයත් බබළන්නේ විවර වුන විටය, සැඟවුණ විට නොවේ.|300px|50px|පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0402m2.mul12.xml#para132 අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→කුසිනාරවග්‌ගො(භාරංඩුවග්ගො)→පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}

{{cquote|''චරථ, භික්‌ඛවෙ, චාරිකං බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්‌පාය අත්‌ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්‌සානං. මා එකෙන ද්‌වෙ අගමිත්‌ථ. දෙසෙථ, භික්‌ඛවෙ, ධම්‌මං ආදිකල්‍යාණං මජ්‌ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්‌ථං සබ්‍යඤ්‌ජනං කෙවලපරිපුණ්‌ණං පරිසුද්‌ධං බ්‍රහ්‌මචරියං පකාසෙථ. සන්‌ති සත්‌තා අප්‌පරජක්‌ඛජාතිකා , අස්‌සවනතා ධම්‌මස්‌ස පරිහායන්‌ති, භවිස්‌සන්‌ති ධම්‌මස්‌ස අඤ්‌ඤාතාරො.''&lt;br/&gt;පින්වත් මහණෙනි, බොහෝ දෙනාගේ හිත පිණිස ද, බොහෝ දෙනාගේ සැපය පිණිස ද, ලොවට අනුකම්පාවෙන් දෙවි මිනිසුන්ගේ අර්ථය හා හිත සුව පිණිස හැසිරෙන්න. එක මග දෙදෙනෙකු නොම යන්න. පින්වත් මහණෙනි, ඇරඹුම කලණ (යහපත්) වූ, මැද කලණ වූ, අවසන ද කලණ වූ මනා අරුත් සහිත, මනා ව්‍යවහාර සහිත, මුළුමනින් ම පිරිපුන් වූ, පිරිසිදු නිවන් මග ම පවසන්න. අල්ප වූ රජස් (කෙලෙස්) ඇති සත්වයෝ සිටිත්; ශ්‍රී සද්ධර්මය ඇසීමට නොලැබුණහොත් ඔවුන් පිරිහී යනු ඇත; සදහම් ඇසුනහොත් ඔවුන් එය අවබොධ කර ගනු ඇත.|300px|50px|මාරකථා&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/vin02m2.mul0.xml#para32 විනයපිටකෙ→මහාවග්‌ගපාළි→මහාඛන්‌ධකො→මාරකථා]&lt;/ref&gt;
}}

බුදු රජාණන් වහන්සේගේ සැබෑ ශ්‍රාවකයෝ ''සාමීචිපටිපන්න'' වෙති. එනම් දුකින් මිදීම උදෙසා ම දහමෙහි හැසිරෙන අතර ම, අන් අය ගැන අනුකම්පාවෙන් ම සද්ධර්මය පතුරවත්. මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන ගිහි පැවිදි දෙපිරිසම ඉඩ ලැබෙන සැම විටම මෙලෙස හැසිරෙති.

මහමෙව්නාවේ ස්වාමීන් වහන්සේ ලා දහම් දෙසන්නේ/උගන්වන්නේ බුදු රජාණන් වහන්සේ දේශනා කර වදාළ අන්දමට ය.

{{cquote|යම් භික්‍ෂුවක් ''රූපය'' ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම (''නිබ්‌බිදාය '') පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම (''විරාගාය ''), එය නිරුද්‍ධ වීම (''නිරොධාය '') පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් විඳීම (''වේදනා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් හඳුනා ගැනීම් (''සඤ්ඤා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් චේතනාව තුළ සැකසීම (''සංඛාර'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් (විශේෂ වූ) දැනීම(''විඤ්ඤාණ'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...|300px|50px|ධම්‌මකථිකසුත්‌තං&lt;ref&gt; [http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0303m.mul0.xml#para115 සංයුත්‌තනිකායො→ඛන්‌ධවග්‌ගො→ඛන්‌ධසංයුත්‌තං→ධම්‌මකථිකවග්‌ගො→ධම්‌මකථිකසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}
එනිසා ජීවිතයේ යථාර්තය හෙළිදරවු කරන, දුකින් මිදීමට නොපමා විය යුතු ආකාරය ම අවධාරණය කරන, බුදු රජුන්ගේ මූලික ඉගැන්වීම මත ම පදනම් වූ (පටිගත කළ) දහම් දේශනා සහ දහම් පොත් පත් මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන්නන් අතර සංසරණය වෙනු දැකිය හැක.

ආරම්භක ශ්‍රී ලාංකික පසුබිම නිසා මෙම ප්‍රකාශන බොහොමයක් ඇත්තේ සිංහලයෙ නි; නමුත් මෙහි නිල වෙබ් අඩවිය ඔස්සේ ඉංග්‍රීසි සංස්කරණ හෙළි දැක්වෙනු දැන් දැකිය හැක.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://mahamevnawa.lk/en/|title=mahamevnawa.lk}}&lt;/ref&gt;

මහමෙව්නාවේ කැනඩා සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපද ශාඛා මඟින් &quot;''අමා සදහම් මණ්ඩපය''&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}&lt;/ref&gt; නමින් සජීවි සිංහල මාධ්‍ය අන්තර්ජාල (Internet) ධර්ම සාකච්ඡාවක් මෑතක සිට අරඹා ඇත. ලොව පුරා විසිරී සිටින සිංහල බෞද්ධයන් ට සද්ධර්මය පිළිබඳ ඇති සැක දුරු කරගැනීමට එයින් මග සැළසී ඇත.
==ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය==
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}
ලාභනොලබන ආයතනයක් වන මෙය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සදහා 2012 දී ආරම්භ වූ මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකා වලින් එකකි.එසේම ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩිම ආවරණ ජාලයක් හිමි එකම බෞද්ධ නාලිකාවද වේ.ඊට අමතරව ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ලෙස ගුවන්විදුලි නාලිකාවක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.මෙම නාලිකා ඔස්සේ පැය 24 පුරාම ශ්‍රාවකයන් උදෙසා ධර්ම දානය සිදුකරන අතර සෑම ධර්ම දේශනාවක්ම සිදු කරන්නේ මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේල විසිනි.බොහෝ වැඩසටහන් පටිගත කිරිබත්ගොඩ කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේ සිදු වේ.

තවද, ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය මගින් අන්තර්ජාල අවකාශ තුලින් ද ධර්මය ප්‍රචාරණය කරයි.ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනී YouTube නාලිකාව මේවනවිට ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය පසු කර ඇති අතර එය බෞද්ධ නාලිකාවක් සතු වැඩිම ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව වේ.මීට අමතරව මහමෙව්නාව,ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ආදී ලෙස සිංහල භාෂාවෙන් ධර්ම ප්‍රචාරණය කරන යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ඇති අතර ,Buddha Rashmi ලෙස හින්දි භාෂාවෙන් ද යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ද,Tamil Buddhist,Muniwar ලෙස දෙමළ භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද,Buddhism,Colombo Damma Freinds ලෙස ඉංග්‍රීසී භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද ඊට අමතරව චින භාෂාවෙන් සිදුකරන නාලිකාවක් ද පවතී.දැනට වැඩිම භාෂා ගණනකින් ලොව පුරා ධර්ම ප්‍රචාරණය සිදුකරන එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය ද මහමෙව්නාව වේ.

'''මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ''' නමින් ප්‍රකාශන ආයතනයක් ද පවතින අතර මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන සියලු පොත් ඒ හරහා මුද්‍රණය කර නිකුත් කෙරේ.එසේම &quot;මහාමේඝ&quot; නමින් බෞද්ධ සඟරාවක් ද මාසිකව නිකුත් වේ.

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>teea2r2ngvqypn3oj9skfn10f7mzige</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796493</id>
      <parentid>796492</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T05:11:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <origin>796493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="75060" sha1="s1c58fv6xqzqisw6u5ymrgdyamo9zs7" xml:space="preserve">{{Multiple issues|{{primary sources}}
{{COI}}}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image = File:Mahamevnawa Monastery Flag.jpg
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ&lt;br&gt; නිල ලාංඡනය සහ ධජය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීම උදෙසා [[ථේරවාදය|ථෙරවාද]] මුල් බෞද්ධ දර්ශනය පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද සෙනසුන් සංවිධානයකි. ඔවුන්ගේ අභිප්‍රාය වන්නේ බුදුදහමේ මූලිකම පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීමට අවශ්‍ය ලෙස ආධ්‍යාත්මික වශයෙන් සහය වීම යි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි] (පරිවර්තනයකි)&lt;/ref&gt;සෙනසුන් සංවිධානයක් වන මෙය වනාන්තරගත,ග්‍රාමීය,අර්ධ නාගරික,නාගරික යන කාණ්ඩ හතරම නියෝජනය වන පරිදි ශ්‍රී ලංකාවේ සේම ලෝකය පුරාම විසිරුණු අසපු ශාඛා 130 කට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වේ.ඊට අමතරව විශාල ස්ථූපයක් කේන්ද්‍රගතව ක්‍රියාත්මක වන මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාර ආරාම සීමිත ප්‍රමාණයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.ප්‍රධාන මූලස්ථානය වශයෙන් මෙම සංවිධානයේ ආරම්භක ස්ථානය වන [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]] ක්‍රියාත්මක වේ.මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ මෙන්ම ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය හොබවන්නේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ත නාමයෙන් බොහෝ දෙනා අතර ප්‍රසිද්ධියට පත් ව සිටින [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන්වහන්සේ]] ය.

උන්වහන්සේගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය යටතේ 1000 කට ආසන්න ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පිරිසක් මෙම ආරාම සංචිතය තුළ පිරිසිදු ථේරවාද ත්‍රිපිටක ධර්මය පුහුණු වන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.මෙම සෙනසුන් සංවිධානයේ පැවදිව වන නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා වසර කිහිපයක් පුහුණු කිරීම සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සිදුකිරීම සඳහා ගිනිගෙන දැවුණු උතුරු ඉන්දියාවේ නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලයේ සහ ථේරවාද බුදුදහමේ මූලස්ථානය වන අනුරාධපුර මහා විහාරයේ ආකෘතියට මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ ඉදිකරන ලද [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක |මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නම් වනාන්තරගත විශාල භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටා තිබේ.වර්ෂයක් පාසා පැවදිවීමට පැමිණෙන ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් ප්‍රමාණය ඉහළ යෑම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවෙන් ඔබ්බට ගොස් මෙවැනිම භික්ෂු පුහුණු මධයස්ථානයක් ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද ක්‍රියාත්මක වේ.තවද මහමෙව්නාව භාවනා ආරාම වඩාත් පිළිවෙලකින් සහ සැලසුම් සහගත අයුරින් ක්‍රියාත්මක ආරාම සංකීර්ණයක් වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාව පුරා ප්‍රචලිතව තිබේ.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ සුපුහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව ]]

මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකාවේ ආරාම වල වැඩසිටින ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ මානසික සුවය උදෙසා උචිත පරිදි වෙනමම ඉදිකළ විශාල ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද කලුතර ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ.ඊට අමතරව මෙම සංවිධානයේ ධර්ම ප්‍රචාරයක කටයුතු උදෙසා &quot;[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]]&quot; නමින් වෙනම භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පරිපාලනයෙන් වියුක්ත වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ඇති විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් හා &quot;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&quot; නමින් ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ රූපවාහිනී ජාලය හා බෞද්ධ ප්‍රකාශන  සංවිධානය ලෙස සලකනු ලබයි.මේ ඔස්සේ සිංහල,ඉංග්‍රීසි,දෙමළ,හින්දි ආදී විශාල භාෂා ගණනාවකින් සාර්ථක ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සිදු කරන අතර වැඩිම භාෂා සංඛ්‍යාවකින් ථේරවාද බෞද්ධ ධර්ම ප්‍රචාරයන් සිදු කරන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය වීම විශේෂත්වයකි.

තවද මෙහි භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&quot; නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය නිදහස් ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.මහමෙව්නාව වටා ලෝකය පුරා මිලියන දෙක හමාරක් පමණ ථේරවාද බෞද්ධ ජනතාවක් එකතු වී සිටින බවට ස්වාධීන ආයතන විසින ඇස්තමේන්තු ගත කර තිබෙන අතර ජනතාව අතර පවතින ගෞරවය සහ ජනප්‍රියත්වය නිසා බෞද්ධ විහාර ආරම්භ කිරීමට දුෂ්කර බවට ප්‍රචලිතව තිබූ අරාබි අර්ධද්වීපයේ පවා මුල් වරට බෞද්ධ විහාරයක් ආරම්භ කිරීමට මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයට වර්ෂ 2009 දී හැකියාව ලැබුණි.මෙවැනි හේතු ගණනාවක් නිසා මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වර්තමානයේ ලෝකයේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන වලින් එකක් ලෙස හා ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතනය ලෙස බොහෝ දෙනා සලකනු ලබයි.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය යටතේ පවතින නමුත් ස්වාධීනව ක්‍රියාත්මක වන සංඝ සභාවකි.මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් එහි පරිපාලනය කටයුතු වලින් ඉවත් ව වර්ෂ 2006 දී සංඝ සභාවක් පිහිටුවමින් අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය කටයුතු උන්වහන්සේගෙන් ස්වාධීන කොට සංඝ සභාව වෙත භාර කරනු ලැබීය.අමරපුර කලයාණිවංශ නිකාය යටතේම නමුත් ස්වාධීන සංඝ සභාවක් පිහිටුවීම සඳහා එම නිකායේ කාරක සංඝ සභාවේ පූර්ණ අවසරය ඒ අනුව ලැබුණු අතර මහමෙව්නාවේ සංඝයා උදෙසා වෙනම ම උපසම්පදාව සිදු කිරීමට ද ඒ අනුව අවස්ථාව සැලසුණි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ 1000 කට අධිකව වැඩසිටින භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරනු ලබන අතර පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ රැස්වන මෙම සංඝ සභාව මගින් අසපු සංචිතයේ වැදගත් තීරණ ගනු ලබයි.වෙනත් සංඝ සභාවක ඇති සභාපති,උප සභාපති,මහාලේඛකාධිකාරී,නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී වශයෙන් ඇති ධුර ක්‍රියාත්මක වන නමුත් වෙනත් නිකායක හෝ සංඝ සභාවක දැකිය නොහැකි පරදි මාස 6 කට වරක් නිශ්චිත කාලයකට පුනරාවර්තනය වන පරිදි සංඝ සභාව රැස්වීම මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික කරුණකි.එසේම ලෝකයේ වෙනත් කිසිදු බෞද්ධ නිකායක,නිකාය පාර්ශවයක හෝ ධර්මායතනයක දක්නට නොලැබෙන '''මහා සංඝ මාරුව ''' සිදුවන්නේ ද එසේ රැස්වන දිනයේ දී ය.එහිදී අසපු ශාඛා අතර සංඝයා මාරු කිරීම සිදුවේ.එය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය තුල පමණක් දක්නට ලැබෙන එයටම ආවේණික වූ සුවිශේෂී දෙයකි.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය එහි නිර්මාතෘ වන [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් යටතේ පවතින අතර සංඝ සභාව ඇරඹීමට පෙර එනම් 1999 සහ 2006 අතර මුල් කාලයේ ඇතැම් අවස්ථාවල [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ සේරුවිල සඝ පරපුර නියෝජනය කරමින් හා එකල දොම්පේ පාලුගම භාවනා අසපුවේ අනුශාසකත්වය හෙබ වූ [[සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ]] දෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]]යන්ගේ සහ තෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]]යන්ගේ ආචාර්යත්වයයෙන් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි කරනු ලැබූ අවස්ථා ද තිබේ.කෙසේ නමුත් සෑම මහමෙව්නාවේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේ නමකටම ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් දරනු ලැබ තිබේ.

[[File:People-3280571.jpg|thumb|මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ආරණ්‍යවාසී භික්ෂූන්&lt;br&gt;(ඡායාරූපය:[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක]])]]

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය බොහෝ විට මෙම සංඝ සභාව අයත් අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක හිමියන් විසින් දරනු ලබයි.ඒ අනුව ප්‍රථම මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා එම නිකායේ මහානායක හිමියන් සහ පසුකාලීනව [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ]] සිව්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] යන් වශයෙන් කටයුතු කරන ලද [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි| දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර හිමියන්]], වර්ෂ 2004 දී කලපුලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ පැවැත්වුණු මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ප්‍රථම උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට වර්ෂ 2022 දක්වා කටයුතු කරනු ලැබීය.2022 දී  උන්වහන්සේගේ පෞද්ගලික හේතුවක් මත ධුර කාලය තාවකාලිකව ඉවත් වූ අතර පසුව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ දෙවන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන [[හිනිඳුම නන්දරතන හිමි]] යන් පත්කරනු ලැබීය.2024 වසරේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] අපවත් වීම හේතුවෙන් පුරප්පාඩු වූ  මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] යන් පෙර පැවති සිරිත් ප්‍රකාරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් විය.

බොහෝ විට මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ පැවදි වන්නේ බොහෝ කලක් නිවසේ ගත කල තරුණයින් වන නිසා ඔවුන් හට පාලි භාෂාව වැනි මූලික ධර්ම අධ්‍යයනයන් පිළිබඳව දැනුම අල්ප වේ.මේ නිසා මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි වීමට පෙර වසර එකහමාරක පමණ නේවාසික පුහුණුවකින් අනතුරුව පැවදි කිරීමෙන් පසු මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය වෙත යොමු කරන අතර එහිදී මූලිකව ධර්මය සරලව තේරීම් ගැනීම උදෙසා වැඩිහිටි ස්ථවිර භික්ෂූන් යටතේ සංඝ සභාවේ අනුශාසක [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් විසින් ත්‍රිපිටකය ඇසුරින් රචිත සරල ධර්ම ග්‍රන්ථ පරිහරණයට යොමු කරනු ලබයි.මේ කාලයේ විනිය ශික්ෂා පද ඉගෙනගැනීම සහ පිළිපැදීම හුරු කිරීමත්,භාවනාව පුරුදු කිරීමත් මූලිකව සිදු වේ.පසුව ධර්ම අධ්‍යයනය තවත් වැඩි කරමින් මහමෙව්නාවේ සරල සිංහල සූත්‍ර පිටක පරිවර්තන, බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටක ග්‍රන්ථ හා අටුවා ග්‍රන්ථ භාවිතයට හුරු කරන අතර තවත් වැඩිදුර අවශ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලාට අභිධර්ම පිටකය භාවිතයට හා පාලි භාෂාව ඉගෙන ගැනීමට ද අවස්ථාව සලසා තිබේ.සාමාන්‍යයෙන් සියලු අසපු ශාඛාවල දානය ගැනීම,වන්දනා කිරීම,සූත්‍ර සජ්ඣායනය,ධර්ම සාකච්ඡා කිරීම,භාවනා කිරීම ආදී සියලු කටයුතු දෛනික එකම පොදු කාලසටහනක් යටතේ සිදු  කෙරේ.ඊට අමතරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා එකම වර්ණයේ එකම වර්ගයේ සිවුරු පැළදීම සිදු කරනු ලබන අතර එමඟින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා වෙනත් නිකායක හෝ වෙනත් ධර්මයතනයක භික්ෂූන් වහන්සේලා අතරේ හඳුනාගැනීම පහසු වී තිබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
&lt;!-- මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික වන්දනා ක්‍රමයක් සහ සජ්ඣායනා ක්‍රමයක් පවතින අතර එහිදී වඩා හෙමින් තාලයටත් නොවන වඩා වේගයෙන් කලබලකාරී ලෙසත් නොවන මධයස්ථ සජ්ඣායනා ක්‍රමයක් භාවිතා කරනු ලබයි.තවද මහමෙව්නාව සංඝ සභාව බෞද්ධයාට පිරිතේ අර්ථ තේරීම් ගත හැකි පරිදි පාලි සජ්ඣායනය සමඟ සිංහල පරිවර්තනය ද සහිතව &quot;මහමෙව්නාවේ පාලි-සිංහල පිරිවානා පොත&quot; නමින් පිරිත් පොතක් සම්පාදනය කරමින් පාලි සහ සිංහල භාෂා දෙක්නම සජ්ඣායනය කරනු ලැබුවේ ය.මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ මීට පෙර නොතිබූ ක්‍රමයක් වූ අතර බොහෝ දෙනෙකුට නුපුරුදු ක්‍රමයක් වූ බැවින් මුල් කාලයේ මේ සජ්ඣායන ක්‍රමය ගැන ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ සමාජය තුළ වාද විවාද ඇතිව තිබේ.සමහරුන්ට අනුව සිංහල අර්ථ සමඟ සජ්ඣායනය මඟින් පාලියෙන් ප්‍රකාශ වන ධර්ම කරුණු තේරුම් ගනිමින් සජ්ඣායනය කළ හැකි නිසා එය වඩා යහපත් වූ අතර එය පෙර තිබූ පැරණි සජ්ඣායන ක්‍රමයට පරිබාහිර වූ බැවින් ශ්‍රී ලංකාවේ සමහර බෞද්ධයන් ඊට අකමැති විය.කෙසේ නමුත් මේ ග්‍රන්ථය ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය කරනු ලැබූ අතර ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ධර්මය ඉගෙනගනු ලබන විදෙස් බෞද්ධයන් බොහෝ විට එයට කැමැත්තක් දැක්වූහ.--&gt;

==ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය==

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන්==
===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

==මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ==
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රියාත්මක තරඟකාරී අධ්‍යයාපන රටාවෙන් යුතු පාසල් රටාවෙන් මිදී වලින් සංඝයාගේ සෙවනේ ගුණධර්ම,අධ්‍යයාපනය සහ විෂයබාහිර ක්‍රියාකාරකම් යන කාණ්ඩ තුනම සමබරව ක්‍රියාත්මක බෞද්ධ පාසල් ජාලයක අවශ්‍යතාව මත මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ අනුශාසක කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ අදහසකට අනුව '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික පාසල් ලෙස ආරම්භ විය.ඒ සඳහා මැලේසියාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ක්වාලාලම්පූර්හි සෙන්තෝල් බෞද්ධ විහාරයේ විහාරාධිපති සහ ථේරවාද බෞද්ධ කවුන්සිලයේ අනුශාසක අතිපූජ්‍ය බූටෑවත්තේ සරණංකර හිමියන් විසින් උන්වහන්සේට අයත් ව තිබූ දෙල්ගොඩ ප්‍රදේශයේ ගොඩනැගිලි සහිත භූමි භාගයක් පරිත්‍යාග කිරීමෙන් පසු පළමු විද්‍යාලය 2018 පෙබරවාරි මස  28 වන දින රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම නම් ප්‍රදේශයේ ඇරඹිණ.

ගෞතම බුදු සසුන සුරකින සුජාත දරු පරපුරක් දැයට දායද කිරීමේ අරමුණ ඇතිව ක්‍රියාත්මක මෙම විද්‍යාල ජාලය නිදහසෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාව තුල බිහි වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.පසුව දිවයිනේ වෙනත් ප්‍රදේශවලද මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ශාඛා ඇති විය.එම ශාඛා පහත දැක්වේ.

*දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
*මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

මීට සමඟාමිව කඩුවෙල,මාළඹේ,කිරිබත්ගොඩ,සඳලංකාව,දෙල්ගොඩ,වැලිමඩ යන ප්‍රදේශවල &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&quot; ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.

==දහමෙහි හැසිරීම==

බුදු රජාණන්වහන්සේ ගේ ඉගැන්වීම අනුව මිනිස් උපතක් ලැබීම ම ඉතා දුලබ භාග්‍යයකි. බුදු දහම ගැන අසන්නට ද ලැබෙන වාසනාවන්තයින් කළ යුත්තේ අවසන් ඉලක්කය වන නිවන අරමුණු කර සිත දියුණු කර ගැනීමයි.

යමෙකු ට නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගත හැක්කේ බුදු දහමට අනුකූලව හැසිරීම්න් අරි අට මග (ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය) නම් වූ ඒ උතුම් මග සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පමණි. ආධ්‍යාත්මික වර්ධනයේ මුල් පියවරවල්: උදා. සෝවාන් (සෝතාපන්න) හා සකෘදාගාමී (සකදාගාමී), එදිනෙදා ජීවිතයේ වැඩ කටයුතු අතරේ වුව ද ළඟා කර ගත හැක.

දුකින් මිදීම (නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගැනීම) උදෙසා මුල් ම පියවර බුදුන් වදාළ ධර්මය දැන ගැනීම යි. බුදු දහම ඉගැන්වීම, සාකච්ඡා කිරීම සහ එහි හැසිරීම සඳහා අනුබල දිම ආදී ලෙස, ඒ අරබයා මහමෙව්නාවෙන් කෙරෙන කාර්ය භාරය වැදගත් ය.

එමෙන්ම, නිවන් මගෙහි කොටසක් ලෙස ම සිහිය (සති) ප්‍රගුණ කිරීම ඇසුරින්, සමාධිය හා ප්‍රඥාව දියුණු කර ගැනීමෙ හි වැදගත් ම කොටස වන භාවනාව වැඩීමට ද මහමෙව්නාවෙන්  පහසුකම් සැලසී ඇත.

අවධාරණය කෙරන වැදගත් ම කරුණක් වන්නේ: බුදු දහම හුදෙක් ජීවිතය දුක් සහගත බැව් පැවසීමෙන් නො නැවතී, එයින් මුළුමනින් ම අත් මිදීමේ මාර්ගය ද පෙන්වන බව ය.{{Relevance inline|date=2025-08-16|reason=මෙම කොටස රචනාවක් ලෙස ලියා ඇති අතර ලිපියේ විෂයට අදාළ නොවේ.}}

==දහම පැතිරවීම==
[[File:Mahamevnawa Publications.jpg|thumb|මහමෙව්නාව ප්‍රකාශන]]{{cquote|''තථාගතප්‌පවෙදිතො ධම්‌මවිනයො, භික්‌ඛවෙ, විවටො විරොචති, නො පටිච්‌ඡන්‌නො''&lt;br/&gt;තථාගතයන් වහන්සේ විසින් පනවන ලද ශ්‍රී සද්ධර්මයත් විනයත් බබළන්නේ විවර වුන විටය, සැඟවුණ විට නොවේ.|300px|50px|පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0402m2.mul12.xml#para132 අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→කුසිනාරවග්‌ගො(භාරංඩුවග්ගො)→පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}

{{cquote|''චරථ, භික්‌ඛවෙ, චාරිකං බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්‌පාය අත්‌ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්‌සානං. මා එකෙන ද්‌වෙ අගමිත්‌ථ. දෙසෙථ, භික්‌ඛවෙ, ධම්‌මං ආදිකල්‍යාණං මජ්‌ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්‌ථං සබ්‍යඤ්‌ජනං කෙවලපරිපුණ්‌ණං පරිසුද්‌ධං බ්‍රහ්‌මචරියං පකාසෙථ. සන්‌ති සත්‌තා අප්‌පරජක්‌ඛජාතිකා , අස්‌සවනතා ධම්‌මස්‌ස පරිහායන්‌ති, භවිස්‌සන්‌ති ධම්‌මස්‌ස අඤ්‌ඤාතාරො.''&lt;br/&gt;පින්වත් මහණෙනි, බොහෝ දෙනාගේ හිත පිණිස ද, බොහෝ දෙනාගේ සැපය පිණිස ද, ලොවට අනුකම්පාවෙන් දෙවි මිනිසුන්ගේ අර්ථය හා හිත සුව පිණිස හැසිරෙන්න. එක මග දෙදෙනෙකු නොම යන්න. පින්වත් මහණෙනි, ඇරඹුම කලණ (යහපත්) වූ, මැද කලණ වූ, අවසන ද කලණ වූ මනා අරුත් සහිත, මනා ව්‍යවහාර සහිත, මුළුමනින් ම පිරිපුන් වූ, පිරිසිදු නිවන් මග ම පවසන්න. අල්ප වූ රජස් (කෙලෙස්) ඇති සත්වයෝ සිටිත්; ශ්‍රී සද්ධර්මය ඇසීමට නොලැබුණහොත් ඔවුන් පිරිහී යනු ඇත; සදහම් ඇසුනහොත් ඔවුන් එය අවබොධ කර ගනු ඇත.|300px|50px|මාරකථා&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/vin02m2.mul0.xml#para32 විනයපිටකෙ→මහාවග්‌ගපාළි→මහාඛන්‌ධකො→මාරකථා]&lt;/ref&gt;
}}

බුදු රජාණන් වහන්සේගේ සැබෑ ශ්‍රාවකයෝ ''සාමීචිපටිපන්න'' වෙති. එනම් දුකින් මිදීම උදෙසා ම දහමෙහි හැසිරෙන අතර ම, අන් අය ගැන අනුකම්පාවෙන් ම සද්ධර්මය පතුරවත්. මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන ගිහි පැවිදි දෙපිරිසම ඉඩ ලැබෙන සැම විටම මෙලෙස හැසිරෙති.

මහමෙව්නාවේ ස්වාමීන් වහන්සේ ලා දහම් දෙසන්නේ/උගන්වන්නේ බුදු රජාණන් වහන්සේ දේශනා කර වදාළ අන්දමට ය.

{{cquote|යම් භික්‍ෂුවක් ''රූපය'' ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම (''නිබ්‌බිදාය '') පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම (''විරාගාය ''), එය නිරුද්‍ධ වීම (''නිරොධාය '') පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් විඳීම (''වේදනා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් හඳුනා ගැනීම් (''සඤ්ඤා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් චේතනාව තුළ සැකසීම (''සංඛාර'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් (විශේෂ වූ) දැනීම(''විඤ්ඤාණ'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...|300px|50px|ධම්‌මකථිකසුත්‌තං&lt;ref&gt; [http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0303m.mul0.xml#para115 සංයුත්‌තනිකායො→ඛන්‌ධවග්‌ගො→ඛන්‌ධසංයුත්‌තං→ධම්‌මකථිකවග්‌ගො→ධම්‌මකථිකසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}
එනිසා ජීවිතයේ යථාර්තය හෙළිදරවු කරන, දුකින් මිදීමට නොපමා විය යුතු ආකාරය ම අවධාරණය කරන, බුදු රජුන්ගේ මූලික ඉගැන්වීම මත ම පදනම් වූ (පටිගත කළ) දහම් දේශනා සහ දහම් පොත් පත් මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන්නන් අතර සංසරණය වෙනු දැකිය හැක.

ආරම්භක ශ්‍රී ලාංකික පසුබිම නිසා මෙම ප්‍රකාශන බොහොමයක් ඇත්තේ සිංහලයෙ නි; නමුත් මෙහි නිල වෙබ් අඩවිය ඔස්සේ ඉංග්‍රීසි සංස්කරණ හෙළි දැක්වෙනු දැන් දැකිය හැක.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://mahamevnawa.lk/en/|title=mahamevnawa.lk}}&lt;/ref&gt;

මහමෙව්නාවේ කැනඩා සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපද ශාඛා මඟින් &quot;''අමා සදහම් මණ්ඩපය''&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}&lt;/ref&gt; නමින් සජීවි සිංහල මාධ්‍ය අන්තර්ජාල (Internet) ධර්ම සාකච්ඡාවක් මෑතක සිට අරඹා ඇත. ලොව පුරා විසිරී සිටින සිංහල බෞද්ධයන් ට සද්ධර්මය පිළිබඳ ඇති සැක දුරු කරගැනීමට එයින් මග සැළසී ඇත.
==ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය==
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}
ලාභනොලබන ආයතනයක් වන මෙය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සදහා 2012 දී ආරම්භ වූ මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකා වලින් එකකි.එසේම ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩිම ආවරණ ජාලයක් හිමි එකම බෞද්ධ නාලිකාවද වේ.ඊට අමතරව ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ලෙස ගුවන්විදුලි නාලිකාවක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.මෙම නාලිකා ඔස්සේ පැය 24 පුරාම ශ්‍රාවකයන් උදෙසා ධර්ම දානය සිදුකරන අතර සෑම ධර්ම දේශනාවක්ම සිදු කරන්නේ මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේල විසිනි.බොහෝ වැඩසටහන් පටිගත කිරිබත්ගොඩ කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේ සිදු වේ.

තවද, ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය මගින් අන්තර්ජාල අවකාශ තුලින් ද ධර්මය ප්‍රචාරණය කරයි.ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනී YouTube නාලිකාව මේවනවිට ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය පසු කර ඇති අතර එය බෞද්ධ නාලිකාවක් සතු වැඩිම ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව වේ.මීට අමතරව මහමෙව්නාව,ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ආදී ලෙස සිංහල භාෂාවෙන් ධර්ම ප්‍රචාරණය කරන යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ඇති අතර ,Buddha Rashmi ලෙස හින්දි භාෂාවෙන් ද යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ද,Tamil Buddhist,Muniwar ලෙස දෙමළ භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද,Buddhism,Colombo Damma Freinds ලෙස ඉංග්‍රීසී භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද ඊට අමතරව චින භාෂාවෙන් සිදුකරන නාලිකාවක් ද පවතී.දැනට වැඩිම භාෂා ගණනකින් ලොව පුරා ධර්ම ප්‍රචාරණය සිදුකරන එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය ද මහමෙව්නාව වේ.

'''මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ''' නමින් ප්‍රකාශන ආයතනයක් ද පවතින අතර මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන සියලු පොත් ඒ හරහා මුද්‍රණය කර නිකුත් කෙරේ.එසේම &quot;මහාමේඝ&quot; නමින් බෞද්ධ සඟරාවක් ද මාසිකව නිකුත් වේ.

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>s1c58fv6xqzqisw6u5ymrgdyamo9zs7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796494</id>
      <parentid>796493</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T05:22:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව */</comment>
      <origin>796494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="75479" sha1="5gr1cytnpe2r75f1bkci72dgvfvevjj" xml:space="preserve">{{Multiple issues|{{primary sources}}
{{COI}}}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image = File:Mahamevnawa Monastery Flag.jpg
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ&lt;br&gt; නිල ලාංඡනය සහ ධජය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීම උදෙසා [[ථේරවාදය|ථෙරවාද]] මුල් බෞද්ධ දර්ශනය පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද සෙනසුන් සංවිධානයකි. ඔවුන්ගේ අභිප්‍රාය වන්නේ බුදුදහමේ මූලිකම පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීමට අවශ්‍ය ලෙස ආධ්‍යාත්මික වශයෙන් සහය වීම යි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි] (පරිවර්තනයකි)&lt;/ref&gt;සෙනසුන් සංවිධානයක් වන මෙය වනාන්තරගත,ග්‍රාමීය,අර්ධ නාගරික,නාගරික යන කාණ්ඩ හතරම නියෝජනය වන පරිදි ශ්‍රී ලංකාවේ සේම ලෝකය පුරාම විසිරුණු අසපු ශාඛා 130 කට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වේ.ඊට අමතරව විශාල ස්ථූපයක් කේන්ද්‍රගතව ක්‍රියාත්මක වන මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාර ආරාම සීමිත ප්‍රමාණයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.ප්‍රධාන මූලස්ථානය වශයෙන් මෙම සංවිධානයේ ආරම්භක ස්ථානය වන [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]] ක්‍රියාත්මක වේ.මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ මෙන්ම ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය හොබවන්නේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ත නාමයෙන් බොහෝ දෙනා අතර ප්‍රසිද්ධියට පත් ව සිටින [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන්වහන්සේ]] ය.

උන්වහන්සේගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය යටතේ 1000 කට ආසන්න ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පිරිසක් මෙම ආරාම සංචිතය තුළ පිරිසිදු ථේරවාද ත්‍රිපිටක ධර්මය පුහුණු වන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.මෙම සෙනසුන් සංවිධානයේ පැවදිව වන නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා වසර කිහිපයක් පුහුණු කිරීම සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සිදුකිරීම සඳහා ගිනිගෙන දැවුණු උතුරු ඉන්දියාවේ නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලයේ සහ ථේරවාද බුදුදහමේ මූලස්ථානය වන අනුරාධපුර මහා විහාරයේ ආකෘතියට මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ ඉදිකරන ලද [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක |මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නම් වනාන්තරගත විශාල භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටා තිබේ.වර්ෂයක් පාසා පැවදිවීමට පැමිණෙන ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් ප්‍රමාණය ඉහළ යෑම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවෙන් ඔබ්බට ගොස් මෙවැනිම භික්ෂු පුහුණු මධයස්ථානයක් ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද ක්‍රියාත්මක වේ.තවද මහමෙව්නාව භාවනා ආරාම වඩාත් පිළිවෙලකින් සහ සැලසුම් සහගත අයුරින් ක්‍රියාත්මක ආරාම සංකීර්ණයක් වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාව පුරා ප්‍රචලිතව තිබේ.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ සුපුහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව ]]

මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකාවේ ආරාම වල වැඩසිටින ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ මානසික සුවය උදෙසා උචිත පරිදි වෙනමම ඉදිකළ විශාල ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද කලුතර ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ.ඊට අමතරව මෙම සංවිධානයේ ධර්ම ප්‍රචාරයක කටයුතු උදෙසා &quot;[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]]&quot; නමින් වෙනම භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පරිපාලනයෙන් වියුක්ත වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ඇති විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් හා &quot;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&quot; නමින් ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ රූපවාහිනී ජාලය හා බෞද්ධ ප්‍රකාශන  සංවිධානය ලෙස සලකනු ලබයි.මේ ඔස්සේ සිංහල,ඉංග්‍රීසි,දෙමළ,හින්දි ආදී විශාල භාෂා ගණනාවකින් සාර්ථක ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සිදු කරන අතර වැඩිම භාෂා සංඛ්‍යාවකින් ථේරවාද බෞද්ධ ධර්ම ප්‍රචාරයන් සිදු කරන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය වීම විශේෂත්වයකි.

තවද මෙහි භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&quot; නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය නිදහස් ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.මහමෙව්නාව වටා ලෝකය පුරා මිලියන දෙක හමාරක් පමණ ථේරවාද බෞද්ධ ජනතාවක් එකතු වී සිටින බවට ස්වාධීන ආයතන විසින ඇස්තමේන්තු ගත කර තිබෙන අතර ජනතාව අතර පවතින ගෞරවය සහ ජනප්‍රියත්වය නිසා බෞද්ධ විහාර ආරම්භ කිරීමට දුෂ්කර බවට ප්‍රචලිතව තිබූ අරාබි අර්ධද්වීපයේ පවා මුල් වරට බෞද්ධ විහාරයක් ආරම්භ කිරීමට මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයට වර්ෂ 2009 දී හැකියාව ලැබුණි.මෙවැනි හේතු ගණනාවක් නිසා මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වර්තමානයේ ලෝකයේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන වලින් එකක් ලෙස හා ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතනය ලෙස බොහෝ දෙනා සලකනු ලබයි.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය යටතේ පවතින නමුත් ස්වාධීනව ක්‍රියාත්මක වන සංඝ සභාවකි.මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් එහි පරිපාලනය කටයුතු වලින් ඉවත් ව වර්ෂ 2006 දී සංඝ සභාවක් පිහිටුවමින් අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය කටයුතු උන්වහන්සේගෙන් ස්වාධීන කොට සංඝ සභාව වෙත භාර කරනු ලැබීය.අමරපුර කලයාණිවංශ නිකාය යටතේම නමුත් ස්වාධීන සංඝ සභාවක් පිහිටුවීම සඳහා එම නිකායේ කාරක සංඝ සභාවේ පූර්ණ අවසරය ඒ අනුව ලැබුණු අතර මහමෙව්නාවේ සංඝයා උදෙසා වෙනම ම උපසම්පදාව සිදු කිරීමට ද ඒ අනුව අවස්ථාව සැලසුණි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ 1000 කට අධිකව වැඩසිටින භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරනු ලබන අතර පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ රැස්වන මෙම සංඝ සභාව මගින් අසපු සංචිතයේ වැදගත් තීරණ ගනු ලබයි.වෙනත් සංඝ සභාවක ඇති සභාපති,උප සභාපති,මහාලේඛකාධිකාරී,නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී වශයෙන් ඇති ධුර ක්‍රියාත්මක වන නමුත් වෙනත් නිකායක හෝ සංඝ සභාවක දැකිය නොහැකි පරදි මාස 6 කට වරක් නිශ්චිත කාලයකට පුනරාවර්තනය වන පරිදි සංඝ සභාව රැස්වීම මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික කරුණකි.එසේම ලෝකයේ වෙනත් කිසිදු බෞද්ධ නිකායක,නිකාය පාර්ශවයක හෝ ධර්මායතනයක දක්නට නොලැබෙන '''මහා සංඝ මාරුව ''' සිදුවන්නේ ද එසේ රැස්වන දිනයේ දී ය.එහිදී අසපු ශාඛා අතර සංඝයා මාරු කිරීම සිදුවේ.එය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය තුල පමණක් දක්නට ලැබෙන එයටම ආවේණික වූ සුවිශේෂී දෙයකි.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය එහි නිර්මාතෘ වන [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් යටතේ පවතින අතර සංඝ සභාව ඇරඹීමට පෙර එනම් 1999 සහ 2006 අතර මුල් කාලයේ ඇතැම් අවස්ථාවල [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ සේරුවිල සඝ පරපුර නියෝජනය කරමින් හා එකල දොම්පේ පාලුගම භාවනා අසපුවේ අනුශාසකත්වය හෙබ වූ [[සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ]] දෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]]යන්ගේ සහ තෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]]යන්ගේ ආචාර්යත්වයයෙන් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි කරනු ලැබූ අවස්ථා ද තිබේ.කෙසේ නමුත් සෑම මහමෙව්නාවේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේ නමකටම ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් විසින් දරනු ලැබ තිබේ.

[[File:People-3280571.jpg|thumb|මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ආරණ්‍යවාසී භික්ෂූන්&lt;br&gt;(ඡායාරූපය:[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක]])]]

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය බොහෝ විට මෙම සංඝ සභාව අයත් අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක හිමියන් විසින් දරනු ලබයි.ඒ අනුව ප්‍රථම මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා එම නිකායේ මහානායක හිමියන් සහ පසුකාලීනව [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ]] සිව්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] යන් වශයෙන් කටයුතු කරන ලද [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි| දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර හිමියන්]], වර්ෂ 2004 දී රාජගිරිය,කලපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ පැවැත්වුණු මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ප්‍රථම ආරම්භක උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට වර්ෂ 2022 දක්වා කටයුතු කරනු ලැබීය.2022 දී  උන්වහන්සේගේ පෞද්ගලික හේතුවක් මත ධුර කාලයෙන් තාවකාලිකව ඉවත් වූ අතර පසුව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ දෙවන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන [[හිනිඳුම නන්ද හිමි]] යන් පත්කරනු ලැබීය.2024 වසරේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] අපවත් වීම හේතුවෙන් පුරප්පාඩු වූ කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] යන් පෙර පැවති සිරිත් ප්‍රකාරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් විය.

බොහෝ විට මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ පැවදි වන්නේ බොහෝ කලක් නිවසේ ගත කල තරුණයින් වන නිසා ඔවුන් හට පාලි භාෂාව වැනි මූලික ධර්ම අධ්‍යයනයන් පිළිබඳව දැනුම අල්ප වේ.මේ හේතුවෙන් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි වීමට පෙර වසර එකහමාරක පමණ නේවාසික පුහුණුවකින් අනතුරුව පැවදි කිරීමෙන් පසු මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය වෙත යොමු කරන අතර එහිදී මූලිකව ධර්මය සරලව තේරීම් ගැනීම උදෙසා වැඩිහිටි ස්ථවිර භික්ෂූන් යටතේ සංඝ සභාවේ අනුශාසක [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් විසින් ත්‍රිපිටකය ඇසුරින් රචිත සරල ධර්ම ග්‍රන්ථ පරිහරණයට යොමු කරනු ලබයි.මේ කාලයේ විනිය ශික්ෂා පද ඉගෙනගැනීම සහ පිළිපැදීම හුරු කිරීමත්,භාවනාව පුරුදු කිරීමත් මූලිකව සිදු වේ.පසුව ධර්ම අධ්‍යයනය තවත් වැඩි කරමින් මහමෙව්නාවේ සරල සිංහල සූත්‍ර පිටක පරිවර්තන, බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටක ග්‍රන්ථ හා අටුවා ග්‍රන්ථ භාවිතයට හුරු කරන අතර තවත් වැඩිදුර අවශ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලාට අභිධර්ම පිටකය භාවිතයට හා පාලි භාෂාව ඉගෙන ගැනීමට ද අවස්ථාව සලසා තිබේ.සාමාන්‍යයෙන් සියලු අසපු ශාඛාවල දානය ගැනීම,වන්දනා කිරීම,සූත්‍ර සජ්ඣායනය,ධර්ම සාකච්ඡා කිරීම,භාවනා කිරීම ආදී සියලු කටයුතු දෛනික එකම පොදු කාලසටහනක් යටතේ සිදු කෙරේ.ඊට අමතරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා එකම වර්ණයේ එකම වර්ගයේ සිවුරු පැළදීම,එකම ආකාරයට වත් පිළිවෙත් කිරීම,එකම සජ්ඣායනය ක්‍රමයක්,වන්දනා ක්‍රමයක් ක්‍රියාත්මක කිරීම වැනි එකම පොදු රටාවක ලක්ෂණ මඟින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා වෙනත් නිකායක හෝ වෙනත් ධර්මයතනයක භික්ෂූන් වහන්සේලා අතරේ පහසුවෙන් හඳුනාගැනීමට හැකියාව ලැබී තිබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
&lt;!-- මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික වන්දනා ක්‍රමයක් සහ සජ්ඣායනා ක්‍රමයක් පවතින අතර එහිදී වඩා හෙමින් තාලයටත් නොවන වඩා වේගයෙන් කලබලකාරී ලෙසත් නොවන මධයස්ථ සජ්ඣායනා ක්‍රමයක් භාවිතා කරනු ලබයි.තවද මහමෙව්නාව සංඝ සභාව බෞද්ධයාට පිරිතේ අර්ථ තේරීම් ගත හැකි පරිදි පාලි සජ්ඣායනය සමඟ සිංහල පරිවර්තනය ද සහිතව &quot;මහමෙව්නාවේ පාලි-සිංහල පිරිවානා පොත&quot; නමින් පිරිත් පොතක් සම්පාදනය කරමින් පාලි සහ සිංහල භාෂා දෙක්නම සජ්ඣායනය කරනු ලැබුවේ ය.මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ මීට පෙර නොතිබූ ක්‍රමයක් වූ අතර බොහෝ දෙනෙකුට නුපුරුදු ක්‍රමයක් වූ බැවින් මුල් කාලයේ මේ සජ්ඣායන ක්‍රමය ගැන ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ සමාජය තුළ වාද විවාද ඇතිව තිබේ.සමහරුන්ට අනුව සිංහල අර්ථ සමඟ සජ්ඣායනය මඟින් පාලියෙන් ප්‍රකාශ වන ධර්ම කරුණු තේරුම් ගනිමින් සජ්ඣායනය කළ හැකි නිසා එය වඩා යහපත් වූ අතර එය පෙර තිබූ පැරණි සජ්ඣායන ක්‍රමයට පරිබාහිර වූ බැවින් ශ්‍රී ලංකාවේ සමහර බෞද්ධයන් ඊට අකමැති විය.කෙසේ නමුත් මේ ග්‍රන්ථය ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය කරනු ලැබූ අතර ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ධර්මය ඉගෙනගනු ලබන විදෙස් බෞද්ධයන් බොහෝ විට එයට කැමැත්තක් දැක්වූහ.--&gt;

==ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය==

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන්==
===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

==මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ==
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රියාත්මක තරඟකාරී අධ්‍යයාපන රටාවෙන් යුතු පාසල් රටාවෙන් මිදී වලින් සංඝයාගේ සෙවනේ ගුණධර්ම,අධ්‍යයාපනය සහ විෂයබාහිර ක්‍රියාකාරකම් යන කාණ්ඩ තුනම සමබරව ක්‍රියාත්මක බෞද්ධ පාසල් ජාලයක අවශ්‍යතාව මත මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ අනුශාසක කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ අදහසකට අනුව '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික පාසල් ලෙස ආරම්භ විය.ඒ සඳහා මැලේසියාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ක්වාලාලම්පූර්හි සෙන්තෝල් බෞද්ධ විහාරයේ විහාරාධිපති සහ ථේරවාද බෞද්ධ කවුන්සිලයේ අනුශාසක අතිපූජ්‍ය බූටෑවත්තේ සරණංකර හිමියන් විසින් උන්වහන්සේට අයත් ව තිබූ දෙල්ගොඩ ප්‍රදේශයේ ගොඩනැගිලි සහිත භූමි භාගයක් පරිත්‍යාග කිරීමෙන් පසු පළමු විද්‍යාලය 2018 පෙබරවාරි මස  28 වන දින රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම නම් ප්‍රදේශයේ ඇරඹිණ.

ගෞතම බුදු සසුන සුරකින සුජාත දරු පරපුරක් දැයට දායද කිරීමේ අරමුණ ඇතිව ක්‍රියාත්මක මෙම විද්‍යාල ජාලය නිදහසෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාව තුල බිහි වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.පසුව දිවයිනේ වෙනත් ප්‍රදේශවලද මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ශාඛා ඇති විය.එම ශාඛා පහත දැක්වේ.

*දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
*මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

මීට සමඟාමිව කඩුවෙල,මාළඹේ,කිරිබත්ගොඩ,සඳලංකාව,දෙල්ගොඩ,වැලිමඩ යන ප්‍රදේශවල &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&quot; ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.

==දහමෙහි හැසිරීම==

බුදු රජාණන්වහන්සේ ගේ ඉගැන්වීම අනුව මිනිස් උපතක් ලැබීම ම ඉතා දුලබ භාග්‍යයකි. බුදු දහම ගැන අසන්නට ද ලැබෙන වාසනාවන්තයින් කළ යුත්තේ අවසන් ඉලක්කය වන නිවන අරමුණු කර සිත දියුණු කර ගැනීමයි.

යමෙකු ට නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගත හැක්කේ බුදු දහමට අනුකූලව හැසිරීම්න් අරි අට මග (ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය) නම් වූ ඒ උතුම් මග සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පමණි. ආධ්‍යාත්මික වර්ධනයේ මුල් පියවරවල්: උදා. සෝවාන් (සෝතාපන්න) හා සකෘදාගාමී (සකදාගාමී), එදිනෙදා ජීවිතයේ වැඩ කටයුතු අතරේ වුව ද ළඟා කර ගත හැක.

දුකින් මිදීම (නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගැනීම) උදෙසා මුල් ම පියවර බුදුන් වදාළ ධර්මය දැන ගැනීම යි. බුදු දහම ඉගැන්වීම, සාකච්ඡා කිරීම සහ එහි හැසිරීම සඳහා අනුබල දිම ආදී ලෙස, ඒ අරබයා මහමෙව්නාවෙන් කෙරෙන කාර්ය භාරය වැදගත් ය.

එමෙන්ම, නිවන් මගෙහි කොටසක් ලෙස ම සිහිය (සති) ප්‍රගුණ කිරීම ඇසුරින්, සමාධිය හා ප්‍රඥාව දියුණු කර ගැනීමෙ හි වැදගත් ම කොටස වන භාවනාව වැඩීමට ද මහමෙව්නාවෙන්  පහසුකම් සැලසී ඇත.

අවධාරණය කෙරන වැදගත් ම කරුණක් වන්නේ: බුදු දහම හුදෙක් ජීවිතය දුක් සහගත බැව් පැවසීමෙන් නො නැවතී, එයින් මුළුමනින් ම අත් මිදීමේ මාර්ගය ද පෙන්වන බව ය.{{Relevance inline|date=2025-08-16|reason=මෙම කොටස රචනාවක් ලෙස ලියා ඇති අතර ලිපියේ විෂයට අදාළ නොවේ.}}

==දහම පැතිරවීම==
[[File:Mahamevnawa Publications.jpg|thumb|මහමෙව්නාව ප්‍රකාශන]]{{cquote|''තථාගතප්‌පවෙදිතො ධම්‌මවිනයො, භික්‌ඛවෙ, විවටො විරොචති, නො පටිච්‌ඡන්‌නො''&lt;br/&gt;තථාගතයන් වහන්සේ විසින් පනවන ලද ශ්‍රී සද්ධර්මයත් විනයත් බබළන්නේ විවර වුන විටය, සැඟවුණ විට නොවේ.|300px|50px|පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0402m2.mul12.xml#para132 අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→කුසිනාරවග්‌ගො(භාරංඩුවග්ගො)→පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}

{{cquote|''චරථ, භික්‌ඛවෙ, චාරිකං බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්‌පාය අත්‌ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්‌සානං. මා එකෙන ද්‌වෙ අගමිත්‌ථ. දෙසෙථ, භික්‌ඛවෙ, ධම්‌මං ආදිකල්‍යාණං මජ්‌ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්‌ථං සබ්‍යඤ්‌ජනං කෙවලපරිපුණ්‌ණං පරිසුද්‌ධං බ්‍රහ්‌මචරියං පකාසෙථ. සන්‌ති සත්‌තා අප්‌පරජක්‌ඛජාතිකා , අස්‌සවනතා ධම්‌මස්‌ස පරිහායන්‌ති, භවිස්‌සන්‌ති ධම්‌මස්‌ස අඤ්‌ඤාතාරො.''&lt;br/&gt;පින්වත් මහණෙනි, බොහෝ දෙනාගේ හිත පිණිස ද, බොහෝ දෙනාගේ සැපය පිණිස ද, ලොවට අනුකම්පාවෙන් දෙවි මිනිසුන්ගේ අර්ථය හා හිත සුව පිණිස හැසිරෙන්න. එක මග දෙදෙනෙකු නොම යන්න. පින්වත් මහණෙනි, ඇරඹුම කලණ (යහපත්) වූ, මැද කලණ වූ, අවසන ද කලණ වූ මනා අරුත් සහිත, මනා ව්‍යවහාර සහිත, මුළුමනින් ම පිරිපුන් වූ, පිරිසිදු නිවන් මග ම පවසන්න. අල්ප වූ රජස් (කෙලෙස්) ඇති සත්වයෝ සිටිත්; ශ්‍රී සද්ධර්මය ඇසීමට නොලැබුණහොත් ඔවුන් පිරිහී යනු ඇත; සදහම් ඇසුනහොත් ඔවුන් එය අවබොධ කර ගනු ඇත.|300px|50px|මාරකථා&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/vin02m2.mul0.xml#para32 විනයපිටකෙ→මහාවග්‌ගපාළි→මහාඛන්‌ධකො→මාරකථා]&lt;/ref&gt;
}}

බුදු රජාණන් වහන්සේගේ සැබෑ ශ්‍රාවකයෝ ''සාමීචිපටිපන්න'' වෙති. එනම් දුකින් මිදීම උදෙසා ම දහමෙහි හැසිරෙන අතර ම, අන් අය ගැන අනුකම්පාවෙන් ම සද්ධර්මය පතුරවත්. මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන ගිහි පැවිදි දෙපිරිසම ඉඩ ලැබෙන සැම විටම මෙලෙස හැසිරෙති.

මහමෙව්නාවේ ස්වාමීන් වහන්සේ ලා දහම් දෙසන්නේ/උගන්වන්නේ බුදු රජාණන් වහන්සේ දේශනා කර වදාළ අන්දමට ය.

{{cquote|යම් භික්‍ෂුවක් ''රූපය'' ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම (''නිබ්‌බිදාය '') පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම (''විරාගාය ''), එය නිරුද්‍ධ වීම (''නිරොධාය '') පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් විඳීම (''වේදනා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් හඳුනා ගැනීම් (''සඤ්ඤා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් චේතනාව තුළ සැකසීම (''සංඛාර'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් (විශේෂ වූ) දැනීම(''විඤ්ඤාණ'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...|300px|50px|ධම්‌මකථිකසුත්‌තං&lt;ref&gt; [http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0303m.mul0.xml#para115 සංයුත්‌තනිකායො→ඛන්‌ධවග්‌ගො→ඛන්‌ධසංයුත්‌තං→ධම්‌මකථිකවග්‌ගො→ධම්‌මකථිකසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}
එනිසා ජීවිතයේ යථාර්තය හෙළිදරවු කරන, දුකින් මිදීමට නොපමා විය යුතු ආකාරය ම අවධාරණය කරන, බුදු රජුන්ගේ මූලික ඉගැන්වීම මත ම පදනම් වූ (පටිගත කළ) දහම් දේශනා සහ දහම් පොත් පත් මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන්නන් අතර සංසරණය වෙනු දැකිය හැක.

ආරම්භක ශ්‍රී ලාංකික පසුබිම නිසා මෙම ප්‍රකාශන බොහොමයක් ඇත්තේ සිංහලයෙ නි; නමුත් මෙහි නිල වෙබ් අඩවිය ඔස්සේ ඉංග්‍රීසි සංස්කරණ හෙළි දැක්වෙනු දැන් දැකිය හැක.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://mahamevnawa.lk/en/|title=mahamevnawa.lk}}&lt;/ref&gt;

මහමෙව්නාවේ කැනඩා සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපද ශාඛා මඟින් &quot;''අමා සදහම් මණ්ඩපය''&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}&lt;/ref&gt; නමින් සජීවි සිංහල මාධ්‍ය අන්තර්ජාල (Internet) ධර්ම සාකච්ඡාවක් මෑතක සිට අරඹා ඇත. ලොව පුරා විසිරී සිටින සිංහල බෞද්ධයන් ට සද්ධර්මය පිළිබඳ ඇති සැක දුරු කරගැනීමට එයින් මග සැළසී ඇත.
==ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය==
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}
ලාභනොලබන ආයතනයක් වන මෙය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සදහා 2012 දී ආරම්භ වූ මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකා වලින් එකකි.එසේම ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩිම ආවරණ ජාලයක් හිමි එකම බෞද්ධ නාලිකාවද වේ.ඊට අමතරව ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ලෙස ගුවන්විදුලි නාලිකාවක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.මෙම නාලිකා ඔස්සේ පැය 24 පුරාම ශ්‍රාවකයන් උදෙසා ධර්ම දානය සිදුකරන අතර සෑම ධර්ම දේශනාවක්ම සිදු කරන්නේ මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේල විසිනි.බොහෝ වැඩසටහන් පටිගත කිරිබත්ගොඩ කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේ සිදු වේ.

තවද, ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය මගින් අන්තර්ජාල අවකාශ තුලින් ද ධර්මය ප්‍රචාරණය කරයි.ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනී YouTube නාලිකාව මේවනවිට ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය පසු කර ඇති අතර එය බෞද්ධ නාලිකාවක් සතු වැඩිම ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව වේ.මීට අමතරව මහමෙව්නාව,ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ආදී ලෙස සිංහල භාෂාවෙන් ධර්ම ප්‍රචාරණය කරන යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ඇති අතර ,Buddha Rashmi ලෙස හින්දි භාෂාවෙන් ද යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ද,Tamil Buddhist,Muniwar ලෙස දෙමළ භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද,Buddhism,Colombo Damma Freinds ලෙස ඉංග්‍රීසී භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද ඊට අමතරව චින භාෂාවෙන් සිදුකරන නාලිකාවක් ද පවතී.දැනට වැඩිම භාෂා ගණනකින් ලොව පුරා ධර්ම ප්‍රචාරණය සිදුකරන එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය ද මහමෙව්නාව වේ.

'''මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ''' නමින් ප්‍රකාශන ආයතනයක් ද පවතින අතර මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන සියලු පොත් ඒ හරහා මුද්‍රණය කර නිකුත් කෙරේ.එසේම &quot;මහාමේඝ&quot; නමින් බෞද්ධ සඟරාවක් ද මාසිකව නිකුත් වේ.

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>5gr1cytnpe2r75f1bkci72dgvfvevjj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796495</id>
      <parentid>796494</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T06:16:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* ධර්ම ප්‍රචාරය */</comment>
      <origin>796495</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="91220" sha1="99m7xyglfq4j7ikq6kznypl2dg7ya7p" xml:space="preserve">{{Multiple issues|{{primary sources}}
{{COI}}}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image = File:Mahamevnawa Monastery Flag.jpg
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ&lt;br&gt; නිල ලාංඡනය සහ ධජය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීම උදෙසා [[ථේරවාදය|ථෙරවාද]] මුල් බෞද්ධ දර්ශනය පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද සෙනසුන් සංවිධානයකි. ඔවුන්ගේ අභිප්‍රාය වන්නේ බුදුදහමේ මූලිකම පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීමට අවශ්‍ය ලෙස ආධ්‍යාත්මික වශයෙන් සහය වීම යි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි] (පරිවර්තනයකි)&lt;/ref&gt;සෙනසුන් සංවිධානයක් වන මෙය වනාන්තරගත,ග්‍රාමීය,අර්ධ නාගරික,නාගරික යන කාණ්ඩ හතරම නියෝජනය වන පරිදි ශ්‍රී ලංකාවේ සේම ලෝකය පුරාම විසිරුණු අසපු ශාඛා 130 කට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වේ.ඊට අමතරව විශාල ස්ථූපයක් කේන්ද්‍රගතව ක්‍රියාත්මක වන මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාර ආරාම සීමිත ප්‍රමාණයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.ප්‍රධාන මූලස්ථානය වශයෙන් මෙම සංවිධානයේ ආරම්භක ස්ථානය වන [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]] ක්‍රියාත්මක වේ.මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ මෙන්ම ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය හොබවන්නේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ත නාමයෙන් බොහෝ දෙනා අතර ප්‍රසිද්ධියට පත් ව සිටින [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන්වහන්සේ]] ය.

උන්වහන්සේගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය යටතේ 1000 කට ආසන්න ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පිරිසක් මෙම ආරාම සංචිතය තුළ පිරිසිදු ථේරවාද ත්‍රිපිටක ධර්මය පුහුණු වන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.මෙම සෙනසුන් සංවිධානයේ පැවදිව වන නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා වසර කිහිපයක් පුහුණු කිරීම සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සිදුකිරීම සඳහා ගිනිගෙන දැවුණු උතුරු ඉන්දියාවේ නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලයේ සහ ථේරවාද බුදුදහමේ මූලස්ථානය වන අනුරාධපුර මහා විහාරයේ ආකෘතියට මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ ඉදිකරන ලද [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක |මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නම් වනාන්තරගත විශාල භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටා තිබේ.වර්ෂයක් පාසා පැවදිවීමට පැමිණෙන ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් ප්‍රමාණය ඉහළ යෑම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවෙන් ඔබ්බට ගොස් මෙවැනිම භික්ෂු පුහුණු මධයස්ථානයක් ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද ක්‍රියාත්මක වේ.තවද මහමෙව්නාව භාවනා ආරාම වඩාත් පිළිවෙලකින් සහ සැලසුම් සහගත අයුරින් ක්‍රියාත්මක ආරාම සංකීර්ණයක් වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාව පුරා ප්‍රචලිතව තිබේ.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ සුපුහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව ]]

මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකාවේ ආරාම වල වැඩසිටින ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ මානසික සුවය උදෙසා උචිත පරිදි වෙනමම ඉදිකළ විශාල ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද කලුතර ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ.ඊට අමතරව මෙම සංවිධානයේ ධර්ම ප්‍රචාරයක කටයුතු උදෙසා &quot;[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]]&quot; නමින් වෙනම භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පරිපාලනයෙන් වියුක්ත වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ඇති විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් හා &quot;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&quot; නමින් ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ රූපවාහිනී ජාලය හා බෞද්ධ ප්‍රකාශන  සංවිධානය ලෙස සලකනු ලබයි.මේ ඔස්සේ සිංහල,ඉංග්‍රීසි,දෙමළ,හින්දි ආදී විශාල භාෂා ගණනාවකින් සාර්ථක ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සිදු කරන අතර වැඩිම භාෂා සංඛ්‍යාවකින් ථේරවාද බෞද්ධ ධර්ම ප්‍රචාරයන් සිදු කරන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය වීම විශේෂත්වයකි.

තවද මෙහි භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&quot; නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය නිදහස් ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.මහමෙව්නාව වටා ලෝකය පුරා මිලියන දෙක හමාරක් පමණ ථේරවාද බෞද්ධ ජනතාවක් එකතු වී සිටින බවට ස්වාධීන ආයතන විසින ඇස්තමේන්තු ගත කර තිබෙන අතර ජනතාව අතර පවතින ගෞරවය සහ ජනප්‍රියත්වය නිසා බෞද්ධ විහාර ආරම්භ කිරීමට දුෂ්කර බවට ප්‍රචලිතව තිබූ අරාබි අර්ධද්වීපයේ පවා මුල් වරට බෞද්ධ විහාරයක් ආරම්භ කිරීමට මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයට වර්ෂ 2009 දී හැකියාව ලැබුණි.මෙවැනි හේතු ගණනාවක් නිසා මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වර්තමානයේ ලෝකයේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන වලින් එකක් ලෙස හා ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතනය ලෙස බොහෝ දෙනා සලකනු ලබයි.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය යටතේ පවතින නමුත් ස්වාධීනව ක්‍රියාත්මක වන සංඝ සභාවකි.මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් එහි පරිපාලනය කටයුතු වලින් ඉවත් ව වර්ෂ 2006 දී සංඝ සභාවක් පිහිටුවමින් අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය කටයුතු උන්වහන්සේගෙන් ස්වාධීන කොට සංඝ සභාව වෙත භාර කරනු ලැබීය.අමරපුර කලයාණිවංශ නිකාය යටතේම නමුත් ස්වාධීන සංඝ සභාවක් පිහිටුවීම සඳහා එම නිකායේ කාරක සංඝ සභාවේ පූර්ණ අවසරය ඒ අනුව ලැබුණු අතර මහමෙව්නාවේ සංඝයා උදෙසා වෙනම ම උපසම්පදාව සිදු කිරීමට ද ඒ අනුව අවස්ථාව සැලසුණි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ 1000 කට අධිකව වැඩසිටින භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරනු ලබන අතර පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ රැස්වන මෙම සංඝ සභාව මගින් අසපු සංචිතයේ වැදගත් තීරණ ගනු ලබයි.වෙනත් සංඝ සභාවක ඇති සභාපති,උප සභාපති,මහාලේඛකාධිකාරී,නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී වශයෙන් ඇති ධුර ක්‍රියාත්මක වන නමුත් වෙනත් නිකායක හෝ සංඝ සභාවක දැකිය නොහැකි පරදි මාස 6 කට වරක් නිශ්චිත කාලයකට පුනරාවර්තනය වන පරිදි සංඝ සභාව රැස්වීම මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික කරුණකි.එසේම ලෝකයේ වෙනත් කිසිදු බෞද්ධ නිකායක,නිකාය පාර්ශවයක හෝ ධර්මායතනයක දක්නට නොලැබෙන '''මහා සංඝ මාරුව ''' සිදුවන්නේ ද එසේ රැස්වන දිනයේ දී ය.එහිදී අසපු ශාඛා අතර සංඝයා මාරු කිරීම සිදුවේ.එය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය තුල පමණක් දක්නට ලැබෙන එයටම ආවේණික වූ සුවිශේෂී දෙයකි.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය එහි නිර්මාතෘ වන [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් යටතේ පවතින අතර සංඝ සභාව ඇරඹීමට පෙර එනම් 1999 සහ 2006 අතර මුල් කාලයේ ඇතැම් අවස්ථාවල [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ සේරුවිල සඝ පරපුර නියෝජනය කරමින් හා එකල දොම්පේ පාලුගම භාවනා අසපුවේ අනුශාසකත්වය හෙබ වූ [[සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ]] දෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]]යන්ගේ සහ තෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]]යන්ගේ ආචාර්යත්වයයෙන් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි කරනු ලැබූ අවස්ථා ද තිබේ.කෙසේ නමුත් සෑම මහමෙව්නාවේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේ නමකටම ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් විසින් දරනු ලැබ තිබේ.

[[File:People-3280571.jpg|thumb|මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ආරණ්‍යවාසී භික්ෂූන්&lt;br&gt;(ඡායාරූපය:[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක]])]]

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය බොහෝ විට මෙම සංඝ සභාව අයත් අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක හිමියන් විසින් දරනු ලබයි.ඒ අනුව ප්‍රථම මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා එම නිකායේ මහානායක හිමියන් සහ පසුකාලීනව [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ]] සිව්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] යන් වශයෙන් කටයුතු කරන ලද [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි| දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර හිමියන්]], වර්ෂ 2004 දී රාජගිරිය,කලපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ පැවැත්වුණු මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ප්‍රථම ආරම්භක උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට වර්ෂ 2022 දක්වා කටයුතු කරනු ලැබීය.2022 දී  උන්වහන්සේගේ පෞද්ගලික හේතුවක් මත ධුර කාලයෙන් තාවකාලිකව ඉවත් වූ අතර පසුව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ දෙවන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන [[හිනිඳුම නන්ද හිමි]] යන් පත්කරනු ලැබීය.2024 වසරේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] අපවත් වීම හේතුවෙන් පුරප්පාඩු වූ කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] යන් පෙර පැවති සිරිත් ප්‍රකාරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් විය.

බොහෝ විට මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ පැවදි වන්නේ බොහෝ කලක් නිවසේ ගත කල තරුණයින් වන නිසා ඔවුන් හට පාලි භාෂාව වැනි මූලික ධර්ම අධ්‍යයනයන් පිළිබඳව දැනුම අල්ප වේ.මේ හේතුවෙන් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි වීමට පෙර වසර එකහමාරක පමණ නේවාසික පුහුණුවකින් අනතුරුව පැවදි කිරීමෙන් පසු මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය වෙත යොමු කරන අතර එහිදී මූලිකව ධර්මය සරලව තේරීම් ගැනීම උදෙසා වැඩිහිටි ස්ථවිර භික්ෂූන් යටතේ සංඝ සභාවේ අනුශාසක [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් විසින් ත්‍රිපිටකය ඇසුරින් රචිත සරල ධර්ම ග්‍රන්ථ පරිහරණයට යොමු කරනු ලබයි.මේ කාලයේ විනිය ශික්ෂා පද ඉගෙනගැනීම සහ පිළිපැදීම හුරු කිරීමත්,භාවනාව පුරුදු කිරීමත් මූලිකව සිදු වේ.පසුව ධර්ම අධ්‍යයනය තවත් වැඩි කරමින් මහමෙව්නාවේ සරල සිංහල සූත්‍ර පිටක පරිවර්තන, බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටක ග්‍රන්ථ හා අටුවා ග්‍රන්ථ භාවිතයට හුරු කරන අතර තවත් වැඩිදුර අවශ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලාට අභිධර්ම පිටකය භාවිතයට හා පාලි භාෂාව ඉගෙන ගැනීමට ද අවස්ථාව සලසා තිබේ.සාමාන්‍යයෙන් සියලු අසපු ශාඛාවල දානය ගැනීම,වන්දනා කිරීම,සූත්‍ර සජ්ඣායනය,ධර්ම සාකච්ඡා කිරීම,භාවනා කිරීම ආදී සියලු කටයුතු දෛනික එකම පොදු කාලසටහනක් යටතේ සිදු කෙරේ.ඊට අමතරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා එකම වර්ණයේ එකම වර්ගයේ සිවුරු පැළදීම,එකම ආකාරයට වත් පිළිවෙත් කිරීම,එකම සජ්ඣායනය ක්‍රමයක්,වන්දනා ක්‍රමයක් ක්‍රියාත්මක කිරීම වැනි එකම පොදු රටාවක ලක්ෂණ මඟින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා වෙනත් නිකායක හෝ වෙනත් ධර්මයතනයක භික්ෂූන් වහන්සේලා අතරේ පහසුවෙන් හඳුනාගැනීමට හැකියාව ලැබී තිබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
20 වන සියවසේ අග භාගයේ පැවති ජාතක කතා සහ ධම්මපද ගාථාවකින් පමණක් ධර්මය දේශනා කිරීම සහ අනාගත මෛත්‍රී බුදු සසුනේ ධර්මාවබෝධය කිරීමේ සංකල්ප වලින් ඔබ්බට ගොස් මේ ගෞතම බුදු සසුනේම චතුරාර්ය ධර්මය අවබෝධ කිරීමේ පරමාර්ථය ඇතිව සූත්‍ර දේශනා සරල සිංහල බසින් ජනතාවට දේශනා කර කියා දීමේ වැඩපිලිවෙලක් මහමෙව්නාව තුළින් ආරම්භ කරනු ලැබීය.ඒ ඔස්සේ සූත්‍ර පිටකය සරල සිංහලයට පරිවර්තනය කිරීම ද සිදු කරනු ලැබූ අතර මේ සරල සිංහල පරිවර්තන මඟින් පහසුවෙන් ධර්මය කියවා තේරුම් ගැනීමේ හැකියාව තිබූ නිසා ධර්මය ඉගෙනගන්නා ජනතාව අතර මේ ග්‍රන්ථ පෙළ වේගයෙන් ජනප්‍රිය විය.කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් මහමෙව්නාව ආරම්භ කිරීමෙන් අනතුරුව දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල ධර්ම දේශනා සිදු කරමින් වැඩම කළ අතර උන්වහන්සේගේ දේශනා ශීඝ්‍රයෙන් බෞද්ධ ජනතාව අතර ප්‍රචලිත විය.උන්වහන්සේගේ එක් දේශනාවක් ශ්‍රවණය කිර්ම උදෙසා දහස් ගණන් ජනතාව පැමිණි අතර බස් රථ මඟින් වන්දනා නඩ ඔස්සේ පැමිණීමේ ප්‍රවණතාවක් ද තිබුණි.පසුව උන්වහන්සේගේ මේ දේශනා පොත් ලෙස මුද්‍රණය වූ අතර කැසට් පට,සීඩී පට ලෙසද වෙළඳපොල වෙත නිකුත් වන්නට විය.ජනතා ගෞරවය වැඩි වීම හේතුවෙන් නිරන්තරයෙන් රූපවාහිනී නාලිකා ඔස්සේ ද උන්වහන්සේගේ වැඩසටහන් ප්‍රචාරය වීමට ආරම්භ වූ අතර මේ හේතුවෙන් බොහෝ තරුණයන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය තුළ පැවදි වීමට ආරම්භ විය.පොල්ගහවෙල අසපු සංචිතයේ ඉඩකඩ අවම වීම සහ බෞද්ධ ජනතාව විසින් තමන්ගේ ගම් ප්‍රදේශවලද නව මහමෙව්නාව ආරාම ඉදිකිරීමට ඉඩම් පරිත්‍යාග කල අතර ඒ හේතුවෙන් මහමෙව්නාව අරාම දිවයිනේ බොහෝ ප්‍රදේශවලට වයාප්තව ගියේ ය.එම නව ආරාම වල ද දිනපතා,සතිපතා,මාස්පතා වශයෙන් ධර්ම දේශනා සිදු කිරීම ආරම්භ විය.

විශේෂයෙන්ම මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික වන්දනා ක්‍රමයක් සහ සජ්ඣායනා ක්‍රමයක් පවතින අතර එහිදී වඩා හෙමින් තාලයට ලෙසත් නොවන,වඩා වේගයෙන් කලබලකාරී ලෙසත් නොවන මධයස්ථ සජ්ඣායනා ක්‍රමයක් භාවිතා කරනු ලබයි.තවද මහමෙව්නාව සංඝ සභාව බෞද්ධයාට පිරිතේ අර්ථ තේරීම් ගත හැකි පරිදි පාලි සජ්ඣායනය සමඟ සිංහල පරිවර්තනය ද සහිතව &quot;මහමෙව්නාවේ පාලි-සිංහල පිරිවානා පොත&quot; නමින් පිරිත් පොතක් සම්පාදනය කරමින් පාලි සහ සිංහල භාෂා දෙක්නම සජ්ඣායනය කරනු ලැබුවේ ය.මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ මීට පෙර නොතිබූ ක්‍රමයක් වූ අතර බොහෝ දෙනෙකුට නුපුරුදු ක්‍රමයක් වූ බැවින් මුල් කාලයේ මේ සජ්ඣායන ක්‍රමය ගැන ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ සමාජය තුළ වාද විවාද ඇතිව තිබේ.සමහරුන්ට අනුව සිංහල අර්ථ සමඟ සජ්ඣායනය මඟින් පාලියෙන් ප්‍රකාශ වන ධර්ම කරුණු තේරුම් ගනිමින් සජ්ඣායනය කළ හැකි නිසා එය වඩා යහපත් වූ අතර එය පෙර තිබූ පැරණි සජ්ඣායන ක්‍රමයට පරිබාහිර වූ බැවින් ශ්‍රී ලංකාවේ සමහර බෞද්ධයන් ඊට අකමැති විය.කෙසේ නමුත් මේ ග්‍රන්ථය ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය කරනු ලැබූ අතර ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ධර්මය ඉගෙනගනු ලබන විදෙස් බෞද්ධයන් බොහෝ විට එයට කැමැත්තක් දැක්වූහ.

තවද මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මඟින් රුවන්වැලිසෑය,සෝමාවතිය,සේරුවිල,පොලොන්නරුව,මිහින්තලය ආදී පැරණි සිද්ධස්ථාන වල මහා පරිමාණයෙන් බෞද්ධ වන්දනාවන් සිදු කිරීම ආරම්භ වූ අතර මේ වන්දනාවන් සමඟ ද ලක්ෂ ගණනින් ජනතාව එක්විය.එසේ එක් අවස්ථාවක ඇස්තමේන්තු ගත කර තිබූ ජන සහභාගීත්වය ලක්ෂ 12 ඉක්මවීය.එකල පැවති හින්දු සංකල්ප ඔස්සේ නිර්මාණය වූ දේවාල කෝවිල් වෙත බෞද්ධ ජනතාව යෑම අඩු කර බෞද්ධයකුගේ මූලික අංගය වන තිසරණය සරණ යෑමේ වටිනාකම නිරන්තරයෙන් ඉස්මතු කිරීමට සමත් විය.එකල ධර්ම ප්‍රචාරයේ ප්‍රබල සලකුණක් වූ සෝම හාමුදුරුවන් විසින් බැහැර කල පඬුරු ගැටගැසීම,දේවාලවල කන්නලව් කිරීම,ග්‍රහ අපල සංකල්පය ඔස්සේ බෝධි වන්දනා ක්‍රම සිදු කිරීම වැනි දේ මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය විසින් ද බැහැර කල අතර කිරිබත්ගොඩ හිමියන් විසින් නව බෝධි වන්දනා ක්‍රමයක් සහ වෙනත් බුදුගුණ වන්දනා කවි නිර්මාණ කලේ ය.ටික කාලයක් තුල ඒවා සජ්ඣායනය කිරීමට ජනතාව හුරු වූ අතර සමහරු පැරණි නවග්‍රහ ශාන්තිය සහිත බෝධි වන්දනා ක්‍රමය ඉවත් කලේය.බෞද්ධයන් හින්දු දෙවිවරු වන්දනා කිරීම වෙනුවට නිකෙලෙස් රහතන් වහන්සේලා වන්දනා කිරීමට පෙළඹවූ අතර රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ ඇතුලත ගාථා,වන්දනා කවි,පින්තූර නිර්මාණ විය.ඒ හේතුවෙන් බෞද්ධ ජනතාව නිවසේ සිට වන්දනා කල හින්දු දේව සංකල්පය බැහැර වූ අතර බොහෝ බෞද්ධයින් රහත් සංඝයා වන්දනා කිරීමට ආරම්භ කලේ ය.ඊට අමතරව ඉතිහාසයේ රාත්‍රියක් අවසන් වන තුරු ධර්ම දේශනා සිදු කිරීමේ සම්ප්‍රදාය පොලොන්නරුව රාජධානි යුගයෙන් පසු සිදු වූ බවට සාධක නොමැති නමුත් ඒ සම්ප්‍රදාය ද මහමෙව්නාව විසින් නැවත ආරම්භ කරමින් සර්වරාත්‍රික ධර්ම දේශනා සිදු කිරීම ආරම්භ කරනු ලැබීය.

2012 වර්ෂයේ 2600 වන සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය මූලික කොටගෙන ද මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය ආශ්‍රිත විශාල ධර්ම ප්‍රබෝධයක් ඇති වූ අතර එහිදී ත්‍රිපිටක සජ්ඣායන,පිණ්ඩපාත චාරිකා,ධර්ම දේශනා,ධර්ම සාකච්ඡා,සීල භාවනා වැඩසටහන් විශාල ලෙස සිදු කිරීමත් අඩි 100 ඉක්මවූ නව විශාල ස්ථූප සහ බුද්ධ මන්දිර වැනි නව බෞද්ධ පූජනීය ගොඩනැගි ඉදිකිරීමත් ඒවා වසරක් වැනි කෙටි කලකින් වැඩ නිමවීමත් සිදු කරනු ලැබීම ජනතාවගේ අවධානය යොමු වීමට හේතුවක් විය.එසේම මේ බොහෝ කටයුතු විවිධ රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ස්වේච්ඡාවෙන්ම ප්‍රචාරය කරනු ලැබීය.ඊට අමතරව මහාවංශය,ධාතු වංශය වැනි ග්‍රන්ථ ද සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කරමින් ඉතිහාස සාකච්ඡා ලෙස රටේ ඉතිහාසය ද බෞද්ධයන් වෙත ගෙන යෑමට උත්සුක විය.මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අනුරාධපුර රාජධානිය බිඳ වැටීම හේතුවෙන් ඉතිහාසයෙන් නැතිවී ගොස් තිබූ
මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිදු වූ දින සිහි කිරීම හෙවත් ශ්‍රී මිහිඳු පුර අටවක සැමරීම වසර 800 කට පමණ පසු මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය විසින් ආරම්භ කරනු ලැබූ අතර ඊට සමගාමීව ගරා වැටී තිබූ ක්‍රි.පූ.1 වන සියවසේ උත්තිය රජු විසින් මිහින්තලයේ සිදු කල මිහිඳු මහා සෑය නැවත ප්‍රතිසංස්කරණය කරනු ලැබීය.තවද විල්ගම්වෙහෙර වැනි පුරාණ ස්ථූප ද සංරක්ෂණය කිරීම සදහා අරමුදල් බෞද්ධ ජනතාව ඔස්සේ සපයනු ලැබීය.

මීට පෙර නොතිබූ මෙවැනි නව වන්දනා ක්‍රම,ධර්ම දේශනා,බෞද්ධ ග්‍රන්ථ,විවිධ ඉදිකිරීම් බෞද්ධ සමාජය වෙත එකතු වීම සහ දක්නට ලැබීම හේතුවෙන් කෙටිකාලයක් තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ජනතාව තුල මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වේගයෙන් ප්‍රචලිත වී ගියේය.

වර්ෂ 2012 වන විට මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ධර්ම ප්‍රචාරය පුළුල් කරනු වස් &quot;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&quot; ඔස්සේ &quot;ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය&quot; සහ &quot;ලක්විරු ගුවන්විදුලිය&quot; ගිහි කාර්ය මණ්ඩලයක් යටතේ ඇරඹි අතර එමගින් පැය විසිහතර පුරාම ධර්ම දේශනා,ධර්ම සාකච්ඡා ,වන්දනාවන් ප්‍රචාරය කරනු ලැබීය.වර්තමානය වනවිට ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩිම ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරනු ලබන බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාව ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය වේ.
පසු කාලීනව ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනී වැඩසටහන් අන්තර්ජාල,සමාජ මාධ්‍ය දක්වා ප්‍රචලිත විය.යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් නිර්මාණය කරමින් ධර්මය ජනතාව අතරට ගෙනයාමට උත්සාහ කල අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස Shraddha TV නාලිකාව ග්‍රාහක මිලයන ද,ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ධර්ම ප්‍රචාරය සිදු කරන Buddhism නාලිකාව ග්‍රාහක මිලයන දෙක ද,හින්දි බසින් ධර්ම ප්‍රචාරය සිදු කරන Buddha Rashmi නාලිකාව ග්‍රාහක මිලයන භාගය ද ඉක්මවා ගියේය.තවද අහස්ගව්ව යනුවෙන් තරුණයන් සදහා ද, Tamil Buddhist ,Muniwar යන නමින් දමිළ නාලිකා ද ආරම්භ කල අතර ඒවා ද සැලකිය යුතු ප්‍රගතියක් ලබා ගත්තේ ය.

මීට සමගාමීව &quot;මහාමේඝ&quot; නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ආරම්භ කර බෞද්ධ ග්‍රන්ථ මුද්‍රණය කරමින් අඩු මුදලකට ජනතාව අතට පත් කරනු ලැබීය.මෙසේ ලාභ නොලබන ආයතන ආරම්භ කරමින් ධර්ම ප්‍රචාරක වැඩ පිලිවෙල තවත් පුලුල් කල අතර විදේශීය රටවල ද අසපු ශාඛා ආරම්භ වෙමින් ඒ ඒ රටවල ද ධර්ම ප්‍රචාරක වැඩපිලිවෙලවල් සිදු විය.විශේෂයෙන් භික්ෂූන් වහ්නසේලා විසින් බටහිර රටවල බෞද්ධ භාවනා ක්‍රම නොමිලයේ ඉගැන්වීම සිදු කරනු ලැබූ අතර එමගින් බොහෝ විදේශිකයන් භාවනා ක්‍රම ඉගෙනගැනීම මහමෙව්නාව ආරාම වෙත පැමිණියෝය.මේ කාලයේ මහමෙව්නාවේ බෞද්ධ ග්‍රන්ථ ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය වූ අතර මෙවැනි හේතු නිසා විදේශීකයන් අතර ද මහමෙව්නාව ආරාම ප්‍රචලිත වීම ආරම්භ වීම මගින් මහමෙව්නාව වෙත පැවදි වීම පිණිස පැමිණෙන විදේශිකයන් පිරිස ද ක්‍රමයෙන් වැඩි විය.ඉන්දීය ධර්ම ප්‍රචාරයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඉන්දියානු බෞද්ධයින්ගේ ඉල්ලීම මත ඉන්දියාව තුලද ශාඛා ආරම්භ වීම සිදු වූ අතර ඉන්දීය බෞද්ධයන් පැවදි වීම ද ඉහල යෑම හේතුවෙන් එරටෙහි වෙනම ථේරවාද භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යයස්ථානයක් පවා ඇරඹීමට මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වෙත සිදු විය.

==ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය==

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන්==
===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

==මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ==
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රියාත්මක තරඟකාරී අධ්‍යයාපන රටාවෙන් යුතු පාසල් රටාවෙන් මිදී වලින් සංඝයාගේ සෙවනේ ගුණධර්ම,අධ්‍යයාපනය සහ විෂයබාහිර ක්‍රියාකාරකම් යන කාණ්ඩ තුනම සමබරව ක්‍රියාත්මක බෞද්ධ පාසල් ජාලයක අවශ්‍යතාව මත මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ අනුශාසක කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ අදහසකට අනුව '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික පාසල් ලෙස ආරම්භ විය.ඒ සඳහා මැලේසියාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ක්වාලාලම්පූර්හි සෙන්තෝල් බෞද්ධ විහාරයේ විහාරාධිපති සහ ථේරවාද බෞද්ධ කවුන්සිලයේ අනුශාසක අතිපූජ්‍ය බූටෑවත්තේ සරණංකර හිමියන් විසින් උන්වහන්සේට අයත් ව තිබූ දෙල්ගොඩ ප්‍රදේශයේ ගොඩනැගිලි සහිත භූමි භාගයක් පරිත්‍යාග කිරීමෙන් පසු පළමු විද්‍යාලය 2018 පෙබරවාරි මස  28 වන දින රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම නම් ප්‍රදේශයේ ඇරඹිණ.

ගෞතම බුදු සසුන සුරකින සුජාත දරු පරපුරක් දැයට දායද කිරීමේ අරමුණ ඇතිව ක්‍රියාත්මක මෙම විද්‍යාල ජාලය නිදහසෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාව තුල බිහි වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.පසුව දිවයිනේ වෙනත් ප්‍රදේශවලද මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ශාඛා ඇති විය.එම ශාඛා පහත දැක්වේ.

*දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
*මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

මීට සමඟාමිව කඩුවෙල,මාළඹේ,කිරිබත්ගොඩ,සඳලංකාව,දෙල්ගොඩ,වැලිමඩ යන ප්‍රදේශවල &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&quot; ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.

==දහමෙහි හැසිරීම==

බුදු රජාණන්වහන්සේ ගේ ඉගැන්වීම අනුව මිනිස් උපතක් ලැබීම ම ඉතා දුලබ භාග්‍යයකි. බුදු දහම ගැන අසන්නට ද ලැබෙන වාසනාවන්තයින් කළ යුත්තේ අවසන් ඉලක්කය වන නිවන අරමුණු කර සිත දියුණු කර ගැනීමයි.

යමෙකු ට නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගත හැක්කේ බුදු දහමට අනුකූලව හැසිරීම්න් අරි අට මග (ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය) නම් වූ ඒ උතුම් මග සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පමණි. ආධ්‍යාත්මික වර්ධනයේ මුල් පියවරවල්: උදා. සෝවාන් (සෝතාපන්න) හා සකෘදාගාමී (සකදාගාමී), එදිනෙදා ජීවිතයේ වැඩ කටයුතු අතරේ වුව ද ළඟා කර ගත හැක.

දුකින් මිදීම (නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගැනීම) උදෙසා මුල් ම පියවර බුදුන් වදාළ ධර්මය දැන ගැනීම යි. බුදු දහම ඉගැන්වීම, සාකච්ඡා කිරීම සහ එහි හැසිරීම සඳහා අනුබල දිම ආදී ලෙස, ඒ අරබයා මහමෙව්නාවෙන් කෙරෙන කාර්ය භාරය වැදගත් ය.

එමෙන්ම, නිවන් මගෙහි කොටසක් ලෙස ම සිහිය (සති) ප්‍රගුණ කිරීම ඇසුරින්, සමාධිය හා ප්‍රඥාව දියුණු කර ගැනීමෙ හි වැදගත් ම කොටස වන භාවනාව වැඩීමට ද මහමෙව්නාවෙන්  පහසුකම් සැලසී ඇත.

අවධාරණය කෙරන වැදගත් ම කරුණක් වන්නේ: බුදු දහම හුදෙක් ජීවිතය දුක් සහගත බැව් පැවසීමෙන් නො නැවතී, එයින් මුළුමනින් ම අත් මිදීමේ මාර්ගය ද පෙන්වන බව ය.{{Relevance inline|date=2025-08-16|reason=මෙම කොටස රචනාවක් ලෙස ලියා ඇති අතර ලිපියේ විෂයට අදාළ නොවේ.}}

==දහම පැතිරවීම==
[[File:Mahamevnawa Publications.jpg|thumb|මහමෙව්නාව ප්‍රකාශන]]{{cquote|''තථාගතප්‌පවෙදිතො ධම්‌මවිනයො, භික්‌ඛවෙ, විවටො විරොචති, නො පටිච්‌ඡන්‌නො''&lt;br/&gt;තථාගතයන් වහන්සේ විසින් පනවන ලද ශ්‍රී සද්ධර්මයත් විනයත් බබළන්නේ විවර වුන විටය, සැඟවුණ විට නොවේ.|300px|50px|පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0402m2.mul12.xml#para132 අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→කුසිනාරවග්‌ගො(භාරංඩුවග්ගො)→පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}

{{cquote|''චරථ, භික්‌ඛවෙ, චාරිකං බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්‌පාය අත්‌ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්‌සානං. මා එකෙන ද්‌වෙ අගමිත්‌ථ. දෙසෙථ, භික්‌ඛවෙ, ධම්‌මං ආදිකල්‍යාණං මජ්‌ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්‌ථං සබ්‍යඤ්‌ජනං කෙවලපරිපුණ්‌ණං පරිසුද්‌ධං බ්‍රහ්‌මචරියං පකාසෙථ. සන්‌ති සත්‌තා අප්‌පරජක්‌ඛජාතිකා , අස්‌සවනතා ධම්‌මස්‌ස පරිහායන්‌ති, භවිස්‌සන්‌ති ධම්‌මස්‌ස අඤ්‌ඤාතාරො.''&lt;br/&gt;පින්වත් මහණෙනි, බොහෝ දෙනාගේ හිත පිණිස ද, බොහෝ දෙනාගේ සැපය පිණිස ද, ලොවට අනුකම්පාවෙන් දෙවි මිනිසුන්ගේ අර්ථය හා හිත සුව පිණිස හැසිරෙන්න. එක මග දෙදෙනෙකු නොම යන්න. පින්වත් මහණෙනි, ඇරඹුම කලණ (යහපත්) වූ, මැද කලණ වූ, අවසන ද කලණ වූ මනා අරුත් සහිත, මනා ව්‍යවහාර සහිත, මුළුමනින් ම පිරිපුන් වූ, පිරිසිදු නිවන් මග ම පවසන්න. අල්ප වූ රජස් (කෙලෙස්) ඇති සත්වයෝ සිටිත්; ශ්‍රී සද්ධර්මය ඇසීමට නොලැබුණහොත් ඔවුන් පිරිහී යනු ඇත; සදහම් ඇසුනහොත් ඔවුන් එය අවබොධ කර ගනු ඇත.|300px|50px|මාරකථා&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/vin02m2.mul0.xml#para32 විනයපිටකෙ→මහාවග්‌ගපාළි→මහාඛන්‌ධකො→මාරකථා]&lt;/ref&gt;
}}

බුදු රජාණන් වහන්සේගේ සැබෑ ශ්‍රාවකයෝ ''සාමීචිපටිපන්න'' වෙති. එනම් දුකින් මිදීම උදෙසා ම දහමෙහි හැසිරෙන අතර ම, අන් අය ගැන අනුකම්පාවෙන් ම සද්ධර්මය පතුරවත්. මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන ගිහි පැවිදි දෙපිරිසම ඉඩ ලැබෙන සැම විටම මෙලෙස හැසිරෙති.

මහමෙව්නාවේ ස්වාමීන් වහන්සේ ලා දහම් දෙසන්නේ/උගන්වන්නේ බුදු රජාණන් වහන්සේ දේශනා කර වදාළ අන්දමට ය.

{{cquote|යම් භික්‍ෂුවක් ''රූපය'' ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම (''නිබ්‌බිදාය '') පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම (''විරාගාය ''), එය නිරුද්‍ධ වීම (''නිරොධාය '') පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් විඳීම (''වේදනා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් හඳුනා ගැනීම් (''සඤ්ඤා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් චේතනාව තුළ සැකසීම (''සංඛාර'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් (විශේෂ වූ) දැනීම(''විඤ්ඤාණ'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...|300px|50px|ධම්‌මකථිකසුත්‌තං&lt;ref&gt; [http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0303m.mul0.xml#para115 සංයුත්‌තනිකායො→ඛන්‌ධවග්‌ගො→ඛන්‌ධසංයුත්‌තං→ධම්‌මකථිකවග්‌ගො→ධම්‌මකථිකසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}
එනිසා ජීවිතයේ යථාර්තය හෙළිදරවු කරන, දුකින් මිදීමට නොපමා විය යුතු ආකාරය ම අවධාරණය කරන, බුදු රජුන්ගේ මූලික ඉගැන්වීම මත ම පදනම් වූ (පටිගත කළ) දහම් දේශනා සහ දහම් පොත් පත් මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන්නන් අතර සංසරණය වෙනු දැකිය හැක.

ආරම්භක ශ්‍රී ලාංකික පසුබිම නිසා මෙම ප්‍රකාශන බොහොමයක් ඇත්තේ සිංහලයෙ නි; නමුත් මෙහි නිල වෙබ් අඩවිය ඔස්සේ ඉංග්‍රීසි සංස්කරණ හෙළි දැක්වෙනු දැන් දැකිය හැක.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://mahamevnawa.lk/en/|title=mahamevnawa.lk}}&lt;/ref&gt;

මහමෙව්නාවේ කැනඩා සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපද ශාඛා මඟින් &quot;''අමා සදහම් මණ්ඩපය''&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}&lt;/ref&gt; නමින් සජීවි සිංහල මාධ්‍ය අන්තර්ජාල (Internet) ධර්ම සාකච්ඡාවක් මෑතක සිට අරඹා ඇත. ලොව පුරා විසිරී සිටින සිංහල බෞද්ධයන් ට සද්ධර්මය පිළිබඳ ඇති සැක දුරු කරගැනීමට එයින් මග සැළසී ඇත.
==ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය==
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}
ලාභනොලබන ආයතනයක් වන මෙය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සදහා 2012 දී ආරම්භ වූ මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකා වලින් එකකි.එසේම ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩිම ආවරණ ජාලයක් හිමි එකම බෞද්ධ නාලිකාවද වේ.ඊට අමතරව ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ලෙස ගුවන්විදුලි නාලිකාවක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.මෙම නාලිකා ඔස්සේ පැය 24 පුරාම ශ්‍රාවකයන් උදෙසා ධර්ම දානය සිදුකරන අතර සෑම ධර්ම දේශනාවක්ම සිදු කරන්නේ මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේල විසිනි.බොහෝ වැඩසටහන් පටිගත කිරිබත්ගොඩ කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේ සිදු වේ.

තවද, ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය මගින් අන්තර්ජාල අවකාශ තුලින් ද ධර්මය ප්‍රචාරණය කරයි.ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනී YouTube නාලිකාව මේවනවිට ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය පසු කර ඇති අතර එය බෞද්ධ නාලිකාවක් සතු වැඩිම ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව වේ.මීට අමතරව මහමෙව්නාව,ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ආදී ලෙස සිංහල භාෂාවෙන් ධර්ම ප්‍රචාරණය කරන යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ඇති අතර ,Buddha Rashmi ලෙස හින්දි භාෂාවෙන් ද යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ද,Tamil Buddhist,Muniwar ලෙස දෙමළ භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද,Buddhism,Colombo Damma Freinds ලෙස ඉංග්‍රීසී භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද ඊට අමතරව චින භාෂාවෙන් සිදුකරන නාලිකාවක් ද පවතී.දැනට වැඩිම භාෂා ගණනකින් ලොව පුරා ධර්ම ප්‍රචාරණය සිදුකරන එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය ද මහමෙව්නාව වේ.

'''මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ''' නමින් ප්‍රකාශන ආයතනයක් ද පවතින අතර මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන සියලු පොත් ඒ හරහා මුද්‍රණය කර නිකුත් කෙරේ.එසේම &quot;මහාමේඝ&quot; නමින් බෞද්ධ සඟරාවක් ද මාසිකව නිකුත් වේ.

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>99m7xyglfq4j7ikq6kznypl2dg7ya7p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796496</id>
      <parentid>796495</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T06:20:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* ධර්ම ප්‍රචාරය */</comment>
      <origin>796496</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="91748" sha1="70r70x5bww4sr1ae46mh8sddts5wtio" xml:space="preserve">{{Multiple issues|{{primary sources}}
{{COI}}}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image = File:Mahamevnawa Monastery Flag.jpg
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ&lt;br&gt; නිල ලාංඡනය සහ ධජය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීම උදෙසා [[ථේරවාදය|ථෙරවාද]] මුල් බෞද්ධ දර්ශනය පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද සෙනසුන් සංවිධානයකි. ඔවුන්ගේ අභිප්‍රාය වන්නේ බුදුදහමේ මූලිකම පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීමට අවශ්‍ය ලෙස ආධ්‍යාත්මික වශයෙන් සහය වීම යි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි] (පරිවර්තනයකි)&lt;/ref&gt;සෙනසුන් සංවිධානයක් වන මෙය වනාන්තරගත,ග්‍රාමීය,අර්ධ නාගරික,නාගරික යන කාණ්ඩ හතරම නියෝජනය වන පරිදි ශ්‍රී ලංකාවේ සේම ලෝකය පුරාම විසිරුණු අසපු ශාඛා 130 කට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වේ.ඊට අමතරව විශාල ස්ථූපයක් කේන්ද්‍රගතව ක්‍රියාත්මක වන මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාර ආරාම සීමිත ප්‍රමාණයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.ප්‍රධාන මූලස්ථානය වශයෙන් මෙම සංවිධානයේ ආරම්භක ස්ථානය වන [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]] ක්‍රියාත්මක වේ.මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ මෙන්ම ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය හොබවන්නේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ත නාමයෙන් බොහෝ දෙනා අතර ප්‍රසිද්ධියට පත් ව සිටින [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන්වහන්සේ]] ය.

උන්වහන්සේගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය යටතේ 1000 කට ආසන්න ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පිරිසක් මෙම ආරාම සංචිතය තුළ පිරිසිදු ථේරවාද ත්‍රිපිටක ධර්මය පුහුණු වන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.මෙම සෙනසුන් සංවිධානයේ පැවදිව වන නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා වසර කිහිපයක් පුහුණු කිරීම සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සිදුකිරීම සඳහා ගිනිගෙන දැවුණු උතුරු ඉන්දියාවේ නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලයේ සහ ථේරවාද බුදුදහමේ මූලස්ථානය වන අනුරාධපුර මහා විහාරයේ ආකෘතියට මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ ඉදිකරන ලද [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක |මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නම් වනාන්තරගත විශාල භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටා තිබේ.වර්ෂයක් පාසා පැවදිවීමට පැමිණෙන ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් ප්‍රමාණය ඉහළ යෑම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවෙන් ඔබ්බට ගොස් මෙවැනිම භික්ෂු පුහුණු මධයස්ථානයක් ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද ක්‍රියාත්මක වේ.තවද මහමෙව්නාව භාවනා ආරාම වඩාත් පිළිවෙලකින් සහ සැලසුම් සහගත අයුරින් ක්‍රියාත්මක ආරාම සංකීර්ණයක් වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාව පුරා ප්‍රචලිතව තිබේ.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ සුපුහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව ]]

මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකාවේ ආරාම වල වැඩසිටින ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ මානසික සුවය උදෙසා උචිත පරිදි වෙනමම ඉදිකළ විශාල ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද කලුතර ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ.ඊට අමතරව මෙම සංවිධානයේ ධර්ම ප්‍රචාරයක කටයුතු උදෙසා &quot;[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]]&quot; නමින් වෙනම භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පරිපාලනයෙන් වියුක්ත වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ඇති විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් හා &quot;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&quot; නමින් ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ රූපවාහිනී ජාලය හා බෞද්ධ ප්‍රකාශන  සංවිධානය ලෙස සලකනු ලබයි.මේ ඔස්සේ සිංහල,ඉංග්‍රීසි,දෙමළ,හින්දි ආදී විශාල භාෂා ගණනාවකින් සාර්ථක ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සිදු කරන අතර වැඩිම භාෂා සංඛ්‍යාවකින් ථේරවාද බෞද්ධ ධර්ම ප්‍රචාරයන් සිදු කරන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය වීම විශේෂත්වයකි.

තවද මෙහි භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&quot; නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය නිදහස් ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.මහමෙව්නාව වටා ලෝකය පුරා මිලියන දෙක හමාරක් පමණ ථේරවාද බෞද්ධ ජනතාවක් එකතු වී සිටින බවට ස්වාධීන ආයතන විසින ඇස්තමේන්තු ගත කර තිබෙන අතර ජනතාව අතර පවතින ගෞරවය සහ ජනප්‍රියත්වය නිසා බෞද්ධ විහාර ආරම්භ කිරීමට දුෂ්කර බවට ප්‍රචලිතව තිබූ අරාබි අර්ධද්වීපයේ පවා මුල් වරට බෞද්ධ විහාරයක් ආරම්භ කිරීමට මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයට වර්ෂ 2009 දී හැකියාව ලැබුණි.මෙවැනි හේතු ගණනාවක් නිසා මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වර්තමානයේ ලෝකයේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන වලින් එකක් ලෙස හා ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතනය ලෙස බොහෝ දෙනා සලකනු ලබයි.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය යටතේ පවතින නමුත් ස්වාධීනව ක්‍රියාත්මක වන සංඝ සභාවකි.මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් එහි පරිපාලනය කටයුතු වලින් ඉවත් ව වර්ෂ 2006 දී සංඝ සභාවක් පිහිටුවමින් අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය කටයුතු උන්වහන්සේගෙන් ස්වාධීන කොට සංඝ සභාව වෙත භාර කරනු ලැබීය.අමරපුර කලයාණිවංශ නිකාය යටතේම නමුත් ස්වාධීන සංඝ සභාවක් පිහිටුවීම සඳහා එම නිකායේ කාරක සංඝ සභාවේ පූර්ණ අවසරය ඒ අනුව ලැබුණු අතර මහමෙව්නාවේ සංඝයා උදෙසා වෙනම ම උපසම්පදාව සිදු කිරීමට ද ඒ අනුව අවස්ථාව සැලසුණි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ 1000 කට අධිකව වැඩසිටින භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරනු ලබන අතර පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ රැස්වන මෙම සංඝ සභාව මගින් අසපු සංචිතයේ වැදගත් තීරණ ගනු ලබයි.වෙනත් සංඝ සභාවක ඇති සභාපති,උප සභාපති,මහාලේඛකාධිකාරී,නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී වශයෙන් ඇති ධුර ක්‍රියාත්මක වන නමුත් වෙනත් නිකායක හෝ සංඝ සභාවක දැකිය නොහැකි පරදි මාස 6 කට වරක් නිශ්චිත කාලයකට පුනරාවර්තනය වන පරිදි සංඝ සභාව රැස්වීම මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික කරුණකි.එසේම ලෝකයේ වෙනත් කිසිදු බෞද්ධ නිකායක,නිකාය පාර්ශවයක හෝ ධර්මායතනයක දක්නට නොලැබෙන '''මහා සංඝ මාරුව ''' සිදුවන්නේ ද එසේ රැස්වන දිනයේ දී ය.එහිදී අසපු ශාඛා අතර සංඝයා මාරු කිරීම සිදුවේ.එය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය තුල පමණක් දක්නට ලැබෙන එයටම ආවේණික වූ සුවිශේෂී දෙයකි.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය එහි නිර්මාතෘ වන [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් යටතේ පවතින අතර සංඝ සභාව ඇරඹීමට පෙර එනම් 1999 සහ 2006 අතර මුල් කාලයේ ඇතැම් අවස්ථාවල [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ සේරුවිල සඝ පරපුර නියෝජනය කරමින් හා එකල දොම්පේ පාලුගම භාවනා අසපුවේ අනුශාසකත්වය හෙබ වූ [[සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ]] දෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]]යන්ගේ සහ තෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]]යන්ගේ ආචාර්යත්වයයෙන් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි කරනු ලැබූ අවස්ථා ද තිබේ.කෙසේ නමුත් සෑම මහමෙව්නාවේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේ නමකටම ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් විසින් දරනු ලැබ තිබේ.

[[File:People-3280571.jpg|thumb|මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ආරණ්‍යවාසී භික්ෂූන්&lt;br&gt;(ඡායාරූපය:[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක]])]]

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය බොහෝ විට මෙම සංඝ සභාව අයත් අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක හිමියන් විසින් දරනු ලබයි.ඒ අනුව ප්‍රථම මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා එම නිකායේ මහානායක හිමියන් සහ පසුකාලීනව [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ]] සිව්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] යන් වශයෙන් කටයුතු කරන ලද [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි| දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර හිමියන්]], වර්ෂ 2004 දී රාජගිරිය,කලපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ පැවැත්වුණු මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ප්‍රථම ආරම්භක උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට වර්ෂ 2022 දක්වා කටයුතු කරනු ලැබීය.2022 දී  උන්වහන්සේගේ පෞද්ගලික හේතුවක් මත ධුර කාලයෙන් තාවකාලිකව ඉවත් වූ අතර පසුව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ දෙවන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන [[හිනිඳුම නන්ද හිමි]] යන් පත්කරනු ලැබීය.2024 වසරේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] අපවත් වීම හේතුවෙන් පුරප්පාඩු වූ කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] යන් පෙර පැවති සිරිත් ප්‍රකාරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් විය.

බොහෝ විට මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ පැවදි වන්නේ බොහෝ කලක් නිවසේ ගත කල තරුණයින් වන නිසා ඔවුන් හට පාලි භාෂාව වැනි මූලික ධර්ම අධ්‍යයනයන් පිළිබඳව දැනුම අල්ප වේ.මේ හේතුවෙන් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි වීමට පෙර වසර එකහමාරක පමණ නේවාසික පුහුණුවකින් අනතුරුව පැවදි කිරීමෙන් පසු මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය වෙත යොමු කරන අතර එහිදී මූලිකව ධර්මය සරලව තේරීම් ගැනීම උදෙසා වැඩිහිටි ස්ථවිර භික්ෂූන් යටතේ සංඝ සභාවේ අනුශාසක [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් විසින් ත්‍රිපිටකය ඇසුරින් රචිත සරල ධර්ම ග්‍රන්ථ පරිහරණයට යොමු කරනු ලබයි.මේ කාලයේ විනිය ශික්ෂා පද ඉගෙනගැනීම සහ පිළිපැදීම හුරු කිරීමත්,භාවනාව පුරුදු කිරීමත් මූලිකව සිදු වේ.පසුව ධර්ම අධ්‍යයනය තවත් වැඩි කරමින් මහමෙව්නාවේ සරල සිංහල සූත්‍ර පිටක පරිවර්තන, බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටක ග්‍රන්ථ හා අටුවා ග්‍රන්ථ භාවිතයට හුරු කරන අතර තවත් වැඩිදුර අවශ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලාට අභිධර්ම පිටකය භාවිතයට හා පාලි භාෂාව ඉගෙන ගැනීමට ද අවස්ථාව සලසා තිබේ.සාමාන්‍යයෙන් සියලු අසපු ශාඛාවල දානය ගැනීම,වන්දනා කිරීම,සූත්‍ර සජ්ඣායනය,ධර්ම සාකච්ඡා කිරීම,භාවනා කිරීම ආදී සියලු කටයුතු දෛනික එකම පොදු කාලසටහනක් යටතේ සිදු කෙරේ.ඊට අමතරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා එකම වර්ණයේ එකම වර්ගයේ සිවුරු පැළදීම,එකම ආකාරයට වත් පිළිවෙත් කිරීම,එකම සජ්ඣායනය ක්‍රමයක්,වන්දනා ක්‍රමයක් ක්‍රියාත්මක කිරීම වැනි එකම පොදු රටාවක ලක්ෂණ මඟින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා වෙනත් නිකායක හෝ වෙනත් ධර්මයතනයක භික්ෂූන් වහන්සේලා අතරේ පහසුවෙන් හඳුනාගැනීමට හැකියාව ලැබී තිබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
20 වන සියවසේ අග භාගයේ පැවති ජාතක කතා සහ ධම්මපද ගාථාවකින් පමණක් ධර්මය දේශනා කිරීම සහ අනාගත මෛත්‍රී බුදු සසුනේ ධර්මාවබෝධය කිරීමේ සංකල්ප වලින් ඔබ්බට ගොස් මේ ගෞතම බුදු සසුනේම චතුරාර්ය ධර්මය අවබෝධ කිරීමේ පරමාර්ථය ඇතිව සූත්‍ර දේශනා සරල සිංහල බසින් ජනතාවට දේශනා කර කියා දීමේ වැඩපිලිවෙලක් මහමෙව්නාව තුළින් ආරම්භ කරනු ලැබීය.ඒ ඔස්සේ සූත්‍ර පිටකය සරල සිංහලයට පරිවර්තනය කිරීම ද සිදු කරනු ලැබූ අතර මේ සරල සිංහල පරිවර්තන මඟින් පහසුවෙන් ධර්මය කියවා තේරුම් ගැනීමේ හැකියාව තිබූ නිසා ධර්මය ඉගෙනගන්නා ජනතාව අතර මේ ග්‍රන්ථ පෙළ වේගයෙන් ජනප්‍රිය විය.කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් මහමෙව්නාව ආරම්භ කිරීමෙන් අනතුරුව දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල ධර්ම දේශනා සිදු කරමින් වැඩම කළ අතර උන්වහන්සේගේ දේශනා ශීඝ්‍රයෙන් බෞද්ධ ජනතාව අතර ප්‍රචලිත විය.උන්වහන්සේගේ එක් දේශනාවක් ශ්‍රවණය කිර්ම උදෙසා දහස් ගණන් ජනතාව පැමිණි අතර බස් රථ මඟින් වන්දනා නඩ ඔස්සේ පැමිණීමේ ප්‍රවණතාවක් ද තිබුණි.පසුව උන්වහන්සේගේ මේ දේශනා පොත් ලෙස මුද්‍රණය වූ අතර කැසට් පට,සීඩී පට ලෙසද වෙළඳපොල වෙත නිකුත් වන්නට විය.ජනතා ගෞරවය වැඩි වීම හේතුවෙන් නිරන්තරයෙන් රූපවාහිනී නාලිකා ඔස්සේ ද උන්වහන්සේගේ වැඩසටහන් ප්‍රචාරය වීමට ආරම්භ වූ අතර මේ හේතුවෙන් බොහෝ තරුණයන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය තුළ පැවදි වීමට ආරම්භ විය.පොල්ගහවෙල අසපු සංචිතයේ ඉඩකඩ අවම වීම සහ බෞද්ධ ජනතාව විසින් තමන්ගේ ගම් ප්‍රදේශවලද නව මහමෙව්නාව ආරාම ඉදිකිරීමට ඉඩම් පරිත්‍යාග කල අතර ඒ හේතුවෙන් මහමෙව්නාව අරාම දිවයිනේ බොහෝ ප්‍රදේශවලට වයාප්තව ගියේ ය.එම නව ආරාම වල ද දිනපතා,සතිපතා,මාස්පතා වශයෙන් ධර්ම දේශනා සිදු කිරීම ආරම්භ විය.

විශේෂයෙන්ම මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික වන්දනා ක්‍රමයක් සහ සජ්ඣායනා ක්‍රමයක් පවතින අතර එහිදී වඩා හෙමින් තාලයට ලෙසත් නොවන,වඩා වේගයෙන් කලබලකාරී ලෙසත් නොවන මධයස්ථ සජ්ඣායනා ක්‍රමයක් භාවිතා කරනු ලබයි.තවද මහමෙව්නාව සංඝ සභාව බෞද්ධයාට පිරිතේ අර්ථ තේරීම් ගත හැකි පරිදි පාලි සජ්ඣායනය සමඟ සිංහල පරිවර්තනය ද සහිතව &quot;මහමෙව්නාවේ පාලි-සිංහල පිරිවානා පොත&quot; නමින් පිරිත් පොතක් සම්පාදනය කරමින් පාලි සහ සිංහල භාෂා දෙක්නම සජ්ඣායනය කරනු ලැබුවේ ය.මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ මීට පෙර නොතිබූ ක්‍රමයක් වූ අතර බොහෝ දෙනෙකුට නුපුරුදු ක්‍රමයක් වූ බැවින් මුල් කාලයේ මේ සජ්ඣායන ක්‍රමය ගැන ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ සමාජය තුළ වාද විවාද ඇතිව තිබේ.සමහරුන්ට අනුව සිංහල අර්ථ සමඟ සජ්ඣායනය මඟින් පාලියෙන් ප්‍රකාශ වන ධර්ම කරුණු තේරුම් ගනිමින් සජ්ඣායනය කළ හැකි නිසා එය වඩා යහපත් වූ අතර එය පෙර තිබූ පැරණි සජ්ඣායන ක්‍රමයට පරිබාහිර වූ බැවින් ශ්‍රී ලංකාවේ සමහර බෞද්ධයන් ඊට අකමැති විය.කෙසේ නමුත් මේ ග්‍රන්ථය ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය කරනු ලැබූ අතර ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ධර්මය ඉගෙනගනු ලබන විදෙස් බෞද්ධයන් බොහෝ විට එයට කැමැත්තක් දැක්වූහ.

තවද මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මඟින් රුවන්වැලිසෑය,සෝමාවතිය,සේරුවිල,පොලොන්නරුව,මිහින්තලය ආදී පැරණි සිද්ධස්ථාන වල මහා පරිමාණයෙන් බෞද්ධ වන්දනාවන් සිදු කිරීම ආරම්භ වූ අතර මේ වන්දනාවන් සමඟ ද ලක්ෂ ගණනින් ජනතාව එක්විය.එසේ එක් අවස්ථාවක ඇස්තමේන්තු ගත කර තිබූ ජන සහභාගීත්වය ලක්ෂ 12 ඉක්මවීය.එකල පැවති හින්දු සංකල්ප ඔස්සේ නිර්මාණය වූ දේවාල කෝවිල් වෙත බෞද්ධ ජනතාව යෑම අඩු කර බෞද්ධයකුගේ මූලික අංගය වන තිසරණය සරණ යෑමේ වටිනාකම නිරන්තරයෙන් ඉස්මතු කිරීමට සමත් විය.එකල ධර්ම ප්‍රචාරයේ ප්‍රබල සලකුණක් වූ සෝම හාමුදුරුවන් විසින් බැහැර කල පඬුරු ගැටගැසීම,දේවාලවල කන්නලව් කිරීම,ග්‍රහ අපල සංකල්පය ඔස්සේ බෝධි වන්දනා ක්‍රම සිදු කිරීම වැනි දේ මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය විසින් ද බැහැර කල අතර කිරිබත්ගොඩ හිමියන් විසින් නව බෝධි වන්දනා ක්‍රමයක් සහ වෙනත් බුදුගුණ වන්දනා කවි නිර්මාණ කලේ ය.ටික කාලයක් තුල ඒවා සජ්ඣායනය කිරීමට ජනතාව හුරු වූ අතර සමහරු පැරණි නවග්‍රහ ශාන්තිය සහිත බෝධි වන්දනා ක්‍රමය ඉවත් කලේය.බෞද්ධයන් හින්දු දෙවිවරු වන්දනා කිරීම වෙනුවට නිකෙලෙස් රහතන් වහන්සේලා වන්දනා කිරීමට පෙළඹවූ අතර රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ ඇතුලත ගාථා,වන්දනා කවි,පින්තූර නිර්මාණ විය.ඒ හේතුවෙන් බෞද්ධ ජනතාව නිවසේ සිට වන්දනා කල හින්දු දේව සංකල්පය බැහැර වූ අතර බොහෝ බෞද්ධයින් රහත් සංඝයා වන්දනා කිරීමට ආරම්භ කලේ ය.ඊට අමතරව ඉතිහාසයේ රාත්‍රියක් අවසන් වන තුරු ධර්ම දේශනා සිදු කිරීමේ සම්ප්‍රදාය පොලොන්නරුව රාජධානි යුගයෙන් පසු සිදු වූ බවට සාධක නොමැති නමුත් ඒ සම්ප්‍රදාය ද මහමෙව්නාව විසින් නැවත ආරම්භ කරමින් සර්වරාත්‍රික ධර්ම දේශනා සිදු කිරීම ආරම්භ කරනු ලැබීය.මේ කාලවලදීම ළමුන් සඳහා වෙනම වැඩසටහන්,තරුණයන් සදහා වෙනම වැඩසටහන් ද වෙන වෙනම ක්‍රියාත්මක වීම,ළමුන් සදහා බෞද්ධ චිත්‍ර කතා පොත් නිර්මාණය වීම වැනි කටයුතු ද සිදු විය.

[[File:Mahamevnawa Publications.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව ප්‍රකාශන]]

2012 වර්ෂයේ 2600 වන සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය මූලික කොටගෙන ද මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය ආශ්‍රිත විශාල ධර්ම ප්‍රබෝධයක් ඇති වූ අතර එහිදී ත්‍රිපිටක සජ්ඣායන,පිණ්ඩපාත චාරිකා,ධර්ම දේශනා,ධර්ම සාකච්ඡා,සීල භාවනා වැඩසටහන් විශාල ලෙස සිදු කිරීමත් අඩි 100 ඉක්මවූ නව විශාල ස්ථූප සහ බුද්ධ මන්දිර වැනි නව බෞද්ධ පූජනීය ගොඩනැගි ඉදිකිරීමත් ඒවා වසරක් වැනි කෙටි කලකින් වැඩ නිමවීමත් සිදු කරනු ලැබීම ජනතාවගේ අවධානය යොමු වීමට හේතුවක් විය.එසේම මේ බොහෝ කටයුතු විවිධ රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ස්වේච්ඡාවෙන්ම ප්‍රචාරය කරනු ලැබීය.ඊට අමතරව මහාවංශය,ධාතු වංශය වැනි ග්‍රන්ථ ද සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කරමින් ඉතිහාස සාකච්ඡා ලෙස රටේ ඉතිහාසය ද බෞද්ධයන් වෙත ගෙන යෑමට උත්සුක විය.මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අනුරාධපුර රාජධානිය බිඳ වැටීම හේතුවෙන් ඉතිහාසයෙන් නැතිවී ගොස් තිබූ
මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිදු වූ දින සිහි කිරීම හෙවත් ශ්‍රී මිහිඳු පුර අටවක සැමරීම වසර 800 කට පමණ පසු මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය විසින් ආරම්භ කරනු ලැබූ අතර ඊට සමගාමීව ගරා වැටී තිබූ ක්‍රි.පූ.1 වන සියවසේ උත්තිය රජු විසින් මිහින්තලයේ සිදු කල මිහිඳු මහා සෑය නැවත ප්‍රතිසංස්කරණය කරනු ලැබීය.තවද විල්ගම්වෙහෙර වැනි පුරාණ ස්ථූප ද සංරක්ෂණය කිරීම සදහා අරමුදල් බෞද්ධ ජනතාව ඔස්සේ සපයනු ලැබීය.

මීට පෙර නොතිබූ මෙවැනි නව වන්දනා ක්‍රම,ධර්ම දේශනා,බෞද්ධ ග්‍රන්ථ,විවිධ ඉදිකිරීම් බෞද්ධ සමාජය වෙත එකතු වීම සහ දක්නට ලැබීම හේතුවෙන් කෙටිකාලයක් තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ජනතාව තුල මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වේගයෙන් ප්‍රචලිත වී ගියේය.

වර්ෂ 2012 වන විට මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ධර්ම ප්‍රචාරය පුළුල් කරනු වස් &quot;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&quot; ඔස්සේ &quot;ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය&quot; සහ &quot;ලක්විරු ගුවන්විදුලිය&quot; ගිහි කාර්ය මණ්ඩලයක් යටතේ ඇරඹි අතර එමගින් පැය විසිහතර පුරාම ධර්ම දේශනා,ධර්ම සාකච්ඡා ,වන්දනාවන් ප්‍රචාරය කරනු ලැබීය.වර්තමානය වනවිට ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩිම ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරනු ලබන බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාව ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය වේ.
පසු කාලීනව ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනී වැඩසටහන් අන්තර්ජාල,සමාජ මාධ්‍ය දක්වා ප්‍රචලිත විය.යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් නිර්මාණය කරමින් ධර්මය ජනතාව අතරට ගෙනයාමට උත්සාහ කල අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස Shraddha TV නාලිකාව ග්‍රාහක මිලයන ද,ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ධර්ම ප්‍රචාරය සිදු කරන Buddhism නාලිකාව ග්‍රාහක මිලයන දෙක ද,හින්දි බසින් ධර්ම ප්‍රචාරය සිදු කරන Buddha Rashmi නාලිකාව ග්‍රාහක මිලයන භාගය ද ඉක්මවා ගියේය.තවද අහස්ගව්ව යනුවෙන් තරුණයන් සදහා ද, Tamil Buddhist ,Muniwar යන නමින් දමිළ නාලිකා ද ආරම්භ කල අතර ඒවා ද සැලකිය යුතු ප්‍රගතියක් ලබා ගත්තේ ය.

මීට සමගාමීව &quot;මහාමේඝ&quot; නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ආරම්භ කර බෞද්ධ ග්‍රන්ථ මුද්‍රණය කරමින් අඩු මුදලකට ජනතාව අතට පත් කරනු ලැබීය.මෙසේ ලාභ නොලබන ආයතන ආරම්භ කරමින් ධර්ම ප්‍රචාරක වැඩ පිලිවෙල තවත් පුලුල් කල අතර විදේශීය රටවල ද අසපු ශාඛා ආරම්භ වෙමින් ඒ ඒ රටවල ද ධර්ම ප්‍රචාරක වැඩපිලිවෙලවල් සිදු විය.විශේෂයෙන් භික්ෂූන් වහ්නසේලා විසින් බටහිර රටවල බෞද්ධ භාවනා ක්‍රම නොමිලයේ ඉගැන්වීම සිදු කරනු ලැබූ අතර එමගින් බොහෝ විදේශිකයන් භාවනා ක්‍රම ඉගෙනගැනීම මහමෙව්නාව ආරාම වෙත පැමිණියෝය.මේ කාලයේ මහමෙව්නාවේ බෞද්ධ ග්‍රන්ථ ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය වූ අතර මෙවැනි හේතු නිසා විදේශීකයන් අතර ද මහමෙව්නාව ආරාම ප්‍රචලිත වීම ආරම්භ වීම මගින් මහමෙව්නාව වෙත පැවදි වීම පිණිස පැමිණෙන විදේශිකයන් පිරිස ද ක්‍රමයෙන් වැඩි විය.ඉන්දීය ධර්ම ප්‍රචාරයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඉන්දියානු බෞද්ධයින්ගේ ඉල්ලීම මත ඉන්දියාව තුලද ශාඛා ආරම්භ වීම සිදු වූ අතර ඉන්දීය බෞද්ධයන් පැවදි වීම ද ඉහල යෑම හේතුවෙන් එරටෙහි වෙනම ථේරවාද භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යයස්ථානයක් පවා ඇරඹීමට මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වෙත සිදු විය.

==ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය==

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන්==
===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

==මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ==
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රියාත්මක තරඟකාරී අධ්‍යයාපන රටාවෙන් යුතු පාසල් රටාවෙන් මිදී වලින් සංඝයාගේ සෙවනේ ගුණධර්ම,අධ්‍යයාපනය සහ විෂයබාහිර ක්‍රියාකාරකම් යන කාණ්ඩ තුනම සමබරව ක්‍රියාත්මක බෞද්ධ පාසල් ජාලයක අවශ්‍යතාව මත මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ අනුශාසක කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ අදහසකට අනුව '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික පාසල් ලෙස ආරම්භ විය.ඒ සඳහා මැලේසියාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ක්වාලාලම්පූර්හි සෙන්තෝල් බෞද්ධ විහාරයේ විහාරාධිපති සහ ථේරවාද බෞද්ධ කවුන්සිලයේ අනුශාසක අතිපූජ්‍ය බූටෑවත්තේ සරණංකර හිමියන් විසින් උන්වහන්සේට අයත් ව තිබූ දෙල්ගොඩ ප්‍රදේශයේ ගොඩනැගිලි සහිත භූමි භාගයක් පරිත්‍යාග කිරීමෙන් පසු පළමු විද්‍යාලය 2018 පෙබරවාරි මස  28 වන දින රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම නම් ප්‍රදේශයේ ඇරඹිණ.

ගෞතම බුදු සසුන සුරකින සුජාත දරු පරපුරක් දැයට දායද කිරීමේ අරමුණ ඇතිව ක්‍රියාත්මක මෙම විද්‍යාල ජාලය නිදහසෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාව තුල බිහි වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.පසුව දිවයිනේ වෙනත් ප්‍රදේශවලද මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ශාඛා ඇති විය.එම ශාඛා පහත දැක්වේ.

*දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
*මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

මීට සමඟාමිව කඩුවෙල,මාළඹේ,කිරිබත්ගොඩ,සඳලංකාව,දෙල්ගොඩ,වැලිමඩ යන ප්‍රදේශවල &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&quot; ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.

==දහමෙහි හැසිරීම==

බුදු රජාණන්වහන්සේ ගේ ඉගැන්වීම අනුව මිනිස් උපතක් ලැබීම ම ඉතා දුලබ භාග්‍යයකි. බුදු දහම ගැන අසන්නට ද ලැබෙන වාසනාවන්තයින් කළ යුත්තේ අවසන් ඉලක්කය වන නිවන අරමුණු කර සිත දියුණු කර ගැනීමයි.

යමෙකු ට නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගත හැක්කේ බුදු දහමට අනුකූලව හැසිරීම්න් අරි අට මග (ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය) නම් වූ ඒ උතුම් මග සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පමණි. ආධ්‍යාත්මික වර්ධනයේ මුල් පියවරවල්: උදා. සෝවාන් (සෝතාපන්න) හා සකෘදාගාමී (සකදාගාමී), එදිනෙදා ජීවිතයේ වැඩ කටයුතු අතරේ වුව ද ළඟා කර ගත හැක.

දුකින් මිදීම (නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගැනීම) උදෙසා මුල් ම පියවර බුදුන් වදාළ ධර්මය දැන ගැනීම යි. බුදු දහම ඉගැන්වීම, සාකච්ඡා කිරීම සහ එහි හැසිරීම සඳහා අනුබල දිම ආදී ලෙස, ඒ අරබයා මහමෙව්නාවෙන් කෙරෙන කාර්ය භාරය වැදගත් ය.

එමෙන්ම, නිවන් මගෙහි කොටසක් ලෙස ම සිහිය (සති) ප්‍රගුණ කිරීම ඇසුරින්, සමාධිය හා ප්‍රඥාව දියුණු කර ගැනීමෙ හි වැදගත් ම කොටස වන භාවනාව වැඩීමට ද මහමෙව්නාවෙන්  පහසුකම් සැලසී ඇත.

අවධාරණය කෙරන වැදගත් ම කරුණක් වන්නේ: බුදු දහම හුදෙක් ජීවිතය දුක් සහගත බැව් පැවසීමෙන් නො නැවතී, එයින් මුළුමනින් ම අත් මිදීමේ මාර්ගය ද පෙන්වන බව ය.{{Relevance inline|date=2025-08-16|reason=මෙම කොටස රචනාවක් ලෙස ලියා ඇති අතර ලිපියේ විෂයට අදාළ නොවේ.}}

==දහම පැතිරවීම==
[[File:Mahamevnawa Publications.jpg|thumb|මහමෙව්නාව ප්‍රකාශන]]{{cquote|''තථාගතප්‌පවෙදිතො ධම්‌මවිනයො, භික්‌ඛවෙ, විවටො විරොචති, නො පටිච්‌ඡන්‌නො''&lt;br/&gt;තථාගතයන් වහන්සේ විසින් පනවන ලද ශ්‍රී සද්ධර්මයත් විනයත් බබළන්නේ විවර වුන විටය, සැඟවුණ විට නොවේ.|300px|50px|පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0402m2.mul12.xml#para132 අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→කුසිනාරවග්‌ගො(භාරංඩුවග්ගො)→පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}

{{cquote|''චරථ, භික්‌ඛවෙ, චාරිකං බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්‌පාය අත්‌ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්‌සානං. මා එකෙන ද්‌වෙ අගමිත්‌ථ. දෙසෙථ, භික්‌ඛවෙ, ධම්‌මං ආදිකල්‍යාණං මජ්‌ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්‌ථං සබ්‍යඤ්‌ජනං කෙවලපරිපුණ්‌ණං පරිසුද්‌ධං බ්‍රහ්‌මචරියං පකාසෙථ. සන්‌ති සත්‌තා අප්‌පරජක්‌ඛජාතිකා , අස්‌සවනතා ධම්‌මස්‌ස පරිහායන්‌ති, භවිස්‌සන්‌ති ධම්‌මස්‌ස අඤ්‌ඤාතාරො.''&lt;br/&gt;පින්වත් මහණෙනි, බොහෝ දෙනාගේ හිත පිණිස ද, බොහෝ දෙනාගේ සැපය පිණිස ද, ලොවට අනුකම්පාවෙන් දෙවි මිනිසුන්ගේ අර්ථය හා හිත සුව පිණිස හැසිරෙන්න. එක මග දෙදෙනෙකු නොම යන්න. පින්වත් මහණෙනි, ඇරඹුම කලණ (යහපත්) වූ, මැද කලණ වූ, අවසන ද කලණ වූ මනා අරුත් සහිත, මනා ව්‍යවහාර සහිත, මුළුමනින් ම පිරිපුන් වූ, පිරිසිදු නිවන් මග ම පවසන්න. අල්ප වූ රජස් (කෙලෙස්) ඇති සත්වයෝ සිටිත්; ශ්‍රී සද්ධර්මය ඇසීමට නොලැබුණහොත් ඔවුන් පිරිහී යනු ඇත; සදහම් ඇසුනහොත් ඔවුන් එය අවබොධ කර ගනු ඇත.|300px|50px|මාරකථා&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/vin02m2.mul0.xml#para32 විනයපිටකෙ→මහාවග්‌ගපාළි→මහාඛන්‌ධකො→මාරකථා]&lt;/ref&gt;
}}

බුදු රජාණන් වහන්සේගේ සැබෑ ශ්‍රාවකයෝ ''සාමීචිපටිපන්න'' වෙති. එනම් දුකින් මිදීම උදෙසා ම දහමෙහි හැසිරෙන අතර ම, අන් අය ගැන අනුකම්පාවෙන් ම සද්ධර්මය පතුරවත්. මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන ගිහි පැවිදි දෙපිරිසම ඉඩ ලැබෙන සැම විටම මෙලෙස හැසිරෙති.

මහමෙව්නාවේ ස්වාමීන් වහන්සේ ලා දහම් දෙසන්නේ/උගන්වන්නේ බුදු රජාණන් වහන්සේ දේශනා කර වදාළ අන්දමට ය.

{{cquote|යම් භික්‍ෂුවක් ''රූපය'' ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම (''නිබ්‌බිදාය '') පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම (''විරාගාය ''), එය නිරුද්‍ධ වීම (''නිරොධාය '') පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් විඳීම (''වේදනා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් හඳුනා ගැනීම් (''සඤ්ඤා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් චේතනාව තුළ සැකසීම (''සංඛාර'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් (විශේෂ වූ) දැනීම(''විඤ්ඤාණ'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...|300px|50px|ධම්‌මකථිකසුත්‌තං&lt;ref&gt; [http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0303m.mul0.xml#para115 සංයුත්‌තනිකායො→ඛන්‌ධවග්‌ගො→ඛන්‌ධසංයුත්‌තං→ධම්‌මකථිකවග්‌ගො→ධම්‌මකථිකසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}
එනිසා ජීවිතයේ යථාර්තය හෙළිදරවු කරන, දුකින් මිදීමට නොපමා විය යුතු ආකාරය ම අවධාරණය කරන, බුදු රජුන්ගේ මූලික ඉගැන්වීම මත ම පදනම් වූ (පටිගත කළ) දහම් දේශනා සහ දහම් පොත් පත් මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන්නන් අතර සංසරණය වෙනු දැකිය හැක.

ආරම්භක ශ්‍රී ලාංකික පසුබිම නිසා මෙම ප්‍රකාශන බොහොමයක් ඇත්තේ සිංහලයෙ නි; නමුත් මෙහි නිල වෙබ් අඩවිය ඔස්සේ ඉංග්‍රීසි සංස්කරණ හෙළි දැක්වෙනු දැන් දැකිය හැක.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://mahamevnawa.lk/en/|title=mahamevnawa.lk}}&lt;/ref&gt;

මහමෙව්නාවේ කැනඩා සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපද ශාඛා මඟින් &quot;''අමා සදහම් මණ්ඩපය''&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}&lt;/ref&gt; නමින් සජීවි සිංහල මාධ්‍ය අන්තර්ජාල (Internet) ධර්ම සාකච්ඡාවක් මෑතක සිට අරඹා ඇත. ලොව පුරා විසිරී සිටින සිංහල බෞද්ධයන් ට සද්ධර්මය පිළිබඳ ඇති සැක දුරු කරගැනීමට එයින් මග සැළසී ඇත.
==ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය==
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}
ලාභනොලබන ආයතනයක් වන මෙය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සදහා 2012 දී ආරම්භ වූ මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකා වලින් එකකි.එසේම ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩිම ආවරණ ජාලයක් හිමි එකම බෞද්ධ නාලිකාවද වේ.ඊට අමතරව ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ලෙස ගුවන්විදුලි නාලිකාවක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.මෙම නාලිකා ඔස්සේ පැය 24 පුරාම ශ්‍රාවකයන් උදෙසා ධර්ම දානය සිදුකරන අතර සෑම ධර්ම දේශනාවක්ම සිදු කරන්නේ මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේල විසිනි.බොහෝ වැඩසටහන් පටිගත කිරිබත්ගොඩ කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේ සිදු වේ.

තවද, ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය මගින් අන්තර්ජාල අවකාශ තුලින් ද ධර්මය ප්‍රචාරණය කරයි.ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනී YouTube නාලිකාව මේවනවිට ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය පසු කර ඇති අතර එය බෞද්ධ නාලිකාවක් සතු වැඩිම ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව වේ.මීට අමතරව මහමෙව්නාව,ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ආදී ලෙස සිංහල භාෂාවෙන් ධර්ම ප්‍රචාරණය කරන යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ඇති අතර ,Buddha Rashmi ලෙස හින්දි භාෂාවෙන් ද යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ද,Tamil Buddhist,Muniwar ලෙස දෙමළ භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද,Buddhism,Colombo Damma Freinds ලෙස ඉංග්‍රීසී භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද ඊට අමතරව චින භාෂාවෙන් සිදුකරන නාලිකාවක් ද පවතී.දැනට වැඩිම භාෂා ගණනකින් ලොව පුරා ධර්ම ප්‍රචාරණය සිදුකරන එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය ද මහමෙව්නාව වේ.

'''මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ''' නමින් ප්‍රකාශන ආයතනයක් ද පවතින අතර මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන සියලු පොත් ඒ හරහා මුද්‍රණය කර නිකුත් කෙරේ.එසේම &quot;මහාමේඝ&quot; නමින් බෞද්ධ සඟරාවක් ද මාසිකව නිකුත් වේ.

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>70r70x5bww4sr1ae46mh8sddts5wtio</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796497</id>
      <parentid>796496</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T06:22:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* ධර්ම ප්‍රචාරය */</comment>
      <origin>796497</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="91810" sha1="4lx77mwk5xwqzv6nhz4ju4g9i1xys9y" xml:space="preserve">{{Multiple issues|{{primary sources}}
{{COI}}}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image = File:Mahamevnawa Monastery Flag.jpg
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ&lt;br&gt; නිල ලාංඡනය සහ ධජය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීම උදෙසා [[ථේරවාදය|ථෙරවාද]] මුල් බෞද්ධ දර්ශනය පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද සෙනසුන් සංවිධානයකි. ඔවුන්ගේ අභිප්‍රාය වන්නේ බුදුදහමේ මූලිකම පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීමට අවශ්‍ය ලෙස ආධ්‍යාත්මික වශයෙන් සහය වීම යි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි] (පරිවර්තනයකි)&lt;/ref&gt;සෙනසුන් සංවිධානයක් වන මෙය වනාන්තරගත,ග්‍රාමීය,අර්ධ නාගරික,නාගරික යන කාණ්ඩ හතරම නියෝජනය වන පරිදි ශ්‍රී ලංකාවේ සේම ලෝකය පුරාම විසිරුණු අසපු ශාඛා 130 කට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වේ.ඊට අමතරව විශාල ස්ථූපයක් කේන්ද්‍රගතව ක්‍රියාත්මක වන මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාර ආරාම සීමිත ප්‍රමාණයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.ප්‍රධාන මූලස්ථානය වශයෙන් මෙම සංවිධානයේ ආරම්භක ස්ථානය වන [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]] ක්‍රියාත්මක වේ.මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ මෙන්ම ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය හොබවන්නේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ත නාමයෙන් බොහෝ දෙනා අතර ප්‍රසිද්ධියට පත් ව සිටින [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන්වහන්සේ]] ය.

උන්වහන්සේගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය යටතේ 1000 කට ආසන්න ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පිරිසක් මෙම ආරාම සංචිතය තුළ පිරිසිදු ථේරවාද ත්‍රිපිටක ධර්මය පුහුණු වන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.මෙම සෙනසුන් සංවිධානයේ පැවදිව වන නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා වසර කිහිපයක් පුහුණු කිරීම සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සිදුකිරීම සඳහා ගිනිගෙන දැවුණු උතුරු ඉන්දියාවේ නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලයේ සහ ථේරවාද බුදුදහමේ මූලස්ථානය වන අනුරාධපුර මහා විහාරයේ ආකෘතියට මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ ඉදිකරන ලද [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක |මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නම් වනාන්තරගත විශාල භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටා තිබේ.වර්ෂයක් පාසා පැවදිවීමට පැමිණෙන ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් ප්‍රමාණය ඉහළ යෑම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවෙන් ඔබ්බට ගොස් මෙවැනිම භික්ෂු පුහුණු මධයස්ථානයක් ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද ක්‍රියාත්මක වේ.තවද මහමෙව්නාව භාවනා ආරාම වඩාත් පිළිවෙලකින් සහ සැලසුම් සහගත අයුරින් ක්‍රියාත්මක ආරාම සංකීර්ණයක් වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාව පුරා ප්‍රචලිතව තිබේ.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ සුපුහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව ]]

මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකාවේ ආරාම වල වැඩසිටින ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ මානසික සුවය උදෙසා උචිත පරිදි වෙනමම ඉදිකළ විශාල ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද කලුතර ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ.ඊට අමතරව මෙම සංවිධානයේ ධර්ම ප්‍රචාරයක කටයුතු උදෙසා &quot;[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]]&quot; නමින් වෙනම භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පරිපාලනයෙන් වියුක්ත වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ඇති විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් හා &quot;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&quot; නමින් ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ රූපවාහිනී ජාලය හා බෞද්ධ ප්‍රකාශන  සංවිධානය ලෙස සලකනු ලබයි.මේ ඔස්සේ සිංහල,ඉංග්‍රීසි,දෙමළ,හින්දි ආදී විශාල භාෂා ගණනාවකින් සාර්ථක ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සිදු කරන අතර වැඩිම භාෂා සංඛ්‍යාවකින් ථේරවාද බෞද්ධ ධර්ම ප්‍රචාරයන් සිදු කරන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය වීම විශේෂත්වයකි.

තවද මෙහි භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&quot; නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය නිදහස් ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.මහමෙව්නාව වටා ලෝකය පුරා මිලියන දෙක හමාරක් පමණ ථේරවාද බෞද්ධ ජනතාවක් එකතු වී සිටින බවට ස්වාධීන ආයතන විසින ඇස්තමේන්තු ගත කර තිබෙන අතර ජනතාව අතර පවතින ගෞරවය සහ ජනප්‍රියත්වය නිසා බෞද්ධ විහාර ආරම්භ කිරීමට දුෂ්කර බවට ප්‍රචලිතව තිබූ අරාබි අර්ධද්වීපයේ පවා මුල් වරට බෞද්ධ විහාරයක් ආරම්භ කිරීමට මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයට වර්ෂ 2009 දී හැකියාව ලැබුණි.මෙවැනි හේතු ගණනාවක් නිසා මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වර්තමානයේ ලෝකයේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන වලින් එකක් ලෙස හා ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතනය ලෙස බොහෝ දෙනා සලකනු ලබයි.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය යටතේ පවතින නමුත් ස්වාධීනව ක්‍රියාත්මක වන සංඝ සභාවකි.මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් එහි පරිපාලනය කටයුතු වලින් ඉවත් ව වර්ෂ 2006 දී සංඝ සභාවක් පිහිටුවමින් අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය කටයුතු උන්වහන්සේගෙන් ස්වාධීන කොට සංඝ සභාව වෙත භාර කරනු ලැබීය.අමරපුර කලයාණිවංශ නිකාය යටතේම නමුත් ස්වාධීන සංඝ සභාවක් පිහිටුවීම සඳහා එම නිකායේ කාරක සංඝ සභාවේ පූර්ණ අවසරය ඒ අනුව ලැබුණු අතර මහමෙව්නාවේ සංඝයා උදෙසා වෙනම ම උපසම්පදාව සිදු කිරීමට ද ඒ අනුව අවස්ථාව සැලසුණි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ 1000 කට අධිකව වැඩසිටින භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරනු ලබන අතර පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ රැස්වන මෙම සංඝ සභාව මගින් අසපු සංචිතයේ වැදගත් තීරණ ගනු ලබයි.වෙනත් සංඝ සභාවක ඇති සභාපති,උප සභාපති,මහාලේඛකාධිකාරී,නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී වශයෙන් ඇති ධුර ක්‍රියාත්මක වන නමුත් වෙනත් නිකායක හෝ සංඝ සභාවක දැකිය නොහැකි පරදි මාස 6 කට වරක් නිශ්චිත කාලයකට පුනරාවර්තනය වන පරිදි සංඝ සභාව රැස්වීම මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික කරුණකි.එසේම ලෝකයේ වෙනත් කිසිදු බෞද්ධ නිකායක,නිකාය පාර්ශවයක හෝ ධර්මායතනයක දක්නට නොලැබෙන '''මහා සංඝ මාරුව ''' සිදුවන්නේ ද එසේ රැස්වන දිනයේ දී ය.එහිදී අසපු ශාඛා අතර සංඝයා මාරු කිරීම සිදුවේ.එය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය තුල පමණක් දක්නට ලැබෙන එයටම ආවේණික වූ සුවිශේෂී දෙයකි.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය එහි නිර්මාතෘ වන [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් යටතේ පවතින අතර සංඝ සභාව ඇරඹීමට පෙර එනම් 1999 සහ 2006 අතර මුල් කාලයේ ඇතැම් අවස්ථාවල [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ සේරුවිල සඝ පරපුර නියෝජනය කරමින් හා එකල දොම්පේ පාලුගම භාවනා අසපුවේ අනුශාසකත්වය හෙබ වූ [[සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ]] දෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]]යන්ගේ සහ තෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]]යන්ගේ ආචාර්යත්වයයෙන් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි කරනු ලැබූ අවස්ථා ද තිබේ.කෙසේ නමුත් සෑම මහමෙව්නාවේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේ නමකටම ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් විසින් දරනු ලැබ තිබේ.

[[File:People-3280571.jpg|thumb|මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ආරණ්‍යවාසී භික්ෂූන්&lt;br&gt;(ඡායාරූපය:[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක]])]]

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය බොහෝ විට මෙම සංඝ සභාව අයත් අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක හිමියන් විසින් දරනු ලබයි.ඒ අනුව ප්‍රථම මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා එම නිකායේ මහානායක හිමියන් සහ පසුකාලීනව [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ]] සිව්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] යන් වශයෙන් කටයුතු කරන ලද [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි| දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර හිමියන්]], වර්ෂ 2004 දී රාජගිරිය,කලපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ පැවැත්වුණු මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ප්‍රථම ආරම්භක උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට වර්ෂ 2022 දක්වා කටයුතු කරනු ලැබීය.2022 දී  උන්වහන්සේගේ පෞද්ගලික හේතුවක් මත ධුර කාලයෙන් තාවකාලිකව ඉවත් වූ අතර පසුව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ දෙවන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන [[හිනිඳුම නන්ද හිමි]] යන් පත්කරනු ලැබීය.2024 වසරේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] අපවත් වීම හේතුවෙන් පුරප්පාඩු වූ කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] යන් පෙර පැවති සිරිත් ප්‍රකාරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් විය.

බොහෝ විට මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ පැවදි වන්නේ බොහෝ කලක් නිවසේ ගත කල තරුණයින් වන නිසා ඔවුන් හට පාලි භාෂාව වැනි මූලික ධර්ම අධ්‍යයනයන් පිළිබඳව දැනුම අල්ප වේ.මේ හේතුවෙන් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි වීමට පෙර වසර එකහමාරක පමණ නේවාසික පුහුණුවකින් අනතුරුව පැවදි කිරීමෙන් පසු මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය වෙත යොමු කරන අතර එහිදී මූලිකව ධර්මය සරලව තේරීම් ගැනීම උදෙසා වැඩිහිටි ස්ථවිර භික්ෂූන් යටතේ සංඝ සභාවේ අනුශාසක [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් විසින් ත්‍රිපිටකය ඇසුරින් රචිත සරල ධර්ම ග්‍රන්ථ පරිහරණයට යොමු කරනු ලබයි.මේ කාලයේ විනිය ශික්ෂා පද ඉගෙනගැනීම සහ පිළිපැදීම හුරු කිරීමත්,භාවනාව පුරුදු කිරීමත් මූලිකව සිදු වේ.පසුව ධර්ම අධ්‍යයනය තවත් වැඩි කරමින් මහමෙව්නාවේ සරල සිංහල සූත්‍ර පිටක පරිවර්තන, බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටක ග්‍රන්ථ හා අටුවා ග්‍රන්ථ භාවිතයට හුරු කරන අතර තවත් වැඩිදුර අවශ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලාට අභිධර්ම පිටකය භාවිතයට හා පාලි භාෂාව ඉගෙන ගැනීමට ද අවස්ථාව සලසා තිබේ.සාමාන්‍යයෙන් සියලු අසපු ශාඛාවල දානය ගැනීම,වන්දනා කිරීම,සූත්‍ර සජ්ඣායනය,ධර්ම සාකච්ඡා කිරීම,භාවනා කිරීම ආදී සියලු කටයුතු දෛනික එකම පොදු කාලසටහනක් යටතේ සිදු කෙරේ.ඊට අමතරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා එකම වර්ණයේ එකම වර්ගයේ සිවුරු පැළදීම,එකම ආකාරයට වත් පිළිවෙත් කිරීම,එකම සජ්ඣායනය ක්‍රමයක්,වන්දනා ක්‍රමයක් ක්‍රියාත්මක කිරීම වැනි එකම පොදු රටාවක ලක්ෂණ මඟින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා වෙනත් නිකායක හෝ වෙනත් ධර්මයතනයක භික්ෂූන් වහන්සේලා අතරේ පහසුවෙන් හඳුනාගැනීමට හැකියාව ලැබී තිබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
20 වන සියවසේ අග භාගයේ පැවති ජාතක කතා සහ ධම්මපද ගාථාවකින් පමණක් ධර්මය දේශනා කිරීම සහ අනාගත මෛත්‍රී බුදු සසුනේ ධර්මාවබෝධය කිරීමේ සංකල්ප වලින් ඔබ්බට ගොස් මේ ගෞතම බුදු සසුනේම චතුරාර්ය ධර්මය අවබෝධ කිරීමේ පරමාර්ථය ඇතිව සූත්‍ර දේශනා සරල සිංහල බසින් ජනතාවට දේශනා කර කියා දීමේ වැඩපිලිවෙලක් මහමෙව්නාව තුළින් ආරම්භ කරනු ලැබීය.ඒ ඔස්සේ සූත්‍ර පිටකය සරල සිංහලයට පරිවර්තනය කිරීම ද සිදු කරනු ලැබූ අතර මේ සරල සිංහල පරිවර්තන මඟින් පහසුවෙන් ධර්මය කියවා තේරුම් ගැනීමේ හැකියාව තිබූ නිසා ධර්මය ඉගෙනගන්නා ජනතාව අතර මේ ග්‍රන්ථ පෙළ වේගයෙන් ජනප්‍රිය විය.කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් මහමෙව්නාව ආරම්භ කිරීමෙන් අනතුරුව දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල ධර්ම දේශනා සිදු කරමින් වැඩම කළ අතර උන්වහන්සේගේ දේශනා ශීඝ්‍රයෙන් බෞද්ධ ජනතාව අතර ප්‍රචලිත විය.උන්වහන්සේගේ එක් දේශනාවක් ශ්‍රවණය කිර්ම උදෙසා දහස් ගණන් ජනතාව පැමිණි අතර බස් රථ මඟින් වන්දනා නඩ ඔස්සේ පැමිණීමේ ප්‍රවණතාවක් ද තිබුණි.පසුව උන්වහන්සේගේ මේ දේශනා පොත් ලෙස මුද්‍රණය වූ අතර කැසට් පට,සීඩී පට ලෙසද වෙළඳපොල වෙත නිකුත් වන්නට විය.ජනතා ගෞරවය වැඩි වීම හේතුවෙන් නිරන්තරයෙන් රූපවාහිනී නාලිකා ඔස්සේ ද උන්වහන්සේගේ වැඩසටහන් ප්‍රචාරය වීමට ආරම්භ වූ අතර මේ හේතුවෙන් බොහෝ තරුණයන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය තුළ පැවදි වීමට ආරම්භ විය.පොල්ගහවෙල අසපු සංචිතයේ ඉඩකඩ අවම වීම සහ බෞද්ධ ජනතාව විසින් තමන්ගේ ගම් ප්‍රදේශවලද නව මහමෙව්නාව ආරාම ඉදිකිරීමට ඉඩම් පරිත්‍යාග කල අතර ඒ හේතුවෙන් මහමෙව්නාව අරාම දිවයිනේ බොහෝ ප්‍රදේශවලට වයාප්තව ගියේ ය.එම නව ආරාම වල ද දිනපතා,සතිපතා,මාස්පතා වශයෙන් ධර්ම දේශනා සිදු කිරීම ආරම්භ විය.

විශේෂයෙන්ම මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික වන්දනා ක්‍රමයක් සහ සජ්ඣායනා ක්‍රමයක් පවතින අතර එහිදී වඩා හෙමින් තාලයට ලෙසත් නොවන,වඩා වේගයෙන් කලබලකාරී ලෙසත් නොවන මධයස්ථ සජ්ඣායනා ක්‍රමයක් භාවිතා කරනු ලබයි.තවද මහමෙව්නාව සංඝ සභාව බෞද්ධයාට පිරිතේ අර්ථ තේරීම් ගත හැකි පරිදි පාලි සජ්ඣායනය සමඟ සිංහල පරිවර්තනය ද සහිතව &quot;මහමෙව්නාවේ පාලි-සිංහල පිරිවානා පොත&quot; නමින් පිරිත් පොතක් සම්පාදනය කරමින් පාලි සහ සිංහල භාෂා දෙක්නම සජ්ඣායනය කරනු ලැබුවේ ය.මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ මීට පෙර නොතිබූ ක්‍රමයක් වූ අතර බොහෝ දෙනෙකුට නුපුරුදු ක්‍රමයක් වූ බැවින් මුල් කාලයේ මේ සජ්ඣායන ක්‍රමය ගැන ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ සමාජය තුළ වාද විවාද ඇතිව තිබේ.සමහරුන්ට අනුව සිංහල අර්ථ සමඟ සජ්ඣායනය මඟින් පාලියෙන් ප්‍රකාශ වන ධර්ම කරුණු තේරුම් ගනිමින් සජ්ඣායනය කළ හැකි නිසා එය වඩා යහපත් වූ අතර එය පෙර තිබූ පැරණි සජ්ඣායන ක්‍රමයට පරිබාහිර වූ බැවින් ශ්‍රී ලංකාවේ සමහර බෞද්ධයන් ඊට අකමැති විය.කෙසේ නමුත් මේ ග්‍රන්ථය ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය කරනු ලැබූ අතර ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ධර්මය ඉගෙනගනු ලබන විදෙස් බෞද්ධයන් බොහෝ විට එයට කැමැත්තක් දැක්වූහ.

තවද මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මඟින් රුවන්වැලිසෑය,සෝමාවතිය,සේරුවිල,පොලොන්නරුව,මිහින්තලය ආදී පැරණි සිද්ධස්ථාන වල මහා පරිමාණයෙන් බෞද්ධ වන්දනාවන් සිදු කිරීම ආරම්භ වූ අතර මේ වන්දනාවන් සමඟ ද ලක්ෂ ගණනින් ජනතාව එක්විය.එසේ එක් අවස්ථාවක ඇස්තමේන්තු ගත කර තිබූ ජන සහභාගීත්වය ලක්ෂ 12 ඉක්මවීය.එකල පැවති හින්දු සංකල්ප ඔස්සේ නිර්මාණය වූ දේවාල කෝවිල් වෙත බෞද්ධ ජනතාව යෑම අඩු කර බෞද්ධයකුගේ මූලික අංගය වන තිසරණය සරණ යෑමේ වටිනාකම නිරන්තරයෙන් ඉස්මතු කිරීමට සමත් විය.එකල ධර්ම ප්‍රචාරයේ ප්‍රබල සලකුණක් වූ සෝම හාමුදුරුවන් විසින් බැහැර කල පඬුරු ගැටගැසීම,දේවාලවල කන්නලව් කිරීම,ග්‍රහ අපල සංකල්පය ඔස්සේ බෝධි වන්දනා ක්‍රම සිදු කිරීම වැනි දේ මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය විසින් ද බැහැර කල අතර කිරිබත්ගොඩ හිමියන් විසින් නව බෝධි වන්දනා ක්‍රමයක් සහ වෙනත් බුදුගුණ වන්දනා කවි නිර්මාණ කලේ ය.ටික කාලයක් තුල ඒවා සජ්ඣායනය කිරීමට ජනතාව හුරු වූ අතර සමහරු පැරණි නවග්‍රහ ශාන්තිය සහිත බෝධි වන්දනා ක්‍රමය ඉවත් කලේය.බෞද්ධයන් හින්දු දෙවිවරු වන්දනා කිරීම වෙනුවට නිකෙලෙස් රහතන් වහන්සේලා වන්දනා කිරීමට පෙළඹවූ අතර රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ ඇතුලත ගාථා,වන්දනා කවි,පින්තූර නිර්මාණ විය.ඒ හේතුවෙන් බෞද්ධ ජනතාව නිවසේ සිට වන්දනා කල හින්දු දේව සංකල්පය බැහැර වූ අතර බොහෝ බෞද්ධයින් රහත් සංඝයා වන්දනා කිරීමට ආරම්භ කලේ ය.ඊට අමතරව ඉතිහාසයේ රාත්‍රියක් අවසන් වන තුරු ධර්ම දේශනා සිදු කිරීමේ සම්ප්‍රදාය පොලොන්නරුව රාජධානි යුගයෙන් පසු සිදු වූ බවට සාධක නොමැති නමුත් ඒ සම්ප්‍රදාය ද මහමෙව්නාව විසින් නැවත ආරම්භ කරමින් සර්වරාත්‍රික ධර්ම දේශනා සිදු කිරීම ආරම්භ කරනු ලැබීය.මේ කාලවලදීම ළමුන් සඳහා වෙනම වැඩසටහන්,තරුණයන් සදහා වෙනම වැඩසටහන් ද වෙන වෙනම ක්‍රියාත්මක වීම,ළමුන් සදහා බෞද්ධ චිත්‍ර කතා පොත් නිර්මාණය වීම වැනි කටයුතු ද සිදු විය.

[[File:Mahamevnawa Publications.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව ප්‍රකාශන]]

2012 වර්ෂයේ 2600 වන සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය මූලික කොටගෙන ද මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය ආශ්‍රිත විශාල ධර්ම ප්‍රබෝධයක් ඇති වූ අතර එහිදී ත්‍රිපිටක සජ්ඣායන,පිණ්ඩපාත චාරිකා,ධර්ම දේශනා,ධර්ම සාකච්ඡා,සීල භාවනා වැඩසටහන් විශාල ලෙස සිදු කිරීමත් අඩි 100 ඉක්මවූ නව විශාල ස්ථූප සහ බුද්ධ මන්දිර වැනි නව බෞද්ධ පූජනීය ගොඩනැගි ඉදිකිරීමත් ඒවා වසරක් වැනි කෙටි කලකින් වැඩ නිමවීමත් සිදු කරනු ලැබීම ජනතාවගේ අවධානය යොමු වීමට හේතුවක් විය.එසේම මේ බොහෝ කටයුතු විවිධ රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ස්වේච්ඡාවෙන්ම ප්‍රචාරය කරනු ලැබීය.ඊට අමතරව මහාවංශය,ධාතු වංශය වැනි ග්‍රන්ථ ද සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කරමින් ඉතිහාස සාකච්ඡා ලෙස රටේ ඉතිහාසය ද බෞද්ධයන් වෙත ගෙන යෑමට උත්සුක විය.මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අනුරාධපුර රාජධානිය බිඳ වැටීම හේතුවෙන් ඉතිහාසයෙන් නැතිවී ගොස් තිබූ
මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිදු වූ දින සිහි කිරීම හෙවත් ශ්‍රී මිහිඳු පුර අටවක සැමරීම වසර 800 කට පමණ පසු මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය විසින් ආරම්භ කරනු ලැබූ අතර ඊට සමගාමීව ගරා වැටී තිබූ ක්‍රි.පූ.1 වන සියවසේ උත්තිය රජු විසින් මිහින්තලයේ සිදු කල මිහිඳු මහා සෑය නැවත ප්‍රතිසංස්කරණය කරනු ලැබීය.තවද විල්ගම්වෙහෙර වැනි පුරාණ ස්ථූප ද සංරක්ෂණය කිරීම සදහා අරමුදල් බෞද්ධ ජනතාව ඔස්සේ සපයනු ලැබීය.

මීට පෙර නොතිබූ මෙවැනි නව වන්දනා ක්‍රම,ධර්ම දේශනා,බෞද්ධ ග්‍රන්ථ,විවිධ ඉදිකිරීම් බෞද්ධ සමාජය වෙත එකතු වීම සහ දක්නට ලැබීම හේතුවෙන් කෙටිකාලයක් තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ජනතාව තුල මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වේගයෙන් ප්‍රචලිත වී ගියේය.
===ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය===
වර්ෂ 2012 වන විට මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ධර්ම ප්‍රචාරය පුළුල් කරනු වස් &quot;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&quot; ඔස්සේ &quot;ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය&quot; සහ &quot;ලක්විරු ගුවන්විදුලිය&quot; ගිහි කාර්ය මණ්ඩලයක් යටතේ ඇරඹි අතර එමගින් පැය විසිහතර පුරාම ධර්ම දේශනා,ධර්ම සාකච්ඡා ,වන්දනාවන් ප්‍රචාරය කරනු ලැබීය.වර්තමානය වනවිට ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩිම ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරනු ලබන බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාව ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය වේ.
පසු කාලීනව ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනී වැඩසටහන් අන්තර්ජාල,සමාජ මාධ්‍ය දක්වා ප්‍රචලිත විය.යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් නිර්මාණය කරමින් ධර්මය ජනතාව අතරට ගෙනයාමට උත්සාහ කල අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස Shraddha TV නාලිකාව ග්‍රාහක මිලයන ද,ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ධර්ම ප්‍රචාරය සිදු කරන Buddhism නාලිකාව ග්‍රාහක මිලයන දෙක ද,හින්දි බසින් ධර්ම ප්‍රචාරය සිදු කරන Buddha Rashmi නාලිකාව ග්‍රාහක මිලයන භාගය ද ඉක්මවා ගියේය.තවද අහස්ගව්ව යනුවෙන් තරුණයන් සදහා ද, Tamil Buddhist ,Muniwar යන නමින් දමිළ නාලිකා ද ආරම්භ කල අතර ඒවා ද සැලකිය යුතු ප්‍රගතියක් ලබා ගත්තේ ය.

මීට සමගාමීව &quot;මහාමේඝ&quot; නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ආරම්භ කර බෞද්ධ ග්‍රන්ථ මුද්‍රණය කරමින් අඩු මුදලකට ජනතාව අතට පත් කරනු ලැබීය.මෙසේ ලාභ නොලබන ආයතන ආරම්භ කරමින් ධර්ම ප්‍රචාරක වැඩ පිලිවෙල තවත් පුලුල් කල අතර විදේශීය රටවල ද අසපු ශාඛා ආරම්භ වෙමින් ඒ ඒ රටවල ද ධර්ම ප්‍රචාරක වැඩපිලිවෙලවල් සිදු විය.විශේෂයෙන් භික්ෂූන් වහ්නසේලා විසින් බටහිර රටවල බෞද්ධ භාවනා ක්‍රම නොමිලයේ ඉගැන්වීම සිදු කරනු ලැබූ අතර එමගින් බොහෝ විදේශිකයන් භාවනා ක්‍රම ඉගෙනගැනීම මහමෙව්නාව ආරාම වෙත පැමිණියෝය.මේ කාලයේ මහමෙව්නාවේ බෞද්ධ ග්‍රන්ථ ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය වූ අතර මෙවැනි හේතු නිසා විදේශීකයන් අතර ද මහමෙව්නාව ආරාම ප්‍රචලිත වීම ආරම්භ වීම මගින් මහමෙව්නාව වෙත පැවදි වීම පිණිස පැමිණෙන විදේශිකයන් පිරිස ද ක්‍රමයෙන් වැඩි විය.ඉන්දීය ධර්ම ප්‍රචාරයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඉන්දියානු බෞද්ධයින්ගේ ඉල්ලීම මත ඉන්දියාව තුලද ශාඛා ආරම්භ වීම සිදු වූ අතර ඉන්දීය බෞද්ධයන් පැවදි වීම ද ඉහල යෑම හේතුවෙන් එරටෙහි වෙනම ථේරවාද භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යයස්ථානයක් පවා ඇරඹීමට මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වෙත සිදු විය.

==ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය==

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන්==
===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

==මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ==
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රියාත්මක තරඟකාරී අධ්‍යයාපන රටාවෙන් යුතු පාසල් රටාවෙන් මිදී වලින් සංඝයාගේ සෙවනේ ගුණධර්ම,අධ්‍යයාපනය සහ විෂයබාහිර ක්‍රියාකාරකම් යන කාණ්ඩ තුනම සමබරව ක්‍රියාත්මක බෞද්ධ පාසල් ජාලයක අවශ්‍යතාව මත මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ අනුශාසක කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ අදහසකට අනුව '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික පාසල් ලෙස ආරම්භ විය.ඒ සඳහා මැලේසියාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ක්වාලාලම්පූර්හි සෙන්තෝල් බෞද්ධ විහාරයේ විහාරාධිපති සහ ථේරවාද බෞද්ධ කවුන්සිලයේ අනුශාසක අතිපූජ්‍ය බූටෑවත්තේ සරණංකර හිමියන් විසින් උන්වහන්සේට අයත් ව තිබූ දෙල්ගොඩ ප්‍රදේශයේ ගොඩනැගිලි සහිත භූමි භාගයක් පරිත්‍යාග කිරීමෙන් පසු පළමු විද්‍යාලය 2018 පෙබරවාරි මස  28 වන දින රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම නම් ප්‍රදේශයේ ඇරඹිණ.

ගෞතම බුදු සසුන සුරකින සුජාත දරු පරපුරක් දැයට දායද කිරීමේ අරමුණ ඇතිව ක්‍රියාත්මක මෙම විද්‍යාල ජාලය නිදහසෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාව තුල බිහි වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.පසුව දිවයිනේ වෙනත් ප්‍රදේශවලද මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ශාඛා ඇති විය.එම ශාඛා පහත දැක්වේ.

*දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
*මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

මීට සමඟාමිව කඩුවෙල,මාළඹේ,කිරිබත්ගොඩ,සඳලංකාව,දෙල්ගොඩ,වැලිමඩ යන ප්‍රදේශවල &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&quot; ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.

==දහමෙහි හැසිරීම==

බුදු රජාණන්වහන්සේ ගේ ඉගැන්වීම අනුව මිනිස් උපතක් ලැබීම ම ඉතා දුලබ භාග්‍යයකි. බුදු දහම ගැන අසන්නට ද ලැබෙන වාසනාවන්තයින් කළ යුත්තේ අවසන් ඉලක්කය වන නිවන අරමුණු කර සිත දියුණු කර ගැනීමයි.

යමෙකු ට නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගත හැක්කේ බුදු දහමට අනුකූලව හැසිරීම්න් අරි අට මග (ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය) නම් වූ ඒ උතුම් මග සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පමණි. ආධ්‍යාත්මික වර්ධනයේ මුල් පියවරවල්: උදා. සෝවාන් (සෝතාපන්න) හා සකෘදාගාමී (සකදාගාමී), එදිනෙදා ජීවිතයේ වැඩ කටයුතු අතරේ වුව ද ළඟා කර ගත හැක.

දුකින් මිදීම (නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගැනීම) උදෙසා මුල් ම පියවර බුදුන් වදාළ ධර්මය දැන ගැනීම යි. බුදු දහම ඉගැන්වීම, සාකච්ඡා කිරීම සහ එහි හැසිරීම සඳහා අනුබල දිම ආදී ලෙස, ඒ අරබයා මහමෙව්නාවෙන් කෙරෙන කාර්ය භාරය වැදගත් ය.

එමෙන්ම, නිවන් මගෙහි කොටසක් ලෙස ම සිහිය (සති) ප්‍රගුණ කිරීම ඇසුරින්, සමාධිය හා ප්‍රඥාව දියුණු කර ගැනීමෙ හි වැදගත් ම කොටස වන භාවනාව වැඩීමට ද මහමෙව්නාවෙන්  පහසුකම් සැලසී ඇත.

අවධාරණය කෙරන වැදගත් ම කරුණක් වන්නේ: බුදු දහම හුදෙක් ජීවිතය දුක් සහගත බැව් පැවසීමෙන් නො නැවතී, එයින් මුළුමනින් ම අත් මිදීමේ මාර්ගය ද පෙන්වන බව ය.{{Relevance inline|date=2025-08-16|reason=මෙම කොටස රචනාවක් ලෙස ලියා ඇති අතර ලිපියේ විෂයට අදාළ නොවේ.}}

==දහම පැතිරවීම==
[[File:Mahamevnawa Publications.jpg|thumb|මහමෙව්නාව ප්‍රකාශන]]{{cquote|''තථාගතප්‌පවෙදිතො ධම්‌මවිනයො, භික්‌ඛවෙ, විවටො විරොචති, නො පටිච්‌ඡන්‌නො''&lt;br/&gt;තථාගතයන් වහන්සේ විසින් පනවන ලද ශ්‍රී සද්ධර්මයත් විනයත් බබළන්නේ විවර වුන විටය, සැඟවුණ විට නොවේ.|300px|50px|පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0402m2.mul12.xml#para132 අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→කුසිනාරවග්‌ගො(භාරංඩුවග්ගො)→පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}

{{cquote|''චරථ, භික්‌ඛවෙ, චාරිකං බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්‌පාය අත්‌ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්‌සානං. මා එකෙන ද්‌වෙ අගමිත්‌ථ. දෙසෙථ, භික්‌ඛවෙ, ධම්‌මං ආදිකල්‍යාණං මජ්‌ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්‌ථං සබ්‍යඤ්‌ජනං කෙවලපරිපුණ්‌ණං පරිසුද්‌ධං බ්‍රහ්‌මචරියං පකාසෙථ. සන්‌ති සත්‌තා අප්‌පරජක්‌ඛජාතිකා , අස්‌සවනතා ධම්‌මස්‌ස පරිහායන්‌ති, භවිස්‌සන්‌ති ධම්‌මස්‌ස අඤ්‌ඤාතාරො.''&lt;br/&gt;පින්වත් මහණෙනි, බොහෝ දෙනාගේ හිත පිණිස ද, බොහෝ දෙනාගේ සැපය පිණිස ද, ලොවට අනුකම්පාවෙන් දෙවි මිනිසුන්ගේ අර්ථය හා හිත සුව පිණිස හැසිරෙන්න. එක මග දෙදෙනෙකු නොම යන්න. පින්වත් මහණෙනි, ඇරඹුම කලණ (යහපත්) වූ, මැද කලණ වූ, අවසන ද කලණ වූ මනා අරුත් සහිත, මනා ව්‍යවහාර සහිත, මුළුමනින් ම පිරිපුන් වූ, පිරිසිදු නිවන් මග ම පවසන්න. අල්ප වූ රජස් (කෙලෙස්) ඇති සත්වයෝ සිටිත්; ශ්‍රී සද්ධර්මය ඇසීමට නොලැබුණහොත් ඔවුන් පිරිහී යනු ඇත; සදහම් ඇසුනහොත් ඔවුන් එය අවබොධ කර ගනු ඇත.|300px|50px|මාරකථා&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/vin02m2.mul0.xml#para32 විනයපිටකෙ→මහාවග්‌ගපාළි→මහාඛන්‌ධකො→මාරකථා]&lt;/ref&gt;
}}

බුදු රජාණන් වහන්සේගේ සැබෑ ශ්‍රාවකයෝ ''සාමීචිපටිපන්න'' වෙති. එනම් දුකින් මිදීම උදෙසා ම දහමෙහි හැසිරෙන අතර ම, අන් අය ගැන අනුකම්පාවෙන් ම සද්ධර්මය පතුරවත්. මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන ගිහි පැවිදි දෙපිරිසම ඉඩ ලැබෙන සැම විටම මෙලෙස හැසිරෙති.

මහමෙව්නාවේ ස්වාමීන් වහන්සේ ලා දහම් දෙසන්නේ/උගන්වන්නේ බුදු රජාණන් වහන්සේ දේශනා කර වදාළ අන්දමට ය.

{{cquote|යම් භික්‍ෂුවක් ''රූපය'' ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම (''නිබ්‌බිදාය '') පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම (''විරාගාය ''), එය නිරුද්‍ධ වීම (''නිරොධාය '') පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් විඳීම (''වේදනා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් හඳුනා ගැනීම් (''සඤ්ඤා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් චේතනාව තුළ සැකසීම (''සංඛාර'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් (විශේෂ වූ) දැනීම(''විඤ්ඤාණ'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...|300px|50px|ධම්‌මකථිකසුත්‌තං&lt;ref&gt; [http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0303m.mul0.xml#para115 සංයුත්‌තනිකායො→ඛන්‌ධවග්‌ගො→ඛන්‌ධසංයුත්‌තං→ධම්‌මකථිකවග්‌ගො→ධම්‌මකථිකසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}
එනිසා ජීවිතයේ යථාර්තය හෙළිදරවු කරන, දුකින් මිදීමට නොපමා විය යුතු ආකාරය ම අවධාරණය කරන, බුදු රජුන්ගේ මූලික ඉගැන්වීම මත ම පදනම් වූ (පටිගත කළ) දහම් දේශනා සහ දහම් පොත් පත් මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන්නන් අතර සංසරණය වෙනු දැකිය හැක.

ආරම්භක ශ්‍රී ලාංකික පසුබිම නිසා මෙම ප්‍රකාශන බොහොමයක් ඇත්තේ සිංහලයෙ නි; නමුත් මෙහි නිල වෙබ් අඩවිය ඔස්සේ ඉංග්‍රීසි සංස්කරණ හෙළි දැක්වෙනු දැන් දැකිය හැක.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://mahamevnawa.lk/en/|title=mahamevnawa.lk}}&lt;/ref&gt;

මහමෙව්නාවේ කැනඩා සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපද ශාඛා මඟින් &quot;''අමා සදහම් මණ්ඩපය''&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}&lt;/ref&gt; නමින් සජීවි සිංහල මාධ්‍ය අන්තර්ජාල (Internet) ධර්ම සාකච්ඡාවක් මෑතක සිට අරඹා ඇත. ලොව පුරා විසිරී සිටින සිංහල බෞද්ධයන් ට සද්ධර්මය පිළිබඳ ඇති සැක දුරු කරගැනීමට එයින් මග සැළසී ඇත.
==ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය==
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}
ලාභනොලබන ආයතනයක් වන මෙය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සදහා 2012 දී ආරම්භ වූ මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකා වලින් එකකි.එසේම ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩිම ආවරණ ජාලයක් හිමි එකම බෞද්ධ නාලිකාවද වේ.ඊට අමතරව ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ලෙස ගුවන්විදුලි නාලිකාවක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.මෙම නාලිකා ඔස්සේ පැය 24 පුරාම ශ්‍රාවකයන් උදෙසා ධර්ම දානය සිදුකරන අතර සෑම ධර්ම දේශනාවක්ම සිදු කරන්නේ මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේල විසිනි.බොහෝ වැඩසටහන් පටිගත කිරිබත්ගොඩ කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේ සිදු වේ.

තවද, ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය මගින් අන්තර්ජාල අවකාශ තුලින් ද ධර්මය ප්‍රචාරණය කරයි.ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනී YouTube නාලිකාව මේවනවිට ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය පසු කර ඇති අතර එය බෞද්ධ නාලිකාවක් සතු වැඩිම ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව වේ.මීට අමතරව මහමෙව්නාව,ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ආදී ලෙස සිංහල භාෂාවෙන් ධර්ම ප්‍රචාරණය කරන යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ඇති අතර ,Buddha Rashmi ලෙස හින්දි භාෂාවෙන් ද යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් ද,Tamil Buddhist,Muniwar ලෙස දෙමළ භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද,Buddhism,Colombo Damma Freinds ලෙස ඉංග්‍රීසී භාෂාවෙන් නාලිකා කිහිපයක් ද ඊට අමතරව චින භාෂාවෙන් සිදුකරන නාලිකාවක් ද පවතී.දැනට වැඩිම භාෂා ගණනකින් ලොව පුරා ධර්ම ප්‍රචාරණය සිදුකරන එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය ද මහමෙව්නාව වේ.

'''මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ''' නමින් ප්‍රකාශන ආයතනයක් ද පවතින අතර මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන සියලු පොත් ඒ හරහා මුද්‍රණය කර නිකුත් කෙරේ.එසේම &quot;මහාමේඝ&quot; නමින් බෞද්ධ සඟරාවක් ද මාසිකව නිකුත් වේ.

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>4lx77mwk5xwqzv6nhz4ju4g9i1xys9y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796498</id>
      <parentid>796497</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T06:27:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය 2 */</comment>
      <origin>796498</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="88126" sha1="leeqsgs4mqy2r67r9q93sg2ecmtwslf" xml:space="preserve">{{Multiple issues|{{primary sources}}
{{COI}}}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image = File:Mahamevnawa Monastery Flag.jpg
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ&lt;br&gt; නිල ලාංඡනය සහ ධජය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීම උදෙසා [[ථේරවාදය|ථෙරවාද]] මුල් බෞද්ධ දර්ශනය පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද සෙනසුන් සංවිධානයකි. ඔවුන්ගේ අභිප්‍රාය වන්නේ බුදුදහමේ මූලිකම පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීමට අවශ්‍ය ලෙස ආධ්‍යාත්මික වශයෙන් සහය වීම යි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි] (පරිවර්තනයකි)&lt;/ref&gt;සෙනසුන් සංවිධානයක් වන මෙය වනාන්තරගත,ග්‍රාමීය,අර්ධ නාගරික,නාගරික යන කාණ්ඩ හතරම නියෝජනය වන පරිදි ශ්‍රී ලංකාවේ සේම ලෝකය පුරාම විසිරුණු අසපු ශාඛා 130 කට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වේ.ඊට අමතරව විශාල ස්ථූපයක් කේන්ද්‍රගතව ක්‍රියාත්මක වන මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාර ආරාම සීමිත ප්‍රමාණයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.ප්‍රධාන මූලස්ථානය වශයෙන් මෙම සංවිධානයේ ආරම්භක ස්ථානය වන [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]] ක්‍රියාත්මක වේ.මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ මෙන්ම ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය හොබවන්නේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ත නාමයෙන් බොහෝ දෙනා අතර ප්‍රසිද්ධියට පත් ව සිටින [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන්වහන්සේ]] ය.

උන්වහන්සේගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය යටතේ 1000 කට ආසන්න ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පිරිසක් මෙම ආරාම සංචිතය තුළ පිරිසිදු ථේරවාද ත්‍රිපිටක ධර්මය පුහුණු වන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.මෙම සෙනසුන් සංවිධානයේ පැවදිව වන නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා වසර කිහිපයක් පුහුණු කිරීම සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සිදුකිරීම සඳහා ගිනිගෙන දැවුණු උතුරු ඉන්දියාවේ නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලයේ සහ ථේරවාද බුදුදහමේ මූලස්ථානය වන අනුරාධපුර මහා විහාරයේ ආකෘතියට මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ ඉදිකරන ලද [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක |මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නම් වනාන්තරගත විශාල භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටා තිබේ.වර්ෂයක් පාසා පැවදිවීමට පැමිණෙන ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් ප්‍රමාණය ඉහළ යෑම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවෙන් ඔබ්බට ගොස් මෙවැනිම භික්ෂු පුහුණු මධයස්ථානයක් ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද ක්‍රියාත්මක වේ.තවද මහමෙව්නාව භාවනා ආරාම වඩාත් පිළිවෙලකින් සහ සැලසුම් සහගත අයුරින් ක්‍රියාත්මක ආරාම සංකීර්ණයක් වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාව පුරා ප්‍රචලිතව තිබේ.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ සුපුහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව ]]

මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකාවේ ආරාම වල වැඩසිටින ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ මානසික සුවය උදෙසා උචිත පරිදි වෙනමම ඉදිකළ විශාල ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද කලුතර ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ.ඊට අමතරව මෙම සංවිධානයේ ධර්ම ප්‍රචාරයක කටයුතු උදෙසා &quot;[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]]&quot; නමින් වෙනම භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පරිපාලනයෙන් වියුක්ත වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ඇති විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් හා &quot;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&quot; නමින් ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ රූපවාහිනී ජාලය හා බෞද්ධ ප්‍රකාශන  සංවිධානය ලෙස සලකනු ලබයි.මේ ඔස්සේ සිංහල,ඉංග්‍රීසි,දෙමළ,හින්දි ආදී විශාල භාෂා ගණනාවකින් සාර්ථක ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සිදු කරන අතර වැඩිම භාෂා සංඛ්‍යාවකින් ථේරවාද බෞද්ධ ධර්ම ප්‍රචාරයන් සිදු කරන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය වීම විශේෂත්වයකි.

තවද මෙහි භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&quot; නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය නිදහස් ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.මහමෙව්නාව වටා ලෝකය පුරා මිලියන දෙක හමාරක් පමණ ථේරවාද බෞද්ධ ජනතාවක් එකතු වී සිටින බවට ස්වාධීන ආයතන විසින ඇස්තමේන්තු ගත කර තිබෙන අතර ජනතාව අතර පවතින ගෞරවය සහ ජනප්‍රියත්වය නිසා බෞද්ධ විහාර ආරම්භ කිරීමට දුෂ්කර බවට ප්‍රචලිතව තිබූ අරාබි අර්ධද්වීපයේ පවා මුල් වරට බෞද්ධ විහාරයක් ආරම්භ කිරීමට මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයට වර්ෂ 2009 දී හැකියාව ලැබුණි.මෙවැනි හේතු ගණනාවක් නිසා මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වර්තමානයේ ලෝකයේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන වලින් එකක් ලෙස හා ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතනය ලෙස බොහෝ දෙනා සලකනු ලබයි.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය යටතේ පවතින නමුත් ස්වාධීනව ක්‍රියාත්මක වන සංඝ සභාවකි.මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් එහි පරිපාලනය කටයුතු වලින් ඉවත් ව වර්ෂ 2006 දී සංඝ සභාවක් පිහිටුවමින් අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය කටයුතු උන්වහන්සේගෙන් ස්වාධීන කොට සංඝ සභාව වෙත භාර කරනු ලැබීය.අමරපුර කලයාණිවංශ නිකාය යටතේම නමුත් ස්වාධීන සංඝ සභාවක් පිහිටුවීම සඳහා එම නිකායේ කාරක සංඝ සභාවේ පූර්ණ අවසරය ඒ අනුව ලැබුණු අතර මහමෙව්නාවේ සංඝයා උදෙසා වෙනම ම උපසම්පදාව සිදු කිරීමට ද ඒ අනුව අවස්ථාව සැලසුණි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ 1000 කට අධිකව වැඩසිටින භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරනු ලබන අතර පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ රැස්වන මෙම සංඝ සභාව මගින් අසපු සංචිතයේ වැදගත් තීරණ ගනු ලබයි.වෙනත් සංඝ සභාවක ඇති සභාපති,උප සභාපති,මහාලේඛකාධිකාරී,නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී වශයෙන් ඇති ධුර ක්‍රියාත්මක වන නමුත් වෙනත් නිකායක හෝ සංඝ සභාවක දැකිය නොහැකි පරදි මාස 6 කට වරක් නිශ්චිත කාලයකට පුනරාවර්තනය වන පරිදි සංඝ සභාව රැස්වීම මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික කරුණකි.එසේම ලෝකයේ වෙනත් කිසිදු බෞද්ධ නිකායක,නිකාය පාර්ශවයක හෝ ධර්මායතනයක දක්නට නොලැබෙන '''මහා සංඝ මාරුව ''' සිදුවන්නේ ද එසේ රැස්වන දිනයේ දී ය.එහිදී අසපු ශාඛා අතර සංඝයා මාරු කිරීම සිදුවේ.එය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය තුල පමණක් දක්නට ලැබෙන එයටම ආවේණික වූ සුවිශේෂී දෙයකි.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය එහි නිර්මාතෘ වන [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් යටතේ පවතින අතර සංඝ සභාව ඇරඹීමට පෙර එනම් 1999 සහ 2006 අතර මුල් කාලයේ ඇතැම් අවස්ථාවල [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ සේරුවිල සඝ පරපුර නියෝජනය කරමින් හා එකල දොම්පේ පාලුගම භාවනා අසපුවේ අනුශාසකත්වය හෙබ වූ [[සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ]] දෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]]යන්ගේ සහ තෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]]යන්ගේ ආචාර්යත්වයයෙන් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි කරනු ලැබූ අවස්ථා ද තිබේ.කෙසේ නමුත් සෑම මහමෙව්නාවේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේ නමකටම ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් විසින් දරනු ලැබ තිබේ.

[[File:People-3280571.jpg|thumb|මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ආරණ්‍යවාසී භික්ෂූන්&lt;br&gt;(ඡායාරූපය:[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක]])]]

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය බොහෝ විට මෙම සංඝ සභාව අයත් අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක හිමියන් විසින් දරනු ලබයි.ඒ අනුව ප්‍රථම මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා එම නිකායේ මහානායක හිමියන් සහ පසුකාලීනව [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ]] සිව්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] යන් වශයෙන් කටයුතු කරන ලද [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි| දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර හිමියන්]], වර්ෂ 2004 දී රාජගිරිය,කලපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ පැවැත්වුණු මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ප්‍රථම ආරම්භක උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට වර්ෂ 2022 දක්වා කටයුතු කරනු ලැබීය.2022 දී  උන්වහන්සේගේ පෞද්ගලික හේතුවක් මත ධුර කාලයෙන් තාවකාලිකව ඉවත් වූ අතර පසුව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ දෙවන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන [[හිනිඳුම නන්ද හිමි]] යන් පත්කරනු ලැබීය.2024 වසරේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] අපවත් වීම හේතුවෙන් පුරප්පාඩු වූ කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] යන් පෙර පැවති සිරිත් ප්‍රකාරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් විය.

බොහෝ විට මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ පැවදි වන්නේ බොහෝ කලක් නිවසේ ගත කල තරුණයින් වන නිසා ඔවුන් හට පාලි භාෂාව වැනි මූලික ධර්ම අධ්‍යයනයන් පිළිබඳව දැනුම අල්ප වේ.මේ හේතුවෙන් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි වීමට පෙර වසර එකහමාරක පමණ නේවාසික පුහුණුවකින් අනතුරුව පැවදි කිරීමෙන් පසු මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය වෙත යොමු කරන අතර එහිදී මූලිකව ධර්මය සරලව තේරීම් ගැනීම උදෙසා වැඩිහිටි ස්ථවිර භික්ෂූන් යටතේ සංඝ සභාවේ අනුශාසක [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් විසින් ත්‍රිපිටකය ඇසුරින් රචිත සරල ධර්ම ග්‍රන්ථ පරිහරණයට යොමු කරනු ලබයි.මේ කාලයේ විනිය ශික්ෂා පද ඉගෙනගැනීම සහ පිළිපැදීම හුරු කිරීමත්,භාවනාව පුරුදු කිරීමත් මූලිකව සිදු වේ.පසුව ධර්ම අධ්‍යයනය තවත් වැඩි කරමින් මහමෙව්නාවේ සරල සිංහල සූත්‍ර පිටක පරිවර්තන, බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටක ග්‍රන්ථ හා අටුවා ග්‍රන්ථ භාවිතයට හුරු කරන අතර තවත් වැඩිදුර අවශ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලාට අභිධර්ම පිටකය භාවිතයට හා පාලි භාෂාව ඉගෙන ගැනීමට ද අවස්ථාව සලසා තිබේ.සාමාන්‍යයෙන් සියලු අසපු ශාඛාවල දානය ගැනීම,වන්දනා කිරීම,සූත්‍ර සජ්ඣායනය,ධර්ම සාකච්ඡා කිරීම,භාවනා කිරීම ආදී සියලු කටයුතු දෛනික එකම පොදු කාලසටහනක් යටතේ සිදු කෙරේ.ඊට අමතරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා එකම වර්ණයේ එකම වර්ගයේ සිවුරු පැළදීම,එකම ආකාරයට වත් පිළිවෙත් කිරීම,එකම සජ්ඣායනය ක්‍රමයක්,වන්දනා ක්‍රමයක් ක්‍රියාත්මක කිරීම වැනි එකම පොදු රටාවක ලක්ෂණ මඟින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා වෙනත් නිකායක හෝ වෙනත් ධර්මයතනයක භික්ෂූන් වහන්සේලා අතරේ පහසුවෙන් හඳුනාගැනීමට හැකියාව ලැබී තිබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
20 වන සියවසේ අග භාගයේ පැවති ජාතක කතා සහ ධම්මපද ගාථාවකින් පමණක් ධර්මය දේශනා කිරීම සහ අනාගත මෛත්‍රී බුදු සසුනේ ධර්මාවබෝධය කිරීමේ සංකල්ප වලින් ඔබ්බට ගොස් මේ ගෞතම බුදු සසුනේම චතුරාර්ය ධර්මය අවබෝධ කිරීමේ පරමාර්ථය ඇතිව සූත්‍ර දේශනා සරල සිංහල බසින් ජනතාවට දේශනා කර කියා දීමේ වැඩපිලිවෙලක් මහමෙව්නාව තුළින් ආරම්භ කරනු ලැබීය.ඒ ඔස්සේ සූත්‍ර පිටකය සරල සිංහලයට පරිවර්තනය කිරීම ද සිදු කරනු ලැබූ අතර මේ සරල සිංහල පරිවර්තන මඟින් පහසුවෙන් ධර්මය කියවා තේරුම් ගැනීමේ හැකියාව තිබූ නිසා ධර්මය ඉගෙනගන්නා ජනතාව අතර මේ ග්‍රන්ථ පෙළ වේගයෙන් ජනප්‍රිය විය.කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් මහමෙව්නාව ආරම්භ කිරීමෙන් අනතුරුව දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල ධර්ම දේශනා සිදු කරමින් වැඩම කළ අතර උන්වහන්සේගේ දේශනා ශීඝ්‍රයෙන් බෞද්ධ ජනතාව අතර ප්‍රචලිත විය.උන්වහන්සේගේ එක් දේශනාවක් ශ්‍රවණය කිර්ම උදෙසා දහස් ගණන් ජනතාව පැමිණි අතර බස් රථ මඟින් වන්දනා නඩ ඔස්සේ පැමිණීමේ ප්‍රවණතාවක් ද තිබුණි.පසුව උන්වහන්සේගේ මේ දේශනා පොත් ලෙස මුද්‍රණය වූ අතර කැසට් පට,සීඩී පට ලෙසද වෙළඳපොල වෙත නිකුත් වන්නට විය.ජනතා ගෞරවය වැඩි වීම හේතුවෙන් නිරන්තරයෙන් රූපවාහිනී නාලිකා ඔස්සේ ද උන්වහන්සේගේ වැඩසටහන් ප්‍රචාරය වීමට ආරම්භ වූ අතර මේ හේතුවෙන් බොහෝ තරුණයන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය තුළ පැවදි වීමට ආරම්භ විය.පොල්ගහවෙල අසපු සංචිතයේ ඉඩකඩ අවම වීම සහ බෞද්ධ ජනතාව විසින් තමන්ගේ ගම් ප්‍රදේශවලද නව මහමෙව්නාව ආරාම ඉදිකිරීමට ඉඩම් පරිත්‍යාග කල අතර ඒ හේතුවෙන් මහමෙව්නාව අරාම දිවයිනේ බොහෝ ප්‍රදේශවලට වයාප්තව ගියේ ය.එම නව ආරාම වල ද දිනපතා,සතිපතා,මාස්පතා වශයෙන් ධර්ම දේශනා සිදු කිරීම ආරම්භ විය.

විශේෂයෙන්ම මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික වන්දනා ක්‍රමයක් සහ සජ්ඣායනා ක්‍රමයක් පවතින අතර එහිදී වඩා හෙමින් තාලයට ලෙසත් නොවන,වඩා වේගයෙන් කලබලකාරී ලෙසත් නොවන මධයස්ථ සජ්ඣායනා ක්‍රමයක් භාවිතා කරනු ලබයි.තවද මහමෙව්නාව සංඝ සභාව බෞද්ධයාට පිරිතේ අර්ථ තේරීම් ගත හැකි පරිදි පාලි සජ්ඣායනය සමඟ සිංහල පරිවර්තනය ද සහිතව &quot;මහමෙව්නාවේ පාලි-සිංහල පිරිවානා පොත&quot; නමින් පිරිත් පොතක් සම්පාදනය කරමින් පාලි සහ සිංහල භාෂා දෙක්නම සජ්ඣායනය කරනු ලැබුවේ ය.මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ මීට පෙර නොතිබූ ක්‍රමයක් වූ අතර බොහෝ දෙනෙකුට නුපුරුදු ක්‍රමයක් වූ බැවින් මුල් කාලයේ මේ සජ්ඣායන ක්‍රමය ගැන ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ සමාජය තුළ වාද විවාද ඇතිව තිබේ.සමහරුන්ට අනුව සිංහල අර්ථ සමඟ සජ්ඣායනය මඟින් පාලියෙන් ප්‍රකාශ වන ධර්ම කරුණු තේරුම් ගනිමින් සජ්ඣායනය කළ හැකි නිසා එය වඩා යහපත් වූ අතර එය පෙර තිබූ පැරණි සජ්ඣායන ක්‍රමයට පරිබාහිර වූ බැවින් ශ්‍රී ලංකාවේ සමහර බෞද්ධයන් ඊට අකමැති විය.කෙසේ නමුත් මේ ග්‍රන්ථය ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය කරනු ලැබූ අතර ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ධර්මය ඉගෙනගනු ලබන විදෙස් බෞද්ධයන් බොහෝ විට එයට කැමැත්තක් දැක්වූහ.

තවද මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මඟින් රුවන්වැලිසෑය,සෝමාවතිය,සේරුවිල,පොලොන්නරුව,මිහින්තලය ආදී පැරණි සිද්ධස්ථාන වල මහා පරිමාණයෙන් බෞද්ධ වන්දනාවන් සිදු කිරීම ආරම්භ වූ අතර මේ වන්දනාවන් සමඟ ද ලක්ෂ ගණනින් ජනතාව එක්විය.එසේ එක් අවස්ථාවක ඇස්තමේන්තු ගත කර තිබූ ජන සහභාගීත්වය ලක්ෂ 12 ඉක්මවීය.එකල පැවති හින්දු සංකල්ප ඔස්සේ නිර්මාණය වූ දේවාල කෝවිල් වෙත බෞද්ධ ජනතාව යෑම අඩු කර බෞද්ධයකුගේ මූලික අංගය වන තිසරණය සරණ යෑමේ වටිනාකම නිරන්තරයෙන් ඉස්මතු කිරීමට සමත් විය.එකල ධර්ම ප්‍රචාරයේ ප්‍රබල සලකුණක් වූ සෝම හාමුදුරුවන් විසින් බැහැර කල පඬුරු ගැටගැසීම,දේවාලවල කන්නලව් කිරීම,ග්‍රහ අපල සංකල්පය ඔස්සේ බෝධි වන්දනා ක්‍රම සිදු කිරීම වැනි දේ මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය විසින් ද බැහැර කල අතර කිරිබත්ගොඩ හිමියන් විසින් නව බෝධි වන්දනා ක්‍රමයක් සහ වෙනත් බුදුගුණ වන්දනා කවි නිර්මාණ කලේ ය.ටික කාලයක් තුල ඒවා සජ්ඣායනය කිරීමට ජනතාව හුරු වූ අතර සමහරු පැරණි නවග්‍රහ ශාන්තිය සහිත බෝධි වන්දනා ක්‍රමය ඉවත් කලේය.බෞද්ධයන් හින්දු දෙවිවරු වන්දනා කිරීම වෙනුවට නිකෙලෙස් රහතන් වහන්සේලා වන්දනා කිරීමට පෙළඹවූ අතර රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ ඇතුලත ගාථා,වන්දනා කවි,පින්තූර නිර්මාණ විය.ඒ හේතුවෙන් බෞද්ධ ජනතාව නිවසේ සිට වන්දනා කල හින්දු දේව සංකල්පය බැහැර වූ අතර බොහෝ බෞද්ධයින් රහත් සංඝයා වන්දනා කිරීමට ආරම්භ කලේ ය.ඊට අමතරව ඉතිහාසයේ රාත්‍රියක් අවසන් වන තුරු ධර්ම දේශනා සිදු කිරීමේ සම්ප්‍රදාය පොලොන්නරුව රාජධානි යුගයෙන් පසු සිදු වූ බවට සාධක නොමැති නමුත් ඒ සම්ප්‍රදාය ද මහමෙව්නාව විසින් නැවත ආරම්භ කරමින් සර්වරාත්‍රික ධර්ම දේශනා සිදු කිරීම ආරම්භ කරනු ලැබීය.මේ කාලවලදීම ළමුන් සඳහා වෙනම වැඩසටහන්,තරුණයන් සදහා වෙනම වැඩසටහන් ද වෙන වෙනම ක්‍රියාත්මක වීම,ළමුන් සදහා බෞද්ධ චිත්‍ර කතා පොත් නිර්මාණය වීම වැනි කටයුතු ද සිදු විය.

[[File:Mahamevnawa Publications.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව ප්‍රකාශන]]

2012 වර්ෂයේ 2600 වන සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය මූලික කොටගෙන ද මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය ආශ්‍රිත විශාල ධර්ම ප්‍රබෝධයක් ඇති වූ අතර එහිදී ත්‍රිපිටක සජ්ඣායන,පිණ්ඩපාත චාරිකා,ධර්ම දේශනා,ධර්ම සාකච්ඡා,සීල භාවනා වැඩසටහන් විශාල ලෙස සිදු කිරීමත් අඩි 100 ඉක්මවූ නව විශාල ස්ථූප සහ බුද්ධ මන්දිර වැනි නව බෞද්ධ පූජනීය ගොඩනැගි ඉදිකිරීමත් ඒවා වසරක් වැනි කෙටි කලකින් වැඩ නිමවීමත් සිදු කරනු ලැබීම ජනතාවගේ අවධානය යොමු වීමට හේතුවක් විය.එසේම මේ බොහෝ කටයුතු විවිධ රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ස්වේච්ඡාවෙන්ම ප්‍රචාරය කරනු ලැබීය.ඊට අමතරව මහාවංශය,ධාතු වංශය වැනි ග්‍රන්ථ ද සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කරමින් ඉතිහාස සාකච්ඡා ලෙස රටේ ඉතිහාසය ද බෞද්ධයන් වෙත ගෙන යෑමට උත්සුක විය.මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අනුරාධපුර රාජධානිය බිඳ වැටීම හේතුවෙන් ඉතිහාසයෙන් නැතිවී ගොස් තිබූ
මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිදු වූ දින සිහි කිරීම හෙවත් ශ්‍රී මිහිඳු පුර අටවක සැමරීම වසර 800 කට පමණ පසු මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය විසින් ආරම්භ කරනු ලැබූ අතර ඊට සමගාමීව ගරා වැටී තිබූ ක්‍රි.පූ.1 වන සියවසේ උත්තිය රජු විසින් මිහින්තලයේ සිදු කල මිහිඳු මහා සෑය නැවත ප්‍රතිසංස්කරණය කරනු ලැබීය.තවද විල්ගම්වෙහෙර වැනි පුරාණ ස්ථූප ද සංරක්ෂණය කිරීම සදහා අරමුදල් බෞද්ධ ජනතාව ඔස්සේ සපයනු ලැබීය.

මීට පෙර නොතිබූ මෙවැනි නව වන්දනා ක්‍රම,ධර්ම දේශනා,බෞද්ධ ග්‍රන්ථ,විවිධ ඉදිකිරීම් බෞද්ධ සමාජය වෙත එකතු වීම සහ දක්නට ලැබීම හේතුවෙන් කෙටිකාලයක් තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ජනතාව තුල මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වේගයෙන් ප්‍රචලිත වී ගියේය.
===ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය===
වර්ෂ 2012 වන විට මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ධර්ම ප්‍රචාරය පුළුල් කරනු වස් &quot;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&quot; ඔස්සේ &quot;ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය&quot; සහ &quot;ලක්විරු ගුවන්විදුලිය&quot; ගිහි කාර්ය මණ්ඩලයක් යටතේ ඇරඹි අතර එමගින් පැය විසිහතර පුරාම ධර්ම දේශනා,ධර්ම සාකච්ඡා ,වන්දනාවන් ප්‍රචාරය කරනු ලැබීය.වර්තමානය වනවිට ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩිම ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරනු ලබන බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාව ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය වේ.
පසු කාලීනව ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනී වැඩසටහන් අන්තර්ජාල,සමාජ මාධ්‍ය දක්වා ප්‍රචලිත විය.යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් නිර්මාණය කරමින් ධර්මය ජනතාව අතරට ගෙනයාමට උත්සාහ කල අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස Shraddha TV නාලිකාව ග්‍රාහක මිලයන ද,ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ධර්ම ප්‍රචාරය සිදු කරන Buddhism නාලිකාව ග්‍රාහක මිලයන දෙක ද,හින්දි බසින් ධර්ම ප්‍රචාරය සිදු කරන Buddha Rashmi නාලිකාව ග්‍රාහක මිලයන භාගය ද ඉක්මවා ගියේය.තවද අහස්ගව්ව යනුවෙන් තරුණයන් සදහා ද, Tamil Buddhist ,Muniwar යන නමින් දමිළ නාලිකා ද ආරම්භ කල අතර ඒවා ද සැලකිය යුතු ප්‍රගතියක් ලබා ගත්තේ ය.

මීට සමගාමීව &quot;මහාමේඝ&quot; නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ආරම්භ කර බෞද්ධ ග්‍රන්ථ මුද්‍රණය කරමින් අඩු මුදලකට ජනතාව අතට පත් කරනු ලැබීය.මෙසේ ලාභ නොලබන ආයතන ආරම්භ කරමින් ධර්ම ප්‍රචාරක වැඩ පිලිවෙල තවත් පුලුල් කල අතර විදේශීය රටවල ද අසපු ශාඛා ආරම්භ වෙමින් ඒ ඒ රටවල ද ධර්ම ප්‍රචාරක වැඩපිලිවෙලවල් සිදු විය.විශේෂයෙන් භික්ෂූන් වහ්නසේලා විසින් බටහිර රටවල බෞද්ධ භාවනා ක්‍රම නොමිලයේ ඉගැන්වීම සිදු කරනු ලැබූ අතර එමගින් බොහෝ විදේශිකයන් භාවනා ක්‍රම ඉගෙනගැනීම මහමෙව්නාව ආරාම වෙත පැමිණියෝය.මේ කාලයේ මහමෙව්නාවේ බෞද්ධ ග්‍රන්ථ ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය වූ අතර මෙවැනි හේතු නිසා විදේශීකයන් අතර ද මහමෙව්නාව ආරාම ප්‍රචලිත වීම ආරම්භ වීම මගින් මහමෙව්නාව වෙත පැවදි වීම පිණිස පැමිණෙන විදේශිකයන් පිරිස ද ක්‍රමයෙන් වැඩි විය.ඉන්දීය ධර්ම ප්‍රචාරයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඉන්දියානු බෞද්ධයින්ගේ ඉල්ලීම මත ඉන්දියාව තුලද ශාඛා ආරම්භ වීම සිදු වූ අතර ඉන්දීය බෞද්ධයන් පැවදි වීම ද ඉහල යෑම හේතුවෙන් එරටෙහි වෙනම ථේරවාද භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යයස්ථානයක් පවා ඇරඹීමට මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වෙත සිදු විය.

==ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය==

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන්==
===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

==මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ==
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රියාත්මක තරඟකාරී අධ්‍යයාපන රටාවෙන් යුතු පාසල් රටාවෙන් මිදී වලින් සංඝයාගේ සෙවනේ ගුණධර්ම,අධ්‍යයාපනය සහ විෂයබාහිර ක්‍රියාකාරකම් යන කාණ්ඩ තුනම සමබරව ක්‍රියාත්මක බෞද්ධ පාසල් ජාලයක අවශ්‍යතාව මත මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ අනුශාසක කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ අදහසකට අනුව '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික පාසල් ලෙස ආරම්භ විය.ඒ සඳහා මැලේසියාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ක්වාලාලම්පූර්හි සෙන්තෝල් බෞද්ධ විහාරයේ විහාරාධිපති සහ ථේරවාද බෞද්ධ කවුන්සිලයේ අනුශාසක අතිපූජ්‍ය බූටෑවත්තේ සරණංකර හිමියන් විසින් උන්වහන්සේට අයත් ව තිබූ දෙල්ගොඩ ප්‍රදේශයේ ගොඩනැගිලි සහිත භූමි භාගයක් පරිත්‍යාග කිරීමෙන් පසු පළමු විද්‍යාලය 2018 පෙබරවාරි මස  28 වන දින රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම නම් ප්‍රදේශයේ ඇරඹිණ.

ගෞතම බුදු සසුන සුරකින සුජාත දරු පරපුරක් දැයට දායද කිරීමේ අරමුණ ඇතිව ක්‍රියාත්මක මෙම විද්‍යාල ජාලය නිදහසෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාව තුල බිහි වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.පසුව දිවයිනේ වෙනත් ප්‍රදේශවලද මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ශාඛා ඇති විය.එම ශාඛා පහත දැක්වේ.

*දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
*මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

මීට සමඟාමිව කඩුවෙල,මාළඹේ,කිරිබත්ගොඩ,සඳලංකාව,දෙල්ගොඩ,වැලිමඩ යන ප්‍රදේශවල &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&quot; ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.

==දහමෙහි හැසිරීම==

බුදු රජාණන්වහන්සේ ගේ ඉගැන්වීම අනුව මිනිස් උපතක් ලැබීම ම ඉතා දුලබ භාග්‍යයකි. බුදු දහම ගැන අසන්නට ද ලැබෙන වාසනාවන්තයින් කළ යුත්තේ අවසන් ඉලක්කය වන නිවන අරමුණු කර සිත දියුණු කර ගැනීමයි.

යමෙකු ට නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගත හැක්කේ බුදු දහමට අනුකූලව හැසිරීම්න් අරි අට මග (ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය) නම් වූ ඒ උතුම් මග සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පමණි. ආධ්‍යාත්මික වර්ධනයේ මුල් පියවරවල්: උදා. සෝවාන් (සෝතාපන්න) හා සකෘදාගාමී (සකදාගාමී), එදිනෙදා ජීවිතයේ වැඩ කටයුතු අතරේ වුව ද ළඟා කර ගත හැක.

දුකින් මිදීම (නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගැනීම) උදෙසා මුල් ම පියවර බුදුන් වදාළ ධර්මය දැන ගැනීම යි. බුදු දහම ඉගැන්වීම, සාකච්ඡා කිරීම සහ එහි හැසිරීම සඳහා අනුබල දිම ආදී ලෙස, ඒ අරබයා මහමෙව්නාවෙන් කෙරෙන කාර්ය භාරය වැදගත් ය.

එමෙන්ම, නිවන් මගෙහි කොටසක් ලෙස ම සිහිය (සති) ප්‍රගුණ කිරීම ඇසුරින්, සමාධිය හා ප්‍රඥාව දියුණු කර ගැනීමෙ හි වැදගත් ම කොටස වන භාවනාව වැඩීමට ද මහමෙව්නාවෙන්  පහසුකම් සැලසී ඇත.

අවධාරණය කෙරන වැදගත් ම කරුණක් වන්නේ: බුදු දහම හුදෙක් ජීවිතය දුක් සහගත බැව් පැවසීමෙන් නො නැවතී, එයින් මුළුමනින් ම අත් මිදීමේ මාර්ගය ද පෙන්වන බව ය.{{Relevance inline|date=2025-08-16|reason=මෙම කොටස රචනාවක් ලෙස ලියා ඇති අතර ලිපියේ විෂයට අදාළ නොවේ.}}

==දහම පැතිරවීම==
[[File:Mahamevnawa Publications.jpg|thumb|මහමෙව්නාව ප්‍රකාශන]]{{cquote|''තථාගතප්‌පවෙදිතො ධම්‌මවිනයො, භික්‌ඛවෙ, විවටො විරොචති, නො පටිච්‌ඡන්‌නො''&lt;br/&gt;තථාගතයන් වහන්සේ විසින් පනවන ලද ශ්‍රී සද්ධර්මයත් විනයත් බබළන්නේ විවර වුන විටය, සැඟවුණ විට නොවේ.|300px|50px|පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0402m2.mul12.xml#para132 අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→අඞ්‌ගුත්‌තරනිකායො→කුසිනාරවග්‌ගො(භාරංඩුවග්ගො)→පටිච්‌ඡන්‌නසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}

{{cquote|''චරථ, භික්‌ඛවෙ, චාරිකං බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්‌පාය අත්‌ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්‌සානං. මා එකෙන ද්‌වෙ අගමිත්‌ථ. දෙසෙථ, භික්‌ඛවෙ, ධම්‌මං ආදිකල්‍යාණං මජ්‌ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්‌ථං සබ්‍යඤ්‌ජනං කෙවලපරිපුණ්‌ණං පරිසුද්‌ධං බ්‍රහ්‌මචරියං පකාසෙථ. සන්‌ති සත්‌තා අප්‌පරජක්‌ඛජාතිකා , අස්‌සවනතා ධම්‌මස්‌ස පරිහායන්‌ති, භවිස්‌සන්‌ති ධම්‌මස්‌ස අඤ්‌ඤාතාරො.''&lt;br/&gt;පින්වත් මහණෙනි, බොහෝ දෙනාගේ හිත පිණිස ද, බොහෝ දෙනාගේ සැපය පිණිස ද, ලොවට අනුකම්පාවෙන් දෙවි මිනිසුන්ගේ අර්ථය හා හිත සුව පිණිස හැසිරෙන්න. එක මග දෙදෙනෙකු නොම යන්න. පින්වත් මහණෙනි, ඇරඹුම කලණ (යහපත්) වූ, මැද කලණ වූ, අවසන ද කලණ වූ මනා අරුත් සහිත, මනා ව්‍යවහාර සහිත, මුළුමනින් ම පිරිපුන් වූ, පිරිසිදු නිවන් මග ම පවසන්න. අල්ප වූ රජස් (කෙලෙස්) ඇති සත්වයෝ සිටිත්; ශ්‍රී සද්ධර්මය ඇසීමට නොලැබුණහොත් ඔවුන් පිරිහී යනු ඇත; සදහම් ඇසුනහොත් ඔවුන් එය අවබොධ කර ගනු ඇත.|300px|50px|මාරකථා&lt;ref&gt;[http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/vin02m2.mul0.xml#para32 විනයපිටකෙ→මහාවග්‌ගපාළි→මහාඛන්‌ධකො→මාරකථා]&lt;/ref&gt;
}}

බුදු රජාණන් වහන්සේගේ සැබෑ ශ්‍රාවකයෝ ''සාමීචිපටිපන්න'' වෙති. එනම් දුකින් මිදීම උදෙසා ම දහමෙහි හැසිරෙන අතර ම, අන් අය ගැන අනුකම්පාවෙන් ම සද්ධර්මය පතුරවත්. මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන ගිහි පැවිදි දෙපිරිසම ඉඩ ලැබෙන සැම විටම මෙලෙස හැසිරෙති.

මහමෙව්නාවේ ස්වාමීන් වහන්සේ ලා දහම් දෙසන්නේ/උගන්වන්නේ බුදු රජාණන් වහන්සේ දේශනා කර වදාළ අන්දමට ය.

{{cquote|යම් භික්‍ෂුවක් ''රූපය'' ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම (''නිබ්‌බිදාය '') පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම (''විරාගාය ''), එය නිරුද්‍ධ වීම (''නිරොධාය '') පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් විඳීම (''වේදනා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් හඳුනා ගැනීම් (''සඤ්ඤා'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් චේතනාව තුළ සැකසීම (''සංඛාර'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...&lt;br/&gt;
යම් භික්‍ෂුවක් (විශේෂ වූ) දැනීම(''විඤ්ඤාණ'') ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...|300px|50px|ධම්‌මකථිකසුත්‌තං&lt;ref&gt; [http://www.tipitaka.org/sinh/cscd/s0303m.mul0.xml#para115 සංයුත්‌තනිකායො→ඛන්‌ධවග්‌ගො→ඛන්‌ධසංයුත්‌තං→ධම්‌මකථිකවග්‌ගො→ධම්‌මකථිකසුත්‌තං]&lt;/ref&gt;
}}
එනිසා ජීවිතයේ යථාර්තය හෙළිදරවු කරන, දුකින් මිදීමට නොපමා විය යුතු ආකාරය ම අවධාරණය කරන, බුදු රජුන්ගේ මූලික ඉගැන්වීම මත ම පදනම් වූ (පටිගත කළ) දහම් දේශනා සහ දහම් පොත් පත් මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන්නන් අතර සංසරණය වෙනු දැකිය හැක.

ආරම්භක ශ්‍රී ලාංකික පසුබිම නිසා මෙම ප්‍රකාශන බොහොමයක් ඇත්තේ සිංහලයෙ නි; නමුත් මෙහි නිල වෙබ් අඩවිය ඔස්සේ ඉංග්‍රීසි සංස්කරණ හෙළි දැක්වෙනු දැන් දැකිය හැක.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://mahamevnawa.lk/en/|title=mahamevnawa.lk}}&lt;/ref&gt;

මහමෙව්නාවේ කැනඩා සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපද ශාඛා මඟින් &quot;''අමා සදහම් මණ්ඩපය''&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}&lt;/ref&gt; නමින් සජීවි සිංහල මාධ්‍ය අන්තර්ජාල (Internet) ධර්ම සාකච්ඡාවක් මෑතක සිට අරඹා ඇත. ලොව පුරා විසිරී සිටින සිංහල බෞද්ධයන් ට සද්ධර්මය පිළිබඳ ඇති සැක දුරු කරගැනීමට එයින් මග සැළසී ඇත.
== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>leeqsgs4mqy2r67r9q93sg2ecmtwslf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796499</id>
      <parentid>796498</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T06:28:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* දහම පැතිරවීම */</comment>
      <origin>796499</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79023" sha1="4158w4vd62gm5lvbvbjz8k2j9k1v9b7" xml:space="preserve">{{Multiple issues|{{primary sources}}
{{COI}}}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image = File:Mahamevnawa Monastery Flag.jpg
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ&lt;br&gt; නිල ලාංඡනය සහ ධජය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීම උදෙසා [[ථේරවාදය|ථෙරවාද]] මුල් බෞද්ධ දර්ශනය පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද සෙනසුන් සංවිධානයකි. ඔවුන්ගේ අභිප්‍රාය වන්නේ බුදුදහමේ මූලිකම පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීමට අවශ්‍ය ලෙස ආධ්‍යාත්මික වශයෙන් සහය වීම යි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි] (පරිවර්තනයකි)&lt;/ref&gt;සෙනසුන් සංවිධානයක් වන මෙය වනාන්තරගත,ග්‍රාමීය,අර්ධ නාගරික,නාගරික යන කාණ්ඩ හතරම නියෝජනය වන පරිදි ශ්‍රී ලංකාවේ සේම ලෝකය පුරාම විසිරුණු අසපු ශාඛා 130 කට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වේ.ඊට අමතරව විශාල ස්ථූපයක් කේන්ද්‍රගතව ක්‍රියාත්මක වන මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාර ආරාම සීමිත ප්‍රමාණයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.ප්‍රධාන මූලස්ථානය වශයෙන් මෙම සංවිධානයේ ආරම්භක ස්ථානය වන [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]] ක්‍රියාත්මක වේ.මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ මෙන්ම ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය හොබවන්නේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ත නාමයෙන් බොහෝ දෙනා අතර ප්‍රසිද්ධියට පත් ව සිටින [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන්වහන්සේ]] ය.

උන්වහන්සේගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය යටතේ 1000 කට ආසන්න ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පිරිසක් මෙම ආරාම සංචිතය තුළ පිරිසිදු ථේරවාද ත්‍රිපිටක ධර්මය පුහුණු වන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.මෙම සෙනසුන් සංවිධානයේ පැවදිව වන නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා වසර කිහිපයක් පුහුණු කිරීම සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සිදුකිරීම සඳහා ගිනිගෙන දැවුණු උතුරු ඉන්දියාවේ නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලයේ සහ ථේරවාද බුදුදහමේ මූලස්ථානය වන අනුරාධපුර මහා විහාරයේ ආකෘතියට මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ ඉදිකරන ලද [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක |මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නම් වනාන්තරගත විශාල භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටා තිබේ.වර්ෂයක් පාසා පැවදිවීමට පැමිණෙන ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් ප්‍රමාණය ඉහළ යෑම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවෙන් ඔබ්බට ගොස් මෙවැනිම භික්ෂු පුහුණු මධයස්ථානයක් ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද ක්‍රියාත්මක වේ.තවද මහමෙව්නාව භාවනා ආරාම වඩාත් පිළිවෙලකින් සහ සැලසුම් සහගත අයුරින් ක්‍රියාත්මක ආරාම සංකීර්ණයක් වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාව පුරා ප්‍රචලිතව තිබේ.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ සුපුහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව ]]

මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකාවේ ආරාම වල වැඩසිටින ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ මානසික සුවය උදෙසා උචිත පරිදි වෙනමම ඉදිකළ විශාල ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද කලුතර ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ.ඊට අමතරව මෙම සංවිධානයේ ධර්ම ප්‍රචාරයක කටයුතු උදෙසා &quot;[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]]&quot; නමින් වෙනම භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පරිපාලනයෙන් වියුක්ත වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ඇති විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් හා &quot;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&quot; නමින් ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ රූපවාහිනී ජාලය හා බෞද්ධ ප්‍රකාශන  සංවිධානය ලෙස සලකනු ලබයි.මේ ඔස්සේ සිංහල,ඉංග්‍රීසි,දෙමළ,හින්දි ආදී විශාල භාෂා ගණනාවකින් සාර්ථක ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සිදු කරන අතර වැඩිම භාෂා සංඛ්‍යාවකින් ථේරවාද බෞද්ධ ධර්ම ප්‍රචාරයන් සිදු කරන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය වීම විශේෂත්වයකි.

තවද මෙහි භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&quot; නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය නිදහස් ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.මහමෙව්නාව වටා ලෝකය පුරා මිලියන දෙක හමාරක් පමණ ථේරවාද බෞද්ධ ජනතාවක් එකතු වී සිටින බවට ස්වාධීන ආයතන විසින ඇස්තමේන්තු ගත කර තිබෙන අතර ජනතාව අතර පවතින ගෞරවය සහ ජනප්‍රියත්වය නිසා බෞද්ධ විහාර ආරම්භ කිරීමට දුෂ්කර බවට ප්‍රචලිතව තිබූ අරාබි අර්ධද්වීපයේ පවා මුල් වරට බෞද්ධ විහාරයක් ආරම්භ කිරීමට මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයට වර්ෂ 2009 දී හැකියාව ලැබුණි.මෙවැනි හේතු ගණනාවක් නිසා මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වර්තමානයේ ලෝකයේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන වලින් එකක් ලෙස හා ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතනය ලෙස බොහෝ දෙනා සලකනු ලබයි.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය යටතේ පවතින නමුත් ස්වාධීනව ක්‍රියාත්මක වන සංඝ සභාවකි.මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් එහි පරිපාලනය කටයුතු වලින් ඉවත් ව වර්ෂ 2006 දී සංඝ සභාවක් පිහිටුවමින් අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය කටයුතු උන්වහන්සේගෙන් ස්වාධීන කොට සංඝ සභාව වෙත භාර කරනු ලැබීය.අමරපුර කලයාණිවංශ නිකාය යටතේම නමුත් ස්වාධීන සංඝ සභාවක් පිහිටුවීම සඳහා එම නිකායේ කාරක සංඝ සභාවේ පූර්ණ අවසරය ඒ අනුව ලැබුණු අතර මහමෙව්නාවේ සංඝයා උදෙසා වෙනම ම උපසම්පදාව සිදු කිරීමට ද ඒ අනුව අවස්ථාව සැලසුණි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ 1000 කට අධිකව වැඩසිටින භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරනු ලබන අතර පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ රැස්වන මෙම සංඝ සභාව මගින් අසපු සංචිතයේ වැදගත් තීරණ ගනු ලබයි.වෙනත් සංඝ සභාවක ඇති සභාපති,උප සභාපති,මහාලේඛකාධිකාරී,නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී වශයෙන් ඇති ධුර ක්‍රියාත්මක වන නමුත් වෙනත් නිකායක හෝ සංඝ සභාවක දැකිය නොහැකි පරදි මාස 6 කට වරක් නිශ්චිත කාලයකට පුනරාවර්තනය වන පරිදි සංඝ සභාව රැස්වීම මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික කරුණකි.එසේම ලෝකයේ වෙනත් කිසිදු බෞද්ධ නිකායක,නිකාය පාර්ශවයක හෝ ධර්මායතනයක දක්නට නොලැබෙන '''මහා සංඝ මාරුව ''' සිදුවන්නේ ද එසේ රැස්වන දිනයේ දී ය.එහිදී අසපු ශාඛා අතර සංඝයා මාරු කිරීම සිදුවේ.එය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය තුල පමණක් දක්නට ලැබෙන එයටම ආවේණික වූ සුවිශේෂී දෙයකි.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය එහි නිර්මාතෘ වන [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් යටතේ පවතින අතර සංඝ සභාව ඇරඹීමට පෙර එනම් 1999 සහ 2006 අතර මුල් කාලයේ ඇතැම් අවස්ථාවල [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ සේරුවිල සඝ පරපුර නියෝජනය කරමින් හා එකල දොම්පේ පාලුගම භාවනා අසපුවේ අනුශාසකත්වය හෙබ වූ [[සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ]] දෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]]යන්ගේ සහ තෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]]යන්ගේ ආචාර්යත්වයයෙන් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි කරනු ලැබූ අවස්ථා ද තිබේ.කෙසේ නමුත් සෑම මහමෙව්නාවේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේ නමකටම ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් විසින් දරනු ලැබ තිබේ.

[[File:People-3280571.jpg|thumb|මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ආරණ්‍යවාසී භික්ෂූන්&lt;br&gt;(ඡායාරූපය:[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක]])]]

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය බොහෝ විට මෙම සංඝ සභාව අයත් අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක හිමියන් විසින් දරනු ලබයි.ඒ අනුව ප්‍රථම මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා එම නිකායේ මහානායක හිමියන් සහ පසුකාලීනව [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ]] සිව්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] යන් වශයෙන් කටයුතු කරන ලද [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි| දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර හිමියන්]], වර්ෂ 2004 දී රාජගිරිය,කලපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ පැවැත්වුණු මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ප්‍රථම ආරම්භක උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට වර්ෂ 2022 දක්වා කටයුතු කරනු ලැබීය.2022 දී  උන්වහන්සේගේ පෞද්ගලික හේතුවක් මත ධුර කාලයෙන් තාවකාලිකව ඉවත් වූ අතර පසුව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ දෙවන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන [[හිනිඳුම නන්ද හිමි]] යන් පත්කරනු ලැබීය.2024 වසරේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] අපවත් වීම හේතුවෙන් පුරප්පාඩු වූ කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] යන් පෙර පැවති සිරිත් ප්‍රකාරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් විය.

බොහෝ විට මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ පැවදි වන්නේ බොහෝ කලක් නිවසේ ගත කල තරුණයින් වන නිසා ඔවුන් හට පාලි භාෂාව වැනි මූලික ධර්ම අධ්‍යයනයන් පිළිබඳව දැනුම අල්ප වේ.මේ හේතුවෙන් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි වීමට පෙර වසර එකහමාරක පමණ නේවාසික පුහුණුවකින් අනතුරුව පැවදි කිරීමෙන් පසු මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය වෙත යොමු කරන අතර එහිදී මූලිකව ධර්මය සරලව තේරීම් ගැනීම උදෙසා වැඩිහිටි ස්ථවිර භික්ෂූන් යටතේ සංඝ සභාවේ අනුශාසක [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් විසින් ත්‍රිපිටකය ඇසුරින් රචිත සරල ධර්ම ග්‍රන්ථ පරිහරණයට යොමු කරනු ලබයි.මේ කාලයේ විනිය ශික්ෂා පද ඉගෙනගැනීම සහ පිළිපැදීම හුරු කිරීමත්,භාවනාව පුරුදු කිරීමත් මූලිකව සිදු වේ.පසුව ධර්ම අධ්‍යයනය තවත් වැඩි කරමින් මහමෙව්නාවේ සරල සිංහල සූත්‍ර පිටක පරිවර්තන, බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටක ග්‍රන්ථ හා අටුවා ග්‍රන්ථ භාවිතයට හුරු කරන අතර තවත් වැඩිදුර අවශ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලාට අභිධර්ම පිටකය භාවිතයට හා පාලි භාෂාව ඉගෙන ගැනීමට ද අවස්ථාව සලසා තිබේ.සාමාන්‍යයෙන් සියලු අසපු ශාඛාවල දානය ගැනීම,වන්දනා කිරීම,සූත්‍ර සජ්ඣායනය,ධර්ම සාකච්ඡා කිරීම,භාවනා කිරීම ආදී සියලු කටයුතු දෛනික එකම පොදු කාලසටහනක් යටතේ සිදු කෙරේ.ඊට අමතරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා එකම වර්ණයේ එකම වර්ගයේ සිවුරු පැළදීම,එකම ආකාරයට වත් පිළිවෙත් කිරීම,එකම සජ්ඣායනය ක්‍රමයක්,වන්දනා ක්‍රමයක් ක්‍රියාත්මක කිරීම වැනි එකම පොදු රටාවක ලක්ෂණ මඟින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා වෙනත් නිකායක හෝ වෙනත් ධර්මයතනයක භික්ෂූන් වහන්සේලා අතරේ පහසුවෙන් හඳුනාගැනීමට හැකියාව ලැබී තිබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
20 වන සියවසේ අග භාගයේ පැවති ජාතක කතා සහ ධම්මපද ගාථාවකින් පමණක් ධර්මය දේශනා කිරීම සහ අනාගත මෛත්‍රී බුදු සසුනේ ධර්මාවබෝධය කිරීමේ සංකල්ප වලින් ඔබ්බට ගොස් මේ ගෞතම බුදු සසුනේම චතුරාර්ය ධර්මය අවබෝධ කිරීමේ පරමාර්ථය ඇතිව සූත්‍ර දේශනා සරල සිංහල බසින් ජනතාවට දේශනා කර කියා දීමේ වැඩපිලිවෙලක් මහමෙව්නාව තුළින් ආරම්භ කරනු ලැබීය.ඒ ඔස්සේ සූත්‍ර පිටකය සරල සිංහලයට පරිවර්තනය කිරීම ද සිදු කරනු ලැබූ අතර මේ සරල සිංහල පරිවර්තන මඟින් පහසුවෙන් ධර්මය කියවා තේරුම් ගැනීමේ හැකියාව තිබූ නිසා ධර්මය ඉගෙනගන්නා ජනතාව අතර මේ ග්‍රන්ථ පෙළ වේගයෙන් ජනප්‍රිය විය.කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් මහමෙව්නාව ආරම්භ කිරීමෙන් අනතුරුව දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල ධර්ම දේශනා සිදු කරමින් වැඩම කළ අතර උන්වහන්සේගේ දේශනා ශීඝ්‍රයෙන් බෞද්ධ ජනතාව අතර ප්‍රචලිත විය.උන්වහන්සේගේ එක් දේශනාවක් ශ්‍රවණය කිර්ම උදෙසා දහස් ගණන් ජනතාව පැමිණි අතර බස් රථ මඟින් වන්දනා නඩ ඔස්සේ පැමිණීමේ ප්‍රවණතාවක් ද තිබුණි.පසුව උන්වහන්සේගේ මේ දේශනා පොත් ලෙස මුද්‍රණය වූ අතර කැසට් පට,සීඩී පට ලෙසද වෙළඳපොල වෙත නිකුත් වන්නට විය.ජනතා ගෞරවය වැඩි වීම හේතුවෙන් නිරන්තරයෙන් රූපවාහිනී නාලිකා ඔස්සේ ද උන්වහන්සේගේ වැඩසටහන් ප්‍රචාරය වීමට ආරම්භ වූ අතර මේ හේතුවෙන් බොහෝ තරුණයන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය තුළ පැවදි වීමට ආරම්භ විය.පොල්ගහවෙල අසපු සංචිතයේ ඉඩකඩ අවම වීම සහ බෞද්ධ ජනතාව විසින් තමන්ගේ ගම් ප්‍රදේශවලද නව මහමෙව්නාව ආරාම ඉදිකිරීමට ඉඩම් පරිත්‍යාග කල අතර ඒ හේතුවෙන් මහමෙව්නාව අරාම දිවයිනේ බොහෝ ප්‍රදේශවලට වයාප්තව ගියේ ය.එම නව ආරාම වල ද දිනපතා,සතිපතා,මාස්පතා වශයෙන් ධර්ම දේශනා සිදු කිරීම ආරම්භ විය.

විශේෂයෙන්ම මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික වන්දනා ක්‍රමයක් සහ සජ්ඣායනා ක්‍රමයක් පවතින අතර එහිදී වඩා හෙමින් තාලයට ලෙසත් නොවන,වඩා වේගයෙන් කලබලකාරී ලෙසත් නොවන මධයස්ථ සජ්ඣායනා ක්‍රමයක් භාවිතා කරනු ලබයි.තවද මහමෙව්නාව සංඝ සභාව බෞද්ධයාට පිරිතේ අර්ථ තේරීම් ගත හැකි පරිදි පාලි සජ්ඣායනය සමඟ සිංහල පරිවර්තනය ද සහිතව &quot;මහමෙව්නාවේ පාලි-සිංහල පිරිවානා පොත&quot; නමින් පිරිත් පොතක් සම්පාදනය කරමින් පාලි සහ සිංහල භාෂා දෙක්නම සජ්ඣායනය කරනු ලැබුවේ ය.මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ මීට පෙර නොතිබූ ක්‍රමයක් වූ අතර බොහෝ දෙනෙකුට නුපුරුදු ක්‍රමයක් වූ බැවින් මුල් කාලයේ මේ සජ්ඣායන ක්‍රමය ගැන ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ සමාජය තුළ වාද විවාද ඇතිව තිබේ.සමහරුන්ට අනුව සිංහල අර්ථ සමඟ සජ්ඣායනය මඟින් පාලියෙන් ප්‍රකාශ වන ධර්ම කරුණු තේරුම් ගනිමින් සජ්ඣායනය කළ හැකි නිසා එය වඩා යහපත් වූ අතර එය පෙර තිබූ පැරණි සජ්ඣායන ක්‍රමයට පරිබාහිර වූ බැවින් ශ්‍රී ලංකාවේ සමහර බෞද්ධයන් ඊට අකමැති විය.කෙසේ නමුත් මේ ග්‍රන්ථය ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය කරනු ලැබූ අතර ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ධර්මය ඉගෙනගනු ලබන විදෙස් බෞද්ධයන් බොහෝ විට එයට කැමැත්තක් දැක්වූහ.

තවද මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මඟින් රුවන්වැලිසෑය,සෝමාවතිය,සේරුවිල,පොලොන්නරුව,මිහින්තලය ආදී පැරණි සිද්ධස්ථාන වල මහා පරිමාණයෙන් බෞද්ධ වන්දනාවන් සිදු කිරීම ආරම්භ වූ අතර මේ වන්දනාවන් සමඟ ද ලක්ෂ ගණනින් ජනතාව එක්විය.එසේ එක් අවස්ථාවක ඇස්තමේන්තු ගත කර තිබූ ජන සහභාගීත්වය ලක්ෂ 12 ඉක්මවීය.එකල පැවති හින්දු සංකල්ප ඔස්සේ නිර්මාණය වූ දේවාල කෝවිල් වෙත බෞද්ධ ජනතාව යෑම අඩු කර බෞද්ධයකුගේ මූලික අංගය වන තිසරණය සරණ යෑමේ වටිනාකම නිරන්තරයෙන් ඉස්මතු කිරීමට සමත් විය.එකල ධර්ම ප්‍රචාරයේ ප්‍රබල සලකුණක් වූ සෝම හාමුදුරුවන් විසින් බැහැර කල පඬුරු ගැටගැසීම,දේවාලවල කන්නලව් කිරීම,ග්‍රහ අපල සංකල්පය ඔස්සේ බෝධි වන්දනා ක්‍රම සිදු කිරීම වැනි දේ මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය විසින් ද බැහැර කල අතර කිරිබත්ගොඩ හිමියන් විසින් නව බෝධි වන්දනා ක්‍රමයක් සහ වෙනත් බුදුගුණ වන්දනා කවි නිර්මාණ කලේ ය.ටික කාලයක් තුල ඒවා සජ්ඣායනය කිරීමට ජනතාව හුරු වූ අතර සමහරු පැරණි නවග්‍රහ ශාන්තිය සහිත බෝධි වන්දනා ක්‍රමය ඉවත් කලේය.බෞද්ධයන් හින්දු දෙවිවරු වන්දනා කිරීම වෙනුවට නිකෙලෙස් රහතන් වහන්සේලා වන්දනා කිරීමට පෙළඹවූ අතර රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ ඇතුලත ගාථා,වන්දනා කවි,පින්තූර නිර්මාණ විය.ඒ හේතුවෙන් බෞද්ධ ජනතාව නිවසේ සිට වන්දනා කල හින්දු දේව සංකල්පය බැහැර වූ අතර බොහෝ බෞද්ධයින් රහත් සංඝයා වන්දනා කිරීමට ආරම්භ කලේ ය.ඊට අමතරව ඉතිහාසයේ රාත්‍රියක් අවසන් වන තුරු ධර්ම දේශනා සිදු කිරීමේ සම්ප්‍රදාය පොලොන්නරුව රාජධානි යුගයෙන් පසු සිදු වූ බවට සාධක නොමැති නමුත් ඒ සම්ප්‍රදාය ද මහමෙව්නාව විසින් නැවත ආරම්භ කරමින් සර්වරාත්‍රික ධර්ම දේශනා සිදු කිරීම ආරම්භ කරනු ලැබීය.මේ කාලවලදීම ළමුන් සඳහා වෙනම වැඩසටහන්,තරුණයන් සදහා වෙනම වැඩසටහන් ද වෙන වෙනම ක්‍රියාත්මක වීම,ළමුන් සදහා බෞද්ධ චිත්‍ර කතා පොත් නිර්මාණය වීම වැනි කටයුතු ද සිදු විය.

[[File:Mahamevnawa Publications.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව ප්‍රකාශන]]

2012 වර්ෂයේ 2600 වන සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය මූලික කොටගෙන ද මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය ආශ්‍රිත විශාල ධර්ම ප්‍රබෝධයක් ඇති වූ අතර එහිදී ත්‍රිපිටක සජ්ඣායන,පිණ්ඩපාත චාරිකා,ධර්ම දේශනා,ධර්ම සාකච්ඡා,සීල භාවනා වැඩසටහන් විශාල ලෙස සිදු කිරීමත් අඩි 100 ඉක්මවූ නව විශාල ස්ථූප සහ බුද්ධ මන්දිර වැනි නව බෞද්ධ පූජනීය ගොඩනැගි ඉදිකිරීමත් ඒවා වසරක් වැනි කෙටි කලකින් වැඩ නිමවීමත් සිදු කරනු ලැබීම ජනතාවගේ අවධානය යොමු වීමට හේතුවක් විය.එසේම මේ බොහෝ කටයුතු විවිධ රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ස්වේච්ඡාවෙන්ම ප්‍රචාරය කරනු ලැබීය.ඊට අමතරව මහාවංශය,ධාතු වංශය වැනි ග්‍රන්ථ ද සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කරමින් ඉතිහාස සාකච්ඡා ලෙස රටේ ඉතිහාසය ද බෞද්ධයන් වෙත ගෙන යෑමට උත්සුක විය.මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අනුරාධපුර රාජධානිය බිඳ වැටීම හේතුවෙන් ඉතිහාසයෙන් නැතිවී ගොස් තිබූ
මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිදු වූ දින සිහි කිරීම හෙවත් ශ්‍රී මිහිඳු පුර අටවක සැමරීම වසර 800 කට පමණ පසු මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය විසින් ආරම්භ කරනු ලැබූ අතර ඊට සමගාමීව ගරා වැටී තිබූ ක්‍රි.පූ.1 වන සියවසේ උත්තිය රජු විසින් මිහින්තලයේ සිදු කල මිහිඳු මහා සෑය නැවත ප්‍රතිසංස්කරණය කරනු ලැබීය.තවද විල්ගම්වෙහෙර වැනි පුරාණ ස්ථූප ද සංරක්ෂණය කිරීම සදහා අරමුදල් බෞද්ධ ජනතාව ඔස්සේ සපයනු ලැබීය.

මීට පෙර නොතිබූ මෙවැනි නව වන්දනා ක්‍රම,ධර්ම දේශනා,බෞද්ධ ග්‍රන්ථ,විවිධ ඉදිකිරීම් බෞද්ධ සමාජය වෙත එකතු වීම සහ දක්නට ලැබීම හේතුවෙන් කෙටිකාලයක් තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ජනතාව තුල මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වේගයෙන් ප්‍රචලිත වී ගියේය.
===ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය===
වර්ෂ 2012 වන විට මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ධර්ම ප්‍රචාරය පුළුල් කරනු වස් &quot;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&quot; ඔස්සේ &quot;ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය&quot; සහ &quot;ලක්විරු ගුවන්විදුලිය&quot; ගිහි කාර්ය මණ්ඩලයක් යටතේ ඇරඹි අතර එමගින් පැය විසිහතර පුරාම ධර්ම දේශනා,ධර්ම සාකච්ඡා ,වන්දනාවන් ප්‍රචාරය කරනු ලැබීය.වර්තමානය වනවිට ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩිම ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරනු ලබන බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාව ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය වේ.
පසු කාලීනව ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනී වැඩසටහන් අන්තර්ජාල,සමාජ මාධ්‍ය දක්වා ප්‍රචලිත විය.යූටියුබ් නාලිකා කිහිපයක් නිර්මාණය කරමින් ධර්මය ජනතාව අතරට ගෙනයාමට උත්සාහ කල අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස Shraddha TV නාලිකාව ග්‍රාහක මිලයන ද,ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ධර්ම ප්‍රචාරය සිදු කරන Buddhism නාලිකාව ග්‍රාහක මිලයන දෙක ද,හින්දි බසින් ධර්ම ප්‍රචාරය සිදු කරන Buddha Rashmi නාලිකාව ග්‍රාහක මිලයන භාගය ද ඉක්මවා ගියේය.තවද අහස්ගව්ව යනුවෙන් තරුණයන් සදහා ද, Tamil Buddhist ,Muniwar යන නමින් දමිළ නාලිකා ද ආරම්භ කල අතර ඒවා ද සැලකිය යුතු ප්‍රගතියක් ලබා ගත්තේ ය.

මීට සමගාමීව &quot;මහාමේඝ&quot; නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ආරම්භ කර බෞද්ධ ග්‍රන්ථ මුද්‍රණය කරමින් අඩු මුදලකට ජනතාව අතට පත් කරනු ලැබීය.මෙසේ ලාභ නොලබන ආයතන ආරම්භ කරමින් ධර්ම ප්‍රචාරක වැඩ පිලිවෙල තවත් පුලුල් කල අතර විදේශීය රටවල ද අසපු ශාඛා ආරම්භ වෙමින් ඒ ඒ රටවල ද ධර්ම ප්‍රචාරක වැඩපිලිවෙලවල් සිදු විය.විශේෂයෙන් භික්ෂූන් වහ්නසේලා විසින් බටහිර රටවල බෞද්ධ භාවනා ක්‍රම නොමිලයේ ඉගැන්වීම සිදු කරනු ලැබූ අතර එමගින් බොහෝ විදේශිකයන් භාවනා ක්‍රම ඉගෙනගැනීම මහමෙව්නාව ආරාම වෙත පැමිණියෝය.මේ කාලයේ මහමෙව්නාවේ බෞද්ධ ග්‍රන්ථ ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය වූ අතර මෙවැනි හේතු නිසා විදේශීකයන් අතර ද මහමෙව්නාව ආරාම ප්‍රචලිත වීම ආරම්භ වීම මගින් මහමෙව්නාව වෙත පැවදි වීම පිණිස පැමිණෙන විදේශිකයන් පිරිස ද ක්‍රමයෙන් වැඩි විය.ඉන්දීය ධර්ම ප්‍රචාරයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඉන්දියානු බෞද්ධයින්ගේ ඉල්ලීම මත ඉන්දියාව තුලද ශාඛා ආරම්භ වීම සිදු වූ අතර ඉන්දීය බෞද්ධයන් පැවදි වීම ද ඉහල යෑම හේතුවෙන් එරටෙහි වෙනම ථේරවාද භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යයස්ථානයක් පවා ඇරඹීමට මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වෙත සිදු විය.

==ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය==

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන්==
===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

==මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ==
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රියාත්මක තරඟකාරී අධ්‍යයාපන රටාවෙන් යුතු පාසල් රටාවෙන් මිදී වලින් සංඝයාගේ සෙවනේ ගුණධර්ම,අධ්‍යයාපනය සහ විෂයබාහිර ක්‍රියාකාරකම් යන කාණ්ඩ තුනම සමබරව ක්‍රියාත්මක බෞද්ධ පාසල් ජාලයක අවශ්‍යතාව මත මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ අනුශාසක කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ අදහසකට අනුව '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික පාසල් ලෙස ආරම්භ විය.ඒ සඳහා මැලේසියාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ක්වාලාලම්පූර්හි සෙන්තෝල් බෞද්ධ විහාරයේ විහාරාධිපති සහ ථේරවාද බෞද්ධ කවුන්සිලයේ අනුශාසක අතිපූජ්‍ය බූටෑවත්තේ සරණංකර හිමියන් විසින් උන්වහන්සේට අයත් ව තිබූ දෙල්ගොඩ ප්‍රදේශයේ ගොඩනැගිලි සහිත භූමි භාගයක් පරිත්‍යාග කිරීමෙන් පසු පළමු විද්‍යාලය 2018 පෙබරවාරි මස  28 වන දින රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම නම් ප්‍රදේශයේ ඇරඹිණ.

ගෞතම බුදු සසුන සුරකින සුජාත දරු පරපුරක් දැයට දායද කිරීමේ අරමුණ ඇතිව ක්‍රියාත්මක මෙම විද්‍යාල ජාලය නිදහසෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාව තුල බිහි වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.පසුව දිවයිනේ වෙනත් ප්‍රදේශවලද මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ශාඛා ඇති විය.එම ශාඛා පහත දැක්වේ.

*දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
*මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

මීට සමඟාමිව කඩුවෙල,මාළඹේ,කිරිබත්ගොඩ,සඳලංකාව,දෙල්ගොඩ,වැලිමඩ යන ප්‍රදේශවල &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&quot; ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.

==දහමෙහි හැසිරීම==

බුදු රජාණන්වහන්සේ ගේ ඉගැන්වීම අනුව මිනිස් උපතක් ලැබීම ම ඉතා දුලබ භාග්‍යයකි. බුදු දහම ගැන අසන්නට ද ලැබෙන වාසනාවන්තයින් කළ යුත්තේ අවසන් ඉලක්කය වන නිවන අරමුණු කර සිත දියුණු කර ගැනීමයි.

යමෙකු ට නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගත හැක්කේ බුදු දහමට අනුකූලව හැසිරීම්න් අරි අට මග (ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය) නම් වූ ඒ උතුම් මග සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පමණි. ආධ්‍යාත්මික වර්ධනයේ මුල් පියවරවල්: උදා. සෝවාන් (සෝතාපන්න) හා සකෘදාගාමී (සකදාගාමී), එදිනෙදා ජීවිතයේ වැඩ කටයුතු අතරේ වුව ද ළඟා කර ගත හැක.

දුකින් මිදීම (නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගැනීම) උදෙසා මුල් ම පියවර බුදුන් වදාළ ධර්මය දැන ගැනීම යි. බුදු දහම ඉගැන්වීම, සාකච්ඡා කිරීම සහ එහි හැසිරීම සඳහා අනුබල දිම ආදී ලෙස, ඒ අරබයා මහමෙව්නාවෙන් කෙරෙන කාර්ය භාරය වැදගත් ය.

එමෙන්ම, නිවන් මගෙහි කොටසක් ලෙස ම සිහිය (සති) ප්‍රගුණ කිරීම ඇසුරින්, සමාධිය හා ප්‍රඥාව දියුණු කර ගැනීමෙ හි වැදගත් ම කොටස වන භාවනාව වැඩීමට ද මහමෙව්නාවෙන්  පහසුකම් සැලසී ඇත.

අවධාරණය කෙරන වැදගත් ම කරුණක් වන්නේ: බුදු දහම හුදෙක් ජීවිතය දුක් සහගත බැව් පැවසීමෙන් නො නැවතී, එයින් මුළුමනින් ම අත් මිදීමේ මාර්ගය ද පෙන්වන බව ය.{{Relevance inline|date=2025-08-16|reason=මෙම කොටස රචනාවක් ලෙස ලියා ඇති අතර ලිපියේ විෂයට අදාළ නොවේ.}}

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>4158w4vd62gm5lvbvbjz8k2j9k1v9b7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796500</id>
      <parentid>796499</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T06:30:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* ධර්ම ප්‍රචාරය */</comment>
      <origin>796500</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81728" sha1="86msabmazqkvoexb8bd3xunffb5whik" xml:space="preserve">{{Multiple issues|{{primary sources}}
{{COI}}}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image = File:Mahamevnawa Monastery Flag.jpg
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ&lt;br&gt; නිල ලාංඡනය සහ ධජය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීම උදෙසා [[ථේරවාදය|ථෙරවාද]] මුල් බෞද්ධ දර්ශනය පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද සෙනසුන් සංවිධානයකි. ඔවුන්ගේ අභිප්‍රාය වන්නේ බුදුදහමේ මූලිකම පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීමට අවශ්‍ය ලෙස ආධ්‍යාත්මික වශයෙන් සහය වීම යි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි] (පරිවර්තනයකි)&lt;/ref&gt;සෙනසුන් සංවිධානයක් වන මෙය වනාන්තරගත,ග්‍රාමීය,අර්ධ නාගරික,නාගරික යන කාණ්ඩ හතරම නියෝජනය වන පරිදි ශ්‍රී ලංකාවේ සේම ලෝකය පුරාම විසිරුණු අසපු ශාඛා 130 කට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වේ.ඊට අමතරව විශාල ස්ථූපයක් කේන්ද්‍රගතව ක්‍රියාත්මක වන මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාර ආරාම සීමිත ප්‍රමාණයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.ප්‍රධාන මූලස්ථානය වශයෙන් මෙම සංවිධානයේ ආරම්භක ස්ථානය වන [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]] ක්‍රියාත්මක වේ.මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ මෙන්ම ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය හොබවන්නේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ත නාමයෙන් බොහෝ දෙනා අතර ප්‍රසිද්ධියට පත් ව සිටින [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන්වහන්සේ]] ය.

උන්වහන්සේගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය යටතේ 1000 කට ආසන්න ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පිරිසක් මෙම ආරාම සංචිතය තුළ පිරිසිදු ථේරවාද ත්‍රිපිටක ධර්මය පුහුණු වන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.මෙම සෙනසුන් සංවිධානයේ පැවදිව වන නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා වසර කිහිපයක් පුහුණු කිරීම සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සිදුකිරීම සඳහා ගිනිගෙන දැවුණු උතුරු ඉන්දියාවේ නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලයේ සහ ථේරවාද බුදුදහමේ මූලස්ථානය වන අනුරාධපුර මහා විහාරයේ ආකෘතියට මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ ඉදිකරන ලද [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක |මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නම් වනාන්තරගත විශාල භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටා තිබේ.වර්ෂයක් පාසා පැවදිවීමට පැමිණෙන ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් ප්‍රමාණය ඉහළ යෑම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවෙන් ඔබ්බට ගොස් මෙවැනිම භික්ෂු පුහුණු මධයස්ථානයක් ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද ක්‍රියාත්මක වේ.තවද මහමෙව්නාව භාවනා ආරාම වඩාත් පිළිවෙලකින් සහ සැලසුම් සහගත අයුරින් ක්‍රියාත්මක ආරාම සංකීර්ණයක් වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාව පුරා ප්‍රචලිතව තිබේ.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ සුපුහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව ]]

මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකාවේ ආරාම වල වැඩසිටින ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ මානසික සුවය උදෙසා උචිත පරිදි වෙනමම ඉදිකළ විශාල ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද කලුතර ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ.ඊට අමතරව මෙම සංවිධානයේ ධර්ම ප්‍රචාරයක කටයුතු උදෙසා &quot;[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]]&quot; නමින් වෙනම භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පරිපාලනයෙන් වියුක්ත වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ඇති විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් හා &quot;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&quot; නමින් ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ රූපවාහිනී ජාලය හා බෞද්ධ ප්‍රකාශන  සංවිධානය ලෙස සලකනු ලබයි.මේ ඔස්සේ සිංහල,ඉංග්‍රීසි,දෙමළ,හින්දි ආදී විශාල භාෂා ගණනාවකින් සාර්ථක ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සිදු කරන අතර වැඩිම භාෂා සංඛ්‍යාවකින් ථේරවාද බෞද්ධ ධර්ම ප්‍රචාරයන් සිදු කරන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය වීම විශේෂත්වයකි.

තවද මෙහි භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&quot; නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය නිදහස් ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.මහමෙව්නාව වටා ලෝකය පුරා මිලියන දෙක හමාරක් පමණ ථේරවාද බෞද්ධ ජනතාවක් එකතු වී සිටින බවට ස්වාධීන ආයතන විසින ඇස්තමේන්තු ගත කර තිබෙන අතර ජනතාව අතර පවතින ගෞරවය සහ ජනප්‍රියත්වය නිසා බෞද්ධ විහාර ආරම්භ කිරීමට දුෂ්කර බවට ප්‍රචලිතව තිබූ අරාබි අර්ධද්වීපයේ පවා මුල් වරට බෞද්ධ විහාරයක් ආරම්භ කිරීමට මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයට වර්ෂ 2009 දී හැකියාව ලැබුණි.මෙවැනි හේතු ගණනාවක් නිසා මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වර්තමානයේ ලෝකයේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන වලින් එකක් ලෙස හා ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතනය ලෙස බොහෝ දෙනා සලකනු ලබයි.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය යටතේ පවතින නමුත් ස්වාධීනව ක්‍රියාත්මක වන සංඝ සභාවකි.මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් එහි පරිපාලනය කටයුතු වලින් ඉවත් ව වර්ෂ 2006 දී සංඝ සභාවක් පිහිටුවමින් අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය කටයුතු උන්වහන්සේගෙන් ස්වාධීන කොට සංඝ සභාව වෙත භාර කරනු ලැබීය.අමරපුර කලයාණිවංශ නිකාය යටතේම නමුත් ස්වාධීන සංඝ සභාවක් පිහිටුවීම සඳහා එම නිකායේ කාරක සංඝ සභාවේ පූර්ණ අවසරය ඒ අනුව ලැබුණු අතර මහමෙව්නාවේ සංඝයා උදෙසා වෙනම ම උපසම්පදාව සිදු කිරීමට ද ඒ අනුව අවස්ථාව සැලසුණි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ 1000 කට අධිකව වැඩසිටින භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරනු ලබන අතර පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ රැස්වන මෙම සංඝ සභාව මගින් අසපු සංචිතයේ වැදගත් තීරණ ගනු ලබයි.වෙනත් සංඝ සභාවක ඇති සභාපති,උප සභාපති,මහාලේඛකාධිකාරී,නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී වශයෙන් ඇති ධුර ක්‍රියාත්මක වන නමුත් වෙනත් නිකායක හෝ සංඝ සභාවක දැකිය නොහැකි පරදි මාස 6 කට වරක් නිශ්චිත කාලයකට පුනරාවර්තනය වන පරිදි සංඝ සභාව රැස්වීම මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික කරුණකි.එසේම ලෝකයේ වෙනත් කිසිදු බෞද්ධ නිකායක,නිකාය පාර්ශවයක හෝ ධර්මායතනයක දක්නට නොලැබෙන '''මහා සංඝ මාරුව ''' සිදුවන්නේ ද එසේ රැස්වන දිනයේ දී ය.එහිදී අසපු ශාඛා අතර සංඝයා මාරු කිරීම සිදුවේ.එය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය තුල පමණක් දක්නට ලැබෙන එයටම ආවේණික වූ සුවිශේෂී දෙයකි.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය එහි නිර්මාතෘ වන [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් යටතේ පවතින අතර සංඝ සභාව ඇරඹීමට පෙර එනම් 1999 සහ 2006 අතර මුල් කාලයේ ඇතැම් අවස්ථාවල [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ සේරුවිල සඝ පරපුර නියෝජනය කරමින් හා එකල දොම්පේ පාලුගම භාවනා අසපුවේ අනුශාසකත්වය හෙබ වූ [[සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ]] දෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]]යන්ගේ සහ තෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]]යන්ගේ ආචාර්යත්වයයෙන් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි කරනු ලැබූ අවස්ථා ද තිබේ.කෙසේ නමුත් සෑම මහමෙව්නාවේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේ නමකටම ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් විසින් දරනු ලැබ තිබේ.

[[File:People-3280571.jpg|thumb|මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ආරණ්‍යවාසී භික්ෂූන්&lt;br&gt;(ඡායාරූපය:[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක]])]]

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය බොහෝ විට මෙම සංඝ සභාව අයත් අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක හිමියන් විසින් දරනු ලබයි.ඒ අනුව ප්‍රථම මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා එම නිකායේ මහානායක හිමියන් සහ පසුකාලීනව [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ]] සිව්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] යන් වශයෙන් කටයුතු කරන ලද [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි| දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර හිමියන්]], වර්ෂ 2004 දී රාජගිරිය,කලපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ පැවැත්වුණු මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ප්‍රථම ආරම්භක උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට වර්ෂ 2022 දක්වා කටයුතු කරනු ලැබීය.2022 දී  උන්වහන්සේගේ පෞද්ගලික හේතුවක් මත ධුර කාලයෙන් තාවකාලිකව ඉවත් වූ අතර පසුව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ දෙවන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන [[හිනිඳුම නන්ද හිමි]] යන් පත්කරනු ලැබීය.2024 වසරේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] අපවත් වීම හේතුවෙන් පුරප්පාඩු වූ කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] යන් පෙර පැවති සිරිත් ප්‍රකාරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් විය.

බොහෝ විට මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ පැවදි වන්නේ බොහෝ කලක් නිවසේ ගත කල තරුණයින් වන නිසා ඔවුන් හට පාලි භාෂාව වැනි මූලික ධර්ම අධ්‍යයනයන් පිළිබඳව දැනුම අල්ප වේ.මේ හේතුවෙන් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි වීමට පෙර වසර එකහමාරක පමණ නේවාසික පුහුණුවකින් අනතුරුව පැවදි කිරීමෙන් පසු මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය වෙත යොමු කරන අතර එහිදී මූලිකව ධර්මය සරලව තේරීම් ගැනීම උදෙසා වැඩිහිටි ස්ථවිර භික්ෂූන් යටතේ සංඝ සභාවේ අනුශාසක [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් විසින් ත්‍රිපිටකය ඇසුරින් රචිත සරල ධර්ම ග්‍රන්ථ පරිහරණයට යොමු කරනු ලබයි.මේ කාලයේ විනිය ශික්ෂා පද ඉගෙනගැනීම සහ පිළිපැදීම හුරු කිරීමත්,භාවනාව පුරුදු කිරීමත් මූලිකව සිදු වේ.පසුව ධර්ම අධ්‍යයනය තවත් වැඩි කරමින් මහමෙව්නාවේ සරල සිංහල සූත්‍ර පිටක පරිවර්තන, බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටක ග්‍රන්ථ හා අටුවා ග්‍රන්ථ භාවිතයට හුරු කරන අතර තවත් වැඩිදුර අවශ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලාට අභිධර්ම පිටකය භාවිතයට හා පාලි භාෂාව ඉගෙන ගැනීමට ද අවස්ථාව සලසා තිබේ.සාමාන්‍යයෙන් සියලු අසපු ශාඛාවල දානය ගැනීම,වන්දනා කිරීම,සූත්‍ර සජ්ඣායනය,ධර්ම සාකච්ඡා කිරීම,භාවනා කිරීම ආදී සියලු කටයුතු දෛනික එකම පොදු කාලසටහනක් යටතේ සිදු කෙරේ.ඊට අමතරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා එකම වර්ණයේ එකම වර්ගයේ සිවුරු පැළදීම,එකම ආකාරයට වත් පිළිවෙත් කිරීම,එකම සජ්ඣායනය ක්‍රමයක්,වන්දනා ක්‍රමයක් ක්‍රියාත්මක කිරීම වැනි එකම පොදු රටාවක ලක්ෂණ මඟින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා වෙනත් නිකායක හෝ වෙනත් ධර්මයතනයක භික්ෂූන් වහන්සේලා අතරේ පහසුවෙන් හඳුනාගැනීමට හැකියාව ලැබී තිබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
20 වන සියවසේ අග භාගයේ පැවති ජාතක කතා සහ ධම්මපද ගාථාවකින් පමණක් ධර්මය දේශනා කිරීම සහ අනාගත මෛත්‍රී බුදු සසුනේ ධර්මාවබෝධය කිරීමේ සංකල්ප වලින් ඔබ්බට ගොස් මේ ගෞතම බුදු සසුනේම චතුරාර්ය ධර්මය අවබෝධ කිරීමේ පරමාර්ථය ඇතිව සූත්‍ර දේශනා සරල සිංහල බසින් ජනතාවට දේශනා කර කියා දීමේ වැඩපිලිවෙලක් මහමෙව්නාව තුළින් ආරම්භ කරනු ලැබීය.ඒ ඔස්සේ සූත්‍ර පිටකය සරල සිංහලයට පරිවර්තනය කිරීම ද සිදු කරනු ලැබූ අතර මේ සරල සිංහල පරිවර්තන මඟින් පහසුවෙන් ධර්මය කියවා තේරුම් ගැනීමේ හැකියාව තිබූ නිසා ධර්මය ඉගෙනගන්නා ජනතාව අතර මේ ග්‍රන්ථ පෙළ වේගයෙන් ජනප්‍රිය විය.කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් මහමෙව්නාව ආරම්භ කිරීමෙන් අනතුරුව දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල ධර්ම දේශනා සිදු කරමින් වැඩම කළ අතර උන්වහන්සේගේ දේශනා ශීඝ්‍රයෙන් බෞද්ධ ජනතාව අතර ප්‍රචලිත විය.උන්වහන්සේගේ එක් දේශනාවක් ශ්‍රවණය කිර්ම උදෙසා දහස් ගණන් ජනතාව පැමිණි අතර බස් රථ මඟින් වන්දනා නඩ ඔස්සේ පැමිණීමේ ප්‍රවණතාවක් ද තිබුණි.පසුව උන්වහන්සේගේ මේ දේශනා පොත් ලෙස මුද්‍රණය වූ අතර කැසට් පට,සීඩී පට ලෙසද වෙළඳපොල වෙත නිකුත් වන්නට විය.ජනතා ගෞරවය වැඩි වීම හේතුවෙන් නිරන්තරයෙන් රූපවාහිනී නාලිකා ඔස්සේ ද උන්වහන්සේගේ වැඩසටහන් ප්‍රචාරය වීමට ආරම්භ වූ අතර මේ හේතුවෙන් බොහෝ තරුණයන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය තුළ පැවදි වීමට ආරම්භ විය.පොල්ගහවෙල අසපු සංචිතයේ ඉඩකඩ අවම වීම සහ බෞද්ධ ජනතාව විසින් තමන්ගේ ගම් ප්‍රදේශවලද නව මහමෙව්නාව ආරාම ඉදිකිරීමට ඉඩම් පරිත්‍යාග කල අතර ඒ හේතුවෙන් මහමෙව්නාව අරාම දිවයිනේ බොහෝ ප්‍රදේශවලට වයාප්තව ගියේ ය.එම නව ආරාම වල ද දිනපතා,සතිපතා,මාස්පතා වශයෙන් ධර්ම දේශනා සිදු කිරීම ආරම්භ විය.

විශේෂයෙන්ම මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික වන්දනා ක්‍රමයක් සහ සජ්ඣායනා ක්‍රමයක් පවතින අතර එහිදී වඩා හෙමින් තාලයට ලෙසත් නොවන,වඩා වේගයෙන් කලබලකාරී ලෙසත් නොවන මධයස්ථ සජ්ඣායනා ක්‍රමයක් භාවිතා කරනු ලබයි.තවද මහමෙව්නාව සංඝ සභාව බෞද්ධයාට පිරිතේ අර්ථ තේරීම් ගත හැකි පරිදි පාලි සජ්ඣායනය සමඟ සිංහල පරිවර්තනය ද සහිතව &quot;මහමෙව්නාවේ පාලි-සිංහල පිරිවානා පොත&quot; නමින් පිරිත් පොතක් සම්පාදනය කරමින් පාලි සහ සිංහල භාෂා දෙක්නම සජ්ඣායනය කරනු ලැබුවේ ය.මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ මීට පෙර නොතිබූ ක්‍රමයක් වූ අතර බොහෝ දෙනෙකුට නුපුරුදු ක්‍රමයක් වූ බැවින් මුල් කාලයේ මේ සජ්ඣායන ක්‍රමය ගැන ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ සමාජය තුළ වාද විවාද ඇතිව තිබේ.සමහරුන්ට අනුව සිංහල අර්ථ සමඟ සජ්ඣායනය මඟින් පාලියෙන් ප්‍රකාශ වන ධර්ම කරුණු තේරුම් ගනිමින් සජ්ඣායනය කළ හැකි නිසා එය වඩා යහපත් වූ අතර එය පෙර තිබූ පැරණි සජ්ඣායන ක්‍රමයට පරිබාහිර වූ බැවින් ශ්‍රී ලංකාවේ සමහර බෞද්ධයන් ඊට අකමැති විය.කෙසේ නමුත් මේ ග්‍රන්ථය ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය කරනු ලැබූ අතර ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ධර්මය ඉගෙනගනු ලබන විදෙස් බෞද්ධයන් බොහෝ විට එයට කැමැත්තක් දැක්වූහ.

තවද මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මඟින් රුවන්වැලිසෑය,සෝමාවතිය,සේරුවිල,පොලොන්නරුව,මිහින්තලය ආදී පැරණි සිද්ධස්ථාන වල මහා පරිමාණයෙන් බෞද්ධ වන්දනාවන් සිදු කිරීම ආරම්භ වූ අතර මේ වන්දනාවන් සමඟ ද ලක්ෂ ගණනින් ජනතාව එක්විය.එසේ එක් අවස්ථාවක ඇස්තමේන්තු ගත කර තිබූ ජන සහභාගීත්වය ලක්ෂ 12 ඉක්මවීය.එකල පැවති හින්දු සංකල්ප ඔස්සේ නිර්මාණය වූ දේවාල කෝවිල් වෙත බෞද්ධ ජනතාව යෑම අඩු කර බෞද්ධයකුගේ මූලික අංගය වන තිසරණය සරණ යෑමේ වටිනාකම නිරන්තරයෙන් ඉස්මතු කිරීමට සමත් විය.එකල ධර්ම ප්‍රචාරයේ ප්‍රබල සලකුණක් වූ සෝම හාමුදුරුවන් විසින් බැහැර කල පඬුරු ගැටගැසීම,දේවාලවල කන්නලව් කිරීම,ග්‍රහ අපල සංකල්පය ඔස්සේ බෝධි වන්දනා ක්‍රම සිදු කිරීම වැනි දේ මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය විසින් ද බැහැර කල අතර කිරිබත්ගොඩ හිමියන් විසින් නව බෝධි වන්දනා ක්‍රමයක් සහ වෙනත් බුදුගුණ වන්දනා කවි නිර්මාණ කලේ ය.ටික කාලයක් තුල ඒවා සජ්ඣායනය කිරීමට ජනතාව හුරු වූ අතර සමහරු පැරණි නවග්‍රහ ශාන්තිය සහිත බෝධි වන්දනා ක්‍රමය ඉවත් කලේය.බෞද්ධයන් හින්දු දෙවිවරු වන්දනා කිරීම වෙනුවට නිකෙලෙස් රහතන් වහන්සේලා වන්දනා කිරීමට පෙළඹවූ අතර රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ ඇතුලත ගාථා,වන්දනා කවි,පින්තූර නිර්මාණ විය.ඒ හේතුවෙන් බෞද්ධ ජනතාව නිවසේ සිට වන්දනා කල හින්දු දේව සංකල්පය බැහැර වූ අතර බොහෝ බෞද්ධයින් රහත් සංඝයා වන්දනා කිරීමට ආරම්භ කලේ ය.ඊට අමතරව ඉතිහාසයේ රාත්‍රියක් අවසන් වන තුරු ධර්ම දේශනා සිදු කිරීමේ සම්ප්‍රදාය පොලොන්නරුව රාජධානි යුගයෙන් පසු සිදු වූ බවට සාධක නොමැති නමුත් ඒ සම්ප්‍රදාය ද මහමෙව්නාව විසින් නැවත ආරම්භ කරමින් සර්වරාත්‍රික ධර්ම දේශනා සිදු කිරීම ආරම්භ කරනු ලැබීය.මේ කාලවලදීම ළමුන් සඳහා වෙනම වැඩසටහන්,තරුණයන් සදහා වෙනම වැඩසටහන් ද වෙන වෙනම ක්‍රියාත්මක වීම,ළමුන් සදහා බෞද්ධ චිත්‍ර කතා පොත් නිර්මාණය වීම වැනි කටයුතු ද සිදු විය.

[[File:Mahamevnawa Publications.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව ප්‍රකාශන]]

2012 වර්ෂයේ 2600 වන සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය මූලික කොටගෙන ද මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය ආශ්‍රිත විශාල ධර්ම ප්‍රබෝධයක් ඇති වූ අතර එහිදී ත්‍රිපිටක සජ්ඣායන,පිණ්ඩපාත චාරිකා,ධර්ම දේශනා,ධර්ම සාකච්ඡා,සීල භාවනා වැඩසටහන් විශාල ලෙස සිදු කිරීමත් අඩි 100 ඉක්මවූ නව විශාල ස්ථූප සහ බුද්ධ මන්දිර වැනි නව බෞද්ධ පූජනීය ගොඩනැගි ඉදිකිරීමත් ඒවා වසරක් වැනි කෙටි කලකින් වැඩ නිමවීමත් සිදු කරනු ලැබීම ජනතාවගේ අවධානය යොමු වීමට හේතුවක් විය.එසේම මේ බොහෝ කටයුතු විවිධ රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ස්වේච්ඡාවෙන්ම ප්‍රචාරය කරනු ලැබීය.ඊට අමතරව මහාවංශය,ධාතු වංශය වැනි ග්‍රන්ථ ද සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කරමින් ඉතිහාස සාකච්ඡා ලෙස රටේ ඉතිහාසය ද බෞද්ධයන් වෙත ගෙන යෑමට උත්සුක විය.මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අනුරාධපුර රාජධානිය බිඳ වැටීම හේතුවෙන් ඉතිහාසයෙන් නැතිවී ගොස් තිබූ
මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිදු වූ දින සිහි කිරීම හෙවත් ශ්‍රී මිහිඳු පුර අටවක සැමරීම වසර 800 කට පමණ පසු මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය විසින් ආරම්භ කරනු ලැබූ අතර ඊට සමගාමීව ගරා වැටී තිබූ ක්‍රි.පූ.1 වන සියවසේ උත්තිය රජු විසින් මිහින්තලයේ සිදු කල මිහිඳු මහා සෑය නැවත ප්‍රතිසංස්කරණය කරනු ලැබීය.තවද විල්ගම්වෙහෙර වැනි පුරාණ ස්ථූප ද සංරක්ෂණය කිරීම සදහා අරමුදල් බෞද්ධ ජනතාව ඔස්සේ සපයනු ලැබීය.

මීට පෙර නොතිබූ මෙවැනි නව වන්දනා ක්‍රම,ධර්ම දේශනා,බෞද්ධ ග්‍රන්ථ,විවිධ ඉදිකිරීම් බෞද්ධ සමාජය වෙත එකතු වීම සහ දක්නට ලැබීම හේතුවෙන් කෙටිකාලයක් තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ජනතාව තුල මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වේගයෙන් ප්‍රචලිත වී ගියේය.

===ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය===
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}

2012 වර්ෂයේදී මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් පුළුල් කිරීමේ අරමුණින්, ලාභ නොලබන ආයතනයක් ලෙස ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය ආරම්භ කරන ලදී. ඒ යටතේ ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය සහ ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ගිහි කාර්ය මණ්ඩලයක සහාය ඇතිව ක්‍රියාත්මක වූ අතර, පැය විසිහතර පුරා ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා, වන්දනා සහ අනෙකුත් බෞද්ධ වැඩසටහන් විකාශය කරමින් ධර්ම දානය සිදු කරයි. මෙම ධර්ම දේශනා සියල්ලම මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් සිදු කරනු ලබන අතර, බොහෝ වැඩසටහන් කිරිබත්ගොඩ–කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේදී පටිගත කෙරේ. ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාවලින් එකක් වන අතර, වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ආවරණ ජාලය හිමි බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාව ලෙස ද සැලකේ.

පසුකාලීනව ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය අන්තර්ජාලය සහ සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ ද ධර්ම ප්‍රචාරය පුළුල් කළේය. ඒ අනුව සිංහල, ඉංග්‍රීසි, දෙමළ, හින්දි සහ චීන ඇතුළු භාෂා රැසකින් යූටියුබ් නාලිකා ආරම්භ කරන ලදී. Shraddha TV, Lakviru Radio, Buddhism, Buddha Rashmi, Tamil Buddhist, Muniwar, Colombo Dhamma Friends සහ තරුණයන් ඉලක්ක කරගත් අහස්ගව්ව වැනි නාලිකා ඒ අතර ප්‍රධාන වේ. මෙම නාලිකා අතරින් Shraddha TV යූටියුබ් නාලිකාව ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය ඉක්මවා ඇති අතර, Buddhism නාලිකාව ග්‍රාහකයින් මිලියන දෙකකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද, Buddha Rashmi නාලිකාව ග්‍රාහකයින් ලක්ෂ පහකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද හිමි කරගෙන ඇත. මෙම බහුභාෂාමය ධර්ම ප්‍රචාරක වැඩසටහන් හේතුවෙන් මහමෙව්නාව ලොව පුරා විවිධ භාෂාවලින් ධර්මය ප්‍රචාරණය කරන ප්‍රමුඛ බෞද්ධ ධර්මායතනයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් විය.

මෙම ධර්ම ප්‍රචාරක ව්‍යාපෘතිවලට සමගාමීව මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ආරම්භ කර, මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ සහ අනෙකුත් ප්‍රකාශන මුද්‍රණය කර අඩු මිලකට ජනතාව අතර බෙදාහැරීම සිදු කරන ලදී. එමෙන්ම මහාමේඝ නමින් මාසික බෞද්ධ සඟරාවක් ද ප්‍රකාශයට පත් කෙරේ. මෙවැනි ලාභ නොලබන ආයතන පිහිටුවීම මගින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් ශක්තිමත් වූ අතර, විදේශීය රටවල ද මහමෙව්නාව අසපු ශාඛා එරට ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයන්ගේ උපකාර මත ආරම්භ කර ඒ ඒ රටවල භාෂාවලින් ධර්ම දේශනා, භාවනා වැඩසටහන් සහ බෞද්ධ අධ්‍යාපන කටයුතු ක්‍රියාත්මක කරන ලදී.

විශේෂයෙන් බටහිර රටවල මහමෙව්නාව ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් නොමිලේ බෞද්ධ භාවනා ක්‍රම ඉගැන්වීම හේතුවෙන් විදේශිකයන් විශාල පිරිසක් මහමෙව්නාව ආරාම වෙත පැමිණ භාවනාව හා බුද්ධ ධර්මය හදාරන්නට පෙළඹුණහ. ඒ සමඟම මහමෙව්නාව මගින් ප්‍රකාශයට පත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ ඉංග්‍රීසි ඇතුළු විදේශීය භාෂාවලට පරිවර්තනය කිරීම ද සිදු වූ අතර, එමගින් විදේශිකයන් අතර මහමෙව්නාව ආරාම පිළිබඳ ප්‍රසිද්ධිය සැලකිය යුතු ලෙස වර්ධනය විය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස විවිධ රටවලින් පැවිදි වීම සඳහා මහමෙව්නාව වෙත පැමිණෙන විදේශිකයන්ගේ සංඛ්‍යාව ද ක්‍රමයෙන් ඉහළ ගියේය. ඉන්දියාවේ සිදු කළ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු හේතුවෙන් එරට බෞද්ධයන්ගේ ඉල්ලීම මත මහමෙව්නාව ශාඛා ආරම්භ කරන ලද අතර, ඉන්දීය භික්ෂූන් වහන්සේලා පුහුණු කිරීම සඳහා ඉන්දියාව තුළම වෙනම ථේරවාද භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ද පිහිටුවන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}

==ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය==

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන්==
===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

==මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ==
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රියාත්මක තරඟකාරී අධ්‍යයාපන රටාවෙන් යුතු පාසල් රටාවෙන් මිදී වලින් සංඝයාගේ සෙවනේ ගුණධර්ම,අධ්‍යයාපනය සහ විෂයබාහිර ක්‍රියාකාරකම් යන කාණ්ඩ තුනම සමබරව ක්‍රියාත්මක බෞද්ධ පාසල් ජාලයක අවශ්‍යතාව මත මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ අනුශාසක කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ අදහසකට අනුව '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික පාසල් ලෙස ආරම්භ විය.ඒ සඳහා මැලේසියාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ක්වාලාලම්පූර්හි සෙන්තෝල් බෞද්ධ විහාරයේ විහාරාධිපති සහ ථේරවාද බෞද්ධ කවුන්සිලයේ අනුශාසක අතිපූජ්‍ය බූටෑවත්තේ සරණංකර හිමියන් විසින් උන්වහන්සේට අයත් ව තිබූ දෙල්ගොඩ ප්‍රදේශයේ ගොඩනැගිලි සහිත භූමි භාගයක් පරිත්‍යාග කිරීමෙන් පසු පළමු විද්‍යාලය 2018 පෙබරවාරි මස  28 වන දින රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම නම් ප්‍රදේශයේ ඇරඹිණ.

ගෞතම බුදු සසුන සුරකින සුජාත දරු පරපුරක් දැයට දායද කිරීමේ අරමුණ ඇතිව ක්‍රියාත්මක මෙම විද්‍යාල ජාලය නිදහසෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාව තුල බිහි වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.පසුව දිවයිනේ වෙනත් ප්‍රදේශවලද මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ශාඛා ඇති විය.එම ශාඛා පහත දැක්වේ.

*දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
*මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

මීට සමඟාමිව කඩුවෙල,මාළඹේ,කිරිබත්ගොඩ,සඳලංකාව,දෙල්ගොඩ,වැලිමඩ යන ප්‍රදේශවල &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&quot; ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.

==දහමෙහි හැසිරීම==

බුදු රජාණන්වහන්සේ ගේ ඉගැන්වීම අනුව මිනිස් උපතක් ලැබීම ම ඉතා දුලබ භාග්‍යයකි. බුදු දහම ගැන අසන්නට ද ලැබෙන වාසනාවන්තයින් කළ යුත්තේ අවසන් ඉලක්කය වන නිවන අරමුණු කර සිත දියුණු කර ගැනීමයි.

යමෙකු ට නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගත හැක්කේ බුදු දහමට අනුකූලව හැසිරීම්න් අරි අට මග (ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය) නම් වූ ඒ උතුම් මග සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පමණි. ආධ්‍යාත්මික වර්ධනයේ මුල් පියවරවල්: උදා. සෝවාන් (සෝතාපන්න) හා සකෘදාගාමී (සකදාගාමී), එදිනෙදා ජීවිතයේ වැඩ කටයුතු අතරේ වුව ද ළඟා කර ගත හැක.

දුකින් මිදීම (නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගැනීම) උදෙසා මුල් ම පියවර බුදුන් වදාළ ධර්මය දැන ගැනීම යි. බුදු දහම ඉගැන්වීම, සාකච්ඡා කිරීම සහ එහි හැසිරීම සඳහා අනුබල දිම ආදී ලෙස, ඒ අරබයා මහමෙව්නාවෙන් කෙරෙන කාර්ය භාරය වැදගත් ය.

එමෙන්ම, නිවන් මගෙහි කොටසක් ලෙස ම සිහිය (සති) ප්‍රගුණ කිරීම ඇසුරින්, සමාධිය හා ප්‍රඥාව දියුණු කර ගැනීමෙ හි වැදගත් ම කොටස වන භාවනාව වැඩීමට ද මහමෙව්නාවෙන්  පහසුකම් සැලසී ඇත.

අවධාරණය කෙරන වැදගත් ම කරුණක් වන්නේ: බුදු දහම හුදෙක් ජීවිතය දුක් සහගත බැව් පැවසීමෙන් නො නැවතී, එයින් මුළුමනින් ම අත් මිදීමේ මාර්ගය ද පෙන්වන බව ය.{{Relevance inline|date=2025-08-16|reason=මෙම කොටස රචනාවක් ලෙස ලියා ඇති අතර ලිපියේ විෂයට අදාළ නොවේ.}}

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>86msabmazqkvoexb8bd3xunffb5whik</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796501</id>
      <parentid>796500</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T06:41:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* ධර්ම ප්‍රචාරය */</comment>
      <origin>796501</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78870" sha1="k9vt89adni5ehgxkbv2n1hu0tuiz0bf" xml:space="preserve">{{Multiple issues|{{primary sources}}
{{COI}}}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image = File:Mahamevnawa Monastery Flag.jpg
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ&lt;br&gt; නිල ලාංඡනය සහ ධජය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීම උදෙසා [[ථේරවාදය|ථෙරවාද]] මුල් බෞද්ධ දර්ශනය පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද සෙනසුන් සංවිධානයකි. ඔවුන්ගේ අභිප්‍රාය වන්නේ බුදුදහමේ මූලිකම පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීමට අවශ්‍ය ලෙස ආධ්‍යාත්මික වශයෙන් සහය වීම යි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි] (පරිවර්තනයකි)&lt;/ref&gt;සෙනසුන් සංවිධානයක් වන මෙය වනාන්තරගත,ග්‍රාමීය,අර්ධ නාගරික,නාගරික යන කාණ්ඩ හතරම නියෝජනය වන පරිදි ශ්‍රී ලංකාවේ සේම ලෝකය පුරාම විසිරුණු අසපු ශාඛා 130 කට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වේ.ඊට අමතරව විශාල ස්ථූපයක් කේන්ද්‍රගතව ක්‍රියාත්මක වන මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාර ආරාම සීමිත ප්‍රමාණයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.ප්‍රධාන මූලස්ථානය වශයෙන් මෙම සංවිධානයේ ආරම්භක ස්ථානය වන [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]] ක්‍රියාත්මක වේ.මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ මෙන්ම ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය හොබවන්නේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ත නාමයෙන් බොහෝ දෙනා අතර ප්‍රසිද්ධියට පත් ව සිටින [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන්වහන්සේ]] ය.

උන්වහන්සේගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය යටතේ 1000 කට ආසන්න ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පිරිසක් මෙම ආරාම සංචිතය තුළ පිරිසිදු ථේරවාද ත්‍රිපිටක ධර්මය පුහුණු වන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.මෙම සෙනසුන් සංවිධානයේ පැවදිව වන නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා වසර කිහිපයක් පුහුණු කිරීම සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සිදුකිරීම සඳහා ගිනිගෙන දැවුණු උතුරු ඉන්දියාවේ නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලයේ සහ ථේරවාද බුදුදහමේ මූලස්ථානය වන අනුරාධපුර මහා විහාරයේ ආකෘතියට මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ ඉදිකරන ලද [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක |මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නම් වනාන්තරගත විශාල භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටා තිබේ.වර්ෂයක් පාසා පැවදිවීමට පැමිණෙන ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් ප්‍රමාණය ඉහළ යෑම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවෙන් ඔබ්බට ගොස් මෙවැනිම භික්ෂු පුහුණු මධයස්ථානයක් ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද ක්‍රියාත්මක වේ.තවද මහමෙව්නාව භාවනා ආරාම වඩාත් පිළිවෙලකින් සහ සැලසුම් සහගත අයුරින් ක්‍රියාත්මක ආරාම සංකීර්ණයක් වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාව පුරා ප්‍රචලිතව තිබේ.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ සුපුහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව ]]

මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකාවේ ආරාම වල වැඩසිටින ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ මානසික සුවය උදෙසා උචිත පරිදි වෙනමම ඉදිකළ විශාල ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද කලුතර ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ.ඊට අමතරව මෙම සංවිධානයේ ධර්ම ප්‍රචාරයක කටයුතු උදෙසා &quot;[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]]&quot; නමින් වෙනම භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පරිපාලනයෙන් වියුක්ත වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ඇති විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් හා &quot;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&quot; නමින් ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම බෞද්ධ රූපවාහිනී ජාලය හා බෞද්ධ ප්‍රකාශන  සංවිධානය ලෙස සලකනු ලබයි.මේ ඔස්සේ සිංහල,ඉංග්‍රීසි,දෙමළ,හින්දි ආදී විශාල භාෂා ගණනාවකින් සාර්ථක ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සිදු කරන අතර වැඩිම භාෂා සංඛ්‍යාවකින් ථේරවාද බෞද්ධ ධර්ම ප්‍රචාරයන් සිදු කරන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය වීම විශේෂත්වයකි.

තවද මෙහි භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&quot; නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ක්‍රියාත්මක වන අතර එය නිදහස් ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.මහමෙව්නාව වටා ලෝකය පුරා මිලියන දෙක හමාරක් පමණ ථේරවාද බෞද්ධ ජනතාවක් එකතු වී සිටින බවට ස්වාධීන ආයතන විසින ඇස්තමේන්තු ගත කර තිබෙන අතර ජනතාව අතර පවතින ගෞරවය සහ ජනප්‍රියත්වය නිසා බෞද්ධ විහාර ආරම්භ කිරීමට දුෂ්කර බවට ප්‍රචලිතව තිබූ අරාබි අර්ධද්වීපයේ පවා මුල් වරට බෞද්ධ විහාරයක් ආරම්භ කිරීමට මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයට වර්ෂ 2009 දී හැකියාව ලැබුණි.මෙවැනි හේතු ගණනාවක් නිසා මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය වර්තමානයේ ලෝකයේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන වලින් එකක් ලෙස හා ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතනය ලෙස බොහෝ දෙනා සලකනු ලබයි.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය යටතේ පවතින නමුත් ස්වාධීනව ක්‍රියාත්මක වන සංඝ සභාවකි.මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් එහි පරිපාලනය කටයුතු වලින් ඉවත් ව වර්ෂ 2006 දී සංඝ සභාවක් පිහිටුවමින් අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය කටයුතු උන්වහන්සේගෙන් ස්වාධීන කොට සංඝ සභාව වෙත භාර කරනු ලැබීය.අමරපුර කලයාණිවංශ නිකාය යටතේම නමුත් ස්වාධීන සංඝ සභාවක් පිහිටුවීම සඳහා එම නිකායේ කාරක සංඝ සභාවේ පූර්ණ අවසරය ඒ අනුව ලැබුණු අතර මහමෙව්නාවේ සංඝයා උදෙසා වෙනම ම උපසම්පදාව සිදු කිරීමට ද ඒ අනුව අවස්ථාව සැලසුණි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ 1000 කට අධිකව වැඩසිටින භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරනු ලබන අතර පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ රැස්වන මෙම සංඝ සභාව මගින් අසපු සංචිතයේ වැදගත් තීරණ ගනු ලබයි.වෙනත් සංඝ සභාවක ඇති සභාපති,උප සභාපති,මහාලේඛකාධිකාරී,නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී වශයෙන් ඇති ධුර ක්‍රියාත්මක වන නමුත් වෙනත් නිකායක හෝ සංඝ සභාවක දැකිය නොහැකි පරදි මාස 6 කට වරක් නිශ්චිත කාලයකට පුනරාවර්තනය වන පරිදි සංඝ සභාව රැස්වීම මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික කරුණකි.එසේම ලෝකයේ වෙනත් කිසිදු බෞද්ධ නිකායක,නිකාය පාර්ශවයක හෝ ධර්මායතනයක දක්නට නොලැබෙන '''මහා සංඝ මාරුව ''' සිදුවන්නේ ද එසේ රැස්වන දිනයේ දී ය.එහිදී අසපු ශාඛා අතර සංඝයා මාරු කිරීම සිදුවේ.එය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය තුල පමණක් දක්නට ලැබෙන එයටම ආවේණික වූ සුවිශේෂී දෙයකි.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය එහි නිර්මාතෘ වන [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් යටතේ පවතින අතර සංඝ සභාව ඇරඹීමට පෙර එනම් 1999 සහ 2006 අතර මුල් කාලයේ ඇතැම් අවස්ථාවල [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ සේරුවිල සඝ පරපුර නියෝජනය කරමින් හා එකල දොම්පේ පාලුගම භාවනා අසපුවේ අනුශාසකත්වය හෙබ වූ [[සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ]] දෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]]යන්ගේ සහ තෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]]යන්ගේ ආචාර්යත්වයයෙන් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි කරනු ලැබූ අවස්ථා ද තිබේ.කෙසේ නමුත් සෑම මහමෙව්නාවේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේ නමකටම ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් විසින් දරනු ලැබ තිබේ.

[[File:People-3280571.jpg|thumb|මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ආරණ්‍යවාසී භික්ෂූන්&lt;br&gt;(ඡායාරූපය:[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක]])]]

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය බොහෝ විට මෙම සංඝ සභාව අයත් අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක හිමියන් විසින් දරනු ලබයි.ඒ අනුව ප්‍රථම මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා එම නිකායේ මහානායක හිමියන් සහ පසුකාලීනව [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ]] සිව්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] යන් වශයෙන් කටයුතු කරන ලද [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි| දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර හිමියන්]], වර්ෂ 2004 දී රාජගිරිය,කලපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ පැවැත්වුණු මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ප්‍රථම ආරම්භක උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට වර්ෂ 2022 දක්වා කටයුතු කරනු ලැබීය.2022 දී  උන්වහන්සේගේ පෞද්ගලික හේතුවක් මත ධුර කාලයෙන් තාවකාලිකව ඉවත් වූ අතර පසුව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ දෙවන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන [[හිනිඳුම නන්ද හිමි]] යන් පත්කරනු ලැබීය.2024 වසරේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] අපවත් වීම හේතුවෙන් පුරප්පාඩු වූ කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] යන් පෙර පැවති සිරිත් ප්‍රකාරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් විය.

බොහෝ විට මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ පැවදි වන්නේ බොහෝ කලක් නිවසේ ගත කල තරුණයින් වන නිසා ඔවුන් හට පාලි භාෂාව වැනි මූලික ධර්ම අධ්‍යයනයන් පිළිබඳව දැනුම අල්ප වේ.මේ හේතුවෙන් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි වීමට පෙර වසර එකහමාරක පමණ නේවාසික පුහුණුවකින් අනතුරුව පැවදි කිරීමෙන් පසු මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය වෙත යොමු කරන අතර එහිදී මූලිකව ධර්මය සරලව තේරීම් ගැනීම උදෙසා වැඩිහිටි ස්ථවිර භික්ෂූන් යටතේ සංඝ සභාවේ අනුශාසක [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් විසින් ත්‍රිපිටකය ඇසුරින් රචිත සරල ධර්ම ග්‍රන්ථ පරිහරණයට යොමු කරනු ලබයි.මේ කාලයේ විනිය ශික්ෂා පද ඉගෙනගැනීම සහ පිළිපැදීම හුරු කිරීමත්,භාවනාව පුරුදු කිරීමත් මූලිකව සිදු වේ.පසුව ධර්ම අධ්‍යයනය තවත් වැඩි කරමින් මහමෙව්නාවේ සරල සිංහල සූත්‍ර පිටක පරිවර්තන, බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටක ග්‍රන්ථ හා අටුවා ග්‍රන්ථ භාවිතයට හුරු කරන අතර තවත් වැඩිදුර අවශ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලාට අභිධර්ම පිටකය භාවිතයට හා පාලි භාෂාව ඉගෙන ගැනීමට ද අවස්ථාව සලසා තිබේ.සාමාන්‍යයෙන් සියලු අසපු ශාඛාවල දානය ගැනීම,වන්දනා කිරීම,සූත්‍ර සජ්ඣායනය,ධර්ම සාකච්ඡා කිරීම,භාවනා කිරීම ආදී සියලු කටයුතු දෛනික එකම පොදු කාලසටහනක් යටතේ සිදු කෙරේ.ඊට අමතරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා එකම වර්ණයේ එකම වර්ගයේ සිවුරු පැළදීම,එකම ආකාරයට වත් පිළිවෙත් කිරීම,එකම සජ්ඣායනය ක්‍රමයක්,වන්දනා ක්‍රමයක් ක්‍රියාත්මක කිරීම වැනි එකම පොදු රටාවක ලක්ෂණ මඟින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා වෙනත් නිකායක හෝ වෙනත් ධර්මයතනයක භික්ෂූන් වහන්සේලා අතරේ පහසුවෙන් හඳුනාගැනීමට හැකියාව ලැබී තිබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
===ධර්ම දේශනා හා සූත්‍ර ප්‍රචාරය===

20 වන සියවසේ අගභාගයේ ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝ ස්ථානවල ජාතක කතා, ධම්මපද ගාථා,මව්පිය වන්දනා,කාලීන දේශනා සහ අනාගත මෛත්‍රී බුදු සසුන පිළිබඳ සංකල්ප මූලික කරගත් ධර්ම දේශනා බහුලව පැවති අතර, මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය එම ප්‍රවණතාවයෙන් වෙනස් වූ ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රමවේදයක් ආරම්භ කළේය. එහිදී ගෞතම බුදු සසුන තුළම චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධය පරමාර්ථ කරගනිමින් සූත්‍ර දේශනා සරල සිංහල භාෂාවෙන් ජනතාවට ඉදිරිපත් කරන ලදී. ඒ සමඟම සූත්‍ර පිටකයේ බොහෝ දේශනා සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර, එම ග්‍රන්ථ පහසුවෙන් කියවා තේරුම් ගත හැකි වීම නිසා ධර්මය හදාරන ජනතාව අතර වේගයෙන් ජනප්‍රිය විය.

කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් දිවයින පුරා ධර්ම දේශනා පවත්වමින් වැඩම කළ අතර, උන්වහන්සේගේ දේශනා බෞද්ධ ජනතාව අතර ඉතා කෙටි කාලයකින් ප්‍රචලිත විය. එක් ධර්ම දේශනාවක් ශ්‍රවණය කිරීම සඳහා දහස් ගණනක් ජනතාව සහභාගි වූ අතර, විවිධ ප්‍රදේශවලින් බස් රථ මඟින් වන්දනා නඩ පැමිණීම ද සාමාන්‍ය සිදුවීමක් විය. පසුව එම දේශනා පොත්, කැසට්පට සහ සංයුක්ත තැටි (CD) ලෙස ද නිකුත් වූ අතර, රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ද ප්‍රචාරය වීම ආරම්භ විය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බොහෝ තරුණයන් මහමෙව්නාව සංඝ සභාව වෙත පැවිදි වීමට පෙළඹුණු අතර, පොල්ගහවෙල මූලස්ථානයේ ඉඩකඩ ප්‍රමාණවත් නොවීමත් සමඟ බෞද්ධ ජනතාවගේ ඉඩම් පරිත්‍යාග මත දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල නව මහමෙව්නාව ආරාම පිහිටුවන ලදී. එම ආරාමවල ද දෛනික, සතිපතා සහ මාසික ධර්ම වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක විය.

===වන්දනා හා සජ්ඣායන සම්ප්‍රදාය===

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික සජ්ඣායන සහ වන්දනා ක්‍රමයක් ද ක්‍රමයෙන් වර්ධනය විය. එහිදී අධික ලෙස මන්දගාමී හෝ වේගවත් නොවන මධ්‍යස්ථ තාලයකින් පාලි සජ්ඣායනය කිරීම ප්‍රචලිත විය. පාලි පාඨවල අර්ථය ජනතාවට අවබෝධ කර දීම සඳහා &quot;මහමෙව්නාවේ පාලි–සිංහල පිරිවානා පොත&quot; සම්පාදනය කර පාලි පාඨ සමඟ සිංහල පරිවර්තනය ද එක්ව සජ්ඣායනය කිරීම ආරම්භ කරන ලදී. මෙම ක්‍රමය ශ්‍රී ලංකාවේ මීට පෙර භාවිතා නොවූ බැවින් මුල් කාලයේ බෞද්ධ සමාජය තුළ ඒ පිළිබඳ විවිධ අදහස් හා වාද විවාද ද ඇති විය. පසුව මෙම ග්‍රන්ථය ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය කළ අතර, විදේශීය බෞද්ධයන් අතර ද එය ජනප්‍රිය විය.

===නව වන්දනා වැඩසටහන්===

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය රුවන්වැලිසෑය, සෝමාවතිය, සේරුවිල, පොලොන්නරුව සහ මිහින්තලය ඇතුළු පුරාණ බෞද්ධ සිද්ධස්ථානවල මහා පරිමාණ වන්දනා වැඩසටහන් සංවිධානය කළ අතර, ඒවාට ලක්ෂ ගණනින් බැතිමතුන් සහභාගි වූහ. සෝමාවතිය සෑය වන්දනාව සඳහා එක් අවස්ථාවක සහභාගිත්වය ලක්ෂ 12 ඉක්මවා ඇති බවට ඇස්තමේන්තු පළ විය. එමෙන්ම බෞද්ධයන්ට තිසරණය සහ බුද්ධ, ධර්ම, සංඝ යන ත්‍රිවිධ රත්නය කෙරෙහි විශ්වාසය ශක්තිමත් කර ගැනීමේ වැදගත්කම නිරන්තරයෙන් අවධාරණය කරන ලද අතර වෙනත් දේවල් පසුපස නොයා තිසරණයම සරණ යෑමේ මූලික බෞද්ධ අංගය වඩාත් ප්‍රචාරය කරන ලදී.

ඒ සමඟම පඬුරු ගැටගැසීම, දේවාල හා කෝවිල්වල කන්නලව් කිරීම සහ ග්‍රහ අපල සංකල්ප මත පදනම් වූ බෝධි වන්දනා ක්‍රමවලින් ඉවත්ව, බුදුගුණ, රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ සහ තිසරණය මූලික කරගත් නව වන්දනා කවි සහ බෝධි වන්දනා ක්‍රම හඳුන්වා දෙන ලදී. කාලයත් සමඟ බොහෝ බෞද්ධයන් මෙම නව වන්දනා ක්‍රම භාවිතයට හුරු වූ අතර, රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ සිහි කරමින් වන්දනා කිරීම ද ව්‍යාප්ත විය. එසේම ශතවර්ෂ 8 කට පමණ පසු සර්වරාත්‍රික ධර්ම දේශනා සම්ප්‍රදාය ද නැවත ආරම්භ කරමින් මහමෙව්නාව විසින් ධර්ම දේශනා වැඩසටහන් ආරම්භ කරන ලදී.

===ළමා, තරුණ හා බෞද්ධ අධ්‍යාපන වැඩසටහන්===

මෙම කාලය තුළ ළමුන් සඳහා වෙනම ධර්ම වැඩසටහන්, තරුණයන් සඳහා විශේෂ වැඩසටහන්, බෞද්ධ චිත්‍රකතා ග්‍රන්ථ සහ අනෙකුත් අධ්‍යාපනික ප්‍රකාශන ද ආරම්භ කරන ලදී. ඒවා මඟින් විවිධ වයස් කාණ්ඩ සඳහා ධර්ම අධ්‍යාපනය ලබාදීමේ වැඩපිළිවෙළ තවදුරටත් පුළුල් විය.

===2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය හා උරුම සංරක්ෂණය===

2012 වර්ෂයේ 2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය නිමිත්තෙන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මඟින් ත්‍රිපිටක සජ්ඣායන, පිණ්ඩපාත චාරිකා, ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා සහ සීල-භාවනා වැඩසටහන් විශාල වශයෙන් සංවිධානය කරන ලදී. එමෙන්ම අඩි 100 ඉක්මවන ස්ථූප, බුද්ධ මන්දිර සහ අනෙකුත් පූජනීය ගොඩනැගිලි කෙටි කාලයක් තුළ ඉදිකිරීම ද ජනතා අවධානයට ලක් විය. මෙම වැඩසටහන් බොහොමයක් විවිධ රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ද ප්‍රචාරය කරන ලදී.

ඊට අමතරව මහාවංශය, ධාතු වංශය ඇතුළු ඓතිහාසික බෞද්ධ ග්‍රන්ථ සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. ඒ සමඟම වසර 800කට පමණ පසු ශ්‍රී මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිහි කරන &quot;ශ්‍රී මිහිඳු පුර අටවක&quot; සැමරුම නැවත ආරම්භ කළ අතර, මිහින්තලයේ උත්තිය රජු විසින් ඉදිකරන ලද මිහිඳු මහා සෑය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා ද මහමෙව්නාව සංඝ සභාව මූලික විය. විල්ගම්වෙහෙර,සේරුවිල ඇතුළු පුරාණ බෞද්ධ ස්මාරක නැවත සංරක්ෂණය සඳහා ද බෞද්ධ ජනතාවගේ දායකත්වයෙන් අරමුදල් රැස් කරන ලදී.

මෙවැනි නව ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රම, වන්දනා සම්ප්‍රදායන්, ප්‍රකාශන, අධ්‍යාපනික වැඩසටහන් සහ බෞද්ධ උරුම සංරක්ෂණ කටයුතු හේතුවෙන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය කෙටි කාලයක් තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ජනතාව අතර පුළුල් ලෙස ප්‍රචලිත විය. 

===ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය===
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}

2012 වර්ෂයේදී මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් පුළුල් කිරීමේ අරමුණින්, ලාභ නොලබන ආයතනයක් ලෙස ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය ආරම්භ කරන ලදී. ඒ යටතේ ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය සහ ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ගිහි කාර්ය මණ්ඩලයක සහාය ඇතිව ක්‍රියාත්මක වූ අතර, පැය විසිහතර පුරා ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා, වන්දනා සහ අනෙකුත් බෞද්ධ වැඩසටහන් විකාශය කරමින් ධර්ම දානය සිදු කරයි. මෙම ධර්ම දේශනා සියල්ලම මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් සිදු කරනු ලබන අතර, බොහෝ වැඩසටහන් කිරිබත්ගොඩ–කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේදී පටිගත කෙරේ. ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාවලින් එකක් වන අතර, වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ආවරණ ජාලය හිමි බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාව ලෙස ද සැලකේ.

පසුකාලීනව ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය අන්තර්ජාලය සහ සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ ද ධර්ම ප්‍රචාරය පුළුල් කළේය. ඒ අනුව සිංහල, ඉංග්‍රීසි, දෙමළ, හින්දි සහ චීන ඇතුළු භාෂා රැසකින් යූටියුබ් නාලිකා ආරම්භ කරන ලදී. Shraddha TV, Lakviru Radio, Buddhism, Buddha Rashmi, Tamil Buddhist, Muniwar, Colombo Dhamma Friends සහ තරුණයන් ඉලක්ක කරගත් අහස්ගව්ව වැනි නාලිකා ඒ අතර ප්‍රධාන වේ. මෙම නාලිකා අතරින් Shraddha TV යූටියුබ් නාලිකාව ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය ඉක්මවා ඇති අතර, Buddhism නාලිකාව ග්‍රාහකයින් මිලියන දෙකකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද, Buddha Rashmi නාලිකාව ග්‍රාහකයින් ලක්ෂ පහකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද හිමි කරගෙන ඇත. මෙම බහුභාෂාමය ධර්ම ප්‍රචාරක වැඩසටහන් හේතුවෙන් මහමෙව්නාව ලොව පුරා විවිධ භාෂාවලින් ධර්මය ප්‍රචාරණය කරන ප්‍රමුඛ බෞද්ධ ධර්මායතනයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් විය.

මෙම ධර්ම ප්‍රචාරක ව්‍යාපෘතිවලට සමගාමීව මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ආරම්භ කර, මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ සහ අනෙකුත් ප්‍රකාශන මුද්‍රණය කර අඩු මිලකට ජනතාව අතර බෙදාහැරීම සිදු කරන ලදී. එමෙන්ම මහාමේඝ නමින් මාසික බෞද්ධ සඟරාවක් ද ප්‍රකාශයට පත් කෙරේ. මෙවැනි ලාභ නොලබන ආයතන පිහිටුවීම මගින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් ශක්තිමත් වූ අතර, විදේශීය රටවල ද මහමෙව්නාව අසපු ශාඛා එරට ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයන්ගේ උපකාර මත ආරම්භ කර ඒ ඒ රටවල භාෂාවලින් ධර්ම දේශනා, භාවනා වැඩසටහන් සහ බෞද්ධ අධ්‍යාපන කටයුතු ක්‍රියාත්මක කරන ලදී.

විශේෂයෙන් බටහිර රටවල මහමෙව්නාව ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් නොමිලේ බෞද්ධ භාවනා ක්‍රම ඉගැන්වීම හේතුවෙන් විදේශිකයන් විශාල පිරිසක් මහමෙව්නාව ආරාම වෙත පැමිණ භාවනාව හා බුද්ධ ධර්මය හදාරන්නට පෙළඹුණහ. ඒ සමඟම මහමෙව්නාව මගින් ප්‍රකාශයට පත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ ඉංග්‍රීසි ඇතුළු විදේශීය භාෂාවලට පරිවර්තනය කිරීම ද සිදු වූ අතර, එමගින් විදේශිකයන් අතර මහමෙව්නාව ආරාම පිළිබඳ ප්‍රසිද්ධිය සැලකිය යුතු ලෙස වර්ධනය විය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස විවිධ රටවලින් පැවිදි වීම සඳහා මහමෙව්නාව වෙත පැමිණෙන විදේශිකයන්ගේ සංඛ්‍යාව ද ක්‍රමයෙන් ඉහළ ගියේය. ඉන්දියාවේ සිදු කළ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු හේතුවෙන් එරට බෞද්ධයන්ගේ ඉල්ලීම මත මහමෙව්නාව ශාඛා ආරම්භ කරන ලද අතර, ඉන්දීය භික්ෂූන් වහන්සේලා පුහුණු කිරීම සඳහා ඉන්දියාව තුළම වෙනම ථේරවාද භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ද පිහිටුවන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}

==ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය==

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන්==
===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

==මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ==
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රියාත්මක තරඟකාරී අධ්‍යයාපන රටාවෙන් යුතු පාසල් රටාවෙන් මිදී වලින් සංඝයාගේ සෙවනේ ගුණධර්ම,අධ්‍යයාපනය සහ විෂයබාහිර ක්‍රියාකාරකම් යන කාණ්ඩ තුනම සමබරව ක්‍රියාත්මක බෞද්ධ පාසල් ජාලයක අවශ්‍යතාව මත මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ අනුශාසක කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ අදහසකට අනුව '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික පාසල් ලෙස ආරම්භ විය.ඒ සඳහා මැලේසියාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ක්වාලාලම්පූර්හි සෙන්තෝල් බෞද්ධ විහාරයේ විහාරාධිපති සහ ථේරවාද බෞද්ධ කවුන්සිලයේ අනුශාසක අතිපූජ්‍ය බූටෑවත්තේ සරණංකර හිමියන් විසින් උන්වහන්සේට අයත් ව තිබූ දෙල්ගොඩ ප්‍රදේශයේ ගොඩනැගිලි සහිත භූමි භාගයක් පරිත්‍යාග කිරීමෙන් පසු පළමු විද්‍යාලය 2018 පෙබරවාරි මස  28 වන දින රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම නම් ප්‍රදේශයේ ඇරඹිණ.

ගෞතම බුදු සසුන සුරකින සුජාත දරු පරපුරක් දැයට දායද කිරීමේ අරමුණ ඇතිව ක්‍රියාත්මක මෙම විද්‍යාල ජාලය නිදහසෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාව තුල බිහි වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.පසුව දිවයිනේ වෙනත් ප්‍රදේශවලද මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ශාඛා ඇති විය.එම ශාඛා පහත දැක්වේ.

*දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
*මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

මීට සමඟාමිව කඩුවෙල,මාළඹේ,කිරිබත්ගොඩ,සඳලංකාව,දෙල්ගොඩ,වැලිමඩ යන ප්‍රදේශවල &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&quot; ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.

==දහමෙහි හැසිරීම==

බුදු රජාණන්වහන්සේ ගේ ඉගැන්වීම අනුව මිනිස් උපතක් ලැබීම ම ඉතා දුලබ භාග්‍යයකි. බුදු දහම ගැන අසන්නට ද ලැබෙන වාසනාවන්තයින් කළ යුත්තේ අවසන් ඉලක්කය වන නිවන අරමුණු කර සිත දියුණු කර ගැනීමයි.

යමෙකු ට නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගත හැක්කේ බුදු දහමට අනුකූලව හැසිරීම්න් අරි අට මග (ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය) නම් වූ ඒ උතුම් මග සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පමණි. ආධ්‍යාත්මික වර්ධනයේ මුල් පියවරවල්: උදා. සෝවාන් (සෝතාපන්න) හා සකෘදාගාමී (සකදාගාමී), එදිනෙදා ජීවිතයේ වැඩ කටයුතු අතරේ වුව ද ළඟා කර ගත හැක.

දුකින් මිදීම (නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගැනීම) උදෙසා මුල් ම පියවර බුදුන් වදාළ ධර්මය දැන ගැනීම යි. බුදු දහම ඉගැන්වීම, සාකච්ඡා කිරීම සහ එහි හැසිරීම සඳහා අනුබල දිම ආදී ලෙස, ඒ අරබයා මහමෙව්නාවෙන් කෙරෙන කාර්ය භාරය වැදගත් ය.

එමෙන්ම, නිවන් මගෙහි කොටසක් ලෙස ම සිහිය (සති) ප්‍රගුණ කිරීම ඇසුරින්, සමාධිය හා ප්‍රඥාව දියුණු කර ගැනීමෙ හි වැදගත් ම කොටස වන භාවනාව වැඩීමට ද මහමෙව්නාවෙන්  පහසුකම් සැලසී ඇත.

අවධාරණය කෙරන වැදගත් ම කරුණක් වන්නේ: බුදු දහම හුදෙක් ජීවිතය දුක් සහගත බැව් පැවසීමෙන් නො නැවතී, එයින් මුළුමනින් ම අත් මිදීමේ මාර්ගය ද පෙන්වන බව ය.{{Relevance inline|date=2025-08-16|reason=මෙම කොටස රචනාවක් ලෙස ලියා ඇති අතර ලිපියේ විෂයට අදාළ නොවේ.}}

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>k9vt89adni5ehgxkbv2n1hu0tuiz0bf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796502</id>
      <parentid>796501</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T06:51:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <origin>796502</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76859" sha1="pxdvv8xo21awxwzbc6773mq719ncwge" xml:space="preserve">{{Multiple issues|{{primary sources}}
{{COI}}}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image = File:Mahamevnawa Monastery Flag.jpg
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ&lt;br&gt; නිල ලාංඡනය සහ ධජය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීමේ අරමුණින් [[ථේරවාදය|ථේරවාද]] බුදුදහම පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද බෞද්ධ සෙනසුන් සංවිධානයකි. මෙම සංවිධානයේ මූලික අරමුණ වන්නේ බුදුදහමේ පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය ධර්ම අධ්‍යාපනය, භාවනා පුහුණුව සහ ආධ්‍යාත්මික මඟපෙන්වීම ලබාදීමයි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි]&lt;/ref&gt;

මෙම සංවිධානය ශ්‍රී ලංකාව සහ විදේශ රටවල පිහිටි අසපු ශාඛා 130කට ආසන්න සංඛ්‍යාවකින් සමන්විත වන අතර, වනාන්තරගත, ග්‍රාමීය, අර්ධ නාගරික සහ නාගරික පරිසරයන් නියෝජනය වන පරිදි එම ආරාම පිහිටුවා ඇත. මීට අමතරව විශාල ස්ථූප කේන්ද්‍ර කරගත් මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාරස්ථාන කිහිපයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.දකුණු ආසියාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන ලෙස සැලකෙන මෙම සංවිධානයේ ප්‍රධාන මූලස්ථානය සහ ආරම්භක ආරාමය වන්නේ [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]]යි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ හා ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය දරන්නේ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ]] වන අතර, උන්වහන්සේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ථ නාමයෙන් ද ප්‍රචලිතව සිටී. උන්වහන්සේගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා දහසකට ආසන්න පිරිසක් ත්‍රිපිටක ධර්මය, විනය සහ භාවනා පුහුණුව ලබන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.

නවක භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පුහුණුව සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සඳහා මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නමින් ඉන්දියාවේ නාලන්දා මහා විහාරය සහ අනුරාධපුර මහා විහාර සම්ප්‍රදාය ආදර්ශයට ගෙන සැලසුම් කර ඇති වනාන්තරගත භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටුවා ඇත. ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන්ගේ සංඛ්‍යාව වැඩි වීමත් සමඟ ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද මේ හා සමාන භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ආරම්භ කර තිබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ මහමෙව්නාව ආරාම, සැලසුම් සහගතව හා ඒකාකාර ගෘහනිර්මාණ සංකල්පයකට අනුව සංවර්ධනය කරන ලද භාවනා ආරාම සංකීර්ණ ලෙස ද ප්‍රචලිතය.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ පිහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව]]

කළුතර ප්‍රදේශයේ ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා විශේෂයෙන් ඉදිකරන ලද ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද මෙම සංවිධානය සතුව පවතී. ඊට අමතරව ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සඳහා [[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]] නමින් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ සෘජු පරිපාලනයෙන් වෙන් වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ක්‍රියාත්මක වන විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් සහ ''මහාමේඝ ප්‍රකාශන'' නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වේ. මෙම ආයතන මඟින් සිංහල, ඉංග්‍රීසි, දෙමළ, හින්දි සහ වෙනත් භාෂා රැසකින් ථේරවාද බුදුදහම ප්‍රචාරය කිරීම සඳහා පොත්, රූපවාහිනී, ගුවන්විදුලි සහ අන්තර්ජාල මාධ්‍ය භාවිතා කරයි.

මහමෙව්නාව භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල'' නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ. සංවිධානයට අනුබද්ධ බැතිමතුන් ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු විවිධ රටවල විසිරී සිටින අතර, විදේශ රටවල ද බෞද්ධ විහාරස්ථාන සහ ධර්ම මධ්‍යස්ථාන පිහිටුවීම මඟින් ජාත්‍යන්තර වශයෙන් ද සිය ක්‍රියාකාරකම් ව්‍යාප්ත කර ඇත.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය යටතේ පවතින නමුත් ස්වාධීනව ක්‍රියාත්මක වන සංඝ සභාවකි.මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් එහි පරිපාලනය කටයුතු වලින් ඉවත් ව වර්ෂ 2006 දී සංඝ සභාවක් පිහිටුවමින් අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය කටයුතු උන්වහන්සේගෙන් ස්වාධීන කොට සංඝ සභාව වෙත භාර කරනු ලැබීය.අමරපුර කලයාණිවංශ නිකාය යටතේම නමුත් ස්වාධීන සංඝ සභාවක් පිහිටුවීම සඳහා එම නිකායේ කාරක සංඝ සභාවේ පූර්ණ අවසරය ඒ අනුව ලැබුණු අතර මහමෙව්නාවේ සංඝයා උදෙසා වෙනම ම උපසම්පදාව සිදු කිරීමට ද ඒ අනුව අවස්ථාව සැලසුණි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ 1000 කට අධිකව වැඩසිටින භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරනු ලබන අතර පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ රැස්වන මෙම සංඝ සභාව මගින් අසපු සංචිතයේ වැදගත් තීරණ ගනු ලබයි.වෙනත් සංඝ සභාවක ඇති සභාපති,උප සභාපති,මහාලේඛකාධිකාරී,නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී වශයෙන් ඇති ධුර ක්‍රියාත්මක වන නමුත් වෙනත් නිකායක හෝ සංඝ සභාවක දැකිය නොහැකි පරදි මාස 6 කට වරක් නිශ්චිත කාලයකට පුනරාවර්තනය වන පරිදි සංඝ සභාව රැස්වීම මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික කරුණකි.එසේම ලෝකයේ වෙනත් කිසිදු බෞද්ධ නිකායක,නිකාය පාර්ශවයක හෝ ධර්මායතනයක දක්නට නොලැබෙන '''මහා සංඝ මාරුව ''' සිදුවන්නේ ද එසේ රැස්වන දිනයේ දී ය.එහිදී අසපු ශාඛා අතර සංඝයා මාරු කිරීම සිදුවේ.එය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය තුල පමණක් දක්නට ලැබෙන එයටම ආවේණික වූ සුවිශේෂී දෙයකි.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය හෝ ධර්මාචාර්යත්වය එහි නිර්මාතෘ වන [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් යටතේ පවතින අතර සංඝ සභාව ඇරඹීමට පෙර එනම් 1999 සහ 2006 අතර මුල් කාලයේ ඇතැම් අවස්ථාවල [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ සේරුවිල සඝ පරපුර නියෝජනය කරමින් හා එකල දොම්පේ පාලුගම භාවනා අසපුවේ අනුශාසකත්වය හෙබ වූ [[සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරයේ]] දෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]]යන්ගේ සහ තෙවන විහාරාධිපති හිමියන් වූ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]]යන්ගේ ආචාර්යත්වයයෙන් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි කරනු ලැබූ අවස්ථා ද තිබේ.කෙසේ නමුත් සෑම මහමෙව්නාවේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේ නමකටම ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]] යන් විසින් දරනු ලැබ තිබේ.

[[File:People-3280571.jpg|thumb|මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ආරණ්‍යවාසී භික්ෂූන්&lt;br&gt;(ඡායාරූපය:[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක]])]]

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය බොහෝ විට මෙම සංඝ සභාව අයත් අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක හිමියන් විසින් දරනු ලබයි.ඒ අනුව ප්‍රථම මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා එම නිකායේ මහානායක හිමියන් සහ පසුකාලීනව [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|ශ්‍රී ලංකා අමරපුර සංඝ සභාවේ]] සිව්වන [[උත්තරීතර මහානායක හිමි]] යන් වශයෙන් කටයුතු කරන ලද [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි| දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර හිමියන්]], වර්ෂ 2004 දී රාජගිරිය,කලපලුවාව ගෝතම තපෝවන සංඝ මූලස්ථානයේ පැවැත්වුණු මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ප්‍රථම ආරම්භක උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට වර්ෂ 2022 දක්වා කටයුතු කරනු ලැබීය.2022 දී  උන්වහන්සේගේ පෞද්ගලික හේතුවක් මත ධුර කාලයෙන් තාවකාලිකව ඉවත් වූ අතර පසුව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ දෙවන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වන [[හිනිඳුම නන්ද හිමි]] යන් පත්කරනු ලැබීය.2024 වසරේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] අපවත් වීම හේතුවෙන් පුරප්පාඩු වූ කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] යන් පෙර පැවති සිරිත් ප්‍රකාරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් විය.

බොහෝ විට මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ පැවදි වන්නේ බොහෝ කලක් නිවසේ ගත කල තරුණයින් වන නිසා ඔවුන් හට පාලි භාෂාව වැනි මූලික ධර්ම අධ්‍යයනයන් පිළිබඳව දැනුම අල්ප වේ.මේ හේතුවෙන් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා පැවදි වීමට පෙර වසර එකහමාරක පමණ නේවාසික පුහුණුවකින් අනතුරුව පැවදි කිරීමෙන් පසු මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය වෙත යොමු කරන අතර එහිදී මූලිකව ධර්මය සරලව තේරීම් ගැනීම උදෙසා වැඩිහිටි ස්ථවිර භික්ෂූන් යටතේ සංඝ සභාවේ අනුශාසක [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් විසින් ත්‍රිපිටකය ඇසුරින් රචිත සරල ධර්ම ග්‍රන්ථ පරිහරණයට යොමු කරනු ලබයි.මේ කාලයේ විනිය ශික්ෂා පද ඉගෙනගැනීම සහ පිළිපැදීම හුරු කිරීමත්,භාවනාව පුරුදු කිරීමත් මූලිකව සිදු වේ.පසුව ධර්ම අධ්‍යයනය තවත් වැඩි කරමින් මහමෙව්නාවේ සරල සිංහල සූත්‍ර පිටක පරිවර්තන, බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටක ග්‍රන්ථ හා අටුවා ග්‍රන්ථ භාවිතයට හුරු කරන අතර තවත් වැඩිදුර අවශ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලාට අභිධර්ම පිටකය භාවිතයට හා පාලි භාෂාව ඉගෙන ගැනීමට ද අවස්ථාව සලසා තිබේ.සාමාන්‍යයෙන් සියලු අසපු ශාඛාවල දානය ගැනීම,වන්දනා කිරීම,සූත්‍ර සජ්ඣායනය,ධර්ම සාකච්ඡා කිරීම,භාවනා කිරීම ආදී සියලු කටයුතු දෛනික එකම පොදු කාලසටහනක් යටතේ සිදු කෙරේ.ඊට අමතරව මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා එකම වර්ණයේ එකම වර්ගයේ සිවුරු පැළදීම,එකම ආකාරයට වත් පිළිවෙත් කිරීම,එකම සජ්ඣායනය ක්‍රමයක්,වන්දනා ක්‍රමයක් ක්‍රියාත්මක කිරීම වැනි එකම පොදු රටාවක ලක්ෂණ මඟින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා වෙනත් නිකායක හෝ වෙනත් ධර්මයතනයක භික්ෂූන් වහන්සේලා අතරේ පහසුවෙන් හඳුනාගැනීමට හැකියාව ලැබී තිබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
===ධර්ම දේශනා හා සූත්‍ර ප්‍රචාරය===

20 වන සියවසේ අගභාගයේ ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝ ස්ථානවල ජාතක කතා, ධම්මපද ගාථා,මව්පිය වන්දනා,කාලීන දේශනා සහ අනාගත මෛත්‍රී බුදු සසුන පිළිබඳ සංකල්ප මූලික කරගත් ධර්ම දේශනා බහුලව පැවති අතර, මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය එම ප්‍රවණතාවයෙන් වෙනස් වූ ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රමවේදයක් ආරම්භ කළේය. එහිදී ගෞතම බුදු සසුන තුළම චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධය පරමාර්ථ කරගනිමින් සූත්‍ර දේශනා සරල සිංහල භාෂාවෙන් ජනතාවට ඉදිරිපත් කරන ලදී. ඒ සමඟම සූත්‍ර පිටකයේ බොහෝ දේශනා සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර, එම ග්‍රන්ථ පහසුවෙන් කියවා තේරුම් ගත හැකි වීම නිසා ධර්මය හදාරන ජනතාව අතර වේගයෙන් ජනප්‍රිය විය.

කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් දිවයින පුරා ධර්ම දේශනා පවත්වමින් වැඩම කළ අතර, උන්වහන්සේගේ දේශනා බෞද්ධ ජනතාව අතර ඉතා කෙටි කාලයකින් ප්‍රචලිත විය. එක් ධර්ම දේශනාවක් ශ්‍රවණය කිරීම සඳහා දහස් ගණනක් ජනතාව සහභාගි වූ අතර, විවිධ ප්‍රදේශවලින් බස් රථ මඟින් වන්දනා නඩ පැමිණීම ද සාමාන්‍ය සිදුවීමක් විය. පසුව එම දේශනා පොත්, කැසට්පට සහ සංයුක්ත තැටි (CD) ලෙස ද නිකුත් වූ අතර, රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ද ප්‍රචාරය වීම ආරම්භ විය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බොහෝ තරුණයන් මහමෙව්නාව සංඝ සභාව වෙත පැවිදි වීමට පෙළඹුණු අතර, පොල්ගහවෙල මූලස්ථානයේ ඉඩකඩ ප්‍රමාණවත් නොවීමත් සමඟ බෞද්ධ ජනතාවගේ ඉඩම් පරිත්‍යාග මත දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල නව මහමෙව්නාව ආරාම පිහිටුවන ලදී. එම ආරාමවල ද දෛනික, සතිපතා සහ මාසික ධර්ම වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක විය.

===වන්දනා හා සජ්ඣායන සම්ප්‍රදාය===

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික සජ්ඣායන සහ වන්දනා ක්‍රමයක් ද ක්‍රමයෙන් වර්ධනය විය. එහිදී අධික ලෙස මන්දගාමී හෝ වේගවත් නොවන මධ්‍යස්ථ තාලයකින් පාලි සජ්ඣායනය කිරීම ප්‍රචලිත විය. පාලි පාඨවල අර්ථය ජනතාවට අවබෝධ කර දීම සඳහා &quot;මහමෙව්නාවේ පාලි–සිංහල පිරිවානා පොත&quot; සම්පාදනය කර පාලි පාඨ සමඟ සිංහල පරිවර්තනය ද එක්ව සජ්ඣායනය කිරීම ආරම්භ කරන ලදී. මෙම ක්‍රමය ශ්‍රී ලංකාවේ මීට පෙර භාවිතා නොවූ බැවින් මුල් කාලයේ බෞද්ධ සමාජය තුළ ඒ පිළිබඳ විවිධ අදහස් හා වාද විවාද ද ඇති විය. පසුව මෙම ග්‍රන්ථය ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය කළ අතර, විදේශීය බෞද්ධයන් අතර ද එය ජනප්‍රිය විය.

===නව වන්දනා වැඩසටහන්===

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය රුවන්වැලිසෑය, සෝමාවතිය, සේරුවිල, පොලොන්නරුව සහ මිහින්තලය ඇතුළු පුරාණ බෞද්ධ සිද්ධස්ථානවල මහා පරිමාණ වන්දනා වැඩසටහන් සංවිධානය කළ අතර, ඒවාට ලක්ෂ ගණනින් බැතිමතුන් සහභාගි වූහ. සෝමාවතිය සෑය වන්දනාව සඳහා එක් අවස්ථාවක සහභාගිත්වය ලක්ෂ 12 ඉක්මවා ඇති බවට ඇස්තමේන්තු පළ විය. එමෙන්ම බෞද්ධයන්ට තිසරණය සහ බුද්ධ, ධර්ම, සංඝ යන ත්‍රිවිධ රත්නය කෙරෙහි විශ්වාසය ශක්තිමත් කර ගැනීමේ වැදගත්කම නිරන්තරයෙන් අවධාරණය කරන ලද අතර වෙනත් දේවල් පසුපස නොයා තිසරණයම සරණ යෑමේ මූලික බෞද්ධ අංගය වඩාත් ප්‍රචාරය කරන ලදී.

ඒ සමඟම පඬුරු ගැටගැසීම, දේවාල හා කෝවිල්වල කන්නලව් කිරීම සහ ග්‍රහ අපල සංකල්ප මත පදනම් වූ බෝධි වන්දනා ක්‍රමවලින් ඉවත්ව, බුදුගුණ, රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ සහ තිසරණය මූලික කරගත් නව වන්දනා කවි සහ බෝධි වන්දනා ක්‍රම හඳුන්වා දෙන ලදී. කාලයත් සමඟ බොහෝ බෞද්ධයන් මෙම නව වන්දනා ක්‍රම භාවිතයට හුරු වූ අතර, රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ සිහි කරමින් වන්දනා කිරීම ද ව්‍යාප්ත විය. එසේම ශතවර්ෂ 8 කට පමණ පසු සර්වරාත්‍රික ධර්ම දේශනා සම්ප්‍රදාය ද නැවත ආරම්භ කරමින් මහමෙව්නාව විසින් ධර්ම දේශනා වැඩසටහන් ආරම්භ කරන ලදී.

===ළමා, තරුණ හා බෞද්ධ අධ්‍යාපන වැඩසටහන්===

මෙම කාලය තුළ ළමුන් සඳහා වෙනම ධර්ම වැඩසටහන්, තරුණයන් සඳහා විශේෂ වැඩසටහන්, බෞද්ධ චිත්‍රකතා ග්‍රන්ථ සහ අනෙකුත් අධ්‍යාපනික ප්‍රකාශන ද ආරම්භ කරන ලදී. ඒවා මඟින් විවිධ වයස් කාණ්ඩ සඳහා ධර්ම අධ්‍යාපනය ලබාදීමේ වැඩපිළිවෙළ තවදුරටත් පුළුල් විය.

===2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය හා උරුම සංරක්ෂණය===

2012 වර්ෂයේ 2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය නිමිත්තෙන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මඟින් ත්‍රිපිටක සජ්ඣායන, පිණ්ඩපාත චාරිකා, ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා සහ සීල-භාවනා වැඩසටහන් විශාල වශයෙන් සංවිධානය කරන ලදී. එමෙන්ම අඩි 100 ඉක්මවන ස්ථූප, බුද්ධ මන්දිර සහ අනෙකුත් පූජනීය ගොඩනැගිලි කෙටි කාලයක් තුළ ඉදිකිරීම ද ජනතා අවධානයට ලක් විය. මෙම වැඩසටහන් බොහොමයක් විවිධ රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ද ප්‍රචාරය කරන ලදී.

ඊට අමතරව මහාවංශය, ධාතු වංශය ඇතුළු ඓතිහාසික බෞද්ධ ග්‍රන්ථ සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. ඒ සමඟම වසර 800කට පමණ පසු ශ්‍රී මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිහි කරන &quot;ශ්‍රී මිහිඳු පුර අටවක&quot; සැමරුම නැවත ආරම්භ කළ අතර, මිහින්තලයේ උත්තිය රජු විසින් ඉදිකරන ලද මිහිඳු මහා සෑය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා ද මහමෙව්නාව සංඝ සභාව මූලික විය. විල්ගම්වෙහෙර,සේරුවිල ඇතුළු පුරාණ බෞද්ධ ස්මාරක නැවත සංරක්ෂණය සඳහා ද බෞද්ධ ජනතාවගේ දායකත්වයෙන් අරමුදල් රැස් කරන ලදී.

මෙවැනි නව ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රම, වන්දනා සම්ප්‍රදායන්, ප්‍රකාශන, අධ්‍යාපනික වැඩසටහන් සහ බෞද්ධ උරුම සංරක්ෂණ කටයුතු හේතුවෙන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය කෙටි කාලයක් තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ජනතාව අතර පුළුල් ලෙස ප්‍රචලිත විය. 

===ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය===
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}

2012 වර්ෂයේදී මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් පුළුල් කිරීමේ අරමුණින්, ලාභ නොලබන ආයතනයක් ලෙස ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය ආරම්භ කරන ලදී. ඒ යටතේ ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය සහ ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ගිහි කාර්ය මණ්ඩලයක සහාය ඇතිව ක්‍රියාත්මක වූ අතර, පැය විසිහතර පුරා ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා, වන්දනා සහ අනෙකුත් බෞද්ධ වැඩසටහන් විකාශය කරමින් ධර්ම දානය සිදු කරයි. මෙම ධර්ම දේශනා සියල්ලම මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් සිදු කරනු ලබන අතර, බොහෝ වැඩසටහන් කිරිබත්ගොඩ–කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේදී පටිගත කෙරේ. ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාවලින් එකක් වන අතර, වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ආවරණ ජාලය හිමි බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාව ලෙස ද සැලකේ.

පසුකාලීනව ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය අන්තර්ජාලය සහ සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ ද ධර්ම ප්‍රචාරය පුළුල් කළේය. ඒ අනුව සිංහල, ඉංග්‍රීසි, දෙමළ, හින්දි සහ චීන ඇතුළු භාෂා රැසකින් යූටියුබ් නාලිකා ආරම්භ කරන ලදී. Shraddha TV, Lakviru Radio, Buddhism, Buddha Rashmi, Tamil Buddhist, Muniwar, Colombo Dhamma Friends සහ තරුණයන් ඉලක්ක කරගත් අහස්ගව්ව වැනි නාලිකා ඒ අතර ප්‍රධාන වේ. මෙම නාලිකා අතරින් Shraddha TV යූටියුබ් නාලිකාව ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය ඉක්මවා ඇති අතර, Buddhism නාලිකාව ග්‍රාහකයින් මිලියන දෙකකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද, Buddha Rashmi නාලිකාව ග්‍රාහකයින් ලක්ෂ පහකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද හිමි කරගෙන ඇත. මෙම බහුභාෂාමය ධර්ම ප්‍රචාරක වැඩසටහන් හේතුවෙන් මහමෙව්නාව ලොව පුරා විවිධ භාෂාවලින් ධර්මය ප්‍රචාරණය කරන ප්‍රමුඛ බෞද්ධ ධර්මායතනයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් විය.

මෙම ධර්ම ප්‍රචාරක ව්‍යාපෘතිවලට සමගාමීව මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ආරම්භ කර, මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ සහ අනෙකුත් ප්‍රකාශන මුද්‍රණය කර අඩු මිලකට ජනතාව අතර බෙදාහැරීම සිදු කරන ලදී. එමෙන්ම මහාමේඝ නමින් මාසික බෞද්ධ සඟරාවක් ද ප්‍රකාශයට පත් කෙරේ. මෙවැනි ලාභ නොලබන ආයතන පිහිටුවීම මගින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් ශක්තිමත් වූ අතර, විදේශීය රටවල ද මහමෙව්නාව අසපු ශාඛා එරට ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයන්ගේ උපකාර මත ආරම්භ කර ඒ ඒ රටවල භාෂාවලින් ධර්ම දේශනා, භාවනා වැඩසටහන් සහ බෞද්ධ අධ්‍යාපන කටයුතු ක්‍රියාත්මක කරන ලදී.

විශේෂයෙන් බටහිර රටවල මහමෙව්නාව ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් නොමිලේ බෞද්ධ භාවනා ක්‍රම ඉගැන්වීම හේතුවෙන් විදේශිකයන් විශාල පිරිසක් මහමෙව්නාව ආරාම වෙත පැමිණ භාවනාව හා බුද්ධ ධර්මය හදාරන්නට පෙළඹුණහ. ඒ සමඟම මහමෙව්නාව මගින් ප්‍රකාශයට පත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ ඉංග්‍රීසි ඇතුළු විදේශීය භාෂාවලට පරිවර්තනය කිරීම ද සිදු වූ අතර, එමගින් විදේශිකයන් අතර මහමෙව්නාව ආරාම පිළිබඳ ප්‍රසිද්ධිය සැලකිය යුතු ලෙස වර්ධනය විය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස විවිධ රටවලින් පැවිදි වීම සඳහා මහමෙව්නාව වෙත පැමිණෙන විදේශිකයන්ගේ සංඛ්‍යාව ද ක්‍රමයෙන් ඉහළ ගියේය. ඉන්දියාවේ සිදු කළ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු හේතුවෙන් එරට බෞද්ධයන්ගේ ඉල්ලීම මත මහමෙව්නාව ශාඛා ආරම්භ කරන ලද අතර, ඉන්දීය භික්ෂූන් වහන්සේලා පුහුණු කිරීම සඳහා ඉන්දියාව තුළම වෙනම ථේරවාද භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ද පිහිටුවන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}

==ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය==

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන්==
===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

==මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ==
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රියාත්මක තරඟකාරී අධ්‍යයාපන රටාවෙන් යුතු පාසල් රටාවෙන් මිදී වලින් සංඝයාගේ සෙවනේ ගුණධර්ම,අධ්‍යයාපනය සහ විෂයබාහිර ක්‍රියාකාරකම් යන කාණ්ඩ තුනම සමබරව ක්‍රියාත්මක බෞද්ධ පාසල් ජාලයක අවශ්‍යතාව මත මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ අනුශාසක කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ අදහසකට අනුව '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික පාසල් ලෙස ආරම්භ විය.ඒ සඳහා මැලේසියාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ක්වාලාලම්පූර්හි සෙන්තෝල් බෞද්ධ විහාරයේ විහාරාධිපති සහ ථේරවාද බෞද්ධ කවුන්සිලයේ අනුශාසක අතිපූජ්‍ය බූටෑවත්තේ සරණංකර හිමියන් විසින් උන්වහන්සේට අයත් ව තිබූ දෙල්ගොඩ ප්‍රදේශයේ ගොඩනැගිලි සහිත භූමි භාගයක් පරිත්‍යාග කිරීමෙන් පසු පළමු විද්‍යාලය 2018 පෙබරවාරි මස  28 වන දින රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම නම් ප්‍රදේශයේ ඇරඹිණ.

ගෞතම බුදු සසුන සුරකින සුජාත දරු පරපුරක් දැයට දායද කිරීමේ අරමුණ ඇතිව ක්‍රියාත්මක මෙම විද්‍යාල ජාලය නිදහසෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාව තුල බිහි වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.පසුව දිවයිනේ වෙනත් ප්‍රදේශවලද මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ශාඛා ඇති විය.එම ශාඛා පහත දැක්වේ.

*දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
*මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

මීට සමඟාමිව කඩුවෙල,මාළඹේ,කිරිබත්ගොඩ,සඳලංකාව,දෙල්ගොඩ,වැලිමඩ යන ප්‍රදේශවල &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&quot; ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.

==දහමෙහි හැසිරීම==

බුදු රජාණන්වහන්සේ ගේ ඉගැන්වීම අනුව මිනිස් උපතක් ලැබීම ම ඉතා දුලබ භාග්‍යයකි. බුදු දහම ගැන අසන්නට ද ලැබෙන වාසනාවන්තයින් කළ යුත්තේ අවසන් ඉලක්කය වන නිවන අරමුණු කර සිත දියුණු කර ගැනීමයි.

යමෙකු ට නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගත හැක්කේ බුදු දහමට අනුකූලව හැසිරීම්න් අරි අට මග (ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය) නම් වූ ඒ උතුම් මග සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පමණි. ආධ්‍යාත්මික වර්ධනයේ මුල් පියවරවල්: උදා. සෝවාන් (සෝතාපන්න) හා සකෘදාගාමී (සකදාගාමී), එදිනෙදා ජීවිතයේ වැඩ කටයුතු අතරේ වුව ද ළඟා කර ගත හැක.

දුකින් මිදීම (නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගැනීම) උදෙසා මුල් ම පියවර බුදුන් වදාළ ධර්මය දැන ගැනීම යි. බුදු දහම ඉගැන්වීම, සාකච්ඡා කිරීම සහ එහි හැසිරීම සඳහා අනුබල දිම ආදී ලෙස, ඒ අරබයා මහමෙව්නාවෙන් කෙරෙන කාර්ය භාරය වැදගත් ය.

එමෙන්ම, නිවන් මගෙහි කොටසක් ලෙස ම සිහිය (සති) ප්‍රගුණ කිරීම ඇසුරින්, සමාධිය හා ප්‍රඥාව දියුණු කර ගැනීමෙ හි වැදගත් ම කොටස වන භාවනාව වැඩීමට ද මහමෙව්නාවෙන්  පහසුකම් සැලසී ඇත.

අවධාරණය කෙරන වැදගත් ම කරුණක් වන්නේ: බුදු දහම හුදෙක් ජීවිතය දුක් සහගත බැව් පැවසීමෙන් නො නැවතී, එයින් මුළුමනින් ම අත් මිදීමේ මාර්ගය ද පෙන්වන බව ය.{{Relevance inline|date=2025-08-16|reason=මෙම කොටස රචනාවක් ලෙස ලියා ඇති අතර ලිපියේ විෂයට අදාළ නොවේ.}}

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>pxdvv8xo21awxwzbc6773mq719ncwge</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796503</id>
      <parentid>796502</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T07:02:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව */</comment>
      <origin>796503</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73066" sha1="t5hk9ocl1z6oyg1sxwy9148an4rpaup" xml:space="preserve">{{Multiple issues|{{primary sources}}
{{COI}}}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image = File:Mahamevnawa Monastery Flag.jpg
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ&lt;br&gt; නිල ලාංඡනය සහ ධජය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීමේ අරමුණින් [[ථේරවාදය|ථේරවාද]] බුදුදහම පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද බෞද්ධ සෙනසුන් සංවිධානයකි. මෙම සංවිධානයේ මූලික අරමුණ වන්නේ බුදුදහමේ පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය ධර්ම අධ්‍යාපනය, භාවනා පුහුණුව සහ ආධ්‍යාත්මික මඟපෙන්වීම ලබාදීමයි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි]&lt;/ref&gt;

මෙම සංවිධානය ශ්‍රී ලංකාව සහ විදේශ රටවල පිහිටි අසපු ශාඛා 130කට ආසන්න සංඛ්‍යාවකින් සමන්විත වන අතර, වනාන්තරගත, ග්‍රාමීය, අර්ධ නාගරික සහ නාගරික පරිසරයන් නියෝජනය වන පරිදි එම ආරාම පිහිටුවා ඇත. මීට අමතරව විශාල ස්ථූප කේන්ද්‍ර කරගත් මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාරස්ථාන කිහිපයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.දකුණු ආසියාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන ලෙස සැලකෙන මෙම සංවිධානයේ ප්‍රධාන මූලස්ථානය සහ ආරම්භක ආරාමය වන්නේ [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]]යි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ හා ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය දරන්නේ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ]] වන අතර, උන්වහන්සේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ථ නාමයෙන් ද ප්‍රචලිතව සිටී. උන්වහන්සේගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා දහසකට ආසන්න පිරිසක් ත්‍රිපිටක ධර්මය, විනය සහ භාවනා පුහුණුව ලබන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.

නවක භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පුහුණුව සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සඳහා මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නමින් ඉන්දියාවේ නාලන්දා මහා විහාරය සහ අනුරාධපුර මහා විහාර සම්ප්‍රදාය ආදර්ශයට ගෙන සැලසුම් කර ඇති වනාන්තරගත භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටුවා ඇත. ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන්ගේ සංඛ්‍යාව වැඩි වීමත් සමඟ ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද මේ හා සමාන භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ආරම්භ කර තිබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ මහමෙව්නාව ආරාම, සැලසුම් සහගතව හා ඒකාකාර ගෘහනිර්මාණ සංකල්පයකට අනුව සංවර්ධනය කරන ලද භාවනා ආරාම සංකීර්ණ ලෙස ද ප්‍රචලිතය.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ පිහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව]]

කළුතර ප්‍රදේශයේ ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා විශේෂයෙන් ඉදිකරන ලද ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද මෙම සංවිධානය සතුව පවතී. ඊට අමතරව ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සඳහා [[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]] නමින් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ සෘජු පරිපාලනයෙන් වෙන් වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ක්‍රියාත්මක වන විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් සහ ''මහාමේඝ ප්‍රකාශන'' නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වේ. මෙම ආයතන මඟින් සිංහල, ඉංග්‍රීසි, දෙමළ, හින්දි සහ වෙනත් භාෂා රැසකින් ථේරවාද බුදුදහම ප්‍රචාරය කිරීම සඳහා පොත්, රූපවාහිනී, ගුවන්විදුලි සහ අන්තර්ජාල මාධ්‍ය භාවිතා කරයි.

මහමෙව්නාව භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල'' නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ. සංවිධානයට අනුබද්ධ බැතිමතුන් ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු විවිධ රටවල විසිරී සිටින අතර, විදේශ රටවල ද බෞද්ධ විහාරස්ථාන සහ ධර්ම මධ්‍යස්ථාන පිහිටුවීම මඟින් ජාත්‍යන්තර වශයෙන් ද සිය ක්‍රියාකාරකම් ව්‍යාප්ත කර ඇත.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය සිදු කරනු ලබන්නේ මහමෙව්නාව සංඝ සභාව විසිනි.එය අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය යටතේ පවතින, එහෙත් අභ්‍යන්තර පරිපාලන කටයුතු ස්වාධීනව සිදුකරන සංඝ සභාවකි. මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් 2006 වර්ෂයේදී අසපු සංචිතයේ පරිපාලන කටයුතු තමන්ගෙන් වෙන් කර සංඝ සභාව වෙත පැවරීමේ අරමුණින් මෙම සංඝ සභාව පිහිටුවන ලදී. ඒ සඳහා අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභාවේ අනුමැතිය හිමි වූ අතර, මහමෙව්නාව සංඝයා සඳහා වෙනම උපසම්පදා විනය කර්මය පැවැත්වීමේ අවසරය ද ලබා දෙන ලදී.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ භික්ෂූන් වහන්සේලා දහසකට අධික පිරිසක් මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරන අතර, එහි රැස්වීම් පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේදී පැවැත්වේ. සංඝ සභාවේ සභාපති, උපසභාපති, මහාලේඛකාධිකාරී සහ නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී ඇතුළු පරිපාලන තනතුරු ක්‍රියාත්මක වන අතර, නියමිත කාලසටහනකට අනුව මාස හයකට වරක් සංඝ සභාව රැස්වීම එහි පරිපාලන ක්‍රමවේදයේ අංගයකි. එම රැස්වීම්වලදී අසපු සංචිතයේ ප්‍රධාන පරිපාලන තීරණ ගැනීම මෙන්ම අසපු ශාඛා අතර භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ස්ථාන මාරු කිරීම් ද සිදු කරනු ලැබේ.මෙම ස්ථාන මාරු කිරීම &quot;මහා සංඝ මාරුව&quot; ලෙස විශේෂිත නමකින් හදුන්වන අතර එය මහමෙව්නාව සංඝ සභාව තුළ පමණක් දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂී කරුණකි.

සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් යටතේ පවතී. කෙසේ වෙතත්, සංඝ සභාව පිහිටුවීමට පෙර 1999 සිට 2006 දක්වා කාලසීමාවේ ඇතැම් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]] සහ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]] ඇතුළු සේරුවිල සඟ පරපුරේ ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් දරන ලද අවස්ථා ද වාර්තා වේ.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සාම්ප්‍රදායිකව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ මහානායක හිමියන් විසින් දැරීම සිදු වී ඇත. ඒ අනුව [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] 2004 වර්ෂයේ පැවති ප්‍රථම උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට 2022 දක්වා එම ධුරය දැරූහ. 2022 වර්ෂයේදී උන්වහන්සේ තාවකාලිකව එම ධුරයෙන් ඉවත් වීමෙන් පසු අසපු සංචිතයේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂුවක් වන  [[හිනිඳුම නන්ද හිමි]] මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් කරන ලදී. 2024 වර්ෂයේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] අපවත් වීමෙන් අනතුරුව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා තේරී පත්වූහ.

නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා අදියර කිහිපයකින් සමන්විත පුහුණු ක්‍රමවේදයක් මහමෙව්නාව සංඝ සභාව මඟින් ක්‍රියාත්මක කරයි. පැවිදි කිරීමට පෙර අපේක්ෂකයන් නේවාසික පුහුණුවකට සහභාගි වන අතර, පැවිද්දෙන් පසු ඔවුන් [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ]] භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය වෙත යොමු කරනු ලැබේ. එහිදී විනය, භාවනා, ත්‍රිපිටක ධර්මය, මහමෙව්නාව මඟින් සම්පාදිත සරල සිංහල ධර්ම ග්‍රන්ථ, සරල සිංහල සූත්‍ර පිටක පරිවර්තන, බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටකය සහ අටුවා ග්‍රන්ථ ඇසුරින් අධ්‍යයන කටයුතු සිදු කරයි. අවශ්‍යතාව අනුව පාලි භාෂාව සහ අභිධර්මය පිළිබඳ වැඩිදුර අධ්‍යයන සඳහා ද අවස්ථාව ලබා දේ.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ සියලු ශාඛාවල දෛනික කටයුතු පොදු කාලසටහනකට අනුව සංවිධානය කර ඇති අතර, දාන වළඳා ගැනීම, වන්දනා, සූත්‍ර සජ්ඣායනය, ධර්ම සාකච්ඡා සහ භාවනා වැඩසටහන් ඒ අනුව ක්‍රියාත්මක වේ. එමෙන්ම සිවුරු පැළදීම, සිවුරේ වර්ණය, වත්පිළිවෙත්, සජ්ඣායන ක්‍රමය සහ වන්දනා ක්‍රමය සම්බන්ධයෙන් ද සියලු අසපු අතර පොදු ප්‍රතිපත්ති අනුගමනය කරනු ලැබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
===ධර්ම දේශනා හා සූත්‍ර ප්‍රචාරය===

20 වන සියවසේ අගභාගයේ ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝ ස්ථානවල ජාතක කතා, ධම්මපද ගාථා,මව්පිය වන්දනා,කාලීන දේශනා සහ අනාගත මෛත්‍රී බුදු සසුන පිළිබඳ සංකල්ප මූලික කරගත් ධර්ම දේශනා බහුලව පැවති අතර, මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය එම ප්‍රවණතාවයෙන් වෙනස් වූ ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රමවේදයක් ආරම්භ කළේය. එහිදී ගෞතම බුදු සසුන තුළම චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධය පරමාර්ථ කරගනිමින් සූත්‍ර දේශනා සරල සිංහල භාෂාවෙන් ජනතාවට ඉදිරිපත් කරන ලදී. ඒ සමඟම සූත්‍ර පිටකයේ බොහෝ දේශනා සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර, එම ග්‍රන්ථ පහසුවෙන් කියවා තේරුම් ගත හැකි වීම නිසා ධර්මය හදාරන ජනතාව අතර වේගයෙන් ජනප්‍රිය විය.

කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් දිවයින පුරා ධර්ම දේශනා පවත්වමින් වැඩම කළ අතර, උන්වහන්සේගේ දේශනා බෞද්ධ ජනතාව අතර ඉතා කෙටි කාලයකින් ප්‍රචලිත විය. එක් ධර්ම දේශනාවක් ශ්‍රවණය කිරීම සඳහා දහස් ගණනක් ජනතාව සහභාගි වූ අතර, විවිධ ප්‍රදේශවලින් බස් රථ මඟින් වන්දනා නඩ පැමිණීම ද සාමාන්‍ය සිදුවීමක් විය. පසුව එම දේශනා පොත්, කැසට්පට සහ සංයුක්ත තැටි (CD) ලෙස ද නිකුත් වූ අතර, රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ද ප්‍රචාරය වීම ආරම්භ විය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බොහෝ තරුණයන් මහමෙව්නාව සංඝ සභාව වෙත පැවිදි වීමට පෙළඹුණු අතර, පොල්ගහවෙල මූලස්ථානයේ ඉඩකඩ ප්‍රමාණවත් නොවීමත් සමඟ බෞද්ධ ජනතාවගේ ඉඩම් පරිත්‍යාග මත දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල නව මහමෙව්නාව ආරාම පිහිටුවන ලදී. එම ආරාමවල ද දෛනික, සතිපතා සහ මාසික ධර්ම වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක විය.

===වන්දනා හා සජ්ඣායන සම්ප්‍රදාය===

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික සජ්ඣායන සහ වන්දනා ක්‍රමයක් ද ක්‍රමයෙන් වර්ධනය විය. එහිදී අධික ලෙස මන්දගාමී හෝ වේගවත් නොවන මධ්‍යස්ථ තාලයකින් පාලි සජ්ඣායනය කිරීම ප්‍රචලිත විය. පාලි පාඨවල අර්ථය ජනතාවට අවබෝධ කර දීම සඳහා &quot;මහමෙව්නාවේ පාලි–සිංහල පිරිවානා පොත&quot; සම්පාදනය කර පාලි පාඨ සමඟ සිංහල පරිවර්තනය ද එක්ව සජ්ඣායනය කිරීම ආරම්භ කරන ලදී. මෙම ක්‍රමය ශ්‍රී ලංකාවේ මීට පෙර භාවිතා නොවූ බැවින් මුල් කාලයේ බෞද්ධ සමාජය තුළ ඒ පිළිබඳ විවිධ අදහස් හා වාද විවාද ද ඇති විය. පසුව මෙම ග්‍රන්ථය ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය කළ අතර, විදේශීය බෞද්ධයන් අතර ද එය ජනප්‍රිය විය.

===නව වන්දනා වැඩසටහන්===

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය රුවන්වැලිසෑය, සෝමාවතිය, සේරුවිල, පොලොන්නරුව සහ මිහින්තලය ඇතුළු පුරාණ බෞද්ධ සිද්ධස්ථානවල මහා පරිමාණ වන්දනා වැඩසටහන් සංවිධානය කළ අතර, ඒවාට ලක්ෂ ගණනින් බැතිමතුන් සහභාගි වූහ. සෝමාවතිය සෑය වන්දනාව සඳහා එක් අවස්ථාවක සහභාගිත්වය ලක්ෂ 12 ඉක්මවා ඇති බවට ඇස්තමේන්තු පළ විය. එමෙන්ම බෞද්ධයන්ට තිසරණය සහ බුද්ධ, ධර්ම, සංඝ යන ත්‍රිවිධ රත්නය කෙරෙහි විශ්වාසය ශක්තිමත් කර ගැනීමේ වැදගත්කම නිරන්තරයෙන් අවධාරණය කරන ලද අතර වෙනත් දේවල් පසුපස නොයා තිසරණයම සරණ යෑමේ මූලික බෞද්ධ අංගය වඩාත් ප්‍රචාරය කරන ලදී.

ඒ සමඟම පඬුරු ගැටගැසීම, දේවාල හා කෝවිල්වල කන්නලව් කිරීම සහ ග්‍රහ අපල සංකල්ප මත පදනම් වූ බෝධි වන්දනා ක්‍රමවලින් ඉවත්ව, බුදුගුණ, රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ සහ තිසරණය මූලික කරගත් නව වන්දනා කවි සහ බෝධි වන්දනා ක්‍රම හඳුන්වා දෙන ලදී. කාලයත් සමඟ බොහෝ බෞද්ධයන් මෙම නව වන්දනා ක්‍රම භාවිතයට හුරු වූ අතර, රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ සිහි කරමින් වන්දනා කිරීම ද ව්‍යාප්ත විය. එසේම ශතවර්ෂ 8 කට පමණ පසු සර්වරාත්‍රික ධර්ම දේශනා සම්ප්‍රදාය ද නැවත ආරම්භ කරමින් මහමෙව්නාව විසින් ධර්ම දේශනා වැඩසටහන් ආරම්භ කරන ලදී.

===ළමා, තරුණ හා බෞද්ධ අධ්‍යාපන වැඩසටහන්===

මෙම කාලය තුළ ළමුන් සඳහා වෙනම ධර්ම වැඩසටහන්, තරුණයන් සඳහා විශේෂ වැඩසටහන්, බෞද්ධ චිත්‍රකතා ග්‍රන්ථ සහ අනෙකුත් අධ්‍යාපනික ප්‍රකාශන ද ආරම්භ කරන ලදී. ඒවා මඟින් විවිධ වයස් කාණ්ඩ සඳහා ධර්ම අධ්‍යාපනය ලබාදීමේ වැඩපිළිවෙළ තවදුරටත් පුළුල් විය.

===2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය හා උරුම සංරක්ෂණය===

2012 වර්ෂයේ 2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය නිමිත්තෙන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මඟින් ත්‍රිපිටක සජ්ඣායන, පිණ්ඩපාත චාරිකා, ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා සහ සීල-භාවනා වැඩසටහන් විශාල වශයෙන් සංවිධානය කරන ලදී. එමෙන්ම අඩි 100 ඉක්මවන ස්ථූප, බුද්ධ මන්දිර සහ අනෙකුත් පූජනීය ගොඩනැගිලි කෙටි කාලයක් තුළ ඉදිකිරීම ද ජනතා අවධානයට ලක් විය. මෙම වැඩසටහන් බොහොමයක් විවිධ රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ද ප්‍රචාරය කරන ලදී.

ඊට අමතරව මහාවංශය, ධාතු වංශය ඇතුළු ඓතිහාසික බෞද්ධ ග්‍රන්ථ සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. ඒ සමඟම වසර 800කට පමණ පසු ශ්‍රී මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිහි කරන &quot;ශ්‍රී මිහිඳු පුර අටවක&quot; සැමරුම නැවත ආරම්භ කළ අතර, මිහින්තලයේ උත්තිය රජු විසින් ඉදිකරන ලද මිහිඳු මහා සෑය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා ද මහමෙව්නාව සංඝ සභාව මූලික විය. විල්ගම්වෙහෙර,සේරුවිල ඇතුළු පුරාණ බෞද්ධ ස්මාරක නැවත සංරක්ෂණය සඳහා ද බෞද්ධ ජනතාවගේ දායකත්වයෙන් අරමුදල් රැස් කරන ලදී.

මෙවැනි නව ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රම, වන්දනා සම්ප්‍රදායන්, ප්‍රකාශන, අධ්‍යාපනික වැඩසටහන් සහ බෞද්ධ උරුම සංරක්ෂණ කටයුතු හේතුවෙන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය කෙටි කාලයක් තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ජනතාව අතර පුළුල් ලෙස ප්‍රචලිත විය. 

===ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය===
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}

2012 වර්ෂයේදී මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් පුළුල් කිරීමේ අරමුණින්, ලාභ නොලබන ආයතනයක් ලෙස ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය ආරම්භ කරන ලදී. ඒ යටතේ ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය සහ ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ගිහි කාර්ය මණ්ඩලයක සහාය ඇතිව ක්‍රියාත්මක වූ අතර, පැය විසිහතර පුරා ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා, වන්දනා සහ අනෙකුත් බෞද්ධ වැඩසටහන් විකාශය කරමින් ධර්ම දානය සිදු කරයි. මෙම ධර්ම දේශනා සියල්ලම මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් සිදු කරනු ලබන අතර, බොහෝ වැඩසටහන් කිරිබත්ගොඩ–කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේදී පටිගත කෙරේ. ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාවලින් එකක් වන අතර, වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ආවරණ ජාලය හිමි බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාව ලෙස ද සැලකේ.

පසුකාලීනව ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය අන්තර්ජාලය සහ සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ ද ධර්ම ප්‍රචාරය පුළුල් කළේය. ඒ අනුව සිංහල, ඉංග්‍රීසි, දෙමළ, හින්දි සහ චීන ඇතුළු භාෂා රැසකින් යූටියුබ් නාලිකා ආරම්භ කරන ලදී. Shraddha TV, Lakviru Radio, Buddhism, Buddha Rashmi, Tamil Buddhist, Muniwar, Colombo Dhamma Friends සහ තරුණයන් ඉලක්ක කරගත් අහස්ගව්ව වැනි නාලිකා ඒ අතර ප්‍රධාන වේ. මෙම නාලිකා අතරින් Shraddha TV යූටියුබ් නාලිකාව ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය ඉක්මවා ඇති අතර, Buddhism නාලිකාව ග්‍රාහකයින් මිලියන දෙකකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද, Buddha Rashmi නාලිකාව ග්‍රාහකයින් ලක්ෂ පහකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද හිමි කරගෙන ඇත. මෙම බහුභාෂාමය ධර්ම ප්‍රචාරක වැඩසටහන් හේතුවෙන් මහමෙව්නාව ලොව පුරා විවිධ භාෂාවලින් ධර්මය ප්‍රචාරණය කරන ප්‍රමුඛ බෞද්ධ ධර්මායතනයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් විය.

මෙම ධර්ම ප්‍රචාරක ව්‍යාපෘතිවලට සමගාමීව මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ආරම්භ කර, මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ සහ අනෙකුත් ප්‍රකාශන මුද්‍රණය කර අඩු මිලකට ජනතාව අතර බෙදාහැරීම සිදු කරන ලදී. එමෙන්ම මහාමේඝ නමින් මාසික බෞද්ධ සඟරාවක් ද ප්‍රකාශයට පත් කෙරේ. මෙවැනි ලාභ නොලබන ආයතන පිහිටුවීම මගින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් ශක්තිමත් වූ අතර, විදේශීය රටවල ද මහමෙව්නාව අසපු ශාඛා එරට ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයන්ගේ උපකාර මත ආරම්භ කර ඒ ඒ රටවල භාෂාවලින් ධර්ම දේශනා, භාවනා වැඩසටහන් සහ බෞද්ධ අධ්‍යාපන කටයුතු ක්‍රියාත්මක කරන ලදී.

විශේෂයෙන් බටහිර රටවල මහමෙව්නාව ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් නොමිලේ බෞද්ධ භාවනා ක්‍රම ඉගැන්වීම හේතුවෙන් විදේශිකයන් විශාල පිරිසක් මහමෙව්නාව ආරාම වෙත පැමිණ භාවනාව හා බුද්ධ ධර්මය හදාරන්නට පෙළඹුණහ. ඒ සමඟම මහමෙව්නාව මගින් ප්‍රකාශයට පත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ ඉංග්‍රීසි ඇතුළු විදේශීය භාෂාවලට පරිවර්තනය කිරීම ද සිදු වූ අතර, එමගින් විදේශිකයන් අතර මහමෙව්නාව ආරාම පිළිබඳ ප්‍රසිද්ධිය සැලකිය යුතු ලෙස වර්ධනය විය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස විවිධ රටවලින් පැවිදි වීම සඳහා මහමෙව්නාව වෙත පැමිණෙන විදේශිකයන්ගේ සංඛ්‍යාව ද ක්‍රමයෙන් ඉහළ ගියේය. ඉන්දියාවේ සිදු කළ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු හේතුවෙන් එරට බෞද්ධයන්ගේ ඉල්ලීම මත මහමෙව්නාව ශාඛා ආරම්භ කරන ලද අතර, ඉන්දීය භික්ෂූන් වහන්සේලා පුහුණු කිරීම සඳහා ඉන්දියාව තුළම වෙනම ථේරවාද භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ද පිහිටුවන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}

==ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය==

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන්==
===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

==මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ==
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රියාත්මක තරඟකාරී අධ්‍යයාපන රටාවෙන් යුතු පාසල් රටාවෙන් මිදී වලින් සංඝයාගේ සෙවනේ ගුණධර්ම,අධ්‍යයාපනය සහ විෂයබාහිර ක්‍රියාකාරකම් යන කාණ්ඩ තුනම සමබරව ක්‍රියාත්මක බෞද්ධ පාසල් ජාලයක අවශ්‍යතාව මත මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ අනුශාසක කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන්ගේ අදහසකට අනුව '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික පාසල් ලෙස ආරම්භ විය.ඒ සඳහා මැලේසියාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ක්වාලාලම්පූර්හි සෙන්තෝල් බෞද්ධ විහාරයේ විහාරාධිපති සහ ථේරවාද බෞද්ධ කවුන්සිලයේ අනුශාසක අතිපූජ්‍ය බූටෑවත්තේ සරණංකර හිමියන් විසින් උන්වහන්සේට අයත් ව තිබූ දෙල්ගොඩ ප්‍රදේශයේ ගොඩනැගිලි සහිත භූමි භාගයක් පරිත්‍යාග කිරීමෙන් පසු පළමු විද්‍යාලය 2018 පෙබරවාරි මස  28 වන දින රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම නම් ප්‍රදේශයේ ඇරඹිණ.

ගෞතම බුදු සසුන සුරකින සුජාත දරු පරපුරක් දැයට දායද කිරීමේ අරමුණ ඇතිව ක්‍රියාත්මක මෙම විද්‍යාල ජාලය නිදහසෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාව තුල බිහි වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය වේ.පසුව දිවයිනේ වෙනත් ප්‍රදේශවලද මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ශාඛා ඇති විය.එම ශාඛා පහත දැක්වේ.

*දෙල්ගොඩ,දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය 
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
*මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

මීට සමඟාමිව කඩුවෙල,මාළඹේ,කිරිබත්ගොඩ,සඳලංකාව,දෙල්ගොඩ,වැලිමඩ යන ප්‍රදේශවල &quot;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&quot; ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.

==දහමෙහි හැසිරීම==

බුදු රජාණන්වහන්සේ ගේ ඉගැන්වීම අනුව මිනිස් උපතක් ලැබීම ම ඉතා දුලබ භාග්‍යයකි. බුදු දහම ගැන අසන්නට ද ලැබෙන වාසනාවන්තයින් කළ යුත්තේ අවසන් ඉලක්කය වන නිවන අරමුණු කර සිත දියුණු කර ගැනීමයි.

යමෙකු ට නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගත හැක්කේ බුදු දහමට අනුකූලව හැසිරීම්න් අරි අට මග (ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය) නම් වූ ඒ උතුම් මග සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පමණි. ආධ්‍යාත්මික වර්ධනයේ මුල් පියවරවල්: උදා. සෝවාන් (සෝතාපන්න) හා සකෘදාගාමී (සකදාගාමී), එදිනෙදා ජීවිතයේ වැඩ කටයුතු අතරේ වුව ද ළඟා කර ගත හැක.

දුකින් මිදීම (නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගැනීම) උදෙසා මුල් ම පියවර බුදුන් වදාළ ධර්මය දැන ගැනීම යි. බුදු දහම ඉගැන්වීම, සාකච්ඡා කිරීම සහ එහි හැසිරීම සඳහා අනුබල දිම ආදී ලෙස, ඒ අරබයා මහමෙව්නාවෙන් කෙරෙන කාර්ය භාරය වැදගත් ය.

එමෙන්ම, නිවන් මගෙහි කොටසක් ලෙස ම සිහිය (සති) ප්‍රගුණ කිරීම ඇසුරින්, සමාධිය හා ප්‍රඥාව දියුණු කර ගැනීමෙ හි වැදගත් ම කොටස වන භාවනාව වැඩීමට ද මහමෙව්නාවෙන්  පහසුකම් සැලසී ඇත.

අවධාරණය කෙරන වැදගත් ම කරුණක් වන්නේ: බුදු දහම හුදෙක් ජීවිතය දුක් සහගත බැව් පැවසීමෙන් නො නැවතී, එයින් මුළුමනින් ම අත් මිදීමේ මාර්ගය ද පෙන්වන බව ය.{{Relevance inline|date=2025-08-16|reason=මෙම කොටස රචනාවක් ලෙස ලියා ඇති අතර ලිපියේ විෂයට අදාළ නොවේ.}}

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>t5hk9ocl1z6oyg1sxwy9148an4rpaup</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796504</id>
      <parentid>796503</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T07:06:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල */</comment>
      <origin>796504</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73137" sha1="rdsdt4regfeyrofpzmlp8krgaihyzy5" xml:space="preserve">{{Multiple issues|{{primary sources}}
{{COI}}}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image = File:Mahamevnawa Monastery Flag.jpg
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ&lt;br&gt; නිල ලාංඡනය සහ ධජය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීමේ අරමුණින් [[ථේරවාදය|ථේරවාද]] බුදුදහම පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද බෞද්ධ සෙනසුන් සංවිධානයකි. මෙම සංවිධානයේ මූලික අරමුණ වන්නේ බුදුදහමේ පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය ධර්ම අධ්‍යාපනය, භාවනා පුහුණුව සහ ආධ්‍යාත්මික මඟපෙන්වීම ලබාදීමයි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි]&lt;/ref&gt;

මෙම සංවිධානය ශ්‍රී ලංකාව සහ විදේශ රටවල පිහිටි අසපු ශාඛා 130කට ආසන්න සංඛ්‍යාවකින් සමන්විත වන අතර, වනාන්තරගත, ග්‍රාමීය, අර්ධ නාගරික සහ නාගරික පරිසරයන් නියෝජනය වන පරිදි එම ආරාම පිහිටුවා ඇත. මීට අමතරව විශාල ස්ථූප කේන්ද්‍ර කරගත් මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාරස්ථාන කිහිපයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.දකුණු ආසියාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන ලෙස සැලකෙන මෙම සංවිධානයේ ප්‍රධාන මූලස්ථානය සහ ආරම්භක ආරාමය වන්නේ [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]]යි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ හා ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය දරන්නේ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ]] වන අතර, උන්වහන්සේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ථ නාමයෙන් ද ප්‍රචලිතව සිටී. උන්වහන්සේගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා දහසකට ආසන්න පිරිසක් ත්‍රිපිටක ධර්මය, විනය සහ භාවනා පුහුණුව ලබන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.

නවක භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පුහුණුව සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සඳහා මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නමින් ඉන්දියාවේ නාලන්දා මහා විහාරය සහ අනුරාධපුර මහා විහාර සම්ප්‍රදාය ආදර්ශයට ගෙන සැලසුම් කර ඇති වනාන්තරගත භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටුවා ඇත. ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන්ගේ සංඛ්‍යාව වැඩි වීමත් සමඟ ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද මේ හා සමාන භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ආරම්භ කර තිබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ මහමෙව්නාව ආරාම, සැලසුම් සහගතව හා ඒකාකාර ගෘහනිර්මාණ සංකල්පයකට අනුව සංවර්ධනය කරන ලද භාවනා ආරාම සංකීර්ණ ලෙස ද ප්‍රචලිතය.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ පිහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව]]

කළුතර ප්‍රදේශයේ ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා විශේෂයෙන් ඉදිකරන ලද ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද මෙම සංවිධානය සතුව පවතී. ඊට අමතරව ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සඳහා [[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]] නමින් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ සෘජු පරිපාලනයෙන් වෙන් වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ක්‍රියාත්මක වන විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් සහ ''මහාමේඝ ප්‍රකාශන'' නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වේ. මෙම ආයතන මඟින් සිංහල, ඉංග්‍රීසි, දෙමළ, හින්දි සහ වෙනත් භාෂා රැසකින් ථේරවාද බුදුදහම ප්‍රචාරය කිරීම සඳහා පොත්, රූපවාහිනී, ගුවන්විදුලි සහ අන්තර්ජාල මාධ්‍ය භාවිතා කරයි.

මහමෙව්නාව භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල'' නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ. සංවිධානයට අනුබද්ධ බැතිමතුන් ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු විවිධ රටවල විසිරී සිටින අතර, විදේශ රටවල ද බෞද්ධ විහාරස්ථාන සහ ධර්ම මධ්‍යස්ථාන පිහිටුවීම මඟින් ජාත්‍යන්තර වශයෙන් ද සිය ක්‍රියාකාරකම් ව්‍යාප්ත කර ඇත.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය සිදු කරනු ලබන්නේ මහමෙව්නාව සංඝ සභාව විසිනි.එය අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය යටතේ පවතින, එහෙත් අභ්‍යන්තර පරිපාලන කටයුතු ස්වාධීනව සිදුකරන සංඝ සභාවකි. මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් 2006 වර්ෂයේදී අසපු සංචිතයේ පරිපාලන කටයුතු තමන්ගෙන් වෙන් කර සංඝ සභාව වෙත පැවරීමේ අරමුණින් මෙම සංඝ සභාව පිහිටුවන ලදී. ඒ සඳහා අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභාවේ අනුමැතිය හිමි වූ අතර, මහමෙව්නාව සංඝයා සඳහා වෙනම උපසම්පදා විනය කර්මය පැවැත්වීමේ අවසරය ද ලබා දෙන ලදී.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ භික්ෂූන් වහන්සේලා දහසකට අධික පිරිසක් මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරන අතර, එහි රැස්වීම් පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේදී පැවැත්වේ. සංඝ සභාවේ සභාපති, උපසභාපති, මහාලේඛකාධිකාරී සහ නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී ඇතුළු පරිපාලන තනතුරු ක්‍රියාත්මක වන අතර, නියමිත කාලසටහනකට අනුව මාස හයකට වරක් සංඝ සභාව රැස්වීම එහි පරිපාලන ක්‍රමවේදයේ අංගයකි. එම රැස්වීම්වලදී අසපු සංචිතයේ ප්‍රධාන පරිපාලන තීරණ ගැනීම මෙන්ම අසපු ශාඛා අතර භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ස්ථාන මාරු කිරීම් ද සිදු කරනු ලැබේ.මෙම ස්ථාන මාරු කිරීම &quot;මහා සංඝ මාරුව&quot; ලෙස විශේෂිත නමකින් හදුන්වන අතර එය මහමෙව්නාව සංඝ සභාව තුළ පමණක් දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂී කරුණකි.

සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් යටතේ පවතී. කෙසේ වෙතත්, සංඝ සභාව පිහිටුවීමට පෙර 1999 සිට 2006 දක්වා කාලසීමාවේ ඇතැම් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]] සහ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]] ඇතුළු සේරුවිල සඟ පරපුරේ ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් දරන ලද අවස්ථා ද වාර්තා වේ.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සාම්ප්‍රදායිකව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ මහානායක හිමියන් විසින් දැරීම සිදු වී ඇත. ඒ අනුව [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] 2004 වර්ෂයේ පැවති ප්‍රථම උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට 2022 දක්වා එම ධුරය දැරූහ. 2022 වර්ෂයේදී උන්වහන්සේ තාවකාලිකව එම ධුරයෙන් ඉවත් වීමෙන් පසු අසපු සංචිතයේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂුවක් වන  [[හිනිඳුම නන්ද හිමි]] මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් කරන ලදී. 2024 වර්ෂයේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] අපවත් වීමෙන් අනතුරුව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා තේරී පත්වූහ.

නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා අදියර කිහිපයකින් සමන්විත පුහුණු ක්‍රමවේදයක් මහමෙව්නාව සංඝ සභාව මඟින් ක්‍රියාත්මක කරයි. පැවිදි කිරීමට පෙර අපේක්ෂකයන් නේවාසික පුහුණුවකට සහභාගි වන අතර, පැවිද්දෙන් පසු ඔවුන් [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ]] භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය වෙත යොමු කරනු ලැබේ. එහිදී විනය, භාවනා, ත්‍රිපිටක ධර්මය, මහමෙව්නාව මඟින් සම්පාදිත සරල සිංහල ධර්ම ග්‍රන්ථ, සරල සිංහල සූත්‍ර පිටක පරිවර්තන, බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටකය සහ අටුවා ග්‍රන්ථ ඇසුරින් අධ්‍යයන කටයුතු සිදු කරයි. අවශ්‍යතාව අනුව පාලි භාෂාව සහ අභිධර්මය පිළිබඳ වැඩිදුර අධ්‍යයන සඳහා ද අවස්ථාව ලබා දේ.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ සියලු ශාඛාවල දෛනික කටයුතු පොදු කාලසටහනකට අනුව සංවිධානය කර ඇති අතර, දාන වළඳා ගැනීම, වන්දනා, සූත්‍ර සජ්ඣායනය, ධර්ම සාකච්ඡා සහ භාවනා වැඩසටහන් ඒ අනුව ක්‍රියාත්මක වේ. එමෙන්ම සිවුරු පැළදීම, සිවුරේ වර්ණය, වත්පිළිවෙත්, සජ්ඣායන ක්‍රමය සහ වන්දනා ක්‍රමය සම්බන්ධයෙන් ද සියලු අසපු අතර පොදු ප්‍රතිපත්ති අනුගමනය කරනු ලැබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
===ධර්ම දේශනා හා සූත්‍ර ප්‍රචාරය===

20 වන සියවසේ අගභාගයේ ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝ ස්ථානවල ජාතක කතා, ධම්මපද ගාථා,මව්පිය වන්දනා,කාලීන දේශනා සහ අනාගත මෛත්‍රී බුදු සසුන පිළිබඳ සංකල්ප මූලික කරගත් ධර්ම දේශනා බහුලව පැවති අතර, මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය එම ප්‍රවණතාවයෙන් වෙනස් වූ ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රමවේදයක් ආරම්භ කළේය. එහිදී ගෞතම බුදු සසුන තුළම චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධය පරමාර්ථ කරගනිමින් සූත්‍ර දේශනා සරල සිංහල භාෂාවෙන් ජනතාවට ඉදිරිපත් කරන ලදී. ඒ සමඟම සූත්‍ර පිටකයේ බොහෝ දේශනා සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර, එම ග්‍රන්ථ පහසුවෙන් කියවා තේරුම් ගත හැකි වීම නිසා ධර්මය හදාරන ජනතාව අතර වේගයෙන් ජනප්‍රිය විය.

කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් දිවයින පුරා ධර්ම දේශනා පවත්වමින් වැඩම කළ අතර, උන්වහන්සේගේ දේශනා බෞද්ධ ජනතාව අතර ඉතා කෙටි කාලයකින් ප්‍රචලිත විය. එක් ධර්ම දේශනාවක් ශ්‍රවණය කිරීම සඳහා දහස් ගණනක් ජනතාව සහභාගි වූ අතර, විවිධ ප්‍රදේශවලින් බස් රථ මඟින් වන්දනා නඩ පැමිණීම ද සාමාන්‍ය සිදුවීමක් විය. පසුව එම දේශනා පොත්, කැසට්පට සහ සංයුක්ත තැටි (CD) ලෙස ද නිකුත් වූ අතර, රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ද ප්‍රචාරය වීම ආරම්භ විය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බොහෝ තරුණයන් මහමෙව්නාව සංඝ සභාව වෙත පැවිදි වීමට පෙළඹුණු අතර, පොල්ගහවෙල මූලස්ථානයේ ඉඩකඩ ප්‍රමාණවත් නොවීමත් සමඟ බෞද්ධ ජනතාවගේ ඉඩම් පරිත්‍යාග මත දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල නව මහමෙව්නාව ආරාම පිහිටුවන ලදී. එම ආරාමවල ද දෛනික, සතිපතා සහ මාසික ධර්ම වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක විය.

===වන්දනා හා සජ්ඣායන සම්ප්‍රදාය===

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික සජ්ඣායන සහ වන්දනා ක්‍රමයක් ද ක්‍රමයෙන් වර්ධනය විය. එහිදී අධික ලෙස මන්දගාමී හෝ වේගවත් නොවන මධ්‍යස්ථ තාලයකින් පාලි සජ්ඣායනය කිරීම ප්‍රචලිත විය. පාලි පාඨවල අර්ථය ජනතාවට අවබෝධ කර දීම සඳහා &quot;මහමෙව්නාවේ පාලි–සිංහල පිරිවානා පොත&quot; සම්පාදනය කර පාලි පාඨ සමඟ සිංහල පරිවර්තනය ද එක්ව සජ්ඣායනය කිරීම ආරම්භ කරන ලදී. මෙම ක්‍රමය ශ්‍රී ලංකාවේ මීට පෙර භාවිතා නොවූ බැවින් මුල් කාලයේ බෞද්ධ සමාජය තුළ ඒ පිළිබඳ විවිධ අදහස් හා වාද විවාද ද ඇති විය. පසුව මෙම ග්‍රන්ථය ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය කළ අතර, විදේශීය බෞද්ධයන් අතර ද එය ජනප්‍රිය විය.

===නව වන්දනා වැඩසටහන්===

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය රුවන්වැලිසෑය, සෝමාවතිය, සේරුවිල, පොලොන්නරුව සහ මිහින්තලය ඇතුළු පුරාණ බෞද්ධ සිද්ධස්ථානවල මහා පරිමාණ වන්දනා වැඩසටහන් සංවිධානය කළ අතර, ඒවාට ලක්ෂ ගණනින් බැතිමතුන් සහභාගි වූහ. සෝමාවතිය සෑය වන්දනාව සඳහා එක් අවස්ථාවක සහභාගිත්වය ලක්ෂ 12 ඉක්මවා ඇති බවට ඇස්තමේන්තු පළ විය. එමෙන්ම බෞද්ධයන්ට තිසරණය සහ බුද්ධ, ධර්ම, සංඝ යන ත්‍රිවිධ රත්නය කෙරෙහි විශ්වාසය ශක්තිමත් කර ගැනීමේ වැදගත්කම නිරන්තරයෙන් අවධාරණය කරන ලද අතර වෙනත් දේවල් පසුපස නොයා තිසරණයම සරණ යෑමේ මූලික බෞද්ධ අංගය වඩාත් ප්‍රචාරය කරන ලදී.

ඒ සමඟම පඬුරු ගැටගැසීම, දේවාල හා කෝවිල්වල කන්නලව් කිරීම සහ ග්‍රහ අපල සංකල්ප මත පදනම් වූ බෝධි වන්දනා ක්‍රමවලින් ඉවත්ව, බුදුගුණ, රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ සහ තිසරණය මූලික කරගත් නව වන්දනා කවි සහ බෝධි වන්දනා ක්‍රම හඳුන්වා දෙන ලදී. කාලයත් සමඟ බොහෝ බෞද්ධයන් මෙම නව වන්දනා ක්‍රම භාවිතයට හුරු වූ අතර, රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ සිහි කරමින් වන්දනා කිරීම ද ව්‍යාප්ත විය. එසේම ශතවර්ෂ 8 කට පමණ පසු සර්වරාත්‍රික ධර්ම දේශනා සම්ප්‍රදාය ද නැවත ආරම්භ කරමින් මහමෙව්නාව විසින් ධර්ම දේශනා වැඩසටහන් ආරම්භ කරන ලදී.

===ළමා, තරුණ හා බෞද්ධ අධ්‍යාපන වැඩසටහන්===

මෙම කාලය තුළ ළමුන් සඳහා වෙනම ධර්ම වැඩසටහන්, තරුණයන් සඳහා විශේෂ වැඩසටහන්, බෞද්ධ චිත්‍රකතා ග්‍රන්ථ සහ අනෙකුත් අධ්‍යාපනික ප්‍රකාශන ද ආරම්භ කරන ලදී. ඒවා මඟින් විවිධ වයස් කාණ්ඩ සඳහා ධර්ම අධ්‍යාපනය ලබාදීමේ වැඩපිළිවෙළ තවදුරටත් පුළුල් විය.

===2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය හා උරුම සංරක්ෂණය===

2012 වර්ෂයේ 2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය නිමිත්තෙන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මඟින් ත්‍රිපිටක සජ්ඣායන, පිණ්ඩපාත චාරිකා, ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා සහ සීල-භාවනා වැඩසටහන් විශාල වශයෙන් සංවිධානය කරන ලදී. එමෙන්ම අඩි 100 ඉක්මවන ස්ථූප, බුද්ධ මන්දිර සහ අනෙකුත් පූජනීය ගොඩනැගිලි කෙටි කාලයක් තුළ ඉදිකිරීම ද ජනතා අවධානයට ලක් විය. මෙම වැඩසටහන් බොහොමයක් විවිධ රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ද ප්‍රචාරය කරන ලදී.

ඊට අමතරව මහාවංශය, ධාතු වංශය ඇතුළු ඓතිහාසික බෞද්ධ ග්‍රන්ථ සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. ඒ සමඟම වසර 800කට පමණ පසු ශ්‍රී මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිහි කරන &quot;ශ්‍රී මිහිඳු පුර අටවක&quot; සැමරුම නැවත ආරම්භ කළ අතර, මිහින්තලයේ උත්තිය රජු විසින් ඉදිකරන ලද මිහිඳු මහා සෑය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා ද මහමෙව්නාව සංඝ සභාව මූලික විය. විල්ගම්වෙහෙර,සේරුවිල ඇතුළු පුරාණ බෞද්ධ ස්මාරක නැවත සංරක්ෂණය සඳහා ද බෞද්ධ ජනතාවගේ දායකත්වයෙන් අරමුදල් රැස් කරන ලදී.

මෙවැනි නව ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රම, වන්දනා සම්ප්‍රදායන්, ප්‍රකාශන, අධ්‍යාපනික වැඩසටහන් සහ බෞද්ධ උරුම සංරක්ෂණ කටයුතු හේතුවෙන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය කෙටි කාලයක් තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ජනතාව අතර පුළුල් ලෙස ප්‍රචලිත විය. 

===ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය===
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}

2012 වර්ෂයේදී මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් පුළුල් කිරීමේ අරමුණින්, ලාභ නොලබන ආයතනයක් ලෙස ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය ආරම්භ කරන ලදී. ඒ යටතේ ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය සහ ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ගිහි කාර්ය මණ්ඩලයක සහාය ඇතිව ක්‍රියාත්මක වූ අතර, පැය විසිහතර පුරා ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා, වන්දනා සහ අනෙකුත් බෞද්ධ වැඩසටහන් විකාශය කරමින් ධර්ම දානය සිදු කරයි. මෙම ධර්ම දේශනා සියල්ලම මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් සිදු කරනු ලබන අතර, බොහෝ වැඩසටහන් කිරිබත්ගොඩ–කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේදී පටිගත කෙරේ. ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාවලින් එකක් වන අතර, වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ආවරණ ජාලය හිමි බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාව ලෙස ද සැලකේ.

පසුකාලීනව ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය අන්තර්ජාලය සහ සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ ද ධර්ම ප්‍රචාරය පුළුල් කළේය. ඒ අනුව සිංහල, ඉංග්‍රීසි, දෙමළ, හින්දි සහ චීන ඇතුළු භාෂා රැසකින් යූටියුබ් නාලිකා ආරම්භ කරන ලදී. Shraddha TV, Lakviru Radio, Buddhism, Buddha Rashmi, Tamil Buddhist, Muniwar, Colombo Dhamma Friends සහ තරුණයන් ඉලක්ක කරගත් අහස්ගව්ව වැනි නාලිකා ඒ අතර ප්‍රධාන වේ. මෙම නාලිකා අතරින් Shraddha TV යූටියුබ් නාලිකාව ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය ඉක්මවා ඇති අතර, Buddhism නාලිකාව ග්‍රාහකයින් මිලියන දෙකකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද, Buddha Rashmi නාලිකාව ග්‍රාහකයින් ලක්ෂ පහකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද හිමි කරගෙන ඇත. මෙම බහුභාෂාමය ධර්ම ප්‍රචාරක වැඩසටහන් හේතුවෙන් මහමෙව්නාව ලොව පුරා විවිධ භාෂාවලින් ධර්මය ප්‍රචාරණය කරන ප්‍රමුඛ බෞද්ධ ධර්මායතනයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් විය.

මෙම ධර්ම ප්‍රචාරක ව්‍යාපෘතිවලට සමගාමීව මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ආරම්භ කර, මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ සහ අනෙකුත් ප්‍රකාශන මුද්‍රණය කර අඩු මිලකට ජනතාව අතර බෙදාහැරීම සිදු කරන ලදී. එමෙන්ම මහාමේඝ නමින් මාසික බෞද්ධ සඟරාවක් ද ප්‍රකාශයට පත් කෙරේ. මෙවැනි ලාභ නොලබන ආයතන පිහිටුවීම මගින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් ශක්තිමත් වූ අතර, විදේශීය රටවල ද මහමෙව්නාව අසපු ශාඛා එරට ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයන්ගේ උපකාර මත ආරම්භ කර ඒ ඒ රටවල භාෂාවලින් ධර්ම දේශනා, භාවනා වැඩසටහන් සහ බෞද්ධ අධ්‍යාපන කටයුතු ක්‍රියාත්මක කරන ලදී.

විශේෂයෙන් බටහිර රටවල මහමෙව්නාව ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් නොමිලේ බෞද්ධ භාවනා ක්‍රම ඉගැන්වීම හේතුවෙන් විදේශිකයන් විශාල පිරිසක් මහමෙව්නාව ආරාම වෙත පැමිණ භාවනාව හා බුද්ධ ධර්මය හදාරන්නට පෙළඹුණහ. ඒ සමඟම මහමෙව්නාව මගින් ප්‍රකාශයට පත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ ඉංග්‍රීසි ඇතුළු විදේශීය භාෂාවලට පරිවර්තනය කිරීම ද සිදු වූ අතර, එමගින් විදේශිකයන් අතර මහමෙව්නාව ආරාම පිළිබඳ ප්‍රසිද්ධිය සැලකිය යුතු ලෙස වර්ධනය විය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස විවිධ රටවලින් පැවිදි වීම සඳහා මහමෙව්නාව වෙත පැමිණෙන විදේශිකයන්ගේ සංඛ්‍යාව ද ක්‍රමයෙන් ඉහළ ගියේය. ඉන්දියාවේ සිදු කළ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු හේතුවෙන් එරට බෞද්ධයන්ගේ ඉල්ලීම මත මහමෙව්නාව ශාඛා ආරම්භ කරන ලද අතර, ඉන්දීය භික්ෂූන් වහන්සේලා පුහුණු කිරීම සඳහා ඉන්දියාව තුළම වෙනම ථේරවාද භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ද පිහිටුවන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}

==ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය==

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන්==
===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

== මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ==

'''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' යනු මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ අනුශාසක [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ මඟපෙන්වීම යටතේ ආරම්භ කරන ලද අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික බෞද්ධ පාසල් ජාලයකි.මහා සංඝරත්නයේ අනුශාසකත්වය යටතේ ගුණධර්ම අධ්‍යාපනය, විධිමත් අධ්‍යාපනය සහ විෂය බාහිර ක්‍රියාකාරකම් සමබරව ක්‍රියාත්මක වන පාසල් පද්ධතියක් පිහිටුවීම එහි අරමුණ ලෙස සංවිධානය සඳහන් කරයි.

මෙම පාසල් ජාලයේ පළමු විද්‍යාලය 2018 පෙබරවාරි 28 වන දින ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ දෙල්ගොඩ, දෙමාළගම ප්‍රදේශයේ රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස ආරම්භ කරන ලදී. ඒ සඳහා මැලේසියාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ක්වාලාලම්පූර්හි සෙන්තෝල් බෞද්ධ විහාරයේ විහාරාධිපති සහ ථේරවාද බෞද්ධ කවුන්සිලයේ අනුශාසක [[බූටෑවත්තේ සරණංකර හිමි]]යන් විසින් උන්වහන්සේට අයත් ගොඩනැගිලි සහිත ඉඩම පරිත්‍යාග කරන ලදී.

සංවිධානයට අනුව, බෞද්ධ වටිනාකම් මත පදනම් වූ පාසල් අධ්‍යාපනයක් ලබාදීමේ අරමුණින් මෙම පාසල් ජාලය ක්‍රියාත්මක වන අතර, නිදහසෙන් පසු ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය ලෙස එය හඳුන්වා දෙනු ලබයි. පසුව දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවලට එහි ශාඛා ව්‍යාප්ත වූ අතර, දැනට පහත විද්‍යාල ක්‍රියාත්මක වේ.

* දෙල්ගොඩ, දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

මීට අමතරව කඩුවෙල, කිරිබත්ගොඩ, මාළඹේ, සඳලංකාව, දෙල්ගොඩ සහ වැලිමඩ යන ප්‍රදේශවල '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්''' ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.

==දහමෙහි හැසිරීම==

බුදු රජාණන්වහන්සේ ගේ ඉගැන්වීම අනුව මිනිස් උපතක් ලැබීම ම ඉතා දුලබ භාග්‍යයකි. බුදු දහම ගැන අසන්නට ද ලැබෙන වාසනාවන්තයින් කළ යුත්තේ අවසන් ඉලක්කය වන නිවන අරමුණු කර සිත දියුණු කර ගැනීමයි.

යමෙකු ට නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගත හැක්කේ බුදු දහමට අනුකූලව හැසිරීම්න් අරි අට මග (ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය) නම් වූ ඒ උතුම් මග සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පමණි. ආධ්‍යාත්මික වර්ධනයේ මුල් පියවරවල්: උදා. සෝවාන් (සෝතාපන්න) හා සකෘදාගාමී (සකදාගාමී), එදිනෙදා ජීවිතයේ වැඩ කටයුතු අතරේ වුව ද ළඟා කර ගත හැක.

දුකින් මිදීම (නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගැනීම) උදෙසා මුල් ම පියවර බුදුන් වදාළ ධර්මය දැන ගැනීම යි. බුදු දහම ඉගැන්වීම, සාකච්ඡා කිරීම සහ එහි හැසිරීම සඳහා අනුබල දිම ආදී ලෙස, ඒ අරබයා මහමෙව්නාවෙන් කෙරෙන කාර්ය භාරය වැදගත් ය.

එමෙන්ම, නිවන් මගෙහි කොටසක් ලෙස ම සිහිය (සති) ප්‍රගුණ කිරීම ඇසුරින්, සමාධිය හා ප්‍රඥාව දියුණු කර ගැනීමෙ හි වැදගත් ම කොටස වන භාවනාව වැඩීමට ද මහමෙව්නාවෙන්  පහසුකම් සැලසී ඇත.

අවධාරණය කෙරන වැදගත් ම කරුණක් වන්නේ: බුදු දහම හුදෙක් ජීවිතය දුක් සහගත බැව් පැවසීමෙන් නො නැවතී, එයින් මුළුමනින් ම අත් මිදීමේ මාර්ගය ද පෙන්වන බව ය.{{Relevance inline|date=2025-08-16|reason=මෙම කොටස රචනාවක් ලෙස ලියා ඇති අතර ලිපියේ විෂයට අදාළ නොවේ.}}

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>rdsdt4regfeyrofpzmlp8krgaihyzy5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796505</id>
      <parentid>796504</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T07:10:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* දහමෙහි හැසිරීම */</comment>
      <origin>796505</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70332" sha1="nzh8e8wp2vgfx4b2jux9e327vpl9okr" xml:space="preserve">{{Multiple issues|{{primary sources}}
{{COI}}}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image = File:Mahamevnawa Monastery Flag.jpg
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ&lt;br&gt; නිල ලාංඡනය සහ ධජය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීමේ අරමුණින් [[ථේරවාදය|ථේරවාද]] බුදුදහම පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද බෞද්ධ සෙනසුන් සංවිධානයකි. මෙම සංවිධානයේ මූලික අරමුණ වන්නේ බුදුදහමේ පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය ධර්ම අධ්‍යාපනය, භාවනා පුහුණුව සහ ආධ්‍යාත්මික මඟපෙන්වීම ලබාදීමයි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි]&lt;/ref&gt;

මෙම සංවිධානය ශ්‍රී ලංකාව සහ විදේශ රටවල පිහිටි අසපු ශාඛා 130කට ආසන්න සංඛ්‍යාවකින් සමන්විත වන අතර, වනාන්තරගත, ග්‍රාමීය, අර්ධ නාගරික සහ නාගරික පරිසරයන් නියෝජනය වන පරිදි එම ආරාම පිහිටුවා ඇත. මීට අමතරව විශාල ස්ථූප කේන්ද්‍ර කරගත් මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාරස්ථාන කිහිපයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.දකුණු ආසියාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන ලෙස සැලකෙන මෙම සංවිධානයේ ප්‍රධාන මූලස්ථානය සහ ආරම්භක ආරාමය වන්නේ [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]]යි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ හා ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය දරන්නේ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ]] වන අතර, උන්වහන්සේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ථ නාමයෙන් ද ප්‍රචලිතව සිටී. උන්වහන්සේගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා දහසකට ආසන්න පිරිසක් ත්‍රිපිටක ධර්මය, විනය සහ භාවනා පුහුණුව ලබන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.

නවක භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පුහුණුව සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සඳහා මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නමින් ඉන්දියාවේ නාලන්දා මහා විහාරය සහ අනුරාධපුර මහා විහාර සම්ප්‍රදාය ආදර්ශයට ගෙන සැලසුම් කර ඇති වනාන්තරගත භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටුවා ඇත. ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන්ගේ සංඛ්‍යාව වැඩි වීමත් සමඟ ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද මේ හා සමාන භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ආරම්භ කර තිබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ මහමෙව්නාව ආරාම, සැලසුම් සහගතව හා ඒකාකාර ගෘහනිර්මාණ සංකල්පයකට අනුව සංවර්ධනය කරන ලද භාවනා ආරාම සංකීර්ණ ලෙස ද ප්‍රචලිතය.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ පිහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව]]

කළුතර ප්‍රදේශයේ ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා විශේෂයෙන් ඉදිකරන ලද ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද මෙම සංවිධානය සතුව පවතී. ඊට අමතරව ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සඳහා [[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]] නමින් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ සෘජු පරිපාලනයෙන් වෙන් වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ක්‍රියාත්මක වන විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් සහ ''මහාමේඝ ප්‍රකාශන'' නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වේ. මෙම ආයතන මඟින් සිංහල, ඉංග්‍රීසි, දෙමළ, හින්දි සහ වෙනත් භාෂා රැසකින් ථේරවාද බුදුදහම ප්‍රචාරය කිරීම සඳහා පොත්, රූපවාහිනී, ගුවන්විදුලි සහ අන්තර්ජාල මාධ්‍ය භාවිතා කරයි.

මහමෙව්නාව භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල'' නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ. සංවිධානයට අනුබද්ධ බැතිමතුන් ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු විවිධ රටවල විසිරී සිටින අතර, විදේශ රටවල ද බෞද්ධ විහාරස්ථාන සහ ධර්ම මධ්‍යස්ථාන පිහිටුවීම මඟින් ජාත්‍යන්තර වශයෙන් ද සිය ක්‍රියාකාරකම් ව්‍යාප්ත කර ඇත.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය සිදු කරනු ලබන්නේ මහමෙව්නාව සංඝ සභාව විසිනි.එය අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය යටතේ පවතින, එහෙත් අභ්‍යන්තර පරිපාලන කටයුතු ස්වාධීනව සිදුකරන සංඝ සභාවකි. මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් 2006 වර්ෂයේදී අසපු සංචිතයේ පරිපාලන කටයුතු තමන්ගෙන් වෙන් කර සංඝ සභාව වෙත පැවරීමේ අරමුණින් මෙම සංඝ සභාව පිහිටුවන ලදී. ඒ සඳහා අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභාවේ අනුමැතිය හිමි වූ අතර, මහමෙව්නාව සංඝයා සඳහා වෙනම උපසම්පදා විනය කර්මය පැවැත්වීමේ අවසරය ද ලබා දෙන ලදී.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ භික්ෂූන් වහන්සේලා දහසකට අධික පිරිසක් මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරන අතර, එහි රැස්වීම් පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේදී පැවැත්වේ. සංඝ සභාවේ සභාපති, උපසභාපති, මහාලේඛකාධිකාරී සහ නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී ඇතුළු පරිපාලන තනතුරු ක්‍රියාත්මක වන අතර, නියමිත කාලසටහනකට අනුව මාස හයකට වරක් සංඝ සභාව රැස්වීම එහි පරිපාලන ක්‍රමවේදයේ අංගයකි. එම රැස්වීම්වලදී අසපු සංචිතයේ ප්‍රධාන පරිපාලන තීරණ ගැනීම මෙන්ම අසපු ශාඛා අතර භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ස්ථාන මාරු කිරීම් ද සිදු කරනු ලැබේ.මෙම ස්ථාන මාරු කිරීම &quot;මහා සංඝ මාරුව&quot; ලෙස විශේෂිත නමකින් හදුන්වන අතර එය මහමෙව්නාව සංඝ සභාව තුළ පමණක් දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂී කරුණකි.

සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් යටතේ පවතී. කෙසේ වෙතත්, සංඝ සභාව පිහිටුවීමට පෙර 1999 සිට 2006 දක්වා කාලසීමාවේ ඇතැම් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]] සහ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]] ඇතුළු සේරුවිල සඟ පරපුරේ ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් දරන ලද අවස්ථා ද වාර්තා වේ.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සාම්ප්‍රදායිකව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ මහානායක හිමියන් විසින් දැරීම සිදු වී ඇත. ඒ අනුව [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] 2004 වර්ෂයේ පැවති ප්‍රථම උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට 2022 දක්වා එම ධුරය දැරූහ. 2022 වර්ෂයේදී උන්වහන්සේ තාවකාලිකව එම ධුරයෙන් ඉවත් වීමෙන් පසු අසපු සංචිතයේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂුවක් වන  [[හිනිඳුම නන්ද හිමි]] මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් කරන ලදී. 2024 වර්ෂයේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] අපවත් වීමෙන් අනතුරුව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා තේරී පත්වූහ.

නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා අදියර කිහිපයකින් සමන්විත පුහුණු ක්‍රමවේදයක් මහමෙව්නාව සංඝ සභාව මඟින් ක්‍රියාත්මක කරයි. පැවිදි කිරීමට පෙර අපේක්ෂකයන් නේවාසික පුහුණුවකට සහභාගි වන අතර, පැවිද්දෙන් පසු ඔවුන් [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ]] භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය වෙත යොමු කරනු ලැබේ. එහිදී විනය, භාවනා, ත්‍රිපිටක ධර්මය, මහමෙව්නාව මඟින් සම්පාදිත සරල සිංහල ධර්ම ග්‍රන්ථ, සරල සිංහල සූත්‍ර පිටක පරිවර්තන, බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටකය සහ අටුවා ග්‍රන්ථ ඇසුරින් අධ්‍යයන කටයුතු සිදු කරයි. අවශ්‍යතාව අනුව පාලි භාෂාව සහ අභිධර්මය පිළිබඳ වැඩිදුර අධ්‍යයන සඳහා ද අවස්ථාව ලබා දේ.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ සියලු ශාඛාවල දෛනික කටයුතු පොදු කාලසටහනකට අනුව සංවිධානය කර ඇති අතර, දාන වළඳා ගැනීම, වන්දනා, සූත්‍ර සජ්ඣායනය, ධර්ම සාකච්ඡා සහ භාවනා වැඩසටහන් ඒ අනුව ක්‍රියාත්මක වේ. එමෙන්ම සිවුරු පැළදීම, සිවුරේ වර්ණය, වත්පිළිවෙත්, සජ්ඣායන ක්‍රමය සහ වන්දනා ක්‍රමය සම්බන්ධයෙන් ද සියලු අසපු අතර පොදු ප්‍රතිපත්ති අනුගමනය කරනු ලැබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
===ධර්ම දේශනා හා සූත්‍ර ප්‍රචාරය===

20 වන සියවසේ අගභාගයේ ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝ ස්ථානවල ජාතක කතා, ධම්මපද ගාථා,මව්පිය වන්දනා,කාලීන දේශනා සහ අනාගත මෛත්‍රී බුදු සසුන පිළිබඳ සංකල්ප මූලික කරගත් ධර්ම දේශනා බහුලව පැවති අතර, මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය එම ප්‍රවණතාවයෙන් වෙනස් වූ ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රමවේදයක් ආරම්භ කළේය. එහිදී ගෞතම බුදු සසුන තුළම චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධය පරමාර්ථ කරගනිමින් සූත්‍ර දේශනා සරල සිංහල භාෂාවෙන් ජනතාවට ඉදිරිපත් කරන ලදී. ඒ සමඟම සූත්‍ර පිටකයේ බොහෝ දේශනා සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර, එම ග්‍රන්ථ පහසුවෙන් කියවා තේරුම් ගත හැකි වීම නිසා ධර්මය හදාරන ජනතාව අතර වේගයෙන් ජනප්‍රිය විය.

කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් දිවයින පුරා ධර්ම දේශනා පවත්වමින් වැඩම කළ අතර, උන්වහන්සේගේ දේශනා බෞද්ධ ජනතාව අතර ඉතා කෙටි කාලයකින් ප්‍රචලිත විය. එක් ධර්ම දේශනාවක් ශ්‍රවණය කිරීම සඳහා දහස් ගණනක් ජනතාව සහභාගි වූ අතර, විවිධ ප්‍රදේශවලින් බස් රථ මඟින් වන්දනා නඩ පැමිණීම ද සාමාන්‍ය සිදුවීමක් විය. පසුව එම දේශනා පොත්, කැසට්පට සහ සංයුක්ත තැටි (CD) ලෙස ද නිකුත් වූ අතර, රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ද ප්‍රචාරය වීම ආරම්භ විය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බොහෝ තරුණයන් මහමෙව්නාව සංඝ සභාව වෙත පැවිදි වීමට පෙළඹුණු අතර, පොල්ගහවෙල මූලස්ථානයේ ඉඩකඩ ප්‍රමාණවත් නොවීමත් සමඟ බෞද්ධ ජනතාවගේ ඉඩම් පරිත්‍යාග මත දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල නව මහමෙව්නාව ආරාම පිහිටුවන ලදී. එම ආරාමවල ද දෛනික, සතිපතා සහ මාසික ධර්ම වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක විය.

===වන්දනා හා සජ්ඣායන සම්ප්‍රදාය===

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික සජ්ඣායන සහ වන්දනා ක්‍රමයක් ද ක්‍රමයෙන් වර්ධනය විය. එහිදී අධික ලෙස මන්දගාමී හෝ වේගවත් නොවන මධ්‍යස්ථ තාලයකින් පාලි සජ්ඣායනය කිරීම ප්‍රචලිත විය. පාලි පාඨවල අර්ථය ජනතාවට අවබෝධ කර දීම සඳහා &quot;මහමෙව්නාවේ පාලි–සිංහල පිරිවානා පොත&quot; සම්පාදනය කර පාලි පාඨ සමඟ සිංහල පරිවර්තනය ද එක්ව සජ්ඣායනය කිරීම ආරම්භ කරන ලදී. මෙම ක්‍රමය ශ්‍රී ලංකාවේ මීට පෙර භාවිතා නොවූ බැවින් මුල් කාලයේ බෞද්ධ සමාජය තුළ ඒ පිළිබඳ විවිධ අදහස් හා වාද විවාද ද ඇති විය. පසුව මෙම ග්‍රන්ථය ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය කළ අතර, විදේශීය බෞද්ධයන් අතර ද එය ජනප්‍රිය විය.

===නව වන්දනා වැඩසටහන්===

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය රුවන්වැලිසෑය, සෝමාවතිය, සේරුවිල, පොලොන්නරුව සහ මිහින්තලය ඇතුළු පුරාණ බෞද්ධ සිද්ධස්ථානවල මහා පරිමාණ වන්දනා වැඩසටහන් සංවිධානය කළ අතර, ඒවාට ලක්ෂ ගණනින් බැතිමතුන් සහභාගි වූහ. සෝමාවතිය සෑය වන්දනාව සඳහා එක් අවස්ථාවක සහභාගිත්වය ලක්ෂ 12 ඉක්මවා ඇති බවට ඇස්තමේන්තු පළ විය. එමෙන්ම බෞද්ධයන්ට තිසරණය සහ බුද්ධ, ධර්ම, සංඝ යන ත්‍රිවිධ රත්නය කෙරෙහි විශ්වාසය ශක්තිමත් කර ගැනීමේ වැදගත්කම නිරන්තරයෙන් අවධාරණය කරන ලද අතර වෙනත් දේවල් පසුපස නොයා තිසරණයම සරණ යෑමේ මූලික බෞද්ධ අංගය වඩාත් ප්‍රචාරය කරන ලදී.

ඒ සමඟම පඬුරු ගැටගැසීම, දේවාල හා කෝවිල්වල කන්නලව් කිරීම සහ ග්‍රහ අපල සංකල්ප මත පදනම් වූ බෝධි වන්දනා ක්‍රමවලින් ඉවත්ව, බුදුගුණ, රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ සහ තිසරණය මූලික කරගත් නව වන්දනා කවි සහ බෝධි වන්දනා ක්‍රම හඳුන්වා දෙන ලදී. කාලයත් සමඟ බොහෝ බෞද්ධයන් මෙම නව වන්දනා ක්‍රම භාවිතයට හුරු වූ අතර, රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ සිහි කරමින් වන්දනා කිරීම ද ව්‍යාප්ත විය. එසේම ශතවර්ෂ 8 කට පමණ පසු සර්වරාත්‍රික ධර්ම දේශනා සම්ප්‍රදාය ද නැවත ආරම්භ කරමින් මහමෙව්නාව විසින් ධර්ම දේශනා වැඩසටහන් ආරම්භ කරන ලදී.

===ළමා, තරුණ හා බෞද්ධ අධ්‍යාපන වැඩසටහන්===

මෙම කාලය තුළ ළමුන් සඳහා වෙනම ධර්ම වැඩසටහන්, තරුණයන් සඳහා විශේෂ වැඩසටහන්, බෞද්ධ චිත්‍රකතා ග්‍රන්ථ සහ අනෙකුත් අධ්‍යාපනික ප්‍රකාශන ද ආරම්භ කරන ලදී. ඒවා මඟින් විවිධ වයස් කාණ්ඩ සඳහා ධර්ම අධ්‍යාපනය ලබාදීමේ වැඩපිළිවෙළ තවදුරටත් පුළුල් විය.

===2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය හා උරුම සංරක්ෂණය===

2012 වර්ෂයේ 2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය නිමිත්තෙන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මඟින් ත්‍රිපිටක සජ්ඣායන, පිණ්ඩපාත චාරිකා, ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා සහ සීල-භාවනා වැඩසටහන් විශාල වශයෙන් සංවිධානය කරන ලදී. එමෙන්ම අඩි 100 ඉක්මවන ස්ථූප, බුද්ධ මන්දිර සහ අනෙකුත් පූජනීය ගොඩනැගිලි කෙටි කාලයක් තුළ ඉදිකිරීම ද ජනතා අවධානයට ලක් විය. මෙම වැඩසටහන් බොහොමයක් විවිධ රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ද ප්‍රචාරය කරන ලදී.

ඊට අමතරව මහාවංශය, ධාතු වංශය ඇතුළු ඓතිහාසික බෞද්ධ ග්‍රන්ථ සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. ඒ සමඟම වසර 800කට පමණ පසු ශ්‍රී මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිහි කරන &quot;ශ්‍රී මිහිඳු පුර අටවක&quot; සැමරුම නැවත ආරම්භ කළ අතර, මිහින්තලයේ උත්තිය රජු විසින් ඉදිකරන ලද මිහිඳු මහා සෑය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා ද මහමෙව්නාව සංඝ සභාව මූලික විය. විල්ගම්වෙහෙර,සේරුවිල ඇතුළු පුරාණ බෞද්ධ ස්මාරක නැවත සංරක්ෂණය සඳහා ද බෞද්ධ ජනතාවගේ දායකත්වයෙන් අරමුදල් රැස් කරන ලදී.

මෙවැනි නව ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රම, වන්දනා සම්ප්‍රදායන්, ප්‍රකාශන, අධ්‍යාපනික වැඩසටහන් සහ බෞද්ධ උරුම සංරක්ෂණ කටයුතු හේතුවෙන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය කෙටි කාලයක් තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ජනතාව අතර පුළුල් ලෙස ප්‍රචලිත විය. 

===ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය===
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}

2012 වර්ෂයේදී මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් පුළුල් කිරීමේ අරමුණින්, ලාභ නොලබන ආයතනයක් ලෙස ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය ආරම්භ කරන ලදී. ඒ යටතේ ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය සහ ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ගිහි කාර්ය මණ්ඩලයක සහාය ඇතිව ක්‍රියාත්මක වූ අතර, පැය විසිහතර පුරා ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා, වන්දනා සහ අනෙකුත් බෞද්ධ වැඩසටහන් විකාශය කරමින් ධර්ම දානය සිදු කරයි. මෙම ධර්ම දේශනා සියල්ලම මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් සිදු කරනු ලබන අතර, බොහෝ වැඩසටහන් කිරිබත්ගොඩ–කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේදී පටිගත කෙරේ. ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාවලින් එකක් වන අතර, වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ආවරණ ජාලය හිමි බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාව ලෙස ද සැලකේ.

පසුකාලීනව ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය අන්තර්ජාලය සහ සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ ද ධර්ම ප්‍රචාරය පුළුල් කළේය. ඒ අනුව සිංහල, ඉංග්‍රීසි, දෙමළ, හින්දි සහ චීන ඇතුළු භාෂා රැසකින් යූටියුබ් නාලිකා ආරම්භ කරන ලදී. Shraddha TV, Lakviru Radio, Buddhism, Buddha Rashmi, Tamil Buddhist, Muniwar, Colombo Dhamma Friends සහ තරුණයන් ඉලක්ක කරගත් අහස්ගව්ව වැනි නාලිකා ඒ අතර ප්‍රධාන වේ. මෙම නාලිකා අතරින් Shraddha TV යූටියුබ් නාලිකාව ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය ඉක්මවා ඇති අතර, Buddhism නාලිකාව ග්‍රාහකයින් මිලියන දෙකකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද, Buddha Rashmi නාලිකාව ග්‍රාහකයින් ලක්ෂ පහකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද හිමි කරගෙන ඇත. මෙම බහුභාෂාමය ධර්ම ප්‍රචාරක වැඩසටහන් හේතුවෙන් මහමෙව්නාව ලොව පුරා විවිධ භාෂාවලින් ධර්මය ප්‍රචාරණය කරන ප්‍රමුඛ බෞද්ධ ධර්මායතනයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් විය.

මෙම ධර්ම ප්‍රචාරක ව්‍යාපෘතිවලට සමගාමීව මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ආරම්භ කර, මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ සහ අනෙකුත් ප්‍රකාශන මුද්‍රණය කර අඩු මිලකට ජනතාව අතර බෙදාහැරීම සිදු කරන ලදී. එමෙන්ම මහාමේඝ නමින් මාසික බෞද්ධ සඟරාවක් ද ප්‍රකාශයට පත් කෙරේ. මෙවැනි ලාභ නොලබන ආයතන පිහිටුවීම මගින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් ශක්තිමත් වූ අතර, විදේශීය රටවල ද මහමෙව්නාව අසපු ශාඛා එරට ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයන්ගේ උපකාර මත ආරම්භ කර ඒ ඒ රටවල භාෂාවලින් ධර්ම දේශනා, භාවනා වැඩසටහන් සහ බෞද්ධ අධ්‍යාපන කටයුතු ක්‍රියාත්මක කරන ලදී.

විශේෂයෙන් බටහිර රටවල මහමෙව්නාව ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් නොමිලේ බෞද්ධ භාවනා ක්‍රම ඉගැන්වීම හේතුවෙන් විදේශිකයන් විශාල පිරිසක් මහමෙව්නාව ආරාම වෙත පැමිණ භාවනාව හා බුද්ධ ධර්මය හදාරන්නට පෙළඹුණහ. ඒ සමඟම මහමෙව්නාව මගින් ප්‍රකාශයට පත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ ඉංග්‍රීසි ඇතුළු විදේශීය භාෂාවලට පරිවර්තනය කිරීම ද සිදු වූ අතර, එමගින් විදේශිකයන් අතර මහමෙව්නාව ආරාම පිළිබඳ ප්‍රසිද්ධිය සැලකිය යුතු ලෙස වර්ධනය විය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස විවිධ රටවලින් පැවිදි වීම සඳහා මහමෙව්නාව වෙත පැමිණෙන විදේශිකයන්ගේ සංඛ්‍යාව ද ක්‍රමයෙන් ඉහළ ගියේය. ඉන්දියාවේ සිදු කළ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු හේතුවෙන් එරට බෞද්ධයන්ගේ ඉල්ලීම මත මහමෙව්නාව ශාඛා ආරම්භ කරන ලද අතර, ඉන්දීය භික්ෂූන් වහන්සේලා පුහුණු කිරීම සඳහා ඉන්දියාව තුළම වෙනම ථේරවාද භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ද පිහිටුවන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}

==ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය==

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන්==
===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

== මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ==

'''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' යනු මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ අනුශාසක [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ මඟපෙන්වීම යටතේ ආරම්භ කරන ලද අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික බෞද්ධ පාසල් ජාලයකි.මහා සංඝරත්නයේ අනුශාසකත්වය යටතේ ගුණධර්ම අධ්‍යාපනය, විධිමත් අධ්‍යාපනය සහ විෂය බාහිර ක්‍රියාකාරකම් සමබරව ක්‍රියාත්මක වන පාසල් පද්ධතියක් පිහිටුවීම එහි අරමුණ ලෙස සංවිධානය සඳහන් කරයි.

මෙම පාසල් ජාලයේ පළමු විද්‍යාලය 2018 පෙබරවාරි 28 වන දින ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ දෙල්ගොඩ, දෙමාළගම ප්‍රදේශයේ රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස ආරම්භ කරන ලදී. ඒ සඳහා මැලේසියාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ක්වාලාලම්පූර්හි සෙන්තෝල් බෞද්ධ විහාරයේ විහාරාධිපති සහ ථේරවාද බෞද්ධ කවුන්සිලයේ අනුශාසක [[බූටෑවත්තේ සරණංකර හිමි]]යන් විසින් උන්වහන්සේට අයත් ගොඩනැගිලි සහිත ඉඩම පරිත්‍යාග කරන ලදී.

සංවිධානයට අනුව, බෞද්ධ වටිනාකම් මත පදනම් වූ පාසල් අධ්‍යාපනයක් ලබාදීමේ අරමුණින් මෙම පාසල් ජාලය ක්‍රියාත්මක වන අතර, නිදහසෙන් පසු ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය ලෙස එය හඳුන්වා දෙනු ලබයි. පසුව දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවලට එහි ශාඛා ව්‍යාප්ත වූ අතර, දැනට පහත විද්‍යාල ක්‍රියාත්මක වේ.

* දෙල්ගොඩ, දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

මීට අමතරව කඩුවෙල, කිරිබත්ගොඩ, මාළඹේ, සඳලංකාව, දෙල්ගොඩ සහ වැලිමඩ යන ප්‍රදේශවල '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්''' ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>nzh8e8wp2vgfx4b2jux9e327vpl9okr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796506</id>
      <parentid>796505</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T07:15:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <origin>796506</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70295" sha1="0ffo1umtix9q4utcep3m0w9i2cjm337" xml:space="preserve">{{in use}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image = File:Mahamevnawa Monastery Flag.jpg
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ&lt;br&gt; නිල ලාංඡනය සහ ධජය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීමේ අරමුණින් [[ථේරවාදය|ථේරවාද]] බුදුදහම පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද බෞද්ධ සෙනසුන් සංවිධානයකි. මෙම සංවිධානයේ මූලික අරමුණ වන්නේ බුදුදහමේ පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය ධර්ම අධ්‍යාපනය, භාවනා පුහුණුව සහ ආධ්‍යාත්මික මඟපෙන්වීම ලබාදීමයි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි]&lt;/ref&gt;

මෙම සංවිධානය ශ්‍රී ලංකාව සහ විදේශ රටවල පිහිටි අසපු ශාඛා 130කට ආසන්න සංඛ්‍යාවකින් සමන්විත වන අතර, වනාන්තරගත, ග්‍රාමීය, අර්ධ නාගරික සහ නාගරික පරිසරයන් නියෝජනය වන පරිදි එම ආරාම පිහිටුවා ඇත. මීට අමතරව විශාල ස්ථූප කේන්ද්‍ර කරගත් මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාරස්ථාන කිහිපයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.දකුණු ආසියාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන ලෙස සැලකෙන මෙම සංවිධානයේ ප්‍රධාන මූලස්ථානය සහ ආරම්භක ආරාමය වන්නේ [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]]යි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ හා ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය දරන්නේ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ]] වන අතර, උන්වහන්සේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ථ නාමයෙන් ද ප්‍රචලිතව සිටී. උන්වහන්සේගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා දහසකට ආසන්න පිරිසක් ත්‍රිපිටක ධර්මය, විනය සහ භාවනා පුහුණුව ලබන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.

නවක භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පුහුණුව සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සඳහා මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නමින් ඉන්දියාවේ නාලන්දා මහා විහාරය සහ අනුරාධපුර මහා විහාර සම්ප්‍රදාය ආදර්ශයට ගෙන සැලසුම් කර ඇති වනාන්තරගත භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටුවා ඇත. ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන්ගේ සංඛ්‍යාව වැඩි වීමත් සමඟ ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද මේ හා සමාන භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ආරම්භ කර තිබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ මහමෙව්නාව ආරාම, සැලසුම් සහගතව හා ඒකාකාර ගෘහනිර්මාණ සංකල්පයකට අනුව සංවර්ධනය කරන ලද භාවනා ආරාම සංකීර්ණ ලෙස ද ප්‍රචලිතය.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ පිහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව]]

කළුතර ප්‍රදේශයේ ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා විශේෂයෙන් ඉදිකරන ලද ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද මෙම සංවිධානය සතුව පවතී. ඊට අමතරව ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සඳහා [[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]] නමින් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ සෘජු පරිපාලනයෙන් වෙන් වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ක්‍රියාත්මක වන විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් සහ ''මහාමේඝ ප්‍රකාශන'' නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වේ. මෙම ආයතන මඟින් සිංහල, ඉංග්‍රීසි, දෙමළ, හින්දි සහ වෙනත් භාෂා රැසකින් ථේරවාද බුදුදහම ප්‍රචාරය කිරීම සඳහා පොත්, රූපවාහිනී, ගුවන්විදුලි සහ අන්තර්ජාල මාධ්‍ය භාවිතා කරයි.

මහමෙව්නාව භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල'' නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ. සංවිධානයට අනුබද්ධ බැතිමතුන් ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු විවිධ රටවල විසිරී සිටින අතර, විදේශ රටවල ද බෞද්ධ විහාරස්ථාන සහ ධර්ම මධ්‍යස්ථාන පිහිටුවීම මඟින් ජාත්‍යන්තර වශයෙන් ද සිය ක්‍රියාකාරකම් ව්‍යාප්ත කර ඇත.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය සිදු කරනු ලබන්නේ මහමෙව්නාව සංඝ සභාව විසිනි.එය අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය යටතේ පවතින, එහෙත් අභ්‍යන්තර පරිපාලන කටයුතු ස්වාධීනව සිදුකරන සංඝ සභාවකි. මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් 2006 වර්ෂයේදී අසපු සංචිතයේ පරිපාලන කටයුතු තමන්ගෙන් වෙන් කර සංඝ සභාව වෙත පැවරීමේ අරමුණින් මෙම සංඝ සභාව පිහිටුවන ලදී. ඒ සඳහා අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභාවේ අනුමැතිය හිමි වූ අතර, මහමෙව්නාව සංඝයා සඳහා වෙනම උපසම්පදා විනය කර්මය පැවැත්වීමේ අවසරය ද ලබා දෙන ලදී.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ භික්ෂූන් වහන්සේලා දහසකට අධික පිරිසක් මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරන අතර, එහි රැස්වීම් පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේදී පැවැත්වේ. සංඝ සභාවේ සභාපති, උපසභාපති, මහාලේඛකාධිකාරී සහ නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී ඇතුළු පරිපාලන තනතුරු ක්‍රියාත්මක වන අතර, නියමිත කාලසටහනකට අනුව මාස හයකට වරක් සංඝ සභාව රැස්වීම එහි පරිපාලන ක්‍රමවේදයේ අංගයකි. එම රැස්වීම්වලදී අසපු සංචිතයේ ප්‍රධාන පරිපාලන තීරණ ගැනීම මෙන්ම අසපු ශාඛා අතර භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ස්ථාන මාරු කිරීම් ද සිදු කරනු ලැබේ.මෙම ස්ථාන මාරු කිරීම &quot;මහා සංඝ මාරුව&quot; ලෙස විශේෂිත නමකින් හදුන්වන අතර එය මහමෙව්නාව සංඝ සභාව තුළ පමණක් දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂී කරුණකි.

සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් යටතේ පවතී. කෙසේ වෙතත්, සංඝ සභාව පිහිටුවීමට පෙර 1999 සිට 2006 දක්වා කාලසීමාවේ ඇතැම් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]] සහ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]] ඇතුළු සේරුවිල සඟ පරපුරේ ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් දරන ලද අවස්ථා ද වාර්තා වේ.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සාම්ප්‍රදායිකව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ මහානායක හිමියන් විසින් දැරීම සිදු වී ඇත. ඒ අනුව [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] 2004 වර්ෂයේ පැවති ප්‍රථම උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට 2022 දක්වා එම ධුරය දැරූහ. 2022 වර්ෂයේදී උන්වහන්සේ තාවකාලිකව එම ධුරයෙන් ඉවත් වීමෙන් පසු අසපු සංචිතයේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂුවක් වන  [[හිනිඳුම නන්ද හිමි]] මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් කරන ලදී. 2024 වර්ෂයේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] අපවත් වීමෙන් අනතුරුව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා තේරී පත්වූහ.

නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා අදියර කිහිපයකින් සමන්විත පුහුණු ක්‍රමවේදයක් මහමෙව්නාව සංඝ සභාව මඟින් ක්‍රියාත්මක කරයි. පැවිදි කිරීමට පෙර අපේක්ෂකයන් නේවාසික පුහුණුවකට සහභාගි වන අතර, පැවිද්දෙන් පසු ඔවුන් [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ]] භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය වෙත යොමු කරනු ලැබේ. එහිදී විනය, භාවනා, ත්‍රිපිටක ධර්මය, මහමෙව්නාව මඟින් සම්පාදිත සරල සිංහල ධර්ම ග්‍රන්ථ, සරල සිංහල සූත්‍ර පිටක පරිවර්තන, බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටකය සහ අටුවා ග්‍රන්ථ ඇසුරින් අධ්‍යයන කටයුතු සිදු කරයි. අවශ්‍යතාව අනුව පාලි භාෂාව සහ අභිධර්මය පිළිබඳ වැඩිදුර අධ්‍යයන සඳහා ද අවස්ථාව ලබා දේ.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ සියලු ශාඛාවල දෛනික කටයුතු පොදු කාලසටහනකට අනුව සංවිධානය කර ඇති අතර, දාන වළඳා ගැනීම, වන්දනා, සූත්‍ර සජ්ඣායනය, ධර්ම සාකච්ඡා සහ භාවනා වැඩසටහන් ඒ අනුව ක්‍රියාත්මක වේ. එමෙන්ම සිවුරු පැළදීම, සිවුරේ වර්ණය, වත්පිළිවෙත්, සජ්ඣායන ක්‍රමය සහ වන්දනා ක්‍රමය සම්බන්ධයෙන් ද සියලු අසපු අතර පොදු ප්‍රතිපත්ති අනුගමනය කරනු ලැබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
===ධර්ම දේශනා හා සූත්‍ර ප්‍රචාරය===

20 වන සියවසේ අගභාගයේ ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝ ස්ථානවල ජාතක කතා, ධම්මපද ගාථා,මව්පිය වන්දනා,කාලීන දේශනා සහ අනාගත මෛත්‍රී බුදු සසුන පිළිබඳ සංකල්ප මූලික කරගත් ධර්ම දේශනා බහුලව පැවති අතර, මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය එම ප්‍රවණතාවයෙන් වෙනස් වූ ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රමවේදයක් ආරම්භ කළේය. එහිදී ගෞතම බුදු සසුන තුළම චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධය පරමාර්ථ කරගනිමින් සූත්‍ර දේශනා සරල සිංහල භාෂාවෙන් ජනතාවට ඉදිරිපත් කරන ලදී. ඒ සමඟම සූත්‍ර පිටකයේ බොහෝ දේශනා සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර, එම ග්‍රන්ථ පහසුවෙන් කියවා තේරුම් ගත හැකි වීම නිසා ධර්මය හදාරන ජනතාව අතර වේගයෙන් ජනප්‍රිය විය.

කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් දිවයින පුරා ධර්ම දේශනා පවත්වමින් වැඩම කළ අතර, උන්වහන්සේගේ දේශනා බෞද්ධ ජනතාව අතර ඉතා කෙටි කාලයකින් ප්‍රචලිත විය. එක් ධර්ම දේශනාවක් ශ්‍රවණය කිරීම සඳහා දහස් ගණනක් ජනතාව සහභාගි වූ අතර, විවිධ ප්‍රදේශවලින් බස් රථ මඟින් වන්දනා නඩ පැමිණීම ද සාමාන්‍ය සිදුවීමක් විය. පසුව එම දේශනා පොත්, කැසට්පට සහ සංයුක්ත තැටි (CD) ලෙස ද නිකුත් වූ අතර, රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ද ප්‍රචාරය වීම ආරම්භ විය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බොහෝ තරුණයන් මහමෙව්නාව සංඝ සභාව වෙත පැවිදි වීමට පෙළඹුණු අතර, පොල්ගහවෙල මූලස්ථානයේ ඉඩකඩ ප්‍රමාණවත් නොවීමත් සමඟ බෞද්ධ ජනතාවගේ ඉඩම් පරිත්‍යාග මත දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල නව මහමෙව්නාව ආරාම පිහිටුවන ලදී. එම ආරාමවල ද දෛනික, සතිපතා සහ මාසික ධර්ම වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක විය.

===වන්දනා හා සජ්ඣායන සම්ප්‍රදාය===

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික සජ්ඣායන සහ වන්දනා ක්‍රමයක් ද ක්‍රමයෙන් වර්ධනය විය. එහිදී අධික ලෙස මන්දගාමී හෝ වේගවත් නොවන මධ්‍යස්ථ තාලයකින් පාලි සජ්ඣායනය කිරීම ප්‍රචලිත විය. පාලි පාඨවල අර්ථය ජනතාවට අවබෝධ කර දීම සඳහා &quot;මහමෙව්නාවේ පාලි–සිංහල පිරිවානා පොත&quot; සම්පාදනය කර පාලි පාඨ සමඟ සිංහල පරිවර්තනය ද එක්ව සජ්ඣායනය කිරීම ආරම්භ කරන ලදී. මෙම ක්‍රමය ශ්‍රී ලංකාවේ මීට පෙර භාවිතා නොවූ බැවින් මුල් කාලයේ බෞද්ධ සමාජය තුළ ඒ පිළිබඳ විවිධ අදහස් හා වාද විවාද ද ඇති විය. පසුව මෙම ග්‍රන්ථය ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය කළ අතර, විදේශීය බෞද්ධයන් අතර ද එය ජනප්‍රිය විය.

===නව වන්දනා වැඩසටහන්===

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය රුවන්වැලිසෑය, සෝමාවතිය, සේරුවිල, පොලොන්නරුව සහ මිහින්තලය ඇතුළු පුරාණ බෞද්ධ සිද්ධස්ථානවල මහා පරිමාණ වන්දනා වැඩසටහන් සංවිධානය කළ අතර, ඒවාට ලක්ෂ ගණනින් බැතිමතුන් සහභාගි වූහ. සෝමාවතිය සෑය වන්දනාව සඳහා එක් අවස්ථාවක සහභාගිත්වය ලක්ෂ 12 ඉක්මවා ඇති බවට ඇස්තමේන්තු පළ විය. එමෙන්ම බෞද්ධයන්ට තිසරණය සහ බුද්ධ, ධර්ම, සංඝ යන ත්‍රිවිධ රත්නය කෙරෙහි විශ්වාසය ශක්තිමත් කර ගැනීමේ වැදගත්කම නිරන්තරයෙන් අවධාරණය කරන ලද අතර වෙනත් දේවල් පසුපස නොයා තිසරණයම සරණ යෑමේ මූලික බෞද්ධ අංගය වඩාත් ප්‍රචාරය කරන ලදී.

ඒ සමඟම පඬුරු ගැටගැසීම, දේවාල හා කෝවිල්වල කන්නලව් කිරීම සහ ග්‍රහ අපල සංකල්ප මත පදනම් වූ බෝධි වන්දනා ක්‍රමවලින් ඉවත්ව, බුදුගුණ, රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ සහ තිසරණය මූලික කරගත් නව වන්දනා කවි සහ බෝධි වන්දනා ක්‍රම හඳුන්වා දෙන ලදී. කාලයත් සමඟ බොහෝ බෞද්ධයන් මෙම නව වන්දනා ක්‍රම භාවිතයට හුරු වූ අතර, රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ සිහි කරමින් වන්දනා කිරීම ද ව්‍යාප්ත විය. එසේම ශතවර්ෂ 8 කට පමණ පසු සර්වරාත්‍රික ධර්ම දේශනා සම්ප්‍රදාය ද නැවත ආරම්භ කරමින් මහමෙව්නාව විසින් ධර්ම දේශනා වැඩසටහන් ආරම්භ කරන ලදී.

===ළමා, තරුණ හා බෞද්ධ අධ්‍යාපන වැඩසටහන්===

මෙම කාලය තුළ ළමුන් සඳහා වෙනම ධර්ම වැඩසටහන්, තරුණයන් සඳහා විශේෂ වැඩසටහන්, බෞද්ධ චිත්‍රකතා ග්‍රන්ථ සහ අනෙකුත් අධ්‍යාපනික ප්‍රකාශන ද ආරම්භ කරන ලදී. ඒවා මඟින් විවිධ වයස් කාණ්ඩ සඳහා ධර්ම අධ්‍යාපනය ලබාදීමේ වැඩපිළිවෙළ තවදුරටත් පුළුල් විය.

===2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය හා උරුම සංරක්ෂණය===

2012 වර්ෂයේ 2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය නිමිත්තෙන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මඟින් ත්‍රිපිටක සජ්ඣායන, පිණ්ඩපාත චාරිකා, ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා සහ සීල-භාවනා වැඩසටහන් විශාල වශයෙන් සංවිධානය කරන ලදී. එමෙන්ම අඩි 100 ඉක්මවන ස්ථූප, බුද්ධ මන්දිර සහ අනෙකුත් පූජනීය ගොඩනැගිලි කෙටි කාලයක් තුළ ඉදිකිරීම ද ජනතා අවධානයට ලක් විය. මෙම වැඩසටහන් බොහොමයක් විවිධ රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ද ප්‍රචාරය කරන ලදී.

ඊට අමතරව මහාවංශය, ධාතු වංශය ඇතුළු ඓතිහාසික බෞද්ධ ග්‍රන්ථ සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. ඒ සමඟම වසර 800කට පමණ පසු ශ්‍රී මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිහි කරන &quot;ශ්‍රී මිහිඳු පුර අටවක&quot; සැමරුම නැවත ආරම්භ කළ අතර, මිහින්තලයේ උත්තිය රජු විසින් ඉදිකරන ලද මිහිඳු මහා සෑය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා ද මහමෙව්නාව සංඝ සභාව මූලික විය. විල්ගම්වෙහෙර,සේරුවිල ඇතුළු පුරාණ බෞද්ධ ස්මාරක නැවත සංරක්ෂණය සඳහා ද බෞද්ධ ජනතාවගේ දායකත්වයෙන් අරමුදල් රැස් කරන ලදී.

මෙවැනි නව ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රම, වන්දනා සම්ප්‍රදායන්, ප්‍රකාශන, අධ්‍යාපනික වැඩසටහන් සහ බෞද්ධ උරුම සංරක්ෂණ කටයුතු හේතුවෙන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය කෙටි කාලයක් තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ජනතාව අතර පුළුල් ලෙස ප්‍රචලිත විය. 

===ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය===
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}

2012 වර්ෂයේදී මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් පුළුල් කිරීමේ අරමුණින්, ලාභ නොලබන ආයතනයක් ලෙස ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය ආරම්භ කරන ලදී. ඒ යටතේ ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය සහ ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ගිහි කාර්ය මණ්ඩලයක සහාය ඇතිව ක්‍රියාත්මක වූ අතර, පැය විසිහතර පුරා ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා, වන්දනා සහ අනෙකුත් බෞද්ධ වැඩසටහන් විකාශය කරමින් ධර්ම දානය සිදු කරයි. මෙම ධර්ම දේශනා සියල්ලම මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් සිදු කරනු ලබන අතර, බොහෝ වැඩසටහන් කිරිබත්ගොඩ–කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේදී පටිගත කෙරේ. ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාවලින් එකක් වන අතර, වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ආවරණ ජාලය හිමි බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාව ලෙස ද සැලකේ.

පසුකාලීනව ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය අන්තර්ජාලය සහ සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ ද ධර්ම ප්‍රචාරය පුළුල් කළේය. ඒ අනුව සිංහල, ඉංග්‍රීසි, දෙමළ, හින්දි සහ චීන ඇතුළු භාෂා රැසකින් යූටියුබ් නාලිකා ආරම්භ කරන ලදී. Shraddha TV, Lakviru Radio, Buddhism, Buddha Rashmi, Tamil Buddhist, Muniwar, Colombo Dhamma Friends සහ තරුණයන් ඉලක්ක කරගත් අහස්ගව්ව වැනි නාලිකා ඒ අතර ප්‍රධාන වේ. මෙම නාලිකා අතරින් Shraddha TV යූටියුබ් නාලිකාව ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය ඉක්මවා ඇති අතර, Buddhism නාලිකාව ග්‍රාහකයින් මිලියන දෙකකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද, Buddha Rashmi නාලිකාව ග්‍රාහකයින් ලක්ෂ පහකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද හිමි කරගෙන ඇත. මෙම බහුභාෂාමය ධර්ම ප්‍රචාරක වැඩසටහන් හේතුවෙන් මහමෙව්නාව ලොව පුරා විවිධ භාෂාවලින් ධර්මය ප්‍රචාරණය කරන ප්‍රමුඛ බෞද්ධ ධර්මායතනයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් විය.

මෙම ධර්ම ප්‍රචාරක ව්‍යාපෘතිවලට සමගාමීව මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ආරම්භ කර, මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ සහ අනෙකුත් ප්‍රකාශන මුද්‍රණය කර අඩු මිලකට ජනතාව අතර බෙදාහැරීම සිදු කරන ලදී. එමෙන්ම මහාමේඝ නමින් මාසික බෞද්ධ සඟරාවක් ද ප්‍රකාශයට පත් කෙරේ. මෙවැනි ලාභ නොලබන ආයතන පිහිටුවීම මගින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් ශක්තිමත් වූ අතර, විදේශීය රටවල ද මහමෙව්නාව අසපු ශාඛා එරට ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයන්ගේ උපකාර මත ආරම්භ කර ඒ ඒ රටවල භාෂාවලින් ධර්ම දේශනා, භාවනා වැඩසටහන් සහ බෞද්ධ අධ්‍යාපන කටයුතු ක්‍රියාත්මක කරන ලදී.

විශේෂයෙන් බටහිර රටවල මහමෙව්නාව ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් නොමිලේ බෞද්ධ භාවනා ක්‍රම ඉගැන්වීම හේතුවෙන් විදේශිකයන් විශාල පිරිසක් මහමෙව්නාව ආරාම වෙත පැමිණ භාවනාව හා බුද්ධ ධර්මය හදාරන්නට පෙළඹුණහ. ඒ සමඟම මහමෙව්නාව මගින් ප්‍රකාශයට පත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ ඉංග්‍රීසි ඇතුළු විදේශීය භාෂාවලට පරිවර්තනය කිරීම ද සිදු වූ අතර, එමගින් විදේශිකයන් අතර මහමෙව්නාව ආරාම පිළිබඳ ප්‍රසිද්ධිය සැලකිය යුතු ලෙස වර්ධනය විය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස විවිධ රටවලින් පැවිදි වීම සඳහා මහමෙව්නාව වෙත පැමිණෙන විදේශිකයන්ගේ සංඛ්‍යාව ද ක්‍රමයෙන් ඉහළ ගියේය. ඉන්දියාවේ සිදු කළ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු හේතුවෙන් එරට බෞද්ධයන්ගේ ඉල්ලීම මත මහමෙව්නාව ශාඛා ආරම්භ කරන ලද අතර, ඉන්දීය භික්ෂූන් වහන්සේලා පුහුණු කිරීම සඳහා ඉන්දියාව තුළම වෙනම ථේරවාද භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ද පිහිටුවන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}

==ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය==

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන්==
===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

== මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ==

'''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' යනු මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ අනුශාසක [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ මඟපෙන්වීම යටතේ ආරම්භ කරන ලද අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික බෞද්ධ පාසල් ජාලයකි.මහා සංඝරත්නයේ අනුශාසකත්වය යටතේ ගුණධර්ම අධ්‍යාපනය, විධිමත් අධ්‍යාපනය සහ විෂය බාහිර ක්‍රියාකාරකම් සමබරව ක්‍රියාත්මක වන පාසල් පද්ධතියක් පිහිටුවීම එහි අරමුණ ලෙස සංවිධානය සඳහන් කරයි.

මෙම පාසල් ජාලයේ පළමු විද්‍යාලය 2018 පෙබරවාරි 28 වන දින ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ දෙල්ගොඩ, දෙමාළගම ප්‍රදේශයේ රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස ආරම්භ කරන ලදී. ඒ සඳහා මැලේසියාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ක්වාලාලම්පූර්හි සෙන්තෝල් බෞද්ධ විහාරයේ විහාරාධිපති සහ ථේරවාද බෞද්ධ කවුන්සිලයේ අනුශාසක [[බූටෑවත්තේ සරණංකර හිමි]]යන් විසින් උන්වහන්සේට අයත් ගොඩනැගිලි සහිත ඉඩම පරිත්‍යාග කරන ලදී.

සංවිධානයට අනුව, බෞද්ධ වටිනාකම් මත පදනම් වූ පාසල් අධ්‍යාපනයක් ලබාදීමේ අරමුණින් මෙම පාසල් ජාලය ක්‍රියාත්මක වන අතර, නිදහසෙන් පසු ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය ලෙස එය හඳුන්වා දෙනු ලබයි. පසුව දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවලට එහි ශාඛා ව්‍යාප්ත වූ අතර, දැනට පහත විද්‍යාල ක්‍රියාත්මක වේ.

* දෙල්ගොඩ, දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

මීට අමතරව කඩුවෙල, කිරිබත්ගොඩ, මාළඹේ, සඳලංකාව, දෙල්ගොඩ සහ වැලිමඩ යන ප්‍රදේශවල '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්''' ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>0ffo1umtix9q4utcep3m0w9i2cjm337</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796508</id>
      <parentid>796506</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T08:44:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* ධර්ම ප්‍රචාරය */</comment>
      <origin>796508</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70330" sha1="fp4f8o9h4uej1fwbhpp5kipllo9uik8" xml:space="preserve">{{in use}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image = File:Mahamevnawa Monastery Flag.jpg
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ&lt;br&gt; නිල ලාංඡනය සහ ධජය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීමේ අරමුණින් [[ථේරවාදය|ථේරවාද]] බුදුදහම පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද බෞද්ධ සෙනසුන් සංවිධානයකි. මෙම සංවිධානයේ මූලික අරමුණ වන්නේ බුදුදහමේ පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය ධර්ම අධ්‍යාපනය, භාවනා පුහුණුව සහ ආධ්‍යාත්මික මඟපෙන්වීම ලබාදීමයි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි]&lt;/ref&gt;

මෙම සංවිධානය ශ්‍රී ලංකාව සහ විදේශ රටවල පිහිටි අසපු ශාඛා 130කට ආසන්න සංඛ්‍යාවකින් සමන්විත වන අතර, වනාන්තරගත, ග්‍රාමීය, අර්ධ නාගරික සහ නාගරික පරිසරයන් නියෝජනය වන පරිදි එම ආරාම පිහිටුවා ඇත. මීට අමතරව විශාල ස්ථූප කේන්ද්‍ර කරගත් මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාරස්ථාන කිහිපයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.දකුණු ආසියාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන ලෙස සැලකෙන මෙම සංවිධානයේ ප්‍රධාන මූලස්ථානය සහ ආරම්භක ආරාමය වන්නේ [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]]යි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ හා ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය දරන්නේ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ]] වන අතර, උන්වහන්සේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ථ නාමයෙන් ද ප්‍රචලිතව සිටී. උන්වහන්සේගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා දහසකට ආසන්න පිරිසක් ත්‍රිපිටක ධර්මය, විනය සහ භාවනා පුහුණුව ලබන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.

නවක භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පුහුණුව සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සඳහා මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නමින් ඉන්දියාවේ නාලන්දා මහා විහාරය සහ අනුරාධපුර මහා විහාර සම්ප්‍රදාය ආදර්ශයට ගෙන සැලසුම් කර ඇති වනාන්තරගත භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටුවා ඇත. ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන්ගේ සංඛ්‍යාව වැඩි වීමත් සමඟ ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද මේ හා සමාන භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ආරම්භ කර තිබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ මහමෙව්නාව ආරාම, සැලසුම් සහගතව හා ඒකාකාර ගෘහනිර්මාණ සංකල්පයකට අනුව සංවර්ධනය කරන ලද භාවනා ආරාම සංකීර්ණ ලෙස ද ප්‍රචලිතය.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ පිහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව]]

කළුතර ප්‍රදේශයේ ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා විශේෂයෙන් ඉදිකරන ලද ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද මෙම සංවිධානය සතුව පවතී. ඊට අමතරව ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සඳහා [[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]] නමින් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ සෘජු පරිපාලනයෙන් වෙන් වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ක්‍රියාත්මක වන විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් සහ ''මහාමේඝ ප්‍රකාශන'' නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වේ. මෙම ආයතන මඟින් සිංහල, ඉංග්‍රීසි, දෙමළ, හින්දි සහ වෙනත් භාෂා රැසකින් ථේරවාද බුදුදහම ප්‍රචාරය කිරීම සඳහා පොත්, රූපවාහිනී, ගුවන්විදුලි සහ අන්තර්ජාල මාධ්‍ය භාවිතා කරයි.

මහමෙව්නාව භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල'' නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ. සංවිධානයට අනුබද්ධ බැතිමතුන් ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු විවිධ රටවල විසිරී සිටින අතර, විදේශ රටවල ද බෞද්ධ විහාරස්ථාන සහ ධර්ම මධ්‍යස්ථාන පිහිටුවීම මඟින් ජාත්‍යන්තර වශයෙන් ද සිය ක්‍රියාකාරකම් ව්‍යාප්ත කර ඇත.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය සිදු කරනු ලබන්නේ මහමෙව්නාව සංඝ සභාව විසිනි.එය අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය යටතේ පවතින, එහෙත් අභ්‍යන්තර පරිපාලන කටයුතු ස්වාධීනව සිදුකරන සංඝ සභාවකි. මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් 2006 වර්ෂයේදී අසපු සංචිතයේ පරිපාලන කටයුතු තමන්ගෙන් වෙන් කර සංඝ සභාව වෙත පැවරීමේ අරමුණින් මෙම සංඝ සභාව පිහිටුවන ලදී. ඒ සඳහා අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභාවේ අනුමැතිය හිමි වූ අතර, මහමෙව්නාව සංඝයා සඳහා වෙනම උපසම්පදා විනය කර්මය පැවැත්වීමේ අවසරය ද ලබා දෙන ලදී.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ භික්ෂූන් වහන්සේලා දහසකට අධික පිරිසක් මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරන අතර, එහි රැස්වීම් පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේදී පැවැත්වේ. සංඝ සභාවේ සභාපති, උපසභාපති, මහාලේඛකාධිකාරී සහ නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී ඇතුළු පරිපාලන තනතුරු ක්‍රියාත්මක වන අතර, නියමිත කාලසටහනකට අනුව මාස හයකට වරක් සංඝ සභාව රැස්වීම එහි පරිපාලන ක්‍රමවේදයේ අංගයකි. එම රැස්වීම්වලදී අසපු සංචිතයේ ප්‍රධාන පරිපාලන තීරණ ගැනීම මෙන්ම අසපු ශාඛා අතර භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ස්ථාන මාරු කිරීම් ද සිදු කරනු ලැබේ.මෙම ස්ථාන මාරු කිරීම &quot;මහා සංඝ මාරුව&quot; ලෙස විශේෂිත නමකින් හදුන්වන අතර එය මහමෙව්නාව සංඝ සභාව තුළ පමණක් දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂී කරුණකි.

සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් යටතේ පවතී. කෙසේ වෙතත්, සංඝ සභාව පිහිටුවීමට පෙර 1999 සිට 2006 දක්වා කාලසීමාවේ ඇතැම් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]] සහ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]] ඇතුළු සේරුවිල සඟ පරපුරේ ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් දරන ලද අවස්ථා ද වාර්තා වේ.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සාම්ප්‍රදායිකව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ මහානායක හිමියන් විසින් දැරීම සිදු වී ඇත. ඒ අනුව [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] 2004 වර්ෂයේ පැවති ප්‍රථම උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට 2022 දක්වා එම ධුරය දැරූහ. 2022 වර්ෂයේදී උන්වහන්සේ තාවකාලිකව එම ධුරයෙන් ඉවත් වීමෙන් පසු අසපු සංචිතයේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂුවක් වන  [[හිනිඳුම නන්ද හිමි]] මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් කරන ලදී. 2024 වර්ෂයේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] අපවත් වීමෙන් අනතුරුව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා තේරී පත්වූහ.

නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා අදියර කිහිපයකින් සමන්විත පුහුණු ක්‍රමවේදයක් මහමෙව්නාව සංඝ සභාව මඟින් ක්‍රියාත්මක කරයි. පැවිදි කිරීමට පෙර අපේක්ෂකයන් නේවාසික පුහුණුවකට සහභාගි වන අතර, පැවිද්දෙන් පසු ඔවුන් [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ]] භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය වෙත යොමු කරනු ලැබේ. එහිදී විනය, භාවනා, ත්‍රිපිටක ධර්මය, මහමෙව්නාව මඟින් සම්පාදිත සරල සිංහල ධර්ම ග්‍රන්ථ, සරල සිංහල සූත්‍ර පිටක පරිවර්තන, බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටකය සහ අටුවා ග්‍රන්ථ ඇසුරින් අධ්‍යයන කටයුතු සිදු කරයි. අවශ්‍යතාව අනුව පාලි භාෂාව සහ අභිධර්මය පිළිබඳ වැඩිදුර අධ්‍යයන සඳහා ද අවස්ථාව ලබා දේ.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ සියලු ශාඛාවල දෛනික කටයුතු පොදු කාලසටහනකට අනුව සංවිධානය කර ඇති අතර, දාන වළඳා ගැනීම, වන්දනා, සූත්‍ර සජ්ඣායනය, ධර්ම සාකච්ඡා සහ භාවනා වැඩසටහන් ඒ අනුව ක්‍රියාත්මක වේ. එමෙන්ම සිවුරු පැළදීම, සිවුරේ වර්ණය, වත්පිළිවෙත්, සජ්ඣායන ක්‍රමය සහ වන්දනා ක්‍රමය සම්බන්ධයෙන් ද සියලු අසපු අතර පොදු ප්‍රතිපත්ති අනුගමනය කරනු ලැබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
===ධර්ම දේශනා හා සූත්‍ර ප්‍රචාරය===

20 වන සියවසේ අගභාගයේ ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝ ස්ථානවල ජාතක කතා, ධම්මපද ගාථා,මව්පිය වන්දනා,කාලීන දේශනා සහ අනාගත මෛත්‍රී බුදු සසුන පිළිබඳ සංකල්ප මූලික කරගත් ධර්ම දේශනා බහුලව පැවති අතර, මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය එම ප්‍රවණතාවයෙන් වෙනස් වූ ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රමවේදයක් ආරම්භ කළේය. එහිදී ගෞතම බුදු සසුන තුළම චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධය පරමාර්ථ කරගනිමින් සූත්‍ර දේශනා සරල සිංහල භාෂාවෙන් ජනතාවට ඉදිරිපත් කරන ලදී. ඒ සමඟම සූත්‍ර පිටකයේ බොහෝ දේශනා සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර, එම ග්‍රන්ථ පහසුවෙන් කියවා තේරුම් ගත හැකි වීම නිසා ධර්මය හදාරන ජනතාව අතර වේගයෙන් ජනප්‍රිය විය.

කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් දිවයින පුරා ධර්ම දේශනා පවත්වමින් වැඩම කළ අතර, උන්වහන්සේගේ දේශනා බෞද්ධ ජනතාව අතර ඉතා කෙටි කාලයකින් ප්‍රචලිත විය. එක් ධර්ම දේශනාවක් ශ්‍රවණය කිරීම සඳහා දහස් ගණනක් ජනතාව සහභාගි වූ අතර, විවිධ ප්‍රදේශවලින් බස් රථ මඟින් වන්දනා නඩ පැමිණීම ද සාමාන්‍ය සිදුවීමක් විය. පසුව එම දේශනා පොත්, කැසට්පට සහ සංයුක්ත තැටි (CD) ලෙස ද නිකුත් වූ අතර, රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ද ප්‍රචාරය වීම ආරම්භ විය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බොහෝ තරුණයන් මහමෙව්නාව සංඝ සභාව වෙත පැවිදි වීමට පෙළඹුණු අතර, පොල්ගහවෙල මූලස්ථානයේ ඉඩකඩ ප්‍රමාණවත් නොවීමත් සමඟ බෞද්ධ ජනතාවගේ ඉඩම් පරිත්‍යාග මත දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල නව මහමෙව්නාව ආරාම පිහිටුවන ලදී. එම ආරාමවල ද දෛනික, සතිපතා සහ මාසික ධර්ම වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක විය.

===වන්දනා හා සජ්ඣායන සම්ප්‍රදාය===

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික සජ්ඣායන සහ වන්දනා ක්‍රමයක් ද ක්‍රමයෙන් වර්ධනය විය. එහිදී අධික ලෙස මන්දගාමී හෝ වේගවත් නොවන මධ්‍යස්ථ තාලයකින් පාලි සජ්ඣායනය කිරීම ප්‍රචලිත විය. පාලි පාඨවල අර්ථය ජනතාවට අවබෝධ කර දීම සඳහා &quot;මහමෙව්නාවේ පාලි–සිංහල පිරිවානා පොත&quot; සම්පාදනය කර පාලි පාඨ සමඟ සිංහල පරිවර්තනය ද එක්ව සජ්ඣායනය කිරීම ආරම්භ කරන ලදී. මෙම ක්‍රමය ශ්‍රී ලංකාවේ මීට පෙර භාවිතා නොවූ බැවින් මුල් කාලයේ බෞද්ධ සමාජය තුළ ඒ පිළිබඳ විවිධ අදහස් හා වාද විවාද ද ඇති විය. පසුව මෙම ග්‍රන්ථය ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය කළ අතර, විදේශීය බෞද්ධයන් අතර ද එය ජනප්‍රිය විය.

===නව වන්දනා වැඩසටහන්===

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය රුවන්වැලිසෑය, සෝමාවතිය, සේරුවිල, පොලොන්නරුව සහ මිහින්තලය ඇතුළු පුරාණ බෞද්ධ සිද්ධස්ථානවල මහා පරිමාණ වන්දනා වැඩසටහන් සංවිධානය කළ අතර, ඒවාට ලක්ෂ ගණනින් බැතිමතුන් සහභාගි වූහ. සෝමාවතිය සෑය වන්දනාව සඳහා එක් අවස්ථාවක සහභාගිත්වය ලක්ෂ 12 ඉක්මවා ඇති බවට ඇස්තමේන්තු පළ විය. එමෙන්ම බෞද්ධයන්ට තිසරණය සහ බුද්ධ, ධර්ම, සංඝ යන ත්‍රිවිධ රත්නය කෙරෙහි විශ්වාසය ශක්තිමත් කර ගැනීමේ වැදගත්කම නිරන්තරයෙන් අවධාරණය කරන ලද අතර වෙනත් දේවල් පසුපස නොයා තිසරණයම සරණ යෑමේ මූලික බෞද්ධ අංගය වඩාත් ප්‍රචාරය කරන ලදී.

ඒ සමඟම පඬුරු ගැටගැසීම, දේවාල හා කෝවිල්වල කන්නලව් කිරීම සහ ග්‍රහ අපල සංකල්ප මත පදනම් වූ බෝධි වන්දනා ක්‍රමවලින් ඉවත්ව, බුදුගුණ, රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ සහ තිසරණය මූලික කරගත් නව වන්දනා කවි සහ බෝධි වන්දනා ක්‍රම හඳුන්වා දෙන ලදී. කාලයත් සමඟ බොහෝ බෞද්ධයන් මෙම නව වන්දනා ක්‍රම භාවිතයට හුරු වූ අතර, රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ සිහි කරමින් වන්දනා කිරීම ද ව්‍යාප්ත විය. එසේම ශතවර්ෂ 8 කට පමණ පසු සර්වරාත්‍රික ධර්ම දේශනා සම්ප්‍රදාය ද නැවත ආරම්භ කරමින් මහමෙව්නාව විසින් ධර්ම දේශනා වැඩසටහන් ආරම්භ කරන ලදී.

===ළමා, තරුණ හා බෞද්ධ අධ්‍යාපන වැඩසටහන්===

මෙම කාලය තුළ ළමුන් සඳහා වෙනම ධර්ම වැඩසටහන්, තරුණයන් සඳහා විශේෂ වැඩසටහන්, බෞද්ධ චිත්‍රකතා ග්‍රන්ථ සහ අනෙකුත් අධ්‍යාපනික ප්‍රකාශන ද ආරම්භ කරන ලදී. ඒවා මඟින් විවිධ වයස් කාණ්ඩ සඳහා ධර්ම අධ්‍යාපනය ලබාදීමේ වැඩපිළිවෙළ තවදුරටත් පුළුල් විය.

===2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය හා උරුම සංරක්ෂණය===

2012 වර්ෂයේ 2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය නිමිත්තෙන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මඟින් ත්‍රිපිටක සජ්ඣායන, පිණ්ඩපාත චාරිකා, ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා සහ සීල-භාවනා වැඩසටහන් විශාල වශයෙන් සංවිධානය කරන ලදී. එමෙන්ම අඩි 100 ඉක්මවන ස්ථූප, බුද්ධ මන්දිර සහ අනෙකුත් පූජනීය ගොඩනැගිලි කෙටි කාලයක් තුළ ඉදිකිරීම ද ජනතා අවධානයට ලක් විය. මෙම වැඩසටහන් බොහොමයක් විවිධ රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ද ප්‍රචාරය කරන ලදී.

ඊට අමතරව මහාවංශය, ධාතු වංශය ඇතුළු ඓතිහාසික බෞද්ධ ග්‍රන්ථ සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. ඒ සමඟම වසර 800කට පමණ පසු ශ්‍රී මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිහි කරන &quot;ශ්‍රී මිහිඳු පුර අටවක&quot; සැමරුම නැවත ආරම්භ කළ අතර, මිහින්තලයේ උත්තිය රජු විසින් ඉදිකරන ලද මිහිඳු මහා සෑය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා ද මහමෙව්නාව සංඝ සභාව මූලික විය. විල්ගම්වෙහෙර,සේරුවිල ඇතුළු පුරාණ බෞද්ධ ස්මාරක නැවත සංරක්ෂණය සඳහා ද බෞද්ධ ජනතාවගේ දායකත්වයෙන් අරමුදල් රැස් කරන ලදී.

මෙවැනි නව ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රම, වන්දනා සම්ප්‍රදායන්, ප්‍රකාශන, අධ්‍යාපනික වැඩසටහන් සහ බෞද්ධ උරුම සංරක්ෂණ කටයුතු හේතුවෙන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය කෙටි කාලයක් තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ජනතාව අතර පුළුල් ලෙස ප්‍රචලිත විය. 

===ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය===
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}

2012 වර්ෂයේදී මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් පුළුල් කිරීමේ අරමුණින්, ලාභ නොලබන ආයතනයක් ලෙස ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය ආරම්භ කරන ලදී. ඒ යටතේ ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය සහ ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ගිහි කාර්ය මණ්ඩලයක සහාය ඇතිව ක්‍රියාත්මක වූ අතර, පැය විසිහතර පුරා ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා, වන්දනා සහ අනෙකුත් බෞද්ධ වැඩසටහන් විකාශය කරමින් ධර්ම දානය සිදු කරයි. මෙම ධර්ම දේශනා සියල්ලම මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් සිදු කරනු ලබන අතර, බොහෝ වැඩසටහන් කිරිබත්ගොඩ–කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේදී පටිගත කෙරේ. ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාවලින් එකක් වන අතර, වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ආවරණ ජාලය හිමි බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාව ලෙස ද සැලකේ.

පසුකාලීනව ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය අන්තර්ජාලය සහ සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ ද ධර්ම ප්‍රචාරය පුළුල් කළේය. ඒ අනුව සිංහල, ඉංග්‍රීසි, දෙමළ, හින්දි සහ චීන ඇතුළු භාෂා රැසකින් යූටියුබ් නාලිකා ආරම්භ කරන ලදී. Shraddha TV, Lakviru Radio, Buddhism, Buddha Rashmi, Tamil Buddhist, Muniwar, Colombo Dhamma Friends සහ තරුණයන් ඉලක්ක කරගත් අහස්ගව්ව වැනි නාලිකා ඒ අතර ප්‍රධාන වේ. මෙම නාලිකා අතරින් Shraddha TV යූටියුබ් නාලිකාව ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය ඉක්මවා ඇති අතර, Buddhism නාලිකාව ග්‍රාහකයින් මිලියන දෙකකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද, Buddha Rashmi නාලිකාව ග්‍රාහකයින් ලක්ෂ පහකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද හිමි කරගෙන ඇත. මෙම බහුභාෂාමය ධර්ම ප්‍රචාරක වැඩසටහන් හේතුවෙන් මහමෙව්නාව ලොව පුරා විවිධ භාෂාවලින් ධර්මය ප්‍රචාරණය කරන ප්‍රමුඛ බෞද්ධ ධර්මායතනයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් විය.

මෙම ධර්ම ප්‍රචාරක ව්‍යාපෘතිවලට සමගාමීව මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ආරම්භ කර, මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ සහ අනෙකුත් ප්‍රකාශන මුද්‍රණය කර අඩු මිලකට ජනතාව අතර බෙදාහැරීම සිදු කරන ලදී. එමෙන්ම මහාමේඝ නමින් මාසික බෞද්ධ සඟරාවක් ද ප්‍රකාශයට පත් කෙරේ. මෙවැනි ලාභ නොලබන ආයතන පිහිටුවීම මගින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් ශක්තිමත් වූ අතර, විදේශීය රටවල ද මහමෙව්නාව අසපු ශාඛා එරට ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයන්ගේ උපකාර මත ආරම්භ කර ඒ ඒ රටවල භාෂාවලින් ධර්ම දේශනා, භාවනා වැඩසටහන් සහ බෞද්ධ අධ්‍යාපන කටයුතු ක්‍රියාත්මක කරන ලදී.

විශේෂයෙන් බටහිර රටවල මහමෙව්නාව ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් නොමිලේ බෞද්ධ භාවනා ක්‍රම ඉගැන්වීම හේතුවෙන් විදේශිකයන් විශාල පිරිසක් මහමෙව්නාව ආරාම වෙත පැමිණ භාවනාව හා බුද්ධ ධර්මය හදාරන්නට පෙළඹුණහ. ඒ සමඟම මහමෙව්නාව මගින් ප්‍රකාශයට පත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ ඉංග්‍රීසි ඇතුළු විදේශීය භාෂාවලට පරිවර්තනය කිරීම ද සිදු වූ අතර, එමගින් විදේශිකයන් අතර මහමෙව්නාව ආරාම පිළිබඳ ප්‍රසිද්ධිය සැලකිය යුතු ලෙස වර්ධනය විය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස විවිධ රටවලින් පැවිදි වීම සඳහා මහමෙව්නාව වෙත පැමිණෙන විදේශිකයන්ගේ සංඛ්‍යාව ද ක්‍රමයෙන් ඉහළ ගියේය. ඉන්දියාවේ සිදු කළ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු හේතුවෙන් එරට බෞද්ධයන්ගේ ඉල්ලීම මත මහමෙව්නාව ශාඛා ආරම්භ කරන ලද අතර, ඉන්දීය භික්ෂූන් වහන්සේලා පුහුණු කිරීම සඳහා ඉන්දියාව තුළම වෙනම ථේරවාද භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ද පිහිටුවන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}&lt;/ref&gt;

==ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය==
මහමෙව්නාව 
==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන්==

===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

== මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ==

'''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' යනු මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ අනුශාසක [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ මඟපෙන්වීම යටතේ ආරම්භ කරන ලද අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික බෞද්ධ පාසල් ජාලයකි.මහා සංඝරත්නයේ අනුශාසකත්වය යටතේ ගුණධර්ම අධ්‍යාපනය, විධිමත් අධ්‍යාපනය සහ විෂය බාහිර ක්‍රියාකාරකම් සමබරව ක්‍රියාත්මක වන පාසල් පද්ධතියක් පිහිටුවීම එහි අරමුණ ලෙස සංවිධානය සඳහන් කරයි.

මෙම පාසල් ජාලයේ පළමු විද්‍යාලය 2018 පෙබරවාරි 28 වන දින ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ දෙල්ගොඩ, දෙමාළගම ප්‍රදේශයේ රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස ආරම්භ කරන ලදී. ඒ සඳහා මැලේසියාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ක්වාලාලම්පූර්හි සෙන්තෝල් බෞද්ධ විහාරයේ විහාරාධිපති සහ ථේරවාද බෞද්ධ කවුන්සිලයේ අනුශාසක [[බූටෑවත්තේ සරණංකර හිමි]]යන් විසින් උන්වහන්සේට අයත් ගොඩනැගිලි සහිත ඉඩම පරිත්‍යාග කරන ලදී.

සංවිධානයට අනුව, බෞද්ධ වටිනාකම් මත පදනම් වූ පාසල් අධ්‍යාපනයක් ලබාදීමේ අරමුණින් මෙම පාසල් ජාලය ක්‍රියාත්මක වන අතර, නිදහසෙන් පසු ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය ලෙස එය හඳුන්වා දෙනු ලබයි. පසුව දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවලට එහි ශාඛා ව්‍යාප්ත වූ අතර, දැනට පහත විද්‍යාල ක්‍රියාත්මක වේ.

* දෙල්ගොඩ, දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

මීට අමතරව කඩුවෙල, කිරිබත්ගොඩ, මාළඹේ, සඳලංකාව, දෙල්ගොඩ සහ වැලිමඩ යන ප්‍රදේශවල '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්''' ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>fp4f8o9h4uej1fwbhpp5kipllo9uik8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796510</id>
      <parentid>796508</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T09:24:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය */</comment>
      <origin>796510</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78599" sha1="qmtss322edxig5wurwrg3skvkho0wz3" xml:space="preserve">{{in use}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image = File:Mahamevnawa Monastery Flag.jpg
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ&lt;br&gt; නිල ලාංඡනය සහ ධජය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීමේ අරමුණින් [[ථේරවාදය|ථේරවාද]] බුදුදහම පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද බෞද්ධ සෙනසුන් සංවිධානයකි. මෙම සංවිධානයේ මූලික අරමුණ වන්නේ බුදුදහමේ පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය ධර්ම අධ්‍යාපනය, භාවනා පුහුණුව සහ ආධ්‍යාත්මික මඟපෙන්වීම ලබාදීමයි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි]&lt;/ref&gt;

මෙම සංවිධානය ශ්‍රී ලංකාව සහ විදේශ රටවල පිහිටි අසපු ශාඛා 130කට ආසන්න සංඛ්‍යාවකින් සමන්විත වන අතර, වනාන්තරගත, ග්‍රාමීය, අර්ධ නාගරික සහ නාගරික පරිසරයන් නියෝජනය වන පරිදි එම ආරාම පිහිටුවා ඇත. මීට අමතරව විශාල ස්ථූප කේන්ද්‍ර කරගත් මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාරස්ථාන කිහිපයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.දකුණු ආසියාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන ලෙස සැලකෙන මෙම සංවිධානයේ ප්‍රධාන මූලස්ථානය සහ ආරම්භක ආරාමය වන්නේ [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]]යි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ හා ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය දරන්නේ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ]] වන අතර, උන්වහන්සේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ථ නාමයෙන් ද ප්‍රචලිතව සිටී. උන්වහන්සේගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා දහසකට ආසන්න පිරිසක් ත්‍රිපිටක ධර්මය, විනය සහ භාවනා පුහුණුව ලබන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.

නවක භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පුහුණුව සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සඳහා මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නමින් ඉන්දියාවේ නාලන්දා මහා විහාරය සහ අනුරාධපුර මහා විහාර සම්ප්‍රදාය ආදර්ශයට ගෙන සැලසුම් කර ඇති වනාන්තරගත භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටුවා ඇත. ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන්ගේ සංඛ්‍යාව වැඩි වීමත් සමඟ ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද මේ හා සමාන භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ආරම්භ කර තිබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ මහමෙව්නාව ආරාම, සැලසුම් සහගතව හා ඒකාකාර ගෘහනිර්මාණ සංකල්පයකට අනුව සංවර්ධනය කරන ලද භාවනා ආරාම සංකීර්ණ ලෙස ද ප්‍රචලිතය.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ පිහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව]]

කළුතර ප්‍රදේශයේ ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා විශේෂයෙන් ඉදිකරන ලද ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද මෙම සංවිධානය සතුව පවතී. ඊට අමතරව ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සඳහා [[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]] නමින් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ සෘජු පරිපාලනයෙන් වෙන් වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ක්‍රියාත්මක වන විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් සහ ''මහාමේඝ ප්‍රකාශන'' නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වේ. මෙම ආයතන මඟින් සිංහල, ඉංග්‍රීසි, දෙමළ, හින්දි සහ වෙනත් භාෂා රැසකින් ථේරවාද බුදුදහම ප්‍රචාරය කිරීම සඳහා පොත්, රූපවාහිනී, ගුවන්විදුලි සහ අන්තර්ජාල මාධ්‍ය භාවිතා කරයි.

මහමෙව්නාව භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල'' නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ. සංවිධානයට අනුබද්ධ බැතිමතුන් ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු විවිධ රටවල විසිරී සිටින අතර, විදේශ රටවල ද බෞද්ධ විහාරස්ථාන සහ ධර්ම මධ්‍යස්ථාන පිහිටුවීම මඟින් ජාත්‍යන්තර වශයෙන් ද සිය ක්‍රියාකාරකම් ව්‍යාප්ත කර ඇත.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය සිදු කරනු ලබන්නේ මහමෙව්නාව සංඝ සභාව විසිනි.එය අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය යටතේ පවතින, එහෙත් අභ්‍යන්තර පරිපාලන කටයුතු ස්වාධීනව සිදුකරන සංඝ සභාවකි. මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් 2006 වර්ෂයේදී අසපු සංචිතයේ පරිපාලන කටයුතු තමන්ගෙන් වෙන් කර සංඝ සභාව වෙත පැවරීමේ අරමුණින් මෙම සංඝ සභාව පිහිටුවන ලදී. ඒ සඳහා අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභාවේ අනුමැතිය හිමි වූ අතර, මහමෙව්නාව සංඝයා සඳහා වෙනම උපසම්පදා විනය කර්මය පැවැත්වීමේ අවසරය ද ලබා දෙන ලදී.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ භික්ෂූන් වහන්සේලා දහසකට අධික පිරිසක් මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරන අතර, එහි රැස්වීම් පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේදී පැවැත්වේ. සංඝ සභාවේ සභාපති, උපසභාපති, මහාලේඛකාධිකාරී සහ නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී ඇතුළු පරිපාලන තනතුරු ක්‍රියාත්මක වන අතර, නියමිත කාලසටහනකට අනුව මාස හයකට වරක් සංඝ සභාව රැස්වීම එහි පරිපාලන ක්‍රමවේදයේ අංගයකි. එම රැස්වීම්වලදී අසපු සංචිතයේ ප්‍රධාන පරිපාලන තීරණ ගැනීම මෙන්ම අසපු ශාඛා අතර භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ස්ථාන මාරු කිරීම් ද සිදු කරනු ලැබේ.මෙම ස්ථාන මාරු කිරීම &quot;මහා සංඝ මාරුව&quot; ලෙස විශේෂිත නමකින් හදුන්වන අතර එය මහමෙව්නාව සංඝ සභාව තුළ පමණක් දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂී කරුණකි.

සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් යටතේ පවතී. කෙසේ වෙතත්, සංඝ සභාව පිහිටුවීමට පෙර 1999 සිට 2006 දක්වා කාලසීමාවේ ඇතැම් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]] සහ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]] ඇතුළු සේරුවිල සඟ පරපුරේ ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් දරන ලද අවස්ථා ද වාර්තා වේ.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සාම්ප්‍රදායිකව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ මහානායක හිමියන් විසින් දැරීම සිදු වී ඇත. ඒ අනුව [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] 2004 වර්ෂයේ පැවති ප්‍රථම උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට 2022 දක්වා එම ධුරය දැරූහ. 2022 වර්ෂයේදී උන්වහන්සේ තාවකාලිකව එම ධුරයෙන් ඉවත් වීමෙන් පසු අසපු සංචිතයේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂුවක් වන  [[හිනිඳුම නන්ද හිමි]] මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් කරන ලදී. 2024 වර්ෂයේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] අපවත් වීමෙන් අනතුරුව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා තේරී පත්වූහ.

නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා අදියර කිහිපයකින් සමන්විත පුහුණු ක්‍රමවේදයක් මහමෙව්නාව සංඝ සභාව මඟින් ක්‍රියාත්මක කරයි. පැවිදි කිරීමට පෙර අපේක්ෂකයන් නේවාසික පුහුණුවකට සහභාගි වන අතර, පැවිද්දෙන් පසු ඔවුන් [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ]] භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය වෙත යොමු කරනු ලැබේ. එහිදී විනය, භාවනා, ත්‍රිපිටක ධර්මය, මහමෙව්නාව මඟින් සම්පාදිත සරල සිංහල ධර්ම ග්‍රන්ථ, සරල සිංහල සූත්‍ර පිටක පරිවර්තන, බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටකය සහ අටුවා ග්‍රන්ථ ඇසුරින් අධ්‍යයන කටයුතු සිදු කරයි. අවශ්‍යතාව අනුව පාලි භාෂාව සහ අභිධර්මය පිළිබඳ වැඩිදුර අධ්‍යයන සඳහා ද අවස්ථාව ලබා දේ.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ සියලු ශාඛාවල දෛනික කටයුතු පොදු කාලසටහනකට අනුව සංවිධානය කර ඇති අතර, දාන වළඳා ගැනීම, වන්දනා, සූත්‍ර සජ්ඣායනය, ධර්ම සාකච්ඡා සහ භාවනා වැඩසටහන් ඒ අනුව ක්‍රියාත්මක වේ. එමෙන්ම සිවුරු පැළදීම, සිවුරේ වර්ණය, වත්පිළිවෙත්, සජ්ඣායන ක්‍රමය සහ වන්දනා ක්‍රමය සම්බන්ධයෙන් ද සියලු අසපු අතර පොදු ප්‍රතිපත්ති අනුගමනය කරනු ලැබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
===ධර්ම දේශනා හා සූත්‍ර ප්‍රචාරය===

20 වන සියවසේ අගභාගයේ ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝ ස්ථානවල ජාතක කතා, ධම්මපද ගාථා,මව්පිය වන්දනා,කාලීන දේශනා සහ අනාගත මෛත්‍රී බුදු සසුන පිළිබඳ සංකල්ප මූලික කරගත් ධර්ම දේශනා බහුලව පැවති අතර, මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය එම ප්‍රවණතාවයෙන් වෙනස් වූ ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රමවේදයක් ආරම්භ කළේය. එහිදී ගෞතම බුදු සසුන තුළම චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධය පරමාර්ථ කරගනිමින් සූත්‍ර දේශනා සරල සිංහල භාෂාවෙන් ජනතාවට ඉදිරිපත් කරන ලදී. ඒ සමඟම සූත්‍ර පිටකයේ බොහෝ දේශනා සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර, එම ග්‍රන්ථ පහසුවෙන් කියවා තේරුම් ගත හැකි වීම නිසා ධර්මය හදාරන ජනතාව අතර වේගයෙන් ජනප්‍රිය විය.

කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් දිවයින පුරා ධර්ම දේශනා පවත්වමින් වැඩම කළ අතර, උන්වහන්සේගේ දේශනා බෞද්ධ ජනතාව අතර ඉතා කෙටි කාලයකින් ප්‍රචලිත විය. එක් ධර්ම දේශනාවක් ශ්‍රවණය කිරීම සඳහා දහස් ගණනක් ජනතාව සහභාගි වූ අතර, විවිධ ප්‍රදේශවලින් බස් රථ මඟින් වන්දනා නඩ පැමිණීම ද සාමාන්‍ය සිදුවීමක් විය. පසුව එම දේශනා පොත්, කැසට්පට සහ සංයුක්ත තැටි (CD) ලෙස ද නිකුත් වූ අතර, රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ද ප්‍රචාරය වීම ආරම්භ විය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බොහෝ තරුණයන් මහමෙව්නාව සංඝ සභාව වෙත පැවිදි වීමට පෙළඹුණු අතර, පොල්ගහවෙල මූලස්ථානයේ ඉඩකඩ ප්‍රමාණවත් නොවීමත් සමඟ බෞද්ධ ජනතාවගේ ඉඩම් පරිත්‍යාග මත දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල නව මහමෙව්නාව ආරාම පිහිටුවන ලදී. එම ආරාමවල ද දෛනික, සතිපතා සහ මාසික ධර්ම වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක විය.

===වන්දනා හා සජ්ඣායන සම්ප්‍රදාය===

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික සජ්ඣායන සහ වන්දනා ක්‍රමයක් ද ක්‍රමයෙන් වර්ධනය විය. එහිදී අධික ලෙස මන්දගාමී හෝ වේගවත් නොවන මධ්‍යස්ථ තාලයකින් පාලි සජ්ඣායනය කිරීම ප්‍රචලිත විය. පාලි පාඨවල අර්ථය ජනතාවට අවබෝධ කර දීම සඳහා &quot;මහමෙව්නාවේ පාලි–සිංහල පිරිවානා පොත&quot; සම්පාදනය කර පාලි පාඨ සමඟ සිංහල පරිවර්තනය ද එක්ව සජ්ඣායනය කිරීම ආරම්භ කරන ලදී. මෙම ක්‍රමය ශ්‍රී ලංකාවේ මීට පෙර භාවිතා නොවූ බැවින් මුල් කාලයේ බෞද්ධ සමාජය තුළ ඒ පිළිබඳ විවිධ අදහස් හා වාද විවාද ද ඇති විය. පසුව මෙම ග්‍රන්ථය ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය කළ අතර, විදේශීය බෞද්ධයන් අතර ද එය ජනප්‍රිය විය.

===නව වන්දනා වැඩසටහන්===

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය රුවන්වැලිසෑය, සෝමාවතිය, සේරුවිල, පොලොන්නරුව සහ මිහින්තලය ඇතුළු පුරාණ බෞද්ධ සිද්ධස්ථානවල මහා පරිමාණ වන්දනා වැඩසටහන් සංවිධානය කළ අතර, ඒවාට ලක්ෂ ගණනින් බැතිමතුන් සහභාගි වූහ. සෝමාවතිය සෑය වන්දනාව සඳහා එක් අවස්ථාවක සහභාගිත්වය ලක්ෂ 12 ඉක්මවා ඇති බවට ඇස්තමේන්තු පළ විය. එමෙන්ම බෞද්ධයන්ට තිසරණය සහ බුද්ධ, ධර්ම, සංඝ යන ත්‍රිවිධ රත්නය කෙරෙහි විශ්වාසය ශක්තිමත් කර ගැනීමේ වැදගත්කම නිරන්තරයෙන් අවධාරණය කරන ලද අතර වෙනත් දේවල් පසුපස නොයා තිසරණයම සරණ යෑමේ මූලික බෞද්ධ අංගය වඩාත් ප්‍රචාරය කරන ලදී.

ඒ සමඟම පඬුරු ගැටගැසීම, දේවාල හා කෝවිල්වල කන්නලව් කිරීම සහ ග්‍රහ අපල සංකල්ප මත පදනම් වූ බෝධි වන්දනා ක්‍රමවලින් ඉවත්ව, බුදුගුණ, රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ සහ තිසරණය මූලික කරගත් නව වන්දනා කවි සහ බෝධි වන්දනා ක්‍රම හඳුන්වා දෙන ලදී. කාලයත් සමඟ බොහෝ බෞද්ධයන් මෙම නව වන්දනා ක්‍රම භාවිතයට හුරු වූ අතර, රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ සිහි කරමින් වන්දනා කිරීම ද ව්‍යාප්ත විය. එසේම ශතවර්ෂ 8 කට පමණ පසු සර්වරාත්‍රික ධර්ම දේශනා සම්ප්‍රදාය ද නැවත ආරම්භ කරමින් මහමෙව්නාව විසින් ධර්ම දේශනා වැඩසටහන් ආරම්භ කරන ලදී.

===ළමා, තරුණ හා බෞද්ධ අධ්‍යාපන වැඩසටහන්===

මෙම කාලය තුළ ළමුන් සඳහා වෙනම ධර්ම වැඩසටහන්, තරුණයන් සඳහා විශේෂ වැඩසටහන්, බෞද්ධ චිත්‍රකතා ග්‍රන්ථ සහ අනෙකුත් අධ්‍යාපනික ප්‍රකාශන ද ආරම්භ කරන ලදී. ඒවා මඟින් විවිධ වයස් කාණ්ඩ සඳහා ධර්ම අධ්‍යාපනය ලබාදීමේ වැඩපිළිවෙළ තවදුරටත් පුළුල් විය.

===2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය හා උරුම සංරක්ෂණය===

2012 වර්ෂයේ 2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය නිමිත්තෙන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මඟින් ත්‍රිපිටක සජ්ඣායන, පිණ්ඩපාත චාරිකා, ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා සහ සීල-භාවනා වැඩසටහන් විශාල වශයෙන් සංවිධානය කරන ලදී. එමෙන්ම අඩි 100 ඉක්මවන ස්ථූප, බුද්ධ මන්දිර සහ අනෙකුත් පූජනීය ගොඩනැගිලි කෙටි කාලයක් තුළ ඉදිකිරීම ද ජනතා අවධානයට ලක් විය. මෙම වැඩසටහන් බොහොමයක් විවිධ රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ද ප්‍රචාරය කරන ලදී.

ඊට අමතරව මහාවංශය, ධාතු වංශය ඇතුළු ඓතිහාසික බෞද්ධ ග්‍රන්ථ සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. ඒ සමඟම වසර 800කට පමණ පසු ශ්‍රී මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිහි කරන &quot;ශ්‍රී මිහිඳු පුර අටවක&quot; සැමරුම නැවත ආරම්භ කළ අතර, මිහින්තලයේ උත්තිය රජු විසින් ඉදිකරන ලද මිහිඳු මහා සෑය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා ද මහමෙව්නාව සංඝ සභාව මූලික විය. විල්ගම්වෙහෙර,සේරුවිල ඇතුළු පුරාණ බෞද්ධ ස්මාරක නැවත සංරක්ෂණය සඳහා ද බෞද්ධ ජනතාවගේ දායකත්වයෙන් අරමුදල් රැස් කරන ලදී.

මෙවැනි නව ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රම, වන්දනා සම්ප්‍රදායන්, ප්‍රකාශන, අධ්‍යාපනික වැඩසටහන් සහ බෞද්ධ උරුම සංරක්ෂණ කටයුතු හේතුවෙන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය කෙටි කාලයක් තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ජනතාව අතර පුළුල් ලෙස ප්‍රචලිත විය. 

===ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය===
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}

2012 වර්ෂයේදී මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් පුළුල් කිරීමේ අරමුණින්, ලාභ නොලබන ආයතනයක් ලෙස ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය ආරම්භ කරන ලදී. ඒ යටතේ ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය සහ ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ගිහි කාර්ය මණ්ඩලයක සහාය ඇතිව ක්‍රියාත්මක වූ අතර, පැය විසිහතර පුරා ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා, වන්දනා සහ අනෙකුත් බෞද්ධ වැඩසටහන් විකාශය කරමින් ධර්ම දානය සිදු කරයි. මෙම ධර්ම දේශනා සියල්ලම මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් සිදු කරනු ලබන අතර, බොහෝ වැඩසටහන් කිරිබත්ගොඩ–කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේදී පටිගත කෙරේ. ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාවලින් එකක් වන අතර, වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ආවරණ ජාලය හිමි බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාව ලෙස ද සැලකේ.

පසුකාලීනව ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය අන්තර්ජාලය සහ සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ ද ධර්ම ප්‍රචාරය පුළුල් කළේය. ඒ අනුව සිංහල, ඉංග්‍රීසි, දෙමළ, හින්දි සහ චීන ඇතුළු භාෂා රැසකින් යූටියුබ් නාලිකා ආරම්භ කරන ලදී. Shraddha TV, Lakviru Radio, Buddhism, Buddha Rashmi, Tamil Buddhist, Muniwar, Colombo Dhamma Friends සහ තරුණයන් ඉලක්ක කරගත් අහස්ගව්ව වැනි නාලිකා ඒ අතර ප්‍රධාන වේ. මෙම නාලිකා අතරින් Shraddha TV යූටියුබ් නාලිකාව ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය ඉක්මවා ඇති අතර, Buddhism නාලිකාව ග්‍රාහකයින් මිලියන දෙකකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද, Buddha Rashmi නාලිකාව ග්‍රාහකයින් ලක්ෂ පහකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද හිමි කරගෙන ඇත. මෙම බහුභාෂාමය ධර්ම ප්‍රචාරක වැඩසටහන් හේතුවෙන් මහමෙව්නාව ලොව පුරා විවිධ භාෂාවලින් ධර්මය ප්‍රචාරණය කරන ප්‍රමුඛ බෞද්ධ ධර්මායතනයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් විය.

මෙම ධර්ම ප්‍රචාරක ව්‍යාපෘතිවලට සමගාමීව මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ආරම්භ කර, මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ සහ අනෙකුත් ප්‍රකාශන මුද්‍රණය කර අඩු මිලකට ජනතාව අතර බෙදාහැරීම සිදු කරන ලදී. එමෙන්ම මහාමේඝ නමින් මාසික බෞද්ධ සඟරාවක් ද ප්‍රකාශයට පත් කෙරේ. මෙවැනි ලාභ නොලබන ආයතන පිහිටුවීම මගින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් ශක්තිමත් වූ අතර, විදේශීය රටවල ද මහමෙව්නාව අසපු ශාඛා එරට ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයන්ගේ උපකාර මත ආරම්භ කර ඒ ඒ රටවල භාෂාවලින් ධර්ම දේශනා, භාවනා වැඩසටහන් සහ බෞද්ධ අධ්‍යාපන කටයුතු ක්‍රියාත්මක කරන ලදී.

විශේෂයෙන් බටහිර රටවල මහමෙව්නාව ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් නොමිලේ බෞද්ධ භාවනා ක්‍රම ඉගැන්වීම හේතුවෙන් විදේශිකයන් විශාල පිරිසක් මහමෙව්නාව ආරාම වෙත පැමිණ භාවනාව හා බුද්ධ ධර්මය හදාරන්නට පෙළඹුණහ. ඒ සමඟම මහමෙව්නාව මගින් ප්‍රකාශයට පත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ ඉංග්‍රීසි ඇතුළු විදේශීය භාෂාවලට පරිවර්තනය කිරීම ද සිදු වූ අතර, එමගින් විදේශිකයන් අතර මහමෙව්නාව ආරාම පිළිබඳ ප්‍රසිද්ධිය සැලකිය යුතු ලෙස වර්ධනය විය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස විවිධ රටවලින් පැවිදි වීම සඳහා මහමෙව්නාව වෙත පැමිණෙන විදේශිකයන්ගේ සංඛ්‍යාව ද ක්‍රමයෙන් ඉහළ ගියේය. ඉන්දියාවේ සිදු කළ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු හේතුවෙන් එරට බෞද්ධයන්ගේ ඉල්ලීම මත මහමෙව්නාව ශාඛා ආරම්භ කරන ලද අතර, ඉන්දීය භික්ෂූන් වහන්සේලා පුහුණු කිරීම සඳහා ඉන්දියාව තුළම වෙනම ථේරවාද භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ද පිහිටුවන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}&lt;/ref&gt;

== ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය හා කලා ශෛලිය ==

මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ බොහෝ ආරාම ශාඛා පොදු ගෘහ නිර්මාණ සංකල්පයකට අනුව සැලසුම් කර ඉදිකර ඇත. ඒවා භාවනා ආරාම සම්ප්‍රදායට අයත් වුවද, ස්ථූපය, බෝධි මණ්ඩපය, පිළිමගෙය සහ ධර්ම ශාලාව වැනි ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ විහාරස්ථානවල දක්නට ලැබෙන මූලික අංග ද ඒවායේ අන්තර්ගත වේ. මීට අමතරව විශාල ස්ථූප සහිත මහා විහාර සම්ප්‍රදායට අයත් විහාරස්ථාන කිහිපයක් ද සංචිතය යටතේ ක්‍රියාත්මක වේ.

මහමෙව්නාව ආරාමවල ඉදිකරන ස්ථූප සාමාන්‍යයෙන් විශාල පරිමාණයෙන් නිර්මාණය කරනු ලබන අතර, ධාතූන් වහන්සේලා සතරැස් කොටුව තුළ පමණක් නිධන් කිරීමේ සාම්ප්‍රදායික සම්ප්‍රදායට අමතරව, ගර්භය සහ සතරැස් කොටුව යන දෙකෙහිම අලංකාර ධාතු ගර්භයක් නිර්මාණය කර ධාතූන් වහන්සේලා නිධන් කිරීමේ ක්‍රමයක් අනුගමනය කරයි. බෝධි මණ්ඩප ද සාමාන්‍යයෙන් විශාල පරිමාණයෙන් ඉදිකරනු ලබන අතර, ප්‍රධාන බෝධීන් වහන්සේ වටා පරිවාර බෝධීන් වහන්සේලා සිව්නමක් රෝපණය කිරීම මෙහි බොහෝ ආරාමවල දක්නට ලැබෙන සැලසුම් ලක්ෂණයකි. බෝධි මණ්ඩපවල බුද්ධ ප්‍රතිමා බොහෝ විට භූමිස්පර්ශ මුද්‍රාවෙන් නිර්මාණය කර ඇති අතර, කාශ්‍යප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ බෝධිය ලෙස සැලකෙන නුග බෝධියට වන්දනා කිරීම සඳහා වෙනම පිහිටුවන ලද කුඩා බෝධි මණ්ඩප ද ඇතැම් ආරාමවල දක්නට ලැබේ.

ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ වර්ණ හා අලංකරණය සම්බන්ධයෙන් ද මහමෙව්නාව ආරාමවල යම් පොදු ලක්ෂණ පවතී. සුදු පැහැයට අමතරව රන්, මැටි, ක්‍රීම් සහ ලා රෝස වැනි වර්ණ භාවිතා කර ඇති අතර, කැටයම්, උද්‍යාන අලංකරණය සහ බොන්සායි ශාක භාවිතයෙන් ස්වභාවික පරිසරය සමඟ සම්බන්ධ වූ ආරාම පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීමට උත්සාහ කර ඇත. සදකඩපහණ, මුරගල් සහ වෙනත් සම්ප්‍රදායික විහාර අංග භාවිතා කිරීමත් සමඟ සිංහ, හස්ති, හංස සහ මොණර රූප ද අලංකරණ අංග ලෙස යොදා ගනු ලැබේ.

ආගමික සංකේත සහ වන්දනා ස්ථාන සැලසුම් කිරීමේදී ද පොදු රටාවක් අනුගමනය කර ඇත. බොහෝ ආරාමවල ධර්ම ශාලාව තුළ ධර්මචක්‍ර මුද්‍රාවෙන් යුතු බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් හෝ ධර්මචක්‍ර සංකේතයක් ස්ථාපනය කර ඇති අතර, විහාර භූමියට පිවිසෙන ප්‍රධාන දොරටුවේ විහාරස්ථානයේ නාමය වෙනුවට &quot;නමෝ බුද්ධාය&quot; යන පාඨය යෙදීම ද බොහෝ ආරාමවල දක්නට ලැබේ. ආරාම පරිශ්‍රය තුළ &quot;මහමෙව්නාව&quot; යන නාම පුවරුවක් සහ මහජනතාව සඳහා ධර්ම ග්‍රන්ථ ලබාගත හැකි ''සදහම් පොත් මැදුරක්'' ද සාමාන්‍යයෙන් පවත්වාගෙන යනු ලබයි.සාම්පදායික විහාරස්ථාන වල දක්නට ලැබෙන හින්දු දේව ප්‍රතිමා සඳහා වෙනම දේවාල ඉදිකිරීම වෙනුවට, රහතන් වහන්සේලා සහ බෞද්ධ චරිත නිරූපණය කරන ප්‍රතිමා මණ්ඩප සහ බෞද්ධ දෙවිවරුන්ගේ ප්‍රතිමා ඇතැම් නිර්මාණවල අන්තර්ගත කර ඇත.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය තමන්ටම ආවේණික බුද්ධ ප්‍රතිමා ශෛලියක් ද හඳුන්වා දී ඇති අතර, එය ජනප්‍රිය වශයෙන් &quot;අසපු ප්‍රතිමා&quot; ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. ආරම්භක කාලයේ රන් පැහැයෙන් යුතු, ඉන්දියාවේ බුද්ධගයා ප්‍රදේශයේ සහ ශ්‍රී ලංකාවේ පොළොන්නරු යුගයේ තිවංක ප්‍රතිමා සම්ප්‍රදායෙන් ආභාස ලැබූ ප්‍රතිමා නිර්මාණය කරන ලදී.පසුව එම ශෛලිය තවදුරටත් සංවර්ධනය කරමින් නව ප්‍රතිමා ආකෘති හඳුන්වා දෙන ලදී.

මෙම කලා කටයුතු සඳහා ''මූර්ති කලායතනය'' නමින් ආරාමයට පරිබාහිරව ලාභ නොලබන ආයතනයක් ලෙස විශේෂිත මූර්ති නිර්මාණ ආයතනයක් පිහිටුවන ලද අතර, එහි නිර්මාණය කරන ලද බුද්ධ ප්‍රතිමා හා මෙම ශෛලියේ ප්‍රතිමා මහමෙව්නාව ආරාමවලට අමතරව වර්තමානයේ වෙනත් බෞද්ධ විහාරස්ථානවල ද භාවිතයට ගනු ලබනු දක්නට තිබේ. එම ප්‍රතිමා ශෛලියට අයත් බුද්ධ ප්‍රතිමා දෙකක් [[බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළ]] සහ [[මත්තල රාජපක්ෂ ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළ]] තුළ ස්ථාපනය කිරීම සඳහා ද මහමෙව්නාව මූලික දායකත්වයක් ලබා දී ඇත.වර්තමානයේ මේ ප්‍රතිමා සඳහා ඇති ප්‍රචලිත බව නිසා වෙනත් ලංකාවේ වෙනත් මූර්ති නිර්මාණ ආයතන ද මෙම ශෛලියේ ප්‍රතිමා නිර්මාණයට වර්තමානය වන විට යොමුව තිබෙනු දක්නට තිබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන්==

===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

== මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ==

'''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' යනු මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ අනුශාසක [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ මඟපෙන්වීම යටතේ ආරම්භ කරන ලද අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික බෞද්ධ පාසල් ජාලයකි.මහා සංඝරත්නයේ අනුශාසකත්වය යටතේ ගුණධර්ම අධ්‍යාපනය, විධිමත් අධ්‍යාපනය සහ විෂය බාහිර ක්‍රියාකාරකම් සමබරව ක්‍රියාත්මක වන පාසල් පද්ධතියක් පිහිටුවීම එහි අරමුණ ලෙස සංවිධානය සඳහන් කරයි.

මෙම පාසල් ජාලයේ පළමු විද්‍යාලය 2018 පෙබරවාරි 28 වන දින ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ දෙල්ගොඩ, දෙමාළගම ප්‍රදේශයේ රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස ආරම්භ කරන ලදී. ඒ සඳහා මැලේසියාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ක්වාලාලම්පූර්හි සෙන්තෝල් බෞද්ධ විහාරයේ විහාරාධිපති සහ ථේරවාද බෞද්ධ කවුන්සිලයේ අනුශාසක [[බූටෑවත්තේ සරණංකර හිමි]]යන් විසින් උන්වහන්සේට අයත් ගොඩනැගිලි සහිත ඉඩම පරිත්‍යාග කරන ලදී.

සංවිධානයට අනුව, බෞද්ධ වටිනාකම් මත පදනම් වූ පාසල් අධ්‍යාපනයක් ලබාදීමේ අරමුණින් මෙම පාසල් ජාලය ක්‍රියාත්මක වන අතර, නිදහසෙන් පසු ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය ලෙස එය හඳුන්වා දෙනු ලබයි. පසුව දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවලට එහි ශාඛා ව්‍යාප්ත වූ අතර, දැනට පහත විද්‍යාල ක්‍රියාත්මක වේ.

* දෙල්ගොඩ, දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

මීට අමතරව කඩුවෙල, කිරිබත්ගොඩ, මාළඹේ, සඳලංකාව, දෙල්ගොඩ සහ වැලිමඩ යන ප්‍රදේශවල '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්''' ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>qmtss322edxig5wurwrg3skvkho0wz3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796511</id>
      <parentid>796510</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T09:28:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* ධර්ම ප්‍රචාරය */</comment>
      <origin>796511</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79366" sha1="6iu0vf0h7689g4tb8pbx4mhcmlkhwfe" xml:space="preserve">{{in use}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image = File:Mahamevnawa Monastery Flag.jpg
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ&lt;br&gt; නිල ලාංඡනය සහ ධජය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීමේ අරමුණින් [[ථේරවාදය|ථේරවාද]] බුදුදහම පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද බෞද්ධ සෙනසුන් සංවිධානයකි. මෙම සංවිධානයේ මූලික අරමුණ වන්නේ බුදුදහමේ පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය ධර්ම අධ්‍යාපනය, භාවනා පුහුණුව සහ ආධ්‍යාත්මික මඟපෙන්වීම ලබාදීමයි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි]&lt;/ref&gt;

මෙම සංවිධානය ශ්‍රී ලංකාව සහ විදේශ රටවල පිහිටි අසපු ශාඛා 130කට ආසන්න සංඛ්‍යාවකින් සමන්විත වන අතර, වනාන්තරගත, ග්‍රාමීය, අර්ධ නාගරික සහ නාගරික පරිසරයන් නියෝජනය වන පරිදි එම ආරාම පිහිටුවා ඇත. මීට අමතරව විශාල ස්ථූප කේන්ද්‍ර කරගත් මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාරස්ථාන කිහිපයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.දකුණු ආසියාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන ලෙස සැලකෙන මෙම සංවිධානයේ ප්‍රධාන මූලස්ථානය සහ ආරම්භක ආරාමය වන්නේ [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]]යි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ හා ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය දරන්නේ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ]] වන අතර, උන්වහන්සේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ථ නාමයෙන් ද ප්‍රචලිතව සිටී. උන්වහන්සේගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා දහසකට ආසන්න පිරිසක් ත්‍රිපිටක ධර්මය, විනය සහ භාවනා පුහුණුව ලබන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.

නවක භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පුහුණුව සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සඳහා මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නමින් ඉන්දියාවේ නාලන්දා මහා විහාරය සහ අනුරාධපුර මහා විහාර සම්ප්‍රදාය ආදර්ශයට ගෙන සැලසුම් කර ඇති වනාන්තරගත භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටුවා ඇත. ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන්ගේ සංඛ්‍යාව වැඩි වීමත් සමඟ ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද මේ හා සමාන භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ආරම්භ කර තිබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ මහමෙව්නාව ආරාම, සැලසුම් සහගතව හා ඒකාකාර ගෘහනිර්මාණ සංකල්පයකට අනුව සංවර්ධනය කරන ලද භාවනා ආරාම සංකීර්ණ ලෙස ද ප්‍රචලිතය.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ පිහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව]]

කළුතර ප්‍රදේශයේ ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා විශේෂයෙන් ඉදිකරන ලද ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද මෙම සංවිධානය සතුව පවතී. ඊට අමතරව ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සඳහා [[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]] නමින් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ සෘජු පරිපාලනයෙන් වෙන් වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ක්‍රියාත්මක වන විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් සහ ''මහාමේඝ ප්‍රකාශන'' නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වේ. මෙම ආයතන මඟින් සිංහල, ඉංග්‍රීසි, දෙමළ, හින්දි සහ වෙනත් භාෂා රැසකින් ථේරවාද බුදුදහම ප්‍රචාරය කිරීම සඳහා පොත්, රූපවාහිනී, ගුවන්විදුලි සහ අන්තර්ජාල මාධ්‍ය භාවිතා කරයි.

මහමෙව්නාව භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල'' නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ. සංවිධානයට අනුබද්ධ බැතිමතුන් ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු විවිධ රටවල විසිරී සිටින අතර, විදේශ රටවල ද බෞද්ධ විහාරස්ථාන සහ ධර්ම මධ්‍යස්ථාන පිහිටුවීම මඟින් ජාත්‍යන්තර වශයෙන් ද සිය ක්‍රියාකාරකම් ව්‍යාප්ත කර ඇත.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය සිදු කරනු ලබන්නේ මහමෙව්නාව සංඝ සභාව විසිනි.එය අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය යටතේ පවතින, එහෙත් අභ්‍යන්තර පරිපාලන කටයුතු ස්වාධීනව සිදුකරන සංඝ සභාවකි. මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් 2006 වර්ෂයේදී අසපු සංචිතයේ පරිපාලන කටයුතු තමන්ගෙන් වෙන් කර සංඝ සභාව වෙත පැවරීමේ අරමුණින් මෙම සංඝ සභාව පිහිටුවන ලදී. ඒ සඳහා අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභාවේ අනුමැතිය හිමි වූ අතර, මහමෙව්නාව සංඝයා සඳහා වෙනම උපසම්පදා විනය කර්මය පැවැත්වීමේ අවසරය ද ලබා දෙන ලදී.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ භික්ෂූන් වහන්සේලා දහසකට අධික පිරිසක් මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරන අතර, එහි රැස්වීම් පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේදී පැවැත්වේ. සංඝ සභාවේ සභාපති, උපසභාපති, මහාලේඛකාධිකාරී සහ නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී ඇතුළු පරිපාලන තනතුරු ක්‍රියාත්මක වන අතර, නියමිත කාලසටහනකට අනුව මාස හයකට වරක් සංඝ සභාව රැස්වීම එහි පරිපාලන ක්‍රමවේදයේ අංගයකි. එම රැස්වීම්වලදී අසපු සංචිතයේ ප්‍රධාන පරිපාලන තීරණ ගැනීම මෙන්ම අසපු ශාඛා අතර භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ස්ථාන මාරු කිරීම් ද සිදු කරනු ලැබේ.මෙම ස්ථාන මාරු කිරීම &quot;මහා සංඝ මාරුව&quot; ලෙස විශේෂිත නමකින් හදුන්වන අතර එය මහමෙව්නාව සංඝ සභාව තුළ පමණක් දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂී කරුණකි.

සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් යටතේ පවතී. කෙසේ වෙතත්, සංඝ සභාව පිහිටුවීමට පෙර 1999 සිට 2006 දක්වා කාලසීමාවේ ඇතැම් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]] සහ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]] ඇතුළු සේරුවිල සඟ පරපුරේ ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් දරන ලද අවස්ථා ද වාර්තා වේ.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සාම්ප්‍රදායිකව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ මහානායක හිමියන් විසින් දැරීම සිදු වී ඇත. ඒ අනුව [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] 2004 වර්ෂයේ පැවති ප්‍රථම උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට 2022 දක්වා එම ධුරය දැරූහ. 2022 වර්ෂයේදී උන්වහන්සේ තාවකාලිකව එම ධුරයෙන් ඉවත් වීමෙන් පසු අසපු සංචිතයේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂුවක් වන  [[හිනිඳුම නන්ද හිමි]] මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් කරන ලදී. 2024 වර්ෂයේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] අපවත් වීමෙන් අනතුරුව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා තේරී පත්වූහ.

නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා අදියර කිහිපයකින් සමන්විත පුහුණු ක්‍රමවේදයක් මහමෙව්නාව සංඝ සභාව මඟින් ක්‍රියාත්මක කරයි. පැවිදි කිරීමට පෙර අපේක්ෂකයන් නේවාසික පුහුණුවකට සහභාගි වන අතර, පැවිද්දෙන් පසු ඔවුන් [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ]] භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය වෙත යොමු කරනු ලැබේ. එහිදී විනය, භාවනා, ත්‍රිපිටක ධර්මය, මහමෙව්නාව මඟින් සම්පාදිත සරල සිංහල ධර්ම ග්‍රන්ථ, සරල සිංහල සූත්‍ර පිටක පරිවර්තන, බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටකය සහ අටුවා ග්‍රන්ථ ඇසුරින් අධ්‍යයන කටයුතු සිදු කරයි. අවශ්‍යතාව අනුව පාලි භාෂාව සහ අභිධර්මය පිළිබඳ වැඩිදුර අධ්‍යයන සඳහා ද අවස්ථාව ලබා දේ.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ සියලු ශාඛාවල දෛනික කටයුතු පොදු කාලසටහනකට අනුව සංවිධානය කර ඇති අතර, දාන වළඳා ගැනීම, වන්දනා, සූත්‍ර සජ්ඣායනය, ධර්ම සාකච්ඡා සහ භාවනා වැඩසටහන් ඒ අනුව ක්‍රියාත්මක වේ. එමෙන්ම සිවුරු පැළදීම, සිවුරේ වර්ණය, වත්පිළිවෙත්, සජ්ඣායන ක්‍රමය සහ වන්දනා ක්‍රමය සම්බන්ධයෙන් ද සියලු අසපු අතර පොදු ප්‍රතිපත්ති අනුගමනය කරනු ලැබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
===ධර්ම දේශනා හා සූත්‍ර ප්‍රචාරය===

20 වන සියවසේ අගභාගයේ ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝ ස්ථානවල ජාතක කතා, ධම්මපද ගාථා,මව්පිය වන්දනා,කාලීන දේශනා සහ අනාගත මෛත්‍රී බුදු සසුන පිළිබඳ සංකල්ප මූලික කරගත් ධර්ම දේශනා බහුලව පැවති අතර, මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය එම ප්‍රවණතාවයෙන් වෙනස් වූ ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රමවේදයක් ආරම්භ කළේය. එහිදී ගෞතම බුදු සසුන තුළම චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධය පරමාර්ථ කරගනිමින් සූත්‍ර දේශනා සරල සිංහල භාෂාවෙන් ජනතාවට ඉදිරිපත් කරන ලදී. ඒ සමඟම සූත්‍ර පිටකයේ බොහෝ දේශනා සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර, එම ග්‍රන්ථ පහසුවෙන් කියවා තේරුම් ගත හැකි වීම නිසා ධර්මය හදාරන ජනතාව අතර වේගයෙන් ජනප්‍රිය විය.එකල බෞද්ධ ජනතාවට ගැළපෙන ආචාර කිරීමේ ක්‍රමයක් සුලබව භාවිතා නොවූ අතර කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් විසින් ත්‍රිපිටකය තුල සඳහන් &quot;නමෝ බුද්ධාය!&quot; යන වදන නිරන්තරයෙන් භාවිතා කරනු ලැබීය.පසුව එය ප්‍රචලිත වූ අතර උන්වහන්සේගේ දේශනා ඇසූ බොහෝ බෞද්ධයන් එකිනෙකා හමුවන විට &quot;නමෝ බුද්ධාය&quot; යන්න පැවසීමට හුරු විය.

කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් දිවයින පුරා ධර්ම දේශනා පවත්වමින් වැඩම කළ අතර, උන්වහන්සේගේ දේශනා බෞද්ධ ජනතාව අතර ඉතා කෙටි කාලයකින් ප්‍රචලිත විය. එක් ධර්ම දේශනාවක් ශ්‍රවණය කිරීම සඳහා දහස් ගණනක් ජනතාව සහභාගි වූ අතර, විවිධ ප්‍රදේශවලින් බස් රථ මඟින් වන්දනා නඩ පැමිණීම ද සාමාන්‍ය සිදුවීමක් විය. පසුව එම දේශනා පොත්, කැසට්පට සහ සංයුක්ත තැටි (CD) ලෙස ද නිකුත් වූ අතර, රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ද ප්‍රචාරය වීම ආරම්භ විය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බොහෝ තරුණයන් මහමෙව්නාව සංඝ සභාව වෙත පැවිදි වීමට පෙළඹුණු අතර, පොල්ගහවෙල මූලස්ථානයේ ඉඩකඩ ප්‍රමාණවත් නොවීමත් සමඟ බෞද්ධ ජනතාවගේ ඉඩම් පරිත්‍යාග මත දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල නව මහමෙව්නාව ආරාම පිහිටුවන ලදී. එම ආරාමවල ද දෛනික, සතිපතා සහ මාසික ධර්ම වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක විය.

===වන්දනා හා සජ්ඣායන සම්ප්‍රදාය===

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික සජ්ඣායන සහ වන්දනා ක්‍රමයක් ද ක්‍රමයෙන් වර්ධනය විය. එහිදී අධික ලෙස මන්දගාමී හෝ වේගවත් නොවන මධ්‍යස්ථ තාලයකින් පාලි සජ්ඣායනය කිරීම ප්‍රචලිත විය. පාලි පාඨවල අර්ථය ජනතාවට අවබෝධ කර දීම සඳහා &quot;මහමෙව්නාවේ පාලි–සිංහල පිරිවානා පොත&quot; සම්පාදනය කර පාලි පාඨ සමඟ සිංහල පරිවර්තනය ද එක්ව සජ්ඣායනය කිරීම ආරම්භ කරන ලදී. මෙම ක්‍රමය ශ්‍රී ලංකාවේ මීට පෙර භාවිතා නොවූ බැවින් මුල් කාලයේ බෞද්ධ සමාජය තුළ ඒ පිළිබඳ විවිධ අදහස් හා වාද විවාද ද ඇති විය. පසුව මෙම ග්‍රන්ථය ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය කළ අතර, විදේශීය බෞද්ධයන් අතර ද එය ජනප්‍රිය විය.

===නව වන්දනා වැඩසටහන්===

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය රුවන්වැලිසෑය, සෝමාවතිය, සේරුවිල, පොලොන්නරුව සහ මිහින්තලය ඇතුළු පුරාණ බෞද්ධ සිද්ධස්ථානවල මහා පරිමාණ වන්දනා වැඩසටහන් සංවිධානය කළ අතර, ඒවාට ලක්ෂ ගණනින් බැතිමතුන් සහභාගි වූහ. සෝමාවතිය සෑය වන්දනාව සඳහා එක් අවස්ථාවක සහභාගිත්වය ලක්ෂ 12 ඉක්මවා ඇති බවට ඇස්තමේන්තු පළ විය. එමෙන්ම බෞද්ධයන්ට තිසරණය සහ බුද්ධ, ධර්ම, සංඝ යන ත්‍රිවිධ රත්නය කෙරෙහි විශ්වාසය ශක්තිමත් කර ගැනීමේ වැදගත්කම නිරන්තරයෙන් අවධාරණය කරන ලද අතර වෙනත් දේවල් පසුපස නොයා තිසරණයම සරණ යෑමේ මූලික බෞද්ධ අංගය වඩාත් ප්‍රචාරය කරන ලදී.

ඒ සමඟම පඬුරු ගැටගැසීම, දේවාල හා කෝවිල්වල කන්නලව් කිරීම සහ ග්‍රහ අපල සංකල්ප මත පදනම් වූ බෝධි වන්දනා ක්‍රමවලින් ඉවත්ව, බුදුගුණ, රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ සහ තිසරණය මූලික කරගත් නව වන්දනා කවි සහ බෝධි වන්දනා ක්‍රම හඳුන්වා දෙන ලදී. කාලයත් සමඟ බොහෝ බෞද්ධයන් මෙම නව වන්දනා ක්‍රම භාවිතයට හුරු වූ අතර, රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ සිහි කරමින් වන්දනා කිරීම ද ව්‍යාප්ත විය. එසේම ශතවර්ෂ 8 කට පමණ පසු සර්වරාත්‍රික ධර්ම දේශනා සම්ප්‍රදාය ද නැවත ආරම්භ කරමින් මහමෙව්නාව විසින් ධර්ම දේශනා වැඩසටහන් ආරම්භ කරන ලදී.

===ළමා, තරුණ හා බෞද්ධ අධ්‍යාපන වැඩසටහන්===

මෙම කාලය තුළ ළමුන් සඳහා වෙනම ධර්ම වැඩසටහන්, තරුණයන් සඳහා විශේෂ වැඩසටහන්, බෞද්ධ චිත්‍රකතා ග්‍රන්ථ සහ අනෙකුත් අධ්‍යාපනික ප්‍රකාශන ද ආරම්භ කරන ලදී. ඒවා මඟින් විවිධ වයස් කාණ්ඩ සඳහා ධර්ම අධ්‍යාපනය ලබාදීමේ වැඩපිළිවෙළ තවදුරටත් පුළුල් විය.

===2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය හා උරුම සංරක්ෂණය===

2012 වර්ෂයේ 2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය නිමිත්තෙන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මඟින් ත්‍රිපිටක සජ්ඣායන, පිණ්ඩපාත චාරිකා, ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා සහ සීල-භාවනා වැඩසටහන් විශාල වශයෙන් සංවිධානය කරන ලදී. එමෙන්ම අඩි 100 ඉක්මවන ස්ථූප, බුද්ධ මන්දිර සහ අනෙකුත් පූජනීය ගොඩනැගිලි කෙටි කාලයක් තුළ ඉදිකිරීම ද ජනතා අවධානයට ලක් විය. මෙම වැඩසටහන් බොහොමයක් විවිධ රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ද ප්‍රචාරය කරන ලදී.

ඊට අමතරව මහාවංශය, ධාතු වංශය ඇතුළු ඓතිහාසික බෞද්ධ ග්‍රන්ථ සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. ඒ සමඟම වසර 800කට පමණ පසු ශ්‍රී මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිහි කරන &quot;ශ්‍රී මිහිඳු පුර අටවක&quot; සැමරුම නැවත ආරම්භ කළ අතර, මිහින්තලයේ උත්තිය රජු විසින් ඉදිකරන ලද මිහිඳු මහා සෑය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා ද මහමෙව්නාව සංඝ සභාව මූලික විය. විල්ගම්වෙහෙර,සේරුවිල ඇතුළු පුරාණ බෞද්ධ ස්මාරක නැවත සංරක්ෂණය සඳහා ද බෞද්ධ ජනතාවගේ දායකත්වයෙන් අරමුදල් රැස් කරන ලදී.

මෙවැනි නව ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රම, වන්දනා සම්ප්‍රදායන්, ප්‍රකාශන, අධ්‍යාපනික වැඩසටහන් සහ බෞද්ධ උරුම සංරක්ෂණ කටයුතු හේතුවෙන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය කෙටි කාලයක් තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ජනතාව අතර පුළුල් ලෙස ප්‍රචලිත විය. 

===ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය===
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}

2012 වර්ෂයේදී මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් පුළුල් කිරීමේ අරමුණින්, ලාභ නොලබන ආයතනයක් ලෙස ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය ආරම්භ කරන ලදී. ඒ යටතේ ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය සහ ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ගිහි කාර්ය මණ්ඩලයක සහාය ඇතිව ක්‍රියාත්මක වූ අතර, පැය විසිහතර පුරා ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා, වන්දනා සහ අනෙකුත් බෞද්ධ වැඩසටහන් විකාශය කරමින් ධර්ම දානය සිදු කරයි. මෙම ධර්ම දේශනා සියල්ලම මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් සිදු කරනු ලබන අතර, බොහෝ වැඩසටහන් කිරිබත්ගොඩ–කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේදී පටිගත කෙරේ. ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාවලින් එකක් වන අතර, වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ආවරණ ජාලය හිමි බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාව ලෙස ද සැලකේ.

පසුකාලීනව ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය අන්තර්ජාලය සහ සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ ද ධර්ම ප්‍රචාරය පුළුල් කළේය. ඒ අනුව සිංහල, ඉංග්‍රීසි, දෙමළ, හින්දි සහ චීන ඇතුළු භාෂා රැසකින් යූටියුබ් නාලිකා ආරම්භ කරන ලදී. Shraddha TV, Lakviru Radio, Buddhism, Buddha Rashmi, Tamil Buddhist, Muniwar, Colombo Dhamma Friends සහ තරුණයන් ඉලක්ක කරගත් අහස්ගව්ව වැනි නාලිකා ඒ අතර ප්‍රධාන වේ. මෙම නාලිකා අතරින් Shraddha TV යූටියුබ් නාලිකාව ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය ඉක්මවා ඇති අතර, Buddhism නාලිකාව ග්‍රාහකයින් මිලියන දෙකකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද, Buddha Rashmi නාලිකාව ග්‍රාහකයින් ලක්ෂ පහකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද හිමි කරගෙන ඇත. මෙම බහුභාෂාමය ධර්ම ප්‍රචාරක වැඩසටහන් හේතුවෙන් මහමෙව්නාව ලොව පුරා විවිධ භාෂාවලින් ධර්මය ප්‍රචාරණය කරන ප්‍රමුඛ බෞද්ධ ධර්මායතනයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් විය.

මෙම ධර්ම ප්‍රචාරක ව්‍යාපෘතිවලට සමගාමීව මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ආරම්භ කර, මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ සහ අනෙකුත් ප්‍රකාශන මුද්‍රණය කර අඩු මිලකට ජනතාව අතර බෙදාහැරීම සිදු කරන ලදී. එමෙන්ම මහාමේඝ නමින් මාසික බෞද්ධ සඟරාවක් ද ප්‍රකාශයට පත් කෙරේ. මෙවැනි ලාභ නොලබන ආයතන පිහිටුවීම මගින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් ශක්තිමත් වූ අතර, විදේශීය රටවල ද මහමෙව්නාව අසපු ශාඛා එරට ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයන්ගේ උපකාර මත ආරම්භ කර ඒ ඒ රටවල භාෂාවලින් ධර්ම දේශනා, භාවනා වැඩසටහන් සහ බෞද්ධ අධ්‍යාපන කටයුතු ක්‍රියාත්මක කරන ලදී.

විශේෂයෙන් බටහිර රටවල මහමෙව්නාව ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් නොමිලේ බෞද්ධ භාවනා ක්‍රම ඉගැන්වීම හේතුවෙන් විදේශිකයන් විශාල පිරිසක් මහමෙව්නාව ආරාම වෙත පැමිණ භාවනාව හා බුද්ධ ධර්මය හදාරන්නට පෙළඹුණහ. ඒ සමඟම මහමෙව්නාව මගින් ප්‍රකාශයට පත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ ඉංග්‍රීසි ඇතුළු විදේශීය භාෂාවලට පරිවර්තනය කිරීම ද සිදු වූ අතර, එමගින් විදේශිකයන් අතර මහමෙව්නාව ආරාම පිළිබඳ ප්‍රසිද්ධිය සැලකිය යුතු ලෙස වර්ධනය විය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස විවිධ රටවලින් පැවිදි වීම සඳහා මහමෙව්නාව වෙත පැමිණෙන විදේශිකයන්ගේ සංඛ්‍යාව ද ක්‍රමයෙන් ඉහළ ගියේය. ඉන්දියාවේ සිදු කළ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු හේතුවෙන් එරට බෞද්ධයන්ගේ ඉල්ලීම මත මහමෙව්නාව ශාඛා ආරම්භ කරන ලද අතර, ඉන්දීය භික්ෂූන් වහන්සේලා පුහුණු කිරීම සඳහා ඉන්දියාව තුළම වෙනම ථේරවාද භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ද පිහිටුවන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}&lt;/ref&gt;

== ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය හා කලා ශෛලිය ==

මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ බොහෝ ආරාම ශාඛා පොදු ගෘහ නිර්මාණ සංකල්පයකට අනුව සැලසුම් කර ඉදිකර ඇත. ඒවා භාවනා ආරාම සම්ප්‍රදායට අයත් වුවද, ස්ථූපය, බෝධි මණ්ඩපය, පිළිමගෙය සහ ධර්ම ශාලාව වැනි ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ විහාරස්ථානවල දක්නට ලැබෙන මූලික අංග ද ඒවායේ අන්තර්ගත වේ. මීට අමතරව විශාල ස්ථූප සහිත මහා විහාර සම්ප්‍රදායට අයත් විහාරස්ථාන කිහිපයක් ද සංචිතය යටතේ ක්‍රියාත්මක වේ.

මහමෙව්නාව ආරාමවල ඉදිකරන ස්ථූප සාමාන්‍යයෙන් විශාල පරිමාණයෙන් නිර්මාණය කරනු ලබන අතර, ධාතූන් වහන්සේලා සතරැස් කොටුව තුළ පමණක් නිධන් කිරීමේ සාම්ප්‍රදායික සම්ප්‍රදායට අමතරව, ගර්භය සහ සතරැස් කොටුව යන දෙකෙහිම අලංකාර ධාතු ගර්භයක් නිර්මාණය කර ධාතූන් වහන්සේලා නිධන් කිරීමේ ක්‍රමයක් අනුගමනය කරයි. බෝධි මණ්ඩප ද සාමාන්‍යයෙන් විශාල පරිමාණයෙන් ඉදිකරනු ලබන අතර, ප්‍රධාන බෝධීන් වහන්සේ වටා පරිවාර බෝධීන් වහන්සේලා සිව්නමක් රෝපණය කිරීම මෙහි බොහෝ ආරාමවල දක්නට ලැබෙන සැලසුම් ලක්ෂණයකි. බෝධි මණ්ඩපවල බුද්ධ ප්‍රතිමා බොහෝ විට භූමිස්පර්ශ මුද්‍රාවෙන් නිර්මාණය කර ඇති අතර, කාශ්‍යප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ බෝධිය ලෙස සැලකෙන නුග බෝධියට වන්දනා කිරීම සඳහා වෙනම පිහිටුවන ලද කුඩා බෝධි මණ්ඩප ද ඇතැම් ආරාමවල දක්නට ලැබේ.

ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ වර්ණ හා අලංකරණය සම්බන්ධයෙන් ද මහමෙව්නාව ආරාමවල යම් පොදු ලක්ෂණ පවතී. සුදු පැහැයට අමතරව රන්, මැටි, ක්‍රීම් සහ ලා රෝස වැනි වර්ණ භාවිතා කර ඇති අතර, කැටයම්, උද්‍යාන අලංකරණය සහ බොන්සායි ශාක භාවිතයෙන් ස්වභාවික පරිසරය සමඟ සම්බන්ධ වූ ආරාම පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීමට උත්සාහ කර ඇත. සදකඩපහණ, මුරගල් සහ වෙනත් සම්ප්‍රදායික විහාර අංග භාවිතා කිරීමත් සමඟ සිංහ, හස්ති, හංස සහ මොණර රූප ද අලංකරණ අංග ලෙස යොදා ගනු ලැබේ.

ආගමික සංකේත සහ වන්දනා ස්ථාන සැලසුම් කිරීමේදී ද පොදු රටාවක් අනුගමනය කර ඇත. බොහෝ ආරාමවල ධර්ම ශාලාව තුළ ධර්මචක්‍ර මුද්‍රාවෙන් යුතු බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් හෝ ධර්මචක්‍ර සංකේතයක් ස්ථාපනය කර ඇති අතර, විහාර භූමියට පිවිසෙන ප්‍රධාන දොරටුවේ විහාරස්ථානයේ නාමය වෙනුවට &quot;නමෝ බුද්ධාය&quot; යන පාඨය යෙදීම ද බොහෝ ආරාමවල දක්නට ලැබේ. ආරාම පරිශ්‍රය තුළ &quot;මහමෙව්නාව&quot; යන නාම පුවරුවක් සහ මහජනතාව සඳහා ධර්ම ග්‍රන්ථ ලබාගත හැකි ''සදහම් පොත් මැදුරක්'' ද සාමාන්‍යයෙන් පවත්වාගෙන යනු ලබයි.සාම්පදායික විහාරස්ථාන වල දක්නට ලැබෙන හින්දු දේව ප්‍රතිමා සඳහා වෙනම දේවාල ඉදිකිරීම වෙනුවට, රහතන් වහන්සේලා සහ බෞද්ධ චරිත නිරූපණය කරන ප්‍රතිමා මණ්ඩප සහ බෞද්ධ දෙවිවරුන්ගේ ප්‍රතිමා ඇතැම් නිර්මාණවල අන්තර්ගත කර ඇත.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය තමන්ටම ආවේණික බුද්ධ ප්‍රතිමා ශෛලියක් ද හඳුන්වා දී ඇති අතර, එය ජනප්‍රිය වශයෙන් &quot;අසපු ප්‍රතිමා&quot; ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. ආරම්භක කාලයේ රන් පැහැයෙන් යුතු, ඉන්දියාවේ බුද්ධගයා ප්‍රදේශයේ සහ ශ්‍රී ලංකාවේ පොළොන්නරු යුගයේ තිවංක ප්‍රතිමා සම්ප්‍රදායෙන් ආභාස ලැබූ ප්‍රතිමා නිර්මාණය කරන ලදී.පසුව එම ශෛලිය තවදුරටත් සංවර්ධනය කරමින් නව ප්‍රතිමා ආකෘති හඳුන්වා දෙන ලදී.

මෙම කලා කටයුතු සඳහා ''මූර්ති කලායතනය'' නමින් ආරාමයට පරිබාහිරව ලාභ නොලබන ආයතනයක් ලෙස විශේෂිත මූර්ති නිර්මාණ ආයතනයක් පිහිටුවන ලද අතර, එහි නිර්මාණය කරන ලද බුද්ධ ප්‍රතිමා හා මෙම ශෛලියේ ප්‍රතිමා මහමෙව්නාව ආරාමවලට අමතරව වර්තමානයේ වෙනත් බෞද්ධ විහාරස්ථානවල ද භාවිතයට ගනු ලබනු දක්නට තිබේ. එම ප්‍රතිමා ශෛලියට අයත් බුද්ධ ප්‍රතිමා දෙකක් [[බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළ]] සහ [[මත්තල රාජපක්ෂ ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළ]] තුළ ස්ථාපනය කිරීම සඳහා ද මහමෙව්නාව මූලික දායකත්වයක් ලබා දී ඇත.වර්තමානයේ මේ ප්‍රතිමා සඳහා ඇති ප්‍රචලිත බව නිසා වෙනත් ලංකාවේ වෙනත් මූර්ති නිර්මාණ ආයතන ද මෙම ශෛලියේ ප්‍රතිමා නිර්මාණයට වර්තමානය වන විට යොමුව තිබෙනු දක්නට තිබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන්==

===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

== මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ==

'''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' යනු මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ අනුශාසක [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ මඟපෙන්වීම යටතේ ආරම්භ කරන ලද අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික බෞද්ධ පාසල් ජාලයකි.මහා සංඝරත්නයේ අනුශාසකත්වය යටතේ ගුණධර්ම අධ්‍යාපනය, විධිමත් අධ්‍යාපනය සහ විෂය බාහිර ක්‍රියාකාරකම් සමබරව ක්‍රියාත්මක වන පාසල් පද්ධතියක් පිහිටුවීම එහි අරමුණ ලෙස සංවිධානය සඳහන් කරයි.

මෙම පාසල් ජාලයේ පළමු විද්‍යාලය 2018 පෙබරවාරි 28 වන දින ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ දෙල්ගොඩ, දෙමාළගම ප්‍රදේශයේ රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස ආරම්භ කරන ලදී. ඒ සඳහා මැලේසියාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ක්වාලාලම්පූර්හි සෙන්තෝල් බෞද්ධ විහාරයේ විහාරාධිපති සහ ථේරවාද බෞද්ධ කවුන්සිලයේ අනුශාසක [[බූටෑවත්තේ සරණංකර හිමි]]යන් විසින් උන්වහන්සේට අයත් ගොඩනැගිලි සහිත ඉඩම පරිත්‍යාග කරන ලදී.

සංවිධානයට අනුව, බෞද්ධ වටිනාකම් මත පදනම් වූ පාසල් අධ්‍යාපනයක් ලබාදීමේ අරමුණින් මෙම පාසල් ජාලය ක්‍රියාත්මක වන අතර, නිදහසෙන් පසු ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය ලෙස එය හඳුන්වා දෙනු ලබයි. පසුව දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවලට එහි ශාඛා ව්‍යාප්ත වූ අතර, දැනට පහත විද්‍යාල ක්‍රියාත්මක වේ.

* දෙල්ගොඩ, දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

මීට අමතරව කඩුවෙල, කිරිබත්ගොඩ, මාළඹේ, සඳලංකාව, දෙල්ගොඩ සහ වැලිමඩ යන ප්‍රදේශවල '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්''' ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>6iu0vf0h7689g4tb8pbx4mhcmlkhwfe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796512</id>
      <parentid>796511</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T09:56:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>/* මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය */</comment>
      <origin>796512</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79366" sha1="ijfw5l6tjapxphdjlgdkar6dmuhngw4" xml:space="preserve">{{in use}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image = File:Mahamevnawa Monastery Flag.jpg
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ&lt;br&gt; නිල ලාංඡනය සහ ධජය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීමේ අරමුණින් [[ථේරවාදය|ථේරවාද]] බුදුදහම පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද බෞද්ධ සෙනසුන් සංවිධානයකි. මෙම සංවිධානයේ මූලික අරමුණ වන්නේ බුදුදහමේ පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය ධර්ම අධ්‍යාපනය, භාවනා පුහුණුව සහ ආධ්‍යාත්මික මඟපෙන්වීම ලබාදීමයි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි]&lt;/ref&gt;

මෙම සංවිධානය ශ්‍රී ලංකාව සහ විදේශ රටවල පිහිටි අසපු ශාඛා 130කට ආසන්න සංඛ්‍යාවකින් සමන්විත වන අතර, වනාන්තරගත, ග්‍රාමීය, අර්ධ නාගරික සහ නාගරික පරිසරයන් නියෝජනය වන පරිදි එම ආරාම පිහිටුවා ඇත. මීට අමතරව විශාල ස්ථූප කේන්ද්‍ර කරගත් මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාරස්ථාන කිහිපයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.දකුණු ආසියාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන ලෙස සැලකෙන මෙම සංවිධානයේ ප්‍රධාන මූලස්ථානය සහ ආරම්භක ආරාමය වන්නේ [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]]යි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ හා ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය දරන්නේ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ]] වන අතර, උන්වහන්සේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ථ නාමයෙන් ද ප්‍රචලිතව සිටී. උන්වහන්සේගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා දහසකට ආසන්න පිරිසක් ත්‍රිපිටක ධර්මය, විනය සහ භාවනා පුහුණුව ලබන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.

නවක භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පුහුණුව සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සඳහා මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නමින් ඉන්දියාවේ නාලන්දා මහා විහාරය සහ අනුරාධපුර මහා විහාර සම්ප්‍රදාය ආදර්ශයට ගෙන සැලසුම් කර ඇති වනාන්තරගත භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටුවා ඇත. ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන්ගේ සංඛ්‍යාව වැඩි වීමත් සමඟ ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද මේ හා සමාන භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ආරම්භ කර තිබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ මහමෙව්නාව ආරාම, සැලසුම් සහගතව හා ඒකාකාර ගෘහනිර්මාණ සංකල්පයකට අනුව සංවර්ධනය කරන ලද භාවනා ආරාම සංකීර්ණ ලෙස ද ප්‍රචලිතය.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ පිහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව]]

කළුතර ප්‍රදේශයේ ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා විශේෂයෙන් ඉදිකරන ලද ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද මෙම සංවිධානය සතුව පවතී. ඊට අමතරව ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සඳහා [[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]] නමින් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ සෘජු පරිපාලනයෙන් වෙන් වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ක්‍රියාත්මක වන විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් සහ ''මහාමේඝ ප්‍රකාශන'' නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වේ. මෙම ආයතන මඟින් සිංහල, ඉංග්‍රීසි, දෙමළ, හින්දි සහ වෙනත් භාෂා රැසකින් ථේරවාද බුදුදහම ප්‍රචාරය කිරීම සඳහා පොත්, රූපවාහිනී, ගුවන්විදුලි සහ අන්තර්ජාල මාධ්‍ය භාවිතා කරයි.

මහමෙව්නාව භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල'' නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ. සංවිධානයට අනුබද්ධ බැතිමතුන් ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු විවිධ රටවල විසිරී සිටින අතර, විදේශ රටවල ද බෞද්ධ විහාරස්ථාන සහ ධර්ම මධ්‍යස්ථාන පිහිටුවීම මඟින් ජාත්‍යන්තර වශයෙන් ද සිය ක්‍රියාකාරකම් ව්‍යාප්ත කර ඇත.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය සිදු කරනු ලබන්නේ මහමෙව්නාව සංඝ සභාව විසිනි.එය අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය යටතේ පවතින, එහෙත් අභ්‍යන්තර පරිපාලන කටයුතු ස්වාධීනව සිදුකරන සංඝ සභාවකි. මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් 2006 වර්ෂයේදී අසපු සංචිතයේ පරිපාලන කටයුතු තමන්ගෙන් වෙන් කර සංඝ සභාව වෙත පැවරීමේ අරමුණින් මෙම සංඝ සභාව පිහිටුවන ලදී. ඒ සඳහා අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභාවේ අනුමැතිය හිමි වූ අතර, මහමෙව්නාව සංඝයා සඳහා වෙනම උපසම්පදා විනය කර්මය පැවැත්වීමේ අවසරය ද ලබා දෙන ලදී.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ භික්ෂූන් වහන්සේලා දහසකට අධික පිරිසක් මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරන අතර, එහි රැස්වීම් පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේදී පැවැත්වේ. සංඝ සභාවේ සභාපති, උපසභාපති, මහාලේඛකාධිකාරී සහ නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී ඇතුළු පරිපාලන තනතුරු ක්‍රියාත්මක වන අතර, නියමිත කාලසටහනකට අනුව මාස හයකට වරක් සංඝ සභාව රැස්වීම එහි පරිපාලන ක්‍රමවේදයේ අංගයකි. එම රැස්වීම්වලදී අසපු සංචිතයේ ප්‍රධාන පරිපාලන තීරණ ගැනීම මෙන්ම අසපු ශාඛා අතර භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ස්ථාන මාරු කිරීම් ද සිදු කරනු ලැබේ.මෙම ස්ථාන මාරු කිරීම &quot;මහා සංඝ මාරුව&quot; ලෙස විශේෂිත නමකින් හදුන්වන අතර එය මහමෙව්නාව සංඝ සභාව තුළ පමණක් දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂී කරුණකි.

සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් යටතේ පවතී. කෙසේ වෙතත්, සංඝ සභාව පිහිටුවීමට පෙර 1999 සිට 2006 දක්වා කාලසීමාවේ ඇතැම් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]] සහ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]] ඇතුළු සේරුවිල සඟ පරපුරේ ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් දරන ලද අවස්ථා ද වාර්තා වේ.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සාම්ප්‍රදායිකව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ මහානායක හිමියන් විසින් දැරීම සිදු වී ඇත. ඒ අනුව [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] 2004 වර්ෂයේ පැවති ප්‍රථම උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට 2022 දක්වා එම ධුරය දැරූහ. 2022 වර්ෂයේදී උන්වහන්සේ තාවකාලිකව එම ධුරයෙන් ඉවත් වීමෙන් පසු අසපු සංචිතයේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂුවක් වන  [[හිනිඳුම නන්ද හිමි]] මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් කරන ලදී. 2024 වර්ෂයේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] අපවත් වීමෙන් අනතුරුව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා තේරී පත්වූහ.

නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා අදියර කිහිපයකින් සමන්විත පුහුණු ක්‍රමවේදයක් මහමෙව්නාව සංඝ සභාව මඟින් ක්‍රියාත්මක කරයි. පැවිදි කිරීමට පෙර අපේක්ෂකයන් නේවාසික පුහුණුවකට සහභාගි වන අතර, පැවිද්දෙන් පසු ඔවුන් [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ]] භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය වෙත යොමු කරනු ලැබේ. එහිදී විනය, භාවනා, ත්‍රිපිටක ධර්මය, මහමෙව්නාව මඟින් සම්පාදිත සරල සිංහල ධර්ම ග්‍රන්ථ, සරල සිංහල සූත්‍ර පිටක පරිවර්තන, බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටකය සහ අටුවා ග්‍රන්ථ ඇසුරින් අධ්‍යයන කටයුතු සිදු කරයි. අවශ්‍යතාව අනුව පාලි භාෂාව සහ අභිධර්මය පිළිබඳ වැඩිදුර අධ්‍යයන සඳහා ද අවස්ථාව ලබා දේ.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ සියලු ශාඛාවල දෛනික කටයුතු පොදු කාලසටහනකට අනුව සංවිධානය කර ඇති අතර, දාන වළඳා ගැනීම, වන්දනා, සූත්‍ර සජ්ඣායනය, ධර්ම සාකච්ඡා සහ භාවනා වැඩසටහන් ඒ අනුව ක්‍රියාත්මක වේ. එමෙන්ම සිවුරු පැළදීම, සිවුරේ වර්ණය, වත්පිළිවෙත්, සජ්ඣායන ක්‍රමය සහ වන්දනා ක්‍රමය සම්බන්ධයෙන් ද සියලු අසපු අතර පොදු ප්‍රතිපත්ති අනුගමනය කරනු ලැබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (50+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
===ධර්ම දේශනා හා සූත්‍ර ප්‍රචාරය===

20 වන සියවසේ අගභාගයේ ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝ ස්ථානවල ජාතක කතා, ධම්මපද ගාථා,මව්පිය වන්දනා,කාලීන දේශනා සහ අනාගත මෛත්‍රී බුදු සසුන පිළිබඳ සංකල්ප මූලික කරගත් ධර්ම දේශනා බහුලව පැවති අතර, මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය එම ප්‍රවණතාවයෙන් වෙනස් වූ ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රමවේදයක් ආරම්භ කළේය. එහිදී ගෞතම බුදු සසුන තුළම චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධය පරමාර්ථ කරගනිමින් සූත්‍ර දේශනා සරල සිංහල භාෂාවෙන් ජනතාවට ඉදිරිපත් කරන ලදී. ඒ සමඟම සූත්‍ර පිටකයේ බොහෝ දේශනා සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර, එම ග්‍රන්ථ පහසුවෙන් කියවා තේරුම් ගත හැකි වීම නිසා ධර්මය හදාරන ජනතාව අතර වේගයෙන් ජනප්‍රිය විය.එකල බෞද්ධ ජනතාවට ගැළපෙන ආචාර කිරීමේ ක්‍රමයක් සුලබව භාවිතා නොවූ අතර කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් විසින් ත්‍රිපිටකය තුල සඳහන් &quot;නමෝ බුද්ධාය!&quot; යන වදන නිරන්තරයෙන් භාවිතා කරනු ලැබීය.පසුව එය ප්‍රචලිත වූ අතර උන්වහන්සේගේ දේශනා ඇසූ බොහෝ බෞද්ධයන් එකිනෙකා හමුවන විට &quot;නමෝ බුද්ධාය&quot; යන්න පැවසීමට හුරු විය.

කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් දිවයින පුරා ධර්ම දේශනා පවත්වමින් වැඩම කළ අතර, උන්වහන්සේගේ දේශනා බෞද්ධ ජනතාව අතර ඉතා කෙටි කාලයකින් ප්‍රචලිත විය. එක් ධර්ම දේශනාවක් ශ්‍රවණය කිරීම සඳහා දහස් ගණනක් ජනතාව සහභාගි වූ අතර, විවිධ ප්‍රදේශවලින් බස් රථ මඟින් වන්දනා නඩ පැමිණීම ද සාමාන්‍ය සිදුවීමක් විය. පසුව එම දේශනා පොත්, කැසට්පට සහ සංයුක්ත තැටි (CD) ලෙස ද නිකුත් වූ අතර, රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ද ප්‍රචාරය වීම ආරම්භ විය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බොහෝ තරුණයන් මහමෙව්නාව සංඝ සභාව වෙත පැවිදි වීමට පෙළඹුණු අතර, පොල්ගහවෙල මූලස්ථානයේ ඉඩකඩ ප්‍රමාණවත් නොවීමත් සමඟ බෞද්ධ ජනතාවගේ ඉඩම් පරිත්‍යාග මත දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල නව මහමෙව්නාව ආරාම පිහිටුවන ලදී. එම ආරාමවල ද දෛනික, සතිපතා සහ මාසික ධර්ම වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක විය.

===වන්දනා හා සජ්ඣායන සම්ප්‍රදාය===

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික සජ්ඣායන සහ වන්දනා ක්‍රමයක් ද ක්‍රමයෙන් වර්ධනය විය. එහිදී අධික ලෙස මන්දගාමී හෝ වේගවත් නොවන මධ්‍යස්ථ තාලයකින් පාලි සජ්ඣායනය කිරීම ප්‍රචලිත විය. පාලි පාඨවල අර්ථය ජනතාවට අවබෝධ කර දීම සඳහා &quot;මහමෙව්නාවේ පාලි–සිංහල පිරිවානා පොත&quot; සම්පාදනය කර පාලි පාඨ සමඟ සිංහල පරිවර්තනය ද එක්ව සජ්ඣායනය කිරීම ආරම්භ කරන ලදී. මෙම ක්‍රමය ශ්‍රී ලංකාවේ මීට පෙර භාවිතා නොවූ බැවින් මුල් කාලයේ බෞද්ධ සමාජය තුළ ඒ පිළිබඳ විවිධ අදහස් හා වාද විවාද ද ඇති විය. පසුව මෙම ග්‍රන්ථය ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය කළ අතර, විදේශීය බෞද්ධයන් අතර ද එය ජනප්‍රිය විය.

===නව වන්දනා වැඩසටහන්===

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය රුවන්වැලිසෑය, සෝමාවතිය, සේරුවිල, පොලොන්නරුව සහ මිහින්තලය ඇතුළු පුරාණ බෞද්ධ සිද්ධස්ථානවල මහා පරිමාණ වන්දනා වැඩසටහන් සංවිධානය කළ අතර, ඒවාට ලක්ෂ ගණනින් බැතිමතුන් සහභාගි වූහ. සෝමාවතිය සෑය වන්දනාව සඳහා එක් අවස්ථාවක සහභාගිත්වය ලක්ෂ 12 ඉක්මවා ඇති බවට ඇස්තමේන්තු පළ විය. එමෙන්ම බෞද්ධයන්ට තිසරණය සහ බුද්ධ, ධර්ම, සංඝ යන ත්‍රිවිධ රත්නය කෙරෙහි විශ්වාසය ශක්තිමත් කර ගැනීමේ වැදගත්කම නිරන්තරයෙන් අවධාරණය කරන ලද අතර වෙනත් දේවල් පසුපස නොයා තිසරණයම සරණ යෑමේ මූලික බෞද්ධ අංගය වඩාත් ප්‍රචාරය කරන ලදී.

ඒ සමඟම පඬුරු ගැටගැසීම, දේවාල හා කෝවිල්වල කන්නලව් කිරීම සහ ග්‍රහ අපල සංකල්ප මත පදනම් වූ බෝධි වන්දනා ක්‍රමවලින් ඉවත්ව, බුදුගුණ, රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ සහ තිසරණය මූලික කරගත් නව වන්දනා කවි සහ බෝධි වන්දනා ක්‍රම හඳුන්වා දෙන ලදී. කාලයත් සමඟ බොහෝ බෞද්ධයන් මෙම නව වන්දනා ක්‍රම භාවිතයට හුරු වූ අතර, රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ සිහි කරමින් වන්දනා කිරීම ද ව්‍යාප්ත විය. එසේම ශතවර්ෂ 8 කට පමණ පසු සර්වරාත්‍රික ධර්ම දේශනා සම්ප්‍රදාය ද නැවත ආරම්භ කරමින් මහමෙව්නාව විසින් ධර්ම දේශනා වැඩසටහන් ආරම්භ කරන ලදී.

===ළමා, තරුණ හා බෞද්ධ අධ්‍යාපන වැඩසටහන්===

මෙම කාලය තුළ ළමුන් සඳහා වෙනම ධර්ම වැඩසටහන්, තරුණයන් සඳහා විශේෂ වැඩසටහන්, බෞද්ධ චිත්‍රකතා ග්‍රන්ථ සහ අනෙකුත් අධ්‍යාපනික ප්‍රකාශන ද ආරම්භ කරන ලදී. ඒවා මඟින් විවිධ වයස් කාණ්ඩ සඳහා ධර්ම අධ්‍යාපනය ලබාදීමේ වැඩපිළිවෙළ තවදුරටත් පුළුල් විය.

===2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය හා උරුම සංරක්ෂණය===

2012 වර්ෂයේ 2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය නිමිත්තෙන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මඟින් ත්‍රිපිටක සජ්ඣායන, පිණ්ඩපාත චාරිකා, ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා සහ සීල-භාවනා වැඩසටහන් විශාල වශයෙන් සංවිධානය කරන ලදී. එමෙන්ම අඩි 100 ඉක්මවන ස්ථූප, බුද්ධ මන්දිර සහ අනෙකුත් පූජනීය ගොඩනැගිලි කෙටි කාලයක් තුළ ඉදිකිරීම ද ජනතා අවධානයට ලක් විය. මෙම වැඩසටහන් බොහොමයක් විවිධ රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ද ප්‍රචාරය කරන ලදී.

ඊට අමතරව මහාවංශය, ධාතු වංශය ඇතුළු ඓතිහාසික බෞද්ධ ග්‍රන්ථ සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. ඒ සමඟම වසර 800කට පමණ පසු ශ්‍රී මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිහි කරන &quot;ශ්‍රී මිහිඳු පුර අටවක&quot; සැමරුම නැවත ආරම්භ කළ අතර, මිහින්තලයේ උත්තිය රජු විසින් ඉදිකරන ලද මිහිඳු මහා සෑය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා ද මහමෙව්නාව සංඝ සභාව මූලික විය. විල්ගම්වෙහෙර,සේරුවිල ඇතුළු පුරාණ බෞද්ධ ස්මාරක නැවත සංරක්ෂණය සඳහා ද බෞද්ධ ජනතාවගේ දායකත්වයෙන් අරමුදල් රැස් කරන ලදී.

මෙවැනි නව ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රම, වන්දනා සම්ප්‍රදායන්, ප්‍රකාශන, අධ්‍යාපනික වැඩසටහන් සහ බෞද්ධ උරුම සංරක්ෂණ කටයුතු හේතුවෙන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය කෙටි කාලයක් තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ජනතාව අතර පුළුල් ලෙස ප්‍රචලිත විය. 

===ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය===
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}

2012 වර්ෂයේදී මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් පුළුල් කිරීමේ අරමුණින්, ලාභ නොලබන ආයතනයක් ලෙස ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය ආරම්භ කරන ලදී. ඒ යටතේ ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය සහ ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ගිහි කාර්ය මණ්ඩලයක සහාය ඇතිව ක්‍රියාත්මක වූ අතර, පැය විසිහතර පුරා ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා, වන්දනා සහ අනෙකුත් බෞද්ධ වැඩසටහන් විකාශය කරමින් ධර්ම දානය සිදු කරයි. මෙම ධර්ම දේශනා සියල්ලම මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් සිදු කරනු ලබන අතර, බොහෝ වැඩසටහන් කිරිබත්ගොඩ–කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේදී පටිගත කෙරේ. ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාවලින් එකක් වන අතර, වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ආවරණ ජාලය හිමි බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාව ලෙස ද සැලකේ.

පසුකාලීනව ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය අන්තර්ජාලය සහ සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ ද ධර්ම ප්‍රචාරය පුළුල් කළේය. ඒ අනුව සිංහල, ඉංග්‍රීසි, දෙමළ, හින්දි සහ චීන ඇතුළු භාෂා රැසකින් යූටියුබ් නාලිකා ආරම්භ කරන ලදී. Shraddha TV, Lakviru Radio, Buddhism, Buddha Rashmi, Tamil Buddhist, Muniwar, Colombo Dhamma Friends සහ තරුණයන් ඉලක්ක කරගත් අහස්ගව්ව වැනි නාලිකා ඒ අතර ප්‍රධාන වේ. මෙම නාලිකා අතරින් Shraddha TV යූටියුබ් නාලිකාව ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය ඉක්මවා ඇති අතර, Buddhism නාලිකාව ග්‍රාහකයින් මිලියන දෙකකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද, Buddha Rashmi නාලිකාව ග්‍රාහකයින් ලක්ෂ පහකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද හිමි කරගෙන ඇත. මෙම බහුභාෂාමය ධර්ම ප්‍රචාරක වැඩසටහන් හේතුවෙන් මහමෙව්නාව ලොව පුරා විවිධ භාෂාවලින් ධර්මය ප්‍රචාරණය කරන ප්‍රමුඛ බෞද්ධ ධර්මායතනයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් විය.

මෙම ධර්ම ප්‍රචාරක ව්‍යාපෘතිවලට සමගාමීව මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ආරම්භ කර, මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ සහ අනෙකුත් ප්‍රකාශන මුද්‍රණය කර අඩු මිලකට ජනතාව අතර බෙදාහැරීම සිදු කරන ලදී. එමෙන්ම මහාමේඝ නමින් මාසික බෞද්ධ සඟරාවක් ද ප්‍රකාශයට පත් කෙරේ. මෙවැනි ලාභ නොලබන ආයතන පිහිටුවීම මගින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් ශක්තිමත් වූ අතර, විදේශීය රටවල ද මහමෙව්නාව අසපු ශාඛා එරට ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයන්ගේ උපකාර මත ආරම්භ කර ඒ ඒ රටවල භාෂාවලින් ධර්ම දේශනා, භාවනා වැඩසටහන් සහ බෞද්ධ අධ්‍යාපන කටයුතු ක්‍රියාත්මක කරන ලදී.

විශේෂයෙන් බටහිර රටවල මහමෙව්නාව ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් නොමිලේ බෞද්ධ භාවනා ක්‍රම ඉගැන්වීම හේතුවෙන් විදේශිකයන් විශාල පිරිසක් මහමෙව්නාව ආරාම වෙත පැමිණ භාවනාව හා බුද්ධ ධර්මය හදාරන්නට පෙළඹුණහ. ඒ සමඟම මහමෙව්නාව මගින් ප්‍රකාශයට පත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ ඉංග්‍රීසි ඇතුළු විදේශීය භාෂාවලට පරිවර්තනය කිරීම ද සිදු වූ අතර, එමගින් විදේශිකයන් අතර මහමෙව්නාව ආරාම පිළිබඳ ප්‍රසිද්ධිය සැලකිය යුතු ලෙස වර්ධනය විය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස විවිධ රටවලින් පැවිදි වීම සඳහා මහමෙව්නාව වෙත පැමිණෙන විදේශිකයන්ගේ සංඛ්‍යාව ද ක්‍රමයෙන් ඉහළ ගියේය. ඉන්දියාවේ සිදු කළ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු හේතුවෙන් එරට බෞද්ධයන්ගේ ඉල්ලීම මත මහමෙව්නාව ශාඛා ආරම්භ කරන ලද අතර, ඉන්දීය භික්ෂූන් වහන්සේලා පුහුණු කිරීම සඳහා ඉන්දියාව තුළම වෙනම ථේරවාද භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ද පිහිටුවන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}&lt;/ref&gt;

== ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය හා කලා ශෛලිය ==

මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ බොහෝ ආරාම ශාඛා පොදු ගෘහ නිර්මාණ සංකල්පයකට අනුව සැලසුම් කර ඉදිකර ඇත. ඒවා භාවනා ආරාම සම්ප්‍රදායට අයත් වුවද, ස්ථූපය, බෝධි මණ්ඩපය, පිළිමගෙය සහ ධර්ම ශාලාව වැනි ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ විහාරස්ථානවල දක්නට ලැබෙන මූලික අංග ද ඒවායේ අන්තර්ගත වේ. මීට අමතරව විශාල ස්ථූප සහිත මහා විහාර සම්ප්‍රදායට අයත් විහාරස්ථාන කිහිපයක් ද සංචිතය යටතේ ක්‍රියාත්මක වේ.

මහමෙව්නාව ආරාමවල ඉදිකරන ස්ථූප සාමාන්‍යයෙන් විශාල පරිමාණයෙන් නිර්මාණය කරනු ලබන අතර, ධාතූන් වහන්සේලා සතරැස් කොටුව තුළ පමණක් නිධන් කිරීමේ සාම්ප්‍රදායික සම්ප්‍රදායට අමතරව, ගර්භය සහ සතරැස් කොටුව යන දෙකෙහිම අලංකාර ධාතු ගර්භයක් නිර්මාණය කර ධාතූන් වහන්සේලා නිධන් කිරීමේ ක්‍රමයක් අනුගමනය කරයි. බෝධි මණ්ඩප ද සාමාන්‍යයෙන් විශාල පරිමාණයෙන් ඉදිකරනු ලබන අතර, ප්‍රධාන බෝධීන් වහන්සේ වටා පරිවාර බෝධීන් වහන්සේලා සිව්නමක් රෝපණය කිරීම මෙහි බොහෝ ආරාමවල දක්නට ලැබෙන සැලසුම් ලක්ෂණයකි. බෝධි මණ්ඩපවල බුද්ධ ප්‍රතිමා බොහෝ විට භූමිස්පර්ශ මුද්‍රාවෙන් නිර්මාණය කර ඇති අතර, කාශ්‍යප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ බෝධිය ලෙස සැලකෙන නුග බෝධියට වන්දනා කිරීම සඳහා වෙනම පිහිටුවන ලද කුඩා බෝධි මණ්ඩප ද ඇතැම් ආරාමවල දක්නට ලැබේ.

ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ වර්ණ හා අලංකරණය සම්බන්ධයෙන් ද මහමෙව්නාව ආරාමවල යම් පොදු ලක්ෂණ පවතී. සුදු පැහැයට අමතරව රන්, මැටි, ක්‍රීම් සහ ලා රෝස වැනි වර්ණ භාවිතා කර ඇති අතර, කැටයම්, උද්‍යාන අලංකරණය සහ බොන්සායි ශාක භාවිතයෙන් ස්වභාවික පරිසරය සමඟ සම්බන්ධ වූ ආරාම පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීමට උත්සාහ කර ඇත. සදකඩපහණ, මුරගල් සහ වෙනත් සම්ප්‍රදායික විහාර අංග භාවිතා කිරීමත් සමඟ සිංහ, හස්ති, හංස සහ මොණර රූප ද අලංකරණ අංග ලෙස යොදා ගනු ලැබේ.

ආගමික සංකේත සහ වන්දනා ස්ථාන සැලසුම් කිරීමේදී ද පොදු රටාවක් අනුගමනය කර ඇත. බොහෝ ආරාමවල ධර්ම ශාලාව තුළ ධර්මචක්‍ර මුද්‍රාවෙන් යුතු බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් හෝ ධර්මචක්‍ර සංකේතයක් ස්ථාපනය කර ඇති අතර, විහාර භූමියට පිවිසෙන ප්‍රධාන දොරටුවේ විහාරස්ථානයේ නාමය වෙනුවට &quot;නමෝ බුද්ධාය&quot; යන පාඨය යෙදීම ද බොහෝ ආරාමවල දක්නට ලැබේ. ආරාම පරිශ්‍රය තුළ &quot;මහමෙව්නාව&quot; යන නාම පුවරුවක් සහ මහජනතාව සඳහා ධර්ම ග්‍රන්ථ ලබාගත හැකි ''සදහම් පොත් මැදුරක්'' ද සාමාන්‍යයෙන් පවත්වාගෙන යනු ලබයි.සාම්පදායික විහාරස්ථාන වල දක්නට ලැබෙන හින්දු දේව ප්‍රතිමා සඳහා වෙනම දේවාල ඉදිකිරීම වෙනුවට, රහතන් වහන්සේලා සහ බෞද්ධ චරිත නිරූපණය කරන ප්‍රතිමා මණ්ඩප සහ බෞද්ධ දෙවිවරුන්ගේ ප්‍රතිමා ඇතැම් නිර්මාණවල අන්තර්ගත කර ඇත.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය තමන්ටම ආවේණික බුද්ධ ප්‍රතිමා ශෛලියක් ද හඳුන්වා දී ඇති අතර, එය ජනප්‍රිය වශයෙන් &quot;අසපු ප්‍රතිමා&quot; ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. ආරම්භක කාලයේ රන් පැහැයෙන් යුතු, ඉන්දියාවේ බුද්ධගයා ප්‍රදේශයේ සහ ශ්‍රී ලංකාවේ පොළොන්නරු යුගයේ තිවංක ප්‍රතිමා සම්ප්‍රදායෙන් ආභාස ලැබූ ප්‍රතිමා නිර්මාණය කරන ලදී.පසුව එම ශෛලිය තවදුරටත් සංවර්ධනය කරමින් නව ප්‍රතිමා ආකෘති හඳුන්වා දෙන ලදී.

මෙම කලා කටයුතු සඳහා ''මූර්ති කලායතනය'' නමින් ආරාමයට පරිබාහිරව ලාභ නොලබන ආයතනයක් ලෙස විශේෂිත මූර්ති නිර්මාණ ආයතනයක් පිහිටුවන ලද අතර, එහි නිර්මාණය කරන ලද බුද්ධ ප්‍රතිමා හා මෙම ශෛලියේ ප්‍රතිමා මහමෙව්නාව ආරාමවලට අමතරව වර්තමානයේ වෙනත් බෞද්ධ විහාරස්ථානවල ද භාවිතයට ගනු ලබනු දක්නට තිබේ. එම ප්‍රතිමා ශෛලියට අයත් බුද්ධ ප්‍රතිමා දෙකක් [[බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළ]] සහ [[මත්තල රාජපක්ෂ ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළ]] තුළ ස්ථාපනය කිරීම සඳහා ද මහමෙව්නාව මූලික දායකත්වයක් ලබා දී ඇත.වර්තමානයේ මේ ප්‍රතිමා සඳහා ඇති ප්‍රචලිත බව නිසා වෙනත් ලංකාවේ වෙනත් මූර්ති නිර්මාණ ආයතන ද මෙම ශෛලියේ ප්‍රතිමා නිර්මාණයට වර්තමානය වන විට යොමුව තිබෙනු දක්නට තිබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන්==

===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

== මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ==

'''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' යනු මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ අනුශාසක [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ මඟපෙන්වීම යටතේ ආරම්භ කරන ලද අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික බෞද්ධ පාසල් ජාලයකි.මහා සංඝරත්නයේ අනුශාසකත්වය යටතේ ගුණධර්ම අධ්‍යාපනය, විධිමත් අධ්‍යාපනය සහ විෂය බාහිර ක්‍රියාකාරකම් සමබරව ක්‍රියාත්මක වන පාසල් පද්ධතියක් පිහිටුවීම එහි අරමුණ ලෙස සංවිධානය සඳහන් කරයි.

මෙම පාසල් ජාලයේ පළමු විද්‍යාලය 2018 පෙබරවාරි 28 වන දින ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ දෙල්ගොඩ, දෙමාළගම ප්‍රදේශයේ රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස ආරම්භ කරන ලදී. ඒ සඳහා මැලේසියාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ක්වාලාලම්පූර්හි සෙන්තෝල් බෞද්ධ විහාරයේ විහාරාධිපති සහ ථේරවාද බෞද්ධ කවුන්සිලයේ අනුශාසක [[බූටෑවත්තේ සරණංකර හිමි]]යන් විසින් උන්වහන්සේට අයත් ගොඩනැගිලි සහිත ඉඩම පරිත්‍යාග කරන ලදී.

සංවිධානයට අනුව, බෞද්ධ වටිනාකම් මත පදනම් වූ පාසල් අධ්‍යාපනයක් ලබාදීමේ අරමුණින් මෙම පාසල් ජාලය ක්‍රියාත්මක වන අතර, නිදහසෙන් පසු ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය ලෙස එය හඳුන්වා දෙනු ලබයි. පසුව දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවලට එහි ශාඛා ව්‍යාප්ත වූ අතර, දැනට පහත විද්‍යාල ක්‍රියාත්මක වේ.

* දෙල්ගොඩ, දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

මීට අමතරව කඩුවෙල, කිරිබත්ගොඩ, මාළඹේ, සඳලංකාව, දෙල්ගොඩ සහ වැලිමඩ යන ප්‍රදේශවල '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්''' ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>ijfw5l6tjapxphdjlgdkar6dmuhngw4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796513</id>
      <parentid>796512</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T09:57:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:Contributions/KSLwiki24|KSLwiki24]] මගින් සිදුකල  [[Special:Diff/796512|796512]] සංශෝධනය අහෝසි කරන්න ([[User talk:KSLwiki24|සාකච්ඡා]])</comment>
      <origin>796513</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79366" sha1="6iu0vf0h7689g4tb8pbx4mhcmlkhwfe" xml:space="preserve">{{in use}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image = File:Mahamevnawa Monastery Flag.jpg
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ&lt;br&gt; නිල ලාංඡනය සහ ධජය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීමේ අරමුණින් [[ථේරවාදය|ථේරවාද]] බුදුදහම පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද බෞද්ධ සෙනසුන් සංවිධානයකි. මෙම සංවිධානයේ මූලික අරමුණ වන්නේ බුදුදහමේ පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය ධර්ම අධ්‍යාපනය, භාවනා පුහුණුව සහ ආධ්‍යාත්මික මඟපෙන්වීම ලබාදීමයි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි]&lt;/ref&gt;

මෙම සංවිධානය ශ්‍රී ලංකාව සහ විදේශ රටවල පිහිටි අසපු ශාඛා 130කට ආසන්න සංඛ්‍යාවකින් සමන්විත වන අතර, වනාන්තරගත, ග්‍රාමීය, අර්ධ නාගරික සහ නාගරික පරිසරයන් නියෝජනය වන පරිදි එම ආරාම පිහිටුවා ඇත. මීට අමතරව විශාල ස්ථූප කේන්ද්‍ර කරගත් මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාරස්ථාන කිහිපයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.දකුණු ආසියාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන ලෙස සැලකෙන මෙම සංවිධානයේ ප්‍රධාන මූලස්ථානය සහ ආරම්භක ආරාමය වන්නේ [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]]යි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ හා ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය දරන්නේ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ]] වන අතර, උන්වහන්සේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ථ නාමයෙන් ද ප්‍රචලිතව සිටී. උන්වහන්සේගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා දහසකට ආසන්න පිරිසක් ත්‍රිපිටක ධර්මය, විනය සහ භාවනා පුහුණුව ලබන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.

නවක භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පුහුණුව සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සඳහා මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නමින් ඉන්දියාවේ නාලන්දා මහා විහාරය සහ අනුරාධපුර මහා විහාර සම්ප්‍රදාය ආදර්ශයට ගෙන සැලසුම් කර ඇති වනාන්තරගත භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටුවා ඇත. ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන්ගේ සංඛ්‍යාව වැඩි වීමත් සමඟ ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද මේ හා සමාන භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ආරම්භ කර තිබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ මහමෙව්නාව ආරාම, සැලසුම් සහගතව හා ඒකාකාර ගෘහනිර්මාණ සංකල්පයකට අනුව සංවර්ධනය කරන ලද භාවනා ආරාම සංකීර්ණ ලෙස ද ප්‍රචලිතය.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ පිහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව]]

කළුතර ප්‍රදේශයේ ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා විශේෂයෙන් ඉදිකරන ලද ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද මෙම සංවිධානය සතුව පවතී. ඊට අමතරව ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සඳහා [[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]] නමින් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ සෘජු පරිපාලනයෙන් වෙන් වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ක්‍රියාත්මක වන විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් සහ ''මහාමේඝ ප්‍රකාශන'' නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වේ. මෙම ආයතන මඟින් සිංහල, ඉංග්‍රීසි, දෙමළ, හින්දි සහ වෙනත් භාෂා රැසකින් ථේරවාද බුදුදහම ප්‍රචාරය කිරීම සඳහා පොත්, රූපවාහිනී, ගුවන්විදුලි සහ අන්තර්ජාල මාධ්‍ය භාවිතා කරයි.

මහමෙව්නාව භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල'' නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ. සංවිධානයට අනුබද්ධ බැතිමතුන් ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු විවිධ රටවල විසිරී සිටින අතර, විදේශ රටවල ද බෞද්ධ විහාරස්ථාන සහ ධර්ම මධ්‍යස්ථාන පිහිටුවීම මඟින් ජාත්‍යන්තර වශයෙන් ද සිය ක්‍රියාකාරකම් ව්‍යාප්ත කර ඇත.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය සිදු කරනු ලබන්නේ මහමෙව්නාව සංඝ සභාව විසිනි.එය අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය යටතේ පවතින, එහෙත් අභ්‍යන්තර පරිපාලන කටයුතු ස්වාධීනව සිදුකරන සංඝ සභාවකි. මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් 2006 වර්ෂයේදී අසපු සංචිතයේ පරිපාලන කටයුතු තමන්ගෙන් වෙන් කර සංඝ සභාව වෙත පැවරීමේ අරමුණින් මෙම සංඝ සභාව පිහිටුවන ලදී. ඒ සඳහා අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභාවේ අනුමැතිය හිමි වූ අතර, මහමෙව්නාව සංඝයා සඳහා වෙනම උපසම්පදා විනය කර්මය පැවැත්වීමේ අවසරය ද ලබා දෙන ලදී.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ භික්ෂූන් වහන්සේලා දහසකට අධික පිරිසක් මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරන අතර, එහි රැස්වීම් පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේදී පැවැත්වේ. සංඝ සභාවේ සභාපති, උපසභාපති, මහාලේඛකාධිකාරී සහ නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී ඇතුළු පරිපාලන තනතුරු ක්‍රියාත්මක වන අතර, නියමිත කාලසටහනකට අනුව මාස හයකට වරක් සංඝ සභාව රැස්වීම එහි පරිපාලන ක්‍රමවේදයේ අංගයකි. එම රැස්වීම්වලදී අසපු සංචිතයේ ප්‍රධාන පරිපාලන තීරණ ගැනීම මෙන්ම අසපු ශාඛා අතර භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ස්ථාන මාරු කිරීම් ද සිදු කරනු ලැබේ.මෙම ස්ථාන මාරු කිරීම &quot;මහා සංඝ මාරුව&quot; ලෙස විශේෂිත නමකින් හදුන්වන අතර එය මහමෙව්නාව සංඝ සභාව තුළ පමණක් දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂී කරුණකි.

සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් යටතේ පවතී. කෙසේ වෙතත්, සංඝ සභාව පිහිටුවීමට පෙර 1999 සිට 2006 දක්වා කාලසීමාවේ ඇතැම් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]] සහ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]] ඇතුළු සේරුවිල සඟ පරපුරේ ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් දරන ලද අවස්ථා ද වාර්තා වේ.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සාම්ප්‍රදායිකව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ මහානායක හිමියන් විසින් දැරීම සිදු වී ඇත. ඒ අනුව [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] 2004 වර්ෂයේ පැවති ප්‍රථම උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට 2022 දක්වා එම ධුරය දැරූහ. 2022 වර්ෂයේදී උන්වහන්සේ තාවකාලිකව එම ධුරයෙන් ඉවත් වීමෙන් පසු අසපු සංචිතයේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂුවක් වන  [[හිනිඳුම නන්ද හිමි]] මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් කරන ලදී. 2024 වර්ෂයේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] අපවත් වීමෙන් අනතුරුව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා තේරී පත්වූහ.

නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා අදියර කිහිපයකින් සමන්විත පුහුණු ක්‍රමවේදයක් මහමෙව්නාව සංඝ සභාව මඟින් ක්‍රියාත්මක කරයි. පැවිදි කිරීමට පෙර අපේක්ෂකයන් නේවාසික පුහුණුවකට සහභාගි වන අතර, පැවිද්දෙන් පසු ඔවුන් [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ]] භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය වෙත යොමු කරනු ලැබේ. එහිදී විනය, භාවනා, ත්‍රිපිටක ධර්මය, මහමෙව්නාව මඟින් සම්පාදිත සරල සිංහල ධර්ම ග්‍රන්ථ, සරල සිංහල සූත්‍ර පිටක පරිවර්තන, බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටකය සහ අටුවා ග්‍රන්ථ ඇසුරින් අධ්‍යයන කටයුතු සිදු කරයි. අවශ්‍යතාව අනුව පාලි භාෂාව සහ අභිධර්මය පිළිබඳ වැඩිදුර අධ්‍යයන සඳහා ද අවස්ථාව ලබා දේ.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ සියලු ශාඛාවල දෛනික කටයුතු පොදු කාලසටහනකට අනුව සංවිධානය කර ඇති අතර, දාන වළඳා ගැනීම, වන්දනා, සූත්‍ර සජ්ඣායනය, ධර්ම සාකච්ඡා සහ භාවනා වැඩසටහන් ඒ අනුව ක්‍රියාත්මක වේ. එමෙන්ම සිවුරු පැළදීම, සිවුරේ වර්ණය, වත්පිළිවෙත්, සජ්ඣායන ක්‍රමය සහ වන්දනා ක්‍රමය සම්බන්ධයෙන් ද සියලු අසපු අතර පොදු ප්‍රතිපත්ති අනුගමනය කරනු ලැබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
===ධර්ම දේශනා හා සූත්‍ර ප්‍රචාරය===

20 වන සියවසේ අගභාගයේ ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝ ස්ථානවල ජාතක කතා, ධම්මපද ගාථා,මව්පිය වන්දනා,කාලීන දේශනා සහ අනාගත මෛත්‍රී බුදු සසුන පිළිබඳ සංකල්ප මූලික කරගත් ධර්ම දේශනා බහුලව පැවති අතර, මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය එම ප්‍රවණතාවයෙන් වෙනස් වූ ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රමවේදයක් ආරම්භ කළේය. එහිදී ගෞතම බුදු සසුන තුළම චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධය පරමාර්ථ කරගනිමින් සූත්‍ර දේශනා සරල සිංහල භාෂාවෙන් ජනතාවට ඉදිරිපත් කරන ලදී. ඒ සමඟම සූත්‍ර පිටකයේ බොහෝ දේශනා සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර, එම ග්‍රන්ථ පහසුවෙන් කියවා තේරුම් ගත හැකි වීම නිසා ධර්මය හදාරන ජනතාව අතර වේගයෙන් ජනප්‍රිය විය.එකල බෞද්ධ ජනතාවට ගැළපෙන ආචාර කිරීමේ ක්‍රමයක් සුලබව භාවිතා නොවූ අතර කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් විසින් ත්‍රිපිටකය තුල සඳහන් &quot;නමෝ බුද්ධාය!&quot; යන වදන නිරන්තරයෙන් භාවිතා කරනු ලැබීය.පසුව එය ප්‍රචලිත වූ අතර උන්වහන්සේගේ දේශනා ඇසූ බොහෝ බෞද්ධයන් එකිනෙකා හමුවන විට &quot;නමෝ බුද්ධාය&quot; යන්න පැවසීමට හුරු විය.

කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් දිවයින පුරා ධර්ම දේශනා පවත්වමින් වැඩම කළ අතර, උන්වහන්සේගේ දේශනා බෞද්ධ ජනතාව අතර ඉතා කෙටි කාලයකින් ප්‍රචලිත විය. එක් ධර්ම දේශනාවක් ශ්‍රවණය කිරීම සඳහා දහස් ගණනක් ජනතාව සහභාගි වූ අතර, විවිධ ප්‍රදේශවලින් බස් රථ මඟින් වන්දනා නඩ පැමිණීම ද සාමාන්‍ය සිදුවීමක් විය. පසුව එම දේශනා පොත්, කැසට්පට සහ සංයුක්ත තැටි (CD) ලෙස ද නිකුත් වූ අතර, රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ද ප්‍රචාරය වීම ආරම්භ විය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බොහෝ තරුණයන් මහමෙව්නාව සංඝ සභාව වෙත පැවිදි වීමට පෙළඹුණු අතර, පොල්ගහවෙල මූලස්ථානයේ ඉඩකඩ ප්‍රමාණවත් නොවීමත් සමඟ බෞද්ධ ජනතාවගේ ඉඩම් පරිත්‍යාග මත දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල නව මහමෙව්නාව ආරාම පිහිටුවන ලදී. එම ආරාමවල ද දෛනික, සතිපතා සහ මාසික ධර්ම වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක විය.

===වන්දනා හා සජ්ඣායන සම්ප්‍රදාය===

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික සජ්ඣායන සහ වන්දනා ක්‍රමයක් ද ක්‍රමයෙන් වර්ධනය විය. එහිදී අධික ලෙස මන්දගාමී හෝ වේගවත් නොවන මධ්‍යස්ථ තාලයකින් පාලි සජ්ඣායනය කිරීම ප්‍රචලිත විය. පාලි පාඨවල අර්ථය ජනතාවට අවබෝධ කර දීම සඳහා &quot;මහමෙව්නාවේ පාලි–සිංහල පිරිවානා පොත&quot; සම්පාදනය කර පාලි පාඨ සමඟ සිංහල පරිවර්තනය ද එක්ව සජ්ඣායනය කිරීම ආරම්භ කරන ලදී. මෙම ක්‍රමය ශ්‍රී ලංකාවේ මීට පෙර භාවිතා නොවූ බැවින් මුල් කාලයේ බෞද්ධ සමාජය තුළ ඒ පිළිබඳ විවිධ අදහස් හා වාද විවාද ද ඇති විය. පසුව මෙම ග්‍රන්ථය ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය කළ අතර, විදේශීය බෞද්ධයන් අතර ද එය ජනප්‍රිය විය.

===නව වන්දනා වැඩසටහන්===

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය රුවන්වැලිසෑය, සෝමාවතිය, සේරුවිල, පොලොන්නරුව සහ මිහින්තලය ඇතුළු පුරාණ බෞද්ධ සිද්ධස්ථානවල මහා පරිමාණ වන්දනා වැඩසටහන් සංවිධානය කළ අතර, ඒවාට ලක්ෂ ගණනින් බැතිමතුන් සහභාගි වූහ. සෝමාවතිය සෑය වන්දනාව සඳහා එක් අවස්ථාවක සහභාගිත්වය ලක්ෂ 12 ඉක්මවා ඇති බවට ඇස්තමේන්තු පළ විය. එමෙන්ම බෞද්ධයන්ට තිසරණය සහ බුද්ධ, ධර්ම, සංඝ යන ත්‍රිවිධ රත්නය කෙරෙහි විශ්වාසය ශක්තිමත් කර ගැනීමේ වැදගත්කම නිරන්තරයෙන් අවධාරණය කරන ලද අතර වෙනත් දේවල් පසුපස නොයා තිසරණයම සරණ යෑමේ මූලික බෞද්ධ අංගය වඩාත් ප්‍රචාරය කරන ලදී.

ඒ සමඟම පඬුරු ගැටගැසීම, දේවාල හා කෝවිල්වල කන්නලව් කිරීම සහ ග්‍රහ අපල සංකල්ප මත පදනම් වූ බෝධි වන්දනා ක්‍රමවලින් ඉවත්ව, බුදුගුණ, රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ සහ තිසරණය මූලික කරගත් නව වන්දනා කවි සහ බෝධි වන්දනා ක්‍රම හඳුන්වා දෙන ලදී. කාලයත් සමඟ බොහෝ බෞද්ධයන් මෙම නව වන්දනා ක්‍රම භාවිතයට හුරු වූ අතර, රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ සිහි කරමින් වන්දනා කිරීම ද ව්‍යාප්ත විය. එසේම ශතවර්ෂ 8 කට පමණ පසු සර්වරාත්‍රික ධර්ම දේශනා සම්ප්‍රදාය ද නැවත ආරම්භ කරමින් මහමෙව්නාව විසින් ධර්ම දේශනා වැඩසටහන් ආරම්භ කරන ලදී.

===ළමා, තරුණ හා බෞද්ධ අධ්‍යාපන වැඩසටහන්===

මෙම කාලය තුළ ළමුන් සඳහා වෙනම ධර්ම වැඩසටහන්, තරුණයන් සඳහා විශේෂ වැඩසටහන්, බෞද්ධ චිත්‍රකතා ග්‍රන්ථ සහ අනෙකුත් අධ්‍යාපනික ප්‍රකාශන ද ආරම්භ කරන ලදී. ඒවා මඟින් විවිධ වයස් කාණ්ඩ සඳහා ධර්ම අධ්‍යාපනය ලබාදීමේ වැඩපිළිවෙළ තවදුරටත් පුළුල් විය.

===2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය හා උරුම සංරක්ෂණය===

2012 වර්ෂයේ 2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය නිමිත්තෙන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මඟින් ත්‍රිපිටක සජ්ඣායන, පිණ්ඩපාත චාරිකා, ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා සහ සීල-භාවනා වැඩසටහන් විශාල වශයෙන් සංවිධානය කරන ලදී. එමෙන්ම අඩි 100 ඉක්මවන ස්ථූප, බුද්ධ මන්දිර සහ අනෙකුත් පූජනීය ගොඩනැගිලි කෙටි කාලයක් තුළ ඉදිකිරීම ද ජනතා අවධානයට ලක් විය. මෙම වැඩසටහන් බොහොමයක් විවිධ රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ද ප්‍රචාරය කරන ලදී.

ඊට අමතරව මහාවංශය, ධාතු වංශය ඇතුළු ඓතිහාසික බෞද්ධ ග්‍රන්ථ සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. ඒ සමඟම වසර 800කට පමණ පසු ශ්‍රී මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිහි කරන &quot;ශ්‍රී මිහිඳු පුර අටවක&quot; සැමරුම නැවත ආරම්භ කළ අතර, මිහින්තලයේ උත්තිය රජු විසින් ඉදිකරන ලද මිහිඳු මහා සෑය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා ද මහමෙව්නාව සංඝ සභාව මූලික විය. විල්ගම්වෙහෙර,සේරුවිල ඇතුළු පුරාණ බෞද්ධ ස්මාරක නැවත සංරක්ෂණය සඳහා ද බෞද්ධ ජනතාවගේ දායකත්වයෙන් අරමුදල් රැස් කරන ලදී.

මෙවැනි නව ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රම, වන්දනා සම්ප්‍රදායන්, ප්‍රකාශන, අධ්‍යාපනික වැඩසටහන් සහ බෞද්ධ උරුම සංරක්ෂණ කටයුතු හේතුවෙන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය කෙටි කාලයක් තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ජනතාව අතර පුළුල් ලෙස ප්‍රචලිත විය. 

===ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය===
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}

2012 වර්ෂයේදී මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් පුළුල් කිරීමේ අරමුණින්, ලාභ නොලබන ආයතනයක් ලෙස ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය ආරම්භ කරන ලදී. ඒ යටතේ ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය සහ ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ගිහි කාර්ය මණ්ඩලයක සහාය ඇතිව ක්‍රියාත්මක වූ අතර, පැය විසිහතර පුරා ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා, වන්දනා සහ අනෙකුත් බෞද්ධ වැඩසටහන් විකාශය කරමින් ධර්ම දානය සිදු කරයි. මෙම ධර්ම දේශනා සියල්ලම මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් සිදු කරනු ලබන අතර, බොහෝ වැඩසටහන් කිරිබත්ගොඩ–කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේදී පටිගත කෙරේ. ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාවලින් එකක් වන අතර, වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ආවරණ ජාලය හිමි බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාව ලෙස ද සැලකේ.

පසුකාලීනව ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය අන්තර්ජාලය සහ සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ ද ධර්ම ප්‍රචාරය පුළුල් කළේය. ඒ අනුව සිංහල, ඉංග්‍රීසි, දෙමළ, හින්දි සහ චීන ඇතුළු භාෂා රැසකින් යූටියුබ් නාලිකා ආරම්භ කරන ලදී. Shraddha TV, Lakviru Radio, Buddhism, Buddha Rashmi, Tamil Buddhist, Muniwar, Colombo Dhamma Friends සහ තරුණයන් ඉලක්ක කරගත් අහස්ගව්ව වැනි නාලිකා ඒ අතර ප්‍රධාන වේ. මෙම නාලිකා අතරින් Shraddha TV යූටියුබ් නාලිකාව ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය ඉක්මවා ඇති අතර, Buddhism නාලිකාව ග්‍රාහකයින් මිලියන දෙකකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද, Buddha Rashmi නාලිකාව ග්‍රාහකයින් ලක්ෂ පහකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද හිමි කරගෙන ඇත. මෙම බහුභාෂාමය ධර්ම ප්‍රචාරක වැඩසටහන් හේතුවෙන් මහමෙව්නාව ලොව පුරා විවිධ භාෂාවලින් ධර්මය ප්‍රචාරණය කරන ප්‍රමුඛ බෞද්ධ ධර්මායතනයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් විය.

මෙම ධර්ම ප්‍රචාරක ව්‍යාපෘතිවලට සමගාමීව මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ආරම්භ කර, මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ සහ අනෙකුත් ප්‍රකාශන මුද්‍රණය කර අඩු මිලකට ජනතාව අතර බෙදාහැරීම සිදු කරන ලදී. එමෙන්ම මහාමේඝ නමින් මාසික බෞද්ධ සඟරාවක් ද ප්‍රකාශයට පත් කෙරේ. මෙවැනි ලාභ නොලබන ආයතන පිහිටුවීම මගින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් ශක්තිමත් වූ අතර, විදේශීය රටවල ද මහමෙව්නාව අසපු ශාඛා එරට ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයන්ගේ උපකාර මත ආරම්භ කර ඒ ඒ රටවල භාෂාවලින් ධර්ම දේශනා, භාවනා වැඩසටහන් සහ බෞද්ධ අධ්‍යාපන කටයුතු ක්‍රියාත්මක කරන ලදී.

විශේෂයෙන් බටහිර රටවල මහමෙව්නාව ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් නොමිලේ බෞද්ධ භාවනා ක්‍රම ඉගැන්වීම හේතුවෙන් විදේශිකයන් විශාල පිරිසක් මහමෙව්නාව ආරාම වෙත පැමිණ භාවනාව හා බුද්ධ ධර්මය හදාරන්නට පෙළඹුණහ. ඒ සමඟම මහමෙව්නාව මගින් ප්‍රකාශයට පත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ ඉංග්‍රීසි ඇතුළු විදේශීය භාෂාවලට පරිවර්තනය කිරීම ද සිදු වූ අතර, එමගින් විදේශිකයන් අතර මහමෙව්නාව ආරාම පිළිබඳ ප්‍රසිද්ධිය සැලකිය යුතු ලෙස වර්ධනය විය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස විවිධ රටවලින් පැවිදි වීම සඳහා මහමෙව්නාව වෙත පැමිණෙන විදේශිකයන්ගේ සංඛ්‍යාව ද ක්‍රමයෙන් ඉහළ ගියේය. ඉන්දියාවේ සිදු කළ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු හේතුවෙන් එරට බෞද්ධයන්ගේ ඉල්ලීම මත මහමෙව්නාව ශාඛා ආරම්භ කරන ලද අතර, ඉන්දීය භික්ෂූන් වහන්සේලා පුහුණු කිරීම සඳහා ඉන්දියාව තුළම වෙනම ථේරවාද භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ද පිහිටුවන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}&lt;/ref&gt;

== ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය හා කලා ශෛලිය ==

මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ බොහෝ ආරාම ශාඛා පොදු ගෘහ නිර්මාණ සංකල්පයකට අනුව සැලසුම් කර ඉදිකර ඇත. ඒවා භාවනා ආරාම සම්ප්‍රදායට අයත් වුවද, ස්ථූපය, බෝධි මණ්ඩපය, පිළිමගෙය සහ ධර්ම ශාලාව වැනි ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ විහාරස්ථානවල දක්නට ලැබෙන මූලික අංග ද ඒවායේ අන්තර්ගත වේ. මීට අමතරව විශාල ස්ථූප සහිත මහා විහාර සම්ප්‍රදායට අයත් විහාරස්ථාන කිහිපයක් ද සංචිතය යටතේ ක්‍රියාත්මක වේ.

මහමෙව්නාව ආරාමවල ඉදිකරන ස්ථූප සාමාන්‍යයෙන් විශාල පරිමාණයෙන් නිර්මාණය කරනු ලබන අතර, ධාතූන් වහන්සේලා සතරැස් කොටුව තුළ පමණක් නිධන් කිරීමේ සාම්ප්‍රදායික සම්ප්‍රදායට අමතරව, ගර්භය සහ සතරැස් කොටුව යන දෙකෙහිම අලංකාර ධාතු ගර්භයක් නිර්මාණය කර ධාතූන් වහන්සේලා නිධන් කිරීමේ ක්‍රමයක් අනුගමනය කරයි. බෝධි මණ්ඩප ද සාමාන්‍යයෙන් විශාල පරිමාණයෙන් ඉදිකරනු ලබන අතර, ප්‍රධාන බෝධීන් වහන්සේ වටා පරිවාර බෝධීන් වහන්සේලා සිව්නමක් රෝපණය කිරීම මෙහි බොහෝ ආරාමවල දක්නට ලැබෙන සැලසුම් ලක්ෂණයකි. බෝධි මණ්ඩපවල බුද්ධ ප්‍රතිමා බොහෝ විට භූමිස්පර්ශ මුද්‍රාවෙන් නිර්මාණය කර ඇති අතර, කාශ්‍යප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ බෝධිය ලෙස සැලකෙන නුග බෝධියට වන්දනා කිරීම සඳහා වෙනම පිහිටුවන ලද කුඩා බෝධි මණ්ඩප ද ඇතැම් ආරාමවල දක්නට ලැබේ.

ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ වර්ණ හා අලංකරණය සම්බන්ධයෙන් ද මහමෙව්නාව ආරාමවල යම් පොදු ලක්ෂණ පවතී. සුදු පැහැයට අමතරව රන්, මැටි, ක්‍රීම් සහ ලා රෝස වැනි වර්ණ භාවිතා කර ඇති අතර, කැටයම්, උද්‍යාන අලංකරණය සහ බොන්සායි ශාක භාවිතයෙන් ස්වභාවික පරිසරය සමඟ සම්බන්ධ වූ ආරාම පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීමට උත්සාහ කර ඇත. සදකඩපහණ, මුරගල් සහ වෙනත් සම්ප්‍රදායික විහාර අංග භාවිතා කිරීමත් සමඟ සිංහ, හස්ති, හංස සහ මොණර රූප ද අලංකරණ අංග ලෙස යොදා ගනු ලැබේ.

ආගමික සංකේත සහ වන්දනා ස්ථාන සැලසුම් කිරීමේදී ද පොදු රටාවක් අනුගමනය කර ඇත. බොහෝ ආරාමවල ධර්ම ශාලාව තුළ ධර්මචක්‍ර මුද්‍රාවෙන් යුතු බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් හෝ ධර්මචක්‍ර සංකේතයක් ස්ථාපනය කර ඇති අතර, විහාර භූමියට පිවිසෙන ප්‍රධාන දොරටුවේ විහාරස්ථානයේ නාමය වෙනුවට &quot;නමෝ බුද්ධාය&quot; යන පාඨය යෙදීම ද බොහෝ ආරාමවල දක්නට ලැබේ. ආරාම පරිශ්‍රය තුළ &quot;මහමෙව්නාව&quot; යන නාම පුවරුවක් සහ මහජනතාව සඳහා ධර්ම ග්‍රන්ථ ලබාගත හැකි ''සදහම් පොත් මැදුරක්'' ද සාමාන්‍යයෙන් පවත්වාගෙන යනු ලබයි.සාම්පදායික විහාරස්ථාන වල දක්නට ලැබෙන හින්දු දේව ප්‍රතිමා සඳහා වෙනම දේවාල ඉදිකිරීම වෙනුවට, රහතන් වහන්සේලා සහ බෞද්ධ චරිත නිරූපණය කරන ප්‍රතිමා මණ්ඩප සහ බෞද්ධ දෙවිවරුන්ගේ ප්‍රතිමා ඇතැම් නිර්මාණවල අන්තර්ගත කර ඇත.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය තමන්ටම ආවේණික බුද්ධ ප්‍රතිමා ශෛලියක් ද හඳුන්වා දී ඇති අතර, එය ජනප්‍රිය වශයෙන් &quot;අසපු ප්‍රතිමා&quot; ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. ආරම්භක කාලයේ රන් පැහැයෙන් යුතු, ඉන්දියාවේ බුද්ධගයා ප්‍රදේශයේ සහ ශ්‍රී ලංකාවේ පොළොන්නරු යුගයේ තිවංක ප්‍රතිමා සම්ප්‍රදායෙන් ආභාස ලැබූ ප්‍රතිමා නිර්මාණය කරන ලදී.පසුව එම ශෛලිය තවදුරටත් සංවර්ධනය කරමින් නව ප්‍රතිමා ආකෘති හඳුන්වා දෙන ලදී.

මෙම කලා කටයුතු සඳහා ''මූර්ති කලායතනය'' නමින් ආරාමයට පරිබාහිරව ලාභ නොලබන ආයතනයක් ලෙස විශේෂිත මූර්ති නිර්මාණ ආයතනයක් පිහිටුවන ලද අතර, එහි නිර්මාණය කරන ලද බුද්ධ ප්‍රතිමා හා මෙම ශෛලියේ ප්‍රතිමා මහමෙව්නාව ආරාමවලට අමතරව වර්තමානයේ වෙනත් බෞද්ධ විහාරස්ථානවල ද භාවිතයට ගනු ලබනු දක්නට තිබේ. එම ප්‍රතිමා ශෛලියට අයත් බුද්ධ ප්‍රතිමා දෙකක් [[බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළ]] සහ [[මත්තල රාජපක්ෂ ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළ]] තුළ ස්ථාපනය කිරීම සඳහා ද මහමෙව්නාව මූලික දායකත්වයක් ලබා දී ඇත.වර්තමානයේ මේ ප්‍රතිමා සඳහා ඇති ප්‍රචලිත බව නිසා වෙනත් ලංකාවේ වෙනත් මූර්ති නිර්මාණ ආයතන ද මෙම ශෛලියේ ප්‍රතිමා නිර්මාණයට වර්තමානය වන විට යොමුව තිබෙනු දක්නට තිබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන්==

===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

== මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ==

'''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' යනු මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ අනුශාසක [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ මඟපෙන්වීම යටතේ ආරම්භ කරන ලද අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික බෞද්ධ පාසල් ජාලයකි.මහා සංඝරත්නයේ අනුශාසකත්වය යටතේ ගුණධර්ම අධ්‍යාපනය, විධිමත් අධ්‍යාපනය සහ විෂය බාහිර ක්‍රියාකාරකම් සමබරව ක්‍රියාත්මක වන පාසල් පද්ධතියක් පිහිටුවීම එහි අරමුණ ලෙස සංවිධානය සඳහන් කරයි.

මෙම පාසල් ජාලයේ පළමු විද්‍යාලය 2018 පෙබරවාරි 28 වන දින ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ දෙල්ගොඩ, දෙමාළගම ප්‍රදේශයේ රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස ආරම්භ කරන ලදී. ඒ සඳහා මැලේසියාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ක්වාලාලම්පූර්හි සෙන්තෝල් බෞද්ධ විහාරයේ විහාරාධිපති සහ ථේරවාද බෞද්ධ කවුන්සිලයේ අනුශාසක [[බූටෑවත්තේ සරණංකර හිමි]]යන් විසින් උන්වහන්සේට අයත් ගොඩනැගිලි සහිත ඉඩම පරිත්‍යාග කරන ලදී.

සංවිධානයට අනුව, බෞද්ධ වටිනාකම් මත පදනම් වූ පාසල් අධ්‍යාපනයක් ලබාදීමේ අරමුණින් මෙම පාසල් ජාලය ක්‍රියාත්මක වන අතර, නිදහසෙන් පසු ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය ලෙස එය හඳුන්වා දෙනු ලබයි. පසුව දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවලට එහි ශාඛා ව්‍යාප්ත වූ අතර, දැනට පහත විද්‍යාල ක්‍රියාත්මක වේ.

* දෙල්ගොඩ, දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

මීට අමතරව කඩුවෙල, කිරිබත්ගොඩ, මාළඹේ, සඳලංකාව, දෙල්ගොඩ සහ වැලිමඩ යන ප්‍රදේශවල '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්''' ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>6iu0vf0h7689g4tb8pbx4mhcmlkhwfe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>796514</id>
      <parentid>796513</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T11:35:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KSLwiki24</username>
        <id>70498</id>
      </contributor>
      <origin>796514</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79462" sha1="sq2xxp7vdgb0t02gfuf9kn3wpgfe4n1" xml:space="preserve">{{in use}}
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය
| name = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය
| native_name = '''අමරපුර ‍ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායික&lt;br&gt; මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව'''
| image =[[File:Mahamevnawa Logo.webp|thumb|මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ නිල ලාංඡනය]]&lt;br&gt; [[File:Mahamevnawa Monastery Flag.jpg]]
| size = 200px
| caption         = මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධජය
| abbreviation    = මහමෙව්නාව 
| motto = ගෞතම බුදුසසුන තුළ සනාතන රැකවරණය ලබමු
| type = සෙනසුන් සංවිධානයකි
| purpose = පිරිසිදු ථේරවාද ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොව පුරා ප්‍රචාරය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව
| headquarters = [[පොල්ගහවෙල]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| location =දේශිය ශාඛා 80+ &lt;br&gt;විදේශීය ශාඛා 50+ &lt;br&gt;සමස්ත ශාඛා 130+
| region_served = ලොව පුරා
| membership = බොදු මඟෙහි හැසිරෙන්නන්
| leader_title = නිර්මාතෘ
| leader_name = [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title2 = ප්‍රධාන අනුශාසක 
| leader_name2 =  [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
| leader_title3 = මහෝපාධ්‍යාය 
| leader_name3 = ●අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ නිකායේ මහානායක ස්ථවිර&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;[[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමි]]&lt;br&gt;(2004 - 2022)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;↳&lt;small&gt;දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි&lt;br&gt;(2024 සිට)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
●හිනිදුම නන්දරතන නාහිමි&lt;br&gt;&lt;small&gt; (2022 සිට)&lt;/small&gt;
| leader_title4 =  නිකාය
| leader_name4 = [[ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය|අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ මහා නිකාය]]
| formation = 1999 අගෝස්තු 14
| website = Sinhala-{{URL|https://www.mahamevnawa.lk/}}&lt;br&gt;
English-{{URL|https://www.mahamevnawa.org/}}&lt;br&gt;
Hindi-{{URL|https://www.buddharashmi.in/}}&lt;br&gt;
Tamil-{{URL|https://www.tamilbuddhist.com/}}
}}

'''මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය''' යනු [[ගෞතම බුදුන් වහන්සේ|ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ]] ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීමේ අරමුණින් [[ථේරවාදය|ථේරවාද]] බුදුදහම පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද බෞද්ධ සෙනසුන් සංවිධානයකි. මෙම සංවිධානයේ මූලික අරමුණ වන්නේ බුදුදහමේ පරමාර්ථය වන [[නිවන|චතුරාර්ය සත්‍යය]] අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය ධර්ම අධ්‍යාපනය, භාවනා පුහුණුව සහ ආධ්‍යාත්මික මඟපෙන්වීම ලබාදීමයි.&lt;ref&gt;[https://mahamevnawa.lk/ නිල වෙබ් අඩවිය - මහමෙව්නාව බොදු සෙනසුනෙහි]&lt;/ref&gt;

මෙම සංවිධානය ශ්‍රී ලංකාව සහ විදේශ රටවල පිහිටි අසපු ශාඛා 130කට ආසන්න සංඛ්‍යාවකින් සමන්විත වන අතර, වනාන්තරගත, ග්‍රාමීය, අර්ධ නාගරික සහ නාගරික පරිසරයන් නියෝජනය වන පරිදි එම ආරාම පිහිටුවා ඇත. මීට අමතරව විශාල ස්ථූප කේන්ද්‍ර කරගත් මහා විහාර සම්ප්‍රදායේ විහාරස්ථාන කිහිපයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.දකුණු ආසියාවේ විශාලතම ථේරවාද බෞද්ධ ධර්මායතන ලෙස සැලකෙන මෙම සංවිධානයේ ප්‍රධාන මූලස්ථානය සහ ආරම්භක ආරාමය වන්නේ [[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව]]යි.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ සහ මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ නිර්මාතෘ හා ප්‍රධාන අනුශාසක ධුරය දරන්නේ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි|අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ]] වන අතර, උන්වහන්සේ &quot;පින්වත් ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේ&quot; යන අන්වර්ථ නාමයෙන් ද ප්‍රචලිතව සිටී. උන්වහන්සේගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා දහසකට ආසන්න පිරිසක් ත්‍රිපිටක ධර්මය, විනය සහ භාවනා පුහුණුව ලබන අතර එසේ එකම ආචාර්යවරයෙකු යටතේ වැඩිම ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලා ප්‍රමාණයක් පරිපාලනය වන ලෝකයේ එකම බෞද්ධ ධර්මායතනය වන්නේ ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යි.

නවක භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පුහුණුව සහ උපසම්පදා විනය කර්මය සඳහා මාතර අපරැක්ක ප්‍රදේශයේ [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] නමින් ඉන්දියාවේ නාලන්දා මහා විහාරය සහ අනුරාධපුර මහා විහාර සම්ප්‍රදාය ආදර්ශයට ගෙන සැලසුම් කර ඇති වනාන්තරගත භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටුවා ඇත. ඉන්දීය ශිෂ්‍ය භික්ෂූන්ගේ සංඛ්‍යාව වැඩි වීමත් සමඟ ඉන්දියාවේ නාග්පූර් ප්‍රදේශයේ ද මේ හා සමාන භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ආරම්භ කර තිබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ මහමෙව්නාව ආරාම, සැලසුම් සහගතව හා ඒකාකාර ගෘහනිර්මාණ සංකල්පයකට අනුව සංවර්ධනය කරන ලද භාවනා ආරාම සංකීර්ණ ලෙස ද ප්‍රචලිතය.

[[File:mahamewnawa polgahawela.jpg|thumb|center|150px|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේ පිහිටි සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව]]

කළුතර ප්‍රදේශයේ ගිලන් භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා විශේෂයෙන් ඉදිකරන ලද ගිලන් භික්ෂු රෝහල් සංකීර්ණයක් ද මෙම සංවිධානය සතුව පවතී. ඊට අමතරව ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සඳහා [[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය|ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය]] නමින් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ සෘජු පරිපාලනයෙන් වෙන් වූ නමුත් උන්වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ක්‍රියාත්මක වන විද්‍යුත් මාධ්‍ය ජාලයක් සහ ''මහාමේඝ ප්‍රකාශන'' නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ක්‍රියාත්මක වේ. මෙම ආයතන මඟින් සිංහල, ඉංග්‍රීසි, දෙමළ, හින්දි සහ වෙනත් භාෂා රැසකින් ථේරවාද බුදුදහම ප්‍රචාරය කිරීම සඳහා පොත්, රූපවාහිනී, ගුවන්විදුලි සහ අන්තර්ජාල මාධ්‍ය භාවිතා කරයි.

මහමෙව්නාව භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ අනුශාසකත්වය යටතේ ''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල'' නමින් බෞද්ධ පාසල් ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ. සංවිධානයට අනුබද්ධ බැතිමතුන් ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු විවිධ රටවල විසිරී සිටින අතර, විදේශ රටවල ද බෞද්ධ විහාරස්ථාන සහ ධර්ම මධ්‍යස්ථාන පිහිටුවීම මඟින් ජාත්‍යන්තර වශයෙන් ද සිය ක්‍රියාකාරකම් ව්‍යාප්ත කර ඇත.

==මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාව==
මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ පරිපාලනය සිදු කරනු ලබන්නේ මහමෙව්නාව සංඝ සභාව විසිනි.එය අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය යටතේ පවතින, එහෙත් අභ්‍යන්තර පරිපාලන කටයුතු ස්වාධීනව සිදුකරන සංඝ සභාවකි. මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘ [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් 2006 වර්ෂයේදී අසපු සංචිතයේ පරිපාලන කටයුතු තමන්ගෙන් වෙන් කර සංඝ සභාව වෙත පැවරීමේ අරමුණින් මෙම සංඝ සභාව පිහිටුවන ලදී. ඒ සඳහා අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ කාරක සංඝ සභාවේ අනුමැතිය හිමි වූ අතර, මහමෙව්නාව සංඝයා සඳහා වෙනම උපසම්පදා විනය කර්මය පැවැත්වීමේ අවසරය ද ලබා දෙන ලදී.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ භික්ෂූන් වහන්සේලා දහසකට අධික පිරිසක් මෙම සංඝ සභාවේ සාමාජිකත්වය දරන අතර, එහි රැස්වීම් පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානයේදී පැවැත්වේ. සංඝ සභාවේ සභාපති, උපසභාපති, මහාලේඛකාධිකාරී සහ නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී ඇතුළු පරිපාලන තනතුරු ක්‍රියාත්මක වන අතර, නියමිත කාලසටහනකට අනුව මාස හයකට වරක් සංඝ සභාව රැස්වීම එහි පරිපාලන ක්‍රමවේදයේ අංගයකි. එම රැස්වීම්වලදී අසපු සංචිතයේ ප්‍රධාන පරිපාලන තීරණ ගැනීම මෙන්ම අසපු ශාඛා අතර භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ස්ථාන මාරු කිරීම් ද සිදු කරනු ලැබේ.මෙම ස්ථාන මාරු කිරීම &quot;මහා සංඝ මාරුව&quot; ලෙස විශේෂිත නමකින් හදුන්වන අතර එය මහමෙව්නාව සංඝ සභාව තුළ පමණක් දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂී කරුණකි.

සංඝ සභාවේ සියලු භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ධර්මාචාර්යත්වය [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන් යටතේ පවතී. කෙසේ වෙතත්, සංඝ සභාව පිහිටුවීමට පෙර 1999 සිට 2006 දක්වා කාලසීමාවේ ඇතැම් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආචාර්යත්වය [[සේරුවිල සරණකිත්ති හිමි]] සහ [[මුංහේනේ මෙත්තාරාම හිමි]] ඇතුළු සේරුවිල සඟ පරපුරේ ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් දරන ලද අවස්ථා ද වාර්තා වේ.

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සාම්ප්‍රදායිකව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ මහානායක හිමියන් විසින් දැරීම සිදු වී ඇත. ඒ අනුව [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි|දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි උත්තරීතර මහානායක හිමියන්]] 2004 වර්ෂයේ පැවති ප්‍රථම උපසම්පදා මහෝත්සවයේ සිට 2022 දක්වා එම ධුරය දැරූහ. 2022 වර්ෂයේදී උන්වහන්සේ තාවකාලිකව එම ධුරයෙන් ඉවත් වීමෙන් පසු අසපු සංචිතයේම ජ්‍යේෂ්ඨ භික්ෂුවක් වන  [[හිනිඳුම නන්ද හිමි]] මහෝපාධ්‍යාය ධුරයට පත් කරන ලදී. 2024 වර්ෂයේ [[දොඩම්පහල චන්ද්‍රසිරි හිමි]] අපවත් වීමෙන් අනතුරුව අමරපුර ශ්‍රී කළ්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරයට පත් [[දෙවිනුවර සිරිසුනන්ද මහානායක හිමි]] මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ තුන්වන මහෝපාධ්‍යාය ධුරය සඳහා තේරී පත්වූහ.

නවක භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා අදියර කිහිපයකින් සමන්විත පුහුණු ක්‍රමවේදයක් මහමෙව්නාව සංඝ සභාව මඟින් ක්‍රියාත්මක කරයි. පැවිදි කිරීමට පෙර අපේක්ෂකයන් නේවාසික පුහුණුවකට සහභාගි වන අතර, පැවිද්දෙන් පසු ඔවුන් [[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ]] භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය වෙත යොමු කරනු ලැබේ. එහිදී විනය, භාවනා, ත්‍රිපිටක ධර්මය, මහමෙව්නාව මඟින් සම්පාදිත සරල සිංහල ධර්ම ග්‍රන්ථ, සරල සිංහල සූත්‍ර පිටක පරිවර්තන, බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටකය සහ අටුවා ග්‍රන්ථ ඇසුරින් අධ්‍යයන කටයුතු සිදු කරයි. අවශ්‍යතාව අනුව පාලි භාෂාව සහ අභිධර්මය පිළිබඳ වැඩිදුර අධ්‍යයන සඳහා ද අවස්ථාව ලබා දේ.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ සියලු ශාඛාවල දෛනික කටයුතු පොදු කාලසටහනකට අනුව සංවිධානය කර ඇති අතර, දාන වළඳා ගැනීම, වන්දනා, සූත්‍ර සජ්ඣායනය, ධර්ම සාකච්ඡා සහ භාවනා වැඩසටහන් ඒ අනුව ක්‍රියාත්මක වේ. එමෙන්ම සිවුරු පැළදීම, සිවුරේ වර්ණය, වත්පිළිවෙත්, සජ්ඣායන ක්‍රමය සහ වන්දනා ක්‍රමය සම්බන්ධයෙන් ද සියලු අසපු අතර පොදු ප්‍රතිපත්ති අනුගමනය කරනු ලැබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය==

&lt;div class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;max-width:850px; margin:1em auto; padding:1.5em; border:1px solid #3366cc; background-color:#f0f4f8; font-family:sans-serif;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; font-weight:bold; font-size:115%; background-color:#3366cc; color:white; padding:10px; border-radius:4px; margin-bottom:20px; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);&quot;&gt;
මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ සංවිධාන ව්‍යුහය
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align:center; margin-bottom:15px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#d0e1fd; padding:6px 15px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අනුශාසක හිමි සහ මහෝපාධ්‍යාය හිමිවරුන්&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;අමරපුර ශ්‍රී  කළ්‍යාණිවංශ නිකායික මහමෙව්නාව සංඝ සභාව &lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;සභාපති ඇතුලු නිලධාරී මණ්ඩලය&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:16px; color:#3366cc; margin:3px 0;&quot;&gt;⬇️&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-weight:bold; background:#fff; padding:5px 10px; border:1px solid #3366cc; display:inline-block; border-radius:4px;&quot;&gt;සමාජික භික්ෂූන් (1000+)&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px dashed #3366cc; margin:15px 0;&quot;&gt;

{| width=&quot;100%&quot; cellspacing=&quot;10&quot; cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;background:transparent;&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''දේශීය අසපු (70+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය &lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ගිලන් භික්ෂු රෝහල&lt;/small&gt;
:: ↳ &lt;small&gt;කලුතර බෝඹුවල මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වෙනත් ප්‍රධාන අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඥණ භාවනා අසපුව &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''විදේශීය අසපු (45+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නවසීලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඇමරිකාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉන්දියාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;නාග්පූර් ඉන්දීය භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;එංගලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අයර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ස්කොට්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජර්මනිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රංශය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ඉතාලිය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;නෙදර්ලන්තය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සයිප්‍රසය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;දකුණු කොරියාව&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ජපානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අරාබි අර්ධද්වීපය&lt;/small&gt;


| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''අනගාරිකා අසපු (10+)'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;දේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මුතුගල මූලස්ථානය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;වැදගත් අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;උඩුපිල යශෝධරා මහා සෑ විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;විදේශීය අනගාරිකා අසපු&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැනඩාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ඕස්ට්‍රේලියාව&lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් වැදගත් අසපු'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;ප්‍රචලිත බෞද්ධ වන්දනා ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;පොල්ගහවෙල සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑය&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කුඹල්වෙල අසපුව&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මාළඹේ බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;අසපු ශාඛා නොවන අනුබද්ධිත විහාර&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන&lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;විල්ගම්වෙහෙර &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;මොණරාගල &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;හබරණ &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;දහිරකිනාකන්ද &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;බතලයාය &lt;/small&gt;
:: ↳&lt;small&gt;කැබිතිගොල්ලෑව &lt;/small&gt;

| width=&quot;25%&quot; style=&quot;background:#ffffff; border:1px solid #99b3e6; border-radius:6px; padding:10px; box-shadow: 1px 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;center&gt;'''වෙනත් ආයතන'''&lt;/center&gt;
&lt;hr style=&quot;border:0; border-top:1px solid #99b3e6; margin:5px 0;&quot;&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Shraddha Tv&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;Lakviru Fm&lt;/small&gt;
::↳&lt;small&gt;අන්තර්ජාල අවකාශ&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ප්‍රකාශන&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මහාමේඝ ධර්ම යාත්‍රා&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;මූර්ති කලායතනය&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;සෞභාග්‍යා සුවඳ කූරු&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;&lt;small&gt;(සැ.යු.:මේ ආයතන සංඝ සභාවෙන් පරිබාහිරව ගිහි කාර්ය මණ්ඩල යටතේ පරිපාලනය වේ)&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;
|}

&lt;/div&gt;

==ධර්ම ප්‍රචාරය==
===ධර්ම දේශනා හා සූත්‍ර ප්‍රචාරය===

20 වන සියවසේ අගභාගයේ ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝ ස්ථානවල ජාතක කතා, ධම්මපද ගාථා,මව්පිය වන්දනා,කාලීන දේශනා සහ අනාගත මෛත්‍රී බුදු සසුන පිළිබඳ සංකල්ප මූලික කරගත් ධර්ම දේශනා බහුලව පැවති අතර, මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය එම ප්‍රවණතාවයෙන් වෙනස් වූ ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රමවේදයක් ආරම්භ කළේය. එහිදී ගෞතම බුදු සසුන තුළම චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධය පරමාර්ථ කරගනිමින් සූත්‍ර දේශනා සරල සිංහල භාෂාවෙන් ජනතාවට ඉදිරිපත් කරන ලදී. ඒ සමඟම සූත්‍ර පිටකයේ බොහෝ දේශනා සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර, එම ග්‍රන්ථ පහසුවෙන් කියවා තේරුම් ගත හැකි වීම නිසා ධර්මය හදාරන ජනතාව අතර වේගයෙන් ජනප්‍රිය විය.එකල බෞද්ධ ජනතාවට ගැළපෙන ආචාර කිරීමේ ක්‍රමයක් සුලබව භාවිතා නොවූ අතර කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් විසින් ත්‍රිපිටකය තුල සඳහන් &quot;නමෝ බුද්ධාය!&quot; යන වදන නිරන්තරයෙන් භාවිතා කරනු ලැබීය.පසුව එය ප්‍රචලිත වූ අතර උන්වහන්සේගේ දේශනා ඇසූ බොහෝ බෞද්ධයන් එකිනෙකා හමුවන විට &quot;නමෝ බුද්ධාය&quot; යන්න පැවසීමට හුරු විය.

කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමියන් දිවයින පුරා ධර්ම දේශනා පවත්වමින් වැඩම කළ අතර, උන්වහන්සේගේ දේශනා බෞද්ධ ජනතාව අතර ඉතා කෙටි කාලයකින් ප්‍රචලිත විය. එක් ධර්ම දේශනාවක් ශ්‍රවණය කිරීම සඳහා දහස් ගණනක් ජනතාව සහභාගි වූ අතර, විවිධ ප්‍රදේශවලින් බස් රථ මඟින් වන්දනා නඩ පැමිණීම ද සාමාන්‍ය සිදුවීමක් විය. පසුව එම දේශනා පොත්, කැසට්පට සහ සංයුක්ත තැටි (CD) ලෙස ද නිකුත් වූ අතර, රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ද ප්‍රචාරය වීම ආරම්භ විය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බොහෝ තරුණයන් මහමෙව්නාව සංඝ සභාව වෙත පැවිදි වීමට පෙළඹුණු අතර, පොල්ගහවෙල මූලස්ථානයේ ඉඩකඩ ප්‍රමාණවත් නොවීමත් සමඟ බෞද්ධ ජනතාවගේ ඉඩම් පරිත්‍යාග මත දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල නව මහමෙව්නාව ආරාම පිහිටුවන ලදී. එම ආරාමවල ද දෛනික, සතිපතා සහ මාසික ධර්ම වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක විය.

===වන්දනා හා සජ්ඣායන සම්ප්‍රදාය===

මහමෙව්නාව සංඝ සභාවට ආවේණික සජ්ඣායන සහ වන්දනා ක්‍රමයක් ද ක්‍රමයෙන් වර්ධනය විය. එහිදී අධික ලෙස මන්දගාමී හෝ වේගවත් නොවන මධ්‍යස්ථ තාලයකින් පාලි සජ්ඣායනය කිරීම ප්‍රචලිත විය. පාලි පාඨවල අර්ථය ජනතාවට අවබෝධ කර දීම සඳහා &quot;මහමෙව්නාවේ පාලි–සිංහල පිරිවානා පොත&quot; සම්පාදනය කර පාලි පාඨ සමඟ සිංහල පරිවර්තනය ද එක්ව සජ්ඣායනය කිරීම ආරම්භ කරන ලදී. මෙම ක්‍රමය ශ්‍රී ලංකාවේ මීට පෙර භාවිතා නොවූ බැවින් මුල් කාලයේ බෞද්ධ සමාජය තුළ ඒ පිළිබඳ විවිධ අදහස් හා වාද විවාද ද ඇති විය. පසුව මෙම ග්‍රන්ථය ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය කළ අතර, විදේශීය බෞද්ධයන් අතර ද එය ජනප්‍රිය විය.

===නව වන්දනා වැඩසටහන්===

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය රුවන්වැලිසෑය, සෝමාවතිය, සේරුවිල, පොලොන්නරුව සහ මිහින්තලය ඇතුළු පුරාණ බෞද්ධ සිද්ධස්ථානවල මහා පරිමාණ වන්දනා වැඩසටහන් සංවිධානය කළ අතර, ඒවාට ලක්ෂ ගණනින් බැතිමතුන් සහභාගි වූහ. සෝමාවතිය සෑය වන්දනාව සඳහා එක් අවස්ථාවක සහභාගිත්වය ලක්ෂ 12 ඉක්මවා ඇති බවට ඇස්තමේන්තු පළ විය. එමෙන්ම බෞද්ධයන්ට තිසරණය සහ බුද්ධ, ධර්ම, සංඝ යන ත්‍රිවිධ රත්නය කෙරෙහි විශ්වාසය ශක්තිමත් කර ගැනීමේ වැදගත්කම නිරන්තරයෙන් අවධාරණය කරන ලද අතර වෙනත් දේවල් පසුපස නොයා තිසරණයම සරණ යෑමේ මූලික බෞද්ධ අංගය වඩාත් ප්‍රචාරය කරන ලදී.

ඒ සමඟම පඬුරු ගැටගැසීම, දේවාල හා කෝවිල්වල කන්නලව් කිරීම සහ ග්‍රහ අපල සංකල්ප මත පදනම් වූ බෝධි වන්දනා ක්‍රමවලින් ඉවත්ව, බුදුගුණ, රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ සහ තිසරණය මූලික කරගත් නව වන්දනා කවි සහ බෝධි වන්දනා ක්‍රම හඳුන්වා දෙන ලදී. කාලයත් සමඟ බොහෝ බෞද්ධයන් මෙම නව වන්දනා ක්‍රම භාවිතයට හුරු වූ අතර, රහතන් වහන්සේලාගේ ගුණ සිහි කරමින් වන්දනා කිරීම ද ව්‍යාප්ත විය. එසේම ශතවර්ෂ 8 කට පමණ පසු සර්වරාත්‍රික ධර්ම දේශනා සම්ප්‍රදාය ද නැවත ආරම්භ කරමින් මහමෙව්නාව විසින් ධර්ම දේශනා වැඩසටහන් ආරම්භ කරන ලදී.

===ළමා, තරුණ හා බෞද්ධ අධ්‍යාපන වැඩසටහන්===

මෙම කාලය තුළ ළමුන් සඳහා වෙනම ධර්ම වැඩසටහන්, තරුණයන් සඳහා විශේෂ වැඩසටහන්, බෞද්ධ චිත්‍රකතා ග්‍රන්ථ සහ අනෙකුත් අධ්‍යාපනික ප්‍රකාශන ද ආරම්භ කරන ලදී. ඒවා මඟින් විවිධ වයස් කාණ්ඩ සඳහා ධර්ම අධ්‍යාපනය ලබාදීමේ වැඩපිළිවෙළ තවදුරටත් පුළුල් විය.

===2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය හා උරුම සංරක්ෂණය===

2012 වර්ෂයේ 2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය නිමිත්තෙන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මඟින් ත්‍රිපිටක සජ්ඣායන, පිණ්ඩපාත චාරිකා, ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා සහ සීල-භාවනා වැඩසටහන් විශාල වශයෙන් සංවිධානය කරන ලදී. එමෙන්ම අඩි 100 ඉක්මවන ස්ථූප, බුද්ධ මන්දිර සහ අනෙකුත් පූජනීය ගොඩනැගිලි කෙටි කාලයක් තුළ ඉදිකිරීම ද ජනතා අවධානයට ලක් විය. මෙම වැඩසටහන් බොහොමයක් විවිධ රූපවාහිනී නාලිකා මඟින් ද ප්‍රචාරය කරන ලදී.

ඊට අමතරව මහාවංශය, ධාතු වංශය ඇතුළු ඓතිහාසික බෞද්ධ ග්‍රන්ථ සරල සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කර ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. ඒ සමඟම වසර 800කට පමණ පසු ශ්‍රී මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිහි කරන &quot;ශ්‍රී මිහිඳු පුර අටවක&quot; සැමරුම නැවත ආරම්භ කළ අතර, මිහින්තලයේ උත්තිය රජු විසින් ඉදිකරන ලද මිහිඳු මහා සෑය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා ද මහමෙව්නාව සංඝ සභාව මූලික විය. විල්ගම්වෙහෙර,සේරුවිල ඇතුළු පුරාණ බෞද්ධ ස්මාරක නැවත සංරක්ෂණය සඳහා ද බෞද්ධ ජනතාවගේ දායකත්වයෙන් අරමුදල් රැස් කරන ලදී.

මෙවැනි නව ධර්ම ප්‍රචාරක ක්‍රම, වන්දනා සම්ප්‍රදායන්, ප්‍රකාශන, අධ්‍යාපනික වැඩසටහන් සහ බෞද්ධ උරුම සංරක්ෂණ කටයුතු හේතුවෙන් මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය කෙටි කාලයක් තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ජනතාව අතර පුළුල් ලෙස ප්‍රචලිත විය. 

===ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය===
{{වැඩිදුර|ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය}}

2012 වර්ෂයේදී මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් පුළුල් කිරීමේ අරමුණින්, ලාභ නොලබන ආයතනයක් ලෙස ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය ආරම්භ කරන ලදී. ඒ යටතේ ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය සහ ලක්විරු ගුවන්විදුලිය ගිහි කාර්ය මණ්ඩලයක සහාය ඇතිව ක්‍රියාත්මක වූ අතර, පැය විසිහතර පුරා ධර්ම දේශනා, ධර්ම සාකච්ඡා, වන්දනා සහ අනෙකුත් බෞද්ධ වැඩසටහන් විකාශය කරමින් ධර්ම දානය සිදු කරයි. මෙම ධර්ම දේශනා සියල්ලම මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් සිදු කරනු ලබන අතර, බොහෝ වැඩසටහන් කිරිබත්ගොඩ–කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපු පරිශ්‍රයේදී පටිගත කෙරේ. ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාවලින් එකක් වන අතර, වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ආවරණ ජාලය හිමි බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාව ලෙස ද සැලකේ.

පසුකාලීනව ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලය අන්තර්ජාලය සහ සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ ද ධර්ම ප්‍රචාරය පුළුල් කළේය. ඒ අනුව සිංහල, ඉංග්‍රීසි, දෙමළ, හින්දි සහ චීන ඇතුළු භාෂා රැසකින් යූටියුබ් නාලිකා ආරම්භ කරන ලදී. Shraddha TV, Lakviru Radio, Buddhism, Buddha Rashmi, Tamil Buddhist, Muniwar, Colombo Dhamma Friends සහ තරුණයන් ඉලක්ක කරගත් අහස්ගව්ව වැනි නාලිකා ඒ අතර ප්‍රධාන වේ. මෙම නාලිකා අතරින් Shraddha TV යූටියුබ් නාලිකාව ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියනය ඉක්මවා ඇති අතර, Buddhism නාලිකාව ග්‍රාහකයින් මිලියන දෙකකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද, Buddha Rashmi නාලිකාව ග්‍රාහකයින් ලක්ෂ පහකට අධික සංඛ්‍යාවක් ද හිමි කරගෙන ඇත. මෙම බහුභාෂාමය ධර්ම ප්‍රචාරක වැඩසටහන් හේතුවෙන් මහමෙව්නාව ලොව පුරා විවිධ භාෂාවලින් ධර්මය ප්‍රචාරණය කරන ප්‍රමුඛ බෞද්ධ ධර්මායතනයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් විය.

මෙම ධර්ම ප්‍රචාරක ව්‍යාපෘතිවලට සමගාමීව මහාමේඝ ප්‍රකාශකයෝ නමින් බෞද්ධ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ආරම්භ කර, මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය මගින් නිකුත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ සහ අනෙකුත් ප්‍රකාශන මුද්‍රණය කර අඩු මිලකට ජනතාව අතර බෙදාහැරීම සිදු කරන ලදී. එමෙන්ම මහාමේඝ නමින් මාසික බෞද්ධ සඟරාවක් ද ප්‍රකාශයට පත් කෙරේ. මෙවැනි ලාභ නොලබන ආයතන පිහිටුවීම මගින් මහමෙව්නාව සංඝ සභාවේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු තවදුරටත් ශක්තිමත් වූ අතර, විදේශීය රටවල ද මහමෙව්නාව අසපු ශාඛා එරට ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයන්ගේ උපකාර මත ආරම්භ කර ඒ ඒ රටවල භාෂාවලින් ධර්ම දේශනා, භාවනා වැඩසටහන් සහ බෞද්ධ අධ්‍යාපන කටයුතු ක්‍රියාත්මක කරන ලදී.

විශේෂයෙන් බටහිර රටවල මහමෙව්නාව ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් නොමිලේ බෞද්ධ භාවනා ක්‍රම ඉගැන්වීම හේතුවෙන් විදේශිකයන් විශාල පිරිසක් මහමෙව්නාව ආරාම වෙත පැමිණ භාවනාව හා බුද්ධ ධර්මය හදාරන්නට පෙළඹුණහ. ඒ සමඟම මහමෙව්නාව මගින් ප්‍රකාශයට පත් කරන බෞද්ධ ග්‍රන්ථ ඉංග්‍රීසි ඇතුළු විදේශීය භාෂාවලට පරිවර්තනය කිරීම ද සිදු වූ අතර, එමගින් විදේශිකයන් අතර මහමෙව්නාව ආරාම පිළිබඳ ප්‍රසිද්ධිය සැලකිය යුතු ලෙස වර්ධනය විය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස විවිධ රටවලින් පැවිදි වීම සඳහා මහමෙව්නාව වෙත පැමිණෙන විදේශිකයන්ගේ සංඛ්‍යාව ද ක්‍රමයෙන් ඉහළ ගියේය. ඉන්දියාවේ සිදු කළ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු හේතුවෙන් එරට බෞද්ධයන්ගේ ඉල්ලීම මත මහමෙව්නාව ශාඛා ආරම්භ කරන ලද අතර, ඉන්දීය භික්ෂූන් වහන්සේලා පුහුණු කිරීම සඳහා ඉන්දියාව තුළම වෙනම ථේරවාද භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයක් ද පිහිටුවන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite web |title=මහමෙව්නාව|publisher=මහමෙව්නාව - ටොරන්ටෝ  නුවර |url=http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |access-date=26 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503053215/http://www.gautamabuddha.ca/Service.aspx |archive-date=3 May 2008}}&lt;/ref&gt;

== ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය හා කලා ශෛලිය ==

මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ බොහෝ ආරාම ශාඛා පොදු ගෘහ නිර්මාණ සංකල්පයකට අනුව සැලසුම් කර ඉදිකර ඇත. ඒවා භාවනා ආරාම සම්ප්‍රදායට අයත් වුවද, ස්ථූපය, බෝධි මණ්ඩපය, පිළිමගෙය සහ ධර්ම ශාලාව වැනි ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ විහාරස්ථානවල දක්නට ලැබෙන මූලික අංග ද ඒවායේ අන්තර්ගත වේ. මීට අමතරව විශාල ස්ථූප සහිත මහා විහාර සම්ප්‍රදායට අයත් විහාරස්ථාන කිහිපයක් ද සංචිතය යටතේ ක්‍රියාත්මක වේ.

මහමෙව්නාව ආරාමවල ඉදිකරන ස්ථූප සාමාන්‍යයෙන් විශාල පරිමාණයෙන් නිර්මාණය කරනු ලබන අතර, ධාතූන් වහන්සේලා සතරැස් කොටුව තුළ පමණක් නිධන් කිරීමේ සාම්ප්‍රදායික සම්ප්‍රදායට අමතරව, ගර්භය සහ සතරැස් කොටුව යන දෙකෙහිම අලංකාර ධාතු ගර්භයක් නිර්මාණය කර ධාතූන් වහන්සේලා නිධන් කිරීමේ ක්‍රමයක් අනුගමනය කරයි. බෝධි මණ්ඩප ද සාමාන්‍යයෙන් විශාල පරිමාණයෙන් ඉදිකරනු ලබන අතර, ප්‍රධාන බෝධීන් වහන්සේ වටා පරිවාර බෝධීන් වහන්සේලා සිව්නමක් රෝපණය කිරීම මෙහි බොහෝ ආරාමවල දක්නට ලැබෙන සැලසුම් ලක්ෂණයකි. බෝධි මණ්ඩපවල බුද්ධ ප්‍රතිමා බොහෝ විට භූමිස්පර්ශ මුද්‍රාවෙන් නිර්මාණය කර ඇති අතර, කාශ්‍යප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ බෝධිය ලෙස සැලකෙන නුග බෝධියට වන්දනා කිරීම සඳහා වෙනම පිහිටුවන ලද කුඩා බෝධි මණ්ඩප ද ඇතැම් ආරාමවල දක්නට ලැබේ.

ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ වර්ණ හා අලංකරණය සම්බන්ධයෙන් ද මහමෙව්නාව ආරාමවල යම් පොදු ලක්ෂණ පවතී. සුදු පැහැයට අමතරව රන්, මැටි, ක්‍රීම් සහ ලා රෝස වැනි වර්ණ භාවිතා කර ඇති අතර, කැටයම්, උද්‍යාන අලංකරණය සහ බොන්සායි ශාක භාවිතයෙන් ස්වභාවික පරිසරය සමඟ සම්බන්ධ වූ ආරාම පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීමට උත්සාහ කර ඇත. සදකඩපහණ, මුරගල් සහ වෙනත් සම්ප්‍රදායික විහාර අංග භාවිතා කිරීමත් සමඟ සිංහ, හස්ති, හංස සහ මොණර රූප ද අලංකරණ අංග ලෙස යොදා ගනු ලැබේ.

ආගමික සංකේත සහ වන්දනා ස්ථාන සැලසුම් කිරීමේදී ද පොදු රටාවක් අනුගමනය කර ඇත. බොහෝ ආරාමවල ධර්ම ශාලාව තුළ ධර්මචක්‍ර මුද්‍රාවෙන් යුතු බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් හෝ ධර්මචක්‍ර සංකේතයක් ස්ථාපනය කර ඇති අතර, විහාර භූමියට පිවිසෙන ප්‍රධාන දොරටුවේ විහාරස්ථානයේ නාමය වෙනුවට &quot;නමෝ බුද්ධාය&quot; යන පාඨය යෙදීම ද බොහෝ ආරාමවල දක්නට ලැබේ. ආරාම පරිශ්‍රය තුළ &quot;මහමෙව්නාව&quot; යන නාම පුවරුවක් සහ මහජනතාව සඳහා ධර්ම ග්‍රන්ථ ලබාගත හැකි ''සදහම් පොත් මැදුරක්'' ද සාමාන්‍යයෙන් පවත්වාගෙන යනු ලබයි.සාම්පදායික විහාරස්ථාන වල දක්නට ලැබෙන හින්දු දේව ප්‍රතිමා සඳහා වෙනම දේවාල ඉදිකිරීම වෙනුවට, රහතන් වහන්සේලා සහ බෞද්ධ චරිත නිරූපණය කරන ප්‍රතිමා මණ්ඩප සහ බෞද්ධ දෙවිවරුන්ගේ ප්‍රතිමා ඇතැම් නිර්මාණවල අන්තර්ගත කර ඇත.

මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය තමන්ටම ආවේණික බුද්ධ ප්‍රතිමා ශෛලියක් ද හඳුන්වා දී ඇති අතර, එය ජනප්‍රිය වශයෙන් &quot;අසපු ප්‍රතිමා&quot; ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. ආරම්භක කාලයේ රන් පැහැයෙන් යුතු, ඉන්දියාවේ බුද්ධගයා ප්‍රදේශයේ සහ ශ්‍රී ලංකාවේ පොළොන්නරු යුගයේ තිවංක ප්‍රතිමා සම්ප්‍රදායෙන් ආභාස ලැබූ ප්‍රතිමා නිර්මාණය කරන ලදී.පසුව එම ශෛලිය තවදුරටත් සංවර්ධනය කරමින් නව ප්‍රතිමා ආකෘති හඳුන්වා දෙන ලදී.

මෙම කලා කටයුතු සඳහා ''මූර්ති කලායතනය'' නමින් ආරාමයට පරිබාහිරව ලාභ නොලබන ආයතනයක් ලෙස විශේෂිත මූර්ති නිර්මාණ ආයතනයක් පිහිටුවන ලද අතර, එහි නිර්මාණය කරන ලද බුද්ධ ප්‍රතිමා හා මෙම ශෛලියේ ප්‍රතිමා මහමෙව්නාව ආරාමවලට අමතරව වර්තමානයේ වෙනත් බෞද්ධ විහාරස්ථානවල ද භාවිතයට ගනු ලබනු දක්නට තිබේ. එම ප්‍රතිමා ශෛලියට අයත් බුද්ධ ප්‍රතිමා දෙකක් [[බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළ]] සහ [[මත්තල රාජපක්ෂ ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළ]] තුළ ස්ථාපනය කිරීම සඳහා ද මහමෙව්නාව මූලික දායකත්වයක් ලබා දී ඇත.වර්තමානයේ මේ ප්‍රතිමා සඳහා ඇති ප්‍රචලිත බව නිසා වෙනත් ලංකාවේ වෙනත් මූර්ති නිර්මාණ ආයතන ද මෙම ශෛලියේ ප්‍රතිමා නිර්මාණයට වර්තමානය වන විට යොමුව තිබෙනු දක්නට තිබේ.

==මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන්==

===දේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ දේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=දේශීය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු ශාඛාවන් |url=https://mahamevnawa.lk/mahamevnawa-local-branches/ |date= |access-date=2025-08-03 |website=මහමෙව්නාව}}&lt;/ref&gt;

==== '''වයඹ පළාත''' ====
*[[සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව|පොල්ගහවෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපු මූලස්ථානය]]
*ආනමඩුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*ඉබ්බාගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*උයන්දන මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගිරිබාව මහමෙව්නාව තිසරණ සරණ සමාධි භාවනා අසපුව 
*තඹකන්ද මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොතුහැර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොල්පිතිගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*[[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය| බෝවත්ත ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑ විහාරය]]
*මහව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*දඹදෙණිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාස්පොත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[ගොනුව:AngulimalaSeya.jpg|thumb|right|200px|බෝවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි &lt;br&gt;ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==== '''බස්නාහිර පළාත''' ====
*[[මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව|මාළඹේ මහමෙව්නාව බුදු පසේබුදු අරහන්තක මහා විහාරය]]
*කඩුවෙල මහමෙව්නාව බෝධිඤාණ භාවනා අසපුව -[[ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය | ශ්‍රද්ධා මාධ්‍ය ජාලයේ මූලස්ථානය]]
*අවිස්සාවේල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කොච්චිකඩේ මහමෙව්නාව තිසරණ භාවනා අසපුව(මහමෙව්නාව බුද්ධගයා මහා විහාරය)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;හිනිදුම නන්දරතන විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*කෝට්ටේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගම්පහ,නැදුන්ගමුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුලත්සිංහල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සේරුපිට මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හුණුමුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හොරණ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*නිට්ටඹුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කලුතර මහමෙව්නාව චිත්ත විවේක සෙනසුන (බෝඹුවල මහමෙව්නාව ගිලන් භික්ෂු රෝහල)
*සියඹලාපේ මාවරමණ්ඩිය සිරි ගෞතම විහාරය&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;පොල්පිටිමූකලානේ පඤ්ඤාසිරි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින ශාඛාවකි.&lt;/ref&gt;
*අගලවත්ත මහමෙව්නාව නිධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

==== '''දකුණු පළාත''' ====
*[[මහමෙව්නාව මහා විහාරය, අපරැක්ක|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරය]] 
*ගාල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ඇල්පිටිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව (ශ්‍රී රාහුල මහා සෑ විහාරය)
*වළස්මුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*සූරියවැව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හිනිඳුම තලංගල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*තිස්සමහාරාමය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බෙලිඅත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Mahamevnawa maha viharaya 3.jpg|thumb|right|200x|මාතර මහමෙව්නාව මහා විහාරයේ ධර්ම ශාලාවෙහි තැන්පත් කර ඇති සමාධි බුද්ධ ප්‍රථිමාව]]

==== '''මධ්‍යම පළාත''' ====
*කුණ්ඩසාල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*මාතලේ මඩවල උල්පත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*රත්තොට මහමෙව්නාව සාරිපුත්ත ආරණ්‍ය සේනාසනය 
*නුවරඑළිය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ශ්‍රී මහාසේන මහමෙව්නාව වන සෙනසුන-මොරගහකන්ද
*ලග්ගල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පොරමඩුල්ල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*පූඬලුඔය මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 

==== '''ඌව පළාත''' ====
*කතරගම මහමෙව්නාව අමාසිසිල භාවනා අසපුව
*[[කුඹල්වෙල අසපුව|කුඹල්වෙල ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑ විහාරය (ඇල්ල කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව බෝධිගිරි වනසෙනසුන)]]
*බිබිල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*බුත්තල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*මහියංගණය මහමෙව්නාව ශ්‍රී මහා සුමන භාවනා අසපුව
*මාරිඅරාව මහමෙව්නාව දහරකිනා කන්ද ආරණ්‍ය සේනාසනය
*මුල්ලේගම මහමෙව්නාව රන්පහන වන සෙනසුන
*මොණරාගල මහමෙව්නාව තඹලවින්නආර තපෝවනය
*වැලිමඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව

[[File:Kumbalwela,_Mahamevnawa_Buddhist_Monastery,_2025-07_CN-01.jpg|thumb|right|200px|කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ සුපිහිටි&lt;br&gt; ශ්‍රී සත්බුදු මහා සෑය ඇතුලු සත්බුදු මන්දිරය]]

==== '''උතුරුමැද පළාත''' ====
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ධම්මචේතිය භාවනා අසපුව
*අනුරාධපුර සිරි වාසව භාවනා උද්‍යානය 
*මිහින්තලේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*ගල්නෑව ශ්‍රී ආනන්ද මහා සෑ විහාරය
*පොළොන්නරුව මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*හබරණ මහමෙව්නාව ශ්‍රී බෝධිරාජ භාවනා අසපුව
*කැබිතිගොල්ලෑව මහමෙව්නාව භාතියගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය (භාතියගිරි රජමහා විහාරය)
*කහටගස්දිගිලිය මහමෙව්නාව ධම්මගිරි ආරණ්‍ය සේනාසනය
*ගලෙන්බිඳුණුවැව මහමෙව්නාව සදහම් සෙනසුන භාවනා අසපුව

==== '''සබරගමුව පළාත''' ====
*එරත්න මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*කහවත්ත මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*බලංගොඩ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*සිරිපාගම මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව 
*පින්නවල මහමෙව්නාව අමාදහර භාවනා අසපුව
*කුකුළේගම මහමෙව්නාව වන සෙනසුන

==== '''නැගෙනහිර පළාත''' ====
*අම්පාර මහමෙව්නාව ශ්‍රී සද්ධාතිස්ස භාවනා අසපුව
*කන්තලේ මහමෙව්නාව ධම්මගිරි භාවනා අසපුව
*[[සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය|සේරුවිල විල්ගම්වෙහෙර සෝමාවතී රජ මහා විහාරය (විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරය)]]
*[[සේරුවාවිල මංගල රජ මහා විහාරය|සේරුවිල මංගල රජ මහා විහාරය]](අනුබද්ධිත)&lt;ref group=&quot;විස්තර&quot;&gt;මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවේ,අලුදෙණියේ සුබෝධි විහාරාධිපති ස්ථවිර යටතේ පවතින මහමෙව්නාව අසපු සංචිතයට අනුබද්ධිත විහාරයක් පමණි.විහාරයේ පරිපූර්ණ පරිපාලනය අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ පාර්ශවය සතු වේ.&lt;/ref&gt;
*පදියතලාව මහමෙව්නාව සදහම් මන්දිරය-පොහෝදා සීල භාවනා ශාලාව

[[File:wilgamwehera somawathi stupa.jpg|thumb|right|200px|මහමෙව්නාව විල්ගම්වෙහෙර රජ මහා විහාරයේ සුපිහිටි සේරුවිල පැරණි සෝමාවතිය මහා සෑය]] 

===විදේශීය අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ විදේශීය අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;https://mahamevnawa.org/worldwide-mahamevnawa-branches/&lt;/ref&gt;

==== '''කැනඩාව''' ====
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*විනිපෙග් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*සස්කැටූන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*එඩ්මන්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*වැන්කොවුවර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව
*ඇක්ටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, කැනඩාව

==== '''ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය''' ====
*වොෂින්ටන්, ඩී.සී. මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් ජර්සි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*කැලිෆෝනියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ෆ්ලොරීඩා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*නිව් යෝර්ක් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ටෙක්සාස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
*ඇට්ලාන්ටා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

==== '''ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය''' ====
*ඇඩ්ලේඩ් (Adelaide) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බටහිර මෙල්බර්න් නුවර මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව ජේතවන භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*පර්ත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*සිඩ්නි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*බ්‍රිස්බන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, ඕස්ට්‍රේලියාව
*ඕක්ලන්ඩ් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව, නවසීලන්තය

==== '''යුරෝපය''' ====
[[File:Mahamevnawa London.jpg|right|thumb|ලන්ඩන් අසපුව]]
*බැසිල්ඩන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- එක්සත් රාජධානිය
*ලිවර්පූල්/වොරිංටන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- උතුරු එංගලන්තය, එක්සත් රාජධානිය 
*ස්ටැන්මෝර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ලන්ඩන් අසපුව)-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*සවුත් වේල්ස් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එක්සත් රාජධානිය 
*ඩන්ඩී(Dundee) මහමෙව්නාව ජාත්‍යන්තර භාවනා අසපුව-ස්කොට්ලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එෂර්(Esher) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*එක්ස්බිරිජ්(Axbridge)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-එංගලන්තය,එක්සත් රාජධානිය 
*පහළ ක්ලිෂන්රෝ(Kilshanroe Downs)මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-ක්ලිෂන්චෝ(Kilshanchoe), අයර්ලන්තය 
*නිකෝෂියා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*ලිමැසෝල් (Limassol) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව-සයිප්‍රස්
*මහමෙව්නාව ථේරවාද බෞද්ධ භාවනා මධ්‍යස්ථානය- ප්‍රංශය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ජර්මනිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- ඉතාලිය
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව- නෙදර්ලන්තය

===='''ඉන්දියානු උප මහද්වීපය'''====
*බුද්ධගයා මහමෙව්නාව බුදුනුවණ භාවනා අසපුව - ගයාව,බිහාර්
*නාග්පූර් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බ්හිවුකුණ්ඩ් මහමෙව්නාව බුද්ධ රශ්මි ථේරවාද බෞද්ධ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය - මහාරාෂ්ඨ
*දිල්ලි මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දිල්ලිය 
*ගාසියාබාත් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - මහාරාෂ්ඨ 
*බුල්දානා මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - මහාරාෂ්ඨ

===='''නැගෙනහිර ආසියානු කලාපය'''====
*අන්සාන් මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*දීඝු (Daegu) මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ගිම්හේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව - දකුණු කොරියාව
*ඔසාකා මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව(ඔසාකා මහා විහාරය) - ඔසාකා නගරය,ජපානය
*ඉබරකි මහමෙව්නාව බෞද්ධ ආරාමය - කසමා,ඉබරකි නගරය,ජපානය 

===='''ආරාබි අර්ධද්වීපය(මධ්‍යය ආසියානු කලාපය)'''====

*[[මහමෙව්නාව බෞද්ධ විහාරය - ඩුබායි]],එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය

[[File:Mahamevnawa Dubai.jpg|thumb|250px|මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව ඩුබායි]]
===මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු ශාඛාවන්===
පහත දැක්වෙන්නේ අනගාරිකා අසපු ශාඛා ලැයිස්තුවකි.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව |url=https://mahamevnawa.lk/anagarika-asapuwa/ |access-date=2026-03-18 |website=Mahamevnawa Bhawana Asapuwa}}&lt;/ref&gt;

'''දේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*දඹදෙණිය මුතුගල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව (අනගාරිකා අසපු මූලස්ථානය)
*[[සිරි යශෝධරා මහා සෑය|උඩුපිල සිරි යශෝධරා මහා සෑ විහාරය (උඩුපිල මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව)]]
*කොළඹ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*නුගේගොඩ මහමෙව්නාව අනගාරිකා භාවනා අසපුව 
*වරකාපොල මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කිඹුලාපිටිය මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*හක්මන මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*අනුරාධපුර මහමෙව්නාව ස්වර්ණමාලී අනගාරිකා අසපුව 
*හලාවත මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*මාවතගම මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව 
*කඩුගන්නාව මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපුව
*කුලියාපිටිය මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව 


'''විදේශීය මහමෙව්නාව අනාගරිකා භාවනා අසපු ශාඛා'''
*ටොරොන්ටෝ මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,කැනඩාව  
*මෙල්බර්න් මහමෙව්නාව අනාගරිකා අසපුව,ඕස්ට්‍රේලියාව

== මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල ==

'''මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාල''' යනු මහමෙව්නාව මහා සංඝ සභාවේ අනුශාසක [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]යන්ගේ මඟපෙන්වීම යටතේ ආරම්භ කරන ලද අර්ධ රාජ්‍ය පෞද්ගලික බෞද්ධ පාසල් ජාලයකි.මහා සංඝරත්නයේ අනුශාසකත්වය යටතේ ගුණධර්ම අධ්‍යාපනය, විධිමත් අධ්‍යාපනය සහ විෂය බාහිර ක්‍රියාකාරකම් සමබරව ක්‍රියාත්මක වන පාසල් පද්ධතියක් පිහිටුවීම එහි අරමුණ ලෙස සංවිධානය සඳහන් කරයි.

මෙම පාසල් ජාලයේ පළමු විද්‍යාලය 2018 පෙබරවාරි 28 වන දින ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ දෙල්ගොඩ, දෙමාළගම ප්‍රදේශයේ රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස ආරම්භ කරන ලදී. ඒ සඳහා මැලේසියාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක, ක්වාලාලම්පූර්හි සෙන්තෝල් බෞද්ධ විහාරයේ විහාරාධිපති සහ ථේරවාද බෞද්ධ කවුන්සිලයේ අනුශාසක [[බූටෑවත්තේ සරණංකර හිමි]]යන් විසින් උන්වහන්සේට අයත් ගොඩනැගිලි සහිත ඉඩම පරිත්‍යාග කරන ලදී.

සංවිධානයට අනුව, බෞද්ධ වටිනාකම් මත පදනම් වූ පාසල් අධ්‍යාපනයක් ලබාදීමේ අරමුණින් මෙම පාසල් ජාලය ක්‍රියාත්මක වන අතර, නිදහසෙන් පසු ශ්‍රී ලංකාවේ ආරම්භ වූ ප්‍රථම බෞද්ධ පාසල් ජාලය ලෙස එය හඳුන්වා දෙනු ලබයි. පසුව දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවලට එහි ශාඛා ව්‍යාප්ත වූ අතර, දැනට පහත විද්‍යාල ක්‍රියාත්මක වේ.

* දෙල්ගොඩ, දෙමාළගම මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* සඳලංකාව මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* වැලිමඩ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය
* මාළඹේ මහමෙව්නාව බෞද්ධ විද්‍යාලය

මීට අමතරව කඩුවෙල, කිරිබත්ගොඩ, මාළඹේ, සඳලංකාව, දෙල්ගොඩ සහ වැලිමඩ යන ප්‍රදේශවල '''මහමෙව්නාව බෞද්ධ පෙර පාසල්''' ජාලයක් ද ක්‍රියාත්මක වේ.

== සවිස්තරාත්මක සටහන් ==
&lt;references group=&quot;විස්තර&quot; /&gt;

== අමතර අවධානයට ==
* [[බුදු දහම]]
* [[කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි]]
* [[ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය]]

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
*[https://mahamevnawa.lk/new-publications/ මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන]</text>
      <sha1>sq2xxp7vdgb0t02gfuf9kn3wpgfe4n1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>බෑන්ඩ්නිව්ස් ටීවී</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51316</id>
    <revision>
      <id>796488</id>
      <parentid>433234</parentid>
      <timestamp>2026-07-31T01:22:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Eloir</username>
        <id>68477</id>
      </contributor>
      <origin>796488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2549" sha1="06vl5z6gp9pulslezbkzylouem60d47" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව රූපවාහිනි නාලිකාව
| name              = බෑන්ඩ්නිව්ස් ටීවී&lt;Br&gt;BandNews TV
| logofile          = BandNewsTV2024.svg
| logosize          = 150px
| launch            = 2001 මාර්තු 19
| picture format    = SDTV (480i) &lt;br /&gt; [[High-definition television|HDTV]] ([[1080i]])
| owner             = Grupo Bandeirantes de Comunicação
| slogan            = ''A notícia em primeiro lugar.''
| country           = {{ධජය|බ්‍රසීලය}}
| language          = පෘතුග්‍රීසී
| broadcast area    = [[බ්‍රසීලය]], [[එක්සත් ජනපදය]]
| headquarters      = São Paulo
| web               = {{URL|bandnewstv.band.com.br|bandnewstv.com.br}}
| sat serv 1        = [[SKY Brasil]]
| sat chan 1        = Channel 98 &lt;br /&gt; Channel 298 (HD)
| sat serv 2        = [[Claro TV]]
| sat chan 2        = Channel 114
| cable serv 1      = [[Net S.A.|NET]]
| cable chan 1      = Channel 99
}}	

'''බෑන්ඩ්නිව්ස් ටීවී''' යනු [[බ්‍රසීලය]]ට අයත් කේබල් සහ සැටලයිට්, ප්‍රවෘත්ති නාලිකාවකි. නාලිකාවේ හිමිකාරීත්වය Grupo Bandeirantes සතු වෙයි. බ්‍රසීලයේ කේබල්/සැටලයිට් වෙළඳපොලට නිකුත් කල දෙවන ප්‍රවෘත්ති නාලිකාව මෙය වෙයි.

නාලිකාවේ සාමාන්‍ය ආකෘතියට අනූව සෑම මිනිත්තු 30 කට වතාවක්, යාවත්කාලීන කරන ලද පුවත් විකාශය කරනු ලබන අතර, ඒ අතරතුර කාල සීමාවන් තුලදී විවිධ සංවාදමය වැඩසටහන්, ව්‍යාපාරික වැඩසටහන්, සංස්කෘතික අංග සහ කෙටි වාර්ථා වැඩසටහන් විකාශය කරයි.

== මේවාද බලන්න ==
* [[ජාත්‍යන්තර ප්‍රවෘත්ති නාලිකා]]

==භාහිර සබැදි==
* {{Official|http://bandnewstv.band.com.br/}}


{{සැකිල්ල:ජාත්‍යන්තර ප්‍රවෘත්ති නාලිකා}}
{{DEFAULTSORT:බෑන්ඩ්නිව්ස්}}</text>
      <sha1>06vl5z6gp9pulslezbkzylouem60d47</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>වොලොද්මියර් සෙලෙන්ස්කි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>93276</id>
    <revision>
      <id>796487</id>
      <parentid>796027</parentid>
      <timestamp>2026-07-30T21:50:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrmw</username>
        <id>34522</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Autograph-VolodymyrZelensky.png]] → [[File:Autograph-VolodymyrZelensky.svg]]</comment>
      <origin>796487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28001" sha1="925k0oh3f6t9hg00brfsi18z2euq8b9" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name                = වොලොද්මියර් සෙලෙන්ස්කි
| image               = File:Volodymyr Zelensky 2022 official portrait (cropped).jpg
| caption             = 2022 දී සෙලෙන්ස්කි
| native_name         = {{nobold|Володимир Зеленський}}
| native_name_lang    = uk
| order               = 6 වැනි
| office              = යුක්‍රේනයේ ජනාධිපතිවරයා
| primeminister       = {{ubl|වොලොද්මියර් ග්‍රොයිස්මන්|ඔලෙක්සි හොන්චාරුක්|ඩෙනිස් ෂිමහාල්}}
| term_start          = 2019 මැයි 20
| term_end            = 
| predecessor         = පෙට්රෝ පොරොෂෙන්කෝ
| successor           = 
| birth_name          = වොලොද්මියර් ඔලෙක්සැන්ඩ්‍රොවිච් සෙලෙන්ස්කි
| birth_date          = {{birth date and age|1978|1|25|df=yes}}
| birth_place         = යුක්‍රේන සෝවියට් සමාජවාදී ජනරජය, [[සෝවියට් සංගමය]] (වර්තමාන [[යුක්‍රේනය]])
| education           = කීව් ජාතික ආර්ථික විශ්වවිද්‍යාලය (නීතිවේ දී උපාධිය)
| party               = [[ස්වාධීන දේශපාලනඥ|ස්වාධීන]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cvk.gov.ua/pls/vp2019/wp005pt021f01=233pt001f01=720.html|script-title=uk:Зеленський Володимир Олександрович | trans-title = Elections of the President of Ukraine 2019 |website = [[Central Election Commission (Ukraine)]] |language=uk|access-date=10 March 2022|archive-date=14 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220214025015/https://www.cvk.gov.ua/pls/vp2019/wp005pt021f01=233pt001f01=720.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| otherparty          = සර්වන්ට් ඔෆ් ද පීපල් (2018–වර්තමානය)
| occupation          = {{hlist|දේශපාලනඥයා|නළුවා}}
| spouse              = {{විවාහය|ඔලේනා සෙලෙන්ස්කා|2003}}
| children            = 2
| residence           = මැරීන්ස්කි මන්දිරය
| parents             = {{plainlist|
* ඔලෙක්සැන්ඩර් සෙලෙන්ස්කි
* රීමා සෙලෙන්ස්කා
}}
| signature           = Autograph-VolodymyrZelensky.svg
| website             = {{URL|https://www.president.gov.ua/en|president.gov.ua/en}}
}}

'''වොලොද්මියර් ඔලෙක්සැන්ඩ්‍රොවිච් සෙලෙන්ස්කි''' (උපත 1978 ජනවාරි 25) යනු 2022 සිට යුක්‍රේනයට සිදුවෙමින් පවතින රුසියානු ආක්‍රමණය ඇතුළුව, 2019 සිට [[යුක්‍රේනය|යුක්‍රේනයේ]] හයවන ජනාධිපතිවරයා ලෙස සේවය කර ඇති යුක්‍රේන දේශපාලනඥයෙකු සහ හිටපු විනෝදාස්වාදකයෙකි. 

යුක්‍රේන යුදෙව් පවුලක උපත ලද සෙලෙන්ස්කි හැදී වැඩුණේ මධ්‍යම යුක්‍රේනයේ ඩිනිප්‍රොපෙට්‍රොව්ස්ක් ප්‍රදේශයේ ප්‍රධාන නගරයක් වන ක්‍රිවි රිහ් හි ස්වදේශික රුසියානු කථිකයෙකු ලෙස ය. ඔහුගේ රංගන ජීවිතයට පෙර ඔහු කිව් ජාතික ආර්ථික විශ්ව විද්‍යාලයෙන් නීතිය පිළිබඳ උපාධියක් ලබා ගත්තේය. පසුව ඔහු ප්‍රහසන වෘත්තියක් කරගෙන ගිය අතර නිෂ්පාදන සමාගමක් වන Kvartal 95 නිර්මාණය කළේය, එය චිත්‍රපට, කාටූන් සහ රූපවාහිනී වැඩසටහන් නිෂ්පාදනය කරන ලද සර්වන්ට් ඔෆ් ද පීපල් ඇතුළු රූපවාහිනී වැඩසටහන් නිෂ්පාදනය කළේය, එහි සෙලෙන්ස්කි ප්‍රබන්ධ යුක්‍රේන ජනාධිපතිවරයෙකු ලෙස රඟපෑවේය. මෙම කතා මාලාව 2015 වර්ෂයේ සිට 2019 වර්ෂය දක්වා විකාශය වූ අතර එය ඉතා ජනප්‍රිය විය. රූපවාහිනී වැඩසටහනේ නමම ඇති දේශපාලන පක්ෂයක් 2018 වර්ෂයේ මාර්තු මාසයේ දී Kvartal 95 හි සේවකයින් විසින් නිර්මාණය කරන ලදී.

1+1 රූපවාහිනී නාලිකාවේ එවකට ජනාධිපති පෙට්‍රෝ පොරොෂෙන්කෝගේ අලුත් අවුරුදු දේශනය සමඟින් 2018 වර්ෂයේ දෙසැම්බර් 31 සවස 2019 වර්ෂයේ ජනාධිපතිවරණ අපේක්ෂකත්වය සෙලෙන්ස්කි නිවේදනය කළේ ය. දේශපාලන පිටස්තරයෙකු වන ඔහු ඒ වන විටත් මැතිවරණය සඳහා වූ මත විමසුම්වල ඉදිරියෙන්ම සිටි අයෙකු බවට පත්ව සිටියේය. ඔහු දෙවැනි වටයේ දී පොරොෂෙන්කෝ පරාජය කරමින් 73.23% ක ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් ලබා ගනිමින් මැතිවරණය ජයග්‍රහණය කළේය. ඔහු ආයතන විරෝධී සහ දූෂණ විරෝධී චරිතයක් ලෙස ස්ථානගත කර ඇත. ජනාධිපති ලෙස, සෙලෙන්ස්කි රටේ ජනගහනයෙන් යුක්‍රේන සහ රුසියානු භාෂාව කතා කරන කොටස් අතර ඊ-ආණ්ඩුවේ සහ එකමුතුවේ යෝජකයෙකු වී ඇත.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;https://ecfr.eu/publication/zelensky_unchained_what_ukraines_new_political_order_means_for_its_future/&lt;/ref&gt;  ඔහුගේ සන්නිවේදන විලාසය සමාජ මාධ්‍ය, විශේෂයෙන් ඉන්ස්ටග්‍රෑම් පුළුල් ලෙස භාවිතා කරයි.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ඔහුගේ පරිපාලනයේ පළමු වසර දෙක තුළ, සෙලෙන්ස්කි විසින් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් සඳහා නෛතික ප්‍රතිශක්තිය ඉවත් කිරීම (වර්කොව්නා රාදා),&lt;ref&gt;https://www.rferl.org/a/ukraine-lifts-prosecutorial-immunity-for-members-of-parliament/30333220.html&lt;/ref&gt; [[කොවිඩ්-19|කෝවිඩ්-19]] වසංගතයට සහ පසුව ඇති වූ ආර්ථික අවපාතයට රටේ ප්‍රතිචාරය සහ දූෂණයට එරෙහිව කටයුතු කිරීමේ සීමිත ප්‍රගතියක් නිරීක්ෂණය කළේය.&lt;ref&gt;https://eurasianet.org/ukraines-anti-corruption-effort-struggles-but-soldiers-on&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://ecfr.eu/publication/faltering-fightback-zelenskys-piecemeal-campaign-against-ukraines-oligarchs/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.ft.com/content/9599247f-c3cb-4d3c-a0b6-771f0aac8699&lt;/ref&gt;

ඔහුගේ ජනාධිපතිවරණ ව්‍යාපාරය අතරතුර, [[රුසියාව]] සමඟ යුක්රේනයේ දිග්ගැස්සුනු ගැටුම අවසන් කිරීමට සෙලෙන්ස්කි පොරොන්දු වූ අතර, ඔහු රුසියානු ජනාධිපති [[ව්ලැදිමිර් පුටින්|ව්ලැඩිමීර් පුටින්]] සමඟ සංවාදයක නිරත වීමට උත්සාහ කර ඇත.&lt;ref&gt;https://www.chathamhouse.org/2021/11/ukraine-still-backs-zelenskyy-despite-slow-progress&lt;/ref&gt; ඔහුගේ පරිපාලනය 2021 වර්ෂයේ දී රුසියාව සමඟ ආතතීන් උත්සන්න කිරීමකට මුහුන දුන් අතර, 2022 වර්ෂයේ පෙබරවාරියේ සිදුවෙමින් පවතින පූර්ණ පරිමානයේ රුසියානු ආක්‍රමණය දියත් කිරීමෙන් කූටප්‍රාප්තියට පත් විය. රුසියානු මිලිටරි ගොඩනැගීමේ දී සෙලෙන්ස්කි ගේ උපාය වූයේ යුක්‍රේන ජනතාව සන්සුන් කිරීම සහ යුක්රේනය නොවන බව ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාවට සහතික කිරීමයි. පළිගැනීමට උත්සාහ කරයි.&lt;ref&gt;https://cfr.org/global-conflict-tracker/conflict/conflict-ukraine&lt;/ref&gt; ඔහු මුලදී ආසන්න යුද්ධයක් පිලිබඳ අනතුරු ඇඟවීම් වලින් ඈත් වූ අතර, තර්ජනයට &quot;ඉවත්වීමට&quot; නේටෝවෙන් ආරක්ෂක සහතික සහ මිලිටරි සහාය ඉල්ලා සිටියේ ය.&lt;ref&gt;https://www.france24.com/en/europe/20220218-military-tactics-zelensky-plays-both-sides-in-ukrainian-crisis&lt;/ref&gt; ආක්‍රමණයේ ආරම්භයෙන් පසුව, සෙලෙන්ස්කි යුක්‍රේනය පුරා යුද නීතිය ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර සන්නද්ධ හමුදාවන්ගේ සාමාන්‍ය බලමුලු ගැන්වීමක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.&lt;ref&gt;https://rm.coe.int/en-organisation-and-holding-of-elections-in-post-war-ukraine-net-2769-/1680a8e995&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/02/6/7440610/&lt;/ref&gt; සෙලෙන්ස්කි 2022 වර්ෂයේ වසරේ කාලය පුද්ගලයා ලෙස නම් කරන ලදී,&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200528143416/https://ua-news.liga.net/politics/news/ukraintsi-viznachilisya-z-naykraschim-prezidentom-v-istorii-kraini---reyting&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.slovoidilo.ua/2021/10/27/infografika/polityka/prezydentski-rejtynhy-yak-zminyuvavsya-riven-doviry-zelenskoho-ta-joho-poperednykiv&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.pravda.com.ua/news/2021/05/20/7294180/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://centreua.org/parlamentska-respublika/istoriya-prezydentiv-ukrayiny-v-semy-aktah-abo-chomu-teatr-odnogo-aktora-nam-ne-pidhodyt/&lt;/ref&gt; සහ ඔලිව්-කොළ පැහැති කමිසයකින් නිතිපතා දක්නට ලැබේ.&lt;ref&gt;https://opinion.inquirer.net/174169/zelenskyy-marcos-and-rules-based-intl-order&lt;/ref&gt;

ඔහුගේ ධූර කාලය මුලින් 2024 වර්ෂයේ මැයි මාසයේදී අවසන් වීමට නියමිතව තිබුණ ද, සිදුවෙමින් පවතින රුසියානු ආක්‍රමණය සහ යුධ නීතිය පැනවීම හේතුවෙන් නිතිපතා නියමිත ජනාධිපතිවරණය පැවැත්වීම වළක්වාලී ය. ඔහු රුසෝ-යුක්රේන යුද්ධයේ කාලසීමාව සඳහා ජනාධිපති ලෙස සිටීමට අපේක්ෂා කෙරේ.&lt;ref&gt;https://www.lemonde.fr/en/international/article/2024/05/23/volodymyr-zelensky-a-president-with-no-term-end_6672475_4.html&lt;/ref&gt;

== මුල් අවධිය ==
වොලොද්මියර් ඔලෙක්සැන්ඩ්‍රොවිච් සෙලෙන්ස්කි 1978 ජනවාරි 25 දින එවකට යුක්‍රේන සෝවියට් සමාජවාදී ජනරජයේ ක්‍රිවි රිහ්හිදී යුදෙව් දෙමාපියන්ට දාව උපත ලැබී ය.&lt;ref&gt;http://podvignaroda.ru/filter/filterimage?path=VS/245/033-0690155-1047%2b011-1046/00000509.jpg&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;https://web.archive.org/web/20190102050545/https://file.liga.net/persons/vladimir-zelenskii&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.timesofisrael.com/jewish-comic-who-plays-ukraine-president-on-tv-leads-ukraines-presidential-race/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.nytimes.com/2019/04/24/world/europe/volodomyr-zelensky-ukraine-jewish-president.html&lt;/ref&gt; ඔහුගේ පියා, ඔලෙක්සැන්ඩර්සෙලෙන්ස්කි, මහාචාර්යවරයෙක් සහ පරිගණක විද්‍යාඥයෙක් වන අතර ''Kryvyi Rih'' රාජ්ය ආර්ථික හා තාක්ෂණ විශ්ව විද්යාලය හි සයිබර්නෙටික්ස් සහ පරිගණක දෘඪාංග දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්‍රධානියා; ඔහුගේ මව රිම්මා සෙලෙන්ස්කි විශ්‍රාමික ඉංජිනේරුවරිය කි.&lt;ref&gt;https://tsn.ua/video/video-novini/volodimir-zelenskiy-rozkazav-pro-stosunki-z-batkami.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190107072148/http://www.kneu.dp.ua/zelenskij-oleksandr-semenovich/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://gordonua.com/publications/zelenskiy-esli-menya-vyberut-prezidentom-snachala-budut-oblivat-gryazyu-zatem-uvazhat-a-potom-plakat-kogda-uydu-609294.html&lt;/ref&gt; ඔහුගේ සීයා, සෙමියොන් සෙලෙන්ස්කි, පාබල සෙබලෙකු ලෙස සේවය කර, දෙවන ලෝක සංග්‍රාමයේදී රතු හමුදාවේ (57 වන ආරක්ෂක මෝටර් රයිෆල් අංශයේ) කර්නල් නිලයට ළඟා විය;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;https://thejewishnews.com/2022/02/28/volodymyr-zelensky-was-a-jewish-comedian-now-the-worlds-eyes-are-on-him/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://znaj.ua/ru/politics/231827-vidbiv-4-ataki-i-znishchiv-voroga-chim-proslavivsya-didus-zelenskogo-u-drugiy-svitoviy-viyni&lt;/ref&gt; සෙමියොන්ගේ පියා සහ සහෝදරයන් තිදෙනා ඝාතනය විය. සමූලඝාතනයේ දී.&lt;ref&gt;https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/zelenskiy-contribution-of-ukrainians-in-victory-over-nazism-huge.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.timesofisrael.com/18-things-to-know-about-jewish-defender-of-ukrainian-democracy-volodymyr-zelensky/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.president.gov.ua/en/news/volodimir-zelenskij-rozpoviv-istoriyu-svoyeyi-rodini-pid-cha-59437&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.washingtonpost.com/history/2022/02/25/zelensky-family-jewish-holocaust/&lt;/ref&gt; 2022 මාර්තු මාසයේ දී, ජර්මානු හමුදා සමූලඝාතනයක දී ඔවුන්ගේ නිවස බිමට පුළුස්සා දැමීමෙන් පසු ඔහුගේ ආච්චිලා සීයලා මරා දැමූ බව සෙලෙන්ස්කි පැවසී ය.&lt;ref&gt;https://www.ynetnews.com/article/byo5yf00zc&lt;/ref&gt;
[[ගොනුව:KVARTAL 95 Vadim Chuprina.jpg|thumb|248x248පික්|2018 වසරේ 95 Kvartal දී]]
ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය ආරම්භ කිරීමට පෙර, සෙලෙන්ස්කි වසර හතරක් මොංගෝලියාවේ අර්ඩනෙට් නගරයේ ජීවත් වූ අතර, එහිදී ඔහුගේ පියා 1970 ගණන්වල මැද භාගයේ සිට පතල් ඉංජිනේරුවෙකු ලෙස &lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; සේවය කළේය, පරිගණක විද්‍යාවේ ඔහුගේ හැකියාවන් පතල් කැණීමට යොදා ගනිමින් තඹ ආකරයක් තැනීමට උදව් කළේ ය.&lt;ref&gt;https://www.lemonde.fr/en/international/article/2023/02/19/volodymyr-zelensky-s-soviet-childhood_6016468_4.html&lt;/ref&gt; සෙලෙන්ස්කි හැදී වැඩුණේ රුසියානු භාෂාව කතා කිරීමෙනි.&lt;ref&gt;https://www.cnbc.com/2022/02/27/3-years-ago-zelenskyy-was-a-tv-comedian-now-hes-standing-up-to-putins-army.html&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;වයස අවුරුදු 16 දී ඔහු විදේශ භාෂාවක් ලෙස ඉංග්‍රීසි විභාගය සමත් වූ අතර ඊශ්‍රායලයේ ඉගෙනීම සඳහා අධ්‍යාපන ප්‍රදානයක් ලබා ගත් නමුත් ඔහුගේ පියා ඔහුට යාමට ඉඩ දුන්නේ නැත.&lt;ref&gt;https://gordonua.com/ukr/publications/zelenskyi-yakshcho-mene-oberut-prezydentom-spochatku-budut-polyvaty-brudom-potim-povazhaty-a-potim-plakaty-koly-pidu-609294.html&lt;/ref&gt; පසුව ඔහු ''Kryvyi Rih'' ආර්ථික විද්‍යා ආයතනයෙන් නීති උපාධියක් ලබා ගත් අතර, එවකට Kyiv ජාතික ආර්ථික විශ්ව විද්‍යාලයේ දෙපාර්තමේන්තුවක් සහ දැන් ''Kryvyi Rih'' ජාතික විශ්ව විද්‍යාලයේ කොටසක් වන නමුත්, කිසි විටෙක නීති ක්ෂේත්‍රයේ සේවය කර නැත.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200327203902/https://www.unian.ua/elections/10396374-zelenskiy-zayaviv-pro-rishennya-yti-u-prezidenti-video.html&lt;/ref&gt;

== පෞද්ගලික ජීවිතය ==
[[ගොනුව:Volodymyr Zelenskyy voted in parliamentary elections (2019-07-21) 05.jpg|thumb|248x248පික්|2019 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේ දී '''වොලොද්මියර් සෙලෙන්ස්කි''' සහ ඔලේනා සෙලෙන්ස්කි]]
2003 සැප්තැම්බර් මාසයේ දී, ඔලේනා සෙලෙන්ස්කි සමඟ විවාහ වූ අතර, ඇය සමඟ ඔහු පාසලට සහ විශ්ව විද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබා ඇත.&lt;ref&gt;https://www.thetimes.co.uk/article/olena-zelenska-ukraines-shy-first-lady-steps-up-b7qvgpk0f&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;https://www.economist.com/1843/2022/06/19/our-son-wants-to-be-a-soldier-an-interview-with-ukraines-first-lady&lt;/ref&gt; Kiyashko Kvartal 95 හි පිටපත් රචකයෙකු ලෙස සේවය කළේ ය.&lt;ref&gt;https://www.theguardian.com/world/2022/jun/18/olena-zelenska-ukraine-first-lady-rare-interview-family-under-threat&lt;/ref&gt; මෙම යුවළගේ පළමු දියණිය වන ඔලෙක්සැන්ඩ්‍රා උපත ලැබුවේ 2004 ජූලි මාසයේදීය. ඔවුන්ගේ පුත්‍රයා, කිරිලෝ උපත ලැබුවේ 2013 ජනවාරි මාසයේදීය.සෙලෙන්ස්කිගේ 2014 චිත්‍රපටය 8 ''New Dates'' හි, ඔවුන්ගේ දියණිය ප්‍රධාන චරිතයේ දියණිය වන සාෂා ලෙස රඟපෑවාය. 2016 දී, ඇය ''The Comedy Comet Company Comedy's Kids'' වැඩසටහනට සහභාගී වූ අතර ₴50,000 දිනා ගත්තා ය.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; පවුල කිව්හි ජීවත් වේ.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; සෙලෙන්ස්කිගේ පළමු භාෂාව රුසියානු වන අතර, ඔහු යුක්රේනියානු සහ ඉංග්‍රීසි භාෂාව ද චතුර ලෙස හැසිරවිය හැකිය.&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=xVwU-YMgHvo&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=lSmpeKOIUQc&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.radiosvoboda.org/a/press-review/29847667.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.youtube.com/watch?v=ZZD2uha74nc&lt;/ref&gt; ඔහුගේ වත්කම් 2018 දී යුරෝ මිලියන 37 (ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 1.5 ක් පමණ) පමණ විය.&lt;ref&gt;https://www.pravda.com.ua/news/2019/05/21/7215629/&lt;/ref&gt;ජනාධිපති බවට පත් වූ දා සිට, ඔහු යුක්රේනියානු භාෂාව පිළිබඳ ඔහුගේ දැනුම බෙහෙවින් වැඩි දියුණු කර ඇති අතර, ඔහුගේ භාෂා දැනුම වැඩිදියුණු කිරීමට උපකාර කිරීම සඳහා උපදේශකයෙකු බඳවා ගෙන ඇත.&lt;ref&gt;https://www.kyivpost.com/post/7264&lt;/ref&gt;

== ජයග්‍රහණ, සම්මාන සහ පිළිගැනීම ==

=== සම්මාන සහ සැරසිලි ===
[[ගොනුව:Volodymyr Zelenskyy in Manila, Philippines.jpg|thumb|249x249පික්|'''වොලොද්මියර් සෙලෙන්ස්කි''' [[පිලිපීනය|පිලිපීනයේ]] [[මැනිලා]] නගරයේ දී]]
2022 දී, බ්‍රිතාන්‍ය පුවත්පත ''Financial Times''&lt;ref&gt;https://www.ft.com/content/9599247f-c3cb-4d3c-a0b6-771f0aac8699&lt;/ref&gt; සහ එක්සත් ජනපදයේ ''Time'' සඟරාව යන දෙකම වසරේ පුද්ගලයා ලෙස සෙලෙන්ස්කි තෝරා ගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=https://time.com/person-of-the-year-2022-volodymyr-zelensky-ukraine-choice/ |access-date=2024-07-12 |archive-date=2023-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230508003648/http://time.com/person-of-the-year-2022-volodymyr-zelensky-ukraine-choice/ }}&lt;/ref&gt;

* '''යුක්‍රේනය''': යුක්‍රේනයේ අමාත්‍ය මණ්ඩලයේ ගෞරව ඩිප්ලෝමාව (2003)&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20210423201425/https://www.kmu.gov.ua/npas/1246109&lt;/ref&gt;
* '''චෙක් ජනරජය''': වයිට් ලයන් (2022) හි පළමු පන්තියේ සාමාජිකයා&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=https://english.radio.cz/ukraines-president-zelensky-receive-highest-czech-state-honour-8744147 |access-date=2024-07-12 |archive-date=2023-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230718201835/https://english.radio.cz/ukraines-president-zelensky-receive-highest-czech-state-honour-8744147 }}&lt;/ref&gt;
* '''එස්තෝනියාව''': ඔර්ඩර් ඔෆ් ද ටැලින් කෝට් ඔෆ් ආර්ම්ස් (2022)&lt;ref&gt;https://euroweeklynews.com/2022/05/15/breaking-news-ukraines-president-zelensky-awarded-coat-of-arms-of-tallinn-estonia/&lt;/ref&gt;
* '''ප්‍රංශය''': ග්‍රෑන්ඩ් ක්‍රොස් ඔෆ් ද ඕඩර් ඔෆ් ද ලෙජියන් ඔෆ් ඔනර් (2023)&lt;ref&gt;https://www.reuters.com/world/europe/frances-macron-awards-legion-honour-ukraines-zelenskiy-2023-02-09/&lt;/ref&gt;
* '''ජර්මනිය''': චාර්ලිමේන් ත්‍යාගය (2023)&lt;ref&gt;https://www.dw.com/en/volodymyr-zelenskyy-ukrainian-people-win-charlemagne-prize/a-64126344&lt;/ref&gt;
* '''ලැට්වියාව''': Viesturs (2022) හි පළමු පන්තියේ සාමාජිකයා&lt;ref&gt;https://gorod.lv/novosti/331206-latviya-nagradila-zelenskogo-ordenom-viestura-za-muzhestvo-v-zaschite-ukrainy&lt;/ref&gt;
* '''ලිතුවේනියාව''': ඕඩර් ඔෆ් වයිටවුටාස් ද ග්‍රේට් විත් ගෝල්ඩන් චේන් (2022)&lt;ref&gt;https://kurierwilenski.lt/2022/03/08/zelenski-z-najwyzszym-litewskim-odznaczeniem-nauseda-wyroznil-ukrainskiego-odpowiednika/&lt;/ref&gt;
* '''පෝලන්තය''': Jan Karski Eagle සම්මානය (2022)&lt;ref&gt;https://www.gosc.pl/doc/7378504.Prezydent-Ukrainy-W-Zelenski-odznaczony-Nagroda-Orla-Jana&lt;/ref&gt;, නයිට් ඔෆ් ද ඕඩර් ඔෆ් ද වයිට් ඊගල් (2023)&lt;ref&gt;https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/kraj/artykuly/8694830,zelenski-order-orla-bialego.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://edition.cnn.com/2023/04/05/europe/zelensky-ukraine-poland-visit-intl/index.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://monitorpolski.gov.pl/MP/2023/413/M2023000041301.pdf&lt;/ref&gt;

* '''පෘතුගාලය''': ග්‍රෑන්ඩ් කොලර් ඔෆ් ද ඕඩර් ඔෆ් ලිබර්ටි (2023)&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=https://sicnoticias.pt/especiais/guerra-russia-ucrania/2023-08-24-Marcelo-condecora-Zelensky-com-Grande-Colar-da-Ordem-da-Liberdade-e84c2387 |access-date=2024-07-12 |archive-date=2023-08-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230831212200/https://sicnoticias.pt/especiais/guerra-russia-ucrania/2023-08-24-Marcelo-condecora-Zelensky-com-Grande-Colar-da-Ordem-da-Liberdade-e84c2387 }}&lt;/ref&gt;
* '''ස්ලෝවැකියාව''': ඇලෙක්සැන්ඩර් ඩුබෙක්ගේ රාජ්‍ය සම්මානය (2022)&lt;ref&gt;https://www.rferl.org/a/slovakia-award-zelenskiy-dubcek-prize/31774175.html&lt;/ref&gt;
* '''එක්සත් රාජධානිය''': ශ්‍රීමත් වින්ස්ටන් චර්චිල් නායකත්ව සම්මානය (2022)&lt;ref&gt;https://apnews.com/article/russia-ukraine-zelenskyy-madeleine-albright-boris-johnson-winston-churchill-9ac2d500654c39a9070bfbdd6924c303&lt;/ref&gt;

* '''එක්සත් ජනපදය''': රොනල්ඩ් රේගන් නිදහස් සම්මානය (2022)&lt;ref&gt;https://www.foxnews.com/politics/zelensky-wins-ronald-reagan-freedom-award&lt;/ref&gt;, John F. Kennedy Profile in Courage සම්මානය (2022)&lt;ref&gt;https://apnews.com/article/russia-ukraine-2022-midterm-elections-zelenskyy-boston-jocelyn-benson-f407c038e90d4eee084a9d0c6f933218&lt;/ref&gt;, ෆිලඩෙල්ෆියා ලිබර්ටි පදක්කම (2022)&lt;ref&gt;https://constitutioncenter.org/about/liberty-medal&lt;/ref&gt;, රිපල් ඔෆ් හෝප් සම්මානය (2022)&lt;ref&gt;https://www.skynews.com.au/opinion/chris-kenny/harry-and-meghan-to-receive-same-award-as-president-zelensky/video/2f714b9b72aaeea1bc91d89ea0515cd2&lt;/ref&gt;

== මූලාශ්‍ර ==
&lt;references /&gt;&lt;!--කරුණාකර මෙම ලිපිය දියුණු කිරීමට උදව් කරන්න.--&gt;</text>
      <sha1>925k0oh3f6t9hg00brfsi18z2euq8b9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bunchosia glandulifera(බන්චෝසියා ග්ලැන්ඩුලිෆෙරා)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196048</id>
    <revision>
      <id>796491</id>
      <timestamp>2026-07-31T05:10:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Menujadahamsth</username>
        <id>80072</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the opening section from the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1328647275|Bunchosia glandulifera]]&quot;</comment>
      <origin>796491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2468" sha1="a79w7o9boahlkkkrps79s9g4uk0n9c5" xml:space="preserve">'''''බන්චෝසියා ග්ලැන්ඩුලිෆෙරා''''', සාමාන්‍යයෙන් ('''peanut butter fruit''' )ලෙස හැඳින්වේ සමහර අවස්තාවලදී වැරදීමෙන් &quot;ඇප්‍රිකෝට් &quot;ලෙස හඳුන්වන අතර එය නිවැරදි නොවන්නෙ [[:en:Apricot|ඇප්‍රිකෝට්]] යනු වෙනත් පලතුරක් බැවිණි, &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Peanut Butter Tree, Bunchosia glandulifera |url=https://www.growables.org/information/TropicalFruit/peanutbuttertree.htm |access-date=2020-12-01 |website=www.growables.org}}&lt;/ref&gt; යනු [[මධ්‍යම ඇමරිකාව|මධ්‍යම ඇමරිකාවට]] සහ [[දකුණු ඇමෙරිකාව|දකුණු ඇමරිකාවට]] ආවේණික වූ මැල්පිගියාසී හි ඇසෙරෝලා පවුලට අයත් [[සපුෂ්ප ශාක]] විශේෂයකි.  එය Peanut butter වලට සමාන රසයක් සහ සුවඳක් සහිත, ඇලෙන සුළු සහ ඝන පල්ප් සහිත කුඩා තැඹිලි-රතු [[Fruit|පලතුරු]] නිපදවයි. එය බොහෝ දුරට නැවුම්ව අනුභව කරනු ලැබේ, නමුත් ජෙලි, ජෑම් හෝ කල් තබා ගැනීම සඳහා ද භාවිතා වේ. මතුපිට පෙනුම කෝපි වලට සමාන වන අතර බ්‍රසීලයේ එය '''''කැෆේරානා''''' හෝ '''''ෆැල්සෝ ගුරානා''''' ලෙස හැඳින්වේ.

''බන්චෝසියා ග්ලැන්ඩුලිෆෙරා'' එක්සත් ජනපද උද්‍යාන විද්‍යාවට ''බන්චෝසියා ආර්ජෙන්ටියා'' ලෙස හඳුන්වා දී ඇති අතර එම නාමය යටතේ තවදුරටත් ව්‍යාප්ත විය. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Peanut Butter Tree, Bunchosia glandulifera |url=https://www.growables.org/information/TropicalFruit/peanutbuttertree.htm |access-date=2020-12-01 |website=www.growables.org}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>a79w7o9boahlkkkrps79s9g4uk0n9c5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සාකච්ඡාව:රොනාල් ‍‍ප්‍රනාන්දු</title>
    <ns>1</ns>
    <id>196049</id>
    <revision>
      <id>796507</id>
      <timestamp>2026-07-31T08:43:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-41453-40</username>
        <id>80182</id>
      </contributor>
      <comment>'{{short description|Sri Lankan actor and singer (born 2009)}} {{Infobox person | name               = Ronal Fernando | image              =  | alt                = Ronal in 2021 | native_name        = රොනාල් ප්‍රනාන්දු | birth_name         = Hapuhannadige Ronal Thasnaka Fernando  | partner            =  | birth_date         = {{birth date and age|2009|01|19|df=y}} | birth_place        =...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</comment>
      <origin>796507</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3938" sha1="jba4h8egxu5wnouq3975s4jbupl2lnl" xml:space="preserve">{{short description|Sri Lankan actor and singer (born 2009)}}
{{Infobox person
| name               = Ronal Fernando
| image              = 
| alt                = Ronal in 2021
| native_name        = රොනාල් ප්‍රනාන්දු
| birth_name         = Hapuhannadige Ronal Thasnaka Fernando 
| partner            = 
| birth_date         = {{birth date and age|2009|01|19|df=y}}
| birth_place        = [[Colombo, Sri Lanka]]
| education          = [[Sri Sumangala College]] .
[[National School of Business Management]]
| occupation         = {{Hlist|Actor|Model|Dancer|Singer|TV Presenter}}
| years_active       = 2022 – present
| known_for          = {{Ubl | ''[[Cinema of Sri Lanka]]''| |''[[Sri Lankan Actors]]''}}
| relatives          = [[Sashika Fernando]] (mother)
[[Shanudrie Priyasad]] (inspiration)
[[Pathmasiri Fernando]] (grandfather)
}}

&lt;!-- Important, do not remove anything above this line before article has been created. --&gt;'''Hapuhannadige Ronal Thasnaka Fernando''' ([[Sinhala language|Sinhala]]: රොනාල් ප්‍රනාන්දු; born 19 January 2009) is a Sri Lankan actor, dancer, and singer, who appears in [[Cinema of Sri Lanka|Sri Lankan films]] and television shows. He began his acting career as a young artist. 

==Career==
Ronal Thasnaka Fernando, also known professionally as Ronal Fernando, is a Sri Lankan actor, singer, and digital content creator. He gained recognition through his performances in local television and film productions, as well as his creative presence on social media platforms such as [[Instagram]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title='Instagram'|url=http://www.instagram.com/ronalthasnaka |access-date=2025-10-17 |website=Instagram.com}}&lt;/ref&gt; and [[YouTube]] &lt;ref&gt;{{Cite web |title='YouTube Channel'|url=http://www.youtube.com/@RonalFernandoTv |access-date=2025-10-17 |website=Youtube.com}}&lt;/ref&gt;. He maintains a highly active and promotional [[Facebook]] page, where he regularly engages with a growing fan base through updates about his projects, brand collaborations, and personal reflections. In 2027, he was cast for [[Raffealla Fernando]] Celebrity Calendar along with many other Sri Lankan celebrities.&lt;ref&gt;{{Cite web |title='LinkedIn Profile'|url=https://lk.linkedin.com/in/ronal-fernando-623743313 |access-date=2025-10-17 |website=LinkedIn}}&lt;/ref&gt;   &lt;ref&gt;{{Cite web|title='සිනමාවේ පැයූ නව තරුව'|url=https://sarasaviyaawards.com/|access-date=2025-10-27|website=Tree|archive-date=2019-05-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190531234458/http://sarasaviyaawards.com/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Sports Life==
Ronal Fernando is a Sri Lankan badminton player who represented his school team in various inter-school badminton tournaments.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Year !! No. !! Tournament !! Achievement
|-
| 2018 || 1 || SLSBA U11 || B Division - Runners Up
|-
| 2019 || 2 || SLSBA U11 || B Division - Runners Up
|-
| 2022 || 3 || SLSBA U15 || B Division - Second Runners Up
|-
| 2023 || 4 || SLSBA U15 || B Division - '''Champions'''
|-
| 2024 || 5 || SLSBA U17 || C Division - Runners Up
|-
| 2025 || 6 || SLSBA U17 || C Division - Runners Up
|-
|}

==Awards and nominations==

In the meantime, he was nominated for the &quot;Upcoming actor of the year&quot; at [[Sarasaviya Awards]] 2025. And also he has strong social media personality that he was nominated again for the &quot;Upcoming social media influencer of the year&quot; at awards ceremonies.

== References ==
&lt;!-- Inline citations added to your article will automatically display here. See en.wikipedia.org/wiki/WP:REFB for instructions on how to add citations. --&gt;
{{reflist}}

{{DEFAULTSORT:Fernando, Ronal}}
[[:Category:Living people]]
[[:Category:21st-century Sri Lankan actors]]
[[:Category:2009 births]]
[[:Category:Sri Lankan child actors]]
[[:Category:Sri Lankan television actors]]
[[:Category:Musicians from Colombo]]
[[:Category:Male actors from Colombo]]</text>
      <sha1>jba4h8egxu5wnouq3975s4jbupl2lnl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සාකච්ඡාව:නුවරගම් පළාත නැගෙනහිර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය</title>
    <ns>1</ns>
    <id>196050</id>
    <revision>
      <id>796509</id>
      <timestamp>2026-07-31T09:11:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-42203-11</username>
        <id>80265</id>
      </contributor>
      <comment>/* ලිපිනය සදහන් කරන්න */ නව ඡේදය</comment>
      <origin>796509</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="317" sha1="kcv3ux12fr85e1vu0uphxdr3spvquz2" xml:space="preserve">== ලිපිනය සදහන් කරන්න ==

ලිපිනය සදහන් කරන්න [[විශේෂ:දායකත්ව/&amp;#126;2026-42203-11|&amp;#126;2026-42203-11]] ([[පරිශීලක සාකච්ඡාව:&amp;#126;2026-42203-11|talk]]) 09:11, 31 ජූලි 2026 (යූටීසී)</text>
      <sha1>kcv3ux12fr85e1vu0uphxdr3spvquz2</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>