විකිපීඩියා siwiki https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80 MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter මාධ්‍යය විශේෂ සාකච්ඡාව පරිශීලක පරිශීලක සාකච්ඡාව විකිපීඩියා විකිපීඩියා සාකච්ඡාව ගොනුව ගොනුව සාකච්ඡාව මාධ්‍යවිකි මාධ්‍යවිකි සාකච්ඡාව සැකිල්ල සැකිලි සාකච්ඡාව උදවු උදවු සාකච්ඡාව ප්‍රවර්ගය ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව ද්වාරය ද්වාරය සාකච්ඡාව MOS MOS talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 4643 796567 794338 2026-08-04T03:04:11Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 796567 wikitext text/x-wiki {{යාවත්කාලීන නැත}} {{Infobox Russian federal subject |si_name=කල්මීකියා ජනරජය |ru_name=Республика Калмыкия |loc_name1=Хальмг Таңһч |loc_lang1=Kalmyk |image_map=Kalmykia in Russia.svg |latd=46 |latm=34 |longd=45 |longm=19 |image_coa=Coat of Arms of Kalmykia.svg |coa_caption=[[Coat of arms of the Republic of Kalmykia|Coat of arms]] |image_flag=Flag of Kalmykia.svg |flag_caption=[[Flag of the Republic of Kalmykia|Flag]] |anthem=[[Khalmg Tanghchin chastr]] |anthem_ref=<ref name="Anthem">Law #44-I-Z</ref> |holiday |holiday_ref |political_status=ජනරජය |political_status_link=රුසියාවේ ජනරජ |federal_district=[[Southern Federal District|Southern]] |economic_region=[[Volga economic region|Volga]] |adm_ctr_type=අගනුවර |adm_ctr_name=[[Elista]] |adm_ctr_ref=<ref name="Capital">Steppe Code (Constitution) of the Republic of Kalmykia, Article&nbsp;19: {{lang|ru|Столицей Республики Калмыкия является город Элиста.}} [The capital of the Republic of Kalmykia is the city of Elista.]</ref> |official_lang_list=[[Kalmyk language|Kalmyk]] |official_lang_ref=<ref name="Languages">Steppe Code (Constitution) of the Republic of Kalmykia, Article&nbsp;17: {{lang|ru|Государственными языками в Республике Калмыкия являются калмыцкий и русский языки.}} [The official languages of the Republic of Kalmykia are the Kalmyk and Russian languages.]</ref> |pop_2010census=289481 |pop_2010census_rank=78th |urban_pop_2010census=44.1% |rural_pop_2010census=55.9% |pop_2010census_ref=<ref name="2010Census" /> |pop_density |pop_density_as_of |pop_density_ref |pop_latest=282021 |pop_latest_date=January 2014 |pop_latest_ref=<ref name="2014Est">Republic of Kalmykia Territorial Branch of the [[Russian Federal State Statistics Service|Federal State Statistics Service]]. [http://statrk.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/statrk/resources/d2eb6f804365179484f5c574665da2b8/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%8F%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8+%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D0%BA%D0%B8%D1%8F.htm Численность постоянного населения Республики Калмыкия по городам и районам на 01.01.2014 года] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181128195900/http://statrk.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/statrk/resources/d2eb6f804365179484f5c574665da2b8/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%8F%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8+%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D0%BA%D0%B8%D1%8F.htm |date=2018-11-28 }} {{ru icon}}</ref> |area_km2=76100 |area_km2_rank=41st |area_km2_ref |established_date=July&nbsp;29, 1958 |established_date_ref=<ref name="Established">Decree of July&nbsp;29, 1958</ref> |license_plates=08 |ISO=RU-KL |gov_as_of=March 2011 |leader_title=[[Head of Kalmykia|ප්‍රධානී]] |leader_title_ref=<ref name="Head">Steppe Code (Constitution) of the Republic of Kalmykia, Article&nbsp;25</ref> |leader_name=[[Aleksey Orlov (politician)|Alexey Orlov]] |leader_name_ref=<ref name="HeadName">Official website of the Head of the Republic of Kalmykia. [http://glava.region08.ru/ru/orlov.html Alexey Maratovich Orlov] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190216153125/http://glava.region08.ru/ru/orlov.html |date=2019-02-16 }} {{ru icon}}</ref> |legislature=[[People's Khural of Kalmykia|People's Khural (Parliament)]] |legislature_ref=<ref name="Legis">Steppe Code (Constitution) of the Republic of Kalmykia, Article&nbsp;33</ref> |website=http://kalm.ru |website_ref |date=July 2014 }} කල්මීකියා ජනරජය යුරෝපා මහාද්වීපයේ පිහිටා ඇත. <br />මෙය යුරෝපයේ ඇති එකම බෞද්ධ රාජ්‍යය වේ. <br />කල්මීකියා ජනරජය රුසියානු ෆෙඩරේෂනයට අයත් අතර බෞද්ධ ජනාධිපති කෙනෙකු යටතේ පාලනය වේ ලෝකයේ බෝහෝ රටවල බෞද්ධයෝ සිටිති. ඔවුන් අතරින් බොහෝ දෙනා ආසියාතික බෞද්ධ රටවලින් සංක්‍රමණය වූවෝය. සෙසු පිරිස බුදුදහම ගැන පැහැදී ඒ අනුව ජීවත්වන අයයි. අතීතයේ දී යුරෝපය දක්‌වා බොහෝ රටවල පැතිර තිබුණ බුද්ධාගම හා බෞද්ධ ශිෂ්ටාචාරය ජනවාර්ගික ආක්‍රමණ හේතුවෙන් විනාශ විය. එම නිසා වර්තමානයේ දී බුද්ධාගම සැලකෙන්නේ ආසියානු රටවලට සීමා වුණ ආගමක්‌ වශයෙනි. නමුත් බෞද්ධ ජනාධිපතිවරයකු විසින් පාලනය කරනු ලබන බෞද්ධ රාජ්‍යයක්‌ යුරෝපයේ තිබේ. එනම් කල්මිකියා ජනරජයයි. කිර්සාන් [[නිකොලයවිච් ඉලුම්සිනොව්]] ඒ රටෙහි ජනාධිපතිවරයා ය. කල්මිකියා ජාතික කොඩියේ තිබෙන්නේ කහ පසුබිමක අඳින ලද සුදු පියුමකි. එය යොදාගෙන ඇත්තේ [[බෞද්ධ]] සංකේතයක්‌ වන බැවිනි. == ආගම == {{Pie chart |thumb=right |caption=Religion in Kalmykia (2012)<ref name="ArenaAtlas">[http://sreda.org/arena Arena – Atlas of Religions and Nationalities in Russia]. Sreda.org</ref><ref name="2012maps">[http://c2.kommersant.ru/ISSUES.PHOTO/OGONIOK/2012/034/ogcyhjk2.jpg 2012 Survey Maps] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170320090751/http://c2.kommersant.ru/ISSUES.PHOTO/OGONIOK/2012/034/ogcyhjk2.jpg |date=2017-03-20 }}. "Ogonek", № 34 (5243), 27/08/2012. ''Retrieved 24-09-2012''.</ref> |label1=[[බුද්ධාගම]] |value1 = 37.6 |color1 = Gold |label2 = [[Russian Orthodox Church|Russian Orthodox]] |value2 = 18 |color2 = DarkOrchid |label3 = [ඉස්ලාම්]] |value3 = 4 |color3 = MediumSeaGreen |label4 = [[Tengrism]] and unorganised [[shamanism]] |value4 = 3 |color4 = YellowGreen |label5 = Other [[Eastern Orthodoxy|Orthodox]] |value5 = 1 |color5 = MediumOrchid |label6 = Unaffiliated [[Christian]] |value6 = 1 |color6 = Violet |label7 = [[හින්දු]] |value7 = 0.4 |color7 = OrangeRed |label8 = Spiritual but not religious |value8 = 13 |color8 = Gray |label9 = [[අදේවවාදය|අදේවවාදී]] සහ [[නිර්ආගමික]] |value9 = 13 |color9 = DarkGray |label10 = Other and undeclared |value10 = 9.0 |color10 = Silver }} කල්මිකියාව බෞද්ධ රාජ්‍යයකි. එහි ජනගහණ තුන් ලක්‍ෂ පනස්‌ දහසක්‌ පමණ වෙයි. එයින් සියයට 45 ක්‌ පමණ බෞද්ධයෝය. ඇමෙරිකාවට සංක්‍රමණය වූ කල්මික්‌ පවුලකින් පැවත එන එර්ඩ්න් ඔම්බඩිකොව්තුමා කල්මිකියාවේ බෞද්ධ ආගමික නායකයාය. එතුමා කල්මිකියාවට ආවේ 1992 වසරේදීය. දෙමවුපියන් විසින් ළමාවියේ දීම ඉන්දියාවේ ධර්මශාලාවට යවන ලද එර්ඩ්න් ඔම්බඩිකොව්තුමා බුදුදහම හැදැරුවේ දලයි ලාමා තුමා ඇසුරෙනි. ටිබෙට්‌ බෞද්ධ උතුමකු ව තිලෝපා ලමාතුමාගේ පුනර්ජන්මය යෑයි විශ්වාස කරන නිසා එතුමා හැඳින්වෙන්නේ තෙලෝ රින්පෝෂේ යන ගෞරව නාමයෙනි. කල්මිකියාවේ තිබෙන්නේ කහ හිස්‌වැසුම් පළඳින තිබ්බතයේ ගෙලුප්සා බෞද්ධ සම්ප්‍රදායයි. කල්මික්‌වරුන්ගේ පාරම්පරික විශ්වාසයන් ද බුද්ධාගමට සම්බන්ධ කර තිබේ. එයින් ප්‍රධාන තැනක්‌ ගනනේ විශ්වය ආරක්‍ෂා කරන දෙවියා වශයෙන් ඔවුන්ගේ මුතුන් මිත්තන් ඇදහූ වයස්‌ගත සුදු මිනිසාගේ පිළිරුවට බෞද්ධ දෙවියකු වශයෙන් සලකා පුදපූජා පැවැත්වීමයි. කල්මිග් බෞද්ධයෝ මැයි මාසයේ දී මහළු සුදු දෙවියා වෙනුවෙන් උත්සව පවත්වති. කල්මිකියාවේ ජනගහනයෙන් සියයට 45 ක්‌ බෞද්ධයෝ ය. ඒ අතරන් බුද්ධාගම පිළිපදින්නේ සියයට 40 ක්‌ පමණි. සියයට 60 ක්‌ සර්ව බලධාරි දෙවියන් වහන්සේගේ පණිවුඩය අසා නොමැත බෞද්ධයන් සියයට 38 ක්‌ එය අසා තිබුණත් කිතුදහම වැළඳගෙන නැත. කල්මිකියාවේ ක්‍රිස්‌තියානි ජනගහණය සියයට එකකි. == භූ විශමතාවය == * ''විශාලත්වය'': 76,100වර්ග කිලෝ මීටර් කල්මිකියාව නැගෙනහිර යුරෝපයේ [[වොල්ගා නදිය|වොල්ගා නදියේ]] පහළ මිටියාවතේ තිබෙන රටකි. කැස්‌පියන් මුහුදේ වයඹ දිග වෙරළ කල්මිකියාවේ එක්‌ සීමාවකි. === සම්මත වේලාව === [[ගොනුව:Map of Russia - Moscow time zone.svg|left|75px]] Kalmykia is located in the [[Moscow Time|Moscow Time Zone]] (MSK/MSD). [[Coordinated Universal Time|UTC]] offset is +0300&nbsp;(MSK)/+0400&nbsp;(MSD). <div style="clear:left"></div> === ගංගා === ප්‍රධාන ගංගා : * [[වොල්ගා ගංගාව]] ( කල්මීකියාව අතරින්නැගෙනහිරින් ගලායන ඉතා කුඩා කොටස ) * [[කුමා ගංගාව (රුසියාව)|කුමා ගංගාව]] * [[මැන්ච් ගංගාව]] === විල් === Kalmykia is located on the shores of the [[Caspian Sea]]. In general, there are very few lakes on the territory of the republic. The biggest lakes include: * [[Manych-Gudilo Lake]] * [[Sarpinskoye Lake]] * [[Sostinskiye Lakes]] * [[Tsagan-Khak Lake]] <!--===කඳු===--> === ස්වාභාවික සම්පත් === වකල්මීකියාවේ අඩංගු ස්වාභාවික සම්පත් [[අල් අඟුරු]], [[ඛනිජ තෙල්|තෙල්]], සහ [[ස්වාභාවික ගෑස්]]. ප්‍රසිද්ධ සාරංග මුව විශේෂය, කාගේද ජන්මභූමිය [[ස්වභාව රක්ෂිතය]]. === කාලගුණය === Kalmykia has a continental climate, with very hot and dry summers and cold winters with little snow. * ''Average January temperature'': -7&nbsp;°C * ''Average July temperature'': +24&nbsp;°C * ''Average annual [[precipitation (meteorology)|precipitation]]'': 170 mm (eastern parts) to 400 mm (western parts) == පාලන කණ්ඩායම == {{මූලික|Administrative divisions of Kalmykia}} == Demographics == [[ගොනුව:Caucasus-ethnic_en.svg|thumb|right|250px|Ethnic Map of Caucasus.]] * '''Population''': 292,410 (2002) ** ''Urban'': 129,539 (44.3%) ** ''Rural'': 162,871 (55.7%) ** ''Male'': 140,097 (47.9%) ** ''Female'': 152,313 (52.1%) * '''Females per 1000 males''': 1,087 * '''Average age''': 33.0 years ** ''Urban'': 32.0 years ** ''Rural'': 33.8 years ** ''Male'': 31.2 years ** ''Female'': 34.7 years * '''Number of households''': 90,464 (with 289,816 people) ** ''Urban'': 40,885 (with 128,564 people) ** ''Rural'': 49,579 (with 161,252 people) * '''Average life expectancy''': ** ''Male'': 59.6 years (exceeding Russia's average of 59.0 years) ** ''Female'': 72.4 years (exceeding Russia's average of 72.2 years) * '''Vital statistics''' (2005) ** ''Births'': 3,788 (birth rate 13.1) ** ''Deaths'': 3,350 (death rate 11.6) * '''ජනවාර්ගික කණ්ඩායම''' According to the 2002 [[Russian Census (2002)|Census]], [[Kalmyks]] make up 53.3% of the republic's population. Other groups include [[Russians]] (33.6%), [[Dargin people|Dargins]] (7,295, or 2.5%), [[Chechens]] (5,979, or 2.0%), [[Kazakhs]] (5,011, or 1.7%), [[Turkish people|Turks]] (3,124, or 1.1%), [[Ukrainians]] (2,505, or 0.9%), [[Caucasian Avars|Avars]] (2,305, or 0.8%), [[ethnic German]]s (1,643, or 0.6%), and a host of smaller groups, each accounting for less than 0.5% of the total population. {| class="wikitable" |- ! ! census 1926 ! census 1939 ! census 1959 ! census 1970 ! census 1979 ! census 1989 ! census 2002 |- | [[Kalmyks]] | 107,026 (75.6%) | 107,315 (48.6%) | 64,882 (35.1%) | 110,264 (41.1%) | 122,167 (41.5%) | 146,316 (45.4%) | 155,938 (53.3%) |- | [[Russians]] | 15,212 (10.7%) | 100,814 (45.7%) | 103,349 (55.9%) | 122,757 (45.8%) | 125,510 (42.6%) | 121,531 (37.7%) | 98,115 (33.6%) |- | Others | 19,356 (13.7%) | 12,555 (5.7%) | 16,626 (9.0%) | 34,972 (13.0%) | 46,850 (15.9%) | 54,732 (17.0%) | 38,357 (13.1%) |} == ඉතිහාසය == [[ගොනුව:Kalmykia03.png|thumb|270px|Kalmykia map]] ==== කල්මීකියා ස්වයං පාලනය ==== {{Unreferencedsection|date=November 2007}} දේශසීමා ව්‍යාප්ත කර ගැනීමට නිතරම වෙහෙසුන රුසියාවේ සාර් පාලනයෙන් කල්මිකියාවට වරින්වර තර්ජන එල්ල වුණි. ඒ අතර ජර්මානු ගෝත්‍රිකයන්ගේ ආක්‍රමණවලට මුහුණ දෙන්නට ද කල්මික්‌වරුන්ට සිදුවුණි. ඒ නිසා ඔවුහු ලක්‍ෂ ගණනක්‌ වාසභූමි අත්හැර මධ්‍ය ආසියාව දෙසට සංක්‍රමණය වූහ. ඒ අවස්‌ථාවල ඔවුන්ගෙන් බොහෝ පිරිසක්‌ සා පිපාසාවෙන් මරණයට පත්වුහ. තවත් පිරිසක්‌ කිර්ගීස්‌ සහ කෂාක්‌ ගෝත්‍රික කොල්ලකරුවන් විසින් මරා දමන ලදහ. තම රටෙන් පැන නොගිය කල්මික්‌වරු රුසියානු පාලනය යටතේ ජීවත් වුහ. කල්මිකියාවේ වර්තමාන අගනුවර වන එලිස්‌ටා නගරය ඔවුන් විසින් 1856 දී සකස්‌ කරගන්නා ලද වාසභූමියකි. 1917 රුසියානු විප්ලවයේ දී රුසියානු රජයේ හමුදාවට එක්‌වුණ කල්මික්‌වරු ජෙනරාල් ඩෙන්කින් සහ ව්‍රeන්ගල් යටතේ රතු හමුදාවට එරෙහිව යුද වැදුණහ. එහෙත් රතු හමුදාව ජය ලබමින් ඉදිරියට ඇදෙන විට රට අත්හැර පලා යැමට ඔවුන්ට සිදුවුණි. සරණාගතයන් බවට පත් ඔවුහු බෙල්ග්‍රේඩ්, ප්‍රාග්, පැරිසිය, ප්‍රංශයේ ලියොන්, බල්ගේරියාව වැනි යුරෝපයේ නොයෙකුත් පෙදෙස්‌වල කණ්‌ඩායම් වශයෙන් පදිංචි වූහ. රුසියානු පාලනය යටතේ සනාතන පල්ලිය විසින් කල්මික්‌වරුන් සීමිත පිරිසක්‌ කිතුදහමට හරවා ගනු ලැබූවත් බහුතර පිරිස බුද්ධාගම අත්හැරියේ නැත. සරණාගතයන් ලෙස යුරෝපයේ පදිංචි වූ කල්මික්‌වරු තම පාරම්පරික බෞද්ධ උරුමය රැකගත්හ. ඔවුන්ගෙන් පිරිසක්‌ 1929 දී බෙල්ග්‍රේඩ් නගරයේ පන්සලක්‌ තැනූහ. ඒ අනුව මධ්‍යම යුරෝපයේ මුල්වරට පන්සලක්‌ ඉදිකිරීමේ ගෞරවය කල්මික්‌ බෞද්ධයන්ට හිමිවෙය.s බෞද්ධ විහාර පාර නමින් බෙල්ග්‍රේඩ් නගරයේ වීදියක්‌ නම් කර තිබිණි. කල්මික්‌වරුන් රතු හමුදාවට බැඳුනොත් ස්‌වාධීනව ජීවත්වීම සඳහා ප්‍රමාණවත් ප්‍රදේශයක්‌ ඔවුන්ට වෙන්කර දෙන බවට වී. ලෙනින් පොරොන්දු වී ඇත. ජාතින්ට ස්‌වයං නීර්ණ අයිතිය ලබාදීමේ ප්‍රතිපත්තිය අනුව රුසියානු මධ්‍යම කාරක සභාව විසින් 1920 නොවැම්බර් 04 වැනි දින කල්මිකියාව රුසියාවට අයත් ස්‌වාධීන පාලන ප්‍රදේශයක්‌ වශයෙන් පිළිගන්නා ලදී. එහෙත් දැඩි මතධාරී කොමියුනිස්‌ට්‌වාදීන් එයට කැමැත්ත දක්‌වා නොමැත. මොස්‌කව් බල අධිකාරියෙන් කල්මිකියාවේ පාලන බලය ගිලිහීම අහිතකර බව ඔවුන්ගේ අදහස විය. කල්මික්‌ පාසල් ගුරුවරයකු වූ දොර්ෂා අර්බකොව් ඔවුන්ගේ මතයට එරෙහිව සටන් කළ කෙනෙකි. බෞද්ධයන්ගේ සහ බෞද්ධ ලෝකයේ සිත් දිනා ගැනීමට සෝවියට්‌ බලධාරීන්ට අවශ්‍ය නම්, ලේ වැගිරීමකින් තොරව කල්මික්‌වරුන්ට ස්‌වයං තීරණ අයිතිය ලබාදිය යුතු යෑයි ඔහු පැවසීය. ඒ හේතුවෙන් කල්මික්‌ බෞද්ධයන් ජාතිවාදී, කොමියුනිස්‌ට්‌ විරෝධී පිරිසක්‌ යෑයි සලකා දේපොළ රාජ්‍ය සන්තක කොට ඔවුහු මරා දමන ලදහ. තවත් පිරිසක්‌ සයිබීරියාවේ කඳවුරුවලට නෙරපන ලදහ. කල්මික්‌ බෞද්ධයන් දැඩි ලෙස පීඩාවින්දේ සෝවියට්‌ දේශයේ ජෝශප් ස්‌ටාලින්ගේ පාලන සමයේදීය. විහාරස්‌ථාන සහ බෞද්ධ ග්‍රන්ථ විනාශ කරන ලෙස ඔහු 1931 වසරේදී අණ කළේය. එකල කල්මිකියාවේ විහාරස්‌ථාන සියයකට අධික ප්‍රමාණයක්‌ තිබුණ අතර, එහි වැඩි සිටි භික්‍ෂු සංඛ්‍යාව අනුමාන වශයෙන් 3000 කි. ජෝශප් ස්‌ටාලින්ගේ නියෝගය අකුරටම ක්‍රිsයාත්මක කෙරුණ නිසා භික්‍ෂූන් සහ බෞද්ධ නායකයන් විශාල පිරිසකට කල්මිකියාවේ ජීවත්වීමේ අයිතිය අහිමිවුණි. සෝවියට්‌ හමුදාව කෘෂි අස්‌වැන්න හා බැටළු ගොවිපොළ වැනසීම හේතුවෙන් දරුණු සාගතයට මුහුණ දුන් කල්මික්‌වරු 60,000 ක්‌ පමණ මරණයට පත්වූහ. කල්මික්‌වරුන් ඒ නිදහස භුක්‌ති වින්දේ මාස කීපයකි. රතු හමුදාව විසින් නැවතත් කල්මිකියාව අත්පත් කරගනු ලැබිණි. කල්මික්‌වරුන් ජර්මන් හමුදාවට සහයෝගය දැක්‌වීම ෙද්‍ර`හී ක්‍රියාවක්‌ යෑයි තීරණය කළ රුසියානු බලධාරීහු 1943 දෙසැම්බර් 27 වැනිද දින ඔවුන් එම ප්‍රදේශයෙන් නෙරපා හැරීමට නියෝග කළහ. එයින් බියටපත් කල්මික්‌වරු දහස්‌ ගණනක්‌ දරු පවුල් රැගෙන ජර්මන් හමුදාව සමඟ පලා ගියහ. කරත්තවල පටවා රටින් පිටුවල් කළ තවත් පිරිසක්‌ සයිබීරියාවට යන ගමනේදී ආහාර පාන නොමැතිව අතර මගදී මියගියහ. කොමියුනිස්‌ට්‌ පාලන සමයේදී නොයෙකුත් පෙදෙස්‌වලට විසර ගිය කල්මික්‌වරුන්ට මවුබිමට පැමිණීමේ වාසනාව යළිත් උදාවුණේ නිකිතා කෘෂෙෆ් රුසියාවේ පාලකයා බවට පත්වීමෙන් පසුය. කල්මික්‌වරුන්ට මවුබිමට පැමිණීමට ඔහු 1957 දී අවසර දුනි. කල්මිකියාව රුසියාවට අයත් ස්‌වතන්ත්‍ර ජනරජයක්‌ වශයෙයන් 1992 මාර්තු 31 වන දින ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණි. 1993 අප්‍රේල් මස කල්මිකියාවේ ප්‍රථම ජනාධිපති ලෙස තේරී පත්වුණ කිර්සාන් නිකොලයාවිව් ඉලුම්ෂිනොව් තුන්වන වරටත් එම තනතුර උසුලයි. ==== රුසියානු බලයට නතුවීම ==== 1942 අගෝස්‌තු 12 වැනි දින රුසියාව ආක්‍රමණය කළ ජර්මන් හමුදාව එලිස්‌ටා අගනුවර යටත් කරගත්තේය. එය දෙවන ලෝක සංග්‍රාමයට හේතු වුණත්, කල්මික්‌ බෞද්ධයන්ට ජීවිතය පිළිබඳ බලාපොරොත්තු ඇති කළ සිදුවීමකි. ඔවුන් ඒ වන විට ගතකළේ දුක්‌බර ජීවිතයකි. ඔවුන් සිටියේ කොමියුනිස්‌ට්‌ පාලනයෙන් මිඳෙන්නට මාර්ගයක්‌ සොයමිනි. තම හමුදාවට ආධාර කළොත් කල්මිකියාව නිදහස්‌ කරදෙන බව ජර්මන් හමුදාව කල්මික්‌වරුන්ට දැනුම්දුනි. ආක්‍රමණය ආශිර්වාදයක්‌ කරගන්නට සිතූ කල්මික්‌වරු සෝවියට්‌ පාලනයට එරෙහිව සටන් කිරීම සඳහා ජර්මන් හමුදාවට බැඳුණහ. ඔවුන් සේවය කළේ අශ්වාරෝහක හමුදා බළඇණියක්‌ වශයෙනි. එයට කෘතගුණ සැලකීමක්‌ ලෙස ජර්මන් හමුදාව කල්මික්‌වරුන්ගේ භූමි ප්‍රදේශය රුසියාවෙන් නිදහස්‌ කර දුන්හ. බියෙන් සැකයෙන් තොරව බෞද්ධ පුදසිරිත් පැවැත්වීමේ නිදහස ද ඒ සමඟම කල්මික්‌වරුන්ට ලැබිණි. === ජනාධිපති === විවිධ දුක්‌ පීඩාවන්ට ගොදුරු වුණු කල්මිකියා රාජ්‍යය තුළ යළිත් බුදුදහමේ ආලෝකය පැතිරෙන්නට පටන්ගත්තේ ජනාධිපති කිර්සාන් නිකොලයවිච්ගේ දැඩි ඇපකැපවීම හේතුවෙනි. 1962 අප්‍රේල් 05 වැනි දින උපන් කිර්සාන් කල්මිකියානුවෙකි. මොස්‌කව් විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ජපන් ඉතිහාසය, ව්‍යාපාර කළමනාකාරණය සහ ජාත්‍යන්තර සබඳතා යන විෂයයන් හදාරා ඇති ඔහු සතු මූල්‍ය සමාගම් සහ ව්‍යාපාර ගණන පණහකට අධිකය. ඔහුගේ වත්කම් ඩොලර් බිලියන ගණනකි. සුඛෝපභෝගී මෝටර් රථ හා පෞදගලික ගුවන් යානා ඔහු සතුය. 1990 දී කිර්සාන් දේශපාලනයට පිවිසියේ කල්මිකියා ජනරජය වෙනුවෙන් රුසියානු පාර්ලිමේන්තුවේ පෙනී සිටින නියෝජිතයා වශයෙනි. සියලුම ගොවියන්ට සෙලියුලර් දුරකථන ලබාදීම කිර්සාන්ගේ ජනාධිපතිවරණ ඡන්ද පොරොන්දුවකි. ඔහුගේ පාලනය යටතේ කල්මිකියාව විශාල දියුණුවක්‌ ලබා ඇත. ඔහු බලයට පත්ව කෙටි කලකින් සෑම නිවසකටම ගෑස්‌ පයිප්ප හා ජලය ලබාදීමටත්, මංමාවත් ඉදිකිරීමටත් පියවර ගත්තේය. ජනාධිපති කිර්සාන් තම මවුබිමේ සහ රටවැසියන්ගේ යහපත සඳහා ඩොලර් බිලියන ගණනක්‌ වැය කළේ තමන්ගේ පෞද්ගලික ධනයෙනි. ඔහු මුලින්ම ජනාධිපති වූ පසු පාසල් ගුරුවරුන්ට හා වෛද්‍යවරුන්ට වැටුප් ගෙවීමට ඩොලර් මිලියන දෙකක්‌ වැය කළේය. ජනාධිපති කිර්සාන් ලෝක චෙස්‌ ක්‍රීඩා සංවිධානයේ සභාපතිවරයාය. චෙස්‌ ක්‍රීඩාව කල්මිකියාවේ ප්‍රධාන ආදායම් මාර්ගයක්‌ කර ගැනීමේ අරමුණ ඇතිව දැවැන්ත සැලැස්‌මක්‌ ක්‍රියාත්මක වෙයි. ඒ අනුව ලෝකයේ එකම චෙස්‌ ක්‍රීඩා නගරය එහි ඉදිකර තිබේ. ලොව බොහෝ රටවල චෙස්‌ ක්‍රීඩා ලෝලියෝ කල්මිකියාවට පැමිණෙති. චෙස්‌ ක්‍රීඩාව අනිවාර්ය පාසල් විෂයක පිට්‌ටනිවල විශාල චෙස්‌ ක්‍රීඩා ඵලක පිහිටුවා තිබේ. නිකරුණේ කල් ගෙවන්නට හා මත් ද්‍රව්‍යවලට පුරුදු වී සිටි තරුණ පිරිස්‌ චෙස්‌ ක්‍රීඩාව නිසා විනය ගරුකව හැසිරෙන්නටත්, තර්කානුකූලව හිතන්නටත්. දැන් හුරු වී සිටින බව ජනාධිපති කිර්සාන් පවසයි. ඒ නිසා රටෙහි අර්බුද හා නීති විරෝධී ක්‍රියාවන් අඩු වී ඇත. චෙස්‌ යනු සංස්‌කෘත භාෂාවේ චතුරංග යන්නෙන් සැදුන වචනයකි. දීර්ඝ ඉතිහාසයක්‌ ඇති එම ක්‍රීඩාව හොඳ සහ නරක අතර ගැටුමක්‌ ලෙස ද සැලකෙයි. අතීතයේදී චෙස්‌ ඉත්තන් ලෙස භාවිත කළ බෝසත්වරුන්ගේ රූප මොංගෝලියාවෙන් හමු වී ඇත. කිර්සාන් ජනාධිපති සිතන පරිදි චෙස්‌a ක්‍රීඩාව මිනිසුන් යහමගට යොමුකරන ආගමකට සමානය. කිර්සාන් ජනාධිපති තනතුරට පත්වන විට කල්මිකියාවේ එක්‌ පන්සලක්‌ හෝ නොතිබුණි. එහෙත් දැන් එහි ඇති පන්සල් ගණන හතළිහකි. ඒ අතර තිබෙන ස්‌වර්ණ විහාරය යුරෝපයේ විශාලම පන්සලයි. එය විවෘත කළේ ස්‌ටාලින් බෞද්ධ විහාරස්‌ථාන වනසා කල්මික්‌වරුන් රටෙන් නෙරපීම සිහිකරමින් 2005 දෙසැම්බර් 27 වැනිදාය. කිර්සාන් ජනාධිපතිවරයා බුද්ධාගම කෙරෙහි නැඹුරු වූයේ ළමා වියේදීය. ඔහු 2007 ජුලි 16 වැනි දින අල් ජසීරා රූවාහිනියට ලබාදුන් සාකච්ඡාවකින් එය පැහැදිලි වෙයි. එය වෙබ් අඩවියෙන් නැරඹිය හැක. එම සාකච්ඡාවේ දී ඔහු මෙසේ පවසයි. "මා හත් හැවිරිදි වියේ සිටින විට මගේ අත්තම්මා නිවසේ දොර ජනෙල් වසාගෙන බුදුහාමුදුරුවන්ට වැඳුම් පිදුම් කරනවා මම දුටුවා. මම ඇයගෙන් ඇහුවා ඇයි මෙහෙම රහසින් බුදුන් වඳින්නේ කියලා. කේ. ජී. බී. එක ඉන්නවා. සද්ද කරන්න එපා. නිදහසේ බුදුන් වඳින්න බැහැ. ඔබ ලොකු කෙනකු වුණාම මිනිසුන්ට එළිමහනේ නිදහසේ වැඳුම් පිදුම් කරන්න පන්සල් ගොඩක්‌ හදන්න යෑයි අත්තම්මා මට කීවා. මම ඉටු කරන්නේ ඇයගේ උපදේශයයි. මම දැන් පන්සල් හතළිහක්‌ හදලා තිබෙනවා." කල්මිකියාවේ සම්ප්‍රදාය අනුව විශිෂ්ට පුරවැසියකුට පිරිනමන ඉහළම ගෞරවය වනනේ සුදු නෙළුම් ශ්‍රේණියට ඇතුළත් කර ගැනිමයි. ජනාධිපති කිර්සාන් තම ආධ්‍යාත්මික ගුරුවරයා ලෙස සලකන දලයි ලාමා තුමා සුදු නෙලුම් ශ්‍රේණියට පත්කර ගෙන තිබේ. ජනාධිපති කිර්සාන් කඩිසර මිනිසෙකි. බොක්‌සිං ශූරයකු වන ඔහුට දිගු වෙලාවක්‌ එක තැනක නිකරුණේ රැඳී සිටීම අමාරුය. "මම දිනකට පැය විස්‌සක්‌ වැඩ කරන කෙනෙකි. නමුත් මගේ ඇතැම් රටවැසියන් හිතන්නේ ජනාධිපති කිර්සාන් සියලු දේවල් අපට නොමිලේ ලබාදෙයි. අපට තිබෙන්නේ කෑම සහ නිදාගැනීම කියලයි. එසේ සිතීම වැරැදියි. අපේ රට දියුණු කරන්නට නම්, අප කවුරුත් තදින් වැඩ කළ යුතු යෑයි ජනාධිපති කිර්සාන් පවසයි. == දේශපාලනය == The head of the government in Kalmykia is called "The Head of the Republic". The President of the Russian Federation selects a candidate for the Head of the Republic position and presents it to the Parliament of Kalmyk Republic for approval. If a candidate is not approved, the President of the Russian Federation can dissolve the Parliament and set up new elections. [[As of 2006]], the Head of the Republic is [[Kirsan Ilyumzhinov|Kirsan Nikolayevich Ilyumzhinov]], who is also the president of the world chess organization [[FIDE]]. In the late 1990s, there were allegations of misappropriations of government funds by Ilyumzhinov's government by Sovietskaya Kalmykia, the only opposition newspaper in Elista. Larisa Yudina, the journalist who investigated these accusations, was kidnapped and murdered in 1998. Two men, Sergei Vaskin and Tyurbi Boskomdzhiv, with connections to Ilyumzhinov, were charged with her murder <ref>{{Citation |title=World Press Freedom Review |url=http://www.freemedia.at/cms/ipi/freedom_detail.html?country=/KW0001/KW0003/KW0078/&year=1998 |access-date=2007-11-29 |archive-date=2007-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070309132411/http://www.freemedia.at/cms/ipi/freedom_detail.html?country=%2FKW0001%2FKW0003%2FKW0078%2F&year=1998 }}</ref><ref>{{Citation |title=In Russia, many conform, few resist |url=http://www.freedomforum.org/publications/msj/courage.summer2000/t04.html |access-date=2007-11-29 |archive-date=2014-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140110093448/http://www.freedomforum.org/publications/msj/courage.summer2000/t04.html }}</ref> == ආර්ථික තත්ත්වය == Kalmykia has a developed agricultural sector. Other developed industries include the [[food processing]] and oil and gas industries. Annual budget: revenues and expenditures: about $100 million. Annual oil production: about 200,000 metric tonnes. <!-- === මගී ප්‍රවාහනය === Provide information on the railroads/automobile roads length, etc. ===Include more subsections if necessary=== And provide information. ==සංස්කෘතිය== Provide any relevant cultural information. --> == අධ්‍යාපනය == [[Kalmyk State University]] is the largest higher education facility in the republic. == ආගම == * තිබ්බත [[බුද්ධාගම]] * [[Russian Orthodox Church|Orthodox Christian]] * [[Atheism|atheists]], as is typical of [[රුසියාව]]. {{Fact|date=February 2007}}<!--need to add the percentage of atheists as well--> <!-- [[Image:Kalmyk Temple in Belgrade.JPG|thumb|108px|Kalmyk Temple in Belgrade]] The Kalmyks are the descendants of several [[Oirat]] tribes that migrated to Europe during the early part of the 17th century. As [[Tibetan Buddhism|Tibetan Buddhists]], the Kalmyks regard His Holiness the [[Dalai Lama]] as their spiritual leader. The Šajin Lama (Supreme Lama) of the Kalmyks is [[Erdne Ombadykow]], a [[Philadelphia]]-born man of Kalmykian origin who was brought up as a Buddhist monk in a Tibetan monastery in India from the age of seven and who was recognized by the Dalai Lama as the reincarnation of the Buddhist saint [[Telo Rinpoche]]. Ombdaykow divides his time between living in [[Colorado]] and living in Kalmykia. Kalmyk political refugees opened the first Buddhist temple in Central Europe, located in [[Belgrade]], [[Serbia]]. Their offspring relocated to the United States in late 1951 and early 1952, where they established several Kalmyk Buddhist temples in [[Monmouth County]], [[New Jersey]]. Geshe Wangyal, a Kalmyk Buddhist monk, established the Tibetan Buddhist Learning Center and monastery in Washington County, NJ.{{Fact|date=March 2008}} ==සංචාරක ව්‍යාපාරය== --> <!--Provide any relevant information on tourism; describe points of interest (may cross-reference sections on Culture and History).--> == විවිධ == The Kalmyks of [[Kyrgyzstan]] live primarily in the [[Karakol]] region of eastern Kyrgyzstan. They are referred to as "Sart Kalmyks." The origin of the this name is unknown. Likewise, it is not known when, why and from where this small group of Kalmyks migrated to eastern Kyrgyzstan. Due to their minority status, the Sart Kalmyks have adopted the Turkic language and culture of the majority Kyrgyz population. As a result, nearly all now belong to the Muslim faith. Although Sart Kalmyks are [[Islam|Muslims]], Kalmyks elsewhere by and large remain faithful to the [[Gelugpa]] Order of [[Tibetan Buddhism]]. In Kalmykia, for example, the Gelugpa Order with the assistance of the government has constructed numerous Buddhist temples. In addition, the Kalmyk people recognize [[Tenzin Gyatso, 14th Dalai Lama]] as their spiritual leader and [[Erdne Ombadykow]], a [[Kalmyk American]], as the supreme lama of the Kalmyk people. The Kalmyks have also established [[Kalmyk American|communities in the United States]], primarily in [[Pennsylvania]] and [[New Jersey]]. The majority are descended from those Kalmyks who fled from Russia in late 1920 to [[ප්‍රංශය]], [[Yugoslavia]], [[Bulgaria]], and, later, Germany. Many of those Kalmyks living in Germany at the end of World War II were eventually granted passage to the United States. As a consequence of their decades-long migration through Europe, many older Kalmyks are fluent in [[ජර්මානු භාෂාව|ජර්මානු]], [[French language|French]] and [[Serbo-Croatian]], in addition to [[Russian language|Russian]] and their native [[Kalmyk language]]. There are several Kalmyk Buddhist temples in [[Monmouth County, New Jersey]], where the vast majority of American Kalmyks reside, as well as a Tibetan Buddhist [http://www.njskylands.com/clbuddhist.htm Learning Center] and monastery in [[Washington Township, New Jersey]]. At one point, there was a Kalmyk Buddhist Temple in [[Belgrade]], [[Serbia]]. The word ''Kalmyk'' means 'those who remained'— origin is unknown but this name was known centuries before a large part of Kalmyks moved back from Volga River to Dzhungaria in the 18th century. There are three cultural subgroups within the Kalmyk nation: ''Turguts'', ''Durbets'' (Durwets), and ''Buzavs'' ([[Oirat]]s, who joined Russian [[Cossack]]s, else we can find some villages of Hoshouts and Zungars. The 'Durbets' subgroup includes the ''[[Chonos tribe|Chonos]]'' tribe (literally meaning "a tribe of the Wolf", other names - "Shonos", "Chinos", "A-Shino" or "A-Chino"), which is considered to be one of the most ancient tribes in the world, dating back to 6th to 11th century. Kalmykia staged the 2006 [[World Chess Championship]] between Veselin Topalov and Vladimir Kramnik.<ref name="chess">Rohrer, Finlo (2006) [http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/5377372.stm "Game of kings takes centre stage"]</ref> Not long ago the largest Buddhist temple in Europe was constructed in the capital of Kalmykia, Elista. == See also == * [[Music of Kalmykia]] * [[Buddhism in Kalmykia]] == නිර්දේශනය == * Arbakov, Dorzha. ''Genocide in the USSR, Chapter II, Complete Destruction of National Groups as Groups, The Kalmyks'', Nikolai Dekker and Andrei Lebed, Editors, Series I, No. 40, Institute for the Study of the USSR, Munich, 1958. * Balinov, Shamba. ''Genocide in the USSR, Chapter V, Attempted Destruction of Other Religious Groups, The Kalmyk Buddhists'', Nikolai Dekker and Andrei Lebed, Editors, Series I, No. 40, Institute for the Study of the USSR, Munich, 1958. * Bethell, Nicholas. ''The Last Secret'', Futura Publications Limited, Great Britain, 1974. * Epstein, Julius. ''Operation Keelhaul'', Devin-Adair, Connecticut, 1973. * Grousset, René. ''The Empire of the Steppes: a History of Central Asia'', Rutgers University Press, 1970. * Halkovic, Jr., Stephen A. ''THE MONGOLS OF THE WEST'', Indiana University Uralic and Altaic Series, Volume 148, Larry Moses, Editor, Research Institute for Inner Asian Studies, Indiana University, Bloomington, 1985. * Hoffmann, Joachim. ''Deutsche und Kalmyken 1942 bis 1945'', Rombach Verlag, Friedberg, 1986. * Munoz, Antonio J. ''The East Came West: Muslim, Hindu and Buddhist Volunteers in the German Armed Forces, 1941-1945, Chapter 8, Followers of "The Greater Way": Kalmuck Volunteers in the German Army'', Antonio J. Munoz, Editor, Axis Europa Books, Bayside, NY, 2001. * Tolstoy, Nikolai. ''The Secret Betrayal, 1944-1947'', Charles Scribner's Sons, New York, 1977. == Links == {{reflist}} == වැඩිදුර කියවීම == * ''Lost Cosmonaut: Observations of an Anti-tourist '' Daniel Kalder == බාහිර සබැඳි == * [http://www.bumbinorn.ru/category/articles News Agency of the Republic of Kalmykia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070322211840/http://www.bumbinorn.ru/category/articles |date=2007-03-22 }} (also in [http://www.bumbinorn.ru Russian] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060209000409/http://www.bumbinorn.ru/ |date=2006-02-09 }}) * [http://kalm.ru/en Official website of the Republic of Kalmykia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070625022705/http://kalm.ru/en/ |date=2007-06-25 }} (also in [http://kalm.ru/ru/index.php Russian] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070608103809/http://www.kalm.ru/ru/index.php |date=2007-06-08 }}) * [http://www.kalmykiaembassy.ru/html/eindex.html Official website of the Kalmyk diplomatic representation at the President of the Russian Federation]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111224164944/http://www.kalmykiaembassy.ru/html/eindex.html |date=2011-12-24 }} (also in [http://www.kalmykiaembassy.ru Russian] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140715130822/http://www.kalmykiaembassy.ru/ |date=2014-07-15 }}) * [http://www.kalmsu.ru/index_old.phtml Official website of the Kalmyk State University] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100819151740/http://www.kalmsu.ru/index_old.phtml |date=2010-08-19 }} (in Russian) * [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=KGZ Ethnologue report on Kalmyk language] * [http://forum.freekalmykia.org Forum of Kalmyk Internet Community] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200802185302/http://forum.freekalmykia.org/ |date=2020-08-02 }} * [http://harada.ru Kalmyk Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180415114142/http://harada.ru/ |date=2018-04-15 }} * [http://www.kalmykleaders.org Web-Portal of the Interregional Not-for-Profit Organization "The Leaders of Kalmykia"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190124130206/http://www.kalmykleaders.org/ |date=2019-01-24 }} * [http://www.berzinarchives.com/kalachakra/mistaken_foreign_myths_shambhala.html Mistaken Foreign Myths about Shambhala] * [http://observer.guardian.co.uk/osm/story/0,,1931027,00.html The man who bought chess], ''[[The Observer]]'' [[29 October]] [[2006]] * [http://www.guardian.co.uk/g2/story/0,,1875583,00.html The Buddhist hordes of Kalmykia], ''[[The Guardian]]'' [[September 19]], [[2006]] * [https://web.archive.org/web/20031212151556/http://members.tripod.com/kakono/ Kalmyk Buddhist Temple in Belgrade (1929 - 1944)] * [http://www.economist.com/displayStory.cfm?story_id=455893 Earth to Kalmykia, Come In Please] ''[[The Economist]]'' [[December 18]], [[1997]] {{Subdivisions of Russia}} {{coord|46|19|N|44|16|E|display=title|type:city(103800)_source:fiwiki}} [[ප්‍රවර්ගය:යුරෝපය තුළ රටවල්]] [[ප්‍රවර්ගය:බෞද්ධ රටවල්]] [[ප්‍රවර්ගය:ජනරජ]] [[ප්‍රවර්ගය:චෙස්]] m4txlfrq913fc59tbtw8i945nbnxud7 0 9019 796573 796408 2026-08-04T06:48:58Z ලංකා සිංහයා 32178 /* දියවඩන නිලමේ */ 796573 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා |name =නෙරංජන් විජයරත්න |image = දියවඩන නිලමේ.jpg |caption = නෙරංජන් විජයරත්න දියවඩන නිලමේ ලෙසින් |title= |birth_date = {{Birth date and age|1956|8|9|df=y}} |birth_place = [[මහනුවර]] [[ශ්‍රී ලංකාව]] |nationality = {{ධජනිරූපකය|ශ්‍රී ලංකාව}} ශ්‍රී ලාංකික |death_date = |death_place = |office = |party = [[ එක්සත් ජාතික පක්ෂය]] |religion = |spouse =දේවිකා විජයරත්න |children = මෝක්ෂනා හා නවින්ද්‍ර |alma_mater = [[රාජකීය විද්‍යාලය, කොළඹ]] |residence = මිදුම වලව්ව, රඹුක්කන. |profession= |religion = බෞද්ධ |occupation = දේශපාලනය }} '''නෙරංජන් ප්‍රියදර්ශන දූල්ලෑව විජයරත්න''' ([[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]]: '''Neranjan Priyadarshana Dullewe Wijeyeratne''') (උපත 9 අගෝස්තු [[1956]]). මහනුවර ශ්‍රී දළදා මාලිගාවේ හිටපු [[දියවඩන නිලමේ]] වරයෙකි. එම තනතුරු පුරා වසර 20 කාලයක් හෙබවූ පසුව දේශපාලනයට එක්විය. මහනුවර මහනගර සභාවේ විපක්‍ෂ නායක ධුරය තනතුර දැරූ ඔහු දැනට එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ මහනුවර දිස්ත්‍රික් සංවිධායකවරයකු ලෙස කටයුතු කරයි. [[ගොනුව:EW & NW.jpg|thumb|right|220px|නෙරංජන් විජයරත්න ගේ අත්තා වු ඩී.එස්. සේනානායක රජයේ ස්වදේශ කටයුතු සහ ග්‍රාමීය සංවර්ධන කැබිනට් අමාත්‍ය [[එඩ්වින් විජයරත්න|ශ්‍රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න]] සමගින්]] [[ගොනුව:NW in 1961.jpg|thumb|right|220px|නෙරංජන් විජයරත්න 1961 වසරේ දී]] [[ගොනුව:Neranjan Wijeyeratne & Devika Mediwake.jpg|220px|thumb|right|මංගල ඡායාරූපය]] [[ගොනුව:Meeduma Walauwa, Rambukkana, Sri Lanka..jpg|thumb|right|220px|මිදුම වලව්ව, රඹුක්කන.<br> (නෙරංජන් විජයරත්න ගේ නිවස)]] ==මුල් දිවිය== [[නිශ්ශංක විජයරත්න]] හා නීටා දූල්ලෑව විජයරත්න ට දාව උපන් හේ, සොහොයුරන් තිදෙනෙකුට හා එක් සොහොයුරියකට වැඩිමහල් විය. ඔහුගේ පියා මෙන්ම අත්තා, ශ්‍රීමත් [[එඩ්වින් විජයරත්න]] යන්ද කැබිනට් අමාත්‍ය තනතුරු හෙබවූ කෘතහස්ත දේශපාලනඥයන් වු අතර ඔහුගේ සොහොයුරු [[මනෝ විජයරත්න|මනෝ]] <!--<ref>[http://www.sundayobserver.lk/2008/11/02/fea04.asp ඩ්‍රයිවර්ස් බී මෝ කෙයාෆුල්!]</ref> --> වැවිලි සේවා අමාත්‍ය හා ව්‍යවසාය සංවර්ධන අමාත්‍ය ධූර‍ය තනතුර දැරී ය. ඔහුගේ තුන්වෙනි සොහොයුරු [[අනුරාධ දූල්ලෑව විජයරත්න|අනුරාධ]] සබරගමු පළාත් සභාවේ මන්ත්‍රීවරයකු වශයෙන් 1988 දි පත් වු අතර මහනුවර ශ්‍රී දළඳා මාළිගයේ වැඩබලන [[දියවඩන නිලමේ]] තනතුර 1975 සිට 2005 තෙක් කිහිප වරක් හොබවා ඇත. ලංකේෂ් සොහොයුරු හා එකම සහෝදරි නිශාංගනි ද වේ. නෙරංජන් විජයරත්න [[රාජකීය විද්‍යාලය|කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයෙන්]] ප්‍රාථමික හා ද්විතීය අධ්‍යාපනය ලැබීය. ==දියවඩන නිලමේ== තම පියාගේ අඩිපාරේ යමින් හේ, [[මහනුවර]], [[ශ්‍රී දළදා මාලිගාව|ශ්‍රී දළදා මාලිගාවෙහි]] දියවඩන නිලමේ (ප්‍රධාන ගිහි භාරකරු) ධූරන්දරව එය පුරා වසර 20 කාලයක් හෙබවීය.[[දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි]] විසින් 1998 බෝම්බ ප්‍රහාරයකට ලක් කිරීමෙන් පසුව මාලිගාවෙහි ප්‍රතිසංස්කරණය කටයුතු මෙහෙයවූ ප්‍රශංසනීය ආකාරය හේතුවෙන් ඔහුගේ කිතු ගොස් පැතිරිණි. දනන් තුඩග රැඳුනු 'රන් වැට', ශ්‍රී දළදා මාලිගාව වටා ඉදිකිරීම පිළිබඳවද ඔහුගේ දායකත්වය ඉමහත් විය. දළදා කෞතුගාරයක් තනවා, [[ශ්‍රී දළදා මාලිගාව]] සහ ශ්‍රී ලංකාවෙහි [[බුද්ධාගම]] ට අදාලවූ ඓතිහාසික මානවකෘතීන්ගේ එනතුවක් එහි තැන්පත් කිරීමෙහිලාද ඔහු පුරෝගාමී විය.<ref>[https://web.archive.org/web/20250123093729/https://sundaytimes.lk/991128/plusm.html ශ්‍රී දළදා මාලිගාවේ දළදා කෞතුගාරයක්]</ref> [[ශ්‍රී දළදා මාලිගාව]] විශේෂ සංවර්ධන අරමුදල', ඔහු විසින් පිහිටවූවක් වෙයි. මේ අතර, අමුත්තන් 1000 කට අසුන් පැනැවිය හැකි නවීන සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවකින් හෙබි, පල්ලෙකැලේ [[තායිලන්තය]] ශ්‍රී ලංකා ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ ආයතනය <ref>[https://web.archive.org/web/20160306214940/http://archives.dailynews.lk/2004/08/03/new13.html තායි ශ්‍රී ලංකා ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ ආයතනය]</ref> නෙරංජන් විජයරත්න විසින් පිහිටවූයේ ඔහු දියවඩන නිලමේ ධූර‍ය හොබවමින් සිටි අවදියෙහිය.ඔහුගේ ධූර කාලයෙහිදී ඔහු, [[ජපානය|ජපන්]], [[තායිලන්තය|තායි]] සහ [[මියන්මාරය|මියන්මාර]] ආගමික පූජ්‍යපදප්‍රාප්තීන් හා සමග කිට්ටු සබඳතා පැවැත්වූ අතර, ශ්‍රී ලංකාවෙහි [[බෞද්ධ]] උරුමය වැඩිදියුණු කිරීමෙහි මහත් කාර්යභාරයකට උර දුනි. [[දියවඩන නිලමේ]] ධූරය සඳහා තරග වැදීමට පෙර, නෙරංජන් විජයරත්න, ලංකාතිලක මහා විෂ්ණු දේවාලයෙහි බස්නායක නිලමේ (ගිහි භාරකරු) ලෙස සේවය කලේය. ==දේශපාලනය== දෙවන වාරයටත් දියවඩන නිලමේ ධූරය හෙබවීමෙන් අනතුරුව එම ධූරයෙන් නික්මුනු ඔහු ක්‍රියාකාරී දේශපාලනයට එළඹිණි. ==පවුල් දිවිය== ආචාර්ය ලක්ෂ්මිනාත් හා චින්තා මැදිවකගේ දියණිය වන දේවිකා මැදිවක මෙනවිය සහ නෙරංජන් වර්ෂ 1984 දී විවාහ වූහ. ඔවුන් දෙපලගේ දියණිය මෝක්ෂනා නේරන්දිකා විජයරත්න (ලෝක බැංකුවේ ශ්‍රී ලංකා කාර්යාලයේ පාරිසරික විශේෂඥවරියක ලෙස සේවයේ නියතු)<ref>[https://blogs.worldbank.org/team/mokshana-wijeyeratne Mokshana Wijeyeratne,Environmental Specialist, The World Bank (Colombo office] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230308034625/https://blogs.worldbank.org/team/mokshana-wijeyeratne |date=2023-03-08 }}. World Bank Blogs.</ref> හා ආචාර්ය නවින්ද්‍ර විජයරත්න (ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ෆ්ලොරිඩා පොලිටෙක්නික් විශ්ව විද්යාලයේ සහකාර මහාචාර්ය වරයකු ලෙස සේවයේ නියතු) නමින් පුතුකු ද වේ.<ref>[https://floridapoly.edu/directory/faculty/navindra-wijeyeratne.php Dr. Navindra Wijeyeratne, Florida Polytechnic University, Florida, USA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230327211117/https://floridapoly.edu/directory/faculty/navindra-wijeyeratne.php |date=2023-03-27 }}.</ref> ==මෙයද බලන්න== * [[:w:en:List of political families in Sri Lanka|ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පවුල්]] == ආශ්‍රිත== {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} ==බාහිර සබැඳි== * [https://www.youtube.com/watch?v=YRaU6lJjtHE නෙරංජන් විජයරත්න - විසි වසරක මතකාවර්ජනය 1] * [https://www.youtube.com/watch?v=mIw3s3J_bUw නෙරංජන් විජයරත්න - විසි වසරක මතකාවර්ජනය 2] * [https://www.youtube.com/watch?v=VljypqCyeU8 නෙරංජන් විජයරත්න - විසි වසරක මතකාවර්ජනය 3] * [http://www.worldgenweb.org/lkawgw/gen3147.html විජයරත්න පරපුර]{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.worldgenweb.org/lkawgw/gen3060.html රත්වත්තේ පරපුර]{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.worldgenweb.org/lkawgw/gen3004.htm ගොපල්ලව පරපුර] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180327212104/http://www.worldgenweb.org/lkawgw/gen3004.htm |date=2018-03-27 }} * [https://web.archive.org/web/20260518114020/http://sssbpt.org/pages/SaiSpiritualShowers/SSS11Sep2008.html සත්‍ය සායි බබා ආශිර්වාද] * [http://www.flickr.com/photos/menik/2308888119/ විජයරත්න පරපුර ගැන ඉංග්‍රීසියෙන් රචිත ලිපියක්] * [http://www.silumina.lk/2018/01/27/විශේෂාංග/විසි-වසරකට-පෙර-රටම-කම්පනය-කළ-මොහොත විසි වසරකට පෙර රටම කම්පනය කළ මොහොත] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180130212817/http://silumina.lk/2018/01/27/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%81%E0%B7%9A%E0%B7%82%E0%B7%8F%E0%B6%82%E0%B6%9C/%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%83%E0%B7%92-%E0%B7%80%E0%B7%83%E0%B6%BB%E0%B6%9A%E0%B6%A7-%E0%B6%B4%E0%B7%99%E0%B6%BB-%E0%B6%BB%E0%B6%A7%E0%B6%B8-%E0%B6%9A%E0%B6%B8%E0%B7%8A%E0%B6%B4%E0%B6%B1%E0%B6%BA-%E0%B6%9A%E0%B7%85-%E0%B6%B8%E0%B7%9C%E0%B7%84%E0%B7%9C%E0%B6%AD |date=2018-01-30 }} * [http://divaina.com/sunday/index.php/visheshanga1/2082-2018-01-26-13-56-00 ප්‍රංශයේ ඩැනියල් ලෙසාරෝ දළඳා මැදුර යළි හැදුවේ මෙහෙමයි] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180131075347/http://divaina.com/sunday/index.php/visheshanga1/2082-2018-01-26-13-56-00 |date=2018-01-31 }} {{DEFAULTSORT:විජයරත්න, නෙරංජන්}} [[ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා]] [[ප්‍රවර්ගය:1956 උපත්]] <!--Categories--> [[Category:දියවඩන නිලමේවරු]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]] [[Category:ලංකික දේශපාලනඥයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයන්]] rlmu10wwet8i354v39os8nne2tnsit6 796577 796573 2026-08-04T09:01:07Z ලංකා සිංහයා 32178 796577 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා |name =නෙරංජන් විජයරත්න |image = දියවඩන නිලමේ.jpg |caption = නෙරංජන් විජයරත්න දියවඩන නිලමේ ලෙසින් |title= |birth_date = {{Birth date and age|1956|8|9|df=y}} |birth_place = [[මහනුවර]] [[ශ්‍රී ලංකාව]] |nationality = {{ධජනිරූපකය|ශ්‍රී ලංකාව}} ශ්‍රී ලාංකික |death_date = |death_place = |office = |party = [[ එක්සත් ජාතික පක්ෂය]] |religion = |spouse =දේවිකා විජයරත්න |children = මෝක්ෂනා හා නවින්ද්‍ර |alma_mater = [[රාජකීය විද්‍යාලය, කොළඹ]] |residence = මිදුම වලව්ව, රඹුක්කන. |profession= |religion = බෞද්ධ |occupation = දේශපාලනය }} '''නෙරංජන් ප්‍රියදර්ශන දූල්ලෑව විජයරත්න''' ([[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]]: '''Neranjan Priyadarshana Dullewe Wijeyeratne''') (උපත 9 අගෝස්තු [[1956]]). මහනුවර ශ්‍රී දළදා මාලිගාවේ හිටපු [[දියවඩන නිලමේ]] වරයෙකි. එම තනතුරු පුරා වසර 20 කාලයක් හෙබවූ පසුව දේශපාලනයට එක්විය. මහනුවර මහනගර සභාවේ විපක්‍ෂ නායක ධුරය තනතුර දැරූ ඔහු දැනට එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ මහනුවර දිස්ත්‍රික් සංවිධායකවරයකු ලෙස කටයුතු කරයි. [[ගොනුව:EW & NW.jpg|thumb|right|220px|නෙරංජන් විජයරත්න ගේ අත්තා වු ඩී.එස්. සේනානායක රජයේ ස්වදේශ කටයුතු සහ ග්‍රාමීය සංවර්ධන කැබිනට් අමාත්‍ය [[එඩ්වින් විජයරත්න|ශ්‍රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න]] සමගින්]] [[ගොනුව:NW in 1961.jpg|thumb|right|220px|නෙරංජන් විජයරත්න 1961 වසරේ දී]] [[ගොනුව:Neranjan Wijeyeratne & Devika Mediwake.jpg|220px|thumb|right|මංගල ඡායාරූපය]] [[ගොනුව:Meeduma Walauwa, Rambukkana, Sri Lanka..jpg|thumb|right|220px|මිදුම වලව්ව, රඹුක්කන.<br> (නෙරංජන් විජයරත්න ගේ නිවස)]] ==මුල් දිවිය== [[නිශ්ශංක විජයරත්න]] හා නීටා දූල්ලෑව විජයරත්න ට දාව උපන් හේ, සොහොයුරන් තිදෙනෙකුට හා එක් සොහොයුරියකට වැඩිමහල් විය. ඔහුගේ පියා මෙන්ම අත්තා, ශ්‍රීමත් [[එඩ්වින් විජයරත්න]] යන්ද කැබිනට් අමාත්‍ය තනතුරු හෙබවූ කෘතහස්ත දේශපාලනඥයන් වු අතර ඔහුගේ සොහොයුරු [[මනෝ විජයරත්න|මනෝ]] <!--<ref>[http://www.sundayobserver.lk/2008/11/02/fea04.asp ඩ්‍රයිවර්ස් බී මෝ කෙයාෆුල්!]</ref> --> වැවිලි සේවා අමාත්‍ය හා ව්‍යවසාය සංවර්ධන අමාත්‍ය ධූර‍ය තනතුර දැරී ය. ඔහුගේ තුන්වෙනි සොහොයුරු [[අනුරාධ දූල්ලෑව විජයරත්න|අනුරාධ]] සබරගමු පළාත් සභාවේ මන්ත්‍රීවරයකු වශයෙන් 1988 දි පත් වු අතර මහනුවර ශ්‍රී දළඳා මාළිගයේ වැඩබලන [[දියවඩන නිලමේ]] තනතුර 1975 සිට 2005 තෙක් කිහිප වරක් හොබවා ඇත. ලංකේෂ් සොහොයුරු හා එකම සහෝදරි නිශාංගනි ද වේ. නෙරංජන් විජයරත්න [[රාජකීය විද්‍යාලය|කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයෙන්]] ප්‍රාථමික හා ද්විතීය අධ්‍යාපනය ලැබීය. ==දියවඩන නිලමේ== තම පියාගේ අඩිපාරේ යමින් හේ, [[මහනුවර]], [[ශ්‍රී දළදා මාලිගාව|ශ්‍රී දළදා මාලිගාවෙහි]] දියවඩන නිලමේ (ප්‍රධාන ගිහි භාරකරු) ධූරන්දරව එය පුරා වසර 20 කාලයක් හෙබවීය.[[දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි]] විසින් 1998 බෝම්බ ප්‍රහාරයකට ලක් කිරීමෙන් පසුව මාලිගාවෙහි ප්‍රතිසංස්කරණය කටයුතු මෙහෙයවූ ප්‍රශංසනීය ආකාරය හේතුවෙන් ඔහුගේ කිතු ගොස් පැතිරිණි. දනන් තුඩග රැඳුනු 'රන් වැට', ශ්‍රී දළදා මාලිගාව වටා ඉදිකිරීම පිළිබඳවද ඔහුගේ දායකත්වය ඉමහත් විය. දළදා කෞතුගාරයක් තනවා, [[ශ්‍රී දළදා මාලිගාව]] සහ ශ්‍රී ලංකාවෙහි [[බුද්ධාගම]] ට අදාලවූ ඓතිහාසික මානවකෘතීන්ගේ එනතුවක් එහි තැන්පත් කිරීමෙහිලාද ඔහු පුරෝගාමී විය.<ref>[https://web.archive.org/web/20250123093729/https://sundaytimes.lk/991128/plusm.html ශ්‍රී දළදා මාලිගාවේ දළදා කෞතුගාරයක්]</ref> [[ශ්‍රී දළදා මාලිගාව]] විශේෂ සංවර්ධන අරමුදල', ඔහු විසින් පිහිටවූවක් වෙයි. මේ අතර, අමුත්තන් 1000 කට අසුන් පැනැවිය හැකි නවීන සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවකින් හෙබි, පල්ලෙකැලේ [[තායිලන්තය]] ශ්‍රී ලංකා ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ ආයතනය <ref>[https://web.archive.org/web/20160306214940/http://archives.dailynews.lk/2004/08/03/new13.html තායි ශ්‍රී ලංකා ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ ආයතනය]</ref> නෙරංජන් විජයරත්න විසින් පිහිටවූයේ ඔහු දියවඩන නිලමේ ධූර‍ය හොබවමින් සිටි අවදියෙහිය.ඔහුගේ ධූර කාලයෙහිදී ඔහු, [[ජපානය|ජපන්]], [[තායිලන්තය|තායි]] සහ [[මියන්මාරය|මියන්මාර]] ආගමික පූජ්‍යපදප්‍රාප්තීන් හා සමග කිට්ටු සබඳතා පැවැත්වූ අතර, ශ්‍රී ලංකාවෙහි [[බෞද්ධ]] උරුමය වැඩිදියුණු කිරීමෙහි මහත් කාර්යභාරයකට උර දුනි. [[දියවඩන නිලමේ]] ධූරය සඳහා තරග වැදීමට පෙර, නෙරංජන් විජයරත්න, ලංකාතිලක මහා විෂ්ණු දේවාලයෙහි බස්නායක නිලමේ (ගිහි භාරකරු) ලෙස සේවය කලේය. ==දේශපාලනය== දෙවන වාරයටත් දියවඩන නිලමේ ධූරය හෙබවීමෙන් අනතුරුව එම ධූරයෙන් නික්මුනු ඔහු ක්‍රියාකාරී දේශපාලනයට එළඹිණි. ==පවුල් දිවිය== ආචාර්ය ලක්ෂ්මිනාත් හා චින්තා මැදිවකගේ දියණිය වන දේවිකා මැදිවක මෙනවිය සහ නෙරංජන් වර්ෂ 1984 දී විවාහ වූහ. ඔවුන් දෙපලගේ දියණිය මෝක්ෂනා නේරන්දිකා විජයරත්න (ජ්‍යෙෂ්ඨ පාරිසරික විශේෂඥ - ලෝක බැංකුව, මූලස්ථානය: වොෂින්ටන් ඩී.සී., ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය.) හා ආචාර්ය නවින්ද්‍ර විජයරත්න (ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ෆ්ලොරිඩා පොලිටෙක්නික් විශ්ව විද්යාලයේ සහකාර මහාචාර්ය වරයකු ලෙස සේවයේ නියතු) නමින් පුතුකු ද වේ.<ref>[https://floridapoly.edu/faculty/bios/navindra-wijeyeratne/ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ෆ්ලොරිඩා හි ෆ්ලොරිඩා පොලිටෙක්නික් විශ්ව විද්‍යාලයේ සහකාර මහාචාර්ය ආචාර්ය නවින්ද්‍ර විජයරත්න ගේ විෂයමාලා විස්තරය].</ref> ==මෙයද බලන්න== * [[:w:en:List of political families in Sri Lanka|ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පවුල්]] == ආශ්‍රිත== {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} ==බාහිර සබැඳි== * [https://www.youtube.com/watch?v=YRaU6lJjtHE නෙරංජන් විජයරත්න - විසි වසරක මතකාවර්ජනය 1] * [https://www.youtube.com/watch?v=mIw3s3J_bUw නෙරංජන් විජයරත්න - විසි වසරක මතකාවර්ජනය 2] * [https://www.youtube.com/watch?v=VljypqCyeU8 නෙරංජන් විජයරත්න - විසි වසරක මතකාවර්ජනය 3] * [http://www.worldgenweb.org/lkawgw/gen3147.html විජයරත්න පරපුර]{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.worldgenweb.org/lkawgw/gen3060.html රත්වත්තේ පරපුර]{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.worldgenweb.org/lkawgw/gen3004.htm ගොපල්ලව පරපුර] * [https://web.archive.org/web/20260518114020/http://sssbpt.org/pages/SaiSpiritualShowers/SSS11Sep2008.html සත්‍ය සායි බබා ආශිර්වාද] * [http://www.flickr.com/photos/menik/2308888119/ විජයරත්න පරපුර ගැන ඉංග්‍රීසියෙන් රචිත ලිපියක්] * [http://www.silumina.lk/2018/01/27/විශේෂාංග/විසි-වසරකට-පෙර-රටම-කම්පනය-කළ-මොහොත විසි වසරකට පෙර රටම කම්පනය කළ මොහොත] * [http://divaina.com/sunday/index.php/visheshanga1/2082-2018-01-26-13-56-00 ප්‍රංශයේ ඩැනියල් ලෙසාරෝ දළඳා මැදුර යළි හැදුවේ මෙහෙමයි] {{DEFAULTSORT:විජයරත්න, නෙරංජන්}} [[ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා]] [[ප්‍රවර්ගය:1956 උපත්]] <!--Categories--> [[Category:දියවඩන නිලමේවරු]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]] [[Category:ලංකික දේශපාලනඥයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයන්]] do7qhkauntv1ezrsysjbd8k3owjcxyp 796578 796577 2026-08-04T09:04:31Z ලංකා සිංහයා 32178 /* බාහිර සබැඳි */ 796578 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා |name =නෙරංජන් විජයරත්න |image = දියවඩන නිලමේ.jpg |caption = නෙරංජන් විජයරත්න දියවඩන නිලමේ ලෙසින් |title= |birth_date = {{Birth date and age|1956|8|9|df=y}} |birth_place = [[මහනුවර]] [[ශ්‍රී ලංකාව]] |nationality = {{ධජනිරූපකය|ශ්‍රී ලංකාව}} ශ්‍රී ලාංකික |death_date = |death_place = |office = |party = [[ එක්සත් ජාතික පක්ෂය]] |religion = |spouse =දේවිකා විජයරත්න |children = මෝක්ෂනා හා නවින්ද්‍ර |alma_mater = [[රාජකීය විද්‍යාලය, කොළඹ]] |residence = මිදුම වලව්ව, රඹුක්කන. |profession= |religion = බෞද්ධ |occupation = දේශපාලනය }} '''නෙරංජන් ප්‍රියදර්ශන දූල්ලෑව විජයරත්න''' ([[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]]: '''Neranjan Priyadarshana Dullewe Wijeyeratne''') (උපත 9 අගෝස්තු [[1956]]). මහනුවර ශ්‍රී දළදා මාලිගාවේ හිටපු [[දියවඩන නිලමේ]] වරයෙකි. එම තනතුරු පුරා වසර 20 කාලයක් හෙබවූ පසුව දේශපාලනයට එක්විය. මහනුවර මහනගර සභාවේ විපක්‍ෂ නායක ධුරය තනතුර දැරූ ඔහු දැනට එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ මහනුවර දිස්ත්‍රික් සංවිධායකවරයකු ලෙස කටයුතු කරයි. [[ගොනුව:EW & NW.jpg|thumb|right|220px|නෙරංජන් විජයරත්න ගේ අත්තා වු ඩී.එස්. සේනානායක රජයේ ස්වදේශ කටයුතු සහ ග්‍රාමීය සංවර්ධන කැබිනට් අමාත්‍ය [[එඩ්වින් විජයරත්න|ශ්‍රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න]] සමගින්]] [[ගොනුව:NW in 1961.jpg|thumb|right|220px|නෙරංජන් විජයරත්න 1961 වසරේ දී]] [[ගොනුව:Neranjan Wijeyeratne & Devika Mediwake.jpg|220px|thumb|right|මංගල ඡායාරූපය]] [[ගොනුව:Meeduma Walauwa, Rambukkana, Sri Lanka..jpg|thumb|right|220px|මිදුම වලව්ව, රඹුක්කන.<br> (නෙරංජන් විජයරත්න ගේ නිවස)]] ==මුල් දිවිය== [[නිශ්ශංක විජයරත්න]] හා නීටා දූල්ලෑව විජයරත්න ට දාව උපන් හේ, සොහොයුරන් තිදෙනෙකුට හා එක් සොහොයුරියකට වැඩිමහල් විය. ඔහුගේ පියා මෙන්ම අත්තා, ශ්‍රීමත් [[එඩ්වින් විජයරත්න]] යන්ද කැබිනට් අමාත්‍ය තනතුරු හෙබවූ කෘතහස්ත දේශපාලනඥයන් වු අතර ඔහුගේ සොහොයුරු [[මනෝ විජයරත්න|මනෝ]] <!--<ref>[http://www.sundayobserver.lk/2008/11/02/fea04.asp ඩ්‍රයිවර්ස් බී මෝ කෙයාෆුල්!]</ref> --> වැවිලි සේවා අමාත්‍ය හා ව්‍යවසාය සංවර්ධන අමාත්‍ය ධූර‍ය තනතුර දැරී ය. ඔහුගේ තුන්වෙනි සොහොයුරු [[අනුරාධ දූල්ලෑව විජයරත්න|අනුරාධ]] සබරගමු පළාත් සභාවේ මන්ත්‍රීවරයකු වශයෙන් 1988 දි පත් වු අතර මහනුවර ශ්‍රී දළඳා මාළිගයේ වැඩබලන [[දියවඩන නිලමේ]] තනතුර 1975 සිට 2005 තෙක් කිහිප වරක් හොබවා ඇත. ලංකේෂ් සොහොයුරු හා එකම සහෝදරි නිශාංගනි ද වේ. නෙරංජන් විජයරත්න [[රාජකීය විද්‍යාලය|කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයෙන්]] ප්‍රාථමික හා ද්විතීය අධ්‍යාපනය ලැබීය. ==දියවඩන නිලමේ== තම පියාගේ අඩිපාරේ යමින් හේ, [[මහනුවර]], [[ශ්‍රී දළදා මාලිගාව|ශ්‍රී දළදා මාලිගාවෙහි]] දියවඩන නිලමේ (ප්‍රධාන ගිහි භාරකරු) ධූරන්දරව එය පුරා වසර 20 කාලයක් හෙබවීය.[[දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි]] විසින් 1998 බෝම්බ ප්‍රහාරයකට ලක් කිරීමෙන් පසුව මාලිගාවෙහි ප්‍රතිසංස්කරණය කටයුතු මෙහෙයවූ ප්‍රශංසනීය ආකාරය හේතුවෙන් ඔහුගේ කිතු ගොස් පැතිරිණි. දනන් තුඩග රැඳුනු 'රන් වැට', ශ්‍රී දළදා මාලිගාව වටා ඉදිකිරීම පිළිබඳවද ඔහුගේ දායකත්වය ඉමහත් විය. දළදා කෞතුගාරයක් තනවා, [[ශ්‍රී දළදා මාලිගාව]] සහ ශ්‍රී ලංකාවෙහි [[බුද්ධාගම]] ට අදාලවූ ඓතිහාසික මානවකෘතීන්ගේ එනතුවක් එහි තැන්පත් කිරීමෙහිලාද ඔහු පුරෝගාමී විය.<ref>[https://web.archive.org/web/20250123093729/https://sundaytimes.lk/991128/plusm.html ශ්‍රී දළදා මාලිගාවේ දළදා කෞතුගාරයක්]</ref> [[ශ්‍රී දළදා මාලිගාව]] විශේෂ සංවර්ධන අරමුදල', ඔහු විසින් පිහිටවූවක් වෙයි. මේ අතර, අමුත්තන් 1000 කට අසුන් පැනැවිය හැකි නවීන සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවකින් හෙබි, පල්ලෙකැලේ [[තායිලන්තය]] ශ්‍රී ලංකා ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ ආයතනය <ref>[https://web.archive.org/web/20160306214940/http://archives.dailynews.lk/2004/08/03/new13.html තායි ශ්‍රී ලංකා ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ ආයතනය]</ref> නෙරංජන් විජයරත්න විසින් පිහිටවූයේ ඔහු දියවඩන නිලමේ ධූර‍ය හොබවමින් සිටි අවදියෙහිය.ඔහුගේ ධූර කාලයෙහිදී ඔහු, [[ජපානය|ජපන්]], [[තායිලන්තය|තායි]] සහ [[මියන්මාරය|මියන්මාර]] ආගමික පූජ්‍යපදප්‍රාප්තීන් හා සමග කිට්ටු සබඳතා පැවැත්වූ අතර, ශ්‍රී ලංකාවෙහි [[බෞද්ධ]] උරුමය වැඩිදියුණු කිරීමෙහි මහත් කාර්යභාරයකට උර දුනි. [[දියවඩන නිලමේ]] ධූරය සඳහා තරග වැදීමට පෙර, නෙරංජන් විජයරත්න, ලංකාතිලක මහා විෂ්ණු දේවාලයෙහි බස්නායක නිලමේ (ගිහි භාරකරු) ලෙස සේවය කලේය. ==දේශපාලනය== දෙවන වාරයටත් දියවඩන නිලමේ ධූරය හෙබවීමෙන් අනතුරුව එම ධූරයෙන් නික්මුනු ඔහු ක්‍රියාකාරී දේශපාලනයට එළඹිණි. ==පවුල් දිවිය== ආචාර්ය ලක්ෂ්මිනාත් හා චින්තා මැදිවකගේ දියණිය වන දේවිකා මැදිවක මෙනවිය සහ නෙරංජන් වර්ෂ 1984 දී විවාහ වූහ. ඔවුන් දෙපලගේ දියණිය මෝක්ෂනා නේරන්දිකා විජයරත්න (ජ්‍යෙෂ්ඨ පාරිසරික විශේෂඥ - ලෝක බැංකුව, මූලස්ථානය: වොෂින්ටන් ඩී.සී., ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය.) හා ආචාර්ය නවින්ද්‍ර විජයරත්න (ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ෆ්ලොරිඩා පොලිටෙක්නික් විශ්ව විද්යාලයේ සහකාර මහාචාර්ය වරයකු ලෙස සේවයේ නියතු) නමින් පුතුකු ද වේ.<ref>[https://floridapoly.edu/faculty/bios/navindra-wijeyeratne/ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ෆ්ලොරිඩා හි ෆ්ලොරිඩා පොලිටෙක්නික් විශ්ව විද්‍යාලයේ සහකාර මහාචාර්ය ආචාර්ය නවින්ද්‍ර විජයරත්න ගේ විෂයමාලා විස්තරය].</ref> ==මෙයද බලන්න== * [[:w:en:List of political families in Sri Lanka|ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පවුල්]] == ආශ්‍රිත== {{ආශ්‍රලැයිස්තුව}} ==බාහිර සබැඳි== * [https://www.youtube.com/watch?v=YRaU6lJjtHE නෙරංජන් විජයරත්න - විසි වසරක මතකාවර්ජනය 1] * [https://www.youtube.com/watch?v=mIw3s3J_bUw නෙරංජන් විජයරත්න - විසි වසරක මතකාවර්ජනය 2] * [https://www.youtube.com/watch?v=VljypqCyeU8 නෙරංජන් විජයරත්න - විසි වසරක මතකාවර්ජනය 3] * [http://www.worldgenweb.org/lkawgw/gen3147.html විජයරත්න පරපුර] * [http://www.worldgenweb.org/lkawgw/gen3060.html රත්වත්තේ පරපුර] * [http://www.worldgenweb.org/lkawgw/gen3004.htm ගොපල්ලව පරපුර] * [https://web.archive.org/web/20260518114020/http://sssbpt.org/pages/SaiSpiritualShowers/SSS11Sep2008.html සත්‍ය සායි බබා ආශිර්වාද] * [http://www.flickr.com/photos/menik/2308888119/ විජයරත්න පරපුර ගැන ඉංග්‍රීසියෙන් රචිත ලිපියක්] * [http://www.silumina.lk/2018/01/27/විශේෂාංග/විසි-වසරකට-පෙර-රටම-කම්පනය-කළ-මොහොත විසි වසරකට පෙර රටම කම්පනය කළ මොහොත] * [http://divaina.com/sunday/index.php/visheshanga1/2082-2018-01-26-13-56-00 ප්‍රංශයේ ඩැනියල් ලෙසාරෝ දළඳා මැදුර යළි හැදුවේ මෙහෙමයි] {{DEFAULTSORT:විජයරත්න, නෙරංජන්}} [[ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා]] [[ප්‍රවර්ගය:1956 උපත්]] <!--Categories--> [[Category:දියවඩන නිලමේවරු]] [[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ]] [[Category:ලංකික දේශපාලනඥයෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයන්]] bu1l207uxlc74pkupd5nxx1lpdexocy 0 24091 796568 796529 2026-08-04T03:31:29Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 796568 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව ක්‍රිකට්ක්‍රීඩකයා චරිතාපදානය | playername = කුමාර් සංගක්කාර | country = ශ්‍රී ලංකාව | country_adj = ශ්‍රී ලංකා | fullname = කුමාර් චොක්ශානද සංගක්කාර | image = Kumar Sangakkara bat in hand.JPG | caption = | nickname = සංගා {{!}} GOAT of Cricket (GOAT යනු Greatest Of All Time එනම් සදාකාලිකවම ශ්‍රේෂ්ඨ) | living = true | dayofbirth = 27 | monthofbirth = 10 | yearofbirth = 1977 | placeofbirth = [[මාතලේ]] | countryofbirth = [[ශ්‍රී ලංකාව]] | height= මීටර් 1.78 | batting = වමත් | bowling = දකුණත් [[පිට දඟ|පා දඟ]] | role = [[කඩුළු රකින්නා]], පිතිකරු | international = true | testdebutdate =ජූලි 20 | testdebutyear = 2000 | testdebutagainst = දකුණු අප්‍රිකාව | testcap = 84 | lasttestdate = ජනවාරි 3-7 | lasttestyear = 2015 | lasttestagainst = නවසීලන්තය | odidebutdate = ජූලි 5 | odidebutyear = 2000 | odidebutagainst = පකිස්ථානය | odicap = 93 | lastodidate = මාර්තු 18 | lastodiyear = 2015 | lastodiagainst = දකුණු අප්‍රිකාව | odishirt = 11 | club1 = [[නොන්ඩෙස්ක්‍රිප්ට්ස් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා සංගමය|එන්සීසී]] | year1 = 1997–වර්තමානය | club2 = [[කිංග්ස් XI පංජාබ්]] | year2 = 2008–2010 | club3 = [[වොර්වික්ෂයර් ප්‍රාන්ත ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා සංගමය|වෝර්වික්ෂයර්]] | year3 = 2007 | club4 = [[ඩෙකෑන් චාර්ජර්ස්]] | year4 = 2011 | club5 = [[සරේ ප්‍රාන්ත පිළ]] | year5 = 2015–වර්තමානය | columns = 4 | column1 = [[ටෙස්ට් ක්‍රිකට්|ටෙස්ට්]] තරග | matches1 = 130 | runs1 = 12,203 | bat avg1 = 58.66 | 100s/50s1 = 38/51 | top score1 = 319 | deliveries1 = 84 | wickets1 = 0 | bowl avg1 = – | fivefor1 = – | tenfor1 = – | best bowling1 = – | catches/stumpings1 = 178/20 | column2 = [[එක් දින ජාත්‍යන්තරය|එදිජා]] | matches2 = 404 | runs2 = 14,234 | bat avg2 = 41.98 | 100s/50s2 = 25/93 | top score2 = 169 | deliveries2 = – | wickets2 = – | bowl avg2 = – | fivefor2 = – | tenfor2 = – | best bowling2 = – | catches/stumpings2 = 402/99 | column3 = [[පළමු-පෙල ක්‍රිකට්|පපෙ]] | matches3 = 230 | runs3 = 17,829 | bat avg3 = 51.07 | 100s/50s3 = 52/76 | top score3 = 319 | deliveries3 = 246 | wickets3 = 1 | bowl avg3 = 150.00 | fivefor3 = 0 | tenfor3 = 0 | best bowling3 = 1/13 | catches/stumpings3 = 347/33 | column4 = [[ලැයිස්තු ඒ ක්‍රිකට්|ලැඒ]] | matches4 = 504 | runs4 = 18,141 | bat avg4 = 42.68 | 100s/50s4 = 34/114 | top score4 = 169 | deliveries4 = – | wickets4 = – | bowl avg4 = – | fivefor4 = – | tenfor4 = – | best bowling4 = – | catches/stumpings4 = 506/124 | date = 11 ජුනි | year = 2015 | source = http://www.espncricinfo.com/srilanka/content/player/50710.html ඊඑස්පීඑන්ක්‍රික්ඉන්ෆෝ |Caption=කුමාර් සංගක්කාර වර්ෂ 2012දී ICC සම්මාන උළෙලේදී වසරේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා, වසරේ ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා සහ ලොව ජනප්‍රියම ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා යන සම්මාන ත්‍රිත්වයෙන් පිදුම් ලැබූ අවස්තාව.}} '''[[කුමාර්]] සංගක්කාර''' (උපත 27 ඔක්තෝම්බර් 1977, [[මාතලේ]], ශ්‍රී ලංකාව) යනු [[ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම]]හි සාමාජිකයෙක් මෙන්ම හිටපු නායකයාද වේ. ඔහු මුල් පෙළ වමත් පිතිකරුවෙකි. ඔහු කඩුළු රකින්නා හා මුල් පෙළ පිතිකරුවෙක් ලෙස ක්‍රීඩා කිරීමට පුරුදුව සිටියත්, ටෙස්ට් ක්‍රීඩාවේ කඩුළු රැකීමෙන් ඉවත්වීමත් සමගම ඔහුගේ පිතිකරණයේ සැලකිය යුතු වෙනසක් ඇති විය. ඔහුගේ ක්‍රීඩා දිවියේ අවස්ථා කීපයකදිම ලොව අංක 1 ටෙස්ට් පිතිකරු බවට පත් වීමට ඔහුට හැකි විය.<ref>http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/489668.html</ref> ලෝක කුසලානයේදි ඉන්දියාවට එරෙහිව ලද පරාජයත් සමගම ඔහු නායකත්වයෙන් ඉවත් විය. ඩොනල්ඩ් බ්‍රැඩ්මන් ට(12) පසුව ලොව වැඩිම ටෙස්ට් ද්විතව ශතක ගණනක් රැස්කර ඇත්තේ සංගක්කාර (11) වේ. ඔහු සිය 11වන ටෙස්ට් ද්විත්ව ශතකය 2015 ජනවාරි 4 දින නවසීලන්තයෙ වෙලින්ටන් හිදී [[නවසීලන්ත ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම|නවසීලන්තයට]] ඒරෙහිව ලබාගන්නා ලදී.<ref>http://uk.eurosport.yahoo.com/22102011/63/sangakkara-hits-double-century.html</ref> ==මුල් කාලය== කුමාරි වෙදආරච්චි චොක්ශන්ද්‍රා මුදලිගේ සහ චොක්ශාන්ද වෙදාඅරච්චි සංගක්කාරට දාව 1977දී [[මාතලේ]] දී කුමාර සංගක්කාර උපත ලබන ලදි. සංගක්කාර ඔහුගේ මූලික හා ද්වීතීක අධ්‍යාපනය ලැබුවේ [[නුවර]] නගරයේ තිබෙන ප්‍රමුඛතම පාසලක් මෙන්ම ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගනයක් (අස්ගිරිය ක්‍රීඩාංගණය) හිමි ලෝකයේ එකම පාසල වන ත්‍රිත්ව විද්‍යාලයෙනි. වරක් ඔහු වසරේ විශිෂ්ඨම ශිෂ්‍යයාට පිරිනමන The Ryde Gold Medal සම්මානයෙන්ද පිදුම් ලැබීය.<ref name=teacher/> 1996 වසරේ පාසලේ ප්‍රධාන ශිෂ්‍ය නායක දූරය දැරීමටද ඔහුට හැකි විය. සංගක්කාර පාසල් සමයේදී ක්‍රිකට් හා ටෙනිස් ක්‍රීඩා සඳහා විශේෂ දක්ෂතාවක් පෙන්වූ අතර ඒ හේතුවෙන් වරක් පාසලේ එවකට විදුහල්පතිව සිටි ලෙනාඩ් ද අල්විස් මහතා විසින් සංගක්කාරගේ මවට ඔහුව ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවෙන්ම ඉහලට යවන ලෙසද ඉල්ලීමක්ද කොට ඇත.<ref name=teacher>[http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 Cricket world.com | ''Principal Delighted With Former Student Sangakkara''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} retrieved 3 March 2008 {{Wayback | url=http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} <!-- Bot retrieved archive --> | date=20071202092104}</ref> මොහු පිලිබඳ අමුතුවෙන් සඳහන් කිරීම අනවශ්‍යය.මේ වන විට ලොව හොදම පිතිකරුවන් අතරින් පෙරමුණ ගෙන සිටී.2015 ලෝක කුසලානයේදී තරග හතරකදී පිට පිට ශතක 4 ක් වාර්තා කරමින් , ක්‍රිකට් වාර්තා පොත මෙතෙක් සටහන් නොවූ කඩ ඉමක් කරා ගෙනයාමට සමත්ව සිටී . == ආශ්‍රිත== මොහු පිලිබඳ අමුතුවෙන් සඳහන් කිරීම අනවශ්‍යය.මේ වන විට ලොව හොදම පිතිකරුවන් අතරින් පෙරමුණ ගෙන කුසලානයේදී තරග හතරකදී පිට පිට ශතක 4 ක් වාර්තා කරමින් , ක්‍රිකට් වාර්තා පොත මෙතෙක් සටහන් නොවූ කඩ ඉමක් කරා ගෙනයාමට සමත්ව සිටී . t1aom6wyrcw2a7o7aeahpbjlpxihedr 0 45881 796569 763209 2026-08-04T05:49:04Z ~2026-42856-06 80323 /* ශයන්නට පසුව යෙදෙන බැවින් */ 796569 wikitext text/x-wiki {{අනාථ ලිපිය|date=ජූනි 2013}} සිංහල බසේ සංකීර්ණ අවස්ථාවකි. රීති කීපයක් ඇතත් රීති වලට අනුගත නොවන අවස්ථාද ඇත. න, ණ ලෙස නයනු ශබ්ද දෙකක් ඇති විට, මෙම දෙකෙහිම ශබ්දය පොදුවේ "න ශබ්දය" ලෙස හඳුන්වමු. අහවල් නයන්න යැයි විශේෂ කොට කියන විට "දන්තජ න" හෝ "මුර්ධජ න" (හෝ "මුර්ධජ ණ") ලෙස පවසමු. ල, ළ සම්බන්ධයෙන්ද එම සම්ප්‍රදාය සාමාන්‍යයෙන් යොදා ගන්නවා. ==න-ණ භාවිතය== ===න යෙදීම=== යම් නාමපදයක බහුවචනය ලිවීමට හෝ විශේෂණය ලිවීමට හල් කළ යුතු නම් දන්තජ න ලිවිය යුතුය. ====බහුවචනය ලිවීමට==== :නිදසුන් * අත්සන් විය යුතු නිසා අත්සන (මින් අදහස් කෙරෙන්නේ මෙයයි. ඔබට ප්‍රශ්නයක් ඇති වෙනවා නම්, "අත්සන" යන්නෙහි අවසාන නයන්න න අකුරද ණ අකුරද විය යුත්තේ කියා, දක්වා ඇති ලෙසට අත්සන යන්නෙහි අවසාන අකුර හල් අකුරක් බවට පත් කර අත්සන් ලෙස සකස් කළ හැකිදැයි බලන්න. එසේ කළ හැකි නම්, එතැන අනිවාර්යෙන්ම තිබිය යුත්තේ දන්තජ න අකුරයි. එහෙත් එසේ අග අකුර හල් කිරීමට බැරි නම් ඉන් කියන්නෙ නැහැ අනිවාර්යෙන්ම දන්තජ න තිබිය යුතුයි කියා, නමුත් බොහෝවිට එතැන ඇත්තේ මුර්ධජ ණ අකුරයි.) * ගමන් විය යුතු නිසා ගමන * පියන් විය යුතු නිසා පියන * ගණන් විය යුතු නිසා ගණන තොරණ යන්නෙහි අගට තිබෙන්නේ මුර්ධජ ණ අකුරයි. ඊට හේතුව තොරණ් ලෙස තොරණ හි බහුවචනයක් සකස් කළ නොහැකි නිසාය. (එහෙත් බොහෝ අය "තොරණ්" යනුවෙන් එහි බහුවචනය ශබ්ද කරනු දැන් දැන් පෙනේ. (පැරණි) ව්‍යාකරණ රීතීන් අනුව නම්, වර්තමාන සිංහල බසෙහි උරුමක්කරුවන් කරන්නේ බරපතල වැරැද්දක් වුවත්, බසෙහි උරුමක්කරුවන්ට කාලයත් සමග බස අවශ්‍ය පරිදි වෙනස් කිරීමට අත්‍යන්ත ශුද්ධ වූ අයිතියක්ද ඇති බව සිහි තබා ගත යුතුය.) ====විශේෂණය ලිවීමට==== :නිදසුන් * තුන් විශේෂණය නිසා තුන (තුන යන්නෙහි විශේෂණය ලෙස තුන් ලිවිය හැකියි; එනම් අග නයන්න හල් වේ. එනිසා මෙහි ඇත්තේ දන්තජ න අකුර විය යුතුයි.) ====ශයන්නට පසුව යෙදෙන බැවින්==== :නිදසුන් * ඊශාන * නිදර්ශන * ප්‍රකාශන * දේශන * ශානක * නිශානි ====ක්‍රියාපදයක් ඇසුරින් සාදා ගන්නා නාම විශේෂණ (ඉංග්‍රිසියෙහි present participle වැනි)==== :නිදසුන් *කරන (කරනවා යන ක්‍රියාවෙන් එය සාදා ගැනේ) *බලන *යන *මරන (මරනවා යන ක්‍රියාවෙන්) මරණ යනුවෙන්ද වචනයක් තිබෙන අතර, එය මරනවා යන ක්‍රියාවෙන් සකස් කරගත් විශේෂණයක් නොව, නාමපදයකි. ==='''ණය''' යන්න=== ====බහු වචනයක් නැතිනම් හෝ/හෙවත් හල් නොකර බහු කරන විට හෝ/හෙවත් ණයන්නයෙන් අවසන්වන වන නාමපදයක්==== :නිදසුන් * වෙනම බහු වචනයක් නැති බැවින් අණ * බහු වචවය බැවින් ඇණ * බහු වචනයක් නැති බැවින් උණ * බහු වචනයක් නැති බැවින් තිළිණ * බහු වචනයක් නැති බැවින් පමණ * හල් නොකර මූණවල් කියා බහු කරන බැවින් මූණ ====ඩයන්නට පෙර තිබෙන විට==== *දණ්ඩ *රණ්ඩුව මෙම රීතිය බොහෝවිට පාලි හා සංස්කෘත භාෂාවෙන් සිංහල බසට පැමිණි වචනවලටයි බලපාන්නේ. ඉංග්‍රිසි, පෘතුග්‍රිසි, ලන්දේසි ආදී භාෂාවෙන්ගෙන් පැමිණි වචනවලට මෙම රීතිය යෙදෙන්නේ නැති තරම්ය. :නිදසුන් *බන්ඩලය (bundle කියන ඉංග්‍රිසි වදනෙහි සිංහල උූෟරුවට කියන වචනයකි) ==ල-ළ භේදය== ==='''ල'''යන්න=== ====බහුවචනය ලිවීමට හෝ විශේෂණය ලිවීමට හල් කළ යුතු නම්==== :නිදසුන් * උල් විය යුතු නිසා උල * ගල් විය යුතු නිසා ගල * මුල් විය යුතු නිසා මුල * අඟල් විය යුතු නිසා අඟල * පළල් විය යුතු නිසා පළල ==='''ළ'''යන්න=== ====බහු වචනයම වේ නම් හෝ බහු වචනයක් නැතිනම් හෝ අල් නොකර බහු කරන විට==== හල් නොකර බහු කරන පද :නිදසුන් * ඇළවල් නිසා ඇළ * දොළවල් නිසා දොළ * වළවල් නිɴɥθɴɥfχħʒ * සා වළ * කඳුළු නිසා කඳුළ * කිරුළු නිසා කිරුළ * මදුළු නිසා මදුළ බහු වචනය නිසා * කෝරළ ====ක්‍රියාපදයකින් සාදා ගන්නා අතීතාර්ථයේ නාමවිශේෂණ (ඉංග්‍රිසියෙහි past participle වැනි)==== :නිදසුන් *කළ (කරනවා යන ක්‍රියාපදයෙන්) *මළ (මරනවා යන ක්‍රියාපදයෙන්) ==න-ණ ල-ළ විචාරය== අතීතයේ සිට මෙම භේදය පැවතියත්, හොඳින් විචාරයට ලක් කළ විට, මෙම භේදය කිසිසේත් අනවශ්‍ය බව පෙනේ. පදරුත් වෙන් කිරීමට නයනු දෙකක් හෝ ලයනු දෙකක් තිබිය යුතු යැයි පැවසීමම අවිද්‍යාත්මකය. ඊට හේතුව මෙයයි. තන යන ශබ්දය ඇසෙන විට එකවර එහි ඇත්තේ තන යන්නද තණ යන්නද කල්පනා කරනු ඇත. තන යනුවෙන් එය ගතහොත් එහි තේරුම කාන්තා පයෝධරය වන අතර, තණ යනු තණකොලයි. එනම්, පදරුත් වෙන් කොට ගැටලුවක් විසඳූ සේයාවක් මෙහි ඇත. එහෙත් මෙම සේයාව මායාවකි. තන යන ශබ්දය ඇසෙන විට, ඉන් තෘෂ්ණාව යන තේරුමත් තිබේ. එවිට, ඇසිය යුත්තේ දැන් තෘෂ්ණාව යන තේරුම සඳහා තන ලෙසද, තණ ලෙසද ලිවිය යුත්තේ කියා. මේ දෙකෙන් කුමක් ලිව්වත් එය තවත් තේරුමක් සමග ගැටෙනු ඇත. එවිට, පදරුත් වෙන් කිරීමට තබා ගත් න-ණ ල-ළ භේදය අනවශ්‍ය බව පෙනෙනවා. තවද, කථන ව්‍යවහාරයේදී න-ණ ල-ළ භේදයක් කිසිසේත්ම නැත. එහෙත් කථනයෙහි එම භේදය ගැටලු ඇති කරන්නේද නැත. = References = http://tekcroach.blogspot.com/2015/07/blog-post_22.html [[ප්‍රවර්ගය:සිංහල භාෂාව]] 6r2ejyo8ze678cwmm7jd2yun9opz2a2 0 50407 796564 601507 2026-08-04T00:09:29Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 796564 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව ක්‍රීඩා උළෙල | Name = 10 වන දකුණු ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙල | Logo = 2006 South Asian Games logo.jpg | Caption = Logo of 2006 SAF Games | Host city = [[කොළඹ]], {{ධජය|ශ්‍රී ලංකාව}} | Optional caption = | Nations participating = *{{ධජය|ඇෆ්ගනිස්තානය}} *{{ධජය|බංග්ලාදේශය}} *{{ධජය|භූතානය}} *{{ධජය|ඉන්දියාව}} *{{ධජනිරූපකය|මාල දිවයින්}} [[මාල දිවයින]] *{{ධජය|නේපාලය}} *{{ධජය|පාකිස්ථානය}} *{{ධජය|ශ්‍රී ලංකාව}} | Athletes participating = 1554 | Events = 20 යි | Opening ceremony = 2006 අගෝස්තු 18 | Closing ceremony = 2006 අගෝස්තු 28 | Officially opened by = [[මහින්ද රාජපක්ෂ]] මහතා | Queen's Baton = | Stadium = [[සුගතදාස ක්‍රීඩාංගනය]] | Motto = }} '''2006 [[දකුණු ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙල]]''' '''(10 වන දකුණු ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙල)''' එම වසරේ අගෝස්තු 18 වන දින සිට අගෝස්තු 28 දින දක්වා, [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]], [[කොළඹ]] නගරයේ [[සුගතදාස ක්‍රීඩාංගනය]] හීදී පැවැත්විණි. තරග ඉසව් 20 ක් නියෝජනය කිරීම සඳහා රටවල් 8 ක, 1500 කට වඩා වැඩි ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් පිරිසක් ඊට සහභාගී වූහ. මේ සමයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ සිවිල් යුධ ගැටුම් පැවති බැවින්, ක්‍රීඩා උළෙලට දැඩි ආරක්ෂාවක් ලබා දී තුබුණි.<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/1901228.cms "Colombo shifts focus to SAF Games"].''[[The Times of India]]''.August 17, 2006.</ref> ක්‍රීඩා උළෙල 2005 වසරේදී පැවැත්වීමට මීට පෙර සැලසුම් කොට තිබුනත්, 2004 වර්ෂයේදී ශ්‍රී ලංකාවට බලපෑ සුනාමි ව්‍යසනය හේතුවෙන් තරගාවලිය 2006 වසරට කල් දැමුණි.<ref>[http://www.hinduonnet.com/2005/01/07/stories/2005010701791700.htm South Asian Games Postponed] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080321025144/http://www.hinduonnet.com/2005/01/07/stories/2005010701791700.htm |date=2008-03-21 }}. ''The Hindu''. January 07 2005.</ref> ==මංගල සංකේතය== '''පොර පොල්''' සහ '''වලි කුකුලා''', 10 වන දකුණු ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙලේ නිල ලාංඡනය හා මංගල සංකේතය විය. ==ක්‍රීඩා ඉසව්== 2006 දකුණු ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙල තුල තරග ඉසව් 20 ක් පැවැත්විණි. {{Col-begin}} {{Col-3}} * [[File:Archery pictogram.svg|20px]] දුනු විදීම * [[File:Athletics_pictogram.svg|20px]] මලල ක්‍රීඩා * [[File:Badminton pictogram.svg|20px]] බැඩ්මින්ටන් * [[File:Boxing pictogram.svg|20px]] බොක්සිං * [[File:Cycling pictogram.svg|20px]] පා පැදි * [[File:Field hockey pictogram.svg|20px]] හොකී * [[File:Football pictogram.svg|20px]] පා පන්දු {{col-3}} * [[File:Judo pictogram.svg|20px]] ජූඩෝ * [[File:Wrestling pictogram.svg|20px]] කබඩි * [[File:Karate pictogram.svg|20px]] කරාටෙ * [[File:Rowing pictogram.svg|20px]] ඔරු පැදීම * [[File:Shooting pictogram.svg|20px]] වෙඩි තැබීම * [[File:Squash pictogram.svg|20px]] ස්කොෂ් * [[File:Swimming pictogram.svg|20px]] පිහිනුම් {{col-3}} * [[File:Table tennis pictogram.svg|20px]] මේස පන්දු * [[File:Taekwondo pictogram.svg|20px]] ටයිකොන්ඩෝ * [[File:Volleyball pictogram.svg|20px]] වොලි බෝල් * [[File:Weightlifting pictogram.svg|20px]]බර එසවීම * [[File:Wrestling pictogram.svg|20px]] මල්ලව පොර * [[File:Wushu pictogram.svg|20px]] වූෂු {{col-end}} ==සහභාගී වූ රටවල්== වරහන් තුල දක්වා තිබෙන්නේ එක් එක් රට වලින් තරඟයට සහභාගී වූ ක්‍රීඩක සංඛ්‍යාවයි.<ref>{{Citation |title=Competing countries |url=http://www.kaputa.com/sports/saf_2006/com_countries.htm |access-date=2014-01-30 |archive-date=2011-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110928182759/http://www.kaputa.com/sports/saf_2006/com_countries.htm }}</ref> *{{ධජය|ඇෆ්ගනිස්තානය}} (86) *{{ධජය|බංග්ලාදේශය}} (192) *{{ධජය|භූතානය}} (54) *{{ධජය|ඉන්දියාව}} (293) *{{ධජනිරූපකය|මාල දිවයින්}} [[මාල දිවයින]] (59) *{{ධජය|නේපාලය}} (216) *{{ධජය|පාකිස්ථානය}} (288) *{{ධජය|ශ්‍රී ලංකාව}} (366) ==පදක්කම් සටහන== සත්කාරක රාජ්‍යය වගුවේ නිල් පැහැයෙන් දක්වා තිබෙයි. {|class="wikitable" style="text-align:center;" |- !ස්ථානය !රට |style="background:gold; width:4.5em; font-weight:bold;"|රන් |style="background:silver; width:4.5em; font-weight:bold;"|රිදී | style="background:#c96; width:4.5em; font-weight:bold;"|ලෝකඩ !style="width:4.5em;"|එකතුව |- |1||align=left|{{ධජය|ඉන්දියාව}}||118||59||37||214 |- |2||align=left|{{ධජය|පාකිස්ථානය}}||46||71||67||184 |-style="background:#ccccff" |3||align=left|{{ධජය|ශ්‍රී ලංකාව}}||37||63||78||178 |- |4||align=left|{{ධජය|නේපාලය}}||15||14||31||60 |- |5||align=left|{{ධජය|ඇෆ්ගනිස්තානය}}||6||7||18||31 |- |6||align=left|{{ධජය|බංග්ලාදේශය}}||3||15||32||50 |- |7||align=left|{{ධජය|භූතානය}}||0||3||10||13 |- |8||align=left|{{ධජනිරූපකය|මාල දිවයින්}} [[මාල දිවයින]]||0||0||0||0 |} ==විශේෂ සිදුවීම්== *නාගලිංගම් එදිරිත් වීරසිංහ සහ [[ශ්‍රියානි කුලවංශ]] විසින් දකුණු ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙල ගිනි සිළුව දල්වන ලදී. *10 වන දකුණු ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙලේදී [[ඇෆ්ගනිස්තානය]], මුල්ම වතාවට නවක රාජ්‍යයක් ලෙස ක්‍රීඩා උළෙලට සහභාගී විය.<ref>{{Citation |title=COLOMBO 2006 |url=http://www.ocasia.org/Game/GameParticular.aspx?GPCode=96 |access-date=2014-01-30 |archive-date=2010-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100213164730/http://www.ocasia.org/Game/GameParticular.aspx?GPCode=96 }}</ref> *ක්‍රීඩා උළෙලට කාන්තා කබඩි හඳුන්වාදෙන ලදී. *[[මාල දිවයින]]ට පිට පිට දෙවන වතාවටත් තරඟාවලිය තුල කිසිදු පදක්කමක් හිමිකරගැනීමට නොහැකි විය. *ශ්‍රී ලංකා පිහිනුම් ශූරිය මයුමි රහීම් ක්‍රීඩා උළෙල තුල පදක්කම් 10 ක් දිනා ගත්තාය. (රන් 3, රිදී 4, ලෝකඩ 3) (තරඟාවලියකදී කේවල ක්‍රීඩා ඉසව් තුල ක්‍රීඩකයෙකු ලබාගත් වැඩිම පදක්කම් සංඛ්‍යාව.) ==තහනම් උත්තේජක චෝදනා== නේපාලයේ රාජේන්ද්‍ර බන්ඩාරි (Rajendra Bhandari), පාකිස්තානයේ Nauman Karim හා Mohammed Lassi සහ ශ්‍රී ලංකාවේ ජානි චතුරංගනී යන අයට තහනම් උත්තේජක චෝදනා එල්ල විය.<ref>[https://web.archive.org/web/20070617232839/http://www.iht.com/articles/ap/2006/09/23/sports/AS_SPT_South_Asian_Games_Doping.php/ "Nepalese gold medalist among four South Asian Games athletes tested positive for drugs"].''[[International Herald Tribune]]''.September 23, 2006.</ref> == මේවාද බලන්න == *[[ආසියානු වෙරළ ක්‍රීඩා උළෙල]] *[[දකුණු ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙල]] *[[1991 දකුණු ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙල]] ==මූලාශ්‍ර== {{reflist}} ==භාහිර සබැදි== *[http://www.sportssrilanka.com/ Info. About 2006 SAF Games] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061205052014/http://sportssrilanka.com/ |date=2006-12-05 }} *[http://www.chinadaily.com.cn/photo/2006-08/22/content_670564.htm Pictures of opening ceremony] *[http://www.tomorrowsrilanka.com/image_gallery.html Pictures from 2006 SAIF GAMES] {{දකුණු ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙල}} [[ප්‍රවර්ගය:තරගාවලියන්]] [[ප්‍රවර්ගය:දකුණු ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙල]] 88424mv9qgrncnlcgs8tx0m0o2jbw0r 0 75983 796566 659244 2026-08-04T03:00:22Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 796566 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා | name = කරන්වීර් බෝහ්රා | image =Karanvir Bohra at Nikitin Dheer's wedding reception.jpg | caption= බෝහ්රා [[නිකිතින් ධීර්]]ගේ විවාහ මංගල පිළිගැනීමේ උත්සවයේ දී | birth_name= මනෝජ් බෝහ්රා | birth_date= {{Birth date and age|df=yes|1982|08|28}}<ref name=birth>{{cite web|url=http://indianexpress.com/photos/entertainment-gallery/pfb-karishma-tanna-siddharth-shukla-at-karanvir-bohras-birthday-bash/#sthash.p3qObS8y.dpuf|title=Karishma Tanna, Siddharth Shukla at Karanvir Bohra's birthday bash|date=29 August 2015|publisher=|accessdate=30 June 2016}}</ref> | birth_place = [[ජෝධ්පූර්]], [[රාජස්ථානය]], ඉන්දියාව<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news/Karanvir-Bohra-in-Jodhpur-for-a-family-function/articleshow/40375864.cms?from=mdr|title=Karanvir Bohra in Jodhpur for a family function|last=Shukla|first=Richa|newspaper=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=19 August 2014| accessdate=10 July 2015}}</ref> |relatives= බලන්න [[හින්දි චිත්‍රපට වංශ ලැයිස්තුව#බෝහ්රා පවුල|බෝහ්රා පවුල]] | years_active = 1998-වර්තමානය | occupation = නළුවකු, නිෂ්පාදකයකු,<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news/Karanvir-Bohra-turns-producer/articleshow/10740132.cms|title=Karanvir Bohra turns producer|last=Times News Network|newspaper=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=15 November 2011|accessdate=10 July 2015}}</ref> නිර්මාණ ශිල්පියකු<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news/Karanvir-Bohra-turns-designer/articleshow/14240653.cms|title=Karanvir Bohra turns designer!|last=Times News Network|newspaper=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=18 June 2012| accessdate=10 July 2015}}</ref> | spouse = {{marriage|[[තීජේ සිධු]]|2006}}<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/Married-yet-popular-TV-actors/photostory/23144620.cms|title=Married yet popular TV actors|last=Times News Network|newspaper=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=12 June 2014|accessdate=10 July 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/mumbai/Students-impress-Karanvir-Bohra-and-Teejay-Sidhu-at-the-Clean-and-Clear-Bombay-Times-Fresh-Face-2014-contest/articleshow/45217941.cms|title=Students impress Karanvir Bohra and Teejay Sidhu at the Clean and Clear Bombay Times Fresh Face 2014 contest|last=Sharma|first=Garima|newspaper=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=21 November 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news/Karanvir-Bohra-and-Teejay-planning-a-baby/articleshow/34257753.cms|title=Karanvir Bohra and Teejay planning a baby|last=Kaur|first=Jaspreet|newspaper=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=26 April 2014|accessdate=10 July 2015}}</ref> |children=2 |website= |signature= }} '''කරන්වීර් බෝහ්රා''' (උපත '''මනෝජ් බෝහ්රා''', 30 අගෝස්තු 1982) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියානු නළුවකු, නිෂ්පාදකයකු සහ මෝස්තර නිර්මාණ ශිල්පියෙකි. ඔහු ''[[කසෞතී සින්දගී කේ]]'', ''[[දිල් සේ දි දුවා... සෞභාග්‍යවතී භාවා?]]'', ''[[කුබූල් හේ]]'' සහ ''[[නාගින් (රූපවාහිනී කතාමාලාව)|නාගින් 2]]'' වැනි රූපවාහිනී කතාමාලාවල ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කොට ඇත. එසේ ම ''[[කිස්මත් කොනෙක්ෂන්]]'' සහ ''[[මුම්බායි 125 KM]]'' යන චිත්‍රපට සඳහා රංගන දායකත්වය සපයා ඇත. ඔහු ''[[ජපක් දිඛ්ලා ජා|ජලක් දිඛ්ලා ජා 6]]'', ''[[ෆියර් ෆැක්ටර්: ඛාත්‍රොන් කේ ඛිලාඩි දාර් කා බ්ලොක්බස්ටර්|ඛාත්‍රොන් කේ ඛිලාඩි දාර් කා බ්ලොක්බස්ටර්]]'' වැනි රියැලිටි වැඩසටහන් සඳහා ද සහභාගී වී තිබේ. මීට අමතරව බෝහ්රාහට පෙගාසස් නැමැති පිරිමි ඇඳුම් ව්‍යාපාරයක් ද වේ. ==දිවිය සහ පවුල== බෝහ්රා උපත ලැබූයේ 1982 අගෝස්තු 28 දින ඉන්දියාවේ [[ජෝධ්පූර්]]හි [[මාර්වාරි ජනයා|මාර්වාරි]] පවුලක ය.<ref name="birth"/><ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Karanvir-to-celebrate-his-wife-Teejays-birthday-in-Jodhpur/articleshow/29306891.cms|title=Karanvir to celebrate his wife Teejay's birthday in Jodhpur|last=Shukla|first=Richa|newspaper=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=25 January 2014|accessdate=10 July 2015}}</ref> ඔහු චිත්‍රපට නිෂ්පාදක මහේන්ද්‍ර බෝහ්රාගේ පුත්‍රයා වන අතර, නළුවකු සහ නිෂ්පාදකයකු වූ [[රාම්කුමාර් බෝහ්රා]]ගේ මුණුපුරා ද වේ.<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news/Karanvir-Bohra-saves-the-same-choreographer-his-father-had-saved-20-years-ago/articleshow/43161848.cms|title=Karanvir Bohra saves the same choreographer his father had saved 20 years ago|last=Neha|first=Maheshwri|newspaper=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date= 23 September 2014| accessdate=10 July 2015}}</ref><ref>{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/movies/news/Insanely-Im-the-most-loved-person-Karanvir/articleshow/16652260.cms|title=Insanely, I'm the most loved person:Karanvir|last=Nijher|first=Jaspreet|newspaper=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=5 October 2012|accessdate=10 July 2015}}</ref> නිෂ්පාදක සුනිල් බෝහ්රා ඔහුගේ ඥාති සොහොයුරා වේ.<ref>{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/bollywood/sahib-biwi-aur-gangster-co-produced-by-karanveer/article1-770757.aspx|title=Sahib Biwi Aur Gangster co-produced by Karanveer?|last=Bakshi|first=Dibyojyoti|newspaper=[[හින්දුස්ථාන් ටයිම්ස්|Hindustan Times]]|date=18 November 2011|accessdate=10 July 2015|archive-date=23 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150723054432/http://www.hindustantimes.com/bollywood/sahib-biwi-aur-gangster-co-produced-by-karanveer/article1-770757.aspx|url-status=dead}}</ref> ඔහුට මීනාක්ෂි නැමැති සොයුරියක ද සිටියි.<ref>{{cite news|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-here-s-your-gift-sis-2119554|title=Take inspiration from TV stars on gift ideas this Raksha Bandhan|last=Unnikrishnan|first=Chaya|newspaper=[[ඩේලි නිව්ස් ඇන්ඩ් ඇනලයිසිස්|Daily News and Analysis]]|date=29 August 2015|accessdate=5 September 2015}}</ref> ඔහු [[කෆ් පැරඩ්]]හි ජී. ඩී. සෝමානි අනුස්මරණ පාඨශාලාවට ඇතුළත් විය.<ref name=winner>{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1141207/jsp/graphiti/19157557.jsp|title=Serial winner|last=Graphiti|newspaper=[[ද ටෙලිග්‍රාෆ් ඉන්ඩියා|The Telegraph India]]|date=7 December 2014|accessdate=10 July 2015}}</ref> ඔහු [[චර්ච්ගේට්]]හි [[සිඩ්න්හැම් කොලීජිය|සිඩ්න්හැම් විද්‍යාලයේ]] ද සිසුවකු වේ.<ref>{{cite web|url=http://www.sydenham.edu/prominent_alumni.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110720053249/http://www.sydenham.edu/prominent_alumni.html|archivedate=20 July 2011 |title=Welcome To Sydenham College |publisher=Sydenham.edu|accessdate=25 August 2011}}</ref> බෝහ්රා, පණ්ඩිත් වීරු ක්‍රිෂ්ණන් යටතේ වසර දෙකක් ''[[කථක්]]'' නර්තන ශෛලිය හදාරා ඇත.<ref>{{cite news|url=http://archives.deccanchronicle.com/130610/entertainment-tvmusic/article/'i-am-trained-kathak-dancer'-karanvir-bohra|title='I am a trained Kathak dancer': Karanvir Bohra|last=Coutinho|first=Natasha|newspaper=[[ඩෙකෑන් ක්‍රෝනිකල්|Deccan Chronicle]]|date=10 June 2013|accessdate=10 July 2015}}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Id-love-to-relocate-to-Ahmedabad-Karanvir-Bohra/articleshow/15339825.cms|title=I'd love to relocate to Ahmedabad: Karanvir Bohra|last=Mulchandani|first=Amrita|newspaper=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=4 August 2012|accessdate=10 July 2015}}</ref> 2006දී [[බෙංගලූරු]]හි ශ්‍රී ශ්‍රී රවිෂංකර් ආශ්‍රමයේ දී<ref>{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-04-16/tv/31349090_1_karanvir-bohra-small-screen-girls-swoon|title=I think it's sweet that girls swoon over Karanvir: Teejay Sidhu|last=Patel|first=Ano|newspaper=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=16 April 2012|accessdate=10 July 2015|archive-date=3 January 2013|archive-url=https://archive.today/20130103070443/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-04-16/tv/31349090_1_karanvir-bohra-small-screen-girls-swoon|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.mid-day.com/articles/bollywood-and-tv-couples-reveal-how-they-popped-the-question/15972150|title=Bollywood and TV couples reveal how they popped the question|last=Tarannum|first= Asira|newspaper=[[මිඩ්-ඩේ|Mid-Day]]|date=8 February 2015|accessdate=10 July 2015}}</ref> බෝහ්රා නිරූපිකාවක වූ [[තීජේ සිධු]] සමග විවාහ විය. ඇය ඔහුට වඩා වසර තුන හමාරක් පමණ වැඩිමහල් තැනැත්තියකි.<ref>{{cite news|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-what-s-age-got-to-do-with-it-1961792|title=What's age got to do with it|author=Chaya Unnikrishnan|work=[[ඩේලි නිව්ස් ඇන්ඩ් ඇනලයිසිස්|Daily News and Analysis]]|date=14 February 2014|accessdate=12 March 2016}}</ref> 2007දී, බෝහ්රා සිය නාමය මනෝජ් සිට කරන්වීර් ලෙස වෙනස් කළේ ය.<ref>{{cite news|url= http://timesofindia.indiatimes.com/ahmedabad-times/The-names-Vir-Karn-Vir/articleshow/2167570.cms |title='The name's Vir, Karn Vir'|last=Dastur|first=Nicole|newspaper=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=3 July 2014|accessdate=10 July 2015}}</ref> මුල්කාලීනව බෝහ්රා සහ ඔහුගේ බිරිඳ [[මුම්බායි|මුම්බායේ]] [[ආන්ධේරි]]හි ලෝඛාන්ඩ්වාලාහි වාසය කළහ.<ref>{{cite web|url=http://www.gr8mag.com/posts.php?id=242|title=GR8! TV Magazine - Heavenly Haven!|work=gr8mag.com}}</ref> 2014දී ඔහු [[මුම්බායි නගරබද දිස්ත්‍රික්කය|මුම්බායි නගරබද දිස්ත්‍රික්කයේ]] පිහිටි [[ගොරේගාඔන්]] ප්‍රදේශය වෙත සංක්‍රමණය විය.<ref>{{cite news|url=http://www.mid-day.com/articles/karanvir-bohra-teejay-sidhu-throw-a-christmas-bash-at-new-home/15864157|title=Karanvir Bohra, Teejay Sidhu throw a Christmas bash at new home|last=The Centrestage team|newspaper=[[මිඩ්-ඩේ|Mid-Day]]|date=24 December 2014| accessdate=10 July 2015}}</ref> බෝහ්රා පරිසිදුකරීමේ සහ භාවනා වැඩසටහන් සඳහා දායක වී ඇත.<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Its-important-to-keep-our-city-clean-Karanvir/articleshow/15616843.cms|title=It's important to keep our city clean: Karanvir|last=Mantri|first=Upasana|newspaper=[[ද ටයිම්ස් ඔ‍ෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=24 August 2012|access-date=12 July 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Meditation-matters-to-Karanvir-Bohra/articleshow/32623669.cms|title=Meditation matters to Karanvir Bohra|work=The Times of India}}</ref> 2016 ජූනි මස බෝහ්රා සහ සිධු නිවේදනය කළේ තමන් සිය පළමු දරුවා අපේක්ෂාවෙන් සිටින බවයි.<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/I-carry-Teejays-purse-for-her-says-dad-to-be-Karanvir-Bohra/articleshow/52974263.cms|title=I carry Teejay's purse for her, says dad-to-be Karanvir Bohra - Times of India|publisher=|accessdate=30 June 2016}}</ref> 2016 ඔක්තෝබර් 19 දින, බෝහ්රා සහ සිධු නිවුන් දියණියන් දෙපළකගේ මව්පියන් බවට පත්වූහ.<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Naagin-2-actor-Karanvir-Bohra-becomes-a-father-of-twin-daughters/articleshow/54976367.cms|title=Naagin 2’ actor Karanvir Bohra becomes a father of twin daughters - Times of India|publisher=|accessdate=23 October 2016}}</ref> ==වෘත්තිය== බෝහ්රාගේ පළමු රංගන දායකත්වය වූයේ ''[[තෙජා]]'' (1990) චිත්‍රපටයේ නිරූපණය කළ ළමා චරිතයයි.<ref name=glossary>{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/glossary-leap-of-fate/1/120582.html|title=Glossary: Leap of fate|work=intoday.in}}</ref> [[ඩීජේ’ස් ක්‍රියේටිව් යුනිට්]]හි නිර්මාණයක් වන ''[[ජස්ට් මොහබ්බත්]]'' කතාමාලාවේ කබීර්ගේ චරිතය ද නිරූපණය කළේ ඔහු විසිනි.<ref name="winner"/><ref name=kkusum>{{cite web|url=http://www.indiantelevision.org.in/special/y2k4/kkusum.htm|title=Ditto for Kkusum!|last=Lalwani|first=Vickey|publisher=Indiantelivision.org|date=27 January 2004|accessdate=10 July 2015}}</ref> පසුව ඔහු [[බී. පී. සිං]]ගේ සහාය අධ්‍යක්ෂකවරයකු ලෙස කටයුතු කරමින් රහස් පරීක්ෂක කතාමාලාවක් වූ ''[[සී.අයි.ඩී. (ඉන්දියානු රූපවාහිනී කතාමාලාව)|C.I.D]]'' සඳහාත්, පසුව ''[[අචනක් 37 සාල් බාඩ්]]'' සඳහාත් සිය දායකත්වය සැපයී ය.<ref name="winner"/> ඔහුගේ පළමු ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය වූයේ [[රොනී ස්කෘවාලා]]‍‍ගේ ''[[ෂරාරත් (රූපවාහිනී කතාමාලාව)|ෂරාරත්]]'' කතාමාලාවයි.<ref name=costar>{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/2012/20120925/ttlife1.htm|title=The Tribune, Chandigarh, India - The Tribune Lifestyle|work=tribuneindia.com}}</ref> මෙහි දී ඔහු විසින් ධෲව් නම් චරිතය නිරූපණය කරන ලදී.<ref name="costar"/> මීට අමතරව බෝහ්රා ''[[ක්‍යුන්කි සාස් භි කභි බාහු ති]]'' (2007) සහ ''කුසුම්'' (2008) යන කතාමාලාවල සුළු චරිත නිරූපණය කොට ඇත.<ref name="minor"/> 2003දී, බෝහ්රා ''[[‍කසෞතී සින්දගී කේ]]'' කතාමාලාවේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණයට එකතු විය.<ref name=karn>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Karn-and-teejay-are-living-it-out/articleshow/3211243.cms|title=Karn and teejay are living it out|work=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]}}</ref> එහි දී ඔහු විසින් ප්‍රේම් බජාජ් නැමැති කිපෙනසුලු තරුණයාගේ චරිතය නිරූපණය කරන ලදී.<ref>{{cite web|url=http://www.telegraphindia.com/1051121/asp/calcutta/story_5503301.asp|title=The Telegraph - Calcutta : Metro|work=telegraphindia.com}}</ref> පසුව ඔහු සිය බොලිවුඩ් වෘත්තියෙන් ඉවත් විය.<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/No-TV-serials-for-Karanvir-Bohra/articleshow/8976503.cms|title=No TV serials for Karanvir Bohra|work=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]}}</ref><ref name=desperate>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news/Not-desperate-for-Bollywood-Karanvir-Bohra/articleshow/16348488.cms|title=Not desperate for Bollywood: Karanvir Bohra|last=Desai|first=Purva|newspaper=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=11 September 2012|accessdate=10 July 2015}}</ref> 2008දී, බෝහ්රා විසින් ''ඒක් සේ බාධ්කාර් ඒත්'' වැඩසටහන මෙහෙයවන ලද්දේ [[ටීනා පරේඛ්]] සමගයි.<ref name="mbtp"/> එම වර්ෂයේදී ම, බෝහ්රා සිය බිරිය වූ තීජේ සිධු සමග ''[[නාච් බාලියේ|නාච් බාලියේ 4]]''<ref name="blessings"/> වැඩසටහනටත්, සිය බිරිය හා ටීනා පරේඛ් සමග ''[[කභි කභී ප්‍යාර් කභි කභී යාර්]]'' වැනි රියැලිටි වැඩසටහන් සඳහාත් සහභාගී විය.<ref name="KKPKKY"/> 2009දී, බෝහ්රා [[අසිස් මිර්සා]]ගේ චිත්‍රපටයක් වූ ''[[කිස්මත් කොනෙක්ෂන්]]''හි පසුබිම් චරිතයක් නිරූපණය කළේ ය. මෙහි දී ඔහු නිරූපණය කළේ දේව් කටාරියා නැමැති කෝපවනසුලු ව්‍යාපාරිකයකුගේ චරිතයකි.<ref>{{cite web|url=http://archive.financialexpress.com/news/kasautis-prem-steps-into-bollywood/329310|title=Kasauti's Prem steps into Bollywood - Financial Express|author=Priyanka Pereira|work=[[ද ෆයිනෑන්ෂියල් එක්ස්ප්‍රස් (ඉන්දියාව)|The Financial Express]]}}</ref> [[බොලිවුඩ් හුංගාමා]] රසවින්දන ද්වාරයේ [[තරන් ආදර්ශ්]] ඔහුගේ රංගන ප්‍රතිභාව අගය කරමින් ලියා ඇත්තේ "බෝහ්රා හොඳින් රංගනයේ යෙදෙයි" යනුවෙනි.<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/511275 |title=Kismat Konnection|publisher=Bollywood Hungama|date=18 July 2008|accessdate=10 July 2015}}</ref> 2011දී, බෝහ්රා රූපවාහිනී ක්ෂේත්‍රය වෙත සිය නැවත ආගමනය සනිටුහන් කරමින් ''[[දිල් සේ දි දුවා... සෞභාග්‍යවතී භාවා?]]''<ref>{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/2012/20120128/ttlife1.htm|title=The Tribune, Chandigarh, India - The Tribune Lifestyle|work=tribuneindia.com}}</ref> කතාමාලාවේ විරාජ් දොබ්‍රියාල් නැමැති මනෝව්‍යාධික පෙම්වතකුගේ චරිතය නිරූපණය කළේ ය.<ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/television/karanvir-bohra-didn-t-want-to-be-inspired/article1-800214.aspx|title=Karanvir Bohra didn't want to be inspired|work=[[හින්දුස්ථාන් ටයිම්ස්|Hindustan Times]]}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/2012/20120413/ttlife1.htm|title=The Tribune, Chandigarh, India - The Tribune Lifestyle|work=tribuneindia.com}}</ref> මේ සඳහා ඔහු [[ඍණාත්මක චරිතයක හොඳම නළුවා සඳහා ඉන්දියානු ටෙල්ලි සම්මානය]]<ref>{{cite web|url=http://www.media247.co.uk/bizasia/indian-telly-awards-2012-winners|title=Indian Telly Awards 2012: Winners|work=media247.co.uk}}</ref> සහ [[ඉන්දියානු රූපවාහිනී ඇකඩමි සම්මාන|ඍණාත්මක චරිතයක හොඳස නළුවා සඳහා ඉන්දියානු රූපවාහිනී ඇකඩමි සම්මානය]] ඇතුළු සම්මාන කිහිපයක්ම හිමි කරගත්තේ ය.<ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-cinemaplus/gods-of-the-small-screen/article4086373.ece|title=Gods of the small screen|work=The Hindu}}</ref> මෙම කතාමාලාව 2013 ජනවාරි 18 දින අවසන් විය.<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Saubhagyavati-Bhava-to-go-off-air-January-18/articleshow/17807927.cms|title='Saubhagyavati Bhava' to go off air January 18|work=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]}}</ref> ''දිල් සේ දි දුවා... සෞභාග්‍යවතී භාවා?'' සමග සම්බන්ධව සිටි කාලයේම ඔහු, තරගකරුවකු ලෙස ''[[වෙල්කම් – බාසි මෙහ්මාන් නවාසි කි]]''<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/No-season-2-for-Saubhagyavati-Bhava/articleshow/18075246.cms|title=No season 2 for Saubhagyavati Bhava|work=The Times of India}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.gr8mag.com/posts.php?id=655|title=GR8! TV Magazine - Life OK launches one-of-a-kind reality TV series, Welcome - Baazi Mehmaan Nawaazi Ki...|work=gr8mag.com}}</ref> නැමැති සූපවේදී රියැලිටි වැඩසටහන සහ ''[[ජලක් දිඛ්ලා ජා|ජලක් දිඛ්ලා ජා 6]]''<ref>{{cite web|url=http://www.gr8mag.com/posts.php?id=902|title=GR8! TV Magazine - Karanvir Bohra and Suresh Menon in Jhalak..|work=gr8mag.com}}</ref> නැමැති නර්තන රියැලිටි වැඩසටහන සඳහා සහභාගී විය. කෙසේනමුත්, ඔහු ''ජලක් දිඛ්ලා ජා'' තරගාවලියෙන් ඉවත් විය.<ref name="auto">{{cite web|url=http://ibnlive.in.com/news/karanvir-bohra-evicted-from-jhalak-dikhhla-jaa-6/413376-44-124.html|title=Karanvir Bohra evicted from 'Jhalak Dikhhla Jaa 6'|last=CNN-IBN team|publisher=[[CNN-IBN]]|date=11 August 2013|accessdate=10 July 2015}}</ref> සෞභාග්‍යවතී කතාමාලාව හා සම්බන්ධව සිටි කාලයේම බෝහ්රා සිය ප්‍රථම ප්‍රාදේශික [[පන්ජාබි භාෂාව|පන්ජාබි]] චිත්‍රපටය වූ ''[[ලව් යූ සෝනියේ]]'' තුළ පෙනී සිටියේ සිය බිරිඳ වූ තීජේ සිධු සමගයි.<ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/regional/karanvir-bohra-s-punjabi-outing/article1-940641.aspx|title=Karanvir Bohra's Punjabi outing|work=Hindustan Times}}</ref> බෝහ්රා සහ සිධු යන දෙදෙනා විසින්ම මෙම චිත්‍රපටය නිෂ්පාදනය කරන ලදී.<ref>{{cite web|url=http://www.mid-day.com/photos/karanvir-bohra-and-teejay-sidhu-turn-producers/4683|title=Karanvir Bohra and Teejay Sidhu pose with guests|work=mid-day}}</ref> 2013දී, ඔහු [[තෙලිඟු අධ්‍යක්ෂක|තෙලිඟු]] අධ්‍යක්ෂක [[හේමන්ත් මධුකාර්]]ගේ ''[[මුම්බායි 125 KM]]'' චිත්‍රපටයට රංගනයෙන් දායක වූයේ, [[වීණා මලික්]] සහ [[වේදිතා ප්‍රතාප් සිං]] සමගයි.<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Mumbai-125-Km-A-horror-film-shot-over-80-nights/articleshow/44836625.cms|title=Mumbai 125 Km: A horror film shot over 80 nights|author=Parag Maniar|work=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=17 October 2014|accessdate=17 October 2015}}</ref> මෙම චිත්‍රපටය දේශීයව ඉන්දියානු රුපියල් කෝටි 1.65ක (ඇ.ඩො.260,000) ආදායමක් හිමි කරගත්තේ ය.<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/boxoffice/id/550666|title=Mumbai 125 KM|author=Bollywood Hungama|work=bollywoodhungama.com}}</ref> 2012 ජූනි මස, මෝස්තර නිර්මාණ ශිල්පී ඇමී බිල්මෝරියා සමග සහයෝගයෙන් පෙගාසස් නැමැති තමන්ගේම පිරිමි ඇඳුම් ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කළේ ය.<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Karanvir-Bohras-fashion-mantra/articleshow/14314375.cms|title=Karanvir Bohra's fashion mantra!|work=The Times of India}}</ref> 2014 මාර්තු මස බෝහ්රා සහ ඔහුගේ බිරිඳ ''[[ෆියර් ෆැක්ටර්: ඛාත්‍රොන් කේ ඛිලාඩි දාර් කා බ්ලොක්බස්ටර්|කාතොන් කේ ඛිලාඩි දාර් කා බ්ලොක්බස්ටර්]]'' සඳහා තරගකරුවන් ලෙස සහභාගී වූහ.<ref>{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-karanvir-bohra-teejay-sidhu-in-khatron-ke-khiladi-1961212|title=Karanvir Bohra-Teejay Sidhu in 'Khatron Ke Khiladi'|date=11 February 2014|work=[[ඩේලි නිව්ස් ඇන්ඩ් ඇනලයිසිස්|Daily News and Analysis]]}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/fear-factor-khatron-ke-khiladi-season-5-karanvir-teejay-wild-card-entries-contestants-to-do-underwater-stunt-546768|title='Fear Factor: Khatron Ke Khiladi' Season 5: Karanvir, Teejay Wild Card Entries; Contestants to do Underwater Stunt|date=5 April 2014|work=International Business Times, India Edition}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.filmibeat.com/television/news/2014/khatron-ke-khiladi-5-karanvir-teejay-wild-card-gauhar-cockroaches-135830.html|title=Khatron Ke Khiladi 5: Karanvir And Teejay Wild Card Entries; Gauhar To Face Cockroaches|work=www.filmibeat.com}}</ref> කෙසේනමුත්, මෙම රියැලිටි වැඩසටහනේ අවසානය තෙක් රැඳී සිටීමට ඔහු අසමත් විය.<ref>{{cite web|url=http://www.ibnlive.com/news/india/disappointed-for-not-making-it-to-khatron-ke-khiladi-finale-karanvir-bohra-675460.html|title=Disappointed for not making it to 'Khatron Ke Khiladi' finale: Karanvir Bohra|work=IBNLive}}</ref><ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/television/need-to-be-mentally-strong-to-perform-stunts-karanvir-bohra/|title=Need to be mentally strong to perform stunts: Karanvir Bohra|date=20 March 2014|work=The Indian Express}}</ref> 2014දී, [[බාලාජි ටෙලිෆිල්ම්ස්]]හි වාර්තා වැඩසටහනක් වූ ''[[ගුම්රා: එන්ඩ් ඔෆ් ඉනසන්ස්|ගුම්රා: එන්ඩ් ඔෆ් ඉනසන්ස් 4]]'' වාරයේ දී නිවේදකයා ලෙසින් [[අභේ දියොල්]] විස්ථාපනය කරමින් බෝහ්රා සම්බන්ධ විය.<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/gumrah-season-5-yeh-hai-mohabbatein-actor-karan-patel-replaces-karanvir-bohra-new-host-626127|title='Gumrah' Season 5: 'Yeh Hai Mohabbatein' Actor Karan Patel Replaces Karanvir Bohra as New Host|date=13 March 2015|work=International Business Times, India Edition}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood/karanvir-bohra-quits-two-shows-back-to-back--21090.html|title=TV actor Karanvir Bohra quits back to back two shows - IndiaTV News|work=India TV News}}</ref> කෙසේනමුත්, 2015 මැයි මස බෝහ්රා මෙම වැඩසටහනෙන් ඉවත් වූයේ නිෂ්පාදකයින් විසින් වැඩසටහනේ වියදම් අඩු කිරීම සඳහා ඔහුගේ ගාස්තුව අඩු කරන්නට තීරණය ක‍ළ නිසායි.<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/revealed-reason-behind-karanvir-bohras-exit-gumrah-season-5-626215|title=Revealed: Reason Behind Karanvir Bohra's Exit from 'Gumrah' Season 5|date=14 March 2015|work=International Business Times, India Edition}}</ref> 2014 අප්‍රේල් මස, බෝහ්රා [[සී ටීවී]] නාළිකාවේ ''[[කුබූල් හේ]]'' කතාමාලාවට දායක විය.<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news/Karanvir-Bohra-to-enter-Qubool-Hai/articleshow/33078197.cms|title=Karanvir Bohra to enter 'Qubool Hai'?|last=Jambhekar|first=Shruti|newspaper=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=2 April 2014|accessdate=10 July 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.filmibeat.com/television/news/2014/karavir-bohra-to-play-lead-role-post-leap-qubool-hai-135699.html|last=Narayan|first=Girija|title=Qubool Hai: Karanvir Bohra Playing Lead Role Post Leap!|publisher=[[Oneindia.in]]|date=4 April 2014|accessdate=10 July 2015}}</ref> මෙහි දී ඔහු නිරූපණය කළේ [[ආහිල් රාසා ඊබ්‍රහිම්]] නැමැති උඩඟු, චංචල, පෙරළිකාර යතුරුපැදි ධාවකයකුගේ චරිතයකි.<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news/Female-audiences-love-bad-guys-Karanvir-Bohra/articleshow/34008629.cms|title=Female audiences love bad guys: Karanvir Bohra|last=Jambhekar|first=Shruti|newspaper=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=21 April 2014|accessdate=10 July 2015}}</ref> 2015 මාර්තු මස, ඔහු කතාමාලාවෙන් ඉවත් වීමට තීරණය කළේ මෙම චරිතය දිගට ඇදී යන බව පවසමිනි.<ref>{{cite web|url=http://www.indiawest.com/entertainment/television/why-did-karanvir-bohra-quit-zee-tv-s-qubool-hai/article_801473f6-c8ed-11e4-bf5d-c3a95cbeadc8.html?mode=jqm|title=Why Did Karanvir Bohra Quit Zee TV's 'Qubool Hai'?|work=India West}}</ref> නමුත්, පසුව ඔහු කතාමාලාවට යළි එක් වීමට තීරණය කළේ ය.<ref>{{cite web|url=http://m.mid-day.com/articles/when-tv-stars-made-crucial-decisions-for-fans-sake/16568183|title=When TV stars made crucial decisions for fans' sake|work=mid-day|accessdate=20 January 2016}}</ref> 2015 [[සී ස්වර්ණ සම්මාන]] උළෙලේ දී බෝහ්රා සහ [[සූර්බි ජ්‍යෝති]] හට තිරයේ හොඳම යුවළ සම්මානය පිරිනැමිණි.<ref name="ga2016"/> පසුව 2015 ජූලි මස බෝහ්රාට කතාමාලාවෙන් ඉවත් වීමට සිදුවූයේ නිෂ්පාදන නිවස විසින් වසර 20ක් ඉදිරියට කථාපුවත නිරූපණයට තීරණය කළ නිසායි.<ref>{{cite news|url=http://www.indiawest.com/entertainment/television/qubool-hai-takes--year-leap-karanvir-bohra-quits/article_513e84d0-3572-11e5-87e3-47c40695012b.html?mode=jqm|title='Qubool Hai' Takes 20-Year Leap; Karanvir Bohra Quits|last=Arielle|newspaper=[[ඉන්ඩියා වෙස්ට්|India West]]|date=29 July 2015|accessdate=29 July 2015|archive-date=6 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190106010810/https://www.indiawest.com/entertainment/television/qubool-hai-takes--year-leap-karanvir-bohra-quits/article_513e84d0-3572-11e5-87e3-47c40695012b.html?mode=jqm|url-status=dead}}</ref> 2016 ජනවාරියේ දී ''කුබූල් හේ'' කතාමාලාව ද අවසන් විය.<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Qubool-Hai-to-go-off-air-on-January-25/articleshow/50635522.cms|title='Qubool Hai' to go off air on January 25|work=The Times of India|accessdate=20 January 2016}}</ref> 2016දී, ඔහු ''හමේ තුම්සේ ප්‍යාර් කිත්නා'' චිත්‍රපටයේ රූගත කිරීම් සඳහා දායක විය. මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන ලද්දේ ඔහු සමග [[ප්‍රියා බැනර්ජී]] සහ [[සමීර් කොඡාර්]] විසිනි. [[ලලිත් මෝහන්]] විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද මෙය නිෂ්පාදනය කළේ ඔහුගේ පියා වූ මහේන්ද්‍ර බෝහ්රා විසිනි.<ref name="htpk">{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/7863541|title=Hume Tumse Pyaar Kitna (2016)|publisher=[[බොලිවුඩ් හුංගාමා|Bollywood Hungama]]|accessdate=11 May 2016}}</ref> 2016 ඔක්තෝබර් මස ඔහු ''[[නාගින් (රූපවාහිනී කතාමාලාව)|නාගින්]]'' රූපවාහිනී කතාමාලාවේ රොකී නිකුංජ් චරිතය නිරූපණය කළේ ය. මෙහි ඔහු සමග සෙසු ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කළේ [[මෞනි‍ රෝයි]] සහ [[අදා ඛාන්]] ය.<ref name=naagin2>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Karanvir-Bohra-I-was-approached-for-Naagin-season-1/articleshow/54729168.cms|title=Karanvir Bohra: I was approached for 'Naagin' season 1 - Times of India|publisher=|accessdate=18 October 2016}}</ref> ==නිර්මාණ දායකත්වය== ===චිත්‍රපට=== {| class="wikitable sortable" |+සුචිය | style="background:#FFFFCC;"| {{dagger|alt=මෙතෙක් මුදාහැර නොමැති චිත්‍රපට}} | මගින් මෙතෙක් මුදාහැර නොමැති චිත්‍රපට නිරූපණය වේ. |} {| class="wikitable sortable " !වර්ෂය !තේමාව !චරිතය !class="unsortable"|{{Tooltip|ආශ්‍රේ.|ආශ්‍රේය(යන්)}} |- | 1990 | ''[[තෙජා]]'' | තෙජා |style="text-align:center;"|<ref name="glossary"/> |- | 2008 | ''[[කිස්මත් කොනෙක්ෂන්]]'' | දේව් කතාරියා |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/movies/news/Karanvir-Bohra-returns-to-big-screen/articleshow/26406199.cms|title=Karanvir Bohra returns to big screen|last=Times News Network|newspaper=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=26 November 2014|accessdate=10 July 2015}}</ref> |- | 2013 | ''[[ලව් යූ සෝනියේ]]'' | කරන්වීර් සිං ගිල් |style="text-align:center;"| <ref>{{cite web|url=http://www.asianage.com/tv/karanvir-bohra-turn-grey-big-screen-722|title=Karanvir Bohra to turn grey for the big screen|work=The Asian Age|accessdate=8 December 2015}}</ref> |- |2014 | ''[[මුම්බායි 125 KM]]'' | ප්‍රේම් |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.mid-day.com/articles/celebs-at-music-launch-of-mumbai-125km/15569185|title=Celebs at music launch of 'Mumbai 125km'|date=2 September 2014|work=mid-day}}</ref> |- |2016 | style="background:#FFFFCC;"| ''හමේ තුම්සේ ප්‍යාර් කිත්නා'' {{dagger|alt= මෙතෙක් මුදාහැර නොමැති චිත්‍රපට}} | TBA |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Priya-Banerjee-and-Karanvir-Bohra-in-Humein-Tumse-Pyar-Kitna/articleshow/52322526.cms|title=Priya Banerjee and Karanvir Bohra in 'Humein Tumse Pyar Kitna'|date=18 May 2016|work=The Times of India|accessdate=25 May 2016}}</ref> |} ===රූපවාහිනිය=== ====ප්‍රබන්ධ වැඩසටහන්==== {| class="wikitable sortable" |+සුචිය | style="background:#FFFFCC;"| {{dagger|alt=මෙතෙක් විකාශය නොවූ රූපවාහිනී වැඩසටහන්}} | මගින් මෙතෙක් විකාශය නොවූ රූපවාහිනී වැඩසටහන් සංකේතවත් කෙරේ. |} {| class="wikitable sortable" style = " font-size : 100 % " ! වර්ෂය ! තේමාව ! චරිතය ! class="unsortable" | {{Tooltip|ආශ්‍රේ.|ආශ්‍රේය(යන්)}} |- |1999–2000 | ''[[ජස්ට් මොහබ්බත්]]'' | කබීර් |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1150715/jsp/t2/story_31517.jsp#.VbSw8oi3RoM|title=My name is Karan|last=Mahtani|first=Kashish|newspaper=[[ද ටෙලිග්‍රාෆ් ඉන්ඩියා|The Telegraph India]]|date=15 July 2015|accessdate=19 July 2015}}</ref> |- |2000 | ''[[සී.අයි.ඩී. (ඉන්දියානු රූපවාහිනී කතාමාලාව)|C.I.D.]]'' |සහකාර අධ්‍යක්ෂ |style="text-align:center;"|<ref name="kkusum"/> |- |2000 |''[[අචනක් 37 දාල් බාඩ්]]'' |සහකාර අධ්‍යක්ෂක |style="text-align:center;"|<ref name="kkusum"/> |- | 2001 | ''[[ක්‍යුන්කි සාස් භි කභි බාහු ති]]'' | තුෂාර් රාකේශ් මෙහ්තා |style="text-align:center;"|<ref name="kkusum"/> |- | 2004-2006 | ''[[ෂරාරත් (රූපවාහිනී කතාමාලාව)|ෂරාරත්]]'' | ධෲව් |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news/Always-break-an-image-that-I-have-created-Karanvir-Bohra/articleshow/30334292.cms|title=Always break an image that I have created: Karanvir Bohra|last=[[ඉන්ඩු-ඒෂියන් නිව්ස් සර්විස්|Indo-Asian News Service]]|newspaper=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=13 February 2014|accessdate=10 July 2015}}</ref> |- | 2004-2007 | ''[[කසෞතී සින්දගී කේ]]'' | ප්‍රේම් බාසු/යුදි |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/speednewsshow/6900680.cms|title=Karanvir Bohra from the show Kasauti Zindagi Kay will be flying to LA tonight to audition for the film, "The Million Dollar Arm"|last=Salvadore|first=Sarah|newspaper=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=13 November 2010|accessdate=10 July 2015 }}</ref> |- | 2006-2007 | ''[[කුසුම්]]'' | නකුල් ඔබරෝයි |style="text-align:center;"|<ref name="kkusum"/> |- | 2006 | ''[[පියා කේ ඝාර් ජානා හේ]]'' | අල්තාෆ් |style="text-align:center;"|<ref name=minor>{{cite news |url=http://www.deccanherald.com/content/127721/acting-all-know.html |title=Acting is all I know:Karanvir |last=George |first=Nina |newspaper=[[ඩෙකෑන් හෙරල්ඩ්|Deccan Herald]] |date=9 January 2011|accessdate=10 July 2015}}</ref> |- | 2011-2013 | ''[[දිල් සේ දි දුවා... සෞභාග්‍යවතී භාවා?]]'' | විරාජ් දොබ්‍රියාල් |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://ibnlive.in.com/news/karanvir-bohra-to-return-for-saubhagyavati-bhava-season-2/408543-44-124.html|title=Karanvir Bohra to return for 'Saubhagyavati Bhava' season 2|last=[[ඉන්දියාවේ මුද්‍රණාල අරමුදල|Press Trust Of India]]|publisher=[[CNN-IBN]]|date=22 July 2013|accessdate=10 July 2015}}</ref> |- | 2014 | ''[[යේ හේ ආෂිකි|යේ හේ ආෂිකි (කථාංගය - 30 'උමාර්ගේ දැනීම')]]'' | රොහාන් |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.indiatimes.com/entertainment/tv/shilpa-sakhlani-karanvir-bohra-sizzle-on-yeh-hai-aashiqui-128648.html|title=Shilpa Sakhlani, Karanvir Bohra Sizzle On Yeh Hai Aashiqui|last=Indiaimes|publisher=Indiatimes|date=15 February 2014|accessdate=10 July 2015}}</ref> |- | 2014-2015 | ''[[කුබූල් හේ]]'' | අහිල් රාසා ඊබ්‍රහීම් | style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news/Karanvir-Bohra-Qubool-Hai-Raqesh-Vashisth-Karan-Singh-Grover-Now-Karanvir-Bohra-to-play-the-lead-in-Qubool-Hai/movie-review/33130667.cms?|title=Now, Karanvir Bohra to play the lead in Qubool Hai|last=Times News Network|newspaper=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date= 3 April 2014|accessdate=10 July 2015}}</ref> |- | 2016-වර්තමානය |''[[නාගින් (රූපවාහිනී කතාමාලාව)|නාගින් 2]] | රොකී නිකුංජ් |style="text-align:center;"|<ref name="naagin2"/> |} ====ප්‍රබන්ධ-නොවන වැඩසටහන්==== {| class="wikitable sortable" style="font-size:100%" ! වර්ෂය ! තේමාව ! චරිතය/දායකත්වය ! class="unsortable" | {{Tooltip|ආශ්‍රේ.|ආශ්‍රේය(යන්)}} |- | 2006 | ''[[ස්ටාර් වන් විකාශය කළ වැඩසටහන් ලැයිස්තුව|ඒක් සේ බාඩ්කාර් ඒක්]]'' | නිවේදක |style="text-align:center;"|<ref name=mbtp>{{cite web|url=http://www.indiantelevision.org.in/headlines/y2k6/dec/dec296.htm|title=Star One's 'Idea Ek Se Badhkar Ek' to premiere on 30 December|last=Indiantelevision.com team|publisher=Indiantelivision.org|date=29 December 2006|accessdate=10 July 2015 }}</ref> |- | 2008 | ''[[නාච් බාලියේ|නාච් බාලියේ 4]]'' | තරගකරු |style="text-align:center;"|<ref name=blessings>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news/Reality-shows-are-blessings-in-disguise-Karanvir-Bohra/articleshow/23398913.cms|title=Reality shows are blessings in disguise: Karanvir Bohra|last=Dutta|first=Medhashrree|newspaper=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=4 October 2013|accessdate=10 July 2015}}</ref> |- |2008 |''[[මිස්ටර් ඇන්ඩ් මිසිස් ටීවී|Mr. & Ms. TV]]'' | තරගකරු |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://photogallery.navbharattimes.indiatimes.com/tv/shows/mr-and-ms-tv/articleshow/2900605.cms|title=Karanvir Bohra Mr. & Ms. TV|last=Navabharat Times|newspaper=[[නව්භාරත් ටයිම්ස්|Navbharat Times]]|date=2 March 2008|accessdate=10 July 2015|archive-date=26 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230526160918/https://photogallery.navbharattimes.indiatimes.com/tv/shows/mr-and-ms-tv/articleshow/2900605.cms|url-status=dead}}</ref> |- |2008 |''[[කභි කභී ප්‍යාර් කභි කභී යාර්]]'' |තරගකරු |style="text-align:center;"|<ref name=KKPKKY>{{cite web|url=http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k8/july/july32.php|title=Sony to launch dance-based reality show on 9 July|last=Indiantelevision.com|publisher=Indiantelivision.org|date=3 July 2008|accessdate=10 July 2015}}</ref> |- | 2013 | ''[[ජලක් දිඛ්ලා ජා|ජලක් දිඛ්ලා ජා 6]]'' | තරගකරු |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news/Karanvir-Bohra-the-Warrior-Prince-in-Jhalak-/articleshow/19934804.cms|title=Karanvir Bohra the Warrior Prince in Jhalak..|last=Times News Network|newspaper=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=7 May 2013|accessdate=10 July 2015}}</ref> |- | 2013 | ''[[වෙල්කම් – බාසි මෙහ්මාන් නවාසි කි]]'' | තරගකරු |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://archive.financialexpress.com/news/dining-with-the-stars/1070960|title=Dining with the stars|author=Dipti Nagpaul D'souza|work=The Financial Express}}</ref> |- | 2014 | ''[[ෆියර් ෆැක්ටර්: ඛාත්‍රොන් කේ ඛිලාඩි දාර් කා බ්ලොක්බස්ටර්|ඛාත්‍රොන් කා ඛිලාඩි දාර් කා බ්ලොක්බස්ටර්]]'' | තරගකරු |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news/Want-to-overcome-my-fears-Karanvir-on-Khatron-Ke-/articleshow/30229764.cms|title=Want to overcome my fears: Karanvir on 'Khatron Ke...'|last=[[ඉන්ඩු-ඒෂියන් නිව්ස් සර්විස්|Indo-Asian News Service]]|newspaper=[[ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා|The Times Of India]]|date=11 February 2014|accessdate=10 July 2015}}</ref> |- | 2014 | ''[[ගුම්රා: එන්ඩ් ඔෆ් ඉනසනස්|ගුම්රා: එන්ඩ් ඔෆ් ඉනසන්ස් 4]]'' | නිවේදක |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://balajitelefilms.com/serial.php?id=152|title=Gumrah Season 4-Documentary(Reality)|last=[[බාලාජි ටෙලිෆිල්ම්ස්|Balaji Telefilms]]|publisher=[[බාලාජි ටෙලිෆිල්ම්ස්|Balaji Telefilms]]|date=August 2014|accessdate=10 July 2015}}</ref> |- |2015 |''[[නාච් බාලියේ 7]]'' | ආරාධිත තරගකරු |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-nach-baliye-7-kunwar-amar-karanvir-bohra-salman-yusuff-khan-to-join-the-couples-as-tadka-2094716|title=Nach Baliye 7: Kunwar Amar, Karanvir Bohra, Salman Yusuff Khan to join as Teen Ka Tadka|last=Abraham|first=Letty|newspaper=[[ඩේලි නිව්ස් ඇන්ඩ් ඇනලයිසිස්|Daily News and Analysis]]|date=11 June 2015|accessdate = 10 July 2015}}</ref> |- |2016 |''[[බිග් බොස් 10]]'' | ඔහු ලෙසම | |} ==සම්මාන සහ නිර්දේශ== {| class="wikitable sortable" |- ! වර්ෂය ! සම්මානය ! ප්‍රවර්ගය ! කෘතිය ! ප්‍රතිඵලය ! class="unsortable"|ආශ්‍රේය(යන්) |- | 2006 | rowspan="2" | [[ඉන්දියානු ටෙල්ලි සම්මාන]] | [[ඍණාත්මක චරිතයක‍ හොඳම නළුවා සඳහා ඉන්දියානු ටෙල්ලි සම්මානය|ඍණාත්මක චරිතයක‍ හොඳම නළුවා]] | ''කසෞතී සින්දගී කේ'' | {{nom}} |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://tellyawards.indiantelevision.com/y2k6/nominees.htm|title=Nominees-Indian Telly Awards|publisher=Indian television.com|access-date=2017-11-13|archive-date=2016-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303213148/http://tellyawards.indiantelevision.com/y2k6/nominees.htm|url-status=dead}}</ref> |- | rowspan="2"| 2012 | [[ඍණාත්මක චරිතයක‍ හොඳම නළුවා සඳහා ඉන්දියානු ටෙල්ලි සම්මානය|ඍණාත්මක චරිතයක‍ හොඳම නළුවා]] | rowspan="2"|''දිල් සේ දි දුවා... සෞභාග්‍යවතී භාවා?'' | rowspan="2" {{won}} |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://tellyawards.indiantelevision.com/y2k11/poll/winners.php|title=Winners-Indian Telly Awards|publisher=Indian television.com|access-date=2017-11-13|archive-date=2012-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20120702115232/http://tellyawards.indiantelevision.com/y2k11/poll/winners.php|url-status=dead}}</ref> |- | [[ඉන්දියානු රූපවාහිනී ඇකඩමි සම්මාන]] | ඍණාත්මක චරිතයක‍ හොඳම නළුවා |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_hhita_details_new.php?year=2012|title=The Indian Television Academy Awards, 2012|publisher=The Indian Television Academy|access-date=2017-11-13|archive-date=2013-10-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20131021114031/http://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_hhita_details_new.php?year=2012|url-status=dead}}</ref> |- | 2015 | [[සී ස්වර්ණ සම්මාන]] | හොඳම තිරයේ යුවළ <small>([[සූර්භි ජ්‍යෝති]] සමග)</small> | ''කුබූල් හේ'' |{{won}} |style="text-align:center;"|<ref name=ga2016>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/zee-gold-awards-2015-divyanka-tripathi-karan-patel-gautam-gulati-bag-awards-winners-list-634814|title=Zee Gold Awards 2015: Divyanka Tripathi, Karan Patel, Gautam Gulati Bag Awards; Winners' List |last=Goswami|first= Parismita|publisher=[[ඉන්ටර්නැෂනල් බිස්නස් ටයිම්ස්|International Business Times]]|date= 5 June 2015|accessdate=17 June 2015}}</ref> |} ==ආශ්‍රේයයන්== {{Reflist|30em}} ==බාහිර සබැඳි== {{commons}} {{wikiquote}} *{{IMDb name|3243311}} *{{Twitter}} {{Navboxes | title = කරන්වීර් බෝහ්රා ලද සම්මාන | list = {{Indian Telly Award Best Negative Actor}} {{Indian Television Academy Award Best Negative Actor}} }} {{Jhalak Dikhhla Jaa}} {{Fear Factor: Khatron Ke Khiladi}} {{Portal bar|චරිතාපදාන|බොලිවුඩ්|චිත්‍රපට|රූපවාහිනිය}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Bohra, Karanvir}} [[Category:ජීවත්වන්නෝ]] [[Category:1982 උපත්]] [[Category:ජෝධ්පූර්හි ජනයා]] [[ප්‍රවර්ගය:21 වන සියවස තුළ ඉන්දියානු නළුවෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු චිත්‍රපට නළුවෝ]] [[ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු රූපවාහිනී නළුවෝ]] [[Category:හින්දි සිනමාවේ නළුවන්]] [[ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු රූපවාහිනී නිවේදකයෝ]] nithrgvhi9ihuv98k5kbdbbqtcljzqd 0 86290 796579 794687 2026-08-04T11:32:42Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 796579 wikitext text/x-wiki සත්ව නිෂ්පාදනවලින් තොරවෙමින්, විශේෂයෙන්ම සත්ව ආහාර පරිභෝජනයෙන් තොරවෙමින් සතුන්ට වෙළඳ භාණ්ඩයක තත්වයක් ලබාදීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීමේ දර්ශනය මෙහිදී සාකච්ඡා කෙරේ. මෙලෙස සත්ව ආහාරවලින් තොර ආහාර රටාවක් අනුගමනය කරන්නෙකු, හෝ මෙම දර්ශනය පිළිපදින්නෙකු වීගන්වාදියෙකු ලෙස හැඳින්වේ. මෙම දර්ශනයේ විවිධ පැතිකඩ වේ. ඇතැම්හු සත්ව ආහාර ප්‍රතික්ෂේප කරති. දැඩි නිර්මාංශිකයන් ලෙස හඳුන්වන මොවුන් මස්, බිත්තර, කිරි නිෂ්පාදන සහ වෙනත් සතුන්ගෙන් ව්‍යුත්පන්න වූ ආහාර ද්‍රව්‍ය පරිභෝජනයෙන් වැළකී සිටියි. තවත් පිරිසක් සත්ව ආහාරවලින් තොර ආහාර වේලක් අනුගමනය කිරීමෙන් පමණක් නොනැවතී මෙම දර්ශනය ඔවුන්ගේ ජීවිතයේ අනෙකුත් ඉසව්වලටද ව්‍යාප්ත කරමින් කිසිදු කටයුත්තක් සඳහා සතුන් භාවිතා කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කරයි. මොවුන් සදාචාරාත්මක නිර්මාංශිකයන් ලෙස හැඳින්වේ. මෙහි තවත් පැතිකඩක් නම් සත්ව ගොවිතැන පාරිසරික වශයෙන් හානිකර බව හා තිරසාර නොවන බවට තර්ක කරමින් සත්ව නිෂ්පාදනවලින් වැළකී සිටීමයි. මෙය පාරිසරික වීගන්වාදය නමින් හඳුන්වයි. හොඳින් සැලසුම් කළ සත්ව ආහාරවලින් තොර ආහාර රටාව, ළදරු අවධිය හා ගර්භණී අවධිය ඇතුළුව ජීවිතයේ සෑම අවධියකටම සුදුසු බවට American Academy of Nutrition and Dietetics, Dietitians of Canada, the Australian National Health and Medical Research Council, New Zealand Ministry of Health, Harvard Medical School සහ The British Dietetic Association යන ආයතන ප්‍රකාශ කොට ඇත. The German Society for Nutrition විසින් ළමුන් හෝ නව යොවුන් දරුවන් සදහා හෝ ගර්භණී සමයේදී හෝ මව්කිරි ලබා දෙන සමයේදී කාන්තාවන් සදහා මෙම ආහාර රටාව නිර්දේශ නොකරයි. සත්ව ආහාර වලින් තොර ආහාර වේල පරිවෘත්තීය සින්ඩ්‍රෝමයට එරෙහිව ආරක්ෂිත බලපෑමක් ඇතිකරන බවට පවතින සාක්ෂි අසම්පූර්ණ වුවද, බර අඩු කරගැනීමට (විශේෂයෙන් කෙටිකාලීනව) දායක විය හැකි බවට පැහැදිලි සාක්ෂි ඇත. සත්ව ආහාරවලින් තොර ආහාරවල තන්තු, මැග්නීසියම්, ෆෝලික් අම්ලය, විටමින් C, විටමින් E, යකඩ සහ ෆයිටොකෙමිකල් ප්‍රතිශතය ඉහළ වේ. එලෙසම ශක්තිය, සංතෘප්ත මේදය, කොලෙස්ටරෝල්, දිගු දාම ඔමෙගා-3 මේද අම්ල, විටමින් D, කැල්සියම්, සින්ක් සහ විටමින් B12 අඩුවේ. නොසැලකිළිමත් ලෙස නම් ගන්නේ, සියලුම සත්ව නිෂ්පාදන බැහැර කිරීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, සත්ව ආහාර වලින් තොර ආහාර වේලක් පෝෂණ ඌනතාවයන්ට හේතුවිය හැකි අතර බරපතළ සෞඛ්‍ය ගැටලු ඇති කරවිය හැකියි. මෙම ඌනතාවලින් සමහරක් වළක්වාගත හැක්කේ ශක්තිය ගෙනෙන ආහාර තෝරාගැනීමෙන් හෝ නිතිපතා ආහාර අතිරේක ගැනීමෙන් පමණි. විටමින් B12 අතිරේකය විශේෂයෙන් වැදගත් වන්නේ එහි ඌනතාවය රුධිරය සම්බන්ධ ගැටලු සහ ආපසු හැරවිය නොහැකි ස්නායු ආබාධවලට හේතුවන බැවිනි. ඩොනල්ඩ් වොට්සන් (Donald Watson) 1944දී එක්සත් රාජධානියේදී Vegan Society in the UK ආරම්භ කරන විට පළමුවරට "vegan" යන යෙදුම භාවිතා කළේය. මුලදී ඔහු එය භාවිතා කළේ කිරි-නොවන නිර්මාංශ ආහාර ගන්නන් (non-dairy vegetarian) යන්න අදහස් කිරීමටයි. 1945 මැයි සිට මොවුන් බිත්තර, මී පැණි, සතුන්ගේ කිරි, බටර් සහ චීස් යන ආහාර ද ප්‍රතික්ෂේප කළේය. 1951 සිට සමිතිය එය අර්ථ දැක්වූයේ "සතුන් සූරාකෑමෙන් තොරව මිනිසා ජීවත් විය යුතුය යන ධර්මය" ලෙසටයි.<ref>Leslie Cross, [https://www.ivu.org/history/world-forum/1951vegan.html "Veganism Defined"], ''The Vegetarian World Forum'', 5(1), Spring 1951.</ref> සත්ව ආහාරවලින් තොරවීම පිළිබඳ උනන්දුව 2010 ගණන්වල, විශේෂයෙන් 2010 අගභාගයේදී වැඩිවිය. තවත් වීගන් වෙළඳසැල් විවෘත වූ අතර වීගන් විකල්ප ලොවපුරා සුපිරි වෙළඳසැල්වල හා අවන්හල්වල වැඩි වැඩියෙන් ලබාගත හැකිවිය. == මූලාරම්භය == === නිර්මාංශවාදයේ නිරුක්තිය (Vegetarian Etymology) === එළවළු පාලනයක් (regimen) හෝ එළවළු ආහාර වේලක් ලෙස පෙර සදහන් කළ දේ හැඳින්වීමට 1839 ආශ්‍රිත කාලයේ පටන් "vegetarian" යන පදය භාවිතා විය.<ref>Rod Preece, ''Sins of the Flesh: A History of Ethical Vegetarian Thought'', Vancouver: University of British Columbia Press, 2008, [https://books.google.com/books?id=uMnubkF5HjAC&pg=PA12 12].</ref> මෙහි පැරණිතම ලිඛිත සාධකය හමුවන්නේ නිළියක්, ලේඛිකාවක් හා වහල්භාවය අහෝසි කිරීම වෙනුවෙන් ක්‍රියාකාරිනියක් වූ ෆැනී කෙම්බල්ගේ (Fanny Kemble), "Journal of a Residence on a Georgian plantation in 1838-1839" වලිනි. === ඉතිහාසය === නිර්මාංශවාදය, [[ඉන්දියානු උප මහාද්වීපය|ඉන්දියානු උපමහද්වීපය]] කේන්ද්‍රකොටගෙන ක්‍රි.පූ.3300-1300 දී ව්‍යාප්ත වූ [[ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරය]] දක්වා ව්‍යාප්ත වේ (විශේෂයෙන්ම උතුරු හා බටහිර ඉන්දියාවේ). මහාවීර (Mahavira) සහ ආචාර්ය කුන්දාකුන්දා (Acharya Kundakunda) වැනි ඉන්දියානු දාර්ශනිකයන්, වාල්ලුවර් (Valluvar) වැනි ද්‍රවිඩ කවීන්, [[චන්ද්‍රගුප්ත මෞර්ය]] (Chandragupta Maurya) සහ [[අශෝක අධිරාජයා|අශෝක]] (Ashoka) වැනි ඉන්දීය අධිරාජ්‍යයන්, එම්පෙඩොක්ල්ස් (Empedocles), තියෝෆ්‍රාස්ටස් (Theophrastus), ප්ලුටාක් (Plutarch), ප්ලොටිනස් (Plotinus) සහ පෝෆිරියි (Porphyry) වැනි ග්‍රීක දාර්ශනිකයන්, රෝමානු කවියෙකු වූ ඕවිඩ් (Ovid) සහ නාට්‍යකරුවෙකු වූ සෙනෙකා (Seneca the Younger) මුල් නිර්මාංශිකයන් අතර විය.<ref>For Thiruvalluvar, see G. U. Pope, [https://www.projectmadurai.org/pm_etexts/pdf/pm0153.pdf "Thirukkural English Translation and Commentary"], W.H. Allen, & Co, 1886, 160.</ref> ග්‍රීක දාර්ශනික [[පයිතගරස්]] මුල්ම දැඩි නිර්මාංශවාදියෙකු විය හැකිමුත්, ඔහුගේ ජීවිත කතාව ඉතා අපැහැදිලි බැවින් ඔහු කිසිදා නිර්මාංශවාදියෙකු වූවාද යන්න පවා ගැටලුවකි. ඔහු තම අනුගාමිකයන් මුළුමනින්ම බෝංචි කෑමෙන් හා වූල් ඇඳුම් ඇඳීමෙන් වැළැක්විය. ආකිටස්ගේ (Archytus) සහ ප්ලේටෝගේ (Plato) සිසුවෙකු වූ නිඩස්හි යූඩොක්ස් (Eudox of Cnidus) පයිතගරස් ගැන මෙසේ ලිවීය : "පයිතගරස් කොතරම් ඝාතනය හා ඝාතකයින් ප්‍රතික්ෂේප කළේද යත් ඔහු සත්ව ආහාරවලින් වැළකීමෙන් නොනැවතී කෝකියන් හා දඩයක්කරුවන්ගෙන් ද ඈත්වී සිටියේය." අරාබි කවියෙකු වූ අල් මා'ආරී (Al Ma'arri) (c.973-c.1057) ද මුල්ම නිර්මාංශිකයෙකු විය. ඔවුන්ගේ තර්ක සෞඛ්‍ය, ආත්ම සම්ප්‍රේෂණය, සත්ව සුභසාධනය, සහ පෝෆිරියිගේ "De Abstinentia ab Esu Animalium" ("On Abstinence from Animal Food", c.268-c.270) හි ලියවුණු මතය-"මිනිසුන්ට යුක්තිය හිමි නම්, සතුන්ටද එය හිමියි."-යන්න මත පදනම් විය. නිර්මාංශවාද, 19වන සියවසේ බ්‍රිතාන්‍යයේ සහ ඇමෙරිකාවේ වැදගත් පෙරමුණක් විය.<ref>James Gregory, ''Of Victorians and Vegetarians'', I. B. Tauris, 2007.</ref> මෙම නිර්මාංශවාදීන්ගෙන් සුළුතරයක් සියලුම සත්ව ආහාර ප්‍රතික්ෂේප කළේය.<ref>James Gregory, ''Of Victorians and Vegetarians'', I. B. Tauris, 2007.</ref> 1813දී, පර්සි බයිෂ් ෂෙලී (Percy Bysshe Shelley) "A Vindication of Natural Diet" පළකරේ සත්ව ආහාර සහ මත්පැන් වලින් වැළකී සිටීම වෙනුවෙන් පෙනී සිටිමිනි. 1815දී, ලන්ඩනයේ වෛද්‍යවරයකු වූ විලියම් ලෑම්බ් (William Lambe) කියා සිටියේ ඔහුගේ "ජලය සහ එළවළු ආහාර වේලට" ක්ෂය රෝගයේ සිට කුරුලෑ දක්වා ඕනෑම රෝගයක් සුව කළහැකි බවයි.<ref>James Gregory, ''Of Victorians and Vegetarians'', I. B. Tauris, 2007.</ref> සත්ව ආහාරවලට "පුරුද්දක් වූ වදයක්" යැයි පැවසූ ලෑම්බ් කියා සිටියේ "කිරි කෑමත් මස් කෑමත් එකම පද්ධතියක අතු බවත් දෙකම එකම ඉරණමකට මුහුණ පෑ යුතු බවත්‍ ය." 1830දී සිල්වෙස්ටර් ග්‍රැහැම්ගේ, පලතුරු, එළවළු, ජලය, සහ ගෙදර සැදූ පාන් ඇතුළත් "meatless Graham diet" එකල ඇමෙරිකාවේ ප්‍රසිද්ධ විය.<ref>Andrew F. Smith, ''Eating History'', New York: Columbia University Press, 2013, 29–35 (33 for popularity); Whorton 2014, 38ff.</ref> ලොව පුරා විවිධ නිර්මාංශ සමාජ එකල ස්ථාපිත විය. මැසචුසෙට්ස්හි, ආමොස් බ්‍රොන්සන් ඇල්කොට් (Amos Bronson Alcott) 1834 දී "Temple School" සහ 1844දී "Fruitlands" විවෘත කළේය.<ref>Hart 1995, [https://books.google.com/books?id=hvmfshZxPf0C&pg=PA14 14]; Francis, ''Fruitlands: The Alcott Family and their Search for Utopia'', 2010.</ref> 1838 දී එංගලන්තයේ, ජේම්ස් පියර්පොන්ට් ග්‍රීව්ස් (James Pierrepont Greaves) විසින් "Concordium" නිර්මාංශ සමාජය සොයාගනු ලැබිණි.<ref name="Latham1999p168">J. E. M. Latham, ''Search for a New Eden'', Madison: Fairleigh Dickinson University Press, 1999, 168.</ref><ref>Gregory 2007, 22.</ref> === නිර්මාංශ සමිතිය === [[ගොනුව:Fruit_lands_Alcott_house,_2015_2.jpg|alt=photograph of Fruitlands|thumb| ෆෘට්ලන්ඩ්ස්, කෙටිකාලීන සත්ත්ව ආහාර වලින් තොර ප්‍රජාවක් 1844 දී මැසචුසෙට්ස් හි හාවඩ් හි ආමොස් බ්‍රොන්සන් ඇල්කොට් විසින් පිහිටුවන ලදී. ]] [[ගොනුව:Gandhi_LVS_1931.jpg|alt=photograph of Gandhi and Salt|thumb| [[මහත්මා ගාන්ධි]], 1931 නොවැම්බර් 20 වන දින ලන්ඩනයේ නිර්මාංශ සංගමය, හෙන්රි සෝල්ට් දකුණු පසින් ]] <blockquote> නිර්මාංශිකයන් කොටස් 2කි. දැඩි නිර්මාංශිකයන්-මොවුන් කිසිදු සත්ව ආහාරයක් නොකයි, සහ එතරම් දැඩි නොවන නිර්මාංශිකයන්- මොවුන් කිරි, බිත්තර හෝ මාළු ප්‍රතික්ෂේප නොකර‍යි. The Vegetarian Society අයත් වූයේ මෙයින් දෙවැනි කොටසටයි. </blockquote> 1851 දී මෙම සමාජයේ සඟරාවේ (the Vegetarian Messenger), සපත්තුවලට යොදාගන්නා සත්ව හම් (leather) සඳහා ආදේශකයක් සාකච්ඡා කරන ලදි. මෙයින් තහවුරු කරන්නේ සත්ව නිෂ්පාදන මුළුමනින්ම ප්‍රතික්ෂේප කළ සාමාජිකත්වයක් එහි තිබූ බවයි.<ref>[https://web.archive.org/web/20080630114643/http://www.ivu.org/history/renaissance/words.html "History of Vegetarianism: The Origin of Some Words"], International Vegetarian Union, 6 April 2010.</ref> හෙන්රි එස්. සෝල්ට් (Henry S. Salt) 1886දී පළකරන ලද "A Plea for Vegetarianism and Other Essays" හි ඔහු තහවුරු කළේ සත්ව ආහාර තම ආහාරවේලට එකතු කර නොගන්නා ආහාර ප්‍රතිසංස්කරණවාදීන්ද සිටින බවයි. රසෙල් තැචර් ට්‍රැල්ගේ "The Hygeian Home Cook-Book", ඇමෙරිකාවේ ප්‍රථම නිර්මාංශ සූපවේදී පොත 1875දී පළ කෙරුණි.<ref name="Smith2">Smith, Andrew F. (2015). ''Savoring Gotham: A Food Lover's Companion to New York City''. [[Oxford University Press]]. p. 617. {{ISBN|978-0-19-939702-0}}</ref> මෙහි, "කිරි, සීනි, ලුණු, යීස්ට්, අම්ල, භෂ්ම, ග්‍රීස්, හෝ කිසිදු රසකාරක අඩංගු නොවන... " ආහාර වට්ටෝරු ඇතුළත් වේ. 1910දී මුල් කාලීන නිර්මාංශ ආහාර වට්ටෝරු පොතක් වන රූපට් එච්. වෙල්ඩන්ගේ "No Animal Food: Two Essays and 100 Recipes පළවිණි. පසු දශකවලදී, කිරි සහ බිත්තර පරිභෝජනය තර්ක විතර්ක පිරුණු යුධපිටියක් බඳු විය.<ref>Rupert Wheldon, [https://www.gutenberg.org/ebooks/22829 ''No Animal Food''], New York and New Jersey: Health Culture Co., 1910.{{page needed|date=March 2020}}</ref> 1931දී ලන්ඩනයේ චාරිකාවක් අතරතුර [[මහත්මා ගාන්ධි|මහත්මා ගාන්ධිතුමා]] මෙම සමාජය අමතමින් තර්ක කර සිටියේ නිර්මාංශ ආහාර රටාව ප්‍රවර්ධනය කළ යුත්තේ සෞඛ්‍ය යන්න පාදක කොටගෙන නොව සදාචාරාත්මක පැතිකඩ පාදක කොටගෙන බවයි. (එතුමන් මෙම සමාජයට බැඳුණේ 1888 සිට 1891 දක්වා ලන්ඩනයේ ජීවත්වුණු කාලය තුළදීයි.) කිරි ආහාර පිළිගත් නිර්මාංශිකයින් කොටස සත්ව ආහාර වලින් තොර තත්වයේ සදාචාරාත්මක අනුකූලතාව පිළිගත් නමුත් සත්ව ආහාර වලින් තොර ආහාරයක් ප්‍රායෝගික නොවන බවට සළකන ලදි. නිර්මාංශ ආහාර ලබාගත නොහැකි සමාජ කවවල පූර්ණ නිර්මාංශිකයන්ට ජීවත්වීමට සිදුවුවහොත් එය ගැටලුවක් විය හැකි ඔවුන් ඉස්මතු කළහ. 1935දී නිර්මාංශ සමාජයේ ප්‍රධාන මතය මෙය විය: කිරි පරිභෝජනය කරන නිර්මාංශිකයින්, සමස්තයක් වශයෙන් ගත් කල, අවශ්‍යම විටකදී හැර කිරි නිෂ්පාදන පරිභෝජනය කිරීමේ පුරුද්ද ආරක්ෂා නොකරයි. === වීගන්වාදයේ නිරුක්තිය (1944) === 1944 අගෝස්තුවේ, "Vegetarian Society"හි සාමාජිකයන් කිහිපදෙනෙක් ඉල්ලාසිටියේ සමාජයේ කතෘ මණ්ඩලයට කිරි ආහාර ද නොගන්නා නිර්මාංශිකයන් වෙනුවෙන් පෙනීසිටින ලෙසටයි. මෙම ඉල්ලීම ප්‍රතික්ෂේප වූ විට, ලෙස්ටර් (Leicester) ශාඛාවේ ලේකම්, ඩොනල්ඩ් වොට්සන් (Donald Watson), මාස තුනකට වතාවක් පළවන පැන්ස දෙකක් මිළැති ලිපි පෙළක් 1944දී නොවැම්බර් මස හඳුන්වා දුනි. ඔහු එය "Vegan News" ලෙස නම් කළේය. "vegetarian" යන වචනයේ මුලකුරු තුන සහ අවසන් අකුරු දෙක එකතු කරමින් ඔහු "vegan" යන පදය නිර්මාණය කළේය. ඔහුගේ වචනයෙන් කියනවානම් නිර්මාංශවාදයේ, එනම් vegetarianismහි ආරම්භයත් අවසානයත් එහි නිරූපණය වීම ඔහුගේ මෙම තේරීමට හේතුව විය. නමුත්, කිරි ආහාර නොගන්නා නිර්මාංශිකයන් හැඳින්වීමට වඩා සුදුසු නමක් ඇත්නම් යෝජනා කරන්නැයි ඔහු තම පාඨකයන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේය. ඔවුන්, "allvega", "neo-vegetarian", "dairyban", "vitan", "benevore", "sanivores" සහ "beaumangeur" යන නම් යෝජනා කළේය.<ref>Donald Watson, [https://issuu.com/vegan_society/docs/the-vegan-news-no.-2-february-1945 ''Vegan News''], February 1945, 2–3.</ref> මෙහි ප්‍රථම වෙළුමට, ජෝජ් බර්නාඩ් ශෝගෙන් (George Bernard Shaw) ඇතුළුව පිළිතුරු ලිපි සියයකට අධික සංඛ්‍යාවක් ලැබුණි.<ref name="WatsonAutumn19652">Donald Watson, "The Early History of the Vegan Movement", [https://issuu.com/vegan_society/docs/the-vegan-autumn-1965---21st-anniversary-issue ''The Vegan''], Autumn 1965, 5–7; Donald Watson, [https://issuu.com/vegan_society/docs/the_vegan_news_1944 ''Vegan News''], first issue, November 1944.</ref> ශෝ මෙම ලිපිය කියවීමෙන් අනතුරුව බිත්තර සහ කිරි දෙකම අත්හැරියේය. නව වීගන් සමිතිය එහි පළමු රැස්වීම නොවැම්බර් මස මුල, ඩොනල්ඩ් වොට්සන්, එල්සි බී. ශ්‍රිග්ලි, ෆේ කේ. හෙන්ඩසන්, ඇල්ෆ්‍රඩ් හැෆෙන්ඩෙන්, පෝල් ස්පෙන්සර්, බර්නාඩ් ඩ්‍රේක් සහ බාබරා මූර්ගේ සහභාගීත්වයෙන් ලන්ඩනයේ හොල්බර්ග්හි ඇටික් ක්ලබ්හි පැවතුනි.<ref name="Farhall19942">Richard Farhall, [https://issuu.com/vegan_society/docs/the-vegan-autumn-1994---50th-anniversary "The First Fifty Years: 1944–1994"], iii (full names of members on following pages), published with ''The Vegan'', 10(3), Autumn 1994, between pp.&nbsp;12 and 13.</ref> ලෝක වීගන් දිනය සෑම නොවැම්බර් 1දාකම පැවැත්වෙන අතර (වීගන් සමාජයේ ආරම්භය සනිටුහන් කරමින්), නොවැම්බර් මාසය ලෝක වීගන් මාසය ලෙස හැඳින්වේ. [[ගොනුව:Barbara_Moore_(1961).jpg|alt=photograph of Moore in 1961|thumb| බාබරා මුවර් වීගන් සමිතියේ පළමු රැස්වීමට නිරීක්ෂකයෙකු ලෙස සහභාගී විය. <ref name="Farhall1994">Richard Farhall, [https://issuu.com/vegan_society/docs/the-vegan-autumn-1994---50th-anniversary "The First Fifty Years: 1944–1994"], iii (full names of members on following pages), published with ''The Vegan'', 10(3), Autumn 1994, between pp.&nbsp;12 and 13.</ref> ]] 1945 නොවැම්බර් වන විට, "The Vegan News" නම "The Vegan" බවට වෙනස්විය.<ref>[https://issuu.com/vegan_society/docs/the-vegan-no.-5-november-1945 ''The Vegan''], 1(5), November 1945; for 500, [https://issuu.com/vegan_society/docs/the-vegan-autumn-1994---50th-anniversary ''The Vegan''], 10(3), Autumn 1994, iv.</ref> ඒ වන විට ඔවුන්ට සිටි දායක පිරිස 500කි. මෙම සඟරාවේ වීගන් ආහාර වට්ටෝරු සහ සත්ව අමුද්‍රව්‍යවලින් තොර දන්තාලේප, සපත්තු පොලිෂ්, කාර්යාල ද්‍රව්‍ය සහ මැලියම් වැනි දෑ අඩංගු "වීගන් වෙළඳ ලැයිස්තුවක්" අඩංගු විය.<ref>For an example of the vegan trade list, [https://issuu.com/vegan_society/docs/the-vegan-summer-1946 ''The Vegan''], 2(2), Summer 1946, 6–7.</ref> ෆේ. කේ. හෙන්ඩර්සන්ගේ "Vegan Recipes" සහ කැත්ලීන් වී. මායෝගේ "Aids to a Vegan Diet for Children" ඇතුළු ග්‍රන්ථද එළිදැක්විණි.<ref>[[Joanne Stepaniak]], ''The Vegan Sourcebook'', McGraw Hill Professional, 2000, [https://books.google.com/books?id=6Ia5eZIlgLUC&pg=PA5 5]; ''The Vegan'', Autumn 1949, 22.</ref> ආහාර වේලට සත්ව නිෂ්පාදන හෝ අමුද්‍රව්‍ය එකතු කරගැනීම පමණක් නොව, කිසිදු කාර්යක් සඳහා සතුන් යොදානොගැනීම ඔවුන් ප්‍රතික්ෂේප කරන බවට "The Vegan Society" කල් නොයවාම තහවුරු කළේය. 1947දී වොට්සන් මෙසේ ලීවේය: "වීගන්වරු, මිනිසාට මෙන්ම හැඟීම් දැනීම් ඇති අය වන අනෙක් සතුන් විනාශ කිරීමෙන් තමන් යැපීම මිත්‍යාවක් යැයි ප්‍රතික්ෂේප කරති..." 1948 පටන් "The Vegan"හි මුල් පිටුවේ "සූරාකෑමෙන් තොරව ජීවත්වීම වෙනුවෙන් පෙනීසිටීම" ලෙස සඳහන් විය. 1951දී, මෙම සමාජය වීගන්වාදය "සතුන් සූරාකෑමකින් තොරව මිනිසා ජීවත්විය යුතුය යන මූලධර්මය" ලෙසට අර්ථකථනය කළේය. 1956දී එහි උපසභාපති ලෙස්ලි ක්‍රොස් "Plantmilk Society" නිර්මාණය කළේය. 1965දී, ඔවුන් "Plantmilk Ltd" (පසුව "Plamil Foods") ලෙසින් බටහිර ලෝකය පුරා පුළුල් ලෙස බෙදා හැරුණු සෝයා කිරි විශේෂයක් නිෂ්පාදනය කිරීම ආරම්භ කරන ලදි. ඇමෙරිකාවේ ප්‍රථම වීගන් සමාජය කැතරින් නිමෝ (Catherine Nimmo) සහ රුබින් අබ්‍රාමෝවිට්ස් (Rubin Abramowitz) විසින් 1948දී කැලිෆෝනියාවේ ස්ථාපනය කරන ලදි.<ref>Stepaniak 2000, [https://books.google.com/books?id=6Ia5eZIlgLUC&pg=PA6 6–7]; Linda Austin and Norm Hammond, ''Oceano'', Arcadia Publishing, 2010, [https://books.google.com/books?id=B51SjziDRGQC&pg=PA39 39].</ref> ඔවුන් මෙහිදී වොට්සන්ගේ ලිපි බෙදාහරින ලදි. 1960 දී එච්. ජේ ඩින්ශාහ් (H. Jay Dinshah) විසින්, සංස්කෘතෙහි එන "අහිම්සාව", එනම් අහිංසාව අනුව යමින් "American Vegan Society" නිර්මාණය කළේය.<ref>Stepaniak 2000, [https://books.google.com/books?id=6Ia5eZIlgLUC&pg=PA6 6–7]; Preece 2008, [https://books.google.com/books?id=uMnubkF5HjAC&pg=PA323 323].</ref> ජොවෑන් ස්ටෙපනියාක්ට (Joanne Stepaniak) අනුව, "vegan" යන පදය 1962දී පළමු වරට "Oxford Illustrated Dictionary" හි පළවූ අතර එහිදී "බටර්, බිත්තර, චීස්, හෝ කිරි පරිභෝජනය නොකරන නිර්මාංශිකයා" ලෙසට එම පදය අර්ථකථනය කළේය.<ref>Stepaniak 2000, [https://books.google.com/books?id=6Ia5eZIlgLUC&pg=PA3 3].</ref> == උනන්දුව වැඩිවීම == === විකල්ප ආහාර පෙරමුණ === 1960 සහ 1970 ගණන්වල, ආහාර රටාව, පරිසරය සහ ආහාර නිෂ්පාදකයින් කෙරෙහි තිබූ අවිශ්වාසය පාදක කොටගෙන ඇමෙරිකාවේ නිර්මාණය වුනු ප්‍රති සංස්කෘතියේ කොටසක් ලෙසට එම කාලයේදී නිර්මාංශ ආහාර පෙරමුණක් ඇතිවිය. මෙහි ප්‍රතිඵලය වූයේ කාබනික වගාව කෙරෙහි උනන්දුව ඉහළ යාමයි.<ref name="VA3">Iacobbo, Karen and Michael Iacobbo. "Chapter 9: Peace, Love, and Vegetarianism: The Counterculture of the 1960s and 1970s", In ''Vegetarian America: A History''. Westport: Praeger, 2004.</ref><ref>Andrew F. Smith, ''Eating History'', New York: Columbia University Press, 2013, [https://books.google.com/books?id=IH6KFJ4Om0oC&pg=PA197 197]; Wright 2015, 34.</ref> එකල ෆ්‍රැන්සස් මූර් ලැපේගේ (Frances Moore Lappe) "Diet for a Small Planet" (1971)ට විශේෂ තැනක් හිමිවිය. මෙහි පිටපත් මිලියන තුනකට අධික ප්‍රමාණයක් විකිණුනු අතර "ආහාර දාමයේ මුදුනෙන් බැසයාම" මෙහි යෝජනා කෙරිනි.<ref>[[Frances Moore Lappé]], ''Diet for a Small Planet: How to Enjoy a Rich Protein Harvest by Getting Off the Top of the Food Chain'', Friends of the Earth/Ballantine, 1971; Smith 2013, [https://books.google.com/books?id=IH6KFJ4Om0oC&pg=PA197 197].</ref> බටහිර ආහාර රටාවේ වැනි, සත්ව මේදය හා සත්ව ප්‍රෝටීන මත පදනම් වූ ආහාර සෞඛ්‍යට අහිතකර බව තර්ක ඉදිරිපත් වීමට මූලික වුනු පර්යේෂණ කිහිපයක්ම මීළඟ දශකය තුළ ඩීන් ඕනිෂ්, කැඩ්වෙල් එසෙල්ස්ටයින්, නීල් ඩී. බර්නාඩ්, ජෝන් ඒ. මැක්ඩගල්, මයිකල් ග්‍රෙගර් වැනි වෛද්‍යවරුන්, ජෛව රසායන විද්‍යාඥ ටී. කොලින් කැම්බෙල් (T. Colin Campbell) සහ තවත් විද්‍යාඥයන්ගේ සහභාගීත්වයෙන් සිදුවුනි.<ref>'''For health professionals' interest in vegetarian diets in the last quarter of the 20th century:''' Donna Maurer, ''Vegetarianism: Movement or Moment?'', Temple University Press, 2002, 23; for Ornish and Barnard, 99–101.</ref> මැක්ඩගල්ගේ "The McDougall Plan" (1983), මස් අනුභවය පරිසර හානිය සමඟ එක්කළ ජෝන් රොබින්ගේ "Diet for a New America" (1987) සහ වෛද්‍ය ඩීන් ඕනිෂ්ගේ "Program for Reversing Heart Disease" (1990) ඇතුළු නිර්මාංශ ආහාර රටා නිර්දේශ කරන පොත් පෙළක්ම ඔවුහු රචනය කළේය.<ref>For McDougall Plan: Iacobbo and Iacobbo 2006, 75; for Robbins: Wright 2015, 35, and Preece 2008, [https://books.google.com/books?id=uMnubkF5HjAC&pg=PA327 327]; for Ornish: Maurer 2002, 99–101.</ref> 2003දී උතුරු ඇමෙරිකාවේ ප්‍රධාන ආහාරවේදී සංගම් දෙකක් මනාව සැලසුම් කළ වීගන් ආහාර වේල් ජීවිතයේ ඕනෑම අවධියක අයෙකුට සුදුසු බව කියා සිටියේය. පසුව නිර්මාණය වුනු "Earthlings" (2005) සහ "Forks over Knives" (2011) යන චිත්‍රපටිවල සහ කැම්බෙල්ගේ "The China Study" (2005), රෝරි ෆ්‍රීඩ්මෑන් සහ කිම් බානුයින්ගේ "Skinny Bitch" (2005) සහ ජොනතන් සැෆ්‍රාන් ෆෝයර්ගේ "Eating Animals" වැනි ග්‍රන්ථවල මෙම කාරණය ඉස්මතු කළේය.<ref>'''For Freedman and Barnouin:''' Wright 2015, 104; for ''Earthlings'': Wright 2015, 149.</ref> 1980 ගණන්වල වීගන් සත්ව ආහාරවලින් තොරවීම පන්ක් උප සංස්කෘතිය හා මතවාද සමඟ සම්බන්ධ විය (විශේෂයෙන් ඇමෙරිකාවේ සහ බ්‍රිතාන්‍යයේ). මෙය, යුරෝපයේ "Fluff Fest" වැනි අවස්ථා ඔස්සේ 21වන සියවස දක්වාම ව්‍යාප්ත විය. === ප්‍රධාන ධාරාව === වීගන් ආහාරවේල 2010,<ref name="Pendergrast2">Nick Pendergrast, "Environmental Concerns and the Mainstreaming of Veganism", in T. Raphaely (ed.), ''Impact of Meat Consumption on Health and Environmental Sustainability'', IGI Global, 2015, [https://books.google.com/books?id=Gkz-CgAAQBAJ&pg=PA106 106].</ref> විශේෂයෙන් 2010 අගභාගය වන විට ප්‍රධාන ධාරාවේ වස්තු විෂයක් විය. "The Economist" පුවත්පත 2019 වසර "the year of the vegan" ලෙස නම් කළේය. යුරෝපියානු පාර්ලිමේන්තුව 2015 පටන් බල පැවැත්වෙන පරිදි, 2010දී ආහාර ලේබල සඳහා වීගන් යන්න අර්ථකථනය කළේය.<ref>[http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?type=TA&reference=P7-TA-2010-0222&language=EN&ring=A7-2010-0109 "European Parliament legislative resolution of 16 June 2010"], European Parliament: "The term 'vegan' shall not be applied to foods that are, or are made from or with the aid of, animals or animal products, including products from living animals."</ref> ආපනශාලා ඔවුන්ගේ මෙනූපත්වල වීගන් ආහාර ඇතුළත් කළ අතර සුපිරි වෙළඳසැල්වල වෙනම වීගන් තෝරාගැනීම් ඇතුළත් විය.<ref>Rynn Berry, "Veganism", ''The Oxford Companion to American Food and Drink'', Oxford University Press, 2007, [https://books.google.com/books?id=AoWlCmNDA3QC&pg=PA604 604–605]</ref> ලෝක වෙළඳපොළෙහි ශාකවලින් සැකසූ කෘතිම මස්වල අලෙවිය 2005 සිට 2010 කාලය ඇතුළත 18%කින් ඉහළ ගොස් ඇත. ඇමෙරිකාවේ 2012 සිට 2015 කාලය ඇතුළත එහි ඉහළයාම 8%කිනි, වාර්ෂික අළෙවිය ඩොලර් මිලියන 553ක් දක්වා. ශාකවලින් සැකසූ කෘතිම මාංශ සඳහා ලොව පළමු හඳුනාගත් නිර්මාංශ මස් වෙළඳසැල "The Vegetarian Butcher (De Vegetarische Slager)" 2010දී නෙදර්ලන්තයේ විවෘත විය. ඇමෙරිකාවේ පළමු නිර්මාංශ මස් වෙළඳසැල, "The Herbivorous Butcher" 2016දී විවෘත විය. 2017 සිට, 12500කට අධික අවන්හල් දාම "Beyond Meat" සහ "Impossible Foods" සැපයුම ආරම්භ කර ඇත. "Carl's Jr." අවන්හල් "Beyond Burgers" සහ "Burger King" අවන්හල් "Impossible Whoppers" සපයයි. පහුගිය වසර දෙකෙහි ඇමෙරිකාවේ මෙම කෘතීම මාංශ අලෙවිය 37%කින් ඉහළ ගොස් ඇත. 2017 දී, එක්සත් ජනපදය පාසල් පෝෂණ සංගමය රට පුරා පාසල් දිස්ත්රික්ක 14% සේවය කරමින් සොයා සත්ත්ව ද්රව්ය වලින් තොර පාසල් ආහාර 2016 දී සත්ත්ව ද්රව්ය වලින් තොර දිවා ආහාරය ඉදිරිපත් පාසල් 11.5% කින් ද, බ්රසීලය ද, ලොව බොහෝ පෙදෙස්වල සිදු වෙනසක් පිළිබිඹු කරමින් සහ එංගලන්තය. 2016 වන විට, ඇමෙරිකානුවන්ගෙන් 49% පමණ ශාක අමුද්‍රව්‍ය වලින් නිෂ්පාදිත කිරි (plant milk) පානය කළහ. 91% තවමත් සත්ව කිරි පානය කළහ. එක්සත් ජනපදයේ, පහුගිය අවුරුදු දෙක තුළ plant milk අලෙවිය 155%කින් ඉහළ ගියේය (2011, ලීටර මිලියන 36ක අලෙවිය 2013 වන විට, ලීටර් මිලියන 92ක් දක්වා ඉහළ ගියේය). එක්සත් ජනපදයේ නව වීගන් නිෂ්පාදනවල අලෙවිය 2012-2016 කාලය තුළ 185%කින් ඉහළ ගියේය. 2011දී, යුරෝපයේ ප්‍රථම යුරෝපයේ පළමු වීගන් සුපිරි වෙළඳසැල් නිර්මාණය විය: ඩෝට්මන්හි (Dortmund) "Vegilicious" සහ බර්ලින්හි (Berlin) "Veganz". 2017දී, වීගන්වාදය චීනයේ සහ හොංකොංවල ජනප්‍රිය විය (විශේෂයෙන්ම නවක පරම්පරාව අතර). චීනයේ වීගන් වෙළඳපොළ 2015 සිට 2020 දක්වා වූ කාලය තුළ 17%ට ඉහළ ප්‍රතිශතයකින් ඉහළ යාමට නියමිතය. මෙය මේ සම්බන්දයෙන් එම කාලය තුළ ලොව ඉහළම වර්ධන ප්‍රතිශතය ලෙස හැඳින්වේ. එක්සත් අරාබි රාජ්‍යයේ එම ප්‍රතිශතය 10.6%ක් වන අතර ඕස්ට්‍රේලියාවේ එය 9.6%කි. 2016 වන විට ලොව වීගන් ආහාර රටාවක් පිළිපදින වැඩිම ජනතාවක් සිටින්නේ ආසියා පැසිෆික් කලාපයේ වේ. 2013 ජර්මනියේ "The Oktoberfest in Munich"හි (සම්ප්‍රදායිකව මස් ආහාර බහුලවම පිළියෙල කරන අවස්ථාවක්) වීගන් ආහාර සැපයුවේය. මෙය එම උත්සවයේ වසර 200ක ඉතිහාසය තුළ වීගන් ආහාර ලබාදුන් ප්‍රථම අවස්ථාව විය. 2018දී, ජැසී රීස්ගේ (Jacy Reese), "The End of Animal Farming" හි දැක්වුනේ 2100වන විට වීගන් ආහාර විසින් සත්ව පාදක ආහාර සම්පූර්ණයෙන්ම ආක්‍රමණය කරන බවයි. මෙම ග්‍රන්ථය "The Guardian", "The New Republic" සහ "Forbes" වැනි පුවත්පත්වල පළවිණි.<ref>{{cite web|last=Banis|first=Davide|date=27 November 2018|title=New Book Draws Detailed Roadmap Of How We Can End Animal Farming|url=https://www.forbes.com/sites/davidebanis/2018/11/27/new-book-draws-detailed-roadmap-of-how-we-can-end-animal-farming/|work=[[Forbes]]|accessdate=17 May 2020}}</ref> [[ගොනුව:Veganz,_Warschauer_Straße_33,_Berlin,_September_2014.jpg|alt=photograph of Veganz storefront|thumb| යුරෝපයේ පළමු වීගන් සුපිරි වෙළඳසැල වන බර්ලින්හි වේගාන්ස් ]] == වීගන්වාදය, රට අනුව == *'''{{ධජය|Australia}}''' : 2015 මැද සිට 2016 මැද දක්වා කාලය තුළ "vegan" යන පදය "Google"හි වැඩිම වාර ගණනක් සෙවූ රට ඕස්ට්‍රේලියාව විය. "A Euromonitor International" අධ්‍යයනය පෙන්වා සිටියේ, ඇසුරුම් කරන ලද වීගන් ආහාර සඳහා ඕස්ට්‍රේලියාවේ වෙළඳපොළ 2015 සිට 2020 කාලය තුළ 9.6%කින් ඉහළයන බවයි. මෙවිට ඕස්ට්‍රේලියාව, චීනය හා එක්සත් අරාබිය පසුපසට එමින් තුන්වැනියට ඉහළම වීගන් වෙළඳපොළක් ඇති රට බවට පත්වේ. <ref name="MarketGrowth2016">{{Cite news|url=https://www.newfoodmagazine.com/news/24639/euromonitor-ethical-labels-database/|title=Euromonitor launches new Ethical Labels database|last=White|first=Victoria|date=24 May 2016|work=New Food|access-date=12 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180412070322/https://www.newfoodmagazine.com/news/24639/euromonitor-ethical-labels-database/|archive-date=12 April 2018|publisher=Russell Publishing|quote=The top three fastest growing vegan markets between 2015 and 2020 are China at 17.2 percent, United Arab Emirates at 10.6 percent, and Australia at 9.6 percent.}}</ref> *'''{{ධජය|Austria}}''' : 2013දී කුරියර් (Kurier) අනුමාන කළේ ඔස්ට්‍රියානුවන්ගෙන් 0.5%ක් පමණ වීගන්වාදය අනුගමනය කළ බවත්, අගනගරය වන වියෙනා "Vienna"හි එම ප්‍රතිශතය 0.7%ක් වූ බවත්ය.<ref>Barbara Reiter, Anita Kattinger, [https://kurier.at/genuss/total-vegan/13.893.351 "Total Vegan"], ''Kurier'', 28 May 2013.</ref> *'''{{ධජය|Belgium}}''' : 2016දී "iVOX" අන්තර්ජාලය හරහා කෙරුනු සමීක්ෂණයෙන් අනාවරණය වූයේ ෆ්ලැන්ඩර්ස් (Flanders) සහ බ්‍රස්ල්ස් (Brussels) හි වයස 18 හෝ ඊට වැඩි ලන්දේසී (Dutch) භාෂාව කතාකරන තෝරගත් දහසක් වූ පිරිසෙන් 0.3% වීගන් අය බවයි.<ref>{{In lang|nl}} [http://www.vilt.be/minder-vlees-eten-steeds-meer-ingeburgerd "Minder vlees eten steeds meer ingeburgerd"], ''Vilt'', 16 February 2016.</ref> *'''{{ධජය|Canada}}''' : 2018දී සමීක්ෂණයකින් අනාවරණය වූයේ වැඩිහිටි කැනේඩියානුවන්ගෙන් 2.1%ක්ම තමුන්ව වීගන්වාදියෙක් ලෙස හඳුන්වාදුන් බවයි.<ref>{{Cite news|url=https://www.theglobeandmail.com/canada/article-most-vegans-vegetarians-in-canada-are-under-35-survey/|title=Most vegans, vegetarians in Canada are under 35: Survey}}</ref> *'''{{ධජය|Germany}}''' :2016 වන විට ජර්මනියේ වීගන් ආහාර රටාවක් අනුගමනය කරන ප්‍රතිශතය මුළු ජනගහනයෙන් 0.1% හා 1% අතර දෝලනයක් පෙන්විය. (මිනිසුන් 81000-810000) <ref name="GermanyDGE">{{Cite journal|last=Richter M, Boeing H, Grünewald-Funk D, Heseker H, Kroke A, Leschik-Bonnet E, Oberritter H, Strohm D, Watzl B for the German Nutrition Society (DGE)|date=12 April 2016|title=Vegan diet. Position of the German Nutrition Society (DGE)|url=https://www.ernaehrungs-umschau.de/fileadmin/Ernaehrungs-Umschau/pdfs/pdf_2016/04_16/EU04_2016_Special_DGE_eng_final.pdf|journal=Ernahrungs Umschau|volume=63|issue=4|pages=92–102. Erratum in: 63(05): M262|doi=10.4455/eu.2016.021|doi-access=free}}</ref> *'''{{ධජය|India}}''' : 2005-06 ජාතික සෞඛ්‍ය සමීක්ෂණයෙන් හෙළිවූයේ, සමීක්ෂණයට සහභාගී වූ අයගෙන් 1.6%ක් පමණ මස් මාංශ ආහාරයට නොගත් බවයි. ගුජරාටයේ (Gujarat) හා මහාරාශ්ට්‍රයේ (Maharashtra) එම ප්‍රතිශතයන් පිළිවෙලින් 4.9%ක් හා 4.0%ක් විය.<ref name="Agrawal 2014">{{Cite journal|last=Agrawal|first=Sutapa|last2=Millett|first2=Christopher J|last3=Dhillon|first3=Preet K|last4=Subramanian|first4=SV|last5=Ebrahim|first5=Shah|date=2014|title=Type of vegetarian diet, obesity and diabetes in adult Indian population|journal=Nutrition Journal|volume=13|issue=1|pages=89|doi=10.1186/1475-2891-13-89|pmc=4168165|pmid=25192735}}</ref> *{{Flag|ISR||name=ISR}} : 2014 දී ඊශ්‍රායලයේ මුළු ජනගහනයෙන් 5% (~300000 ජනතාව)ක් කියා සිටියේ ඔවුන් වීගන්වාදය අනුගමනය කරන බවයි. එම නිසා ප්‍රතිශතයක් වශයෙන් ලොව ඉහළම වීගන් ජනතාවක් සිටින රට ඊශ්‍රායලය වේ. 2015 දී "Globes" සහ ඊශ්‍රායලයේ "Channel 2 News" එක්ව කරන ලද සමීක්ෂණයකින් මෙය තහවුරු විය. ඉශ්‍රායලේ අරාබිවරුන් අතර වීගන්වාදය ඉහළ ගියේය. ඉශ්‍රායල් හමුදාව විසින් 2015 සිට වීගන් සොල්දාදුවන් සඳහා විශේෂයෙන් නිෂ්පාදනය කළ ලෙදර් නොවන බූට් සපත්තු සහ වූල් නොයෙදූ බෙරෙට්ටු ඇතුළු විශේෂ සැපයුම් ලබාදීම ආරම්භ කළේය.<ref>{{Cite magazine|last=Kamin|first=Debra|date=December 2015|title=Big in Israel: Vegan Soldiers|url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/2015/12/big-in-israel-vegan-warriors/413149/|archive-url=https://archive.today/20180305015346/https://www.theatlantic.com/magazine/archive/2015/12/big-in-israel-vegan-warriors/413149/|archive-date=4 March 2018|accessdate=4 March 2018|quote=The IDF is also issuing leather-free combat boots and wool-free berets to soldiers who register as vegan, so they can march into battle knowing that no living creature has been harmed in their provisioning. (What happens ''during'' battle is, of course, harder to control.)|url-status=live|magazine=[[The Atlantic]]}}</ref> තවද [[යුදෙවුවෝ|යුදෙව්වන්ගේ]], ආහාර පිළියෙල කිරීමේදී කිරි සහ මාංශ එක් නොවිය යුතු යන මතයටද වීගන්වාදයෙන් සහයක් ලැබේ. *'''{{ධජය|Italy}}''' :2015 වන විට, සමස්ත ඉතාලි ජනගහනයෙන් 0.6% සහ 3% අතර ප්‍රතිශතයක් වීගන්වාදය අනුගමනය කළේය.<ref>{{In lang|it}} Vera Schiavazzi, [http://www.repubblica.it/salute/2015/10/02/news/e_tu_quanto_sei_vegano_-124177488/ "Addio carne e pesce: in aumento il popolo dei vegetariani e vegani in Italia"], ''La Repubblica'', 2 October 2015.</ref> *'''{{ධජය|Netherlands}}''' : 2018දී "the Dutch Society of Veganism" (Nederlandse Vereniging voor Veganisme), ඔවුන්ගේ සාමාජිකත්ව ලැයිස්තුවේ ඉහළ යාම සැළකිල්ලට ගනිමින් අනුමාන කළේ ලන්දේසි වීගන්වරු සංඛ්‍යාව 100000කට අධික බවයි (මුළු ජනගහනයෙන් 0.59%).<ref>{{In lang|nl}} NVV, [https://www.veganisme.org/2017/12/27/vegan-jaaroverzicht-2017/ "Vegan jaaroverzicht 2017"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180612141756/https://www.veganisme.org/2017/12/27/vegan-jaaroverzicht-2017/ |date=2018-06-12 }}, 2018.</ref> *'''{{ධජය|Romania}}''' : රොමේනියාවේ ඕතඩොක්ස් පල්ලියේ අනුගාමිකයන් ඔවුන්ගේ පල්ලියේ දින දර්ශනයට අනුව විවිධ කාල වකවානුවල උපවාස කරයි (fasting). රොමේනියාවේ ඕතඩොක්ස් සම්ප්‍රදායට අනුව, එම උපවාසය අතරතුර කාලයේ ඔවුනු කිසිදු සත්ව අමුද්‍රව්‍ය යෙදූ ආහාරයක් නොකයි. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස වීගන් ආහාර මෙරට අවන්හල්වල බහුල වේ. නමුත් ජීවන රටාවේ කොටසක් ලෙස පූර්ණ කාලීනව නිර්මාංශව සිටීම රොමේනියානුවන්ට හුරුදැයි ස්ථිරව ප්‍රකාශ කළ නොහැක. <ref name="auto">{{Cite news|url=https://www.huffingtonpost.com/entry/what-vegan-travelers-need-to-know-about-dining-in-romania_us_58a368c2e4b0e172783aa180?guccounter=1|title=What Vegan Travelers Need to Know about Dining in Romania|date=2017-02-14|work=[[Huffington Post]]|access-date=2018-07-30}}</ref> *'''{{ධජය|Sweden}}''' : 2014 "Demoskop" මත විමසුමේදී 4%ක්ම කියාසිටියේ ඔවුන් වීගන්වරු බවයි.<ref>{{Cite news|url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/one-in-ten-swedes-is-vegetarian-or-vegan-according-to-study-9212176.html|title=One in ten Swedes is vegetarian or vegan, according to study|last=Molloy|first=Antonia|date=24 March 2014|work=The Independent|access-date=22 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180322232126/https://www.independent.co.uk/news/world/europe/one-in-ten-swedes-is-vegetarian-or-vegan-according-to-study-9212176.html|archive-date=22 March 2018|quote=In the poll conducted by Demoskop, six per cent of respondents said they were vegetarians, while four per cent said they were vegans. The highest prevalence was seen among 15–34 year-olds, with 17 per cent describing themselves as vegetarian or vegan.}}</ref> *'''{{ධජය|Switzerland}}''' : 2017 දී "DemoSCOPE" අනුමාන කළේ මුළු ජනගහනයෙන් 3%ක් පමණ වීගන් බවයි. *'''{{ධජය|United Kingdom}}''' :ටෝෆු සහ කෘතිම මාංශවල වෙළඳපොළ යූරෝ මිලියන 786.5ක්ව පැවති 2012දී රජයේ සමීක්ෂණයකින් හෙළි වූයේ මුළු ජනගහනයෙන් 2%ක් පමණ වීගන් බවයි. 2016දී, "The Vegan Society" විසින් එංගලන්තයේ, ස්කොට්ලන්තයේ සහ වේල්සයේ වයස 15 හෝ ඊට වැඩි 10000ක් පමණ දෙනාගෙන් දත්ත එකතුකොට මෙහෙයවූ සමීක්ෂණයෙන් හෙළිවූයේ 1.05% පමණ දෙනා වීගන් බවයි. "The Vegan Society" අනුමාන කරන්නේ එක්සත් ජනපදයේ 542000ක් පමණ දෙනා වීගන් ආහාර රටාවක් අනුගමනය කරන බවයි. 2018දී "Comparethemarket.com" විසින් මෙහෙයවූ සමීක්ෂණයෙන් හෙළි වූයේ එක්සත් ජනපදයේ වීගන් ජනගහනය 3.5 මිලියනය ද ඉක්මවා ඇති බවයි (මෙය මුළු ජනගහනයෙන් 7%කි). පරිසර සාධකය මෙයට සෑහෙන දුරට බලපා ඇත. කෙසේනමුත් මෙම එකවර ඉහළ යාම මතභේදයට තුඩුදුන් නිසා "The Vegan Society" විසින් 2018 යළි සිදුකළ සමීක්ෂණයේදී හෙළිවූයේ මහා බ්‍රිතාන්‍යයේ වීගන් ජනගහනය 600000 බවයි. 2020දී එරට අධිකරණ තීන්දුවකින් කියා සිටියේ 2010 සමානතා පනතට (Equality Act 2010) අනුව සදාචාරාත්මක වීගන්වාදය නීතියේ ආරක්ෂාව සහිත විශ්වාසයක් බවයි, එනම් සේවා යෝජකයන්ට ඔවුන්ට වෙනස් ආකාරයෙන් සැළකිය නොහැකි බවයි.<ref>[https://www.cnn.com/2020/01/03/uk/vegan-discrimination-intl-scli-gbr/index.html Vegans deserve same legal protection as religious people, UK judge rules]</ref> *'''{{ධජය|United States}}''' : '''[[United States|එක්සත් ජනපදයේ]]''' ඇමෙරිකාවේ වීගන් ජනගහනය 2%කත් 0.5%ත් අතර දෝලනය විය. "Faunalytics,2014"ට අනුව, වීගන් ආහාරවේලක් ඇරඹූ අයගෙන් 70%ක්ම එය අතහැර දමා ඇත. කෙසේනමුත්, "Top Trends in Prepared Foods 2017"හි අනුමානය වන්නේ ඇමෙරිකානු පාරිභෝගිකයන්ගෙන් 6%ක් පමණ වීගන් බවයි. (2014දී එය 1%ක් පමණක් විය) == සත්ව නිෂ්පාදන == [[ගොනුව:Veganz,_Schivelbeiner_Straße_34,_Berlin,_June_2012.jpg|alt=photograph of aisle in Veganz|දකුණ|thumb| බර්ලින්හි වීගන් සුපිරි වෙළඳසැලක් වන වේගාන්ස් හි ව්‍යාජ මස් ]] === පොදු === වීගන්වරුන්, ගව, සූකර, කුකුළු, කුරුලු, මාලු හෝ වෙනත් මස්, බිත්තර, කිරි හෝ සත්ව නිෂ්පාදන කිසිවක් පරිභෝජනය නොකරයි. ආහාරයට පමණක් වීගන්වාදය ඇතුළත් කළ අය, ලෙදර්, වූල් හෝ සිල්ක්, හෝ සබන් වැනි නිෂ්පාදන භාවිතා කරයි. සදාචාරාත්මක වීගන්වරු තම ප්‍රතිපත්ති ආහාර රටාවට පමණක් සීමා නොකොට සත්ව අමුද්‍රව්‍ය යොදාගත් ඇඳුම් පැළදුම් පවා ප්‍රතික්ෂේප කරති, එනම් ඔවුහු සතුන් වෙළඳ භාණ්ඩීකරණය කිරීම මුළුමනින්ම ප්‍රතික්ෂේප කරති. "සෑමවිටකම කිසිදු සත්ව භාවිතයක් සිදු නොකර සිටීම ප්‍රායෝගිකව කිරීමට අපහසු දෙයක් යන අවබෝධය සහිත වුවත්", "The British Vegan Society"ය කිසියම් නිෂ්පාදනයක් සහතික කරනු ලබන්නේ එය පුලුවන් උපරිමයේම සත්ව භාවිතයකින් තොර වුවොත් පමණි (සතුන් භාවිතා කොට පරික්ෂා කිරීමෙන් තොර වීමෙන්ද ඇතුළුව). ඉහත දැක්වූ ලෙසට ප්‍රායෝගික නම්‍යශීලී බවක් පෙන්වීමට අවශ්‍යතාවයක් කැපී පෙනීමට මුල් වූයේ 2016දී අලුතින් හඳුන්වා දුන් £5 නෝට්ටුවේ සත්ව මේදය (tallow) අඩංගු වීමයි.<ref>Gary Steiner, ''Animals and the Limits of Postmodernism'', New York: Columbia University Press, 2013, 127–128.</ref> විවිධ බෙහෙත් සම්බන්ධ ගැටලුවද, මෙහිදී විශේෂ අවධානයක් දිනාගෙන ඇත. මේවා බෙහෙත් ලබාදෙන වේල් වශයෙන්ම සතුන් යොදා ඒවායේ ඵලදායිබව සහ ආරක්ෂිතබව පරික්ෂා කරනු ලබන අතර, ඇතැම්විට ලැක්ටෝස්, ජෙලටීන් සහ ස්ටීරේට වැනි අමුද්‍රව්‍ය පවා නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියේදී යොදාගනු ලැබේ. ඇතැම්විට මෙම බෙහෙත්වලට විකල්ප සොයාගත නොහැකිවන අතර, එවැන්නක් සොයාගත්තද, එහි ආරක්ෂිතබව, ඵලදායිබව හෝ අතුරු ආබාධ වැනි ගැටලු ඇති වේ. විද්‍යාගාර සතුන් යොදා මෙලෙස පරීක්ෂණ කිරීම, විවිධ එන්නත්, ආහාර රසකාරක, රූපලාවණ්‍ය ද්‍රව්‍ය, ගෘහාශ්‍රිත රසායනික ද්‍රව්‍ය, සේවා ස්ථානවල රසායනික ද්‍රව්‍ය, සහ තවත් බොහෝ දෑ පිළිබඳව තීරණ ගැනීම වෙනුවෙන් සිදුකරයි. දාර්ශනිකයෙකු වන ගැරී ස්ටයිනර් (Gary Steiner) තර්ක කරන්නේ සම්පූර්ණයෙන්ම වීගන්වන එක කළ නොහැක්කක් බවයි, මන්ද සත්ව භාවිතය හා නිෂ්පාදන "ගැඹුරින් හා ඉතාම සියුම් ලෙසින් මිනිස් සමාජය නම් සලුවට විවී ඇති බැවිනි". පොදු භාවිතයේ ඇති සත්ව නිෂ්පාදන අතර බිත්තර සුදුමදය (albumen), allantoin, මී ඉටි (beeswax), රුධිරය, bone char, bone china, carmine (රතු සායම් විශේෂයක්), casein, castoreum, cochineal, elastin, emu oil, gelatin, මී පැණි, isinglass, කෙරටීන්, ලැක්ටික් අම්ලය, lanolin, lard, rennet, retinol, shellac, squalene, tallow (sodium tallowate අඩංගු), whey සහ yellow grease වේ. මේවායින් සමහර රසායනික සංයෝග සත්ව නිෂ්පාදන, පැලෑටි හෝ ඛනිජ රසායනවලින් ව්‍යුත්පන්න කරගත හැක. උදාහරණයක් වශයෙන්, allantoin, ලැක්ටික් අම්ලය, retinol සහ squalene වීගන් ලෙස නිෂ්පාදනය කළ හැක. මෙම නිෂ්පාදන සහ ඒවායේ නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය, සෑමවිටකම අඩංගු ද්‍රව්‍යන්හි සඳහන් කරන්නේ නැත. එළවළු පවා වගාවේදී සත්ව පොහොර යොදාගත හැක. නමුත් වීගන්වාදයට අනුව නිෂ්පාදනය කරන්නේ නම් යොදාගත හැක්කේ ශාක පොහොර පමණි. ඇතැම් වීගන්වරු වූල් කබා, සිල්ක් ලේන්සු, හම් සපත්තු, පාත්ත පිහාටු ඇතුළු කළ කොට්ට සහ මෙට්ට, මුතු ආභරණ, සිප්පි කටු, සාමාන්‍ය සත්ව මේදය යෙදූ සබන් හෝ සත්ව අමුද්‍රව්‍ය සහිත රූපලාවණ්‍ය ද්‍රව්‍ය භාවිතය ප්‍රතික්ෂේප කරති. ඔවුන් ඇතැම් එන්නත් පවා ප්‍රතික්ෂේප කරති ,උදාහරණයක් වශයෙන් කුකුළු බිත්තර තුළ වගාකරනු ලබන උණ එන්නත දැක්විය හැක. මෙයට විකල්පයක් ලෙස යොදාගන්නා "Flublok" එන්නත, මෙම හේතුව නිසාම එකසත් ජනපදයේ බහුලය. ඔවුන් වීගන් වීමට පෙර, භාවිතා කළ වීගන් නොවන භාණ්ඩ හා නිෂ්පාදන මොවුන් පුණ්‍යායතනවලට ලබාදේ. ඇතැම් වීගන් රෙදිපිළි ඛනිජතෙල් ආශ්‍රිත අමුද්‍රව්‍ය වලින් නිෂ්පාදනය කොට ඇත. මෙය ආන්දෝලනයට ලක්වී ඇත්තේ මෙහිදී සිදුවන පරිසර හානිය හේතුවෙනි. === මස්, බිත්තර සහ කිරි === [[ගොනුව:Animal_Abuse_Battery_Cage_02.jpg|alt=photograph of farm hens in battery cages|thumb| කර්මාන්තශාලා ගොවිතැනේ නවීන ක්‍රම බොහෝ සත්ත්ව ආහාර වලින් තොර අය විසින් සලකනු ලැබේ. ]] නිර්මාංශිකයන් මෙන් බොහෝ වීගන්වරු නවීන කර්මාන්ත ගොවිපළ ක්‍රම දැඩිව සදාචාරාත්මක නොවන බවට තර්ක කරති. වීගන් පුද්ගලයෙකු හා නිර්මාංශවාදියෙකු අතර ප්‍රධාන වෙනස වන්නේ වීගන් පුද්ගලයා කිරි නිෂ්පාදන සහ බිත්තර ප්‍රතික්ෂේප කිරීමයි. ඔවුන් එලෙස කිරි නිෂ්පාදන සහ බිත්තර ප්‍රතික්ෂේප කරන්නේ ඒවායේ නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියේදී සතුන්ට වේදනාවක් හිමිවන බවත් නොමේරූ මරන සිදුවන බවත් යන පදනමේ සිටයි. බිත්තර නිෂ්පාදනයේදී, අලුත ඉපදෙන කුකුල් පැටවුන් වෙනම තෝරා මරා දමනු ලබන්නේ ඔවුන් බිත්තර නොදමන නිසයි. කිරි එළදෙනුන්ගෙන් කිරි ලබා ගැනීමේදී, කිරි එරීමට පෙළඹවීමක් වශයෙන් ඔවුන් ගැබ්බර කරනු ලැබේ; මෙලෙස ඔවුන්ගෙන් වසර තුනත් හතත් අතර කාලයක් කිරි ලබාගෙන මරාදමනු ලැබේ. ගැහැණු පැටවුන් උපතින් පැය 24ක් ඇතුළත මව්වරුන්ගෙන් වෙන්කළ හැකි අතර, මිනිස් පරිභෝජනය සඳහා එළදෙනගේ කිරි රඳවා තබා ගැනීම සඳහා ඔවුන්ව කිරි ආදේශකයකින් පෝෂණය කළ හැකිය. බොහෝ පිරිමි පැටවුන් උපතේදීම මරා දමනු හෝ මස් සඳහා ඇතිකරනු ලැබේ.<ref>[[Lori Gruen]], ''Ethics and Animals'', Cambridge University Press, 2011, 85–86.</ref><ref>Erik Marcus, ''Veganism: The New Ethics of Eating'', McBooks Press, 2000, [https://books.google.com/books?id=ONYfgAGyvPQC&pg=PA128 128–129].</ref> === ඇඳුම් === වීගන්වරු, සේද, වූල් (lambswool, shearling, cashmere, angora, mohair සහ තවත් වූල් වර්ග කිහිපයක්ම), ලොම්, පිහාටු, මුතු, ඩයි වර්ග, ලෙදර්, සර්ප සම් සහ අනෙකුත් සත්ව නිෂ්පාදන අඩංගු ඇඳුම් ඇඳීම ප්‍රතික්ෂේප කරයි. බොහෝ විට ලෙදර් නිෂ්පාදනය කරනු ලබන්නේ ගව සමිනි. වීගන්වරු ලෙදර් පැළඳීම සළකනු ලබන්නේ ගව මස් වෙළඳාමට සහය පළ කිරීමක් ලෙසයි. ඔවුන් කංසා (hemp), ලිනන්, කපු, කැන්වස්, පොලි-එස්ටර්, ව්‍යාජ ලෙදර් (pleather - plastic leather), රබර් සහ වයිනයිල් වැනි දේ වලින් නිර්මාණය කළ ඇඳුම් පැළදුම් භාවිතා කරයි. කිරළ (cork), piña (අන්නාසිවල), පතොක්, සහ හතු ලෙදර් ඔවුන් ලෙදර් වෙනුවට ආදේශක ලෙස භාවිතා කරයි.<ref>Stepaniak 2000, [https://books.google.com/books?id=6Ia5eZIlgLUC&pg=PA20 20], [https://books.google.com/books?id=6Ia5eZIlgLUC&pg=PA115 115–118], [https://books.google.com/books?id=6Ia5eZIlgLUC&pg=PA154 154].</ref> === පෞද්ගලික අයිතම === [[ගොනුව:Oliiviöljysaippua.JPG|alt=photograph of vegan soap bar|වම|thumb| ඔලිව් තෙල් වලින් සාදන ලද වීගන් සබන් ; සබන් සාමාන්‍යයෙන් සෑදී ඇත්තේ උස (සත්ව මේදය) වලින්. ]] වීගන්වරු පෞද්ගලික අයිතම සහ ගෘහාශ්‍රිත පිරිසිදුකාරක ද්‍රව වැනි දේද වීගන් නිෂ්පාදනවලින් ප්‍රතිස්ථාපනය කරති (උදාහරණයක් වශයෙන් දත් පිරිසිදු කිරීමට උණ කෙඳි ලබාගැනීම වශයෙන්). සත්ව නිෂ්පාදන මේවාට සාපේක්ෂව මිළෙන් අඩු වේ. මීට හේතුව වන්නේ මසට සතුන් මැරීමෙන් අනතුරුව ඉතිරි වන ද්‍රව්‍ය විදැහුම්කරණ ක්‍රියාවලියකින් අනතුරුව මෙම නිෂ්පාදනවලට යොදාගැනීමයි. පොදු සත්ව අමුද්‍රව්‍ය අතර, සබන්වල යොදාගන්නා සත්ව මේදය (tallow); බොහෝ කේෂාලංකරණ ද්‍රව්‍ය, ක්‍රීම් වර්ග, සබන් හා දන්තාලේප වර්ගවල ලිහිසි ද්‍රව්‍යක් ලෙස යොදාගන්නා කොලැජන්වලින් ව්‍යුත්පන්න කළ ග්ලිසරීන්; නිරන්තරයෙන්ම තොල් ආලේපන සහ ක්‍රීම් වර්ගවල භාවිතා කරනු ලබන බැටළු වූල්වලින් ලබාගන්නා ලැනොලින්; ෂැම්පු වර්ග සහ ක්‍රීම් වර්ගවල බහුලව යොදාගන්නා ස්ටියරික් අම්ලය (ග්ලිසරීන් ශාකවලින් ලබාගත හැකිවුවද ස්ටියරික් අම්ල සාමාන්‍යයෙන් බහුලව සත්ව අමුද්‍රව්‍යවලින් ලබාගනී); ක්‍රීම්වර්ගවල බහුලව යොදාගන්නා, සත්ව කිරිවලින් ලබාගන්නා ඇල්ෆා-හයිඩ්‍රොක්සි අම්ලයක් වන ලැක්ටික් අම්ලය; ෂැම්පු, ක්‍රීම් සහ දන්තාලේපවල භාවිතාවන, comfrey පැළෑටියෙන් හෝ ගව මූත්‍රාවලින් ලැබෙන ඇලන්ටොයින්; රතු හා රෝස පැහැති සායම් නිර්මාණය කිරීමට යොදාගන්නා, ගැහැනු කොචිනියල් (cochineal) කෘමීන් වැනි කෘමීන්ගෙන් නිෂ්පාදනය කරනු ලබන කා‍ර්මීන් (carmine) වේ.<ref>{{Cite news|url=https://articles.latimes.com/2012/apr/20/news/la-heb-cochineal-starbucks-20120420|title=Cochineal and Starbucks: Actually, this dye is everywhere|last=Mestel|first=Rosie|date=20 April 2012|work=[[Los Angeles Times]]|accessdate=14 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20161206021847/https://articles.latimes.com/2012/apr/20/news/la-heb-cochineal-starbucks-20120420|archive-date=6 December 2016|url-status=dead}}</ref> 1959දී සොයාගනු ලැබූ "Beauty Without Cruelty" පුණ්‍යායතනය, සත්ව හිංසනයෙන් තොර නිෂ්පාදන තහවුරු කළ මුල්ම ආයතනයක් විය. වර්තමානයේ අන්තර්ජාතික සමාගම් කිහිපයක්ම මෙම වෙළඳ ද්‍රව්‍ය නිෂ්පාදනය කරනු ලැබේ.<ref>[[Andrew Linzey|Linzey, Andrew]]. "Dowding, Lady Muriel", ''Encyclopedia of Animal Rights and Animal Welfare''. Greenwood, 1998, 139</ref> === කෘමි නිෂ්පාදන === වීගන්වරු කෘමි නිෂ්පාදන සමග එකඟ නොවෙති. "The Vegan Society"වත්, "The American Vegan Society"වත් මී පැණි, සේද රෙදි (silk) හෝ අනෙකුත් කෘමි නිෂ්පාදන වීගන් අය සඳහා නිර්දේශ නොකරති. ඇතැම් වීගන්වරුන්ගේ මතය වන්නේ මී මැස්සන්ගෙන් වැඩගෙන ඔවුන්ගේ ශ්‍රමය නෙළාගැනීම සදාචාරාත්මක නොවන බවයි, මෙම ක්‍රියාවලියේදී මී මැස්සන් මියයාමට වුනත් හැකිවීම මීට හේතුවයි. කෘමි නිෂ්පාදන විශාල පරාසයකින් අර්ථකථනය කළ හැකියි. (වෙළඳ අරමුණු සඳහා ඇතිකරනු ලබන මී මැස්සන් එකිනෙකට වෙනස් ආහාර බෝග 100ක් පමණ පරාගණය කිරීමට යොදාගනී.)<ref name="Slate2">{{Cite journal|last=Engber|first=Daniel|date=30 July 2008|title=The Great Vegan Honey Debate: Is honey the dairy of the insect world?|url=https://www.slate.com/articles/life/food/2008/07/the_great_vegan_honey_debate.html|journal=Slate|archive-url=https://web.archive.org/web/20180309213633/https://www.slate.com/articles/life/food/2008/07/the_great_vegan_honey_debate.html|archive-date=9 March 2018|accessdate=9 March 2018|url-status=live}}</ref> === සුරතල් ආහාර === මස් පදනම් කරගත් සුරතල් සතුන්ගේ ආහාර සිදුකරන පාරිසරික බලපෑම, සහ ඒවා වීගන්වරුන්ට ඇතිකරන සදාචාරාත්මක බලපෑම නිසා ඇතැම් වීගන්වරු තම සුරතල් සතුන්ගේ ආහාරයටද මෙම දර්ශනය දිගුකරති. පූසන්, සහ බල්ලන් සම්බන්දයෙන් මෙය ගැටලුවක් නොවන්නේ පෝෂ්‍ය පදාර්ථවලින් පරිපූර්ණ "Vegepet" වැනි වීගන් සත්ව ආහාර වෙළඳපොළේ බහුල නිසයි. මෙම පිළිවෙත අවධානයටත් ආන්දෝලනයටත් ලක්වෙන්නේ පූසන් වැනි සතුන් ස්වභාවයෙන්ම මාංශභක්ෂක නිසයි. කෙසේනමුත් පෝෂ්‍යපදාර්ථයෙන් සපිරි වීගන් සත්ව ආහාර මස් පදනම් වූ සත්ව ආහාර සමඟ සැසඳිය හැකියි. 2015හි කරන ලද සමීක්ෂණයකින් හෙළිවූයේ සෑම වීගන් සුරතල් සතුන්ගේ ආහාර වෙළඳ නාම 24කින්ම 6ක් "Association of American Feed Control Officials (AAFCO) අවශ්‍ය යැයි නියම කරන සුදුසුකම් සපුරන්නේ නැති බවයි. (ඔවුන්ගේ මිනුම ඇමයිනො අම්ල ප්‍රමාණවත්ද යන්න සම්බන්දයෙනි).<ref name="AVMA20152">{{cite journal|last1=Kanakubo|first1=Kayo|last2=Fascetti|first2=Andrea J.|last3=Larsen|first3=Jennifer A.|date=15 August 2015|title=Assessment of protein and amino acid concentrations and labeling adequacy of commercial vegetarian diets formulated for dogs and cats|journal=Journal of the American Veterinary Medical Association|volume=247|issue=4|pages=385–392|doi=10.2460/javma.247.4.385|pmid=26225610}}</ref> === වෙනත් නිෂ්පාදන === වැදගත් කරුණක් වන්නේ effective ලදායී හා ආරක්ෂිතද යන්න තහවුරු කර ගැනීම සඳහා සතුන් මත නිරන්තරයෙන් පරීක්ෂා කරනු ලබන ෂධ, සහ ලැක්ටෝස්, ජෙලටින් හෝ ස්ටීරේට් වැනි සත්ව අමුද්‍රව්‍යද අඩංගු විය හැකිය. නියමිත ෂධ සඳහා විකල්පයක් නොතිබිය හැකිය හෝ මෙම විකල්ප නුසුදුසු, අඩු effective ලදායී හෝ වඩා අහිතකර අතුරු ආබාධ ඇති විය හැකිය. එන්නත්, ආහාර ආකලන, ආලේපන, ගෘහස්ථ නිෂ්පාදන, සේවා ස්ථානවල රසායනික ද්‍රව්‍ය සහ තවත් බොහෝ ද්‍රව්‍යවල ආරක්ෂාව තක්සේරු කිරීම සඳහා රසායනාගාර සතුන් සමඟ අත්හදා බැලීම් ද යොදා ගනී. සත්ත්ව ආහාර වලින් තොර අය සමහර එන්නත් වලින් වැළකී සිටිය හැකිය; උදාහරණයක් ලෙස උණ එන්නත සාමාන්‍යයෙන් කිකිළියන්ගේ බිත්තරවල වගා කෙරේ. විකල්ප විකල්පයක් වන ෆ්ලබ්ලොක් එක්සත් ජනපදය තුළ බහුලව තිබේ. පලතුරු සහ එළවළු, කාබනික ගොවිපල වලින් පවා බොහෝ විට සත්ව පොහොර පොහොර ලෙස භාවිතා කරයි. මෙම පොහොර කර්මාන්තශාලා ගොවිපල වලින් මිලදී ගත හැකි අතර සදාචාරාත්මක හෝ පාරිසරික හේතූන් මත සත්ත්ව ආහාර වලින් තොර අයට අදාළ විය හැකිය. "වීගන්" එළවළු භාවිතා කරන්නේ ශාක කොම්පෝස්ට් පමණි. <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2019/jan/12/were-humus-sapiens-the-farmers-who-shun-animal-manure|title='We're humus sapiens': the farmers who shun animal manure|last=Barkham|first=Patrcik|date=12 January 2019|work=[[The Guardian]]|access-date=14 January 2019}}</ref> == වීගන් ආහාර රටාව == වීගන් ආහාර රටාව, ධාන්‍ය සහ අනෙකුත් බීජ වර්ග, රනිල කුලයට අයත් බෝග (විශේෂයෙන් බෝංචි), පලතුරු, එළවළු, ආහාරයට ගතහැකි හතුවර්ග, සහ නට් වර්ග මත පදනම් වේ. [[ගොනුව:Warm_Tofu_with_Spicy_Garlic_Sauce.jpg|alt=photograph of tofu with sauce|thumb| සුදුළූනු සෝස් සමඟ උණුසුම් ටෝෆු (සෝයා බෝංචි) ]] === සෝයා === සෝයාබෝංචි මත පදනම් වූ මස් රහිත නිෂ්පාදන (ටෝෆු/tofu වැනි), හෝ තිරිඟු පිටි මත පදනම් වූ සෙයිටන් (seitan), ශාක [[ප්‍රෝටීන්|ප්‍රෝටීන]]වල ප්‍රභවයන් වන අතර, නිර්මාංශ සොසේජස්, mince සහ බර්ගර්වල අඩංගුකරවයි. ඒවා බොහෝවිට පරිභෝජනය කරනු ලබන්නේ සෝයා කිරි සහ ටෝෆු (bean curd) ආකාරයට වන අතර, එනම් එය සෝයා කිරි සහ කැටි අතර මිශ්‍රණයකි. ටෝෆු විවිධ වයනයන්ගෙන් පැමිණේ. ජල අන්තර්ගතය මත පදනම්ව, ඉස්ටූවක් හෝ බැදුමක් සඳහා නම් දැඩි, මධ්‍යමව දැඩි හා ඉතා දැඩිවද, සලාද හෝ අතුරුපස හෝ පාන සඳහා නම් මෘදු හෝ සිල්ක් ලෙසද මෙය පිසිය හැක. තවද සෝයා ටෙම්පෙ ලෙසද "Textured Vegetable Protein (TVP)" ලෙසද (මෙය TSP-Textured Soya Protein ලෙසද හඳුන්වයි). පස්තා සෝස්වර්ග සෑදීමේදී දෙවනුවට සඳහන් කළ කාණ්ඩය බහුලව යොදාගැනේ.<ref name="Mangels2011p2562">{{cite book|title=The Dietitian's Guide to Vegetarian Diets|authors=Reed Mangels, Virginia Messina, Mark Messina|url=https://books.google.com/books?id=eJ10HoYQ2woC&pg=PA256|date=2011|publisher=Jones and Bartlett Learning|quote=Soy protein products typically have a protein digestibility corrected amino acid score (PDCAAS)&nbsp;... >0.9, which is similar to that of meat and milk protein. Consequently, consuming the recommended dietary allowance (RDA, 0.8 mg/kg body weight [bw]), for protein entirely in the form of soy will meet the biologic requirement for amino acids.&nbsp;... Formal recognition of the high quality of soy protein came in the form of a ruling by the USDA [United States Department of Agriculture] allowing soy protein to replace 100 percent of meat protein in the Federal School Lunch Program.|isbn=9780763779764}}</ref> === ශාක කිරි, චීස් සහ මෙයොනයිස් === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="text-align:center; font-size:10pt; float:center; width:60%" ! colspan="4" |එළකිරි, සෝයා කිරි සහ ආමන්ඩ් කිරිවල පෝෂණ සංයුතිය |- ! ! එළදෙනුන්ගේ කිරි <br /><br /><br /><br /> <nowiki></br></nowiki> <small>(සම්පූර්ණ, විටමින් ඩී එකතු කරන ලදි)</small> ! සෝයා කිරි <br /><br /><br /><br /> <nowiki></br></nowiki> <small>(පැණිරස නොකළ; <br /><br /><br /><br /></small> <nowiki></br></nowiki> <small>ශක්තිමත් )</small> ! සිල්ක් ආමන්ඩ් කිරි <br /><br /><br /><br /> <nowiki></br></nowiki> <small>(පැණිරස නොකළ මුල්; ශක්තිමත්)</small> |- | <small>240 ට ආහාර ශක්තිය &nbsp; mL කුසලාන</small> | {{Convert|149|kcal|kJ|abbr=on|order=flip}} | {{Convert|80|kcal|kJ|abbr=on|order=flip}} | {{Convert|29|kcal|kJ|abbr=on|order=flip}} |- | <small>ප්‍රෝටීන් (උ)</small> | 7.69 | 6.95 | 1 |- | <small>මේදය (උ)</small> | 7.93 | 3.91 | 2.5 |- | <small>සංතෘප්ත මේදය (උ)</small> | 4.55 | 0.5 | 0 |- | <small>කාබෝහයිඩ්රේට් (උ)</small> | 11.71 | 4.23 | 1 |- | <small>තන්තු (උ)</small> | 0 | 1.2 | 1 |- | <small>සීනි (උ)</small> | 12.32 | 1 | 0 |- | <small>කැල්සියම් (mg)</small> | 276 | 301 යි | 451 යි |- | <small>පොටෑසියම් (mg)</small> | 322 | 292 | 36 |- | <small>සෝඩියම් (mg)</small> | 105 යි | 90 යි | 170 යි |- | <small>විටමින් බී ₁₂ (µg)</small> | 1.10 | 2.70 | 3 |- | <small>විටමින් A (IU)</small> | 395 | 503 යි | 499 කි |- | <small>විටමින් ඩී (IU)</small> | 124 | 119 යි | 101 යි |- | <small>කොලෙස්ටරෝල් (mg)</small> | 24 | 0 | 0 |} සෝයා කිරි, ආමන්ඩ් කිරි, කජු කිරි (cashew milk), ධාන්‍ය කිරි (ඕට් කිරි, හණ කිරි සහ සහල් කිරි), කංසා කිරි (hemp milk), සහ පොල් කිරි වැනි ශාක කිරිවර්ග එළකිරි හෝ එළුකිරිවලට ආදේශක ලෙස පරිභෝජනය කළ හැක. සෝයා කිරි කෝප්පයක (250 ml හෝ 8 fl oz) අඩංගු ප්‍රෝටීන ප්‍රමාණය 7 g (1/4 oz) වේ. එළකිරි කෝප්පයක එය 8 g (2/7 oz) වේ. ආමන්ඩ් කිරිවල ශක්තිය, කාබෝහයිඩ්‍රේට් සහ ප්‍රෝටීන ප්‍රමාණය අඩු ය. මව්කිරි වෙනුවට සෝයාකිරි යොදාගැනීම නුසුදුසුය. මව්කිරි ලබාදීමට නොහැකි බිළිඳන්ට සාමාන්‍යයෙන් එළිකිරි හෝ සෝයාකිරි මත පදනම් වූ කිරි සංයෝගයක් නියම කරනු ලැබේ. මෙලෙස සෝයා කිරි පදනම් කරගන්නා සංයෝගය SBIF (Soy-Based Infant Formula) ලෙස හැඳින්වේ. <ref>[[Reed Mangels]], ''The Everything Vegan Pregnancy Book'', Adams Media, 2011, [https://books.google.com/books?id=o2rcKyQxlqoC&pg=PA174 174]{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref> <ref>{{Cite journal|last=Merritt|first=Russell J.|last2=Jenks|first2=Belinda H.|date=May 2004|title=Safety of Soy-Based Infant Formulas Containing Isoflavones: The Clinical Evidence|journal=The Journal of Nutrition|volume=134|issue=5|pages=1220S–1224S|doi=10.1093/jn/134.5.1220S|pmid=15113975|doi-access=free}}</ref> බටර් සහ මාජරින් වෙනුවට විකල්ප වීගන් නිෂ්පාදන යොදාගත හැක. වීගන් චීස් නිෂ්පාදනය කරනු ලබන්නේ තල හෝ සූරියකාන්ත වැනි ඇටවර්ග; පයින්, ආමන්ඩ් සහ කජු වැනි නට් වර්ග; සහ සෝයා බෝංචි, පොල්තෙල්, පෝෂණ යීස්ට් (nutritional yeast), tapioca, සහ සහල් වැනි අමුද්‍රව්‍යවලිනි. සාමාන්‍ය චීස්වල දියවීම අනුකරණය කිරීමට වීගන් චීස්වලටද හැක. පෝෂණ යීස්ට්, වීගන් චීස් වට්ටෝරුවල පොදු ආදේශකයකි. චීස් ආදේශක කජුවර්ග සහ ඇටවර්ග යොදාගනිමන් නිවසේම පිළියෙළ කළ හැක.<ref name="cashewbrie2">{{Cite web|url=http://articles.chicagotribune.com/2013-01-16/features/sc-food-0111-veggie-cheese-20130116_1_coconut-oil-brie-vegetarian|title=Vegan cheese replaces lingering brie craving: Vegan brie takes just minutes of actual work|last=Stepkin|first=Kay|date=16 January 2013|website=[[Chicago Tribune]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180303133322/http://articles.chicagotribune.com/2013-01-16/features/sc-food-0111-veggie-cheese-20130116_1_coconut-oil-brie-vegetarian|archive-date=3 March 2018|url-status=live|accessdate=3 March 2018}}</ref> === බිත්තර වෙනුවට ආදේශ කිරීම === [[ගොනුව:Agedashi tofu, fried tofu with broth.jpg|thumb| ටෝෆු බිත්තර ආදේශකයක් ලෙස භාවිතා කළ හැකිය ]] ටෝෆු, බිත්තර වෙනුවටද ආදේශකයක් ලෙස භාවිතා කළ හැකිය. 2019 වන විට ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ, බිත්තර වෙනුවට නොයෙකුත් වීගන් ආදේශක වෙළඳපොළේ දක්නට ලැබිණි. බේකිං පව්ඩර්, මෘදු කළ ටෝෆු, පොඩිකළ අල, කෙසෙල්, හණ ඇට, සහ කඩල වලින් සැදූ aquafaba ද බිත්තර වෙනුවට ආදේශ කළ හැකිය.<ref name="coscarelli2">{{cite book|author=Coscarelli, Chloe|title=Chloe's Kitchen: 125 Easy, Delicious Recipes for Making the Food You Love the Vegan Way|year=2012|publisher=Simon and Schuster|isbn=978-1451636758|url=https://books.google.com/books?id=grRQZ7yHvq4C&pg=PA12}}</ref><ref name=":22">{{Cite web|url=https://www.huffpost.com/entry/vegan-egg-baking-substitutes_n_59356b56e4b02478cb9d5d0c|title=8 Genius Egg Substitutes For Baking|last=Thomson|first=Julie|date=12 June 2017|website=HuffPost|accessdate=2 July 2019}}</ref> === අමුවෙන් පිසින වීගන් ආහාර === මෙම ආහාර සංකල්පය , වීගන්වාදය සහ අමුවට පිසින ආහාර එකට එකතුකරමින් නිර්මාණය වී ඇත. සත්ව අමුද්‍රව්‍ය සහිත ආහාර හා 48°C ට ඉහළ උෂ්ණත්වයක පිසින ලද ආහාර මෙම වර්ගීකරණයට ඇතුළත් නොවේ. අමු ගතියට පිසින ලද ආහාර වේලක එළවළු, පලතුරු, නට් වර්ග, ඇට වර්ග, රනිල බෝග, ධාන්‍ය වර්ග, සහ මුහුදු එළවළු අඩංගු විය හැක. මෙම ආහාර රටාව විවිධ වෙනස්කම් ඇතුවද ගොඩනැගිය හැක (උදා:-fruitarianism).<ref>Brenda Davis and Vesanto Melina, ''Becoming Raw: The Essential Guide to Raw Vegan Diets'', Summertown: Book Publishing Company, 2010, [https://books.google.com/books?id=hm9F4j8NojYC&pg=PA4 4].</ref> === පෝෂ්‍ය පදාර්ථ === ==== ප්‍රෝටීන ==== [[ගොනුව:Rainbow_Rice_and_Beans.jpg|alt=photograph rice-and-beans dish|thumb| සහල් සහ බෝංචි යනු වීගන් ප්‍රෝටීන් සංයෝගයකි . ]] බෝංචි සහ බත් පොදු වීගන් [[ප්‍රෝටීන්]] සංයෝජනයකි. ප්‍රෝටීන තැනී ඇත්තේ [[ඇමයිනෝ අම්ල|ඇමයිනො අම්ලවලිනි]]. වීගන්වරු තමන්ට අවශ්‍ය ප්‍රෝටීන ලබාගන්නේ ශාකාහාරවලිනි. සර්ව භක්ෂකයින් තම ප්‍රෝටීනවලින් තුනෙන් එකක් එලෙස ලබාගන්නා අතර ovo-lacto vegetarians (එනම් බිත්තර සහ කිරි ආහාරයට ගන්නා නිර්මාංශිකයන්) ප්‍රෝටීනවලින් අඩක් ලබාගනිති. සෝයා බෝංචි, ග්‍රීන්පීස්, පීනට් සහ black beans වැනි රනිල බෝග; දුඹුරු සහල්, ඉරිඟු, quinoa, බාර්ලි, bulgur සහ තිරිඟු වැනි ධාන්‍ය වර්ග; නට් වර්ග සහ අනෙක් ඇට වර්ග ශාක ප්‍රෝටීන ප්‍රභවයන් වේ. සියලුම අත්‍යවශ්‍ය ඇමයිනො අම්ල ප්‍රතිශතය ඉහළ ආහාර සංයෝජන අතර, බෝංචි සහ බත්, බෝංචි සහ ඉරිඟු, hummus සහ whole wheat pita.<ref>Mangels, Messina and Messina 2011, [https://books.google.com/books?id=eJ10HoYQ2woC&pg=PA72 72], [https://books.google.com/books?id=eJ10HoYQ2woC&pg=PA78 78].</ref> සෝයා බෝංචි සහ quinoa ප්‍රෝටීනවලින් පූර්ණ, එනම් මිනිසාට අවශ්‍ය වන තරමට හෝ එම ප්‍රමාණය ඉක්මවා යන තරමට ප්‍රෝටීන සමන්විත ආහාර ලෙස හැඳින්විය හැක. "Mangels et al." සඳහන් කරන ආකාරයට, නිර්දේශිත ප්‍රෝටීන ප්‍රමාණය (Recommended Dietary Allowance- RDA) එනම්, ශරීර ස්කන්ධයෙන් 0.8 g/kg හෝ 12gr/ibක් සෝයා ආකාරයෙන් පරිභෝජනය කරන්නේ නම් එය ජීව විද්‍යාත්මක ඇමයිනෝ අම්ල අවශ්‍යතාවය පිරිමහන බවයි. 2012දී, "the United States Department of Agriculture" කියා සිටියේ සෝයා ප්‍රොටීන් (ටෝෆු) "the National School Lunch Program"හි මස් ප්‍රෝටීන වෙනුවට ආදේශ කළ හැකි බවයි.<ref name="USDAtofu2">{{Cite web|url=https://www.fns.usda.gov/sites/default/files/SP16-2012os.pdf|title=Crediting Tofu and Soy Yogurt Products|last=Long|first=Cynthia|date=22 February 2012|department=[[Food and Nutrition Service]]|publisher=[[United States Department of Agriculture]]|location=Alexandria, VA|type=[[Memorandum]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170712101903/https://www.fns.usda.gov/sites/default/files/SP16-2012os.pdf|archive-date=12 July 2017|url-status=dead|accessdate=13 March 2018|quote=The ''Nutrition Standards in the National School Lunch and School Breakfast Programs'' final rule was published on January 26, 2012. The final rule gives schools the option to offer commercially prepared tofu as a meat alternate in the National School Lunch Program (NSLP) and School Breakfast Program (SBP).}}</ref> "The American Dietetic Association" 2009දී කියා සිටියේ දවසක් ඇතුළත විවිධ වූ ශාකාහාර එකතුවක් පරිභෝජනය කරන්නේ නම්, නිරෝගී මිනිසෙකුට දිනකදී අවශ්‍ය සියලුම ප්‍රෝටීන අවශ්‍යතා එයින් සපිරෙන බවයි, එනම් එවැනි ආහාර රටාවකදී අමුතුවෙන්ම කියා අමතර ප්‍රෝටීන පරිභෝජනයක් අවශ්‍ය නොවන බවයි. "Mangels et al. ලියා සිටින්නේ වීගන්වරුන්ට කුඩා හේතු මත ප්‍රෝටීන පරිභෝජනය ඉහළ නැංවීමට උපදෙස් දෙන බවයි, එනම් වැඩිහිටියන්ට නම් RDAහි 25%ක (1 g/kg හෝ 15gr/Ib ශරීර ස්කන්ධයක් සඳහා) පමණ ඉහළ නැංවීමකි.<ref>Mangels, Messina and Messina 2011, [https://books.google.com/books?id=eJ10HoYQ2woC&pg=PA75 75ff].</ref><ref>Mangels, Messina and Messina 2011, [https://books.google.com/books?id=eJ10HoYQ2woC&pg=PA77 77].</ref> ==== විටමින් බී ₁₂ ==== [[ගොනුව:Tahini_Miso_Soup.jpg|alt=photograph of food in caption|වම|thumb| පිසූ දුඹුරු සහල් සමඟ "tahini miso soup", turnip අල, squash (සුකිනි, බටානා, වට්ටක්කා,...), රාබු වර්ග සහ නෝරි (ආහාරයට ගන්නා මුහුදු පැළෑටි විශේෂයක්) ]] විටමින් B₁₂ යනු සෛල විභාජනයට, රතු රුධිරාණු නිෂ්පාදනයට හා ඒවායේ මේරීමට, DNA සංශ්ලේෂණයට, සහ ස්නායු ක්‍රියාකාරීත්වයට අවශ්‍ය බැක්ටීරීය නිෂ්පාදනයකි. මේවායේ ඌනතාවයක්, ප්‍රතිකාර නොකළොත් මරණයට තුඩු දිය හැකි megaloblastic anemia සහ ස්නායුවලට හානිකර තත්වයක් ගෙනදිය හැක. නිර්මාංශ ආහාර වේලක ඇති ඉහළ ෆොලැසීන් (folacin) අන්තර්ගතය විටමින් B₁₂ ඌනතාවයේ රක්තපාත රෝග ලක්ෂණ වසං කළ හැකි, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ස්නායු රෝගවල, රෝගී තත්වය ආපසු හැරවිය නොහැකි, ස්නායු මනෝචිකිත්සක අසාමාන්‍යතා (neuropsychiatric abnormalities), ස්නායු රෝග, ඩිමෙන්ශියාව සහ ඉඳහිට දෘෂ්ටි ස්නායු ක්ෂයවීම වැනි අවසාන අවධියේ ලක්ෂණ පෙන්වන තුරුම රෝගය හඳුනාගැනීමට නොහැකි වනු ඇත.වීගන්වරුන්ට ඇතැම්විට ප්‍රමාණවත් තරම් විටමින් B₁₂ ලබාගැනීමට නොහැකි වේ. මීට හේතුව බාහිරින් පෝෂ්‍ය පදාර්ථ එකතු නොකළ ආහාර (non-fortified foods) අතර සත්ව සම්භවයක් ඇති ආහාරවල පමණක් ප්‍රමාණවත් තරම් විටමින් B₁₂ අඩංගු වීමයි. මේවායේ හොඳම ප්‍රභවය වමාරා කන සතුන්ගෙන් සැදූ ආහාරයි (ruminant food). විවිධ රෝගවලින් පෙළෙන නිර්මාංශ මහලු අයටද සැළකිය යුතු අවදානමක් ඇත. 2013දී කරනු ලැබූ අධ්‍යයනයකින් සොයාගනු ලැබුවේ "ජන විකාශන ලක්ෂණ, පදිංචි ස්ථානය, වයස හෝ හුරුව ඇති නිර්මාංශ ආහාර රටාවෙන් ස්වායත්තව, නිර්මාංශවාදීන් විටමින් B₁₂ ක්ෂයවීම හා ඌනතාවයට ලක්වීමේ ඉඩකඩ ඇති බවයි. වීගන්වරු මේ සඳහා අවශ්‍ය ක්‍රියාමාර්ග ගතයුතු බව, එනම් තම විටමින් B₁₂ අවශ්‍යතාවය සපුරාගැනීම සඳහා අවධානය යොමු කළ යුතු බවත්"ය. ස්වභාවධර්මයේ විටමින් B₁₂ නිපදවෙන්නේ ඇතැම් බැක්ටීරියා සහ archaea මඟින් පමණි; ඒවා සතුන්, දිලීර හෝ ශාක මඟින් නිපදවෙන්නේ නැත. ඒවා මිනිසාගේ සහ ඇතැම් සතුන්ගේ බඩවැල්වල බැක්ටීරියාවක් මඟින් සංශ්ලේෂණය වේ. මිනිසාට ඔවුන්ගේම බඩවැල්වල නිපදවෙන විටමින් B₁₂ උරාගත නොහැක. මීට හේතුව මෙලෙස විටමින් B₁₂ නිපදවෙන colonය, ඒවා උරාගැනීම සිදුවන කුඩා අන්ත්‍රයෙන් ඈත පිහිටීමයි. ගවයින්, එළුවන් වැනි වමාරා කන සතුන් ඔවුන් තුළ සැදෙන විටමින් B₁₂ උරාගනිති. සතුන් විටමින් B₁₂ ගබඩා කරගන්නේ අක්මාවේ සහ පේශිවලයි. සමහර සතුන්ගේ මෙලෙස ගබඩා කරගත් විටමින් B₁₂ තම බිත්තර සහ කිරිවලට යැවේ. මෙවිට මේවා විටමින් B₁₂ ප්‍රභවයන් වේ.<ref name="nd2">{{cite web|url=http://nutritiondata.self.com/foods-000116000000000000000-w.html|title=Foods highest in Vitamin B₁₂ (based on levels per 100-gram serving)|publisher=Nutrition Data, Conde Nast, USDA National Nutrient Database, release SR-21|date=2014|accessdate=16 February 2017}}</ref><ref name="nih2">{{cite web|url=http://ods.od.nih.gov/factsheets/vitaminb12|title=Dietary Supplement Fact Sheet: Vitamin B12|publisher=Office of Dietary Supplements, National Institutes of Health|accessdate=28 September 2011}}</ref> නෝරි, ටෙම්පෙ සහ පෝෂණ යීස්ට් විටමින් B₁₂ ප්‍රභවයන් බවට යෝජනා වී ඇත. 2016දී, "the Academy of Nutrition and Dietetics" කියා සිටියේ නෝරි, පැසවූ ආහාර (ටෙම්පෙ වැනි), spirulina, chlorella algae, හෝ අමුතුවෙන් පෝෂ්‍ය පදාර්ථ එක් නොකළ පෝෂණ යීස්ට් අවශ්‍ය තරමටම විටමින් B₁₂ අඩංගුවන පෝෂ්‍ය ප්‍රභව නොවන බවත්, වීගන්වරු දිනපතා විටමින් B₁₂ අමතරව එක්කළ ආහාර හෝ පෝෂණ අතිරේක ගත යුතු බවත්ය. එසේ නොකළහොත් විටමින් B₁₂ ඌනතාවයක් වර්ධනය විය හැකි බව, වීගන් ළදරුවන්, දරුවන් සහ වැඩිහිටියන් සම්බන්ධ අධ්‍යයනවලින් පසු ඔවුන් අනතුරු හඟවති.<ref name="MelinaCraig20162">{{cite journal|year=2016|title=Position of the Academy of Nutrition and Dietetics: Vegetarian Diets|url=https://www.eatrightpro.org/~/media/eatrightpro%20files/practice/position%20and%20practice%20papers/position%20papers/vegetarian-diet.ashx|journal=J Acad Nutr Diet|volume=116|issue=12|pages=1970–1980|doi=10.1016/j.jand.2016.09.025|pmid=27886704|archive-url=https://web.archive.org/web/20190708160222/https://www.eatrightpro.org/~/media/eatrightpro%20files/practice/position%20and%20practice%20papers/position%20papers/vegetarian-diet.ashx|archive-date=8 July 2019|access-date=29 July 2019|quote=Fermented foods (such as tempeh), nori, spirulina, chlorella algae, and unfortified nutritional yeast cannot be relied upon as adequate or practical sources of B-12.39,40 Vegans must regularly consume reliable sources— meaning B-12 fortified foods or B-12 containing supplements—or they could become deficient, as shown in case studies of vegan infants, children, and adults.|vauthors=Melina V, Craig W, Levin S|url-status=dead}}</ref> විටමින් B₁₂ බහුලව නිෂ්පාදනය කෙරෙන්නේ විවිධ බැක්ටීරියා කර්මාන්ත පැසවීමෙනි, මෙහිදී cyanocobalaminහි විවිධ ස්වරූප නිපදවේ. මෙය තවදුරටත් සකසා පෝෂණ අතිරේකවලට යොදාගන්නා අමුද්‍රව්‍ය නිපදවනු ලැබේ.<ref name="FangKang20172">{{cite journal|year=2017|title=Microbial production of vitamin B12: a review and future perspectives|journal=Microb Cell Fact|type=Review|volume=16|issue=1|pages=15|doi=10.1186/s12934-017-0631-y|pmc=5282855|pmid=28137297|vauthors=Fang H, Kang J, Zhang D}}</ref> 2017 වන විට මේ සඳහා බහුලව යොදාගත්තේ "Pseudomonas denitrificans" බැක්ටීරියාවයි. සුක්‍රෝස්, යීස්ට් සහ ලෝහ ලවණ කිහිපයකින් සමන්විත වූ මාධ්‍යයක වගා කෙරෙන මෙහි ඵලදායිතාව ඉහළ නැංවීමට බීට් සීනි දියරය හෝ ඇතැම් දුලභ අවස්ථාවලදී choline යොදාගනු ලැබේ. විටමින් B₁₂ අතිරේකවල ඇතැම් වෙළඳනාම වීගන් බවට සහතික කොට ඇත.<ref name="MangelsB122">Reed Mangels, Virginia Messina, and Mark Messina, "Vitamin B₁₂ (Cobalamin)", ''The Dietitian's Guide to Vegetarian Diets'', Jones & Bartlett Learning, 2011, [https://books.google.com/books?id=eJ10HoYQ2woC&pg=PA181 181–192].</ref> ==== කැල්සියම් ==== [[ගොනුව:Vegan_Cheeses_(4107837884).jpg|alt=photograph of various vegan cheeses|thumb| වීගන් චීස් ]] නිරෝගී අස්ථිවලට සහ පේශි ක්‍රියාවලිය, සනාල හැකිළීම (vascular contraction) සහ රුධිර සෛල පුළුල් වීම (vasodilation), අන්තර් සෛලීය සංඥා හුවමාරු කරගැනීමට සහ හෝමෝන ස්‍රාවයට [[කැල්සියම්]] වැදගත් වේ. ශරීරයේ කැල්සියම්වලින් 99%ක්ම ගබඩා වී ඇත්තේ දත්වල හා අස්ථිවලයි. පෝෂක එක්කළ ශාක කිරි, අතුගෝවා (kale), collard සහ අමු සුදුළූණු කැල්සියම් බහුල ආහාර වේ.<ref>{{cite web|title=Calcium, mg per 100 g; Food Groups: Vegetables and Vegetable Products|url=https://ndb.nal.usda.gov/ndb/nutrients/report?nutrient1=301&nutrient2=&nutrient3=&fg=11&max=25&subset=0&offset=0&sort=c&totCount=767&measureby=g|publisher=US Department of Agriculture Food Composition Databases|accessdate=29 May 2019|date=7 May 2019}}</ref> 1993දී ආරම්භ වී 2007දී නිකුත් කළ "The European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition" හි "Oxford" සාමූහිකය මත පදනම් වූ වාර්තාවේ දැක්වෙන්නේ වීගන් අයගේ ආහාරවල අඩු කැල්සියම් ප්‍රතිශතය නිසා හුදෙක් නිර්මාංශිකයන් හෝ මස් අනුභව කරන්නන්ට වඩා මොවුන් අස්ථි බිඳීම්වලට ලක්වීමේ සම්භාවිතාව ඉහළ බවයි. පසුව කී අයට සමාන සම්භාවිතාවක් ලබාගැනීමට නම් වීගන්වරු දිනකට 525mg වත් කැල්සියම් ලබාගතයුතු බවයි. 2009 අධ්‍යයනයකින් හෙළි වූයේ වීගන් අයගේ අස්ථිවල ඛනිජ ලවණ ඝනත්වය (bone mineral density-BMD), මස් සහ ශාකාහාර දෙජාතියම ආහාරයට ගන්නා අයගේ එම ප්‍රතිශතයෙන් 94%ක් බවයි, නමුත් මෙම වෙනස සායනික වශයෙන් වැදගත් නොවන බව සළකන ලදි.<ref>{{cite journal|last1=Ho-Pham|first1=Lan T|last2=Nguyen|first2=Nguyen D|last3=Nguyen|first3=Tuan V|date=October 2009|title=Effect of vegetarian diets on bone mineral density: a Bayesian meta-analysis|journal=The American Journal of Clinical Nutrition|volume=90|issue=4|pages=943–950|doi=10.3945/ajcn.2009.27521|pmid=19571226|doi-access=free}}</ref> ==== විටමින් D ==== කැල්සියම් උරාගැනීම, අස්ථි ඛනිජකරණය සක්‍රීය කිරීම සහ අස්ථි වර්ධනය වැනි ක්‍රියාවලි සඳහා [[විටමින් D]] හෙවත් කැල්සිෆෙරොල් (calciferol) අවශ්‍ය වේ. විටමින් D නැතිවිට අස්ථි තුනී හා අස්ථාවර විය හැකිය; කැල්සියම් සමඟ එකව විටමින් D, ඔස්ටියෝපොරෝසිස් තත්වයට එරෙහිව සිරුර ආරක්ෂා කරයි. සූර්යාගෙන් ලැබෙන [[පාරජම්බුල කිරණ]] සිරුරේ ගැටෙන මොහොතේදී විටමින් D නිපදවේ; මෙයට එළිමහනේ සිටීම අවශ්‍ය වන්නේ UVB (Ultra Violet B) කිරණ වීදුරු විනිවිද නොයාමයි. සැමන්, ටූනා, මැකරල් සහ කොඩ් මාළුන්ගෙ අක්මාවෙන් ලබාගන්නා තෙල්වල සැළකිය යුතු ප්‍රමාණයෙන්ද, චීස්, බිත්තර කහමදයේ, ගව අක්මාවේ හා ඇතැම් හතුවර්ගවල සුළු වශයෙන්ද අඩංගු වේ.<ref name="VitD-NIH2">[http://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminD-HealthProfessional/ "Vitamin D"], Office of Dietary Supplements, National Institutes of Health; Mangels et al. 2011, [https://books.google.com/books?id=eJ10HoYQ2woC&pg=PA204 204–209]; [http://books.nap.edu/openbook.php?record_id=13050 Ross et al. (Institute of Medicine) 2011], 75–124.</ref> බොහෝ වීගන් ආහාර වේල්වල, පෝෂක එකතුකළ ආහාර නොමැති විට විටමින් D ඇත්තේ ඉතාම සුළු වශයෙනි. බොහෝ විට විටමින් D අඩංගු නොවේ. එම නිසා හිරු එළියට අඩුවෙන් නිරාවරණය වන අයට අතිරේක විටමින් D ලබාගැනීමට සිදුවේ. සමය, දවසේ වෙලාව, වලාකුළු සහ මීදුම තත්වය, සමේ මෙලනීන් පරාසය සහ හිරු එළියෙන් ආරක්ෂා වීමට සමේ ආලේපනයක් ගල්වා ඇද්ද යන්න වැනි කරුණු මත හිරු එළියට නිරාවරණය වන ප්‍රමාණය තීරණය වේ. "National Institutes of Health"ට අනුව, වසන්තයේත්, ගිම්හානයේත්, සරත් සෘතුවේත් (උතුරු ප්‍රදේශවල පවා) හිරු එළියෙන් අවශ්‍ය විටමින් D ප්‍රමාණය ලබාගත හැක. ඔවුන් නිර්දේශ කරන්නේ ආලේපනයක් ගැල්වීමෙන් තොරව අඩුම තරමේ සතියකට දෙවරක්වත්, පෙරවරු 10ත් පස්වරු 3ත් අතර විනාඩ් 5-30 අතර කාලයක් හිරු එළියේ සිටිය යුතු බවයි.<ref name="VitD-NIH3">[http://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminD-HealthProfessional/ "Vitamin D"], Office of Dietary Supplements, National Institutes of Health; Mangels et al. 2011, [https://books.google.com/books?id=eJ10HoYQ2woC&pg=PA204 204–209]; [http://books.nap.edu/openbook.php?record_id=13050 Ross et al. (Institute of Medicine) 2011], 75–124.</ref><ref>Mangels et al. 2011, [https://books.google.com/books?id=eJ10HoYQ2woC&pg=PA207 207–208]; [http://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminD-HealthProfessional/#h8 "Vitamin D: Health Risks from Excessive Vitamin D"], Office of Dietary Supplements, National Institutes of Health.</ref> විටමින් D දෙයාකාරයකින් දක්නට ලැබේ. Cholecalciferol (විටමින් D3) හිරුඑළියට සම නිරාවරණය වූ විට හෝ ආහාරයෙන් ලබාගත්විට (සාමාන්‍යයෙන් සත්ව ආහාරවලින්) සංශ්ලේෂණය වේ. Ergocalciferol (විටමින් D2), පාරජම්බුල කිරණට නිරාවරණය වූ හතුවර්ග හෝ යීස්ට් වලින් ලැබෙන ergosterol වලින් ව්‍යුත්පන්න වන අතර මෙය වීගන්වරුන්ට ගැළපේ. පෝෂණ අතිරේකයක් වශයෙන් කාර්මිකව නිෂ්පාදනය කරන විට විටමින් D3 ව්‍යුත්පන්න කරගනු ලබන්නේ බැටළු වූල්වල ලිනොලින් (linolin) වලිනි. කෙසේනමුත්, විටමින් D2 හා විටමින් D3 හා ප්‍රෝවිටමින් යන දෙජාතියම දිලීර විශේෂයක් වන "Cladonia spp." (විශේෂයෙන්ම "Cladonia rangiferina") හි තිබෙන බවට අනාවරණය කරගෙන ඇති අතර ආහාරයට ගතහැකි මෙම ලයිකන වීගන් විටමින් D3 කාර්මිකව නිෂ්පාදනය කිරීම සඳහා ස්වාභාවික පරිසරයෙන් නෙළාගනී. කෙසේනමුත් එකිනෙකට පරස්පර විරෝධී ඇතැම් අධ්‍යයන හෙළිකරන්නේ විටමින් D3 හා විටමින් D2 ජෛවීය වශයෙන් සමාන නොවන බවයි. "Institute of Medicine" හි පරයේෂකයන් පෙන්වා දෙන අන්දමට විටමින් D3 හා විටමින් D2 හි වෙනස්කම් පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවලිවලට බල නොපාන අතර, දෙවර්ගයම ප්‍රෝහෝමෝන (prohormones) ලෙස ක්‍රියාකරන අතර, ක්‍රියාකාරී වූ විට ශරීරයේ සමාන ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරයි.<ref>Ross et al. (Institute of Medicine) 2011, [http://books.nap.edu/openbook.php?record_id=13050&page=75 75].</ref> ==== යකඩ ==== [[ගොනුව:Oatmeal,_blueberries_and_almond_milk.jpg|alt=photograph of food in caption|thumb| බ්ලූබෙරීස්, ඕස්ට් ආමන්ඩ් සහ ආමන්ඩ් කිරි සමග oatmeal ; ක්ෂණික ඕට් මස් පැකට්ටුවක 8.2 ක් අඩංගු වේ &nbsp; mg (1/8gr) යකඩ. ]] ඇතැම්විට වීගන්වරුන්ගේ සින්ක් හා යකඩ ප්‍රතිශතයද අවධානයට ලක්විය යුතු වන්නේ මෙම ඛනිජ ලවණ ජෛවීයව අඩංගුවන්නේ සීමාසහිතව නිසයි. ශාක ආහාරවල අඩංගුවන ඛනිජ ලවණ සාන්ද්‍රනය අවධානයට යොමු වන කාරණයක් වන්නේ එළවළු ආහාර වේලකින් ලැබෙන යකඩ ප්‍රතිශතය 5%-15% අතර අගයක් වන නිසයි. (මස් මාංශ අඩංගු ආහාර වේලක නම් මෙය 18%කි). යකඩ ඌනතාවයෙන් ඇතිවන රක්තහීනතාවය දෙපාර්ශවයෙන්ම එකලෙසටම වාර්තා වන අතර, නිර්මාංශිකයන්ගේ යකඩ ප්‍රතිශතය අඩුය.<ref>Mangels, Messina and Messina 2011, 146].</ref> ශාක ප්‍රභවවල යකඩ ප්‍රතිශතය අඩු නිසා, "The Food and Nutrition Board of the National Academy of Sciences" විසින් නිර්මාංශ පිරිමි සහ ආර්තවහරණයෙන් පසුවන කාන්තාවන් සඳහා 14 mg (1/4 gr)ක සහ [[:en:Oral_contraceptive|oral contraceptives]] භාවිතා නොකරන ඔසප්වන කාන්තාවන් සඳහා 33mg (1/2gr) ලෙසට වෙනම PDAවක් නිර්මාණය කොට ඇත. යකඩ අතිරේක ගැනීමේදී සෑමවිටම වෛද්‍ය උපදෙස් පිළිපැදීමට කියා සිටින්නේ යකඩ සිරුරේ විවිධ අවයවවල තැන්පත් විය හැකි නිසයි. Hemochromatosis තත්වයෙන් පෙළෙන සෑමදෙනා සඳහාම මෙය සත්‍ය වන්නේ, මෙය හඳුනාගත නොහැකි තත්වයේ පැවතිය හැකි රෝගී තත්වයක් නිසයි.<ref>[http://ods.od.nih.gov/factsheets/Iron-HealthProfessional/#h8 "Iron: Health Risks from Excessive Iron"], Office of Dietary Supplements, National Institutes of Health.</ref> සෝයාබෝංචි, blackstrap molasses, කලු බෝංචි, lentils, කඩල, නිවිති, ටෙම්පෙ, ටෝෆු සහ lima beans යකඩ බහුල වීගන් ආහාර වේ. ආහාරයෙ අඩංගු යකඩවල අවශෝෂණය ඉහළ නංවාගැනීමට නම් විටමින් C අතිරේකයක් (මල් ගෝවා කෝප්ප භාගයක් හෝ දොඩම් යුෂ අවුන්ස පහක් වැනි) ඒ හා සමාන්තරව ආහාරයට එකතු කර ගැනීම සුදුසු වේ. කෝපි ,ඇතැම් ශාකසාර තේ හා කහ, එනසාල්, මිරිස් හෝ සියඹලා වැනි tannin අඩංගු කුළු බඩු මඟින් යකඩ අවශෝෂණය වැළැක්විය හැකියි.<ref name="Mangels2011p1422">Mangels, Messina and Messina 2011, [https://books.google.com/books?id=eJ10HoYQ2woC&pg=PA142 142]; Reed Mangels, [http://www.vrg.org/nutrition/iron.htm "Iron in the Vegan Diet"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121015085938/http://www.vrg.org/nutrition/iron.htm |date=2012-10-15 }}, The Vegetarian Resources Group.</ref> ==== Omega-3 මේද අම්ල, අයඩින් ==== වෝල්නට්ස්, ඇටවර්ග, සහ කැනෝලා තෙල් හෝ හනතෙල් වැනි එළවළු තෙල් වර්ගවල Alpha Linolic Acid (ALA) (omega-3 මේද අම්ලයක්) සොයාගත හැක. EPA සහ DHA, අනෙකුත් ප්‍රාථමික omega-3 මේද අම්ල වර්ග අඩංගු වන්නේ සත්ව ආහාර හා ඇල්ගීවල පමණි. ලුණු අයඩීනිකරණය කරනු ලබන්නැති ප්‍රදේශවල, ලුණු අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා අඩු ප්‍රමාණයට අයඩිනීකරණය කරනු ලබන ප්‍රදේශවල හෝ බ්‍රිතාන්‍යය සහ අයර්ලන්තය වැනි පසෙහි අඩු මට්ටම නිසා කිරි නිෂ්පාදන අයඩින් බෙදාහැරීම මත රඳා පවතින ප්‍රදේශවල මිනිසුන්ට අමතර අයඩින් අතිරේකයක් අවශ්‍ය විය හැක. වීගන් බහුවිටමින් අතිරේක හෝ kelp වැනි මුහුදු පැළෑටි දිනපතා පරිභෝජනය කිරීම මඟින් අයඩින් ලබාගත හැක.<ref>[http://ods.od.nih.gov/factsheets/Iodine-HealthProfessional/ "Iodine"], Office of Dietary Supplements, National Institutes of Health. The [[Recommended Dietary Allowance|RDA]] is 110 mcg (0–six months), 130 mcg (7–12 months), 90 mcg (1–8 years), 120 mcg (9–13 years), 150 mcg (14+). The RDA for pregnancy and lactation is 220 and 290 mcg respectively.</ref> === සෞඛ්‍යමය බලපෑම් === [[ගොනුව:Vegan_processed_food,_July_2014.jpg|alt=supermarket freezer stocked with packaged food|thumb| සුපිරි වෙළඳසැලක වීගන් නිෂ්පාදන ( [[:en:Oceanside,_California|Oceanside, California]], 2014) ]] පරිවෘත්තීය සින්ඩ්‍රෝමයට එරෙහිව ආරක්ෂාවක් ලබාදිය හැකි වීගන් ආහාරවේල් පිළිබඳව ඇති දත්ත අසම්පූර්ණය. වීගන් ආහාරවේල් මඟින් බර අඩු කරගැනීම (විශේෂයෙන් කෙටි කාලයක් තුළ) වැනි දේ සිදුකළ හැක. වීගන් ආහාර රටාවක් අනුගමනය කරන්නෙකුට පිළිකාවන් වැළඳීමේ ඉඩකඩ ඉතා අඩු බවට ඇතැම් තාවකාලික සාක්ෂි පවතී. [[අධිරුධිර පීඩනය|අධි රුධිර පීඩනය]] වැනි තත්වවලට වීගන් ආහාර රටාවෙන් වාසියක් නැත. සියලුම සත්ව නිෂ්පාදන අතහැරීමෙන් විටමින් B12 සහ D, කැල්සියම් සහ omega-3 මේද අම්ලවල ඌනතාවයන් ඇතිවීමේ අවධානම ඉහළ යයි. 80% වීගන් අයට (අතිරේක විටමින් B12 ලබා නොගන්නා) විටමින් B12 ඌනතාවයන් ඇතිවේ. තවද, අස්ථිවල ඛනිජ ඝනත්වය අවශ්‍ය තරමට වඩා අඩු වීමේ අවදානමක්ද වීගන්වරුන්ට පවතියි. B12 ඌන වීමේ ප්‍රතිඵලය වන්නේ ස්නායු පද්ධතියේ සාමාන්‍ය ක්‍රියාවලිය අඩාල වීමයි.<ref>{{cite web|url=http://www.nhs.uk/Conditions/Anaemia-vitamin-B12-and-folate-deficiency/Pages/Symptoms.aspx|title=Vitamin B₁₂ or folate deficiency anaemia – Symptoms|publisher=National Health Service, England|date=16 May 2016|accessdate=16 February 2017}}</ref> === වෘත්තීය හා රජයේ සංගම් === "The American Academy of Nutrition and Dietetics" සහ "Dietitians of Canada" ප්‍රකාශ කර සිටින්නේ නියමාකාරයට සැලසුම් කළ වීගන් ආහාර වේලක් ජීවිතයේ ඕනෑම අදියරයක සිටින අයෙකුට සුදුසු බවයි (ගැබ්බර සමයේ සහ මව්කිරි ලබාදෙන සමයේද ඇතුළුව). ඔවුන් කියාසිටින්නේ ආහාර ගැනීමේ අක්‍රමිකතාවෙන් පෙළෙන නව යෞවනයන් අතර නිර්මාංශ ආහාර රටා පොදු බවත්, එනමුත් එම තේරීම රෝගයක් ඇතිවීමට වඩා එය වසං කිරීමට උපකාරී වන බවයි. The Australian National Health and Medical Research Council, New Zealand Ministry of Health, British National Health Service, British Nutrition Foundation, Dietitians Association of Australia, United States Department of Agriculture, Mayo Clinic, Canadian Pediatric Society සහ Heart and Stroke Foundation of Canada ද පවසන්නෙ හොඳින් සැලසුම් කළ වීගන් ආහාර වේලක් ඕනෑම වයසක අයෙකුට සුදුසු බවයි. The British National Health Service හි "Eatwell Plate" සහ United States Department of Agriculture හි "MyPlate" විසින් පූර්ණ වශයෙන් ශාකාහාර මත පදනම් වූ ආහාර වේලක් සපයයි. USDA විසින් "The National School Lunch Program" හි මස් වෙනුවට ටෝෆු සැපයීමට එකඟ වෙයි.<ref name="USDAtofu3">{{Cite web|url=https://www.fns.usda.gov/sites/default/files/SP16-2012os.pdf|title=Crediting Tofu and Soy Yogurt Products|last=Long|first=Cynthia|date=22 February 2012|department=[[Food and Nutrition Service]]|publisher=[[United States Department of Agriculture]]|location=Alexandria, VA|type=[[Memorandum]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170712101903/https://www.fns.usda.gov/sites/default/files/SP16-2012os.pdf|archive-date=12 July 2017|url-status=dead|accessdate=13 March 2018|quote=The ''Nutrition Standards in the National School Lunch and School Breakfast Programs'' final rule was published on January 26, 2012. The final rule gives schools the option to offer commercially prepared tofu as a meat alternate in the National School Lunch Program (NSLP) and School Breakfast Program (SBP).}}</ref> The German Society for Nutrition, ළදරුවන්ට, කුඩා දරුවන්ට හෝ නව යෞවනයන්ට, හෝ ගර්භණී කාන්තාවන්ට හෝ කිරි දෙන මව්වරුන්ට නිර්දේශ නොකරයි. "Harvard Medical School" කියා සිටින්නේ, ශාක හා පැළෑටි මත පදනම් වූ ආහාර වේලක් පෝෂ්‍ය පදාර්ථ අතින් ප්‍රමාණවත් වනවා පමණක් නොව නිදන්ගත රෝග බොහෝමයක අවදානම අවම කරගැනීමට හේතු වන බවයි. එක්සත් ජනපදයේ විශාලතම සෞඛ්‍ය සංවිධානය වන "Kaiser Permanente" පවසා සිටින්නේ "පර්යේෂණ පෙන්වා දෙන්නේ ශාක හා පැලෑටි මත පදනම් වූ ආහාර වේලක් ශරීර ස්කන්ධ දර්ශකය, රුධිර පීඩනය, HbA1C සහ කොලෙස්ටෙරෝල් මට්ටම අඩුකළ හැකි පිරිවැය අතින් ලාභදායී අඩු අවදානමක් සහිත මැදිහත්වීමක් බවයි. තවද මෙවැනි ආහාර වේලක්, නිදන්ගත රෝගවලට ප්‍රතිකාර කිරීමට අවශ්‍යවන වාර ගණන අවම කොට ischemic හදවත් රෝග ඇතිවිය හැකි සම්භාවිතාව අවම කරයි. The American Institute for Cancer Research පවසන්නේ විවිධාකාර නිර්මාංශ ආහාර වේල් සළකා බැලීමේදී වීගන් ආහාර වේල් පිළිකා තත්වවලට එරෙහිව සමස්තයක් වශයෙන් සිරුරට ආරක්ෂාවක් සපයන බවයි.<ref>{{cite web|url=https://www.aicr.org/cancer-research-update/2013/february_20_2013/cru_vegetarian_cancer.html|title=Vegetarian Diets and Cancer Risk|website=American Institute of Cancer Research|access-date=30 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190530214313/https://www.aicr.org/cancer-research-update/2013/february_20_2013/cru_vegetarian_cancer.html|archive-date=30 May 2019|url-status=dead}}</ref> === ගර්භණී කාන්තාවන්, ළදරුවන් සහ කුඩා දරුවන් === The Academy of Nutrition and Dietetics සහ Dietitians of Canada පවසන්නේ මනාව සැලසුම් කළ නිර්මාංශ සහ වීගන් ආහාරවේල් "ගර්භණී කාන්තාවන්, කිරි දෙන මව්වරුන්, ළදරුවන්, කුඩා දරුවන්, නව යෞවනයන් සහ ක්‍රීඩකයන්" වැනි ඕනෑම කෙනෙකුට සුදුසු බවයි. නමුත් The German Society for Nutrition මේ සමඟ එකඟ නොවේ. The Canadian Pediatric Society හි ස්ථාවරය වන්නේ "ඇතැම් පෝෂ්‍ය පදාර්ථ කෙරෙහි හොඳින් අවධානය යොමු කොය හොඳින් සැලසුම් කළ නිර්මාංශ හෝ වීගන් ආහාර වේල් කළලයේ සිට යෞවන වියේ වර්ධනය දක්වා ඕනෑම අවධියකට නීරෝගී ආදේශකයක් වන බවයි. පෝෂ්‍ය පදාර්ථවලට හොඳ අවධානයක් ලබා දිය යුතු බව පැහැදිලියි, විශේෂයෙන්ම ප්‍රෝටීන්, විටමින් B12 සහ D, අත්‍යවශ්‍ය මේද අම්ල, යකඩ, සින්ක් සහ කැල්සියම ඒ අතර වේ."<ref name="pmid215327962">{{cite journal|last1=Amit|first1=M|date=May 2010|title=Vegetarian diets in children and adolescents|journal=Paediatrics & Child Health|volume=15|issue=5|pages=303–14|pmc=2912628|pmid=21532796}}</ref> 2015දී කරන ලද අධ්‍යයනයකට අනුව ගර්භණී සමය තුළ නිර්මාංශ හෝ වීගන් ආහාර රටා පිළිබඳ වාර්තා අවම වේ. මෙලෙස අහඹු ලෙස අධ්‍යයනයකින් හිඟ වීමෙන් අදහස් කළේ ආහාරයේ බලපෑම අවුල් සහගත සාධකවලින් වෙන්කර හඳුනාගත නොහැකි බවයි. සාරාංශයක් වශයෙන් එහි කියා සිටියේ "මෙම සීමාවන් අතරේ අවශ්‍ය පෝෂ්‍ය පදාර්ථවලට නිසි අවධානයක් ලබා දෙන්නේ නම් වීගන් හෝ නිර්මාංශ ආහාර රටා ගර්භණී සමයේදී අනුගමනය කිරීම ආරක්ෂිත බවයි". කිරි දෙන සහ ගර්භණී කාන්තාවන්ට දෛනික විටමින් B12 හා විටමින් D (සූර්යාලෝකයට නිරාවරණය වීමේ අඩුවක් ඇත්නම්) අතිරේක අවශ්‍ය වේ. එක්තරා වෙනස් විචාරයකින් පැහැදිලි වූයේ ගර්භණී නිර්මාංශ කාන්තාවන්, ගර්භණී සාමාන්‍ය කාන්තාවන්ට වඩා අඩුවෙන් සින්ක් පරිභෝජනය කළ අතර දෙපාර්ශවයම අවශ්‍ය සින්ක් ප්‍රමාණය පරිභෝජනය නොකළ බවයි. කෙසේනමුත් මොවුන් දෙපාර්ශවයේම පටකවල සින්ක් ප්‍රතිශතයේ වෙනසක් හෝ උපත් ස්කන්ධයේ වෙනසක් හෝ වෙනත් වෙනසක් දක්නට නොලැබුණු බවයි. == දර්ශනය == === සදාචාරාත්මක වීගන්වාදය === [[ගොනුව:Hog_confinement_barn_interior.jpg|alt=photograph of pigs in barn|වම|thumb| Igs රන් මෙන්ම කුකුළු මස් හා ගවයින් ද බොහෝ විට ඔවුන්ගේ චලනය සීමා කර ඇත ]] සදාචාරාත්මක වීගන්වාදය, පදනම් වී ඇත්තේ විශේෂවාදයට එරෙහිවීම මතය, එනම් සත්වයෙකුගේ විශේෂය මත ඔවුන්ට වටිනාකමක් පැවරීමට එරෙහි වීම මතයි. උපයෝගිතා (utilitarianism), ආරක්ෂිතයාගේ ප්‍රවේශයද, සත්ව අයිතිවාසිකම් න්‍යාය තුළ ඇතුළත් වේ. සුරතල් සතුන් ලෙස සතුන් හදාවඩාගැනීම අවසන් කිරීමට යොමුවීම ඇතුළු මිනිසුන් නොවන සතුන්ගේ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් පෙනීසිටින අහෝසිවාදයද (abolitionism) එයට ඇතුළත් වේ. පසුව සඳහන් කළ පාර්ශවය තර්ක කරන්නේ ආරක්ෂණවාදයෙන් සිදුවන්නේ සත්ව භාවිතය සදාචාරාත්මක ගැටලුවක් නොවන බව මහජනතාවට හැඟීම ඇතිකරවීම පමණක් බවයි ("happy meat" ස්ථාවරය). වරක් ඔහූ සදාචාරාත්මක වීගන්වාදියෙකු වන්නේ ඇයි යන පැනයට, පළමූ වීගන් ක්‍රියාකාරිකයා සහ The Vegan Societyහි නිර්මාතෘ ඩොනල්ඩ් වොට්සන් පිළිතුරු දෙමින් කියා සිටියේ "විවෘත මනසක් ඇති, අවංක පුද්ගලයෙක්, කිසිවක් පිළිබඳව අවශ්‍ය තරම් වූ අධ්‍යයනයක් සිදුකරන්නේ නම්, ඒ සම්බන්දයෙන් වන සියලු විවේචනවලට සවන් දෙන්නේ නම් සහ ඔහුගේ මනසට එම අදහසට එරෙහි සියලු විවේචන සතුටුදායක ලෙස සපුරාලිය හැකි නම්, ඉක්මණින්ම හෝ පසුව හෝ කෲර සම්ප්‍රදායක් යැයි කෙනෙකු සිතන් ඉන්නා දෙයට ඇති ප්‍රතිරෝධය බැහැර කළ යුතුයි" (If an open-minded, honest person pursues a course long enough, and listens to all the criticisms, and in one's own mind can satisfactorily meet all the criticisms against that idea, sooner or later one's resistance against what one sees as evil tradition has to be discarded)යි යන්නයි. රුධිර ක්‍රීඩා පිළිබඳව ඔහු කියා සිටියේ "විනෝදයට සතුන් මරන්න නම් ඔවුන් අන්තෙටම ජරාජීර්ණ වූ අය විය යුතු බවයි". සතුන් ඡේදනය කිරීම හා පර්යේෂණ සහ අත්හදාබැලීම් සඳහා සතුන් යොදාගැනීම පිළිබඳව ඔහු කියා සිටියේ "මිනිසා විසින් මිනිසුන් හැර ලොව නිර්මාණය වූ අනෙක් නිර්මාණවලට එරෙහිව දියත් කළ දරුණුම ප්‍රහාරය" බවයි. ඔහු තවදුරටත් කියා සිටියේ "නැඟීමට අවශ්‍යම පඩියක් වන නිර්මාංශවාදය, මස් කෑමත්, වීගන් වීමත් අතර තවත් එක් පඩියක් පමණක්" බවයි.<ref name=":32">{{Cite web|url=https://www.vegansociety.com/sites/default/files/DW_Interview_2002_Unabridged_Transcript.pdf|title=Donald Watson 2002 Unabridged Interview|last=George|first=Roger|date=|website=|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191027031624/https://www.vegansociety.com/sites/default/files/DW_Interview_2002_Unabridged_Transcript.pdf|archivedate=27 October 2019|accessdate=}}</ref> ඇලෙක්ස් හර්ශාෆ්ට් (Alex Hershaft), "Farm Animal Rights Movement and Holocaust Survivor"හි සම නිර්මාණකරු කියා සිටියේ ඔහු "සුන්දර, ප්‍රාණවත් හා අහිංසක සතෙකුගේ හිසට පහරදී ඔහුව කැබලි කපා එම කැබලි ඔහුගේම කට තුළට ගිල්වීම, සෑමවිටම මානසිකව දුකක් ගෙන දෙන කාරණයක් වූ බවයි", තවද නාසි සමූලඝාතන කාලයේ ඔහුගේ අත්දැකීම්, කර්මාන්ත ගොවිපළ, වෙන්දේසි අංගන සහ ඝාතකාගාරවල සතුන් පිළිබඳව අනුකම්පාවක් උපද්දවූ අතර ඔහු කියා සිටියේ "වැඩකට නැති භාණ්ඩයකට මෙන් සැළකුම් ලැබීම කොතරම් ඛේදනීයද යන්න" ඔහු වටහාගෙන සිටි බවයි.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=kIgAi6k69IQC&pg=PA145#v=onepage|title=People Promoting and People Opposing Animal Rights: In Their Own Words|last=Kistler|first=John M.|date=2002|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=9780313313226|location=|pages=145–146|language=en}}</ref> අහෝසිවාදියෙකු (abolitionist) වන නීතිය පිළිබඳ මහාචාර්ය ගැරී ෆ්‍රැන්චෝනී,තර්ක කරන්නේ හැඟීමක් සහිත කවර ජීවියෙකුට වුවද භාණ්ඩයක් ලෙසට සැළකුම් නොලැබීමට අයිතියක් තිබෙන බවයි, එමෙන්ම ඔහු කියා සිටින්නේ එලෙස සහජ සදාචාරයක් මිනිස් නොවන සතුන්ට ඇති බවට පිළිගැනීමේ මූලික අඩිය වීගන්වාදය පිළිගැනීම බවයි. දාර්ශනිකයෙකු සහ අයිතිවාසිකම් පිළිබඳව න්‍යායාචාර්‍යවරයෙකු වන ටොම් රේගන් කියා සිටින්නේ සතුන්ට විශ්වාස, ආශාවන්, මතකය සහ ක්‍රියාවක් මූලිකව ඇරඹීමේ කුසලතාවය ඇති බැවින් ඔවුන් "ජීවයේ වස්තු විෂයක්" (subjects-of-a-life) ලෙස සැළකිය යුතු බවයි. මෙම ජීවයේ වස්තු විෂයක් ලෙසට ඇති අයිතිය තවත් සදාචාරාත්මක න්‍යායවලින් ඉක්මවා යැවිය හැකි වුවත්, රේගන් තර්ක කරන්නේ, ගොවීන්ගේ සතුට, පහසුව සහ ආර්ථික අවශ්‍යතා ඒවාට අවශ්‍ය තරම් භාරයක් නොදෙන බවයි. උපයෝගිතාවාදියෙකු (utilitarian), ආරක්ෂාවාදියෙකු (protectionist) හා දාර්ශනිකයෙකු වන පීටර් සිංගර් තර්ක කරන්නේ තීරණ ගැනීමේදී සතුන්ගේ දුක් වේදනා විපාකයක් ලෙස ගණන් ගැනීමට අපොහොසත් වීම සම්බන්දයෙන් සදාචාරාත්මක හෝ තර්කානුකූල සාධාරණීකරණයක් නොමැති බවත් සතුන් මැරීම පැවැත්මට අත්‍යවශ්‍යම නම් පමණක් මිස බැහැර කළ යුතු බවත්ය. එය එසේ තිබියදීත් "සදාචාරාත්මක චින්තනය තත්වයන්ට සංවේදී විය හැකි" බවත්, "සුළු සුළු උල්ලංඝනයන් ගැන ඔහු එතරම් තැකීමක් නොකරන බවත්" ඔහු ලියයි.<ref>Peter Singer and Jim Mason, ''The Way We Eat'', Rodale, 2006, 281–282.</ref> ආරක්ෂාවාදියෙකු වන බෲස් ෆ්‍රෙඩ්රික් (Bruce Friedrich) පවසන ආකාරයට දැඩි වීගන්වාදය ද සතුන් කෙරෙහි අයහපත් බලපෑමක් ඇතිකරයි. ඊට හේතුව ලෙසට ඔහු පවසන්නේ, එමඟින් පුද්ගලික පාරිශුද්ධත්වය කෙරෙහි මිස හැකි සෑම සත්ව නිෂ්පාදනයක්ම අත්හැරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු නොවන නිසයි.<ref>[[Bruce Friedrich]], [https://web.archive.org/web/20080611232631/http://www.goveg.com/effectiveAdvocacy_personal.asp "Personal Purity vs. Effective Advocacy"], PETA, 2006.</ref> ෆ්‍රැන්චෝනීට මෙම තර්කය, මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම කිසි විටෙකත් තුරන් කළ නොහැකි බැවින් අප පාලනයේ පවතින අවස්ථාවලදී මානව හිමිකම් ආරක්ෂා කිරීම සිදු නොකළ යුතුය යන තර්කයට සමානය. කිසිවක සත්ව අමුද්‍රව්‍ය ඇත්තේද යන්න සපයන්නාගෙන් ඇසීමට නොහැකිවීමෙන්, සතුන්ගේ සදාචාරාත්මක අයිතිවාසිකම් පහසු නම් තෝරාගැනීමක් මෙහිදී අපි තරයේ කියා සිටිමු. එයින් ඔහු සාරාංශගත කරන්නේ ආරක්ෂාවාදීන්ගේ ස්ථාවර ඔවුන්ගේම ප්‍රතිවිපාකවාදී කොන්දේසි මත අසමත් වන බවයි. දාර්ශනිකයෙකු වන වැල් ප්ලම්වුඩ් (Val Plumwood) කියා සිටින්නේ සදාචාරාත්මක වීගන්වාදය "සියුම්ව මිනිස් කේන්ද්‍රීය" වන බවයි. එය, ඇය "මානව/සොබාදහම ද්විත්වවාදය" ලෙස හඳුන්වන න්‍යායට උදාහරණයක් ලෙස ඇය ගෙනහැරපාන්නේ මෙහිදී මානව වර්ගයා සෙසු සොබාදහමෙන් වෙන් කර පෙන්වන නිසයි. සදාචාරාත්මක වීගන්වරු "පාරිසරික කාවැද්දීම"තේරුම්ගන්නවා වෙනුවට ඔවුන් සතුන්ව විශේෂ ආරක්ෂාවක් ලැබිය යුතුය යන කාණ්ඩයට එක්කරති. ඇය පවසන්නේ සත්ව ආහාර "පෝෂණ අවශ්‍යතා සඳහා මුළු පෘථිවියම සළකා බලන" අයෙකුට "අනවශ්‍ය නපුරක්" විය හැකි බව‍යි. කාර්මික සත්ව පාලනය ප්ලම්වුඩ් තරයේ ප්‍රතික්ෂේප කළ ඈ කියා සිටියේ එයට වඩා කුඩා පරිසර පද්ධතියක් සළකන අයෙකුට පූර්ණ වීගන්වාදියෙකු වීම ඉතාම අපහසු හෝ කිරීමට නොහැකි දෙයක් බවයි.<ref>Val Plumwood, [http://epress.anu.edu.au/titles/the-eye-of-the-crocodile ''The Eye of the Crocodile''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131002100835/http://epress.anu.edu.au/titles/the-eye-of-the-crocodile |date=2013-10-02 }}, edited by Lorraine Shannon, Canberra: Australian National University E Press, 2012, 87.</ref> ජෛව ආචාරධර්ම විද්‍යාවේ ප්‍රවීණයෙකු වන බෙන් මෙෆම් (Ben Mepham), ෆ්‍රැන්චෝනී සහ ගානර්ගේ "The Animal Rights Debate: Abolition or Regulation" පොත සම්බන්දයෙන් තම විවරණයේ පවසන්නේ "ආචාරධර්මවල ඉලක්කය "සියල්ල සළකා බලා" නිවැරදි දේ, හෝ හොඳම ක්‍රියා පිළිවෙත තෝරාගැනීම නම්, ඔතරම් ස්ථිර න්‍යාය පත්‍රයකට සීමා වීම සරල සහ ස්වයං මතභේදාත්මක නිගමනවලට විවෘත වන බවයි. හෝ, එය ෆාලි (Farlie) පවසන ආකාරයට, එය තාලයකට පවසනවා නම් "මෙයට එකම සදාචාරාත්මක විසඳුම වීගන්වාදය යැයි පැවසීම, දරුණුවට මඩ වූ පොකුණකට විශාල පිම්මක් ගන්නවා වැනිය". වීගන් ආහාර රටා නඩත්තු කිරීමට වෙනම කෘෂිකර්ම රටා නිර්මාණය කිරීම නිසා වන සතුන් කෙරෙහි ඇතිවන හානිකර බලපෑම, වනසතුන් පිළිබඳව නැතිව ගෘහාශ්‍රිත සතුන් පිළිබඳව පමණක් සදාචාරාත්මක ප්‍රවේශයකින් බැලීම, සතුන්ගේ සහජීවනය වෙනුවෙන් යොදන සම්පත් සහ ඒ අතර පෝෂණ ඌනතාවලින් පෙළෙන සහ හිංසනයට සහ සූරාකෑමට ලක්වූ බිලියනයක් පමණ මිනිසුන්ගේ වේදනා හරිගැස්සීම තම කාර්ය කරගත් අය අතර පවතින අසමතුලිතතාවය, ආර්ථිකය, සංස්කෘතිය සහ ඇතැම්විට පැවැත්ම, සතුන් සමඟ සහජීවනයෙන් සිටීම මත රඳා පවතින සමාජවල, අයිතීන් සහ උනන්දු බැහැර කරමින් සංවර්ධිත බටහිර රටවල්වල අවධානය ආකල්ප සහ තත්වවලට ලබාදීම මේ සඳහා උදාහරණ ලෙස දක්වයි. පාරභෞතිකවාදියෙකු සහ දාර්ශනිකයෙකු වන ඩේවිඩ් පියර්ස් (David Pearce), තර්ක කරන්නේ හුදෙක් සතුන්ව හිංසාවෙන් ගලවාගැනීම සහ මිනිසුන් නොවන සතුන්ට හිමිකම් කීමට යාම වැළැක්වීම නොව, වන සතුන් හිංසාවට ලක් නොවන ආකාරයට ගෝලීය පරිසර පද්ධතියක් නිර්මාණය කිරීමට මිනිසුන් හට "ස්වයංව ඇතිවිය යුතු අත්‍යාවශ්‍යතාවයක්" තිබෙන බවයි. මෙලෙස දුක් වේදනා අහෝසි කිරීමේ ප්‍රයත්නයේදී පියර්ස් සතුන් අතර විලෝපිකත්වය තුරන් කිරීම සහ "සුභසාධන රාජ්‍යයේ හරස් විශේෂයන්ගේ ගෝලීය ප්‍රතිසමයක්" ප්‍රවර්ධනය කරයි. ඔහුගේ මතය නම් සරුබව නියාමනය කිරීම මඟින් ශාකභක්ෂක ජනගහනය තිරසාර මට්ටම්වල පවත්වාගත හැකිය, එනම් "සාගතය, විලෝපනය සහ රෝගවලට වඩා ශිෂ්ට සම්පන්න සහ සානුකම්පිත ප්‍රතිපත්තිමය විකල්පයක්" අවශ්‍ය බවයි. පාරභෞතිකවාදී ව්‍යාපාරයේ වැඩිවන වීගන් සහ නිර්මාංශිකයන් සංඛ්‍යාවට පියර්ස්ගේද විශාල බලපෑමක් ඇති බව කියවේ.<ref>{{cite book|last=Fairlie|first=Simon|title=Meat: A Benign Extravagance|publisher=Chelsea Green Publishing|year=2010|at=230–231|isbn=978-1603583251}}</ref> වීගන්වාදී විප්ලවීය ව්‍යායාමයේ වර්ධනය වීගෙන එන දේශපාලනික දර්ශනයක් වන්නේ, "veganarchism", එනම් වීගන්වාදයේ සහ අරාජිකවාදයේ (anarchism) හි සංයුක්තයකි. මෙහි විස්තර කෙරෙන්නේ මිනිසා ඇතුළු සියලු සතුන්ගේ "පූර්ණ විමුක්තිය" ("total abolition" හෝ "total liberation")යි. "රාජ්‍ය" යන්න මිනිස් සහ මිනිස් නොවන දෙපාර්ශවයටම අනවශ්‍ය සහ හානිකර යන මතය දරන ඔවුන් පවසන්නේ වීගන් ජීවන් රටාවක් ඇති අරාජික සමාජයක් ඔබින බවයි. මෙම පදය කරළියට පැමිණියේ 1995 Brian A. Dominickගේ පත්‍රිකාවකිනි. <ref name="Brian">Dominick, Brian. ''Animal Liberation and Social Revolution: A vegan perspective on anarchism or an anarchist perspective on veganism'', third edition, Firestarter Press, 1997, pp. 5–6.</ref> Animal Liberation Front (ALF) සහ Revolutionary Cells-Animal Liberation Brigade (ALB) සමඟ ඔවුන්ගේ අරමුණු ඉදිරියට ගෙන යාම සඳහා සෘජු ක්‍රියාමාර්ග ගැනීම veganarchists, එනම් අරාජිකවාදී වීගන්වරුන්ගේ පුරුද්දකි, ඇතැම්විට, සාපරාධී ආකාරයෙන් පවා. එල් පැසෝහි ටෙක්සාස් විශ්ව විද්‍යාලයේ සත්ව අයිතිවාසිකම් ක්‍රියාකාරියෙකු සහ දර්ශනවාදයේ මහාචාර්යවරයෙකු වන ස්ටීවන් බෙස්ට් මෙම ප්‍රවේශය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින අතර, ඔහු ෆ්‍රැන්චෝනී වැනි වීගන් ක්‍රියාකාරීන් විවේචනය කරනු ලබන්නේ ඔවුන් "සර්ව විමුක්තිය" වෙනුවට "සත්ව විමුක්තිය" වෙනුවෙන් පමණක් පෙනී සිටින නිසයි. ඒ "සර්ව විමුක්ති" දර්ශනය සතුන්ගේ "දේපළ තත්වයට" විරුද්ධ වනවා පමණක් නොව "ධනවාදය, රාජ්‍යය, දේපළ සම්බන්ධතා සහ වෙළඳ භාණ්ඩීකරණයේ ගතිකය යන සියලු දේ දැඩිය විවේචනය කරන" නිසයි. විශේෂයෙන්ම ඔහු වර්ණය වෙනස්, කම්කරු පන්තිය හා දුප්පතුන් නොසළකා, ධනවත් බටහිර ජාතින් වෙත පමණක් ආමන්ත්‍රණය කරනවා යැයි සිතන "go vegan" යන සරල හා නිර්පාක්ෂික පාඨය විවේචනය කරයි. ඔහු කියන්නේ "වීගන් බවට පත්වෙන සෑම පුද්ගලයෙක් පාසාම, චීනය, ඉන්දියාව සහ ඉන්දුනීසියාව තුළ මස් කන්නන් දහසක් දෙනා මතුවෙන බවයි". "උපකල්පිත අධ්‍යාපනයේ සහ සදාචාරාත්මක ඒත්තු ගැන්වීමේ ඒකීය කාර්යක්ෂමතාව කෙරෙහි ඇති විශ්වාසය", "සෘජු ක්‍රියාමාර්ග, මහජන ගැටුම්, සිවිල් අකීකරුකම්, සන්ධානගත දේශපාලනය හෝ රැඩිකල් වෙනසක් සඳහා වන අරගලය" වෙනුවට ආදේශක ලෙස භාවිතා කළ නොහැකියි. ඩොනල්ඩ් වොට්සන් කියා ඇත්තේ ඔහු, "එය ඔවුන්ගේ අරමුණු සාක්ෂාත් කරගැනීම සඳහා වඩාත්ම සෘජු හා ඉක්මන් ක්‍රමය යැයි විශ්වාස කරමින්, ක්‍රියාවට නංවන අයට ඉමහත් ගෞරවයක් දක්වන" බවයි. ඇතැම් වීගන්වරු උප්පත්තිය කෙරෙහි සෘණ ආකල්පයකින් බලන "anti-natalism" ද පිළිගනිති. මීට හේතුව ඔවුන් මෙම පිළිවෙත් දෙකම සතුන් සහ පරිසරය සම්බන්දයෙන් "වේදනා අඩු කිරීමේදී" අනුපූරක බවට විශ්වාස කිරීමයි.<ref>{{cite magazine|last=Pelley|first=Virginia|date=29 January 2018|title=This Extreme Sect of Vegans Thinks Your Baby Will Destroy the Planet|url=https://www.marieclaire.com/culture/a14751412/antinatalism/|accessdate=30 July 2018|magazine=[[Marie Claire]]}}</ref> ==== සූරාකෑමේ ගැටලු (Exploitation Concerns) ==== The Vegan Society පවසන්නේ "වීගන්වාදය දිගුවක් වශයෙන් මිනිසුන්ගේ ප්‍රයෝජනය සඳහා සත්ව භාවිතයෙන් තොර විකල්ප වර්ධනය හා භාවිතා කිරීම ප්‍රවර්ධනය" කරන බවයි. බොහෝ සදාචාරාත්මක වීගන්වරු සහ වීගන් සංවිධාන සත්ව නිෂ්පාදන ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට හේතුවක් ලෙස සත්ව ඝාතකාගාරවල දුර්වල සේව තත්ව දක්වති. ඩොනල්ඩ් වොට්සන් සඳහන් කරන්නේ "මෙම ඝාතකයන් මේවායේ සේවය නොකළේ නම්, අපට එය කළ හැකිද? අපට නොහැකිනම්, අප වෙනුවෙන් ඔවුන් එය කරාවි යැයි අපට සිතිය නොහැකියි. ගැටලුව එතනදී වඩා සංකීර්ණ වෙයි. එයින් අදහස් කරන්නේ අප සතුන් පමණක් නොව, මිනිසුන්වද සූරාකන බවයි". === පාරිසරික වීගන්වාදය === [[ගොනුව:Paul_Watson_(cropped).jpg|alt=photograph of Paul Watson|වම|thumb| පෝල් වොට්සන්, Sea Shepherd Conservation Societyයේ නිර්මාතෘ ]] මසුන් ඇල්ලීම, දඩයම් කිරීම, සතුන් උගුල්වලට හසු කරගැනීම සහ ගොවිතැන් කිරීම, විශේෂයෙන් කර්මාන්තශාලා ගොවිතැන පාරිසරික වශයෙන් තිරසාර නොවන බව පවසමින්, ඔවුන් පරිසර සංරක්ෂණය කෙරෙහි තම අවධානය යොමු කරයි. 2010දී "Sea Shepherd Conservation Society"හි පෝල් වොට්සන් (Paul Watson), ඌරන් සහ කුකුළන්ව "ප්‍රධාන ජලජ විලෝපිකයන්" ලෙස හැඳින්වූයේ ගොවිපළ සතුන් වන ඔවුන්, අල්ලාගනු ලබන් මාළුන්ගෙන් 40% කන නිසයි. 2002 සිට, සියලුම "Sea Shepherd" නෞකා පාරිසරික හේතූන් මත වීගන් වී ඇත. වීගන්වාදයේ මෙම ප්‍රභේදය සතුන් පරිභෝජනය කිරීමෙන් තොරව තිරසාර ජීවන මාර්ගයක් නිර්මාණය කරගැනීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි.<ref>{{Cite web|url=https://seashepherd.org/news-and-commentary/commentary/v.html|title=V|last=Watson|first=Paul|date=6 May 2014|publisher=[[Sea Shepherd Conservation Society]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170803062650/https://seashepherd.org/news-and-commentary/commentary/v.html|archive-date=3 August 2017|url-status=dead|accessdate=7 March 2018|quote=So why are all the meals on Sea Shepherd ships vegan? The answer is because vegetarianism and especially veganism are powerful alternatives to eight billion human beings and their domestic animals eating the oceans alive. The diversity in our ocean is being diminished more and more every day and when diversity collapses, interdependence between species collapses and the result is a dead ocean. And a dead ocean means death to all creatures big and small because if the ocean dies, we all die. [...] Sea Shepherd's position is that all commercial fisheries must be shut down so fish can have a chance to recover. The only relatively 'sustainable' fisheries are artisanal fishing by fishermen working from very small boats out of tiny ports in India, Africa, etc. We need to remove the corporations, the big trawlers, [[seiner]]s, and long-liners, the heavy gear, the big nets, the long lines and the factory ships if our oceans are going to be saved.}}</ref> 2006 එක්සත් ජාතීන්ගේ ආහාර හා කෘෂිකර්ම සංවිධානයේ "Livestock's Long Shadow" වාර්තාවට අනුව, පෘථිවියේ භූමියෙන් 26%ක් පමණ පශුසම්පත් තණබිම් සඳහා කැපකර ඇත. පශු සම්පත් ගොවිතැන (බොහෝවිට එළදෙනුන්, කුකුළන් හා ඌරන්) වාතය, භූමිය, පස, ජලය, [[ජෛවවිවිධත්වය|ජෛව විවිධත්වය]] සහ [[‍දේශගුණික විපර්යාස|දේශගුණික විපර්යාස]] කෙරෙහි බලපාන බව එක්සත් ජාතීන්ගේ වාර්තාව නිගමනය කළේය. ගෝලීය ධාන්‍ය අස්වැන්නෙන් 1/3ක් වන ටොන් මිලියන 670ක් සහ මාළු ආහාර ටොන් මිලියන 7.6ක් ඇතුළු ආහාර ටොන් මිලියන 1174ක් පශු සම්පත් පරිභෝජනය කොට ඇත. "Carbon Balance and Management" සඟරාවේ 2017 පළ කළ ලිපියක සඳහන් වූයේ සත්ව කෘෂිකර්මාන්තයේ මිතේන් විමෝචනය පෙර ඇස්තමේන්තුවලට වඩා 11%කින් වැඩි වී ඇති බවයි. 2018 කරන ලද අධ්‍යයනයකින් හෙළිවූයේ ගෝලීය වශයෙන් ශාකාහාර රටාවකට හුරුවීම කෘෂිකර්ම ඉඩම් භාවිතය 76%කින් (හෙක්ටයාර බිලියන 3.1-අප්‍රිකාවේ විශාලත්වය සහිත බිමක්) අඩු කරන බවත් [[හරිතාගාර වායු]] විමෝචනය 28%කින් අඩු කරන බවත්ය. කෙසේනමුත් වෙනත් පර්යේෂණ මඟින් මෙම වාර්තා ප්‍රශ්න කොට ඇත.<ref>{{cite news|url=https://theconversation.com/yes-eating-meat-affects-the-environment-but-cows-are-not-killing-the-climate-94968|title=Yes, eating meat affects the environment, but cows are not killing the climate|last1=Mitloehner|first1=Frank M.|date=October 25, 2018|work=The Conversation}}</ref> [[ගොනුව:Wynes_Nicholas_CO2_emissions_savings.svg|thumb|294x294පික්| විවිධ ක්‍රියාවන් සඳහා කෙනෙකුගේ කාබන් අඩිපාර අඩු කිරීම. මෙම අධ්‍යයනයේ දී ශාක පදනම් කරගත් ආහාරයක් ලැක්ටෝ-ඕවෝ නිර්මාංශ ආහාර වේලක් ගැන සඳහන් කරයි. වීගන් ආහාර වේලෙහි අඩු කාබන් අඩිපාරක් ඇති බව දන්නා කරුණකි. <ref>{{Cite journal|last=Scarborough|first=Peter|last2=Appleby|first2=Paul N.|last3=Mizdrak|first3=Anja|last4=Briggs|first4=Adam D. M.|last5=Travis|first5=Ruth C.|last6=Bradbury|first6=Kathryn E.|last7=Key|first7=Timothy J.|date=11 June 2014|title=Dietary greenhouse gas emissions of meat-eaters, fish-eaters, vegetarians and vegans in the UK|journal=Climatic Change|volume=125|issue=2|pages=179–192|bibcode=2014ClCh..125..179S|doi=10.1007/s10584-014-1169-1|pmc=4372775|pmid=25834298}}</ref> ]] 2010දී, "Assessing the Environmental Impacts of Consumption and Production" UN වාර්තාව තර්ක කරේ සත්ව නිෂ්පාදනවලට "පොදුවේ ගත් කල වැඩි සම්පත් අවශ්‍ය වන අතර ශාක පදනම් කරගත් විකල්පවලට වඩා වැඩි විමෝචනයක් ඇති කරයි". එහි යෝජනාවූයේ පරිසර හානිය අඩු කරගැනීමට සත්ව නිෂ්පාදනවලින් ඈත් විය යුතු බවයි. 2007, කෝනෙල් විශ්වවිද්‍යාලයේ අධ්‍යයනයකින් හෙළිවූයේ නිර්මාංශ ආහාර වේල්වලට අනුගත වීම අවම ඒක පුද්ගල බිම් කඩක් අවශ්‍ය වුවත්, ඉහළ තත්වයක් බිම් කඩක් අවශ්‍ය වන බවයි. 2015 වසරේ අධ්‍යයනයකින් හෙළිවූයේ වන විනාශය සහ වාසස්ථාන විනාශ කිරීම සඳහා සැළකිය යුතු සාධකයක් වන මස්වලට ඇති ඉල්ලුම වැඩිවීම නිසා ජෛව විවිධත්වයට සැළකිය යුතු අලාභයක් සිදුවන බවයි. ලෝක වනජීවී අරමුදල විසින් 2017දී කරන ලද අධ්‍යයනයකින් හෙළිවූයේ ජෛව විවිධත්ව අලාභයෙන් 60%ක්ම ගොවිතැන් සතුන් දසදහස් ගණනක් ඇතිකිරීම සඳහා අවශ්‍ය වන මහා පරිමාණයේ ආහාර බෝග වගාවෙන් ඇතිවන අතර එමඟින් ස්වාභාවික සම්පත්වලට විශාල පීඩනයක් එල්ල වන බවත්, විශාල වශයෙන් පාඩු සිදුවන බවයි. පශුසම්පත්, පෘථිවියේ සියලු ක්ෂීරපායින්ගේ 60%ක් වේ. කුරුල්ලන් සම්බන්දයෙන් ගත් කල, වනයේ සිටින්නේ 30%ක් පමණි. කුකුළන් වැනි ඉතිරි 70%ම ගෘහාශ්‍රිතයි. 2017, නොවැම්බර් මස, ලෝක විද්‍යාඥයින් 15,364ක් මානව වර්ගයාට කරන අනතුරු ඇඟවීමකට අත්සන් කළ අතර, වෙනත් දේ අතර "කිරි ආහාරවලින් බොහෝ දුරට ශාක පදනම් කරගත් ආහාරවලට මාරුවීම ප්‍රවර්ධනය කිරීම"ට සහය දැක්වීමද එහි විය. 2019, IPBES Global Assessment Report on Biodiversity and Ecosystem Services ලොවට හෙළිකළේ කාර්මික කෘෂිකර්මාන්තය සහ අධික ලෙස මසුන් ඇල්ලීම, වඳවීමේ අර්බුදයේ මූලික ගාමක බලවේගයක් බවත්, මස් හා කිරි කර්මාන්තද මෙයට සැළකිය යුතු බලපෑමක් ඇති කරන බවයි. 2019 අගෝස්තු 8 වන දින, IPCCය විසින් 2019 විශේෂ වාර්තාවේ සාරාංශයක් නිකුත් කළ අතර එහි දැක්වූයේ ශාක පදනම් කරගත් ආහාර වෙත මාරුවීම දේශගුණික විපර්යාසයන් අවම කිරීමට හා එයට අනුවර්තනය වීමට උපකාරී වනු ඇතැයි කියා සිටියේය. === ස්ත්‍රීවාදී වීගන්වාදය === ==== පුරෝගාමීන් ==== ස්ත්‍රීවාදී සත්ව අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ ප්‍රමුඛ ක්‍රියාකාරීන් හා විද්වතුන්ගේ කෙනෙකි, කැරොල් ජේ. ඇඩම්ස් (Carol J. Adams). ඇගේ ප්‍රථම කෘතිය වන "The Sexual Politics of Meat: A Feminist-Vegetarian Critical Theory (1990), ස්ත්‍රීවාදය හා මස් පරිභෝජනය අතර ඇති සම්බන්දය සටහන් කළ විට, එය සත්ව අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ ව්‍යාපාරයේ කොටසක් බවට පත්වීමේ හැකියාව පැහැදිලි විය. "The Sexual Politics of Meat" එළිදැක්වූ දා සිට ඇඩම්ස් රචනා, පොත් සහ ප්‍රධාන දේශන ඇතුළු තවත් කෘති කිහිපයක් ප්‍රකාශයට පත් කර තිබේ. "Minding Animals (2009)" නම් ඇගේම කතාවෙන් උපුටාගත් එක් කොටසක ("Why Feminist-Vegan Now?"හි), ඇඩම්ස් පවසන්නේ ඇයට ස්ත්‍රීවාදය සහ නිර්මාංශත්වය අතර සම්බන්දයක් ඇති බවට 1974 ඔක්තෝබර් මාසයේ පසක් වූ බවයි. ස්ත්‍රීවාදී වීගන්වාදය පිළිබඳ සංකල්පය අඩ සියවසකට ආසන්න කාලයක් තිස්සේ පවතින බව එයින් නිදර්ශනය කරයි. අනෙක් කතුවරුන්ද, ඇඩම්ස්ගේ අදහස් පුළුල් කරමින් ඒවාට සමාන්තර අදහස් දක්වා ඇත. "Joining the Dots: Some Reflections on Feminist-Vegan Political Practice and Choice"හි ඇන්ජෙලා ඩුන්ජැක් (Angella Duvnjak) පවසන්නේ මෙම වාදයන් දෙකෙහි ඇති සම්බන්ධය ඇයත් ඇගේ සහෘද උගතුන් පැහැදිලිව දුටුවත්, එයට විරුද්ධවීම් ඇයට හමුවුණු බවයි (2011දී). වෙනත් විද්වතුන් ස්ත්‍රීවාදය සමඟ වීගන්වාදයේ සම්බන්ධතා පැහැදිලි කරයි. උදාහරණයක් වශයෙන් කැරී හැමිල්ටන් (Carrie Hamilton) ලිංගික ශ්‍රමිකයන් හා සත්ව ප්‍රජනන අයිතීන් අතර සම්බන්ධතාව පෙන්වා දෙයි. ස්ත්‍රීවාදී වීගන්වාදයට සහය පළකරන තවත් බොහෝ විද්වතුන් මෙයට දිගටම එකතු වෙමින් සිටියි.<ref name=":02">{{Cite journal|last=Hamilton|first=Carrie|year=2017|title=sex, work, meat: the feminist politics of veganism|journal=Feminist Review|language=en|volume=114|issue=1|pages=112–129|doi=10.1057/s41305-016-0011-1}}</ref> ==== සත්ව හා මානව අපයෝජනයන් අතර සමාන්තරයන් ==== ස්ත්‍රීවාදී වීගන්වාදයේ ප්‍රධාන සංකල්ප සමහරක් වන්නේ සතුන්ගේ හිංසනය සහ හිංසනය අතර ඇති සම්බන්ධයයි. නිදසුනක් වශයෙන්, මාජරී ස්පීගල් (Marjorie Spiegal), සතුන්ගේ සහ මිනිසුන්ගේ වහල්භාවය සංසන්දනය කරයි.<ref name=":12">{{Cite journal|last=Duvnjak|first=Angella|date=6 September 2011|title=Joining the Dots: Some Reflections on Feminist-Vegan Political Practice and Choice|url=https://www.outskirts.arts.uwa.edu.au/volumes/volume-24/duvnjak|journal=Outskirts|publication-date=May 2011|volume=24|archive-url=https://archive.today/20180308035756/https://www.outskirts.arts.uwa.edu.au/volumes/volume-24/duvnjak|archive-date=8 March 2018|accessdate=7 March 2018|url-status=dead}}</ref> සතුන් මිළදී ගන්නේ අභිජනනය කරන්නෙකුගෙන් වන අතර ඔහු පුද්ගලික වාසි සඳහා -තවදුරටත් අභිජනනය කිරීමට හෝ වැඩපළ කරගැනීමට- යොදාගනු ලැබේ. ඉන්පසු ඔහු, බොහෝවිට මසට විකුණනු ලැබේ. සත්ව අයිතිවාසිකම් ක්‍රියාකාරීන්ගේ සහ පරිසර හිතකාමී ස්ත්‍රීවාදීන්ගේ කාර්යයන් නොතකා මෙලෙස ධනවාදී අරමුණුවලින් සතුන් පුද්ගලින් වාසි තකා භාවිතා කිරීම ශක්තිමත්ව තිබේ. නිදසුනක් වශයෙන්, මාළු වැනි සතුන් යෝජනා කරන සමාන අදහස් සත්ව හිංසාව සාධාරණීකරණය කිරීමක් ලෙස අද ගෙන එනු ලැබේ. <ref name=":1">{{Cite journal|last=Duvnjak|first=Angella|date=6 September 2011|title=Joining the Dots: Some Reflections on Feminist-Vegan Political Practice and Choice|url=https://www.outskirts.arts.uwa.edu.au/volumes/volume-24/duvnjak|journal=Outskirts|publication-date=May 2011|volume=24|archive-url=https://archive.today/20180308035756/https://www.outskirts.arts.uwa.edu.au/volumes/volume-24/duvnjak|archive-date=8 March 2018|access-date=7 March 2018}}</ref> සතුන්ගේ වේදනාවට ඇති හැකියාව අඩුය යන න්‍යාය සත්‍යාපනය කළ හැකි වුවද, මිනිස් ජීවිතවලට වඩා අඩු ගෞරවයකින් යුතුව සත්ව ජීවිතවලට සැලකීම සඳහා තාර්කිකත්වයක් නොමැති බව තර්කයේ ස්ත්‍රීවාදී පැත්ත පවසයි. ස්ත්‍රීවාදය හා වීගන්වාදය අතර ඇති තවත් සම්බන්ධයක් වන්නේ කාන්තාවන්ට හෝ වෙනත් සුළුතර සාමාජිකයන්ට එරෙහි කෲරත්වය හා සතුන්ට එරෙහි කෲරත්වයයි. සත්ව අයිතිවාසිකම් ක්‍රියාකාරීන්, සත්ව හිංසාව ස්ත්‍රීවාදී ප්‍රශ්න සමඟ සමීපව සම්බන්ධ කරයි. අභිජනන පුරුදු සඳහා භාවිතා කරන සතුන්, මිනිස් ජාවාරම්වල වින්දිතයන් හා සංක්‍රමණික ලිංගික ශ්‍රමිකයන් සමඟ සැසඳීම නිසා මෙම සම්බන්ධතාවය තවත් පිළිබිඹු වේ. හැමිල්ටන් කියා සිටින්නේ "ස්ත්‍රී දූෂකයින් ඇතැම්විට, විකෘතිතාවලින් පෙළෙන සතුන්ගේ හැසිරීම් රටා පෙන්වයි", මෙයින් ගම්‍ය වන්නේ, මෙම දූෂකයන් සත්ව හිංසාවේද නියැලුණු ප්‍රවණතාවක් තිබුණු බවයි.<ref name=":03">{{Cite journal|last=Hamilton|first=Carrie|year=2017|title=sex, work, meat: the feminist politics of veganism|journal=Feminist Review|language=en|volume=114|issue=1|pages=112–129|doi=10.1057/s41305-016-0011-1}}</ref> ==== ධනවාදය සහ ස්ත්‍රීවාදී වීගන්වාදය ==== ස්ත්‍රීවාදී වීගන්වාදය ස්ත්‍රීවාදී සිතුවිලි හා සම්බන්ධ වන තවත් ක්‍රමයක් වන්නේ නිෂ්පාදනයේම [[ධනවාදය|ධනවාදී]] මාධ්‍යයන්ය. කැරොල් ජේ. ඇඩම්ස් බාබරා නොස්කෙව (Barbara Noske) උපුටා දක්වයි, "මස් අනුභව කිරීම අවසාන ධනවාදී නිෂ්පාදනය වේ, මන්ද නිෂ්පාදනයට බොහෝ දේ අවශ්‍ය බැවින් එය බොහෝ සම්පත් උපයෝගි කරගන්නා නිසයි". මස් නිෂ්පාදනය සඳහා සම්පත් ප්‍රාග්ධනීකරණය, පරිසරයට අඩු අහිතකර බලපෑමක් ඇති වෙනත් ආහාරවර්ග නිෂ්පාදනය භාවිතා කිරීම වඩා සුදුසු යැයි තර්ක කෙරේ. === ආගමික වීගන්වාදය === ආගමික සම්ප්‍රදායන් ගණනාවක් තුළ ඇති ප්‍රවාහයන් වීගන්වාදය දිරිගන්වයි (ඇතැම්විට සදාචාරාත්මක හෝ පාරිසරික හේතුන් මත). විසි එක්වන සියවසේ යුදෙව් වීගන්වාදයේ<ref>{{Cite book|title=Jewish veganism and vegetarianism : studies and new directions|editor=Labendz, Jacob Ari|editor2=Yanklowitz, Shmuly|isbn=9781438473628|oclc=1097665203|date=25 March 2019}}</ref> හා ජෛන වීගන්වාදයේ<ref>{{Cite book|title=The Routledge Handbook of Religion and Animal Ethics|editor=Linzey, Andrew|date=2018|publisher=Routledge|isbn=9780429953125|oclc=1057668715}}</ref> නැඟීම විද්වතුන් විශේෂයෙන්ම සටහන් කර ඇත. ක්‍රිස්තියානි නිර්මාංශිකත්වය,<ref>{{cite journal|last1=Adams|first1=Carol J.|date=2 November 2016|title=The Poetics of Christian Engagement: Living Compassionately in a Sexual Politics of Meat World|journal=Studies in Christian Ethics|volume=30|issue=1|pages=45–59|doi=10.1177/0953946816674148}}</ref> හින්දු නිර්මාංශිකත්වය<ref>{{Cite web|url=https://www.all-creatures.org/murti/art-hindus-teachings-03.html|title=Should Hindus Be Vegan? Case Study: The International Society for Krishna Consciousness (ISKCON) - The Hindu Teachings on Nonviolence, Karma, Reincarnation and the Sacred Status of the Cow, All Indicate Veganism is a Realistic Response to Cow-Killing - Articles - The Writings of Vasu S. Murti: Human Rights|website=www.all-creatures.org|accessdate=2019-05-02}}</ref> සහ බෞද්ධ නිර්මාංශිකත්වය<ref>{{Cite book|title=Buddhism & veganism : essays connecting spiritual awakening & animal liberation|editor=Tuttle, Will M.|isbn=9781940184494|location=Danvers, Massachusetts|oclc=1091273483|date=24 February 2019}}</ref> පිළිබඳ සමහර අර්ථකථනවලද වීගන්වාදී ආහාර රටාව නිර්දේශ කෙරේ. ඩොනල්ඩ් වොට්සන් තර්ක කරේ "[[ජේසුස්]] වහන්සේ අද ජීවතුන් අතර සිටියා නම්, ඔහු ඒ කාලයේ සංචාරක දේශකයෙකු වෙනුවට අනුකම්පාව පිළිබඳ පණිවිඩය ප්‍රචාරය කරන (මා දකින පරිදි ආගමට ඇති එකම ප්‍රයෝජනවත් කොටස) වීගන් ප්‍රචාරකයෙකු වනු ඇත, එසේ නම් අද අපගේ පූජකතුමන්වත් වීගන් සමිතියේ සාමාජිකයෙකු ලෙස බඳවාගත යුතු වේ දැයි මට සිතෙයි". == වීගන්වරුන්ට කෙරෙහි අගතිය == === අධ්‍යයන === කැනේඩියානු මනෝ විද්‍යාඥයින්ගේ අධ්‍යයනයකින් හෙළිවූයේ අනෙකුත් සුළුතර කණ්ඩායම් කෙරෙහි මෙන්ම සෘණාකල්පයක් වීගන්වරු කෙරෙහි යොමුවන බවයි. වීගන්වරු, නිර්මාංශිකයන්ට වඩා සෘණ ලෙස ශ්‍රේණිගත වූ අතර, ඔවුන්ගෙන් පිරිමි අය ගැහැනු අයට වඩා සෘණ ලෙස ශ්‍රේණිගත විය. සෞඛ්‍ය හේතූන් මත වීගන් ආහාර රටා තෝරගත් අය, සදාචාරාත්මක හේතුන් හෝ සත්ව අයිතිවාසිකම් හේතුවෙන් එම තෝරාගැනීම කළ අයට වඩා ඉහළින් ශ්‍රේණිගත විය. සහභාගීවන්නන් 300 දෙනෙක් සමඟ කරන ලද අධ්‍යයනයකදී, මස් කන අයෙකුට, මස් සතුන්ගෙන් එන්නක් බවට මතක් කිරීමෙන් කුමක් සිදුවන්නේ දැයි බැලීය. මෙහිදී ඔවුන් අපහසුතාවට පත්වූ අතර, වීගන්වරු කෙරෙහි වූ සෘණ ආකල්පය අඩු වූ බව පෙනී ගියේය.<ref>{{Cite journal|last=Earle|first=Megan|last2=Hodson|first2=Gordon|last3=Dhont|first3=Kristof|last4=MacInnis|first4=Cara|date=24 June 2019|title=Eating with our eyes (closed): Effects of visually associating animals with meat on antivegan/vegetarian attitudes and meat consumption willingness|url=https://kar.kent.ac.uk/73219/1/meat%20animal%20reminder%20manuscript%20revised%204.pdf|journal=Group Processes & Intergroup Relations|volume=22|issue=6|pages=818–835|doi=10.1177/1368430219861848}}</ref> මෙම සොයාගැනීම් වීගන් අය සමඟ අනුකූල විය. අපකීර්තියට පත්වේ යැයි සිතා වීගන් වීමට අකමැති අයද සිටිති.<ref name="It ain't easy eating greens: Eviden">{{Cite journal|last=MacInnis|first=Cara C.|last2=Hodson|first2=Gordon|date=6 December 2015|title=It ain't easy eating greens: Evidence of bias toward vegetarians and vegans from both source and target|journal=Group Processes & Intergroup Relations|volume=20|issue=6|pages=721–744|doi=10.1177/1368430215618253}}</ref> මෙලෙස වීගන්වරු කෙරෙහි සෘණාත්මක අගතිමත් ආකල්පය ඇතැම්විට "vegaphobia" ලෙසින් හඳුන්වයි. වීගන්වරු කෙරෙහි ධනාත්මක ආකල්පද පවතියි: ඔවුන්ගේ ආහාර රටාව නිසා මොවුන් වඩා ගුණගරුකය යන්න ඉන් එකකි. ඔවුන් දැඩි බවින් අඩු වුවත්, ප්‍රතිපත්තිවලින් ඉහළ විය හැකියි.<ref>{{Cite journal|last=Ruby|first=Matthew B.|last2=Heine|first2=Steven J.|date=April 2011|title=Meat, morals, and masculinity|journal=Appetite|volume=56|issue=2|pages=447–450|doi=10.1016/j.appet.2011.01.018|pmid=21256169}}</ref> === මාධ්‍ය === 2011දී ජනමාධ්‍ය විශ්ලේෂණයකින් හෙළිවූයේ නිර්මාංශිකයන් සහ වීගන්වරු බ්‍රිතාන්‍යය මාධ්‍ය තුළ සමච්චලයට ලක්කරවීමෙන් හෝ නඩත්තු කිරීමට අපහසු පුරුද්දක් ලෙස අපකීර්තියටත් පත්කරවන බවයි. වීගන්වරු, "ascetics", "faddists", "sentimentalists" සහ ඇතැම්විට "hostile extremists" ලෙස ආකෘති ගත කරනු ලැබූ අතර, සමීක්ෂණයකින් (ලිපි 397ක් භාවිතා කොට) හෙළිවූයේ 20% ආසන්න වශයෙන් මධ්‍යස්ථ බවත්, 5% ධනාත්මක බවත් ඉතිරි 75% සෘණාත්මක බවත්ය. 2018දී බ්‍රිතාන්‍යයේ ආහාර සංස්කාරකයෙකුට තම රැකියාව අහිමි වූයේ ඔහුගේ පණිවිඩයක "වීගන්වරු එක්කෙනා එක්කෙනා ඝාතනය කිරීම" ගැන අඩංගු වූ නිසයි. සමාජ මාධ්‍යයේ වීගන්වරු, වීගන්වරු සමඟ පමණක් ලිංගික සම්බන්ධතා පැවැත්වීමට තීරණය කිරීම වැනි දේට පහර කනු ලැබේ.<ref>{{Cite journal|last=Potts|first=Annie|last2=Parry|first2=Jovian|date=15 February 2010|title=Vegan Sexuality: Challenging Heteronormative Masculinity through Meat-free Sex|journal=Feminism & Psychology|volume=20|issue=1|pages=53–72|doi=10.1177/0959353509351181}}</ref> === හේතු === ගතානුගතික (conservative) හෝ දක්ෂිණාංශික දෘෂ්ටිවාදයක් (right-wing ideology) දරන්නන් සහ විශේෂයෙන්ම alt-right මත දරන්නන් බොහෝදෙනා අතර, වීගන්වාදය පිළිබඳව ඇත්තේ සෘණාත්මක ආකල්ප වේ. Right-wing මතදාරීන්ට මස් අනුභව කිරීම සතුටක් පමණක් නොව, ජීවිතය පිළිබඳව ඔවුන්ගේ ආකල්පයේ කොටසකි. එම නිසා මස් නොකා ජීවත් විය හැකිය කියන අයව ඔවුන් තර්ජනයක් ලෙස දැකිය හැකිය. 1000 දෙනෙක් සහභාගී වූ සමීක්ෂණයකින් හෙළිවූයේ ප්‍රධාන වශයෙන්ම වීගන්වරු තර්ජනයක් ලෙස දකින්නේ වයසක සහ අඩු අධ්‍යාපන මට්ටමක් හිමි උදවිය හෝ ඒත්තු ගැන්වූ මස් කන්නන් විසින් බවයි.<ref name="Meat Consumption and Vegaphobia: An2">{{cite journal|last1=Vandermoere|first1=Frédéric|last2=Geerts|first2=Robbe|last3=De Backer|first3=Charlotte|last4=Erreygers|first4=Sara|last5=Van Doorslaer|first5=Els|date=19 July 2019|title=Meat Consumption and Vegaphobia: An Exploration of the Characteristics of Meat Eaters, Vegaphobes, and Their Social Environment|journal=Sustainability|volume=11|issue=14|pages=3936|doi=10.3390/su11143936|doi-access=free}}</ref> තවද, සමාජ ආධිපත්‍යය තුළ මුල් බැස ඇති ජීවන දෘෂ්ටියක් තිබීමද වීගන්වරු දෙස සෘණාත්මකව බැලීමට හේතු වී ඇත. <ref name="A dual-process motivational model o">{{Cite journal|last=Judge|first=Madeline|last2=Wilson|first2=Marc S.|date=February 2019|title=A dual-process motivational model of attitudes towards vegetarians and vegans|journal=European Journal of Social Psychology|volume=49|issue=1|pages=169–178|doi=10.1002/ejsp.2386|doi-access=free}}</ref> මාංශ විරුද්ධාභාෂය (meat paradox) ලෙසට හඳුන්වන්නක් සඳහාද නිදසුන් හමුවී ඇත: මස් කන බොහෝ අය, මස් ආහාරයට ප්‍රිය කළද සතුන්ට හිංසා කිරීමට අකමැතිය. මෙම සංජානන විසංවාදය පිළිබඳව වීගන්වරු දැනුවත්ය යන හැඟීම මස් කන්නන් අපහසුතාවට පත්කළ හැකි අතර, අවසානයේදී දෙපාර්ශවය අතර අන්තර්ක්‍රියාකාරීත්වය අඩාළ විය හැකිය. <ref>{{Cite journal|last=Rothgerber|first=Hank|date=August 2014|title=Efforts to overcome vegetarian-induced dissonance among meat eaters|journal=Appetite|volume=79|pages=32–41|doi=10.1016/j.appet.2014.04.003|pmid=24727102}}</ref> <ref name="It ain't easy eating greens: Eviden"/> මෙම අභ්‍යන්තර ගැටුම නිරාකරණය කර විසංවාදය අඩු කිරීමට එක් ක්‍රමයක් නම් වීගන්වරු කෙරෙහි අගතිය දිගටම පවත්වාගැනීමයි.<ref>{{Cite journal|last=Bastian|first=Brock|last2=Loughnan|first2=Steve|date=19 May 2016|title=Resolving the Meat-Paradox: A Motivational Account of Morally Troublesome Behavior and Its Maintenance|url=https://www.pure.ed.ac.uk/ws/files/25381242/Bastian_Loughnan_2016_PSPR_meat_paradox.pdf|journal=Personality and Social Psychology Review|volume=21|issue=3|pages=278–299|doi=10.1177/1088868316647562|pmid=27207840}}</ref> වීගන්වරු කෙරෙහි සෘණාකල්ප ඇතිවීමට තවත් හේතුවක් වන්නේ වීගන්වරු, මස් කන්නන් විනිශ්චය කරනු ඇතැයි යන හැඟීමයි. "Do-gooders" යැයි සදාචාරාත්මක වීගන්වරුන් අපකීර්තියට පත්කිරීම, මෙවිට තමා විනිශ්චයට ලක්වීම අවලංගු කළ හැකි විදිහකි. වීගන්වරු තමා උසස් යැයි සිතන විට, මෙම සෘණ ආකල්ප ඉහළ වේ.<ref name="Do-Gooder Derogation2">{{cite journal|last1=Minson|first1=Julia A.|last2=Monin|first2=Benoît|date=18 July 2011|title=Do-Gooder Derogation|journal=Social Psychological and Personality Science|volume=3|issue=2|pages=200–207|doi=10.1177/1948550611415695}}</ref> සතුන් මැරීම හා අනුභව කිරීම සම්බන්දයෙන් මස් අනුභව කරන්නන් අතර අභ්‍යන්තර ගැටුමක් ඇතිවිය හැකි නමුත්, මෙම න්‍යාය මස් අනුභව නොකිරීමට පාරිසරික හේතුන් සමඟ නොගැළපේ. පරිසරවේදීන් මස් අනුභව කිරීමේදී ගැටුමක් නොපෙන්වන්නේ මස් පරිභෝජනයෙන් ඇතිවන තනි පාරිසරික බලපෑම අඩු ලෙස ඔවුන් දකින බැවිනි.<ref>{{Cite journal|last=Scott|first=Evon|last2=Kallis|first2=Giorgos|last3=Zografos|first3=Christos|last4=Olsson|first4=I Anna S|date=11 July 2019|title=Why environmentalists eat meat|journal=PLOS ONE|volume=14|issue=7|pages=e0219607|bibcode=2019PLoSO..1419607S|doi=10.1371/journal.pone.0219607|pmc=6622546|pmid=31295301}}</ref> එසේම, වීගන්වරු සෑමවිටම දෘෂ්ටිවාදාත්මක හේතුන් මත අපකීර්තියට පත්වන්නේද නැත. ඇතැම්විට එය සරලව පුද්ගලයෙකුට ඔහුගේ ආහාර ඔවුන් සමඟ බෙදා ගැනීමට නොහැකි වීම විය හැකියි.<ref>{{Cite journal|last=Bresnahan|first=Mary|last2=Zhuang|first2=Jie|last3=Zhu|first3=Xun|date=2016|title=Why is the vegan line in the dining hall always the shortest? Understanding vegan stigma.|journal=Stigma and Health|volume=1|issue=1|pages=3–15|doi=10.1037/sah0000011}}</ref> == සංකේත == [[ගොනුව:Anarchist_and_Ecological_Symbols_-_Graffiti_-_Lisbon,_Portugal_(4633434450).jpg|alt=photograph of circle-A and circle-V graffiti on wall|thumb|210x210පික්| පෘතුගාලයේ ලිස්බන් හි වී සංවෘත වී පෙන්වන වීගන් ග්‍රැෆිටි. ]] වීගන්වාදය නියෝජනය කිරීම සඳහා විවිධ සංකේත නිර්මාණය කොට ඇත. ඇතැම්වා ඇසුරුම්කරණයේදී භාවිතා වේ, උදාහරණයක් වශයෙන් සත්ව අමුද්‍රව්‍ය නොමැති බව දැක්වීමට වීගන් සමිතියේ වෙළඳ ලකුණ (The Vegan Society Trademark) සහ වීගන් ඇක්ෂන් ලාංඡනය (Vegan Action Logo) භාවිතා වේ. වීගන් සමාජයේ අය, ඔවුන්ගේ සත්ව අයිතිවාසිකම් ක්‍රියාකාරීත්වය අතරතුර, අනන්‍යතාවය පෙන්වීමට විවිධ සංකේත භාවිතා කරති. == වීගන්වාදයේ ආර්ථිකය == "Cowspiracy" නම් වාර්තා චිත්‍රපටයේ ඇස්තමේන්තු වන්නේ, වීගන් අයෙක්, වසරක් තුළ ජලය ලීටර මිලියන 1.5ක්, ධාන්‍ය කිලෝ 6607ක්, වර්ග මීටර 1022ක වන ආවරණයක්, කාබන්ඩයොක්සයිඩ් කිලෝ 3322ක් සහ සත්ව ජීවිත 365ක් වසරක් තුළ ආරක්ෂා කරන බවයි (එක්සත් ජනපදයේ සාමාන්‍ය ආහාර රටාව සළකමින්). 2016දී කළ අධ්‍යයනයකට අනුව, එක්සත් ජනපදයේ සියලු දෙනා වීගන් ආහාර රටාවකට මාරු වන්නේ නම්, සෞඛ්‍ය ආරක්ෂණ ඉතිරි කිරීම්වලින් ඩොලර් බිලියන 208.2ක්, සෘජු නොවන සෞඛ්‍ය ආරක්ෂණ ඉතිරි කිරීම්වලින් ඩොලර් බිලියන 40.5ක්, පාරිසරික ඉතිරිකිරීම් වලින් ඩොලර් බිලියන 40.5ක් සහ 2050 වන විට ඩොලර් බිලියන 289.1ක් රටට ඉතිරි වේ. මෙම අධ්‍යයනයෙන් තවදුරටත් හෙළිවූයේ ලෝකයේ සෑම කෙනෙක්ම වීගන් වුවහොත්, සෘජු සෞඛ්‍ය ආරක්ෂණ ඉතිරිකිරීම් වලින් ඩොලර් බිලියන 684.4ක්, සෘජු නොවන සෞඛ්‍ය ආරක්ෂණ ඉතිරිකිරීම් වලින් ඩොලර් බිලියන 382.6ක්, පාරිසරික ඉතිරිකිරීම් වලින් ඩොලර් බිලියන 569.5ක් සහ 2050 වන විට සමස්ත වශයෙන් ඩොලර් ට්‍රිලියන 1.63ක් ගෝලීය ආර්ථික වශයෙන් ඉතුරු කළ හැකි බවයි.<ref>{{Cite journal|last=Springmann|first=Marco|last2=Godfray|first2=H. Charles J.|last3=Rayner|first3=Mike|last4=Scarborough|first4=Peter|date=12 April 2016|title=Analysis and valuation of the health and climate change cobenefits of dietary change|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=113|issue=15|pages=4146–4151|bibcode=2016PNAS..113.4146S|doi=10.1073/pnas.1523119113|pmc=4839446|pmid=27001851}}</ref> William MacAskill 2015 හි තම "Doing Good Better" ග්‍රන්ථයේ මෙලෙස කියයි: "සාමාන්‍ය පාරිභෝගිකයෙකු භාණ්ඩයක් මිළදී ගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම, සපයනු ලබන සත්ව නිෂ්පාදන සංඛ්‍යාවට බලපාන්නේ කෙසේද යන්න ආර්ථික විද්‍යාඥයින් විසින් සොයාගෙන ඇත. ඔවුන් ඇස්තමේන්තු කරන්නේ, සාමාන්‍යයෙන් ඔබ එක බිත්තරයක් ප්‍රතික්ෂේප කළොත්, සමස්ත නිෂ්පාදනය අවසානයේ බිත්තර 0.91කින් පහත වැටෙනු ඇති බවයි; ඔබ කිරි ගැලුම් එකක් අතහැර දැමුවොත්, මුළු නිෂ්පාදනය ගැලුම් 0.56කින් පහත වැටේ. වෙනත් නිෂ්පාදන පවතින්නේ මේ දෙක අතරයි. ඔවුන්ගේ ගණනයට අනුව හරක් මස් රාත්තලක් ඔබ අතහැ‍රියොත් මස් නිෂ්පාදනය රාත්තල් 0.68කින් පහත වැටෙනු ඇත; ඔබ ඌරු මස් රාත්තලක් අතහැර දැමුවොත්, අවසාන නිෂ්පාදනය රාත්තල් 0.74කින් පහත වැටේ; ඔබ කුකුළු මස් රාත්තලක් අතහැරියොත් නිෂ්පාදනය රාත්තල් 0.76කින් පහත වැටේ." {{සටහන්ලැයිස්|30em}} == යොමුව == <references /> s4hxiouw8ye34h1l3267s16jsaxxh0y 0 90360 796574 765537 2026-08-04T07:30:05Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 796574 wikitext text/x-wiki {{Distinguish|PubMed Central}} {{infobox biodatabase |title = PubMed |logo =[[File:PubMed logo blue.svg|250px]] |description = |scope = |organism = |center = [[United States National Library of Medicine]] (NLM) |laboratory = |pmid = |released = {{Start date and age|1996|1}} |standard = |format = |url = {{URL|https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov}} |download = |webservice = |sql = |sparql = |webapp = |standalone = |license = |versioning = |frequency = |curation = |bookmark = |version= }}{{පරිවර්තනයඇවැසි|Language=ඉංග්රීසි}} '''පබ්මෙඩ්''' ({{en|PubMed}}) යනු life sciences සහ biomedical මාතෘකා පිළිබඳ යොමු හා සාරාංශ අන්තර්ගත [[MEDLINE]] [[bibliographic database|database]] සඳහා වන සෙවුම් යන්ත්‍රයකි වේ. [[National Institutes of Health]] හි [[United States National Library of Medicine|එක්සත් ජනපද ජාතික වෛද්‍ය පුස්තකාලය]] (United States National Library of Medicine, NLM) විසින් මෙම දත්තසමුදාය [[Entrez]] system of [[information retrieval]] හි කොටසක් ලෙස නඩත්තු කරනු ලබයි.<ref>{{Cite web | url=https://www.nlm.nih.gov/bsd/pubmed.html | title=PubMed}}</ref> 1971 සිට 1997 දක්වා කාලයේ MEDLINE දත්ත සමුදාය මාර්ගගත සෙවීම් කිරීමට [[academic library|විශ්වවිද්‍යාල පුස්තකාල]] වැනි ආයතනවලට පමණක් ප්‍රධාන ලෙස වෙන්වී තිබුණි.<ref name="pmid11185333">{{cite journal | vauthors = Lindberg DA | title = Internet access to the National Library of Medicine | journal = Effective Clinical Practice | volume = 3 | issue = 5 | pages = 256–60 | date = 2000 | pmid = 11185333 | url = http://www.acponline.org/clinical_information/journals_publications/ecp/sepoct00/nlm.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20131102194044/http://www.acponline.org/clinical_information/journals_publications/ecp/sepoct00/nlm.pdf| url-status = dead | archive-date = 2 November 2013 }}</ref> 1996 ජනවාරි මස පබ්මෙඩ් ප්‍රථම නිකුතුව සිදුවූ අතර MEDLINE සෙවීම් නිවසේ සිට නිදහස් ලෙස කිරීමේ යුගය ආරම්භ විය.<ref>{{cite web |title=PubMed Celebrates its 10th Anniversary |website=Technical Bulletin |publisher=[[United States National Library of Medicine]] |date=2006-10-05 |url=https://www.nlm.nih.gov/pubs/techbull/so06/so06_pm_10.html |access-date=2011-03-22}}</ref> පබ්මෙඩ් පද්ධතිය 1997 ජූනි මස සිට සැම හට නිදහස් ලෙස ලබා දෙන ලදී.<ref name="pmid11185333"/> {{TOC limit|3}} ==අන්තර්ගතය== MEDLINE වලට අමතරව, පබ්මෙඩ් පහත දෑ සඳහා ප්‍රවේශ ලබා දෙයි: * older references from the print version of ''[[Index Medicus]]'', back to 1951 and earlier * references to some journals before they were indexed in Index Medicus and MEDLINE, for instance [[Science (journal)|''Science'']], ''[[BMJ]]'', and ''[[Annals of Surgery]]'' * very recent entries to records for an article before it is indexed with [[Medical Subject Headings]] (MeSH) and added to MEDLINE * a collection of books available full-text and other subsets of NLM records<ref>{{cite web |title=PubMed: MEDLINE Retrieval on the World Wide Web |website=Fact Sheet |publisher=United States National Library of Medicine |date=2002-06-07 |access-date=2011-03-22 |url=https://www.nlm.nih.gov/pubs/factsheets/pubmed.html}}</ref> * [[PubMed Central|PMC]] citations * [[National Center for Biotechnology Information#NCBI Bookshelf|NCBI Bookshelf]] Many PubMed records contain links to full text articles, some of which are freely available, often in [[PubMed Central]]<ref>{{cite journal | vauthors = Roberts RJ | title = PubMed Central: The GenBank of the published literature | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 98 | issue = 2 | pages = 381–2 | date = January 2001 | pmid = 11209037 | pmc = 33354 | doi = 10.1073/pnas.98.2.381 | bibcode = 2001PNAS...98..381R }}</ref> and local mirrors, such as [[Europe PubMed Central]].<ref>{{cite journal | vauthors = McEntyre JR, Ananiadou S, Andrews S, Black WJ, Boulderstone R, Buttery P, Chaplin D, Chevuru S, Cobley N, Coleman LA, Davey P, Gupta B, Haji-Gholam L, Hawkins C, Horne A, Hubbard SJ, Kim JH, Lewin I, Lyte V, MacIntyre R, Mansoor S, Mason L, McNaught J, Newbold E, Nobata C, Ong E, Pillai S, Rebholz-Schuhmann D, Rosie H, Rowbotham R, Rupp CJ, Stoehr P, Vaughan P | display-authors = 6 | title = UKPMC: a full text article resource for the life sciences | journal = Nucleic Acids Research | volume = 39 | issue = Database issue | pages = D58-65 | date = January 2011 | pmid = 21062818 | pmc = 3013671 | doi = 10.1093/nar/gkq1063 }}</ref> Information about the journals indexed in MEDLINE, and available through PubMed, is found in the NLM Catalog.<ref>{{cite web |title=NLM Catalogue: Journals referenced in the NCBI Databases |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/nlmcatalog/journals |publisher=NCBI |date=2011}}</ref> {{As of|2020|1|27}}, PubMed has more than 30 million citations and abstracts dating back to 1966, selectively to the year 1865, and very selectively to 1809. {{As of|2013|02|14|alt=As of the same date}}, 20 million of PubMed's records are listed with their abstracts, and 21.5 million records have links to full-text versions (of which 7.5 million articles are available, full-text for free).<ref>(Note: To see the current size of the database simply type "1800:2100[dp]" into the search bar at https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/ and click "search".)</ref> Over the last 10 years (ending 31 December 2019), an average of nearly 1 million new records were added each year. Approximately 12% of the records in PubMed correspond to cancer-related entries, which have grown from 6% in the 1950s to 16% in 2016.<ref name="ReferenceA">{{cite journal | vauthors = Reyes-Aldasoro CC | title = The proportion of cancer-related entries in PubMed has increased considerably; is cancer truly "The Emperor of All Maladies"? | journal = PLOS ONE | volume = 12 | issue = 3 | pages = e0173671 | date = 2017 | pmid = 28282418 | pmc = 5345838 | doi = 10.1371/journal.pone.0173671 | bibcode = 2017PLoSO..1273671R }}</ref> Other significant proportion of records correspond to "chemistry" (8.69%), "therapy" (8.39%), and "infection" (5%).{{Citation needed|date=December 2018}} In 2016, NLM changed the indexing system so that publishers are able to directly correct typos and errors in PubMed indexed articles.<ref>{{cite journal | journal = NLM Technical Bulletin | date = July–August 2016 | issue = 411 | page = e1 |url=https://www.nlm.nih.gov/pubs/techbull/ja16/ja16_medline_pm_production.html|title=MEDLINE/PubMed Production Improvements Underway}}</ref> PubMed has been reported to include some articles published in predatory journals. MEDLINE and PubMed policies for the selection of journals for database inclusion are slightly different. Weaknesses in the criteria and procedures for indexing journals in PubMed Central may allow publications from predatory journals to leak into PubMed.<ref>{{cite journal | vauthors = Manca A, Moher D, Cugusi L, Dvir Z, Deriu F | title = How predatory journals leak into PubMed | journal = CMAJ | volume = 190 | issue = 35 | pages = E1042–E1045 | date = September 2018 | pmid = 30181150 | pmc = 6148641 | doi = 10.1503/cmaj.180154 }}</ref> ==ලක්ෂණ== ===Website design=== A new PubMed interface was launched in October 2009 and encouraged the use of such quick, Google-like search formulations; they have also been described as 'telegram' searches.<ref name="pmid10968827">{{cite journal | vauthors = Clarke J, Wentz R | title = Pragmatic approach is effective in evidence based health care | journal = BMJ | volume = 321 | issue = 7260 | pages = 566–7 | date = September 2000 | pmid = 10968827 | pmc = 1118450 | doi = 10.1136/bmj.321.7260.566/a }}</ref> By default the results are sorted by Most Recent, but this can be changed to Best Match, Publication Date, First Author, Last Author, Journal, or Title.<ref>{{cite journal | vauthors = Fatehi F, Gray LC, Wootton R | title = How to improve your PubMed/MEDLINE searches: 2. display settings, complex search queries and topic searching | journal = Journal of Telemedicine and Telecare | volume = 20 | issue = 1 | pages = 44–55 | date = January 2014 | pmid = 24352897 | doi = 10.1177/1357633X13517067 | s2cid = 43725062 }}</ref> The PubMed website design and domain was updated in January 2020 and became default on 15 May 2020, with the updated and new features.<ref>{{cite web|url=https://nlmdirector.nlm.nih.gov/2020/01/21/a-new-and-improved-pubmed/|title=A New and Improved PubMed®|work=NLM Musings From the Mezzanine|last=Trawick|first=Bart|date=21 January 2020}}</ref> There was a critical reaction from many researchers who frequently use the site.<ref>{{cite news|url=https://www.sciencemag.org/news/2020/05/they-redesigned-pubmed-beloved-website-it-hasn-t-gone-over-well|title=They redesigned PubMed, a beloved website. It hasn't gone over well|first=Michael|last=Price|date=22 May 2020|work=Science}}</ref> ====PubMed for handhelds/mobiles==== PubMed/MEDLINE can be accessed via handheld devices, using for instance the [[PICO process|"PICO"]] option (for focused clinical questions) created by the NLM.<ref>{{cite web |title=PubMed via handhelds (PICO) |url=https://www.nlm.nih.gov/pubs/techbull/mj04/mj04_pico.html |publisher=United States National Library of Medicine |website=Technical Bulletin |date=2004}}</ref> A "PubMed Mobile" option, providing access to a mobile friendly, simplified PubMed version, is also available.<ref>{{cite web |title=PubMed Mobile Beta |url=https://www.nlm.nih.gov/pubs/techbull/ma11/ma11_pm_mobile_beta.html |publisher=United States National Library of Medicine |website=Technical Bulletin |date=2011}}</ref> ===Search=== ====Standard search==== Simple searches on PubMed can be carried out by entering key aspects of a subject into PubMed's search window. PubMed translates this initial search formulation and automatically adds field names, relevant MeSH (Medical Subject Headings) terms, synonyms, Boolean operators, and 'nests' the resulting terms appropriately, enhancing the search formulation significantly, in particular by routinely combining (using the OR operator) textwords and MeSH terms. The examples given in a PubMed tutorial<ref>{{cite web |title=Simple Subject Search with Quiz|url=https://www.nlm.nih.gov/bsd/viewlet/search/subject/subject.html |publisher=NCBI |date=2010}}</ref> demonstrate how this automatic process works: {{quote|'''Causes Sleep Walking''' is translated as ("etiology"[Subheading] OR "etiology"[All Fields] OR "causes"[All Fields] OR "causality"[MeSH Terms] OR "causality"[All Fields]) '''AND''' ("somnambulism"[MeSH Terms] OR "somnambulism"[All Fields] OR ("sleep"[All Fields] AND "walking"[All Fields]) OR "sleep walking"[All Fields])}} Likewise, {{quote|'''soft Attack Aspirin Prevention''' is translated as ("myocardial infarction"[MeSH Terms] OR ("myocardial"[All Fields] AND "infarction"[All Fields]) OR "myocardial infarction"[All Fields] OR ("heart"[All Fields] AND "attack"[All Fields]) OR "heart attack"[All Fields]) '''AND''' ("aspirin"[MeSH Terms] OR "aspirin"[All Fields]) '''AND''' ("prevention and control"[Subheading] OR ("prevention"[All Fields] AND "control"[All Fields]) OR "prevention and control"[All Fields] OR "prevention"[All Fields])}} ====Comprehensive search==== For optimal searches in PubMed, it is necessary to understand its core component, MEDLINE, and especially of the MeSH (Medical Subject Headings) controlled vocabulary used to index MEDLINE articles. They may also require complex search strategies, use of field names (tags), proper use of limits and other features; reference librarians and search specialists offer search services.<ref name="pmid8343701">{{cite journal | vauthors = Jadad AR, McQuay HJ | title = Searching the literature. Be systematic in your searching | journal = BMJ | volume = 307 | issue = 6895 | pages = 66 | date = July 1993 | pmid = 8343701 | pmc = 1678459 | doi = 10.1136/bmj.307.6895.66-a }}</ref><ref name="pmid10507188">{{cite journal | vauthors = Allison JJ, Kiefe CI, Weissman NW, Carter J, Centor RM | title = The art and science of searching MEDLINE to answer clinical questions. Finding the right number of articles | journal = International Journal of Technology Assessment in Health Care | volume = 15 | issue = 2 | pages = 281–96 | date = Spring 1999 | pmid = 10507188 | doi = 10.1017/S0266462399015214 | url = https://escholarship.umassmed.edu/qhs_pp/130 | access-date = 2021-04-24 | archive-date = 2022-02-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20220219071643/https://escholarship.umassmed.edu/qhs_pp/130/ | url-status = dead }}</ref> The search into PubMed's search window is only recommended for the search of unequivocal topics or new interventions that do not yet have a MeSH heading created, as well as for the search for commercial brands of medicines and proper nouns. It is also useful when there is no suitable heading or the descriptor represents a partial aspect. The search using the thesaurus MeSH is more accurate and will give fewer irrelevant results. In addition, it saves the disadvantage of the free text search in which the spelling, singular/plural or abbreviated differences have to be taken into consideration. On the other side, articles more recently incorporated into the database to which descriptors have not yet been assigned will not be found. Therefore, to guarantee an exhaustive search, a combination of controlled language headings and free text terms must be used.<ref name="Campos-Asensio 2018 182–186">{{cite journal | vauthors = Campos-Asensio C |date=2018|title=Cómo elaborar una estrategia de búsqueda bibliográfica|journal=Enfermería Intensiva|language=es|volume=29|issue=4|pages=182–186|doi=10.1016/j.enfi.2018.09.001|pmid=30291015}}</ref> ===Journal article parameters=== When a journal article is indexed, numerous article parameters are extracted and stored as structured information. Such parameters are: Article Type (MeSH terms, e.g., "Clinical Trial"), Secondary identifiers, (MeSH terms), Language, Country of the Journal or publication history (e-publication date, print journal publication date). ====Publication Type: Clinical queries/systematic reviews==== Publication type parameter allows searching by the [[Scientific journal#Types of articles|type of publication]], including reports of various kinds of clinical research.<ref>{{cite book|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query/static/clinicaltable.html|title=Clinical Queries Filter Terms explained|publisher=NCBI|date=2010}}</ref> ====Secondary ID==== Since July 2005, the MEDLINE article indexing process extracts identifiers from the article abstract and puts those in a field called Secondary Identifier (SI). The secondary identifier field is to store accession numbers to various databases of molecular sequence data, gene expression or chemical compounds and clinical trial IDs. For clinical trials, PubMed extracts trial IDs for the two largest trial registries: ClinicalTrials.gov (NCT identifier) and the International Standard Randomized Controlled Trial Number Register (IRCTN identifier).<ref name="adherence">{{cite journal | vauthors = Huser V, Cimino JJ | title = Evaluating adherence to the International Committee of Medical Journal Editors' policy of mandatory, timely clinical trial registration | journal = Journal of the American Medical Informatics Association | volume = 20 | issue = e1 | pages = e169-74 | date = June 2013 | pmid = 23396544 | pmc = 3715364 | doi = 10.1136/amiajnl-2012-001501 }}</ref> === See also === A reference which is judged particularly relevant can be marked and "related articles" can be identified. If relevant, several studies can be selected and related articles to all of them can be generated (on PubMed or any of the other NCBI Entrez databases) using the 'Find related data' option. The related articles are then listed in order of "relatedness". To create these lists of related articles, PubMed compares words from the title and abstract of each citation, as well as the MeSH headings assigned, using a powerful word-weighted algorithm.<ref>{{cite web |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/bv.fcgi?rid=helppubmed.section.pubmedhelp.Appendices#pubmedhelp.Computation_of_Relat |title=Computation of Related Articles explained |publisher=NCBI}}</ref> The 'related articles' function has been judged to be so precise that the authors of a paper suggested it can be used instead of a full search.<ref name="pmid16467730">{{cite journal | vauthors = Chang AA, Heskett KM, Davidson TM | title = Searching the literature using medical subject headings versus text word with PubMed | journal = The Laryngoscope | volume = 116 | issue = 2 | pages = 336–40 | date = February 2006 | pmid = 16467730 | doi = 10.1097/01.mlg.0000195371.72887.a2 | s2cid = 42510351 | url = http://www.escholarship.org/uc/item/8cn089mk }}</ref> ===Mapping to MeSH=== PubMed automatically links to MeSH terms and subheadings. Examples would be: "bad breath" links to (and includes in the search) "halitosis", "heart attack" to "myocardial infarction", "breast cancer" to "breast neoplasms". Where appropriate, these MeSH terms are automatically "expanded", that is, include more specific terms. Terms like "nursing" are automatically linked to "Nursing [MeSH]" or "Nursing [Subheading]". This feature is called Auto Term Mapping and is enacted, by default, in free text searching but not exact phrase searching (i.e. enclosing the search query with double quotes).<ref name="Fatehi 102–112">{{cite journal | vauthors = Fatehi F, Gray LC, Wootton R | title = How to improve your PubMed/MEDLINE searches: 3. advanced searching, MeSH and My NCBI | journal = Journal of Telemedicine and Telecare | volume = 20 | issue = 2 | pages = 102–12 | date = March 2014 | pmid = 24614997 | doi = 10.1177/1357633X13519036 | s2cid = 9948223 }}</ref> This feature makes PubMed searches more sensitive and avoids false-negative (missed) hits by compensating for the diversity of medical terminology.<ref name="Fatehi 102–112"/> PubMed does not apply automatic mapping of the term in the following circumstances: by writing the quoted phrase (e.g., "kidney allograft"), when truncated on the asterisk (e.g., kidney allograft*), and when looking with field labels (e.g., Cancer [ti]).<ref name="Campos-Asensio 2018 182–186"/> ===My NCBI=== The PubMed optional facility "My NCBI" (with free registration) provides tools for * saving searches * filtering search results * setting up automatic updates sent by e-mail * saving sets of references retrieved as part of a PubMed search * configuring display formats or highlighting search terms and a wide range of other options.<ref>{{cite book |title=My NCBI explained |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK3842/ |publisher=NCBI |date=13 December 2010}}</ref> The "My NCBI" area can be accessed from any computer with web-access. An earlier version of "My NCBI" was called "PubMed Cubby".<ref>{{cite web |title=PubMed Cubby |url=https://www.nlm.nih.gov/pubs/techbull/so00/so00_hands_on_register.html |publisher=United States National Library of Medicine |website=Technical Bulletin |date=2000}}</ref> ===LinkOut=== LinkOut is an NLM facility to link and make available full-text local journal holdings.<ref>{{cite web| title=LinkOut Overview|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/projects/linkout/ |publisher=NCBI| date=2010}}</ref> Some 3,200 sites (mainly academic institutions) participate in this NLM facility ({{As of|2010|03|lc=on}}), from [[Aalborg University]] in Denmark to [[ZymoGenetics]] in Seattle.<ref>{{cite web| title=LinkOut Participants 2011|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/projects/linkout/journals/htmllists.cgi?type_id=6 |publisher=NCBI|date=2011}}</ref> Users at these institutions see their institution's logo within the PubMed search result (if the journal is held at that institution) and can access the full-text. Link out is being consolidated with Outside Tool as of the major platform update coming in the Summer of 2019.<ref>{{Cite web | url=https://www.nlm.nih.gov/pubs/techbull/ma19/ma19_pubmed_update.html | title=An Updated PubMed is on its Way}}</ref> ===PubMed Commons=== In 2016, PubMed allows authors of articles to comment on articles indexed by PubMed. This feature was initially tested in a pilot mode (since 2013) and was made permanent in 2016.<ref>{{cite web|url=https://pubmedcommonsblog.ncbi.nlm.nih.gov/2015/12/17/commenting-on-pubmed-a-successful-pilot/|title=Commenting on PubMed: A Successful Pilot| author = PubMed Commons Team |date=17 December 2015}}</ref> In February 2018, PubMed Commons was discontinued due to the fact that "usage has remained minimal".<ref>{{Cite news|url=https://ncbiinsights.ncbi.nlm.nih.gov/2018/02/01/pubmed-commons-to-be-discontinued/|title=PubMed Commons to be Discontinued|date=2018-02-01|work=NCBI Insights|access-date=2018-02-02|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://retractionwatch.com/2018/02/02/pubmed-shuts-comments-feature-pubmed-commons/|title=PubMed shuts down its comments feature, PubMed Commons |date=2018-02-02|website=Retraction Watch|access-date=2018-02-02}}</ref> ===askMEDLINE=== askMEDLINE, a free-text, natural language query tool for MEDLINE/PubMed, developed by the NLM, also suitable for handhelds.<ref>{{cite web |title=askMedline|url=http://askmedline.nlm.nih.gov/ask/ask.php | publisher=NCBI|date=2005}}</ref> ==={{Visible anchor|PubMed identifier}}===<!-- PMID redirects here --> {{For|help using PubMed identifiers within Wikipedia|Wikipedia:PMID}} A '''PMID''' (PubMed identifier or PubMed unique identifier)<ref>{{Cite web |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK3827/#pubmedhelp.Search_Field_Descrip |title=Search Field Descriptions and Tags |access-date= 15 July 2013 |publisher=National Center for Biotechnology Information }}</ref> is a [[unique identifier|unique integer value]], starting at <code>1</code>, assigned to each PubMed record. A PMID is not the same as a [[PMCID]] ('''P'''ub'''M'''ed '''C'''entral '''id'''entifier) which is the identifier for all works published in the free-to-access [[PubMed Central]].<ref name="PMCID">{{cite web |last=Keener |first=Molly | name-list-style = vanc |title=PMID vs. PMCID: What's the difference?|url=http://chess.uchicago.edu/docs/PMCIDinPubMed.pdf | archive-url = https://web.archive.org/web/20140706060933/http://chess.uchicago.edu/docs/PMCIDinPubMed.pdf | archive-date = 6 July 2014 | url-status = dead |publisher=University of Chicago |access-date=19 January 2014 }}</ref> The assignment of a PMID or PMCID to a publication tells the reader nothing about the type or quality of the content. PMIDs are assigned to [[Letter to the editor|letters to the editor]], editorial opinions, [[op-ed]] columns, and any other piece that the editor chooses to include in the journal, as well as peer-reviewed papers. The existence of the identification number is also not proof that the papers have not been [[Retraction|retracted]] for fraud, incompetence, or misconduct. The announcement about any [[correction (newspaper)|corrections]] to original papers may be assigned a PMID. Each number that is entered in the PubMed search window is treated by default as if it were a PMID. Therefore, any reference in PubMed can be located using the PMID. ==Alternative interfaces== [[File:MEDLINE via PubMed.png|thumb|upright=1.4|MEDLINE is one of the databases which are accessible via PubMed. Several companies provide access to MEDLINE through their platforms.]] The National Library of Medicine leases the MEDLINE information to a number of private vendors such as [[Embase]], [[Ovid Technologies|Ovid]], [[Dialog (online database)|Dialog]], [[EBSCO Publishing|EBSCO]], [[Knowledge Finder]] and many other commercial, non-commercial, and academic providers.<ref>{{cite web|title=Leasing journal citations from PubMed/Medline |url=https://www.nlm.nih.gov/databases/journal.html |publisher=NLM |date=2011}}</ref> {{As of|2008|10}}, more than 500 licenses had been issued, more than 200 of them to providers outside the United States. As licenses to use MEDLINE data are available for free, the NLM in effect provides a free testing ground for a wide range<ref name="cite pmid| 21245076">{{cite journal | vauthors = Lu Z | title = PubMed and beyond: a survey of web tools for searching biomedical literature | journal = Database | volume = 2011 | pages = baq036 | date = 2011 | pmid = 21245076 | pmc = 3025693 | doi = 10.1093/database/baq036 }}</ref> of alternative interfaces and 3rd party additions to PubMed, one of a very few large, professionally curated databases which offers this option. Lu<ref name="cite pmid| 21245076"/> identifies a sample of 28 current and free Web-based PubMed versions, requiring no installation or registration, which are grouped into four categories: # Ranking search results, for instance: [[eTBLAST]]; MedlineRanker;<ref name="cite pmid| 19429696">{{cite journal | vauthors = Fontaine JF, Barbosa-Silva A, Schaefer M, Huska MR, Muro EM, Andrade-Navarro MA | title = MedlineRanker: flexible ranking of biomedical literature | journal = Nucleic Acids Research | volume = 37 | issue = Web Server issue | pages = W141-6 | date = July 2009 | pmid = 19429696 | pmc = 2703945 | doi = 10.1093/nar/gkp353 }}</ref> MiSearch;<ref name="cite pmid| 18326507">{{cite journal | vauthors = States DJ, Ade AS, Wright ZC, Bookvich AV, Athey BD | title = MiSearch adaptive pubMed search tool | journal = Bioinformatics | volume = 25 | issue = 7 | pages = 974–6 | date = April 2009 | pmid = 18326507 | pmc = 2660869 | doi = 10.1093/bioinformatics/btn033 }}</ref> # Clustering results by topics, authors, journals etc., for instance: [[Anne O'Tate]];<ref name="cite pmid| 18279519">{{cite journal | vauthors = Smalheiser NR, Zhou W, Torvik VI | title = Anne O'Tate: A tool to support user-driven summarization, drill-down and browsing of PubMed search results | journal = Journal of Biomedical Discovery and Collaboration | volume = 3 | pages = 2 | date = February 2008 | pmid = 18279519 | pmc = 2276193 | doi = 10.1186/1747-5333-3-2 }}</ref> ClusterMed;<ref>{{cite web |title=ClusterMed |url=http://demos.vivisimo.com/clustermed |publisher=Vivisimo Clustering Engine |date=2011 |access-date=3 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811122944/http://demos.vivisimo.com/clustermed |archive-date=11 August 2011 |url-status=dead }}</ref> # Enhancing semantics and visualization, for instance: EBIMed;<ref name="cite pmid| 17237098">{{cite journal | vauthors = Rebholz-Schuhmann D, Kirsch H, Arregui M, Gaudan S, Riethoven M, Stoehr P | title = EBIMed--text crunching to gather facts for proteins from Medline | journal = Bioinformatics | volume = 23 | issue = 2 | pages = e237-44 | date = January 2007 | pmid = 17237098 | doi = 10.1093/bioinformatics/btl302 | doi-access = free }}</ref> MedEvi.<ref name="cite pmid| 18400773">{{cite journal | vauthors = Kim JJ, Pezik P, Rebholz-Schuhmann D | title = MedEvi: retrieving textual evidence of relations between biomedical concepts from Medline | journal = Bioinformatics | volume = 24 | issue = 11 | pages = 1410–2 | date = June 2008 | pmid = 18400773 | pmc = 2387223 | doi = 10.1093/bioinformatics/btn117 }}</ref> # Improved search interface and retrieval experience, for instance, askMEDLINE<ref name="cite pmid| 17238542">{{cite journal | vauthors = Fontelo P, Liu F, Ackerman M, Schardt CM, Keitz SA | title = askMEDLINE: a report on a year-long experience | journal = AMIA ... Annual Symposium Proceedings. AMIA Symposium | volume = 2006 | pages = 923 | date = 2006 | pmid = 17238542 | pmc = 1839379 }}</ref><ref name="cite pmid| 16779244">{{cite journal | vauthors = Fontelo P, Liu F, Ackerman M | title = MeSH Speller + askMEDLINE: auto-completes MeSH terms then searches MEDLINE/PubMed via free-text, natural language queries | journal = AMIA ... Annual Symposium Proceedings. AMIA Symposium | volume = 2005 | pages = 957 | date = 2005 | pmid = 16779244 | pmc = 1513542 }}</ref> BabelMeSH;<ref name="cite pmid| 17911830">{{cite journal | vauthors = Fontelo P, Liu F, Leon S, Anne A, Ackerman M | title = PICO Linguist and BabelMeSH: development and partial evaluation of evidence-based multilanguage search tools for MEDLINE/PubMed | journal = Studies in Health Technology and Informatics | volume = 129 | issue = Pt 1 | pages = 817–21 | date = 2007 | pmid = 17911830 | url = http://booksonline.iospress.nl/Extern/EnterMedLine.aspx?ISSN=0926-9630&Volume=129&SPage=817 }}</ref> and PubCrawler.<ref name="cite pmid| 15215341">{{cite journal | vauthors = Hokamp K, Wolfe KH | title = PubCrawler: keeping up comfortably with PubMed and GenBank | journal = Nucleic Acids Research | volume = 32 | issue = Web Server issue | pages = W16-9 | date = July 2004 | pmid = 15215341 | pmc = 441591 | doi = 10.1093/nar/gkh453 | author-link2 = Kenneth H. Wolfe }}</ref> As most of these and other alternatives rely essentially on PubMed/MEDLINE data leased under license from the NLM/PubMed, the term "PubMed derivatives" has been suggested.<ref name="cite pmid| 21245076"/> Without the need to store about 90&nbsp;GB of original PubMed Datasets, anybody can write PubMed applications using the eutils-application program interface as described in "The E-utilities In-Depth: Parameters, Syntax and More", by Eric Sayers, PhD.<ref>{{Cite book | author=Eric Sayers, PhD | title=The E-utilities In-Depth: Parameters, Syntax and More | url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK25499/ | publisher=NCBI| date=24 October 2018 }}</ref> Various citation format generators, taking PMID numbers as input, are examples of web applications making use of the eutils-application program interface. Sample web pages include [https://mickschroeder.com/citation/ Citation Generator - Mick Schroeder] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200924234834/https://mickschroeder.com/citation/ |date=2020-09-24 }}, [https://www.ultrasoundoftheweek.com/citation/ Pubmed Citation Generator - Ultrasound of the Week], [https://www.pmid2cite.com/ PMID2cite], and [http://www.citethisforme.com/citation-generator/ama Cite this for me]. ==Data mining of PubMed== Alternative methods to mine the data in PubMed use programming environments such as [[Matlab]], [[Python (programming language)|Python]] or [[R (programming language)|R]]. In these cases, queries of PubMed are written as lines of code and passed to PubMed and the response is then processed directly in the programming environment. <!-- Citation and link to examples needed! --> Code can be automated to systematically queries with different keywords such as disease, year, organs, etc. A recent publication (2017) found that the proportion of cancer-related entries in PubMed has risen from 6% in the 1950s to 16% in 2016.<ref name="ReferenceA"/> The data accessible by PubMed can be mirrored locally using an unofficial tool such as MEDOC.<ref name="MEDOC">{{cite web| url=https://github.com/MrMimic/MEDOC |title=MEDOC (MEdline DOwnloading Contrivance) |year=2017}}</ref> Millions of PubMed records augment various [[open data]] datasets about [[open access]], like [[Unpaywall]]. Data analysis tools like [[Unpaywall Journals]] are used by libraries to assist with [[big deal (subscription model)|big deal]] cancellations: libraries can avoid subscriptions for materials already served by instant [[open access]] via [[open archive]]s like PubMed Central.<ref>{{cite web|access-date=2020-04-18|title=SUNY Negotiates New, Modified Agreement with Elsevier - Libraries News Center University at Buffalo Libraries|url=https://library.buffalo.edu/news/2020/04/07/suny-negotiates-new-modified-agreement-with-elsevier/|website=library.buffalo.edu|author=Denise Wolfe|publisher=[[University at Buffalo]]|date=2020-04-07}}</ref> == ආශ්‍රිත == * [[PubMed Central|පබ්මෙඩ් සෙන්ට්‍රල්]] * [[Europe PubMed Central]] * [[PubMed Central Canada]] * [[JournalReview.org]] * [[List of academic databases and search engines]] == මූලාශ්‍ර == {{Reflist}} == භාහිර සබැඳි == {{Wikidata property |1=P698}} * {{Official|https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/}} * [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK3827/table/pubmedhelp.Tn/ PubMed search tags & field qualifiers] {{Telemedicine navbox}} {{Academic publishing}} [[Category:American medical websites]] [[Category:Bibliographic databases and indexes]] [[Category:Biological databases]] [[Category:Databases in the United States]] [[Category:Medical search engines]] [[Category:National Institutes of Health]] [[ප්‍රවර්ගය:මාර්ගස්ථ දත්ත සමුදාය]] [[Category:United States National Library of Medicine]] iidgjcjuq2ldoon6gvtl9ywbic82ipg 0 178849 796565 794633 2026-08-04T00:18:29Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 796565 wikitext text/x-wiki {{යාවත්කාලීන කරන්න}} 2025 දී පහත සඳහන් කැපී පෙනෙන මරණ සිදු විය. නම් මරණ දිනය යටතේ, අකාරාදී පිළිවෙලට වාර්තා කර ඇත. සාමාන්‍ය ඇතුළත් කිරීමක් පහත අනුපිළිවෙලින් තොරතුරු වාර්තා කරයි: නම, වයස, උපතේදී පුරවැසිභාවය ලැබූ රට, පසුව ජාතිකත්වය (අදාළ නම්), සටහන් කරන ලද විෂය, මරණයට හේතුව (දන්නා නම්) සහ යොමුවක්. == ජනවාරි == === 17 === === 16 === * පෝල් ඩැනන්, 46, ඉංග්‍රීසි නළුවා (හොලියෝක්ස්).<ref>[https://news.sky.com/story/hollyoaks-star-paul-danan-dies-aged-46-13289367 Hollyoaks star Paul Danan dies aged 46]</ref> (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී) * හ්සී ෂි-චියන්, 72, තායිවාන ගුවන් සේවා විධායක, සභාපති (2016 සිට) සහ චයිනා එයාර්ලයින්ස් හි සභාපති (2019 සිට), හෘදයාබාධය.<ref>[https://money.udn.com/money/story/5612/8494259 華航董事長 由總經理高星潢代理] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250116061636/https://money.udn.com/money/story/5612/8494259 |date=2025-01-16 }} {{in lang|zh}}</ref> === 15 === * ඇනා මාරියා ඇකර්මන්, 92, ඉතාලි නිළිය (ලෙ ඉන්චියෙස්ටේ ඩෙල් කොමිසාරියෝ මයිග්‍රෙට්, ද ස්කින්, '''[[:en:'O_Re|<nowiki/>]]''ඕ රේ).<ref>[https://napoli.repubblica.it/cronaca/2025/01/15/news/anna_maria_ackermann_morta_attrice_eduardo-423941427/ Teatro, morta Anna Maria Ackermann: debuttò con Eduardo] {{in lang|it}}</ref> * ස්ටෙෆනි ඒෆ්නර්, 48, ජර්මානු දේශපාලනඥයා, මන්ත්‍රී (2021 සිට).<ref>[https://www.gruene-bundestag.de/presse/pm-januar-25/wir-trauern-um-stephanie-aeffner/ Wir trauern um Stephanie Aeffner] {{in lang|de}}</ref> * ක්‍රිස්ටෝපර් බෙන්ජමින්, 9''[[:en:'O_Re|<nowiki/>]]''0, ඉංග්‍රීසි නළුවා (ඩොක්ටර් හූ, ජජ් ජෝන් ඩීඩ්, ද ප්ලේග් ඩෝග්ස්).<ref>[https://www.doctorwhonews.net/2025/01/christopher_benjamin_1934_2025.html Christopher Benjamin 1934–2025]</ref>''[[:en:'O_Re|<nowiki/>]]'' * ඇලෙක්ස් බ්‍රාෂ්, 69, ස්කොට්ලන්ත පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (ෆෝෆාර් මලල ක්‍රීඩා, රයිත් රෝවර්ස්, බ්‍රෙ''[[:en:'O_Re|<nowiki/>]]''චින් සිටි).<ref>[https://www.forfarathletic.co.uk/item/6260-alex-brash Alex Brash]</ref> * ටොමී බ්‍රවුන්, 97, ඇමරිකානු බේස්බෝල් ක්‍රීඩිකාව (බෲක්ලින් ඩොජර්ස්, ෆිලඩෙල්ෆියා ෆිලීස්, චිකා''[[:en:'O_Re|<nowiki/>]]''ගෝ කබ්ස්).<ref>[https://www.si.com/mlb/tommy-brown-last-living-member-1947-brooklyn-dodgers-dies Tommy Brown, Last Living Member of 1947 Brooklyn Dodgers, Dies at 97]</ref> * ඇලෙජන්ඩ්‍රා ඩැරින්, 62, ආර්ජන්ටිනා නිළිය.<ref>[https://www.lanacion.com.ar/espectaculos/murio-alejandra-darin-a-los-58-anos-nid15012025/ Murió la actriz Alejandra Darín a los 62 años] {{in lang|es}}</ref> * එම්. අසිසුල් හක්, 84, බංග්ලාදේශ පොලිස් නිලධා''[[:en:'O_Re|<nowiki/>]]''රිනිය, පොලිස් පරීක්ෂක ජෙනරාල් (1996–1997).<ref>{{Citation |title=Former adviser Azizul Haque passes away |url=https://www.bssnews.net/others/238651 |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122030030/https://www.bssnews.net/others/238651 }}</ref> * ජැක් හොෆ්මන්, 19, ඇමරිකානු පාපන්දු ක්‍රීඩිකාව සහ පිළිකා පර්යේෂණ උපදේශක, ග්ලියෝමා.<ref>[https://nebraskapublicmedia.org/en/news/news-articles/jack-hoffman-loses-battle-with-brain-cancer/ Jack Hoffman dies after battling brain cancer for years]</ref> * ඩයෑන් ලැන්ග්ටන්, 77, ඉංග්‍රීසි නිළිය (හොලියෝක්ස්, ඔන්ලි ෆූල්ස් ඇන්ඩ් හෝර්ස්, ඊස්ට්එන්ඩර්ස්).<ref>[https://www.lbc.co.uk/news/only-fools-and-horses-star-soap-legend-diane-langton-dies-77/ Only Fools and Horses star and soap legend Diane Langton dies aged 77]</ref> * ලී කුයි-හ්සියන්, 87, තායිවාන කවියා.<ref>[https://www.cna.com.tw/news/acul/202501150408.aspx 詩人李魁賢過世 享壽87歲] {{in lang|zh}}</ref> * පැට්‍රීෂියා ලයිෆවුන්, 47, ප්‍රංශ කාටූන් ශිල්පිනිය.<ref>[https://www.livreshebdo.fr/article/patricia-lyfoung-lautrice-de-la-rose-ecarlate-est-decedee Patricia Lyfoung, l’autrice de « La Rose écarlate », est décédée] {{in lang|fr}}</ref> * ඊබ්‍රහිම් නබාවි, වයස අවුරුදු 66, ඉරාන උපහාසාත්මක ලේඛකයෙක්, ලේඛකයෙක් සහ දිනපොත් රචකයෙක්, සියදිවි නසා ගැනීම.<ref>[https://www.iranintl.com/en/202501157443 Dissident Iranian satirist Ebrahim Nabavi commits suicide in Maryland]</ref> * ලින්ඩා නෝලන්, වයස අවුරුදු 65, අයර්ලන්ත ගායිකාවක්, නිළියක් සහ රූපවාහිනී පෞරුෂයක් (ද නෝලන්ස්), ද්විත්ව නියුමෝනියාව.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/articles/c1ezlgzj4vvo Singer Linda Nolan dies aged 65]</ref> * රිචඩ් රසල්, වයස අවුරුදු 79, ජැමෙයිකානු ටෙනිස් ක්‍රීඩකයෙක්, නියුමෝනියාව.<ref>[https://jamaica-gleaner.com/article/sports/20250115/jamaican-tennis-legend-richard-russell-has-died Jamaican tennis legend Richard Russell has died]</ref> * සයිඩ් මුහම්මද් අස්ගාර් ෂා, වයස අවුරුදු 75, පකිස්ථාන දේශපාලනඥයෙක්, එම්එන්ඒ (2013–2018).<ref>[https://www.24newshd.tv/15-Jan-2025/fomer-mna-syed-asghar-shah-passes-away Fomer MNA Syed Asghar Shah passes away]{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * මංජුල් සිංහ, ඉන්දියානු රූපවාහිනී අධ්‍යක්ෂක (යේ ජෝ හායි සින්ඩගි, යේ හායි මුම්බායි මේරි ජාන්), හෘදයාබාධය.<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/tv-show-yeh-jo-hai-zindagis-veteran-filmmaker-manjul-sinha-passes-away-due-to-a-massive-heart-attack-producer-ashoke-pandit-extends-condolences/articleshow/117267578.cms TV show Yeh Jo Hai Zindagi's veteran filmmaker Manjul Sinha passes away due to a massive heart attack; Producer Ashoke Pandit extends condolences]</ref> * රොස්නි ස්මාර්ත්, වයස අවුරුදු 84, හයිටි දේශපාලනඥයෙක්, අගමැති (1996–1997).<ref>[https://www.alterpresse.org/spip.php?article31331 Haïti : Décès de l’ancien premier ministre Rosny Smarth] {{in lang|fr}}</ref> * පී. ආර්. සුන්දරම්, වයස අවුරුදු 73, ඉන්දියානු දේශපාලනඥයෙක්, තමිල්නාඩු මන්ත්‍රී (1996–2006) සහ මන්ත්‍රී (2014–2019).<ref>[https://www.dtnext.in/news/tamilnadu/former-rasipuram-mla-pr-sundaram-passes-away-at-73-819449 Former Rasipuram MLA PR Sundaram passes away at 73]</ref> * ජෙනොට් ස්වාර්ක්, වයස 85, ප්‍රංශ චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂ (ජාව්ස් 2, සුපර්ගර්ල්, සමවර් ඉන් ටයිම්).<ref>[https://thedailyjaws.com/news/jaws-2-director-jeannot-szwarc-passes-away-aged-85 Jaws 2 director Jeannot Szwarc passes away aged 85]</ref> * සරිගම විජි, වයස 76, ඉන්දියානු නළුවා (බෙලුවලද මැඩිලල්ලි, මානා මෙචිඩා සෝසේ, යමලෝකදල්ලි වීරප්පන්).<ref>[https://www.oneindia.com/entertainment/kannada-actor-sarigama-vijay-passes-away-4042811.html Kannada Actor Sarigama Viji Passes Away At 76l]</ref> * ගස් විලියම්ස්, වයස 71, ඇමරිකානු පැසිපන්දු ක්‍රීඩක (ගෝල්ඩන් ස්ටේට් වොරියර්ස්, සියැටල් සුපර්සොනික්ස්, වොෂින්ටන් බුලට්ස්), NBA ශූරයා (1979), ආඝාතයකින් ඇතිවන සංකූලතා.<ref>[https://www.seattletimes.com/sports/sonics/gus-williams-who-lead-sonics-to-nba-championship-dies-at-71/ Gus Williams, who led Sonics to NBA championship, dies at 71]</ref> === 14 === * නෙලෝ අල්ටෝමරේ, වයස 61, කැනේඩියානු දේශපාලනඥයෙක්, මැනිටෝබා ව්‍යවස්ථාදායක සභාවේ සාමාජිකයෙක් (2019 සිට), හොඩ්ග්කින් ලිම්ෆෝමාව.<ref>[https://www.winnipegfreepress.com/breakingnews/2025/01/15/education-minister-altomare-dies-at-61 Education minister Altomare dies at 61]</ref> * නසාර් බිරියා, වයස 65, ඉරාන ෂියා පූජකයෙක්.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1029959/سقای-بی-ریا-درگذشت «سقای بی ریا» درگذشت] {{in lang|fa}}</ref> * ජෝන් බ්ලේක්මෝර්, වයස 88, ඉංග්‍රීසි ඡායාරූප ශිල්පියා.<ref>[https://britishphotohistory.ning.com/profiles/blogs/john-blakemore-1936-2025 In passing: John Blakemore (1936-2025)]</ref> * ආතර් බ්ලෙසිට්, වයස 84, ඇමරිකානු ක්‍රිස්තියානි දේශකයෙක්.<ref>[https://premierchristian.news/en/news/article/arthur-blessitt-the-world-s-farthest-walking-pilgrim-dies-at-84 World's farthest walking pilgrim Arthur Blessitt dies at 84]</ref> * ෆියුරියෝ කලම්බු, 94, ඉතාලි මාධ්‍යවේදියා (L'Unità) සහ දේශපාලනඥයා, නියෝජ්‍ය (1996–2001, 2008–2013) සහ සෙනෙට් සභික (2006–2008).<ref>[https://www.ilsole24ore.com/art/morto-fuorio-colombo-giornalista-e-parlamentare-AG02RIIC Morto Furio Colombo, giornalista e parlamentare] {{in lang|it}}</ref> * ක්ජෙල් ග්ජර්සෙත්, 78, නෝර්වීජියානු නවකතාකරු සහ මාධ්‍යවේදියා.<ref>[https://www.aftenbladet.no/kultur/i/93nlk9/kjell-gjerseth-er-doed Kjell Gjerseth er død] {{in lang|nn}}</ref> (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී) * ඉෂාක් හලේවා, 84, තුර්කි රබ්බි, හකාම් බාෂි (2002 සිට).<ref>[https://bianet.org/haber/isak-haleva-chief-rabbi-of-turkey-dies-303602 Isak Haleva, Chief Rabbi of Turkey, dies]</ref> (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී) * ලැඩිස්ලාව් හුච්කෝ, 76, ස්ලෝවැක් රුතේනියානු ග්‍රීක කතෝලික ධූරාවලිය, චෙක් ජනරජයේ අපෝස්තලික එක්සාර්ච් (2003 සිට).<ref>[https://www.cirkev.cz/zemrel-apostolsky-exarcha-reckokatolicke-cirkve-biskup-ladislav-hucko_48610 Zemřel apoštolský exarcha řeckokatolické církve biskup Ladislav Hučko] {{in lang|cs}}</ref> * මිචාල් ජැනිස්වෙව්ස්කි, 70, පෝලන්ත දේශපාලනඥයා, මන්ත්‍රී (1991–1993, 1997–2001).<ref>[https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/205959,Zmarl-Michal-Janiszewski-dzialacz-NSZZ-Solidarnosc-i-KPN.html Zmarł Michał Janiszewski – działacz NSZZ „Solidarność" i KPN] {{in lang|pl}}</ref> * සුරත් සිං ඛල්සා, 91, ඉන්දියානු-ඇමරිකානු දේශපාලන ක්‍රියාකාරිකයා.<ref>[https://www.ptcnews.tv/punjab-2/sikh-activist-advocate-of-bandi-singhs-surat-singh-khalsa-passes-away-at-91-4404401 Sikh activist, advocate of Bandi Singhs Surat Singh Khalsa passes away at 91]</ref> * හයින්ස් ක්ලූට්මියර්, වයස 82, ජර්මානු ක්‍රීඩා ඡායාරූප ශිල්පියා (ක්‍රීඩා නිදර්ශනය).<ref>[https://www.si.com/media/remembering-sports-illustrated-photographer-heinz-kluetmeier-iconic-career SI Photographer Heinz Kluetmeier’s Eye for the Iconic Made Him One of a Kind]</ref> * බෙනඩිටෝ ද ලීරා, වයස 82, බ්‍රසීලියානු දේශපාලනඥයෙක්, මන්ත්‍රීවරයෙක් (1995–1999, 2003–2019) සහ බාරා ද සාඕ මිගෙල් නගරාධිපති (2021 සිට), පිළිකාව.<ref>[https://g1.globo.com/al/alagoas/noticia/2025/01/14/morre-benedito-de-lira-em-maceio.ghtml Benedito de Lira, prefeito da Barra de São Miguel e pai de Arthur Lira, morre aos 82 anos em Maceió] {{in lang|pt}}</ref> * තෝමස් මැක්හග්, වයස 88, ඇමරිකානු නීතිවේදියෙක්, බටහිර වර්ජිනියාවේ අභියාචනාධිකරණයේ විනිසුරු (1981–1997, 2009–2013).<ref>[https://apnews.com/article/west-virginia-supreme-court-justice-thomas-mchugh-28ff1242594e155212e6655912b96bcc Former West Virginia Supreme Court Justice Thomas McHugh dies at 88]</ref> * මයිකල් මෙඩින්ගර්, වයස 83, ලක්සම්බර්ග් ඡායාරූප ශිල්පියෙක් සහ ඔලිම්පික් මධ්‍යම දුර ධාවකයෙක් (1964).<ref>[https://infos.rtl.lu/actu/luxembourg/a/2266943.html Le photographe luxembourgeois Michel Medinger est mort à 83 ans] {{in lang|fr}}</ref> * ටෙඩි ඔසෙයි, වයස 87, ඝානා ජෑස් සැක්සෆෝනිස්ට් (ඔසිබිසා).<ref>[https://3news.com/showbiz/ghanaian-music-legend-teddy-osei-of-osibisa-passes-away-at-88/ Ghanaian music legend Teddy Osei of Osibisa passes away at 88]</ref> * හාන්ස් රීචෙල්ට්, වයස 99, ජර්මානු දේශපාලනඥයෙක්, වොක්ස්කැමර් සාමාජිකයෙක් (1950–1990).<ref>[https://www.tagesspiegel.de/berlin/im-alter-von-99-jahren-fruherer-ddr-minister-hans-reichelt-in-berlin-gestorben-13018387.html Im Alter von 99 Jahren: Früherer DDR-Minister Hans Reichelt in Berlin gestorben] {{in lang|de}}</ref> * තෝමස් පී. සැමන්, වයස 92, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, වර්මොන්ට් ආණ්ඩුකාර (1973–1977).<ref>[https://www.burlingtonfreepress.com/story/news/politics/2025/01/15/thomas-salmon-vermont-governor-uvm-president-death-obituary/77715944007/ 'He could walk with kings': Former Vermont Democratic Gov. Thomas Salmon dies at 92]</ref> * ටෝනි ස්ලැටරි, වයස 65, බ්‍රිතාන්‍ය නළුවා (ද ක්‍රයිං ගේම්, පීටර්ස් ෆ්‍රෙන්ඩ්ස්), විකට නළුවෙක් සහ රූපවාහිනී පෞරුෂයක් (කාගේ රේඛාවද එය කෙසේ වෙතත්?), හෘදයාබාධය.<ref>{{Citation |title=Comedian Tony Slattery dies aged 65 after heart attack |url=https://www.aol.co.uk/comedian-tony-slattery-dies-aged-140227095.html |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250813110919/https://www.aol.co.uk/comedian-tony-slattery-dies-aged-140227095.html }}</ref> * ජූඩි තොන්ගෝරි, කෙන්යානු නීතිඥවරියක් සහ කාන්තා අයිතිවාසිකම් ක්‍රියාකාරිනියක්.<ref>[https://www.capitalfm.co.ke/news/2025/01/renowned-family-lawyer-judy-thongori-passes-away-in-india/ Renowned Family Lawyer Judy Thongori Passes Away While Undergoing Treatment in India]</ref> * සයිමන් ටවුන්සෙන්ඩ්, වයස 79, ඕස්ට්‍රේලියානු රූපවාහිනී ඉදිරිපත් කරන්නියක් (සයිමන් ටවුන්සෙන්ඩ්ගේ වොන්ඩර් වර්ල්ඩ්, ටීවීටීවී), පිළිකාව.<ref>[https://www.abc.net.au/news/2025-01-15/simon-townsend-has-died-journalist-tv-presenter/104818750 Wonder World presenter and creator Simon Townsend dies aged 79]</ref> === 13 === * එලිසියෝ ඇල්කොන්, 74, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, නිව් මෙක්සිකෝ නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙක් (2009–2024), අක්මා පිළිකාව.<ref>{{Citation |title=Former New Mexico State Rep. Eliseo Alcon passes away |url=https://www.krqe.com/news/new-mexico/former-new-mexico-state-rep-eliseo-alcon-passes-away/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250114090216/https://www.krqe.com/news/new-mexico/former-new-mexico-state-rep-eliseo-alcon-passes-away/ }}</ref> * නීල් බර්නාඩ්, 75, දකුණු අප්‍රිකානු බුද්ධි අංශ ප්‍රධානියා, ජාතික බුද්ධි සේවයේ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් (1979–1992), පිළිකාව.<ref>[https://www.news24.com/news24/southafrica/news/former-spy-boss-and-first-negotiator-for-a-democratic-sa-dr-niel-barnard-dies-at-75-20250113 Former spy boss and first negotiator for a democratic SA, Dr Niël Barnard, dies at 75]</ref> * ටෝනි බුක්, 90, ඉංග්‍රීසි පාපන්දු ක්‍රීඩකයෙක් (බාත් සිටි, මැන්චෙස්ටර් නගරය) සහ කළමනාකරු (මැන්චෙස්ටර් නගරය).<ref>[https://www.mancity.com/news/club/tony-book-obituary-63872451 Tony Book: 1934–2025]</ref> * මාරියාමා කමාරා, 66, ගිනියානු දේශපාලනඥයෙක් සහ ව්‍යාපාරික කාන්තාවක්.<ref>[https://mosaiqueguinee.com/2025/01/urgent-lancienne-ministre-de-lagriculture-mariama-camara-soguipah-est-decedee-ce-lundi-au-maroc/ Urgent: l’ancienne Ministre de l’Agriculture Mariama Camara (SOGUIPAH) est décédée ce lundi au Maroc] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250201033354/https://mosaiqueguinee.com/2025/01/urgent-lancienne-ministre-de-lagriculture-mariama-camara-soguipah-est-decedee-ce-lundi-au-maroc/ |date=2025-02-01 }} {{in lang|fr}}</ref> * වෝල්ටර් ඩොයිෂ්, 101, ඔස්ට්‍රියානු සංගීත විද්‍යාඥවරිය.<ref>[https://noe.orf.at/stories/3288844 Volksmusikforscher Walter Deutsch ist tot] {{in lang|de}}</ref> * නතාලි ඩුප්‍රී, 85, ඇමරිකානු ඉවුම් පිහුම් පොත් ලේඛිකාවක් සහ රූපවාහිනී පෞරුෂයක්.<ref>[https://roughdraftatlanta.com/2025/01/14/nathalie-dupree-southern-cookbook-author-chef-dies/ Legendary Southern cookbook author and chef Nathalie Dupree dies at 85]{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * බෙඩියා එනර් (tr), 70, තුර්කි නිළිය (යාප්‍රක් ඩොකුමු, කාරා පරා ආස්ක්, බානා සෙව්මේයි ඇන්ලට්).<ref>[https://www.anews.com.tr/celebrities/2025/01/14/turkish-actress-bedia-ener-dies-at-70 Turkish actress Bedia Ener dies at 70]</ref> * පී. ෆ්ලූයිඩ්, වයස අවුරුදු 64, ඇමරිකානු රොක් සංගීතඥ (ස්පයිස් 24-7).<ref>[https://www.yahoo.com/news/bronx-man-found-beaten-death-000100974.html Bronx man found beaten to death in ambulette was groundbreaking rocker]</ref> * ටෝනි ග්‍රේෂම්, වයස අවුරුදු 84, ඕස්ට්‍රේලියානු ගොල්ෆ් ක්‍රීඩකයා, ආධුනික ශූරයා (1977).<ref>[https://www.golfnsw.org.au/news/2025/01/13/76636/vale-tony-gresham-oam/ Vale: Tony Gresham, OAM]</ref> * කීත් ග්‍රිෆිත්, වයස අවුරුදු 77, බාබඩියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (ජාතික කණ්ඩායම) සහ කළමනාකරු (ජාතික කණ්ඩායම, එක්සත් ජනපද වර්ජින් දූපත් ජාතික කණ්ඩායම).<ref>[https://barbadostoday.bb/2025/01/14/football-legend-grel-passes-on/ Football legend Grel passes on]</ref> * ෂම්සුදීන් හන්බබයෙව්, වයස අවුරුදු 85, අසර්බයිජානියානු දේශපාලනඥයා, නක්චිවන් ස්වයං පාලන ජනරජයේ අගමැති (1993–2000).<ref>[https://oxu.az/cemiyyet/semseddin-xanbabayev-defn-olundu Şəmsəddin Xanbabayev dəfn olundu] {{in lang|az}}</ref> * එල්ගාර් හොවාර්ත්, වයස අවුරුදු 89, ඉංග්‍රීසි කොන්දොස්තර, රචක සහ හොරණෑ වාදකයා.<ref>[https://www.4barsrest.com/news/61679/death-of-elgar-howarth Death of Elgar Howarth]</ref> * චාල්ස් ඊ. ජෙෆර්සන්, වයස අවුරුදු 79, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයා, ඉලිනොයිස් නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජික (2001–2014).<ref>{{Citation |title=Former Illinois State Representative Chuck Jefferson dies at 79 |url=https://www.mystateline.com/news/local-news/former-illinois-state-representative-chuck-jefferson-dies-at-79/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250117034511/https://www.mystateline.com/news/local-news/former-illinois-state-representative-chuck-jefferson-dies-at-79/ }}</ref> (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී) චාල්ස් ක්ලයිබර්, වයස අවුරුදු 82, ස්විට්සර්ලන්ත රජයේ නිලධාරියෙක්, අධ්‍යාපන රාජ්‍ය ලේකම් (1997–2007).<ref>[https://www.letemps.ch/suisse/deces-de-charles-kleiber-architecte-du-paysage-academique-suisse Décès de Charles Kleiber, architecte du paysage académique suisse] {{in lang|fr}}</ref> * ෆ්‍රැන්කෝ පිපර්නෝ, වයස අවුරුදු 82, ඉතාලි භෞතික විද්‍යාඥ සහ දේශපාලන ක්‍රියාකාරික, පොටෙරේ ඔපෙරායෝ හි සම-නිර්මාතෘ.<ref>[https://www.ilpost.it/2025/01/14/morto-franco-piperno/ È morto a 82 anni Franco Piperno, tra i fondatori del gruppo di sinistra extraparlamentare Potere operaio] {{in lang|it}}</ref> * පලවලස රාජසේකරම්, වයස අවුරුදු 80, ඉන්දියානු දේශපාලනඥයා, ආන්ද්‍ර ප්‍රදේශ් මන්ත්‍රී (1976–1982, 1994–1999).<ref>[https://www.thehansindia.com/andhra-pradesh/veteran-politician-palavalasa-rajasekharam-passes-away-937059 Veteran politician Palavalasa Rajasekharam passes away]</ref> * රොල්ෆ් ෂ්වීගර්, වයස අවුරුදු 80, ස්විස් දේශපාලනඥයා, රාජ්‍ය කවුන්සිලයේ සාමාජික (1999–2011).<ref>[https://www.watson.ch/schweiz/gesellschaft-politik/445714126-ex-fdp-praesident-rolf-schweiger-ist-tot Ex-FDP-Präsident Rolf Schweiger ist tot] {{in lang|de}}</ref> * ඇන්ඩ්‍රේ සොලී, වයස අවුරුදු 77, බෙල්ජියම් කතුවරයා සහ චිත්‍ර ශිල්පියා.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2025/01/13/andre-sollie-overleden-schrijver-dichter-illustrator/ Bekroonde jeugdschrijver en illustrator André Sollie (77) overleden] {{in lang|nl-BE}}</ref> (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී) * මයිකයිලෝ ස්ටෙල්මාක්, වයස අවුරුදු 58, යුක්‍රේන පාපන්දු ක්‍රීඩක (ඩයිනමෝ කියෙව්, ෂක්තාර් ඩොනෙට්ස්ක්) සහ කළමනාකරු (කාර්කිව්).<ref>[https://www.ua-football.com/ua/ukrainian/news/1736779081-pomer-eksgravec-kiyivskogo-dinamo-i-shahtarya-yomu-ne-bulo-60-ti.html Помер ексгравець київського Динамо і Шахтаря. Йому не було 60-ти] {{in lang|uk}}</ref> * හිල්පාස් සුලින්, වයස අවුරුදු 90, ෆින්ලන්ත අයිස් හොකී ක්‍රීඩක සහ පුහුණුකරු (HPK).<ref>[https://hpk.fi/suru-uutinen-hpk-hall-of-fame-jasen-hilpas-sulin-on-poissa/ Suru-uutinen: HPK Hall of Fame jäsen Hilpas Sulin on poissa] {{in lang|fi}}</ref> * ක්ජෙල් ස්වින්ඩ්ලන්ඩ්, වයස අවුරුදු 91, නෝර්වීජියානු දේශපාලනඥයා, වෙස්ට්-ඇග්ඩර් ප්‍රාන්ත නගරාධිපති (1995–1999).<ref>[https://www.nrk.no/sorlandet/kjell-svindland-er-dod-1.17204237 Kjell Svindland er død] {{in lang|no}}</ref> * ඔලිවියෙරෝ ටොස්කානි, වයස අවුරුදු 82, ඉතාලි ඡායාරූප ශිල්පියා, ඇමයිලොයිඩෝසිස් සංකූලතා.<ref>[https://www.bbc.com/news/articles/c99yr0g4j17o Oliviero Toscani, Benetton's shock photographer, dies aged 82]</ref> * විසෙන්ට් වේගා, වයස අවුරුදු 69, වෙනිසියුලානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (ඩිපෝර්ටිවෝ ඉතාලි කැරකස්, පෘතුගීසි ඇකරිගුවා, ජාතික කණ්ඩායම), දියවැඩියාවෙන් ඇතිවන සංකූලතා.<ref>[https://www.balonazos.com/fallecio-vicente-vega-gloria-del-futbol-profesional-venezolano-y-de-la-vinotinto/ Falleció Vicente Vega, gloria del futbol profesional venezolano y de la Vinotinto] {{in lang|es}}</ref> * බක් වයිට්, වයස අවුරුදු 94, ඇමරිකානු සංගීතඥයා (සුදු ජාතිකයින්).<ref>[https://savingcountrymusic.com/country-music-patriarch-buck-white-has-died-at-94/ Country Music Patriarch Buck White Has Died At 94]</ref> === 12 === * පීටර් බ්‍රවුන්, වයස අවුරුදු 83, ස්කොට්ලන්ත රග්බි සංගම් ක්‍රීඩකයා (ග්ලාස්ගෝ, ජාතික කණ්ඩායම).<ref>[https://www.theoffsideline.com/pc-brown/?srsltid=AfmBOophfd_boZAF-udY2mSc66IHZoJrrtcXg9CRbai30NII3SXGh7Co Scotland loses another giant with the death of Peter ‘PC’ Brown]</ref> * ලෙස්ලි චාර්ල්සන්, වයස අවුරුදු 79, ඇමරිකානු නිළිය (සාමාන්‍ය රෝහල, ආදරය යනු බොහෝ සෙයින් අලංකාර වූ දෙයක්, ඩොල්ෆින් දිනය).<ref>[https://variety.com/2025/tv/news/leslie-charleson-general-hospital-dies-79-1236272564/ Leslie Charleson, ‘General Hospital’ Icon Known as Monica Quartermaine, Dies at 79]</ref> * හස්ජිම් ජලාල්, වයස අවුරුදු 90, ඉන්දුනීසියානු රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයා.<ref>[https://en.antaranews.com/news/341158/hasjim-djalal-an-architect-of-unclos-passes-away-at-90 Hasjim Djalal, an architect of UNCLOS, passes away at 90]</ref> * ජැකී ෆැරී, වයස අවුරුදු 58, ඇමරිකානු සංගීත කළමනාකරු සහ රූපවාහිනී සත්කාරක (සුපෙරොක්), පෙනහළු රෝගය.<ref>[https://www.billboard.com/music/music-news/jackie-farry-dead-frances-bean-cobain-nanny-label-veteran-dies-obituary-1235874683/ Jackie Farry, Frances Bean Cobain’s Nanny, 1990s Music Industry Veteran, Dies at 58]</ref> * ආර්නෝල්ඩ් ෆ්‍රොලොව්, වයස අවුරුදු 74, ඕස්ට්‍රේලියානු ගුවන් විදුලි පෞරුෂය, අග්න්‍යාශය සහ අක්මා පිළිකා.<ref>[https://www.abc.net.au/news/2025-01-13/arnold-frolows-triple-j-music-director-dead-double-jay/104811632 Arnold Frolows, long time triple j music director, dies at 74]</ref> * මොනිරේ ගෝර්ජි, 95–96, ඉරාන ගුරුවරියක් සහ මුජ්තාහිඩ්, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ අවසාන සමාලෝචනය සඳහා වූ සභාවේ සාමාජික (1979).<ref>[https://www.sharghdaily.com/بخش-سیاست-6/959566-درگذشت-تنها-زن-نماینده-مجلس-خبرگان-در-ایران درگذشت تنها زن نماینده مجلس خبرگان در ایران] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250115062036/https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-6/959566-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%AA%D9%86%D9%87%D8%A7-%D8%B2%D9%86-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 |date=2025-01-15 }} {{in lang|fa}}</ref> * මාර්ක් ඉසු, වයස අවුරුදු 70, ඇමරිකානු ජෑස් ද්විත්ව බාස් වාදකයෙක් සහ නිර්මාපකයෙක්, මහා අන්ත්‍ර පිළිකාව.<ref>[https://www.sfchronicle.com/entertainment/article/mark-izu-obit-20034770.php Mark Izu, bassist and composer at the center of the Asian American arts movement, dies at 70]</ref> * මන්දා ජගනාත්, වයස අවුරුදු 73, ඉන්දියානු දේශපාලනඥයෙක්, මන්ත්‍රීවරයෙක් (1998–2014).<ref>[https://www.gulte.com/political-news/334798/ex-mp-jagannadham-passes-away Ex-MP Jagannadham Passes Away]</ref> * ක්ලෝඩ් ජර්මන් ජූනියර්, වයස අවුරුදු 90, ඇමරිකානු නළුවා (ද ඉයර්ලින්, ඉන්ට්‍රූඩර් ඉන් ද ඩස්ට්, රියෝ ග්‍රෑන්ඩ්).<ref>[https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/claude-jarman-dead-yearling-juvenile-oscar-1236107296/ Claude Jarman Jr., Young Star of ‘The Yearling,’ Dies at 90]</ref> * රොබට් මැක්‍රේ, වයස අවුරුදු 79, ඇමරිකානු නළුවා (චියර්ස්, තැන්ක්ස්, රැප්සිටී ස්ට්‍රීට් කිඩ්ස්: බිලීව් ඉන් සැන්ටා).<ref>[https://neptunesociety.com/obituaries/sherman-oaks-ca/robert-ward-12196502 Robert Machray Ward]</ref> * ජෙෆ්රි ඒ. මේයර්, වයස අවුරුදු 61, ඇමරිකානු නීතිවේදියෙක්, කනෙක්ටිකට් දිස්ත්‍රික්කය සඳහා එක්සත් ජනපද දිස්ත්‍රික් උසාවියේ විනිසුරු (2014 සිට).<ref>[https://www.law360.com/legalindustry/articles/2283592/u-s-district-judge-jeffrey-a-meyer-dies-at-61 U.S. District Judge Jeffrey A. Meyer Dies At 61]</ref> * ඩැරල් පියර්ස්, වයස අවුරුදු 64, ඕස්ට්‍රේලියානු පැසිපන්දු ක්‍රීඩකයා (ඇඩිලේඩ් 36ers).<ref>[https://www.adelaide36ers.com/news/vale-darryl-pearce Vale: Darryl Pearce]</ref> * ජෑන් රැන්ඩල්ස්, වයස 79, ඕස්ට්‍රේලියානු දිගු දුර ධාවකයා, පැරාලිම්පික් ශූරයා (1984).<ref>[https://australiansportreflections.com/2021/12/08/australian-first-female-paralympic-marathon-gold-medallist-jan-randles-journey/ Australian First Female Paralympic Marathon Gold Medallist: Jan Randles Journey]</ref> * කීත් රේනර්, වයස 95, ඕස්ට්‍රේලියානු ඇන්ග්ලිකන් පූජකවරයා, ඕස්ට්‍රේලියාවේ ප්‍රයිමේට් (1991–1999).<ref>[https://tma.melbourneanglican.org.au/2025/01/significant-anglican-and-instrument-of-god-bishop-keith-rayner-dies/ Significant Anglican and ‘instrument of God’: Bishop Keith Rayner dies]</ref> * ඉසාස් රොඩ්‍රිගස්, වයස 82, වෙනිසියුලානු නීතිඥ සහ දේශපාලනඥයා, උප ජනාධිපති (2000) සහ නීතිපති (2000–2007).<ref>[https://www.ntn24.com/noticias-actualidad/murio-el-exfiscal-isaias-rodriguez-el-acusador-del-regimen-chavista-y-cerebro-de-toda-la-narrativa-del-caso-anderson-532935 Murió el exfiscal Isaías Rodríguez, el acusador del régimen chavista y cerebro de toda la narrativa del caso Anderson] {{in lang|es}}</ref> * ස්ටුවර්ට් ස්පෙන්සර්, වයස 97, ඇමරිකානු දේශපාලන උපායමාර්ගික.<ref>[https://www.latimes.com/obituaries/story/2025-01-13/stuart-spencer-republican-strategist-who-helped-launch-ronald-reagan-obituary Stuart Spencer, GOP strategist who helped Reagan become California governor, 40th president, dies]</ref> * ලින් ටේලර්-කෝබට්, වයස 78, ඇමරිකානු නර්තන ශිල්පිනිය (ෆුට්ලූස්, ස්විං!, ටයිටැනික්).<ref>{{Citation |title=Famed 'Footloose' choreographer Lynne Taylor-Corbett has died |url=https://denvergazette.com/arts-entertainment/footloose-choreographer-lynne-taylor-corbett-obituary/article_0aab2ff4-d2a3-11ef-8afc-df132b4cf3c4.html |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122110644/https://denvergazette.com/arts-entertainment/footloose-choreographer-lynne-taylor-corbett-obituary/article_0aab2ff4-d2a3-11ef-8afc-df132b4cf3c4.html }}</ref> * ඉවානා වොන්ඩ්‍රොවිකෝවා (cs), වයස 80, චෙක් නිළිය.<ref>[https://www.novinky.cz/clanek/kultura-divadlo-zemrela-herecka-ivana-vondrovicova-40504732 Zemřela herečka Ivana Vondrovicová] {{in lang|cs}}</ref> * කිම් යාරොෂෙව්ස්කායා, වයස 101, රුසියානු-උපත ලද කැනේඩියානු නිළිය (ෆැන්ෆ්‍රෙලුච්, පාස්-පාර්ට්අවුට්, හෝම් ෆයර්ස්).<ref>[https://www.lequotidien.com/arts/2025/01/12/la-comedienne-kim-yaroshevskaya-seteint-a-101-ans-2PBMB3SQ2VGJ7BUH2RKPME3TOY/ La comédienne Kim Yaroshevskaya s’éteint à 101 ans] {{in lang|fr}}</ref> === 11 === * රාʼනෝ අබ්දුල්ලායෙවා, වයස 89, උස්බෙක් ඉතිහාසඥයා.<ref>[https://vesti.uz/v-moskve-umerla-rano-abdullaeva/ В Москве умерла Рано Абдуллаева] {{in lang|ru}}</ref> * බෙරිල් ඇන්තනි ජූනියර්, වයස 86, ඇමරිකානු නීතිඥ සහ දේශපාලනඥයා, එක්සත් ජනපද නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජික (1979–1993).<ref>[https://www.nwaonline.com/news/2025/jan/14/beryl-anthony-longtime-us-congressman-from/ Beryl Anthony, longtime U.S. congressman from Arkansas, dead at 86]</ref> * ලින්ඩා බර්න්ස් බෝල්ටන්, වයස 76, ඇමරිකානු හෙදියක් සහ සෞඛ්‍ය සේවා පරිපාලක (සීඩාර්ස්-සිනායි වෛද්‍ය මධ්‍යස්ථානය).<ref>[https://www.cedars-sinai.org/newsroom/a-tribute-linda-burnes-bolton-drph-rn-faan-1948--2025/ A Tribute: Linda Burnes Bolton, DrPH, RN, FAAN, 1948 – 2025]</ref> * මාටි ඩිමෙරිට්, වයස 71, ඇමරිකානු බේස්බෝල් ක්‍රීඩක සහ පුහුණුකරු (සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ ජයන්ට්ස්, චිකාගෝ කබ්ස්).<ref>[https://www.newsweek.com/sports/mlb/former-bounty-hunter-turned-mlb-pitching-coach-nicknamed-mad-dog-passes-away-2013659 Former Bounty Hunter Turned MLB Pitching Coach Nicknamed 'Mad Dog' Passes Away]</ref> * කිටී ෆ්ලින්, වයස 98, අයර්ලන්ත ඉතිහාසඥ සහ කතුවරිය.<ref>[https://rip.ie/death-notice/kitty-flynn-westmeath-kilbeggan-581482 Kitty Flynn]</ref> * ගුර්ප්‍රීත් ගෝගි, වයස 57, ඉන්දියානු දේශපාලනඥයා, පන්ජාබ් මන්ත්‍රී (2022 සිට), වෙඩි තබා ඇත.<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/india/aap-punjab-mla-gurpreet-bassi-gogi-dies-of-gunshot-wounds/articleshow/117132567.cms AAP Punjab MLA Gurpreet Bassi Gogi dies of gunshot wounds]</ref> * ඉන්ද්‍රදාස හෙට්ටිආරච්චි, වයස 97, ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයා.<ref>[https://www.dailymirror.lk/obituaries/DESHABANDU-INDRADASA-HETTIARACHCHI/378-300007# Deshabandu Indradasa Hettiarachchi]</ref> * රයින් ජෑන් හෝක්ස්ට්‍රා, වයස 83, ලන්දේසි නීතිවේදියෙක්.<ref>[https://www.trouw.nl/politiek/rein-jan-hoekstra-1941-2025-was-jarenlang-de-meest-invloedrijke-man-van-nederland~bf521ee2/ Rein Jan Hoekstra (1941-2025) was jarenlang de ‘meest invloedrijke’ man van Nederland] {{in lang|nl}}</ref> * බොබී කෙනඩි, 87, ස්කොට්ලන්ත පාපන්දු ක්‍රීඩක (මැන්චෙස්ටර් නගරය, කිල්මර්නොක්) සහ කළමනාකරු (ග්‍රිම්ස්බි නගරය).<ref>[https://www.mancity.com/news/club/former-city-defender-bobby-kennedy-passes-away-63872199 Bobby Kennedy: 1937-2025]</ref> * මාරියෝ ක්ලෙමන්ස්, 88, චෙක් කොන්දොස්තර (චිත්‍රපට සංධ්වනි වාද්‍ය වෘන්දය) සහ මෙහෙයවීමේ අධ්‍යාපනඥයා.<ref>[https://www.memoryofnations.eu/en/klemens-mario-1936 Master of Fine Arts Mario Klemens * 1936 †︎ 2025]</ref> * සෝරා පැලෝවා, 77, ස්ලෝවැක් වීදුරු කලාකරුවා.<ref>[https://dennikn.sk/minuta/4403688/ Umelkyňa, sochárka a pedagogička Zora Palová zomrela vo veku 77 rokov] {{in lang|sk}}</ref> * කියු ඩහොං, 94, චීන වෙරළබඩ සහ අක්වෙරළ ඉංජිනේරු, චීන විද්‍යා ඇකඩමියේ සාමාජිකාව.<ref>[https://www.stdaily.com/web/gdxw/2025-01/11/content_285082.html 痛别！邱大洪院士逝世] {{in lang|zh}}</ref> * ටයිනි රූයිස්, 67, ලන්දේසි පාපන්දු ක්‍රීඩකයා සහ කළමනාකරු (ෆෝචූනා සිටාර්ඩ්, එම්වීවී මාස්ට්‍රිච්ට්, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍ය ජාතික කණ්ඩායම).<ref>[https://fortunasittard.nl/nieuws/fortunees-tini-ruijs-67-overleden Tiny Ruijs overleden] {{in lang|nl}}</ref> * බාබරා රයිල්ස්කා, 88, පෝලන්ත නිළිය.<ref>[https://kultura.onet.pl/film/nie-zyje-ikona-polskiego-kina-barbara-rylska-odeszla-w-wieku-89-lat/eh4sz6x Nie żyje ikona polskiego kina. Barbara Rylska odeszła w wieku 89 lat] {{in lang|pl}}</ref> * ෆෙරෙයිඩූන් ෂාබස්යාන්, 82, ඉරාන නිර්මාපකයෙකු සහ කොන්දොස්තර, ශ්වසන රෝගය.<ref>{{Citation |title=Renowned Iranian musician Fereydoun Shahbazian passes away at 82 |url=https://ifpnews.com/renowned-iranian-musician-fereydoun-shahbazian-82/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111123441/https://ifpnews.com/renowned-iranian-musician-fereydoun-shahbazian-82/ }}</ref> === 10 === * කොලින් කාටර්, 76, බ්‍රිතාන්‍ය සංගීතඥ (ෆ්ලෑෂ්).<ref>[https://dmme.net/colin-carter-passed-away/ Colin Carter Passed Away]</ref> * ෆ්‍රෑන්ක් සිකුටෝ, 74–75, ඉතාලි-ඕස්ට්‍රේලියානු ව්‍යාපාරික විධායක, ජාතික ඕස්ට්‍රේලියානු බැංකුවේ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී (1999–2004).<ref>[https://www.nationaltribune.com.au/statement-on-passing-of-former-nab-ceo-frank-cicutto/ Statement On Passing Of Former NAB CEO Frank Cicutto]</ref> * යෙව්ජීනියා ඩොබ්‍රොවොල්ස්කායා, වයස අවුරුදු 60, රුසියානු නිළිය (ක්වීන් මාර්ගොට්, නිළිය, ද අයිරනි ඔෆ් ෆේට් 2), පිළිකා සහ හෘදයාබාධ වලින් ඇතිවන සංකූලතා.<ref>[https://www.rbc.ru/society/10/01/2025/678147e59a79472b64f7a234 Умерла Евгения Добровольская] {{in lang|ru}}</ref> * මිලාන් ෆෙරනෙක්, වයස අවුරුදු 60, චෙක් දේශපාලනඥයා, මන්ත්‍රී (2017 සිට), වකුගඩු පිළිකා.<ref>[https://ct24.ceskatelevize.cz/clanek/domaci/zemrel-poslanec-milan-feranec-356984 Zemřel poslanec Milan Feranec] {{in lang|cs}}</ref> * රයිමොන්ඩෝ ගලුප්පෝ, වයස අවුරුදු 78, ඉතාලි දේශපාලනඥයා, සෙනෙට් සභික (1992–1994).<ref>[https://www.fise.it/federazione/news-la-federazione/archivio-news-la-federazione/20554-addio-a-raimondo-galuppo.html Addio a Raimondo Galuppo] {{in lang|it}}</ref> * හොරසියෝ ගොන්සාලෙස් ඩි ලාස් කැසාස්, වයස අවුරුදු 82, මෙක්සිකානු දේශපාලනඥයා, නියෝජ්‍ය (1988–1991).<ref>[https://eldiariodedelicias.mx/local/2025/jan/10/fallece-el-exalcalde-de-delicias-horacio-gonzalez-de-las-casas-667203.html Fallece el exalcalde de Delicias, Horacio González de las Casas] {{in lang|es}}</ref> * වයිනන්ඩ් හැවෙන්ගා, වයස අවුරුදු 59, දකුණු අප්‍රිකානු ඩාර්ට්ස් ක්‍රීඩකයා.<ref>[https://www.pdc.tv/news/2025/01/10/south-africas-first-world-championship-representative-havenga-passes-away South Africa's first World Championship representative Havenga passes away]</ref> (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී) * තෙල්මා හොප්කින්ස්, වයස අවුරුදු 88, උතුරු අයර්ලන්ත උස පැනීමේ ක්‍රීඩිකාව, ඔලිම්පික් රිදී පදක්කම්ලාභී (1956).<ref>[https://www.bbc.com/sport/athletics/articles/c4gxvj91vnxo Olympic high jump silver medallist Hopkins dies]</ref> * ජෝස් ජිමිනෙස්, වයස අවුරුදු 76, පුවර්ටෝ රිකෝ දේශපාලන ක්‍රියාකාරිකයෙක්, යන්ග් ලෝඩ්ස් හි නිර්මාතෘ.<ref>[https://chicago.suntimes.com/obituaries/2025/01/11/jose-cha-cha-jimenez-human-rights-activist-and-former-chair-of-young-lords-organization-dead-at-76 José 'Cha Cha' Jiménez, human rights activist and former chair of Young Lords organization, dead at 76]</ref> * ටෙඩ් කිල්මුරේ, වයස අවුරුදු 90, ඕස්ට්‍රේලියානු පාපන්දු ක්‍රීඩක (නැගෙනහිර පර්ත්).<ref>[https://eastperthfc.com.au/news/25926/vale-ted-kilmurray Vale Ted Kilmurray]</ref> * ඇන්ඩ්‍රෙජ් ක්‍රස්නිකි, වයස අවුරුදු 75, පෝලන්ත ක්‍රීඩා ක්‍රියාකාරිකයෙක්.<ref>[https://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2025-01-11/nie-zyje-andrzej-krasnicki-byly-prezes-pkol-mial-75-lat/ Nie żyje Andrzej Kraśnicki. Były prezes PKOl miał 75 lat] {{in lang|pl}}</ref> * ස්ටෙෆාන් ක්‍රසොවිට්ස්කි, වයස අවුරුදු 89, රුසියානු කවියෙක්, පරිවර්තකයෙක් සහ පූජකයෙක්.<ref>[https://www.svoboda.org/a/umer-poet-svyaschennik-religioznyy-deyatelj-stanislav-krasovitskiy/33271216.html Умер поэт, священник, религиозный деятель Станислав Красовицкий] {{in lang|ru}}</ref> * රොජර් ලෙබ්‍රාන්චු, වයස අවුරුදු 102, ප්‍රංශ ඔලිම්පික් ඔරු පැදීමේ ක්‍රීඩකයෙක් (1948).<ref>[https://www.lequipe.fr/Aviron/Actualites/Doyen-des-porteurs-de-la-flamme-olympique-lors-des-jo-2024-roger-lebranchu-est-mort/1531261 Doyen des porteurs de la flamme olympique lors des JO 2024, Roger Lebranchu est mort] {{in lang|fr}}</ref> * සර් චාල්ස් ලෙපානි, වයස අවුරුදු 77, පැපුවා නිව්ගිනියානු රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයා.<ref>[https://www.postcourier.com.pg/former-diplomat-sir-charles-lepani-passes-away/ Former diplomat Sir Charles Lepani passes away]</ref> * ජෝන්ස් පී. මැඩෙයිරා, වයස අවුරුදු 80, ට්‍රිනිඩෑඩියානු මාධ්‍යවේදියා (ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ ගාඩියන්).<ref>[https://www.guardian.co.tt/news/jones-p-madeira-pioneering-journalist-and-broadcasting-legend-dies-at-80-6.2.2205037.ab86e2c880 Jones P Madeira, pioneering journalist and broadcasting legend, dies at 80]</ref> * ෆීලික්ස් මැන්ටිලා, වයස අවුරුදු 90, පුවර්ටෝ රිකෝ බේස්බෝල් ක්‍රීඩකයෙක් (මිල්වෞකි බ්‍රේව්ස්, බොස්ටන් රෙඩ් සොක්ස්).<ref>[https://www.mlbtraderumors.com/2025/01/felix-mantilla-passes-away.html Felix Mantilla Passes Away]</ref> * බිල් මැකාර්ට්නි, වයස අවුරුදු 84, ඇමරිකානු ප්‍රසිද්ධ පාපන්දු පුහුණුකරු (කොලරාඩෝ බෆලෝස්), ඩිමෙන්ශියාවෙන් ඇතිවන සංකූලතා.<ref>{{Citation |title=Bill McCartney, former championship-winning head coach at Colorado, dies at age 84 |url=https://ca.sports.yahoo.com/news/bill-mccartney-former-championship-winning-head-coach-at-colorado-dies-at-age-84-052254130.html |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250114140334/https://ca.sports.yahoo.com/news/bill-mccartney-former-championship-winning-head-coach-at-colorado-dies-at-age-84-052254130.html }}</ref> * සෑම් මුවර්, වයස 89, ඇමරිකානු ප්‍රසිද්ධ ගායක-ගීත රචක (සෑම් සහ ඩේව්), ශල්‍යකර්මයෙන් ඇතිවන සංකූලතා.<ref>[https://www.rollingstone.com/music/music-news/sam-moore-sam-and-dave-soul-man-dead-obituary-1235140865/ Sam Moore, Soul Man Who Scored Hits With Sam and Dave, Dead at 89]</ref> * පැකිටා ඕර්ස් (එස්), වයස 96, ස්පාඤ්ඤ ඖෂධවේදිනියක් සහ රූපලාවන්‍ය ව්‍යාපාරික කාන්තාවක්.<ref>[https://www.abc.es/estilo/belleza/muere-paquita-ors-farmaceutica-pionera-cosmetica-botanica-20250110164058-nt.html Muere Paquita Ors, la farmacéutica pionera de la cosmética botánica y la divulgación en medios] {{in lang|es}}</ref> * ලොන්ගින් පැස්ටූසියාක්, වයස 89, පෝලන්ත දේශපාලනඥයෙක් සහ ඉතිහාසඥයෙක්.<ref>[https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114884,31608771,nie-zyje-longin-pastusiak-byly-marszalek-senatu-mial-89-lat.html Nie żyje Longin Pastusiak. Były marszałek Senatu miał 89 lat] {{in lang|pl}}</ref> * ඇනටෝලි පාටා, වයස 66, රුසියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයෙක් (ඩයිනමෝ ස්ටැව්රොපොල්, කුබන් ක්‍රස්නෝඩර්) සහ කළමනාකරු (ඩයිනමෝ ස්ටැව්රොපොල්).<ref>[https://pfckuban.ru/news/nashi-poteri-/ Наши потери….] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250111105733/https://pfckuban.ru/news/nashi-poteri-/ |date=2025-01-11 }} {{in lang|ru}}</ref> * ජීන්-ලූක් පෙටිට්‍රෙනෝඩ්, වයස 74, ප්‍රංශ ආහාර විචාරක සහ රූපවාහිනී ඉදිරිපත් කරන්නා.<ref>[https://www.francetvinfo.fr/culture/cuisine-et-gastronomie/le-journaliste-gastronomique-jean-luc-petitrenaud-ancien-animateur-d-emissions-culinaires-est-mort-a-l-age-de-74-ans_7005968.html Le journaliste gastronomique Jean-Luc Petitrenaud, ancien animateur d'émissions culinaires, est mort à l'âge de 74 ans] {{in lang|fr}}</ref> * ෂියු කා-චුන්, වයස 55, හොංකොං ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ක්‍රියාකාරිකයෙක්, එම්එල්සී (2016–2020), ආමාශ පිළිකාව.<ref>[https://www.rfa.org/cantonese/news/htm/hongkong-shiu-ka-chun-death-01092025133836.html 港前立法會議員邵家臻因胃癌病逝　終年55歲] {{in lang|zh}}</ref> * නෙල්සන් සිල්වා පැචෙකෝ, වයස 80, උරුගුවේ උපන් කොලොම්බියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයෙක් (ස්පෝර්ටිවෝ ඉතාලියානෝ, ටයිග්‍රේ, කොලොම්බියා ජාතික කණ්ඩායම).<ref>[https://www.infobae.com/colombia/deportes/2025/01/10/fallecio-nelson-silva-pacheco-idolo-del-junior-y-figura-clave-del-subcampeonato-de-colombia-en-la-copa-america-1975/ Falleció Nelson Silva Pacheco, ídolo del Junior y figura clave del subcampeonato de Colombia en la Copa América] {{in lang|es}}</ref> * එයිනාර් ඔලව් ස්කොගොල්ට්, 77, නෝර්වීජියානු දේශපාලනඥයා, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී (1989-2001).<ref>[https://www.stortinget.no/no/Representanter-og-komiteer/Representantene/Representant/?perid=EOS&tab=Biography Skogholt, Einar Olav (1947-2025)] {{in lang|no}}</ref> === 9 === * ඇන්ඩ්‍රෙජ් මේරියන් බාර්ට්සාක්, වයස අවුරුදු 79, පෝලන්ත කලාකරුවෙක් සහ අධ්‍යාපනඥයෙක්.<ref>[https://dzienniklodzki.pl/zmarl-profesor-andrzej-marian-bartczak-lodzki-artysta-i-pedagog/ar/c13-19030818 Zmarł profesor Andrzej Marian Bartczak, łódzki artysta i pedagog] {{in lang|pl}}</ref> * බ්ලැක් බාර්ට්, වයස අවුරුදු 76, ඇමරිකානු වෘත්තීය මල්ලවපොර (NWA), මහා අන්ත්‍ර පිළිකාව.<ref>[https://slamwrestling.net/index.php/2025/01/09/black-bart-dies-at-76/ Black Bart dies at 76]</ref> * බිල් බයර්ජ්, වයස අවුරුදු 86, ඇමරිකානු නළුවා (''[[:en:Ernest_Saves_Christmas|Ernest Saves Christmas]]'', ''[[:en:Ernest_Goes_to_Jail|Ernest Goes to Jail]]'', ''[[:en:Ernest_Scared_Stupid|Ernest Scared Stupid]]'') සහ විකට නළුවා.<ref>[https://deadline.com/2025/01/bill-byrge-dies-bobby-ernest-movies-age-92-1236253707/ Bill Byrge Dies; Actor From ‘Ernest’ Movies Was 92]</ref> * මාරියස් සියුගරින්, වයස අවුරුදු 75, රුමේනියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (ස්ටීවා බුකුරෙස්ටි, එෆ්සී බ්‍රසොව්, ප්‍රොග්‍රෙසුල් බුකුරෙස්ටි).<ref>[https://www.7est.ro/2025/01/a-murit-fostul-fotbalist-marius-ciugarin-sportul-romanesc-este-in-doliu/ A murit fostul fotbalist Marius Ciugarin. Sportul românesc este în doliu] {{in lang|ro}}</ref> * බිල් ක්ලෙමන්ට්ස්, වයස අවුරුදු 91, ඕස්ට්‍රේලියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (රිච්මන්ඩ්).<ref>[https://www.richmondfc.com.au/news/1707214/vale-bill-clements Vale Bill Clements]</ref> * ෆිලිස් ඩල්ටන්, වයස අවුරුදු 99, ඉංග්‍රීසි ඇඳුම් නිර්මාණකරු (ලෝරන්ස් ඔෆ් අරාබියා, ඩොක්ටර් ෂිවාගෝ, ද ප්‍රින්සස් බ්‍රයිඩ්), ඔස්කාර් සම්මානලාභියා (1966, 1990).<ref>[https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/phyllis-dalton-dead-lawrence-of-arabia-doctor-zhivago-costume-designer-1236107231/ Phyllis Dalton, ‘Lawrence of Arabia’ and ‘Doctor Zhivago’ Costume Designer, Dies at 99]</ref> * මාග්‍රට් බබා ඩිරි, වයස අවුරුදු 70, උගන්ඩා දේශපාලනඥයා, මන්ත්‍රී (1996 සිට).<ref>[https://www.independent.co.ug/former-koboko-woman-mp-margaret-baba-diri-dead/ Former Koboko Woman MP Margaret Baba Diri dead]</ref> * ලෝරි හොලෝවේ, වයස 86, ඉංග්‍රීසි පියානෝ වාදක, සංගීත අධ්‍යක්ෂක (ස්ට්‍රික්ට්ලි කම් ඩාන්සින්, පාකින්සන්) සහ රචක.<ref>[https://jerseyeveningpost.com/morenews/entertainment/2025/01/10/former-strictly-and-parkinson-musical-director-laurence-holloway-dies-aged-86/ Former Strictly and Parkinson musical director Laurence Holloway dies aged 86]</ref> * නෙකුලයි ඉයෝර්ගා, වයස 91, රුමේනියානු චිත්‍ර ශිල්පියා.<ref>[https://www.protv.ro/articol/107746-pictorul-neculai-iorga-a-murit-mesajul-transmis-de-uap Pictorul Neculai Iorga a murit! Mesajul transmis de UAP] {{in lang|ro}}</ref> * පී. ජයචන්ද්‍රන්, වයස 80, ඉන්දියානු පසුබිම් ගායකයා.<ref>[https://www.onmanorama.com/news/kerala/2025/01/09/veteran-singer-p-jayachandran-passes-away.html Legendary singer P Jayachandran passes away at 80]</ref> * මික් කෙනඩි, වයස 89, අයර්ලන්ත හෙලිකොප්ටර් (ෆෝස්, ටිපරරි, ඩබ්ලින්).<ref>[https://www.independent.ie/sport/gaelic-games/hurling/dublin-all-ireland-final-hurler-mick-kennedy-who-hit-the-first-ever-televised-score-in-gaa-passes-away/a1415471510.html Dublin All-Ireland final hurler Mick Kennedy, who hit the first-ever televised score in GAA, passes away]</ref> * සුසන් කෝන්, වයස 63, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයා, උටා නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකාව (1997–2000), පියයුරු පිළිකා.<ref>[https://www.russonmortuary.com/obituaries/susan-koehn Susan Koehn]</ref> * වාසිලේ ලෙවා, වයස 65, රුමේනියානු ජන ගායිකාව.<ref>[https://www.libertatea.ro/stiri/vasile-leva-a-murit-5150460 Vasile Leva, artistul care a compus legendara piesă folk „Străinul”, a murit. „Muzica și poezia nu-mi ies din cap câte zile oi avea”] {{in lang|ro}}</ref> * මුක්තාර් මැගවුයින්, වයස 84, කසකස් ලේඛක සහ ප්‍රචාරක.<ref>[https://kazpravda.kz/n/izvestnyy-kazahstanskiy-pisatel-muhtar-magauin-umer-v-ssha/ Известный казахстанский писатель Мухтар Магауин умер в США] {{in lang|kk}}</ref> * මාර්ක් මිචෙට්ස් (ෆ්‍රා), වයස 73, බෙල්ජියම් විකට පොත් කලාකරුවා (කොගරාට්සු).<ref>[https://fumettologica.it/2025/01/marc-michetz-morto-disegnatore-kogaratsu/ È morto Marc Michetz, disegnatore di “Kogaratsu”] {{in lang|it}}</ref> * අයන් මයිල්ස්, වයස 72, ඕස්ට්‍රේලියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (රිච්මන්ඩ්).<ref>[https://www.richmondfc.com.au/news/1707273/vale-ian-miles Vale Ian Miles]</ref> * මැනුවල් එල්කින් පැටරෝයෝ, 78, කොලොම්බියානු ව්‍යාධි විද්‍යාඥ සහ ප්‍රතිශක්ති විද්‍යාඥ.<ref>[https://www.elespectador.com/ciencia/murio-el-cientifico-colombiano-manuel-elkin-patarroyo/ Murió el científico colombiano Manuel Elkin Patarroyo] {{in lang|es}}</ref> * ලයිලා රුස්ටොම් (ආර්), 87, ඊජිප්තු රූපවාහිනී ඉදිරිපත් කරන්නියකි.<ref>[https://gate.ahram.org.eg/News/5071315.aspx وفاة الإعلامية ليلى رستم عن عمر يناهز 88 عامًا] {{in lang|ar}}</ref> * ජෝර්ජ් ලුයිස් සැන්චෙස්, 64, කියුබානු චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂක (එල් බෙනී, බුස්කැන්ඩෝ සහ කැසල්).<ref>[https://www.granma.cu/cultura/2025-01-09/fallecio-el-cineasta-cubano-jorge-luis-sanchez-director-de-el-benny-09-01-2025-09-01-12 Falleció el cineasta cubano Jorge Luis Sánchez, director de El Benny] {{in lang|es}}</ref> * ඔටෝ ෂෙන්ක්, 94, ඔස්ට්‍රියානු නළුවා (Dunja, Always Trouble with the Reverend), චිත්‍රපටය (Die Fledermaus) සහ නාට්‍ය අධ්‍යක්ෂක.<ref>[https://orf.at/stories/3001001/ Otto Schenk ist tot] {{in lang|de}}</ref> * ෂුලමිත් ෂහාර්, 96, ලැට්වියානු-උපත ඊශ්‍රායල ඉතිහාසඥයෙක්.<ref>[https://www.haaretz-evel.co.il/פרופ-אמריטה-שולמית-שחר-זל-תנחומים-מאו/ פרופ' (אמריטה) שולמית שחר ז"ל – תנחומים מאוניברסיטת תל אביב] {{in lang|he}}</ref> * ඩොක් ෂෙබෙලේසා, 51, දකුණු අප්‍රිකානු ක්වේටෝ සංගීතඥයෙක්.<ref>[https://sundayworld.co.za/celebrity-news/kwaito-legend-doc-shebeleza-has-died/ Kwaito legend Doc Shebeleza has died]</ref> * මුහම්මද් සෙගිරිනියා, 36, උගන්ඩාවේ දේශපාලනඥයා, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී (2022 සිට).<ref>[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mp-ssegirinya-dies-at-37-4883142 MP Ssegirinya dies at 37]</ref> * ජෝන් විලියම් තොම්සන්, 96, කැනේඩියානු දේශපාලනඥයා, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී (1979-1984).<ref>[https://exparl.ca/news/mr-john-william-thomsom/ Mr. John William Thomsom]</ref> * මාරියස් ට්‍රින්කිවික්ස්, 62, පෝලන්ත අනුක්‍රමික ඝාතකයා සහ ලිංගික අපරාධකරුවෙකි.<ref>[https://wiadomosci.onet.pl/kraj/mariusz-trynkiewicz-nie-zyje-szatan-z-piotrkowa-zmarl-w-wieku-62-lat/q9n92n7 Mariusz Trynkiewicz nie żyje. "Szatan z Piotrkowa" zmarł w wieku 62 lat] {{in lang|pl}}</ref> === 8 === * ගේබ්‍රියෙල් ඩි බ්‍රොග්ලි, 93, ප්‍රංශ ඉතිහාසඥයා, ප්‍රංශ ආයතනයේ චාන්සලර් (2006-2017) සහ ඇකඩමි ෆ්‍රැන්චයිස් හි සාමාජිකය.<ref>[https://www.academie-francaise.fr/actualites/deces-de-m-gabriel-de-broglie-f11 Décès de M. Gabriel de Broglie (F11)] {{in lang|fr}}</ref> * ජෝර්ජ් කැසරෙස්, 77, ආර්ජන්ටිනාවේ උපන් කොලොම්බියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (සැන් මාර්ටින් ඩි ටුකුමන්, ඇමරිකා ඩි කැලි, කොලොම්බියා ජාතික කණ්ඩායම).<ref>[https://www.infobae.com/colombia/deportes/2025/01/08/fallecio-jorge-ramon-la-fiera-caceres-historico-goleador-del-america-de-cali/ Falleció Jorge Ramón ‘la Fiera’ Cáceres, histórico goleador del América de Cali] {{in lang|es}}</ref> * ෆ්‍රැන්කොයිස් චෝයි, 99, ප්‍රංශ වාස්තු විද්‍යා සහ නාගරික ඉතිහාසඥයෙක්.<ref>[https://www.igloo.ro/francoise-choay-1925-2025/ Françoise Choay (1925–2025)] {{in lang|ro}}</ref> * ජුවාන් කාලෝස් කොන්චා ගුටියෙරෙස්, 91, චිලී ශල්‍ය වෛද්‍ය සහ දේශපාලනඥයා, මහජන සෞඛ්‍ය අමාත්‍ය (1971-1972).<ref>[https://www.latercera.com/nacional/noticia/fallece-el-exministro-de-salud-juan-carlos-concha/NPEXNFYBHVGNFNT33M3ZHO7R2I/ Fallece el exministro de Salud Juan Carlos Concha] {{in lang|es}}</ref> * ෆැබියෝ කුඩිසිනි, 89, ඉතාලි පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (උඩිනීස්, රෝමා, මිලාන්).<ref>[https://www.uefa.com/news-media/news/0295-1cc56ed57f30-a62b282fa7f5-1000--italian-football-mourns-legendary-goalkeeper-fabio-cudicini/ Italian football mourns legendary goalkeeper Fabio Cudicini]</ref> * විලියම් පී. ඩික්සන්, වයස අවුරුදු 81, ඇමරිකානු නීතිඥ සහ දේශපාලන උපායමාර්ගික, ලෝක බැංකුවේ එක්සත් ජනපද විකල්ප අධ්‍යක්ෂ (1977–1979), 1980 ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජාතික සම්මේලනයේ කළමනාකරු, පුරස්ථි ග්‍රන්ථි පිළිකා.<ref>[https://www.legacy.com/us/obituaries/madison/name/william-dixon-obituary?id=57247841 William Patrick Dixon]</ref> * රුඩොල්ෆ් ඩ්‍රෙස්ලර්, වයස අවුරුදු 84, ජර්මානු දේශපාලනඥයෙකු සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙකු, මන්ත්‍රී (1980–2000).<ref>[https://www.wz.de/nrw/wuppertal/der-ehemalige-spd-bundespolitiker-rudolf-dressler-ist-tot_aid-122877011 Der ehemalige SPD-Bundespolitiker Rudolf Dreßler ist tot] {{in lang|de}}</ref> * ඇලන් එම්රිච්, වයස අවුරුදු 65, ඇමරිකානු ලේඛක සහ ක්‍රීඩා නිර්මාණකරු.<ref>[https://www.pcgamer.com/games/strategy/alan-emrich-the-game-designer-and-writer-who-coined-the-term-4x-has-died/ Alan Emrich, the game designer and writer who coined the term '4X,' has died]</ref> (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී) * ක්ජෙල්-ඔලොෆ් ෆෙල්ඩ්, වයස අවුරුදු 93, ස්වීඩන් දේශපාලනඥයෙකු, මුදල් අමාත්‍ය (1983–1990), අයවැය (1982) සහ වාණිජ හා කර්මාන්ත (1970–1975).<ref>[https://www.dn.se/sverige/forre-finansministern-kjell-olof-feldt-s-ar-dod/ Förre finansministern Kjell-Olof Feldt (S) är död] {{in lang|sv}}</ref> * ක්නඩ් හයින්සන්, වයස අවුරුදු 92, ඩෙන්මාර්ක දේශපාලනඥයෙකු, මුදල් අමාත්‍ය (දෙවරක්), පොදු වැඩ (1981) සහ අධ්‍යාපන අමාත්‍ය (1971–1973).<ref>[https://www.dr.dk/nyheder/seneste/tidligere-minister-knud-heinesen-er-doed Tidligere minister Knud Heinesen er død] {{in lang|da}}</ref> * සෙලිම් ඉලෙරි, වයස අවුරුදු 75, තුර්කි ලේඛක, තිර රචක සහ චිත්‍රපට විචාරක.<ref>[https://www.aa.com.tr/tr/kultur/yazar-selim-ileri-hayatini-kaybetti/3445067 Yazar Selim İleri hayatını kaybetti] {{in lang|tr}}</ref> * ලකී ජයවර්ධන, වයස අවුරුදු 70, ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙක්, මන්ත්‍රීවරයෙක් (1994–2004, 2015–2020).<ref>[https://www.newswire.lk/2025/01/08/former-state-minister-lucky-jayawardena-passes-away/ Former State Minister Lucky Jayawardena passes away]</ref> * ජෙරන්ට් එච්. ජෙන්කින්ස්, වයස අවුරුදු 78, වේල්ස් ඉතිහාසඥයෙක්.<ref>[https://www.bbc.com/cymrufyw/erthyglau/c159ex1ky7jo.amp Yr hanesydd Geraint H Jenkins wedi marw] {{in lang|cy}}</ref> (මෙම දිනයේදී මරණය නිවේදනය කරන ලදී) * ගයනාඩා කකාටි, වයස අවුරුදු 92, ඉන්දියානු නිළිය.<ref>[https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/assam-veteran-actress-gyanda-kakati-passes-away-at-92 Assam: Veteran Actress Gyanda Kakati Passes Away at 92]</ref> * චාල්ස් කේ, වයස අවුරුදු 94, බ්‍රිතාන්‍ය නළුවා (ඇමඩියස්, හෙන්රි V, ද ඉම්පෝර්ටන්ස් ඔෆ් බීවිං අර්නස්ට්).<ref>[https://www.theguardian.com/stage/2025/jan/14/charles-kay-obituary Charles Kay obituary]</ref> * කෙජෙල් ක්ජාර්, වයස අවුරුදු 82, නෝර්වීජියානු නළුවා (ෆ්ලෙක්ස්නස් ෆැටලයිටර්).<ref>[https://akasien.vareminnesider.no/memorial_page/memorial_page_ads.php?order_id=4410980&set_site_id=112&cat=ads&sign=56455daf23901372e34c82f1ec02baa7 Kjell Kjær] {{in lang|no}}</ref> * ලින් ලෙපෝර්, වයස අවුරුදු 63, ඕස්ට්‍රේලියානු ටැන්ඩම් බයිසිකල් ක්‍රීඩිකාව, පැරාලිම්පික් ශූරයා (2000), පිළිකාව.<ref>[https://www.westannouncements.com.au/browse/obituaries/view/lepore-lyn Lepore Lyn]{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ලින් චෙං-ෆොන්ග්, වයස අවුරුදු 75, තායිවාන දේශපාලනඥයෙක්, ව්‍යවස්ථාදායක යුවාන් සාමාජිකයෙක් (2005–2008) සහ ගුයිෂාන් නගරයේ නගරාධිපති (1998–2005), ඇමයිට්‍රොෆික් පාර්ශ්වික ස්ක්ලෙරෝසිස් වලින් ඇතිවන සංකූලතා.<ref>[https://www.cna.com.tw/news/aipl/202501090003.aspx 國民黨前桃園立委林正峰辭世 享壽76歲] {{in lang|zh}}</ref> * ඇලස්ටෙයාර් මැකින්වන්, වයස අවුරුදු 53, බ්‍රිතාන්‍ය දෘශ්‍ය කලාකරුවෙක්.<ref>[https://thequietus.com/news/alastair-mackinven-has-died-aged-53/ Alastair Mackinven Has Died, Aged 53]</ref> (මෙම දිනයේදී මරණය නිවේදනය කරන ලදී) * ප්‍රිටිෂ් නැන්ඩි, වයස අවුරුදු 73, ඉන්දියානු කවියෙක්, චිත්‍රපට නිෂ්පාදකයෙක් (බොලිවුඩ් කැලිං, ද මිස්ටික් මැසියර්), සහ දේශපාලනඥයෙක්, මන්ත්‍රීවරයෙක් (1998–2004), හෘදයාබාධයක්.<ref>[https://odishabytes.com/poet-filmmaker-writer-pritish-nandy-dies-at-73-heartbroken-friend-anupam-kher-pays-rich-tribute/ Poet, Filmmaker, Writer Pritish Nandy Dies At 73; ‘Heartbroken’ Friend Anupam Kher Pays Rich Tribute]</ref> * ඩෙස් ඕ'ග්‍රේඩි, වයස අවුරුදු 72, අයර්ලන්ත ගේලික් පාපන්දු ක්‍රීඩකයෙක් (ශාන්ත ෆින්බාර්ස්, කෝක්).<ref>[https://rip.ie/death-notice/des-ogrady-cork-ovens-581090 The death has occurred of Des O'Grady]</ref> * චාල්ස් පර්සන්, වයස අවුරුදු 82, ඇමරිකානු සිවිල් අයිතිවාසිකම් ක්‍රියාකාරිකයෙක් (ෆ්‍රීඩම් රයිඩ්ස්).<ref>[https://thebamabuzz.com/charles-person-civil-rights-icon-original-freedom-rider-passes-away-at-82/ Charles Person, civil rights icon + original Freedom Rider, passes away at 82]</ref> * ජේස් ලින්හාරෙස් පොන්ටේ, වයස අවුරුදු 94, බ්‍රසීලියානු දේශපාලනඥයෙක්, නියෝජ්‍ය (1991–2015).<ref>[https://www.opovo.com.br/noticias/politica/2025/01/08/morre-ex-deputado-do-ceara-padre-ze-linhares.html Morre ex-deputado do Ceará Padre Zé Linhares] {{in lang|pt}}</ref> * නුරුල් කොමාර්, වයස අවුරුදු 64, ඉන්දුනීසියානු දේශපාලනඥයෙක්, මන්ත්‍රීවරයෙක් (2004–2014), මහා අන්ත්‍ර පිළිකාව.<ref>[https://www.kompas.com/hype/read/2025/01/08/225156466/pelawak-qomar-meninggal-anak-sebut-penyebaran-sel-kanker-menjalar-ke-ginjal Pelawak Qomar Meninggal, Anak Sebut Penyebaran Sel Kanker Menjalar ke Ginjal, Lambung dan Jantung] {{in lang|id}}</ref> * රිනෝ ටොමාසි, වයස අවුරුදු 90, ඉතාලි මාධ්‍යවේදියෙක්, රූපවාහිනී සත්කාරකයෙක් සහ ක්‍රීඩා විචාරකයෙක්.<ref>[https://sport.sky.it/tennis/2025/01/08/rino-tommasi-morto Rino Tommasi, morto a 90 anni il giornalista sportivo] {{in lang|it}}</ref> * ඩේවිඩ් වයිසි, වයස අවුරුදු 89, බ්‍රිතාන්‍ය පුස්තකාලයාධිපති, බොඩ්ලිගේ පුස්තකාලයාධිපති (1986–1996).<ref>[https://www.exeter.ox.ac.uk/exeter-mourns-the-death-of-emeritus-fellow-and-alumnus-david-vaisey-cbe/ Exeter mourns the death of Emeritus Fellow and alumnus David Vaisey CBE]</ref> * වු ලුෂෙන්ග්, වයස අවුරුදු 94, චීන ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියා.<ref>[https://finance.sina.com.cn/tech/discovery/2025-01-10/doc-ineenhzz6237665.shtml 同济大学教授吴庐生逝世，享年95岁] {{in lang|zh}}</ref> * නීල් සර්චර්, වයස අවුරුදු 89, ඇමරිකානු මාධ්‍යවේදියා (WJW-TV) සහ රූපවාහිනී සත්කාරක.<ref>{{Citation |title=FOX 8's Neil Zurcher passes away at 89 |url=https://fox8.com/news/fox-8s-neil-zurcher-passes-away-at-89/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250114210249/https://fox8.com/news/fox-8s-neil-zurcher-passes-away-at-89/ }}</ref> === 7 === * ඇල්ෆ්‍රඩ් බැම්ස්බර්ගර්, වයස 86, ජර්මානු ශාස්ත්‍රඥයා.<ref>[http://www.ku.de/die-ku/kontakt/presse/presseinformationen-detail/sprachwissenschaftler-prof-dr-alfred-bammesberger-verstorben Sprachwissenschaftler Prof. Dr. Alfred Bammesberger verstorben] {{in lang|de}}</ref> * කැරොලින් බ්‍රවුන්, වයස 97, ඇමරිකානු නර්තන ශිල්පිනිය, නර්තන ශිල්පිනිය සහ ලේඛිකාව.<ref>[https://www.faz.net/aktuell/feuilleton/buehne-und-konzert/carolyn-brown-ist-verstorben-taenzerin-wollte-sie-eigentlich-nie-werden-110221314.html Ihr Sinn für Rhythmus und Romantik] {{in lang|de}}</ref> * චෙන් යූ-චෙන්, වයස 78, තායිවාන දේශපාලනඥයා, ව්‍යවස්ථාදායක යුවාන් සාමාජිකා (1981–1987, 1990–1993, 2002–2005), හෘදයාබාධය.<ref>[https://tw.news.yahoo.com/前民進黨立委鄭余鎮心臟病發逝世-享壽79歲-120411519.html 前民進黨立委鄭余鎮心臟病發逝世 享壽79歲] {{in lang|zh}}</ref> * බාබරා ක්ලෙග්, වයස 98, බ්‍රිතාන්‍ය නිළිය (හදිසි අවස්ථා වාට්ටුව 10) සහ තිර රචිකාවිය (ඩොක්ටර් හූ, කිරීටක වීදිය).<ref>[https://www.doctorwhonews.net/2025/01/barbara_clegg_1926_2025.html Barbara Clegg 1926–2025]</ref> * අයිලා එර්ඩුරන්, වයස 90, තුර්කි වයලීන වාදිකාව.<ref>[https://www.aa.com.tr/tr/kultur/devlet-sanatcisi-ayla-erduran-istanbulda-hayatini-kaybetti/3443741 Devlet Sanatçısı Ayla Erduran, İstanbul'da hayatını kaybetti] {{in lang|tr}}</ref> * මර්වින් ගුවාර්ට්, වයස 32, පිලිපීන මධ්‍යම දුර ධාවකයිය, පිහියෙන් ඇන ඇත.<ref>[https://newsinfo.inquirer.net/2022175/sea-games-gold-medalist-mervin-guarte-stabbed-dies-in-mindoro SEA Games gold medalist Mervin Guarte stabbed, dies in Mindoro]</ref> * විනී කුමාලෝ, වයස 51, දකුණු අප්‍රිකානු ගායිකාවක් සහ නිළියක්.<ref>[https://www.newzimbabwe.com/legendary-south-african-singer-winnie-khumalo-dies-at-51-after-short-illness/ Legendary South African singer Winnie Khumalo dies at 51 after short illness]</ref> * ලිම් කිම්යා, වයස 73, ප්‍රංශ-කාම්බෝජ දේශපාලනඥයෙක්, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී (2013–2018), වෙඩි තබා ඇත.<ref>[https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2934876/former-cambodian-mp-shot-dead-in-bangkok Former Cambodian MP shot dead in Bangkok]</ref> * ජීන්-මාරි ලෙ පෙන්, 96, ප්‍රංශ දේශපාලනඥයා, නියෝජ්‍ය (1956–1962, 1986–1988) සහ MEP (1984–2019), ජාතික පෙරමුණේ නිර්මාතෘ. * අබ්දෙල්කදර් ඕල්ඩ් මක්ලූෆි, 80, ඇල්ජීරියානු බොක්සිං ක්‍රීඩකයා.<ref>[https://www.dzair-tube.dz/en/minister-of-sports-sadi-pays-tribute-to-former-international-boxer-abdelkader-ould-makhloufi/ Minister of Sports Sadi Pays Tribute to Former International Boxer Abdelkader Ould Makhloufi]</ref> * මිරෝස්ලාවා මාර්චෙලුක් (pl), 85, පෝලන්ත නිළිය (වසරේ වීරයා, මැග්නට්).<ref>[https://dzienniklodzki.pl/zmarla-miroslawa-marcheluk-znakomita-aktorka-przez-wiele-lat-zwiazana-z-lodzia/ar/c13-19026458 Zmarła Mirosława Marcheluk, znakomita aktorka przez wiele lat związana z Łodzią] {{in lang|pl}}</ref> * වෝල්ටර් මාර්ටෝස්, 67, පේරු හමුදා නිලධාරිනියක් සහ දේශපාලනඥයෙක්, අගමැති (2020) සහ ආරක්ෂක අමාත්‍ය (2019–2020).<ref>[https://larepublica.pe/politica/2025/01/07/fallecio-walter-martos-ex-primer-ministro-del-gobierno-de-martin-vizcarra-a-los-67-anos-hnews-458318 Falleció Walter Martos, exministro del gobierno de Martín Vizcarra, a los 67 años] {{in lang|es}}</ref> * නීල් මැකලෙබ්, 89, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, ඔක්ලහෝමා නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙක් (1975–1983), ඉන්දියානු කටයුතු සඳහා අභ්‍යන්තර කටයුතු පිළිබඳ සහකාර ලේකම් (2001–2003).<ref>[https://www.kosu.org/local-news/2025-01-10/prominent-chickasaw-politician-neal-mccaleb-dies-at-90 Prominent Chickasaw politician Neal McCaleb dies at 90]</ref> * බිල් මැක්මාස්ටර්, 94, ඕස්ට්‍රේලියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයෙක් සහ පුහුණුකරුවෙක් (ගීලොන්ග්).<ref>[https://www.geelongcats.com.au/news/1706502/vale-cyril-bill-mcmaster Vale Cyril "Bill" McMaster]</ref> * ජග්දීෂ් මිට්ටල්, 99, ඉන්දියානු කලා එකතු කරන්නා.<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/art-connoisseur-jagdish-mittal-passes-away/articleshow/117034472.cms Art connoisseur Jagdish Mittal, passes away]</ref> * බෙටී සී. මොන්ක්මන්, 82, ඇමරිකානු භාරකරු සහ කතුවරිය, ධවල මන්දිර භාරකරු (1997–2002), ලියුකේමියාව.<ref>[https://www.whitehousehistory.org/betty-monkman-in-memoriam-1942-2025 Betty Monkman - In Memoriam 1942–2025]</ref> * ජිබාන් මුඛෝපාධ්‍යායි, ​​76, ඉන්දියානු දේශපාලනඥයා, බටහිර බෙංගාල මන්ත්‍රී (2011–2021).<ref>[https://www.millenniumpost.in/bengal/former-tmc-mla-jiban-mukhopadhyay-passes-away-593863 Former TMC MLA Jiban Mukhopadhyay passes away Former TMC MLA Jiban Mukhopadhyay passes away]</ref> * පෙටියා පෙන්ඩරේවා, 53, බල්ගේරියානු ඔලිම්පික් කෙටි දුර ධාවන ශූරයා (1996, 2000).<ref>[https://sportal.bg/news-2025010711145326533 Почина легендарната българска спринтьорка Петя Пендарева] {{in lang|bg}}</ref> * ආතර් පොමරෝයි (ද), 71, නවසීලන්ත සම්භාව්‍ය විශාරද, චෙස් ක්‍රීඩක සහ පරිපාලක.<ref>[https://newzealandchess.co.nz/2025/01/arthur-pomeroy-passes-away-7-january-2025-rip/ Arthur Pomeroy passes away 7 January 2025]{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ඩියොග්‍රේසියස් වික්ටර් සැවෙලානෝ, 65, පිලිපීන දේශපාලනඥයා, ඉලොකොස් සුර් හි තුන් වතාවක් ආණ්ඩුකාර, නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජික (2016–2022) සහ නියෝජ්‍ය කථික (2019–2022), උදරීය ඇනුරිසම්.<ref>[https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/932127/da-usec-dv-savellano-s-cause-of-death-is-abdominal-aneurysm/story/ DA USec. DV Savellano's cause of death is abdominal aneurysm]</ref> * ලියෝ සෙගෙඩින්, 97, ඇමරිකානු චිත්‍ර ශිල්පියා.<ref>[https://archive.today/20250109213249/https://www.chicagotribune.com/2025/01/09/leo-segedin-artist-whose-magic-realism-often-depicted-his-west-side-youth-dies-at-97/ Leo Segedin, artist whose magic realism often depicted his West Side youth, dies at 97]</ref> * වොල්කර් ස්ක්නාර්, වයස අවුරුදු 80, ජර්මානු දේශපාලනඥයෙක්, තුරින්ජියා හි ලෑන්ඩ්ටැග් සාමාජිකයෙක් (1990–2009).<ref>[https://www.mdr.de/nachrichten/thueringen/volker-sklenar-tod-minister-104.html Ehemaliger Landwirtschafts- und Umweltminister Volker Sklenar gestorben] {{in lang|de}}</ref> * ජෝසප් ට්‍රාන් සුආන් ටියු, වයස අවුරුදු 80, වියට්නාම රෝමානු කතෝලික පූජකයෙක්, ලෝන්ග් සුයෙන් බිෂොප් (2003–2019).<ref>[https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/btrxt.html Bishop Joseph Trần Xuân Tiếu †]</ref> * ඕයිවින්ද් වැග්නස්, වයස අවුරුදු 52, නෝර්වීජියානු ලේඛක සහ සඟරා සංස්කාරක, පෙනහළු ෆයිබ්‍රෝසිස්.<ref>[https://www.uib.no/infomedia/175098/professor-øyvind-vågnes-1972-2025 Professor Øyvind Vågnes (1972-2025)] {{in lang|nn}}</ref> * ඩෙරික් වෝඩ්, වයස අවුරුදු 62, ඇමරිකානු මාධ්‍යවේදියා (WRC-TV).<ref>[https://www.nbcwashington.com/news/local/derrick-ward-beloved-news4-reporter-and-dc-native-dead-at-62/3808156/ Derrick Ward, beloved News4 reporter and DC native, dead at 62]</ref> * පීටර් යාරෝ, වයස අවුරුදු 86, ඇමරිකානු ගායකයා (පීටර්, පෝල් සහ මේරි) සහ ගීත රචකයා ("පෆ්, ද මැජික් ඩ්‍රැගන්"), මුත්‍රාශ පිළිකාව.<ref>[https://www.theguardian.com/music/2025/jan/07/peter-yarrow-of-folk-trio-peter-paul-and-mary-dies-aged-86 Peter Yarrow of folk trio Peter, Paul and Mary dies aged 86]</ref> === 6 === * ආලෝක් චැටර්ජි, 64, ඉන්දියානු නාට්‍ය නළුවා සහ අධ්‍යක්ෂ, බහු අවයව සැත්කම අසාර්ථකයි.<ref>[https://www.indiatoday.in/movies/story/alok-chatterjee-irrfan-nsd-batchmate-and-theatre-actor-dies-at-64-2660844-2025-01-07 Alok Chatterjee, Irrfan's NSD batchmate and theatre actor, dies at 64]</ref> * ගුසෙප් චියරවල්ලෝටි, 90, ඉතාලි නීතිවේදියෙක් සහ දේශපාලනඥයෙක්, කැලබ්‍රියා හි සභාපති (2000-2005).<ref>[https://www.adnkronos.com/cronaca/calabria-morto-ex-presidente-della-regione-chiaravalloti_2djhmR6ZVXQ730wG8Ym36A Calabria, morto l'ex presidente della Regione Chiaravalloti] {{in lang|it}}</ref> * ඇන්ටෝනියෝ කූටෝ ඩොස් සැන්ටොස්, 75, පෘතුගීසි දේශපාලනඥයා, අධ්‍යාපන ඇමති (1992-1993).<ref>[https://expresso.pt/sociedade/2025-01-06-couto-dos-santos-encontrado-morto-num-campo-de-golfe-3c1a8849 Couto dos Santos encontrado morto num campo de golfe] {{in lang|pt}}</ref> * බුල්චා ඩෙමෙක්සා, 94, ඉතියෝපියානු දේශපාලනඥයා, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී (2005-2010).<ref>[https://www.ebc.et/newsdetails.aspx?newsid=9160 የምጣኔ ሀብት ባለሙያው እና የሰላማዊ ፖለቲካ አቀንቃኙ አቶ ቡልቻ ደመቅሳ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250115182245/https://ebc.et/newsdetails.aspx?newsid=9160 |date=2025-01-15 }} {{in lang|amh}}</ref> * ශ්‍රීමත් තෝමස් ඩන්, 91, බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා නිලධාරියා, හියර්ෆෝර්ඩ් සහ වෝර්සෙස්ටර්හි සාමි ලුතිනන් (1977-1998), හියර්ෆෝර්ඩ්ෂයර් (1998-2008) සහ වෝර්සෙස්ටර්ෂයර් (1998-2001).<ref>{{Citation |title=Announcement regarding the death of the former Chairman of the Association of the Lord-Lieutenants and former Lord-Lieutenant of Herefordshire, Sir Thomas Dunne, KG, KCVO |url=https://www.herefordshire.gov.uk/news/article/1901/announcement-regarding-the-death-of-the-former-chairman-of-the-association-of-the-lord-lieutenant-and-former-lord-lieutenant-of-herefordshire-sir-thomas-dunne-kg-kcvo- |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250109181932/https://www.herefordshire.gov.uk/news/article/1901/announcement-regarding-the-death-of-the-former-chairman-of-the-association-of-the-lord-lieutenant-and-former-lord-lieutenant-of-herefordshire-sir-thomas-dunne-kg-kcvo- }}</ref> * රේමන්ඩ් ඩුරන්ඩ්, වයස අවුරුදු 79, ප්‍රංශ දේශපාලනඥයෙක්, නියෝජ්‍ය (2008–2012), චැපොන්නේ නගරාධිපති (1989 සිට).<ref>[https://www.leprogres.fr/politique/2025/01/06/maire-de-chaponnay-depuis-1989-raymond-durand-est-decede-ce-lundi-matin Maire de Chaponnay depuis 1989, Raymond Durand est décédé] {{in lang|fr}}</ref> * හෙනී එමන්, වයස අවුරුදු 76, අරුබාන් දේශපාලනඥයෙක්, අගමැති (1986–1989, 1994–2001).<ref>[https://www.nd.nl/varia/varia/1252822/eerste-premier-van-aruba-henny-eman-76-overleden Eerste premier van Aruba Henny Eman (76) overleden] {{in lang|nl}} {{paywall}}</ref> * ජෝර්ජ් ෆ්ලෝරස්, වයස 70, මෙක්සිකානු ඔලිම්පික් පැසිපන්දු ක්‍රීඩකයා (1976).<ref>[https://www.legacy.com/us/obituaries/name/jorge-flores-obituary?id=57226269 Jorge L. Flores]</ref> * ඩ්වයිට් ෆොස්ටර්, වයස 67, කැනේඩියානු අයිස් හොකී ක්‍රීඩකයා (ඩිට්‍රොයිට් රෙඩ් වින්ග්ස්, බොස්ටන් බෲයින්ස්, කොලරාඩෝ රොකීස්).<ref>[https://chl.ca/ohl/article/ohl-mourns-the-loss-of-dwight-foster/ OHL mourns the loss of Dwight Foster]</ref> * හෝප් ෆෝයි, වයස 103, ඇමරිකානු ජන ගායකයා.<ref>[https://www.randomlengthsnews.com/archives/2025/01/09/hope-foye/68303 Hope Foye, Trailblazing ‘People’s Artist’ and Civil Rights Pioneer, Passes Away at 103 (Sept. 2, 1921 – Jan. 6, 2025)]</ref> * ජෝන් ග්‍රැනාරා, වයස 81, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, මැසචුසෙට්ස් නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙක් (1977–1979).<ref>[https://www.legacy.com/us/obituaries/bostonglobe/name/john-granara-obituary?id=57236949 John R. Granara]</ref> * ස්ටෙලා ග්‍රේකා, වයස 102, ග්‍රීක ගායිකාවක් සහ නිළියක්.<ref>[https://avecnews.gr/2025/01/06/apochairetismos-sti-stella-gkreka-1922-2025-tou-david-nachmia/ Αποχαιρετισμός στη Στέλλα Γκρέκα 1922-2025 -Του Δαυιδ Ναχμία] {{in lang|el}}</ref> * ඇරිස්ටයිඩ් ගුනෙල්ලා, වයස 93, ඉතාලි දේශපාලනඥයෙක්, නියෝජ්‍ය (1968–1992) සහ ප්‍රාදේශීය කටයුතු අමාත්‍ය (1987–1988).<ref>[https://www.rainews.it/tgr/sicilia/articoli/2025/01/morto-lex-ministro-e-leader-del-pri-aristide-gunnella--3190e16e-38fe-4cde-92d0-9c560fd76dbc.html Morto l'ex ministro e leader del Pri Aristide Gunnella] {{in lang|it}}</ref> * ජෝන් එස්. හන්කින්, වයස 79, කැනේඩියානු බැංකුකරුවෙක්, සභාපති (1999–2003) සහ ජනාධිපති (2003–2004) ) CIBC හි.<ref>[https://www.theglobeandmail.com/business/article-former-cibc-ceo-john-hunkin-dies-at-79/ Former CIBC CEO John Hunkin dies at 79]</ref> * පන්යා ක්‍රිචරෝන්, වයස අවුරුදු 75, තායි රෝමානු කතෝලික නාහිමි, රට්චබුරි හි බිෂොප් (2005–2023).<ref>[https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bkrit.html Bishop John Bosco Panya Kritcharoen †]</ref> * ඩුසාන් මාරවිච්, වයස අවුරුදු 85, සර්බියානු පාපන්දු ක්‍රීඩක (රෙඩ් ස්ටාර් බෙල්ග්‍රේඩ්, රේසිං පැරිස්, යුගෝස්ලාවියානු ජාතික කණ්ඩායම), ඔලිම්පික් ශූරයා (1960).<ref>[https://kossev.info/it/kosovo-online-najnovije-vestu-preminula-legenda-crvene-zvezde-dusan-maravic/ È morta la leggenda della Stella Rossa Dušan Maravić] {{in lang|it}}</ref> * බ්‍රයන් මැටූස්, වයස 37, ඇමරිකානු බේස්බෝල් ක්‍රීඩක (බැල්ටිමෝර් ඔරියෝල්ස්, චිකාගෝ කබ්ස්).<ref>[https://www.mlb.com/news/former-orioles-pitcher-brian-matusz-dies-at-37 Brian Matusz, lefty who had Big Papi's number, dies at 37]</ref> * ඔල්ගා මෙෂෝ වොෂින්ටන්, වයස 42, දකුණු අප්‍රිකානු නීතිඥ.<ref>[https://www.snl24.com/dailysun/news/kenneth-meshoes-daughter-olga-passes-in-the-usa-after-sudden-lupus-diagnosis-20250107 Kenneth Meshoe mourns daughter's passing!]</ref> * මිලෝරාඩ් මිලින්කොවිච්, වයස 59, සර්බියානු චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂ (ෆ්‍රොසන් ස්ටිෆ්), තිර රචක සහ රොක් සංගීතඥ (මොර්බිඩි අයි ම්නොචි).<ref>[https://www.blic.rs/sudbine/milorad-milinkovic-imao-velike-planove-sa-ekipom-potere-iznenadna-smrt-sve-prekinula/zk6ec3k Milorad Milinković imao velike planove sa ekipom "Potere", iznenadna smrt sve prekinula: Sve je trebalo da počne posle praznika] {{in lang|sr}}</ref> * ගන්වෝර් නෙල්සන්, වයස 93, ස්වීඩන් චිත්‍රපට නිෂ්පාදක (''[[:en:Schmeerguntz|Schmeerguntz]]'', ''[[:en:My_Name_Is_Oona|My Name Is Oona]]'').<ref>[https://www.dn.se/kultur/experimentfilmaren-gunvor-nelson-ar-dod/ Experimentfilmaren Gunvor Nelson är död] {{in lang|sv}}</ref> * ජේම්ස් නුනලි, වයස 79 , ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, මිසිසිපි නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙක් (1972–1988).<ref>[https://www.legacy.com/us/obituaries/djournal/name/james-nunnally-obituary?id=57199698 James David Nunnally]</ref> * මාගස් ඕප්කාප්, වයස අවුරුදු 65, එස්තෝනියානු නළුවා.<ref>[https://saartehaal.postimees.ee/8168640/kaastunne-lahedastele-igaviku-teele-on-lainud-saaremaalt-parit-naitleja-margus-oopkaup Kaastunne lähedastele ⟩ Igaviku teele on läinud Saaremaalt pärit näitleja Margus Oopkaup] {{in lang|et}}</ref> * මෙරියන් රොබට්ස්, වයස අවුරුදු 90, වේල්ස් රග්බි සංගම් ක්‍රීඩකයා (කාඩිෆ්, ජාතික කණ්ඩායම).<ref>[https://www.bbc.com/sport/rugby-union/articles/cn540wr2eq6o Wales and Cardiff centre Roberts dies aged 90]</ref> * චාල්ස් එම්. රොසෙල්, වයස අවුරුදු 63, ඇමරිකානු නවාජෝ ඡායාරූප ශිල්පියා, මාධ්‍යවේදියා සහ අධ්‍යයන පරිපාලක, ඩිනේ විද්‍යාලයේ සභාපති (2017 සිට).<ref>[https://navajotimes.com/reznews/dine-college-president-charles-roessel-dies-at-63/ Diné College President Charles Roessel dies at 63]</ref> * පීටර් රොජර්ස්, වයස අවුරුදු 85, වේල්ස් දේශපාලනඥයා, ඒඑම් (1999–2003).<ref>[https://www.bbc.com/cymrufyw/erthyglau/cdxz192nel0o Y cyn-wleidydd, Peter Rogers, wedi marw yn 85 oed] {{in lang|cy}}</ref> * රේමන්ඩ් සෝ පෝ රේ, වයස අවුරුදු 76, බුරුම රෝමානු කතෝලික නාහිමි, යැන්ගොන්හි සහායක රදගුරු (1987–1993) සහ මව්ලමයින්හි රදගුරු (1993–2023).<ref>[https://www.rvasia.org/asian-news/myanmar-former-bishop-mawlamyine-diocese-dies-76 Myanmar: Former bishop of Mawlamyine diocese dies at 76]</ref> * හෙක්ටර් ට්‍රැවිසෝ, වයස අවුරුදු 81, කියුබානු-පුවර්ටෝ රිකන් නළුවා, විකට නළුවා සහ රූපවාහිනී ඉදිරිපත් කරන්නා. (SuperXclusivo), හෘදයාබාධ.<ref>[https://www.metro.pr/entretenimiento/2025/01/06/muere-el-actor-y-animador-hector-travieso/ Muere el actor y animador Héctor Travieso] {{in lang|es}}</ref> * ජිම් වෙදරින්ටන්, වයස අවුරුදු 87, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, ජෝර්ජියාවේ කොලොම්බස් නගරාධිපති (2007–2011).<ref>{{Citation |title=Former Columbus Mayor and Police Chief Jim Wetherington dies in Columbus home |url=https://www.wrbl.com/news/local-news/former-columbus-mayor-and-police-chief-jim-wetherington-dies-in-columbus-home/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250114100749/https://www.wrbl.com/news/local-news/former-columbus-mayor-and-police-chief-jim-wetherington-dies-in-columbus-home/ }}</ref> * ඩේල් විල්සන්, වයස අවුරුදු 74, කැනේඩියානු හඬ නළුවා (ඩ්‍රැගන් බෝල් ඉසෙඩ්, ජී.අයි. ජෝ: සැබෑ ඇමරිකානු වීරයා, මාටින් අභිරහස), පුරස්ථි ග්‍රන්ථි පිළිකා සහ පාකින්සන් රෝගයෙන් ඇතිවන සංකූලතා.<ref>[https://www.animenewsnetwork.com/news/2025-01-08/voice-actor-dale-wilson-dies/.219832 Voice Actor Dale Wilson Dies]</ref> * රොබට් පෝල් වුල්ෆ්, 91, ඇමරිකානු දේශපාලන දාර්ශනිකයා (අරාජිකත්වය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා, පිරිසිදු ඉවසීම පිළිබඳ විවේචනයක්).<ref>[https://www.legacy.com/us/obituaries/legacyremembers/robert-wolff-obituary?id=57223118 Robert Wolff]</ref> * යූන් ජු-යොං, වයස 96, දකුණු කොරියානු දේශපාලනඥයෙක්, මන්ත්‍රීවරයෙක් (1973–1979).<ref>[https://www.chosun.com/culture-life/culture_general/2025/01/07/4AM5E6L3QNBVPDIG3DN2E3XYM4/ 교수·언론·정치 거쳐도… 사진가의 삶 가장 행복했다] {{in lang|ko}}</ref> * ලුඩ්වික් සාලෙව්ස්කි, වයස 70, පෝලන්ත දේශපාලනඥයෙක්, සෙනෙට් සභිකයෙක් (2005–2007).<ref>[https://mylomza.pl/artykul/zmarl-pulkownik-ludwik-n1661827 Zmarł pułkownik Ludwik Zalewski] {{in lang|pl}}</ref> * එඩ්ගර් මැඩිසන් වෙල්ච්, වයස 36, ඇමරිකානු අපරාධකරුවෙක්, වෙඩි තබා ඇත.<ref>[https://www.usatoday.com/story/news/nation/2025/01/10/pizzagate-gunman-edgar-welch-killed-kannapolis-nc/77592172007/ Man at the center of Washington DC 'Pizzagate' killed during North Carolina traffic stop]</ref> === 5 === * ගර්ඩ් ඇච්ටර්බර්ග්, 84, ජර්මානු පාපන්දු ක්‍රීඩක (ස්පැන්ඩෝවර් BC) සහ කළමනාකරු (ටෙනිස් බොරූෂියා බර්ලින්, BFC සුඩ්‍රින්).<ref>[https://www.moz.de/nachrichten/regionalsport/gerd-achterberg-ist-tot-spandauer-ikone-verstorbennbsp-berlin-und-chemie-leipzig-trauern-77768182.html Gerd Achterberg ist tot] {{in lang|de}}</ref> * බෙනොයිට් ඇලමේන්, 82 හැවිරිදි, ප්‍රංශ හඬ නළුවා<ref>[https://www.allocine.fr/article/fichearticle_gen_carticle=1000122211.html Mort de Benoît Allemane, voix française mythique de Morgan Freeman et du Père Noël] {{in lang|fr}}</ref> * ජෝ බාර්නෙට්, 95, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, මොන්ටානා නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙක් (1991–2001).<ref>[https://www.legacy.com/us/obituaries/bozemandailychronicle/name/joseph-barnett-obituary?id=57242378 Joseph William Barnett]</ref> * ජෝසප් බෙන්ඩොන්ගා, 70, මධ්‍යම අප්‍රිකානු නීතිඥයෙක් සහ දේශපාලනඥයෙක්, බන්ගුයි නගරාධිපති (1997–2000).<ref>[https://www.radiondekeluka.org/79051-centrafrique-lopposant-joseph-bendounga-tire-sa-reverence Centrafrique : l’opposant Joseph Bendounga tire sa révérence] {{in lang|fr}}</ref> * පිලිප්පා බ්ලෙයාර්, 79, නවසීලන්ත කලාකරුවෙක්.<ref>[https://notices.nzherald.co.nz/nz/obituaries/nzherald-nz/name/philippa-blair-obituary?id=57194953 Philippa Mary Blair]</ref> * ඔර්ලන්ඩෝ කබ්‍රල්ස් මාටිනෙස්, 85, කොලොම්බියානු රසායනික ඉංජිනේරුවෙක් සහ දේශපාලනඥයෙක්, පතල් හා බලශක්ති අමාත්‍ය (1997–1998) සහ ආර්ථික සංවර්ධන අමාත්‍ය (1996–1997).<ref>[https://www.larepublica.co/obituarios/orlando-jose-cabrales-martinez-exministro-de-minas-y-energia-4031170 Orlando José Cabrales Martínez] {{in lang|es}}</ref> * බීජ් චානි, 68, ඇමරිකානු සංගීතඥයෙක් (උප නගර).<ref>{{Citation |title=Minnesota punk rock hero Beej Chaney of the Suburbs, 68, dies while swimming in the Pacific Ocean |url=https://www.startribune.com/beej-chaney-suburbs-death-guitarist/601203171 |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250123175854/https://www.startribune.com/beej-chaney-suburbs-death-guitarist/601203171 }}</ref> * ඈන්-මාරි කොම්පරිනි, වයස 77, ප්‍රංශ දේශපාලනඥයා, නියෝජ්‍ය (2002–2007) සහ රෝන්-ඇල්ප්ස් (1999–2004) හි සභාපති.<ref>[https://www.leprogres.fr/politique/2025/01/05/anne-marie-comparini-ancienne-presidente-de-la-region-rhone-alpes-est-decedee Anne-Marie Comparini, ancienne présidente de la Région Rhône-Alpes, est décédée] {{in lang|fr}}</ref> * ජෝන් ඩග්ලස්, වයස 90, ස්කොට්ලන්ත රග්බි සංගම් ක්‍රීඩක (ම්ලේච්ඡ, බ්‍රිතාන්‍ය සහ අයර්ලන්ත සිංහයන්, ජාතික කණ්ඩායම).<ref>[https://www.theoffsideline.com/john-douglas/ Former Scotland cap and Grand National winning owner John Douglas dies, aged 90]</ref> * නා ඩි'සූසා, වයස 87, ඉන්දියානු නවකතාකරු.<ref>[https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/well-known-writer-na-dsouza-passes-away/article69065691.ece Well-known writer Na. D’Souza passes away]</ref> * මයිකල් ෆැල්සන්, වයස 79, මෝල්ටා ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියා සහ දේශපාලනඥයා, මන්ත්‍රී (1976–1996).<ref>[https://www.maltatoday.com.mt/news/national/133007/maltatoday_columnist_and_expn_minister_michael_falzon_dies_at_79 MaltaToday columnist and ex-PN minister Michael Falzon dies at 79]</ref> * රොබට් හබ්නර්, වයස 76, ජර්මානු චෙස් ග්‍රෑන්ඩ්මාස්ටර්, ආමාශ පිළිකාව.<ref>[https://en.chessbase.com/post/robert-huebner-has-passed-away Robert Hübner has passed away]</ref> * එස්. ඒ. කලෙක්, බංග්ලාදේශ දේශපාලනඥයා, මන්ත්‍රී (1979–1990, 1996, 2001–2006).<ref>[https://www.dhakatribune.com/bangladesh/people/370021/ex-mp-sa-khaleque-passes-away Ex-MP SA Khaleque passes away]</ref> * ලී හෝසුන්, වයස 89, ජපන්-දකුණු කොරියානු නවකතාකරු.<ref>[https://www.hokkaido-np.co.jp/article/1110363/ 李恢成さん死去　89歳　芥川賞作家、北海道新聞文学賞選考委員] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250115175720/https://www.hokkaido-np.co.jp/article/1110363/ |date=2025-01-15 }} {{in lang|ja}}</ref> * ෆෙඩ්රික් ලින්ඩ්ග්‍රන්, 53, ස්වීඩන් හෙවි මෙටල් සංගීත ශිල්පී (Unleshed, Terra Firma).<ref>[https://metalinsider.net/sad-news/former-unleashed-guitarist-fredrik-lindgren-passes-away Former Unleashed guitarist Fredrik Lindgren passes away]</ref> * අල් මැක්නීල්, 89, කැනේඩියානු අයිස් හොකී ක්‍රීඩකයා (Toronto Maple Leafs, Chicago Blackhawks) සහ පුහුණුකරු (Calgary Flames).<ref>[https://calgary.ctvnews.ca/al-macneil-long-time-flames-coach-executive-dies-at-89-1.7166216 Al MacNeil, long-time Flames coach, executive, dies at 89]</ref> * ඔල්ගා මාර්ලින්, 90, ඇමරිකාවේ උපන් කෙන්යානු අධ්‍යාපනඥයෙක් සහ ලේඛකයෙක්.<ref>[https://opusdei.org/en-ke/article/a-life-a-dream-and-magnificent-realities/ A life, a dream and magnificent realities]</ref> * ප්‍රබීර් මිත්‍රා, 83, බංග්ලාදේශ නළුවා (Titash Ekti Nadir Naam, Boro Bhalo Lok Chhilo, Buk Fatey To Mukh Foteyna).<ref>{{Citation |title=Prabir Mitra passes away |url=https://www.daily-sun.com/post/785405 |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250117143622/https://www.daily-sun.com/post/785405 }}</ref> * සිමෙවෝ ඔරිෂා ඔකේ, 48, බෙනිනීස් ගායකයා.<ref>[https://lanouvelletribune.info/2025/01/deces-de-semevo-oricha-au-benin-les-confidences-de-son-chef-orchestre-exclusivite/ Décès de Sèmèvo Oricha au Bénin : Les confidences de son chef orchestre (Exclusivité)] {{in lang|fr}}</ref> * බර්න්ඩ් නොතොෆර්, 83, ජර්මානු වාග් විද්‍යාඥයෙක්.<ref>[https://mittelhessen-gedenkt.de/traueranzeige/bernd-nothofer Bernd Nothofer] {{in lang|de}}</ref> * මාරියා පරමෝ, 61, කොලොම්බියානු පාෂාණ විද්‍යාඥයා, භූ විද්‍යාඥ සහ කෞතුකාගාර අධ්‍යක්ෂ.<ref>[https://www.elespectador.com/ciencia/fallecio-maria-euridice-paramo-paleontologa-y-directora-del-museo-geologico-nacional/ Falleció María Páramo, paleontóloga y exdirectora del Museo Geológico Nacional] {{in lang|es}}</ref> * පාක් ස්යුං-හ්යුන්, 35, දකුණු කොරියානු කායවර්ධන ක්‍රීඩකයෙකි.<ref>[https://torontosun.com/sports/other-sports/south-korean-bodybuilder-youtuber-dead South Korean bodybuilder, Youtube Star died at the age of 35]</ref> * රැකෙල් රබිනොවිච්, 95, ආර්ජන්ටිනා-ඇමරිකානු කලාකරු, පිළිකාව.<ref>[https://hyperallergic.com/982551/raquel-rabinovich-artist-of-submerged-worlds-dies-at-95/ Raquel Rabinovich, Artist of Submerged Worlds, Dies at 95]</ref> * අනිසුර් රහ්මාන්, 91, බංග්ලාදේශ ආර්ථික විද්‍යාඥ.<ref>[https://en.prothomalo.com/bangladesh/wcqgsv1n4l Economist Anisur Rahman no more]</ref> * මයික් රින්ඩර්, 69, ඕස්ට්‍රේලියානු-ඇමරිකානු විද්‍යාඥ විධායක (1982–2007) සහ ලේඛක (බිලියන වසර), esophageal පිළිකා.<ref>[https://www.thedailybeast.com/scientology-executive-turned-whistleblower-mike-rinder-dead-after-cancer-battle/ Scientology Whistleblower Dead After Cancer Battle]</ref> * ජිම් ෂෝර්ට්, 58, ඕස්ට්‍රේලියාවේ උපන් ඇමරිකානු විකට නළුවෙක්, බඩේ රෝගය.<ref>[https://www.forbes.com/sites/marcberman1/2025/01/06/jim-short-dies-the-comedian-and-podcast-host-was-58/ Jim Short Dies: The Comedian And Podcast Host Was 58]</ref> * කොස්ටාස් සිමිටිස්, 88, ග්‍රීක දේශපාලනඥයෙක්, අගමැති (1996–2004), සහ මන්ත්‍රී (1985–2009).<ref>[https://www.barrons.com/news/former-greek-pm-costas-simitis-dies-aged-88-ea144ae0 Former Greek PM Costas Simitis Dies Aged 88]</ref> * ෆ්‍රැන්ටිසෙක් ෂ්මහෙල්, 90, චෙක් ඉතිහාසඥයා.<ref>[https://ct24.ceskatelevize.cz/clanek/veda/zemrel-historik-smahel-znalec-lucemburku-husitstvi-ci-reformace-356820 Zemřel historik Šmahel, znalec Lucemburků, husitství či reformace] {{in lang|cs}}</ref> * ඇන්ඩ්‍රියාස් ස්ටෙන්ග්ලයින්, 95, ජර්මානු දේශපාලනඥයෙක්, බැවේරියාවේ ලෑන්ඩ්ටැග් සාමාජික (1958–1962, 1963–1966).<ref>[https://www.fraenkischertag.de/lokales/bamberg/politik/tod-von-altbuergermeister-andreas-stenglein-in-gaustadt-art-415436 Wie Andreas „Andres" Stenglein Gaustadt geprägt hat] {{in lang|de}}</ref> * මසාහිරෝ ටබාටා, 85, ජපන් දේශපාලනඥයෙක්, නියුමෝනියාව.<ref>[https://www.jiji.com/jc/article?k=2025011501157&g=pol 田端正広さん死去　元公明党衆院議員] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250116190139/https://www.jiji.com/jc/article?k=2025011501157&g=pol |date=2025-01-16 }} {{in lang|ja}}</ref> * ජෙෆ්රි ටැටර්සාල්, වයස අවුරුදු 77, බ්‍රිතාන්‍ය නීතිවේදියෙකු සහ ඇන්ග්ලිකන් පූජකයෙකි.<ref>[https://www.churchtimes.co.uk/articles/2025/10-january/news/uk/geoffrey-tattersall-synodsman-and-chancellor-dies-aged-77 Geoffrey Tattersall, synodsman and chancellor, dies, aged 77]</ref> * ඇල්බර්ටෝ වරිලාස්, වයස අවුරුදු 90, පේරු නීතිඥ, දේශපාලනඥයා සහ ලේඛක, අධ්‍යාපන අමාත්‍ය (1992–1993).<ref>[https://puntoedu.pucp.edu.pe/noticia/alberto-varillas-montenegro-una-vida-entregada-al-desarrollo-cultural-y-educativo-del-pais/ Alberto Varillas Montenegro: una vida entregada al desarrollo cultural y educativo del país] {{in lang|es}}</ref> * ජුවාන් මැනුවෙල් විලා, වයස අවුරුදු 86, ස්පාඤ්ඤ පාපන්දු ක්‍රීඩක (ප්ලස් අල්ට්‍රා, රියල් සරගෝසා, ජාතික කණ්ඩායම).<ref>[https://as.com/futbol/segunda/fallece-juan-manuel-villa-el-malabarista-de-los-cinco-magnificos-n/ Fallece Juan Manuel Villa, el malabarista de los Cinco Magníficos] {{in lang|es}}</ref> * විවියන්, වයස අවුරුදු 32, බ්‍රිතාන්‍ය ඩ්‍රැග් ක්වීන් (රුපෝල්ස් ඩ්‍රැග් රේස් එක්සත් රාජධානිය, රූපෝල්ස් ඩ්‍රැග් රේස් සියලුම තරු, අයිස් මත නැටුම්).<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/articles/c4gw1v51yezo ''RuPaul's Drag Race UK'' star The Vivienne dies aged 32]</ref> * වැන්ග් ෂෙන්ගුඕ, වයස අවුරුදු 89, චීන ක්ෂේත්‍ර වෛද්‍ය ඉංජිනේරු.<ref>[https://www.sohu.com/a/845538335_260616 工程院首批院士、野战外科学专家王正国逝世，享年90岁 ] {{in lang|zh}}</ref> * ෆ්‍රෙඩී සික්ස්, වයස අවුරුදු 89, ප්‍රංශ පාපන්දු ක්‍රීඩක (පියරොට්ස් වෝබන් ස්ට්‍රාස්බර්ග්, ආර්සී ස්ට්‍රාස්බර්ග්, 1968 ඔලිම්පික්).<ref>[https://www.fff.fr/article/13932-disparition-de-freddy-zix.html Disparition de Freddy Zix] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250114224616/https://www.fff.fr/article/13932-disparition-de-freddy-zix.html |date=2025-01-14 }} {{in lang|fr}}</ref> === 4 === * මතියාස් අකුනා, වයස අවුරුදු 32, උරුගුවේ පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (ලැමියා), සියදිවි නසා ගැනීම.<ref>[https://www.footboom1.com/en/news/football/2259116-tragedy-in-ecuador-mathias-acuna-found-dead-in-hotel-in-ecuador Tragedy in Ecuador: Mathias Acuña Found Dead in Hotel in Ecuador]</ref> * ක්ලෝඩ් ඇලෙග්‍රේ, වයස අවුරුදු 87, ප්‍රංශ භූ රසායන විද්‍යාඥයා සහ දේශපාලනඥයා, ජාතික අධ්‍යාපන අමාත්‍ය (1997–2000).<ref>[https://www.lepoint.fr/politique/claude-allegre-est-mort-04-01-2025-2579206_20.php Claude Allègre est mort] {{in lang|fr}}</ref> * එඩ් ඇස්කෙව්, වයස අවුරුදු 84, ඇමරිකානු චිත්‍ර ශිල්පියා සහ ගායක-ගීත රචකයා.<ref>[https://exclaim.ca/music/article/ed-askew-has-died Ed Askew Has Died]</ref> * බකී බ්ලැක්වෙල්, වයස අවුරුදු 77, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයා, බටහිර වර්ජිනියා නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජික (1976–1982, 2016), සාර්කෝමා.<ref>[https://www.legacy.com/us/obituaries/name/frank-blackwell-obituary?id=57190194 Frank "Bucky" Blackwell]</ref> * වයි. මයිකල් බෝඩමන්, වයස අවුරුදු 80, ජර්මනියේ උපන් කැනේඩියානු සමාජ විද්‍යාඥයා.<ref>[https://www.boersenblatt.net/home/y-michal-bodemann-ist-gestorben-357393 Y. Michal Bodemann ist gestorben] {{in lang|de}}</ref> * පීටර් බ්‍රැන්ඩස්, වයස අවුරුදු 80, ඩෙන්මාර්ක චිත්‍ර ශිල්පියා සහ මූර්ති ශිල්පියා.<ref>[https://www.dr.dk/nyheder/seneste/kirkekunster-peter-brandes-er-doed Kirkekunster Peter Brandes er død] {{in lang|da}}</ref> * එල්වර් සෙරෝන්, කොලොම්බියානු දේශපාලනඥයා, මොකෝවා නගරාධිපති (2004–2007, 2012–2015), වෙඩි තබා ඇත.<ref>[https://www.elespectador.com/judicial/asesinan-en-su-casa-a-elver-ceron-exalcalde-de-mocoa-putumayo/ Asesinan en su casa a Elver Cerón, exalcalde de Mocoa (Putumayo)] {{in lang|es}}</ref> * රාජගෝපාල චිදම්බරම්, වයස අවුරුදු 88, ඉන්දියානු න්‍යෂ්ටික භෞතික විද්‍යාඥ, රජයේ ප්‍රධාන විද්‍යාත්මක උපදේශක (2002–2018).<ref>[https://www.deccanherald.com/india/nuclear-scientist-dr-rajagopala-chidambaram-passes-away-3341318 Nuclear scientist Dr. Rajagopala Chidambaram passes away]</ref> * කොල්ම් කොනොලි, වයස අවුරුදු 82, අයර්ලන්ත මාධ්‍යවේදියා (RTÉ පුවත්, බීබීසී පුවත්).<ref>[https://www.rte.ie/news/2025/0105/1489190-colm-conolly/ Death announced of former RTÉ correspondent Colm Connolly]</ref> * බ්‍රයන් ඩන්ස්බි, වයස අවුරුදු 84, බ්‍රිතාන්‍ය පර්ලයිට් කර්මාන්ත විධායක.<ref>[https://www.harrogatechamber.co.uk/business-hub/dunsby-family-announcement-dunsby-brian-leslie Dunsby Family Announcement]</ref> * ෆ්‍රැන්ජෝ ඩිඩික්, වයස අවුරුදු 85, බොස්නියානු පාපන්දු ක්‍රීඩක (වෙලෙස් මොස්ටාර්) සහ කළමනාකරු (ෂිරෝකි බ්‍රිජෙග්, ස්රින්ජ්ස්කි මොස්ටාර්).<ref>[https://nova.rs/sport/fudbal/preminuo-franjo-dzidic/ Tuga: Preminuo prvi trener Luke Modrića, on mu je dao najvažniju šansu] {{in lang|sr}}</ref> * එමිලියෝ එචෙවාරියා, වයස අවුරුදු 80, මෙක්සිකානු නළුවා (අමෝරස් පෙරෝස්, ඩයි අනදර් ඩේ, ද ඇලමෝ).<ref>[https://www.excelsior.com.mx/funcion/muere-emilio-echevarria-actor-interpreto-el-chivo-amores-perros/1692626 Muere Emilio Echevarría, querido actor que interpretó a "El Chivo" en "Amores Perros"] {{in lang|es}}</ref> * බෙන් එස්පි, වයස අවුරුදු 81, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයා, ඔහියෝ සෙනෙට් සභික (1992–2002).<ref>[https://myfox28columbus.com/newsletter-daily/ben-espy-former-ohio-senate-minority-leader-columbus-city-council-member-dies-at-81-kathy-duffy-shannon-harding-andrew-ginther-joyce-beatty Ben Espy, former Ohio Senate minority leader, Columbus City Council member dies at 81]</ref> * බිලී ෆාලින්, 92, ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක්, ජෝර්ජියා නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙක් (1967–1971).<ref>[https://www.bakerfhga.com/obituaries/william-fallin William Fallin]</ref> * රිචඩ් ෆෝර්මන්, 87, ඇමරිකානු නාට්‍ය රචකයෙක් (අල රටෙහි රෝඩා), නියුමෝනියාව.<ref>[https://www.nytimes.com/2025/01/04/theater/richard-foreman-dead.html Richard Foreman, Iconoclastic Playwright and Impresario, Dies at 87]</ref> * ඇනා ග්ලිජික්, 90, සර්බියානු වෛරස් විද්‍යාඥයෙක්.<ref>[https://n1info.hr/regija/umrla-ana-gligic-virologinja-koja-je-zaustavila-velike-boginje/ Odlazak Ane Gligić: Znanstvenica koja je zaustavila smrtonosnu epidemiju] {{in lang|hr}}</ref> * එලිසබෙත් හාර්, 78, නෝර්වීජියානු කලාකාරිනි.<ref>[https://www.fvn.no/mening/debattinnlegg/i/o3lerj/en-annen-side-ved-elisabeth-astrup-haarr En annen side ved Elisabeth Astrup Haarr] {{in lang|no}}</ref> (මෙම දිනයේ මරණය නිවේදනය කරන ලදී) * මොහ්සන් හබාචා, 82, ටියුනීසියානු පාපන්දු ක්‍රීඩිකාව (සහෙල්, අජැසියෝ, ජාතික කණ්ඩායම).<ref>[https://www.tunisienumerique.com/ancien-joueur-de-less-mohsen-habacha-est-decede-a-lage-de-82-ans/ Ancien joueur de l’ESS, Mohsen Habacha est décédé à l’âge de 82 ans] {{in lang|fr}}</ref> * ඔලෙක්සැන්ඩර් හුමෙන්යුක්, 48, යුක්රේන පාපන්දු ක්‍රීඩකයෙක් (CSKA කියෙව්, චෝර්නොමොරෙට්ස් ඔඩේසා) සහ කළමනාකරු (බුකොවිනා චර්නිව්ට්සි).<ref>[https://sport.ua/uk/news/728123-raptovo-pomer-eksvorotar-dnipra-ta-vidomiy-trener-golkiperiv-v-ukraini Раптово помер ексворотар Дніпра та відомий тренер голкіперів в Україні] {{in lang|uk}}</ref> * සාකා ඉසා, 69, නයිජීරියානු දේශපාලනඥයෙක්.<ref>{{Citation |title=Former Kwara State SSG, Saka Isau, Dies at 69, Janazah to hold on Sunday |url=https://thenationalpilot.ng/2025/01/04/former-kwara-state-ssg-saka-isau-dies-at-69-janazah-to-hold-on-sunday/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250116121755/https://thenationalpilot.ng/2025/01/04/former-kwara-state-ssg-saka-isau-dies-at-69-janazah-to-hold-on-sunday/ }}</ref> * බැරී ක්‍රේමර්, වයස අවුරුදු 82, ඇමරිකානු පැසිපන්දු ක්‍රීඩක (සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ වොරියර්ස්, නිව් යෝර්ක් නික්ස්) සහ නීතිවේදියෙකු, නිව් යෝර්ක් ප්‍රාන්ත ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ විනිසුරු (2009–2012).<ref>[https://www.dailygazette.com/news/barry-kramer-schenectady-basketball-judge-obituary/article_8d45baaa-cb06-11ef-ab6a-bb42c6edffe5.html Schenectady basketball legend, long-time judge Barry Kramer dead at 82]</ref> * ඩිලන් තෝමස් මෝර්, ඇමරිකානු සංගීතඥ (කෙම්ලැබ්).<ref>[https://regenmag.com/blog/blog-for-dylan/ For Dylan]</ref> * අරිගෝ පැඩෝවන්, වයස අවුරුදු 97, ඉතාලි මාර්ග ධාවන පාපැදිකරු.<ref>[https://www.mattinopadova.it/cronaca/morto-arrigo-padovan-ciclista-giro-italia-tour-de-france-fk8vpjyp Addio a Arrigo Padovan, gloria di Giro e Tour] {{in lang|it}}</ref> * ජූලියන් පෝලින්, වයස අවුරුදු 78, කැනේඩියානු නළුවෙකු සහ චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂක (මිනුයිට්, ලෙ සොයර්, බේබයින්).<ref>[https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/2130667/deces-julien-poulin-elvis-gratton-cinema-tele-falardeau Julien Poulin, interprète d’Elvis Gratton, est décédé] {{in lang|fr}}</ref> * කැරන් ප්‍රයර්, වයස අවුරුදු 92, ඇමරිකානු හැසිරීම් මනෝවිද්‍යාඥවරියක් සහ කතුවරියක්.<ref>[https://improbable.com/2025/01/05/sad-news-karen-pryor-has-died/ Sad news: Karen Pryor has died]</ref> * ජෙනී රැන්ඩර්සන්, බැරොනස් රැන්ඩර්සන්, වයස අවුරුදු 76, වේල්ස් දේශපාලනඥයියක් සහ සම වයසේ මිතුරියක්, වේල්සයේ වැඩබලන නියෝජ්‍ය පළමු අමාත්‍යවරිය (2001–2002) සහ ලෝඩ්ස් හවුස් හි සාමාජිකාවක් (2011 සිට).<ref>[https://www.libdemvoice.org/lib-dem-peer-jenny-randerson-dies-at-76-76789.html Lib Dem Peer Jenny Randerson dies at 76]</ref> * රිරෝ, වයස අවුරුදු 17, ජපන් මුහුදු ඔටර්.<ref>[https://www.asahi.com/articles/AST1413P4T14TIPE006M.html 国内唯一のオスのラッコ「リロ」死ぬ　「これまでよく頑張って感謝」] {{in lang|ja}}</ref> * රොබට් සෙඩ්ලර්, වයස අවුරුදු 89, ඇමරිකානු නීති විශාරදයෙක්.<ref>[https://law.wayne.edu/news/remembering-professor-robert-a-sedler-65222 Remembering Professor Robert A. Sedler]</ref> * අංජන සුල්තානා, 69, බංග්ලාදේශ නිළිය (පරිනීතා, අශික්ඛිතෝ), පෙනහළු ආසාදනය.<ref>[https://www.bd24live.com/actress-anjana-rahman-passes-away/ Actress Anjana Rahman Passes Away]</ref> * ඩෙනිස් ටෲ, 34, ජර්මානු දේශපාලනඥයා, පහළ සැක්සොනියේ ලෑන්ඩ්ටැග්හි සාමාජික (2022 සිට), පිළිකාව.<ref>[https://www.ndr.de/nachrichten/niedersachsen/hannover_weser-leinegebiet/SPD-Landtagsabgeordneter-Dennis-True-mit-36-Jahren-gestorben,true110.html SPD-Landtagsabgeordneter Dennis True mit 36 Jahren gestorben] {{in lang|de}}</ref> * කනෝකෝ ට්සුටානි-මබුචි, 86, ජපන් ඔලිම්පික් කිමිදුම්කරු (1956, 1960, 1964), නියුමෝනියාව.<ref>[https://www.kobe-np.co.jp/news/sports/202501/0018529082.shtml 水泳飛び込みで五輪3度出場、馬淵かの子さん死去　寺内健さん、玉井陸斗ら指導] {{in lang|ja}}</ref> * යිල්මාස් උරුල්, 82, තුර්කි පාපන්දු ක්‍රීඩකයා (ඉස්තාන්බුල්ස්පෝර්, මර්සින් ඉඩ්මන්යර්ඩු, ජාතික කණ්ඩායම).<ref>[https://www.iha.com.tr/istanbul-haberleri/eski-milli-kaleci-yilmaz-urul-hayatini-kaybetti-171050219 Eski milli kaleci Yılmaz Urul, hayatını kaybetti] {{in lang|tr}}</ref> === 3 === * [[:en:Jeff_Baena|Jeff Baena]], 47, American film director and screenwriter (''[[:en:The_Little_Hours|The Little Hours]]'', ''[[:en:Horse_Girl|Horse Girl]]'', ''[[:en:Spin_Me_Round|Spin Me Round]]''), suicide by hanging.<ref>[https://people.com/jeff-baena-writer-director-aubrey-plaza-husband-dead-at-47-8769239 Jeff Baena, Writer-Director Married to Aubrey Plaza, Dies by Suicide at 47]</ref> * [[:en:Hans_Dieter_Beck|Hans Dieter Beck]], 92, German publisher ([[:en:C._H._Beck|Verlag C. H. Beck]]).<ref>[https://www.faz.net/aktuell/beck-verlag-chef-hans-dieter-beck-gestorben-110211614.html Verleger Hans Dieter Beck gestorben] {{in lang|de}}</ref> * [[:en:Emmanuel_Bonde|Emmanuel Bonde]], 77, Cameroonian politician.<ref>[https://actucameroun.com/2025/01/04/necrologie-emmanuel-bonde-membre-du-conseil-constitutionnel-est-mort/ Nécrologie : Emmanuel Bonde, membre du conseil constitutionnel est mort] {{in lang|fr}}</ref> * [[:en:Morris_Bradshaw|Morris Bradshaw]], 72, American football player ([[:en:Oakland_Raiders|Oakland Raiders]], [[:en:New_England_Patriots|New England Patriots]]), [[:en:Super_Bowl|Super Bowl]] champion ([[:en:Super_Bowl_XI|1977]], [[:en:Super_Bowl_XV|1981]]).<ref>[https://www.raiders.com/news/raiders-mourn-the-passing-of-morris-bradshaw Raiders mourn the loss of Morris Bradshaw]</ref> (death announced on this date) * [[:en:Howard_Buten|Howard Buten]], 74, American author and clown.<ref>[https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2025/01/05/quand-j-avais-cinq-ans-je-m-ai-tue-deces-d-howard-buten-alias-le-clown-buffo_6481848_3382.html Howard Buten, alias le clown Buffo, auteur de « Quand j’avais cinq ans, je m’ai tué », est mort] {{in lang|fr}}</ref> * [[:en:Mukesh_Chandrakar|Mukesh Chandrakar]], 32, Indian journalist.<ref>[https://www.theguardian.com/world/2025/jan/06/indian-journalist-mukesh-chandrakar-body-found-in-septic-tank-ntwnfb Indian press groups call for investigation after journalist’s body found in septic tank]</ref> (body discovered on this date) * [[:en:Choi_Sang-yeop_(politician)|Choi Sang-yeop]], 87, South Korean lawyer and politician, [[:en:Ministry_of_Government_Legislation|minister of legislation]] (1990–1992) and [[:en:Ministry_of_Justice_(South_Korea)|justice]] (1997).<ref>[https://www.yna.co.kr/view/AKR20250103065400505 최상엽 전 법무부 장관 별세] {{in lang|ko}}</ref> * [[:en:La_Chunga|La Chunga]], 87, French-born Spanish [[:en:Flamenco|flamenco]] dancer and painter.<ref>[https://www.elmundo.es/cultura/2025/01/03/67782e3721efa0bb708b457f.html Muere La Chunga, la genial bailaora descalza, a los 87 años] {{in lang|es}}</ref> * [[:en:Kate_Coolahan|Kate Coolahan]], 95, Australian-born New Zealand commercial artist, fashion illustrator and printmaker.<ref>[https://notices.nzherald.co.nz/nz/obituaries/nzherald-nz/name/cathrine-coolahan-obituary?id=57231047 Dr Cathrine Anne ONZM Coolahan]</ref> * [[:en:Zlatko_Dupovac|Zlatko Dupovac]], 72, Bosnian footballer ([[:en:FK_Sarajevo|Sarajevo]], [[:en:FK_Borac_Banja_Luka|Borac Banja Luka]], [[:en:FC_St._Gallen|St. Gallen]]).<ref>[https://www.nezavisne.com/sport/fudbal/Preminuo-Zlatko-Dupovac/879159 Preminuo Zlatko Dupovac] {{in lang|sr}}</ref> * [[:en:Sergio_Elgueta|Sergio Elgueta]], 91, Chilean politician, [[:en:Chamber_of_Deputies_of_Chile|deputy]] (1990–2002), mayor of [[:en:Puerto_Montt|Puerto Montt]] (1971–1973).<ref>[https://www.diariodepuertomontt.cl/noticia/actualidad/2025/01/a-los-91-anos-fallece-sergio-elgueta-exdiputado-y-exalcalde-de-puerto-montt A los 91 años fallece Sergio Elgueta, exdiputado y exalcalde de Puerto Montt] {{in lang|es}}</ref> * [[:en:Ernesto_Gianella|Ernesto Gianella]], 83, Argentine-French footballer ([[:en:AS_Béziers_Hérault_(football)|AS Béziers]], [[:en:Nîmes_Olympique|Nîmes]]).<ref>[https://www.objectifgard.com/sports-gard/nimes-olympique/nimes-olympique-lancien-attaquant-ernesto-gianella-est-mort-140066.php Nîmes Olympique L'ancien attaquant, Ernesto Gianella est mort] {{in lang|fr}}</ref> * [[:en:Sajad_Haider|Sajad Haider]], 92, Pakistani fighter pilot.<ref>{{Citation |title=Air Commodore Sajjad Haider laid to rest |url=https://24newshd.tv/04-Jan-2025/air-commodore-sajjad-haider-laid-to-rest |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250117035538/https://24newshd.tv/04-Jan-2025/air-commodore-sajjad-haider-laid-to-rest }}</ref> * [[:en:Hiroshi_Hara_(architect)|Hiroshi Hara]], 88, Japanese architect ([[:en:Kyōto_Station|Kyōto Station]], [[:en:Umeda_Sky_Building|Umeda Sky Building]], [[:en:Sapporo_Dome|Sapporo Dome]]).<ref>[https://www.asahi.com/sp/articles/AST143D7ST14UCVL002M.html 建築家の原広司さん死去　梅田スカイビル、京都駅ビルなど手がける] {{in lang|ja}}</ref> * [[:en:Richard_B._Hays|Richard B. Hays]], 76, American theologian.<ref>{{Citation |title=Richard B. Hays, 1948–2025 |url=https://akma.disseminary.org/2025/01/richard-b-hays-1948-2025/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250105140755/https://akma.disseminary.org/2025/01/richard-b-hays-1948-2025/ }}</ref> * [[:en:William_Leo_Higi|William Leo Higi]], 91, American Roman Catholic prelate, bishop of [[:en:Roman_Catholic_Diocese_of_Lafayette_in_Indiana|Lafayette]] (1984–2010).<ref>{{Citation |title=William L. Higi |url=https://dol-in.org/current-news-events#tabContent_6551598 |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250116134338/https://dol-in.org/current-news-events#tabContent_6551598 }}</ref> * [[:en:Robert_Loewy|Robert Loewy]], 98, American aerospace engineer.<ref>[https://www.legacy.com/us/obituaries/nytimes/name/robert-loewy-obituary?id=57246999 Robert Loewy]</ref> * {{ill|Stipica Kalogjera|hr}}, 90, Croatian composer.<ref>[https://www.vecernji.hr/showbiz/preminuo-stipica-kalogjera-jedan-od-najznacajnih-hrvatskih-skladatelja-i-aranzera-1828917 Preminuo Stipica Kalogjera, jedan od najznačajnijih hrvatskih skladatelja i aranžera] {{in lang|hr}}</ref> * [[:en:Donal_Kelly|Donal Kelly]], 86, Irish journalist and broadcaster ([[:en:RTÉ_News|RTÉ News]]).<ref>[https://www.donegallive.ie/news/local-news/1694426/former-rte-political-editor-and-buncrana-man-donal-kelly-passes-away.html Former RTÉ political editor and Buncrana man Donal Kelly passes away]</ref> * [[:en:Willem_van_Kooten|Willem van Kooten]], 83, Dutch disc jockey and businessman.<ref>[https://www.ad.nl/show/radiomaker-willem-van-kooten-alias-joost-den-draaijer-op-83-jarige-leeftijd-overleden~a736146c/ Radiomaker Willem van Kooten, alias Joost den Draaijer, op 83-jarige leeftijd overleden] {{in lang|nl}}</ref> * [[:en:Árni_Grétar_Jóhannesson|Árni Grétar Jóhannesson]], 41, Icelandic electronic musician, injuries sustained in a traffic collision.<ref>[https://www.visir.is/g/20252671028d/arni-gretar-futuregrapher-latinn Árni Grétar Futuregrapher látinn] {{in lang|is}}</ref> * [[:en:Harvey_Laidman|Harvey Laidman]], 82, American television director (''[[:en:Matlock_(1986_TV_series)|Matlock]]'', ''[[:en:7th_Heaven_(TV_series)|7th Heaven]]'', ''[[:en:The_Waltons|The Waltons]]''), cancer.<ref>[https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/harvey-laidman-dead-waltons-matlock-7th-heaven-1236106621/ Harvey Laidman, Director on ‘The Waltons’ and ‘Matlock,’ Dies at 82]</ref> * [[:en:Benny_Lautrup|Benny Lautrup]], 85, Danish theoretical physicist.<ref>{{Citation |title=Benny Lautrup In Memoriam |url=https://nbia.nbi.ku.dk/news/2024/benny-lautrup-in-memoriam/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250114132746/https://nbia.nbi.ku.dk/news/2024/benny-lautrup-in-memoriam/ }}</ref> * [[:en:Niko_Lekishvili|Niko Lekishvili]], 77, Georgian politician, [[:en:State_Minister_(Georgia)|state minister]] (1995–1998), [[:en:Mayor_of_Tbilisi|mayor of Tbilisi]] (1993–1995).<ref>[https://www.interpressnews.ge/ka/article/826826-niko-lekishvili-gardaicvala/ ნიკო ლეკიშვილი გარდაიცვალა] {{in lang|ka}}</ref> * [[:en:Richard_Louis|Richard Louis]], 60, Barbadian Olympic sprinter ([[:en:Athletics_at_the_1984_Summer_Olympics_–_Men's_4_×_400_metres_relay|1984]], [[:en:Athletics_at_the_1988_Summer_Olympics_–_Men's_400_metres|1988]]).<ref>{{Citation |title=Richard Louis, member of Barbados’ historic 4x400m relay team at the 1984 Olympics, passes away |url=https://www.sportsmax.tv/athletics/richard-louis-member-of-barbados-historic-4x400m-relay-team-at-the-1984-olympics-passes-away |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250110013813/https://www.sportsmax.tv/athletics/richard-louis-member-of-barbados-historic-4x400m-relay-team-at-the-1984-olympics-passes-away }}</ref> * [[:en:Constantine_Manos|Constantine Manos]], 90, Greek-born American photographer.<ref>[https://www.kathimerini.gr/culture/563401951/konstantinos-manos-pethane-o-simantikos-fotografos-tis-diasporas/ Κωνσταντίνος Μάνος: Πέθανε ο σημαντικός φωτογράφος της διασποράς] {{in lang|el}}</ref> * [[:en:Dashbaldangiin_Purevsuren|Dashbaldangiin Purevsuren]], 95, Mongolian opera singer.<ref>[https://www.zogii.mn/post/7600712 Эмгэнэл: Дашбалдангийн Пүрэвсүрэн] {{in lang|mn}}</ref> * [[:en:Andrew_Pyper|Andrew Pyper]], 56, Canadian writer, complications from cancer.<ref>[https://www.thestar.com/news/gta/andrew-pyper-toronto-writer-of-literary-thrillers-dead-at-56/article_fe3b18fa-ca33-11ef-aaa2-d7555a69d849.html Andrew Pyper, Toronto writer of literary thrillers, dead at 56]</ref> * [[:en:Majda_Ra'ad|Majda Ra'ad]], 82, Swedish-born Jordanian [[:en:Hashemites|Hashemite]] princess.<ref>[http://en.royanews.tv/news/56513 Statement by the Royal Hashemite Court]</ref> * [[:en:James_Arthur_Ray|James Arthur Ray]], 67, American self-help businessman, author and convicted felon.<ref>[https://eu.azcentral.com/story/news/local/arizona/2025/01/05/james-arthur-ray-self-help-guru-linked-to-sedona-sweat-lodge-tragedy-dies/77473835007/ James Arthur Ray, controversial self-help guru linked to Sedona tragedy, dies]</ref> * [[:en:Yuji_Sawa|Yuji Sawa]], 76, Japanese politician, [[:en:House_of_Councillors|MP]] (2004–2010), pneumonia.<ref>[https://www.asahi.com/sp/articles/DA3S16121587.html 沢雄二さん死去] {{in lang|ja}}</ref> * [[:en:Peter_Schaap|Peter Schaap]], 78, Dutch singer and writer.<ref>[https://www.rtvnoord.nl/cultuur/1253166/groningse-zanger-peter-schaap-adem-mijn-adem-overleden Groningse zanger Peter Schaap ('Adem mijn adem') overleden] {{in lang|nl}}</ref> * [[:en:Manfred_Schütz|Manfred Schütz]], 74, German record company founder ([[:en:SPV_GmbH|SPV GmbH]]).<ref>[https://blabbermouth.net/news/spv-founder-manfred-schutz-dead-at-74 SPV Founder Manfred Schütz Dead at 74]</ref> * {{Ill|Hazel Skuce|ru|Скьюс, Хейзел}}, 112, Canadian supercentenarian, [[:en:List_of_Canadian_supercentenarians|oldest living person in Canada]] (since 2024).<ref>[https://memorial.memorieschapel.com/hazel-skuce/5534718/index.php Hazel Skuce Obituary - Brandon, MB | Memories Chapel]{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[:en:Rod_Sykes|Rod Sykes]], 95, Canadian politician, [[:en:List_of_mayors_of_Calgary|mayor of Calgary]] (1969–1977).<ref>[https://calgaryherald.remembering.ca/obituary/james-sykes-1092521562 James Rodney Winter Sykes]</ref> * [[:en:Tariana_Turia|Dame Tariana Turia]], 80, New Zealand politician, [[:en:New_Zealand_Parliament|MP]] (1996–2014) and [[:en:Minister_for_the_Community_and_Voluntary_Sector|minister for the community and voluntary sector]] (2003–2004, 2008–2011), founder of [[:en:Te_Pāti_Māori|Te Pāti Māori]], stroke.<ref>[https://www.nzherald.co.nz/nz/politics/te-pati-maori-co-founder-dame-tariana-turia-dies/XXDWZXIRAJE5ZEBGONKUQBHLKY/ Te Pāti Māori co-founder Dame Tariana Turia dies]</ref> * [[:en:Brian_Usher|Brian Usher]], 80, English footballer ([[:en:Sunderland_A.F.C.|Sunderland]], [[:en:Sheffield_Wednesday_F.C.|Sheffield Wednesday]], [[:en:Doncaster_Rovers_F.C.|Doncaster Rovers]]).<ref>[https://www.safc.com/news/2025/january/06/obituary--brian-usher-/ Obituary: Brian Usher]</ref> * [[:en:Gilbert_Van_Binst|Gilbert Van Binst]], 73, Belgian footballer ([[:en:R.S.C._Anderlecht|Anderlecht]], [[:en:Club_Brugge_KV|Club Brugge]], [[:en:Belgium_national_football_team|national team]]).<ref>[https://www.hln.be/rode-duivels/ex-rode-duivel-gille-van-binst-op-73-jarige-leeftijd-overleden-na-slepende-ziekte~aa2792f4/ Ex-Rode Duivel Gille Van Binst op 73-jarige leeftijd overleden na slepende ziekte] {{in lang|nl}}</ref> * [[:en:Bob_Veale|Bob Veale]], 89, American baseball player ([[:en:Pittsburgh_Pirates|Pittsburgh Pirates]], [[:en:Boston_Red_Sox|Boston Red Sox]]).<ref>[https://www.mlb.com/news/pirates-pitcher-bob-veale-dies-at-89 Bob Veale, 1971 World Series champ with Pirates, dies at 89]</ref> * [[:en:Thomas_R._Williams|Thomas R. Williams]], 85, Canadian academic and university administrator, principal of [[:en:Queen's_University_at_Kingston|Queen's University]] (2008–2009).<ref>[https://www.queensu.ca/gazette/stories/queen-s-remembers-principal-emeritus-thomas-r-williams Queen's remembers Principal Emeritus Thomas R. Williams]</ref> * [[:en:Brenton_Wood|Brenton Wood]], 83, American singer ("[[:en:The_Oogum_Boogum_Song|The Oogum Boogum Song]]", "[[:en:Gimme_Little_Sign|Gimme Little Sign]]").<ref>[https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2025-01-03/brenton-wood-dead-oogum-boogum-song Brenton Wood, 'Oogum Boogum Song' crooner who captivated Latino listeners, dies at 83]</ref> * [[:en:Amit_Yoran|Amit Yoran]], 54, American cybersecurity executive, CEO of [[:en:Tenable,_Inc.|Tenable, Inc.]] (2017–2024), cancer.<ref>[https://techcrunch.com/2025/01/04/tenable-ceo-amit-yoran-dies/ Tenable CEO Amit Yoran dies]</ref> * [[:en:Bratislav_Živković_(soldier)|Bratislav Živković]], 49, Serbian mercenary, [[:en:Russo-Ukrainian_War|killed in action]].<ref>{{Citation |title=The Serbian Chetnik who was erecting barricades in the north of Kosovo is killed in Ukraine |url=https://insajderi.org/en/Serbian-Chetnik-who-was-erecting-barricades-in-the-north-of-Kosovo-is-killed-in-Ukraine/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250116141253/https://insajderi.org/en/Serbian-Chetnik-who-was-erecting-barricades-in-the-north-of-Kosovo-is-killed-in-Ukraine/ }}</ref> (death announced on this date) === 2 === * [[:en:Jytte_Abildstrøm|Jytte Abildstrøm]], 90, Danish actress (''[[:en:Helle_for_Helene|Helle for Helene]]'', ''[[:en:Don_Olsen_kommer_til_byen|Don Olsen kommer til byen]]'', ''[[:en:The_Adventures_of_Picasso|The Adventures of Picasso]]'').<ref>[https://www.billedbladet.dk/kendte/daimi-reagerer-paa-jytte-abildstroems-doed-besoegte-hende-torsdag-eftermiddag Daimi reagerer på Jytte Abildstrøms død: Besøgte hende torsdag eftermiddag] {{in lang|da}}</ref> * [[:en:Mary_Abrams|Mary Abrams]], 66, American politician, member of the [[:en:Connecticut_State_Senate|Connecticut State Senate]] (2019–2023), glioblastoma.<ref>[https://www.ctinsider.com/politics/article/mary-daugherty-abrams-former-one-term-20011753.php Mary Daugherty Abrams, former state senator from Meriden, dies from brain cancer]</ref> * [[:en:Aldo_Agroppi|Aldo Agroppi]], 80, Italian football player ([[:en:Torino_FC|Torino]], [[:en:Italy_national_football_team|national team]]) and manager ([[:en:ACF_Fiorentina|Fiorentina]]), pneumonia.<ref>[https://www.iltirreno.it/toscana/2025/01/02/news/aldo-agroppi-morto-1.100640218 È morto Aldo Agroppi, l'ex calciatore e allenatore aveva 80 anni] {{in lang|it}}</ref> * [[:en:Kabira_Uddina_Ahmed|Kabira Uddina Ahmed]], Bangladeshi politician, [[:en:Member_of_Parliament_(Bangladesh)|MP]] (1996).<ref>[https://www.amarsangbad.com/country/news/301475 কিশোরগঞ্জে বীর মুক্তিযোদ্ধা কবীর উদ্দিন আহমেদের ইন্তেকাল] {{in lang|bn}}</ref> * [[:en:Francesc_Antich|Francesc Antich]], 66, Venezuelan-born Spanish politician, [[:en:President_of_the_Government_of_the_Balearic_Islands|president of the government of the Balearic Islands]] (1999–2003, 2007–2011) and [[:en:Senate_of_Spain|senator]] (2011–2019), cancer.<ref>[https://lavozdeibiza.com/en/current-news/2025/01/03/francesc-antich-former-president-of-the-balearic-islands-and-a-referent-of-insular-socialism-dies/ Francesc Antich, former president of the Balearic Islands and a referent of insular socialism, dies]</ref> * [[:en:Atmakusumah_Astraatmadja|Atmakusumah Astraatmadja]], 86, Indonesian journalist.<ref>[https://www.tempo.co/politik/mantan-ketua-dewan-pers-atmakusumah-astraatmadja-tutup-usia-1188942 Mantan Ketua Dewan Pers Atmakusumah Astraatmadja Tutup Usia] {{in lang|id}}</ref> * [[:en:Brian_Berry|Brian Berry]], 90, British-American human geographer and planner.<ref>[https://www.wisefuneralhome.com/obituary/brian-berry Brian Joe Lobley Berry]</ref> * [[:en:Wilhelm_Brückner_(luthier)|Wilhelm Brückner]], 92, German luthier.<ref>[https://www.mdr.de/nachrichten/thueringen/mitte-thueringen/erfurt/geigenbauer-wilhelm-brueckner-tot-100.html Ältester Geigenbaumeister Deutschlands Wilhelm Brückner aus Erfurt ist tot] {{in lang|de}}</ref> * [[:en:Gerard_Caris|Gerard Caris]], 99, Dutch sculptor and artist.<ref>[https://hortusleiden.nl/in-memoriam-gerard-caris In memoriam: Gerard Caris] {{in lang|nl}}</ref> * [[:en:Lex_Clark|Lex Clark]], 81, New Zealand Olympic rower ([[:en:Rowing_at_the_1964_Summer_Olympics_–_Men's_eight|1964]]).<ref>[https://www.gillions.co.nz/death-notices Death notices – Clark, Alexander Grant (Lex)]</ref> * [[:en:Bernie_Constantin|Bernie Constantin]], 77, Swiss songwriter and radio show host.<ref>[https://www.rts.ch/info/culture/2025/article/bernie-constantin-rockeur-valaisan-est-decede-a-77-ans-28743128.html Le rockeur valaisan Bernie Constantin est décédé à l'âge de 77 ans] {{in lang|fr}}</ref> * [[:en:Italo_de_Lorenzo|Italo de Lorenzo]], 85, Italian bobsledder.<ref>[https://denuk.nl/met-de-dood-van-italo-de-lorenzo-verliest-utrecht-een-moedige-gastvrije-en-wijze-ondernemer/ Met de dood van Italo de Lorenzo verliest Utrecht een moedige, gastvrije en wijze ondernemer] {{in lang|nl}}</ref> * [[:en:Tidiane_Diakité|Tidiane Diakité]], 80, Malian-born French historian and writer.<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/rennes-35000/lhistorien-malien-et-breton-dadoption-tidiane-diakite-est-decede-a-81-ans-65af6b58-caca-11ef-ae13-2f9181d4848b L'historien malien et breton d'adoption, Tidiane Diakité, est décédé à 81 ans] {{in lang|fr}}</ref> * [[:en:Pedro_Luis_García_Pérez|Pedro Luis García Pérez]], 86, Spanish mathematician, physicist and academic, president of the [[:en:Royal_Spanish_Mathematical_Society|Royal Spanish Mathematical Society]] (1982–1988).<ref>[https://www.lagacetadesalamanca.es/salamanca/fallece-catedratico-emerito-geometria-exdecano-facultad-ciencias-20250102223421-nt.html Fallece el catedrático emérito de Geometría y exdecano de la Facultad de Ciencias Pedro Luis García Pérez] {{in lang|es}}</ref> * [[:en:Pieter_Hofstra|Pieter Hofstra]], 78, Dutch politician, member of the [[:en:House_of_Representatives_(Netherlands)|House of Representatives]] (1994–2006) and [[:en:Senate_(Netherlands)|Senate]] (2007–2011).<ref>[https://www.eerstekamer.nl/nieuws/20250107/oud_senator_hofstra_vvd_overleden Oud-senator Hofstra (VVD) overleden] {{in lang|nl}}</ref> * [[:en:James_R._Hogg|James R. Hogg]], 90, American admiral.<ref>[https://www.newportri.com/obituaries/ppvp1048818 Admiral James R. Hogg, USN Ret.]</ref> * [[:en:Derek_Humphry|Derek Humphry]], 94, British-American assisted suicide activist (''[[:en:Jean's_Way|Jean's Way]]'', ''[[:en:Final_Exit|Final Exit]]''), co-founder of [[:en:Final_Exit_Network|Final Exit Network]], heart failure.<ref>{{Citation |title=The WFRtDS joins other voices of the right to die movement to pay their respects to Derek Humphry |url=https://wfrtds.org/the-wfrtds-joins-other-voices-of-the-right-to-die-movement-to-pay-their-respects-to-derek-humphry/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250206112428/https://wfrtds.org/the-wfrtds-joins-other-voices-of-the-right-to-die-movement-to-pay-their-respects-to-derek-humphry/ }}</ref> * [[:en:Ágnes_Keleti|Ágnes Keleti]], 103, Hungarian-Israeli artistic gymnast, Olympic champion ([[:en:Gymnastics_at_the_1952_Summer_Olympics_–_Women's_floor|1952]], [[:en:Gymnastics_at_the_1956_Summer_Olympics|1956]]), pneumonia.<ref>[https://hirado.hu/belfold/cikk/2025/01/02/elhunyt-keleti-agnes-otszoros-olimpiai-bajnok-tornasz-a-nemzet-sportoloja Elhunyt Keleti Ágnes ötszörös olimpiai bajnok tornász, a Nemzet Sportolója] {{in lang|hu}}</ref> * [[:en:Larry_Kish|Larry Kish]], 83, American ice hockey coach ([[:en:Hartford_Whalers|Hartford Whalers]]).<ref>[https://friars.com/news/2025/1/4/mens-ice-hockey-former-mens-hockey-all-american-larry-kish-64-passes-away.aspx Former Men's Hockey All-American Larry Kish '64 Passes Away]</ref> * [[:en:Karol_Krasnodębski|Karol Krasnodębski]], 95, Polish politician, [[:en:Sejm|MP]] (1989–1991).<ref>[https://www.radiokrakow.pl/aktualnosci/tarnow/zmarl-karol-krasnodebski-dzialacz-tarnowskiej-solidarnosci-w-okresie-prl-mial-95-lat/ Zmarł Karol Krasnodębski. Działacz tarnowskiej Solidarności w okresie PRL miał 95 lat] {{in lang|pl}}</ref> * [[:en:Seymour_P._Lachman|Seymour P. Lachman]], 91, American political historian and politician, member of the [[:en:New_York_State_Senate|New York State Senate]] (1996–2004).<ref>[https://wagner.edu/newsroom/former-wagner-teacher-author-lachman-dies-91/ Former Wagner teacher, author Lachman dies at 91]</ref> * [[:en:Werner_Leimgruber|Werner Leimgruber]], 90, Swiss footballer ([[:en:FC_Zürich|Zürich]], [[:en:Switzerland_national_football_team|national team]]).<ref>[https://www.rtn.ch/rtn/Sports/Football/Carnet-noir-Werner-Leimgruber-est-decede-a-90-ans.html Carnet noir: Werner Leimgruber est décédé à 90 ans] {{in lang|fr}}</ref> * [[:en:Ralph_Mann|Ralph Mann]], 75, American [[:en:National_Track_and_Field_Hall_of_Fame|Hall of Fame]] sprinter and hurdler, Olympic silver medalist ([[:en:Athletics_at_the_1972_Summer_Olympics_–_Men's_400_metres_hurdles|1972]]).<ref>[https://www.usatf.org/news/2025/usatf-mourns-passing-of-hall-of-famer-ralph-mann USATF Mourns Passing Of Hall Of Famer Ralph Mann]</ref> * [[:en:Roger_Mantovani|Roger Mantovani]], 59, Italian radio presenter and voice actor.<ref>[https://www.ilmessaggero.it/persone/roger_mantovani_morto_malattia_chi_era_ultime_notizie-8572016.html Roger Mantovani morto a 59 anni a Palma de Maiorca, mistero sulle cause: chi era il conduttore, voce cult di radio e tv] {{in lang|it}}</ref> * [[:en:Joyce_McRoberts|Joyce McRoberts]], 83, American politician, member of the [[:en:Idaho_Senate|Idaho Senate]] (1992–1995).<ref>[https://www.brundagefuneralhome.com/obituaries/belva-mcroberts Belva Joyce McRoberts]</ref> * [[:en:S._Jayachandran_Nair|S. Jayachandran Nair]], 85, Indian journalist, founder of ''[[:en:Samakalika_Malayalam_Vaarika|Samakalika Malayalam Vaarika]]''.<ref>[https://www.onmanorama.com/news/kerala/2025/01/02/samakalika-malayalam-founder-s-jayachandran-nair-passed-away.html Samakalika Malayalam founder-editor S Jayachandran Nair passes away]</ref> * [[:en:Russ_North|Russ North]], 59, English heavy metal singer ([[:en:Cloven_Hoof_(band)|Cloven Hoof]]).<ref>[https://metalinvader.net/en/cloven-hoofs-emblematic-singer-russ-north-has-passed-away/ Cloven Hoof’s emblematic singer Russ North has passed away]</ref> * [[:en:Cristóbal_Ortega|Cristóbal Ortega]], 68, Mexican footballer ([[:en:Club_América|América]], [[:en:Mexico_national_football_team|national team]]), cancer.<ref>[https://www.footboom1.com/en/news/football/2249688-cristobal-ortega-passes-away-one-of-america-s-greatest-icons Cristóbal Ortega Passes Away, One of America's Greatest Icons]</ref> * [[:en:Pádraig_Ó_Snodaigh|Pádraig Ó Snodaigh]], 89, Irish activist and writer.<ref>[https://www.rte.ie/news/nuacht/2025/0102/1488873-padraig-o-snodaigh-tar-eis-bhais/ An scríbhneoir agus an foilsitheoir Gaeilge Pádraig Ó Snodaigh tar éis bháis] {{in lang|ga}}</ref> * [[:en:Derek_Parker|Derek Parker]], 92, British writer and broadcaster.<ref>[https://www.2mbsfinemusicsydney.com/valederekparker/ Vale Derek Parker, 1932–2025]</ref> * [[:en:Noreen_Riols|Noreen Riols]], 98, British novelist and [[:en:Special_Operations_Executive|SOE]] agent during World War II.<ref>[https://www.telegraph.co.uk/obituaries/2025/01/05/noreen-riols-soe-second-world-war-france-obituary/ Noreen Riols, SOE operative who trained prospective agents for secret service behind enemy lines] {{paywall}}</ref> * [[:en:Arun_Roy|Arun Roy]], 56, Bangladeshi film director.<ref>[https://www.thehindu.com/entertainment/movies/bengali-film-director-arun-roy-dies-at-age-56/article69053589.ece Bengali film director Arun Roy dies at age 56]]</ref> * [[:en:J._R._P._Suriyapperuma|J. R. P. Suriyapperuma]], 96, Sri Lankan politician, [[:en:Member_of_Parliament_(Sri_Lanka)|MP]] (2010–2015).<ref>[https://www.newswire.lk/2025/01/02/j-r-p-suriyapperuma-passed-away/ J. R. P. Suriyapperuma passed away]</ref> * [[:en:Ferdi_Tayfur|Ferdi Tayfur]], 79, Turkish singer and actor.<ref>[https://www.turkiyetoday.com/culture/legendary-turkish-singer-and-actor-ferdi-tayfur-passes-away-at-79-100423/ Legendary Turkish singer and actor Ferdi Tayfur passes away at 79]</ref> * [[:en:Ján_Zachara|Ján Zachara]], 96, Slovak boxer, Olympic champion ([[:en:Boxing_at_the_1952_Summer_Olympics_–_Featherweight|1952]]).<ref>[https://tvnoviny.sk/sport/clanok/944070-zomrel-najstarsi-slovensky-olympijsky-vitaz-jan-zachara-96 Zomrel najstarší slovenský olympijský víťaz Ján Zachara (†96)] {{in lang|sk}}</ref> === 1 === * [[:en:Viktor_Alksnis|Viktor Alksnis]], 74, Russian politician, mayor of [[:en:Tuchkovo|Tuchkovo]] (2013–2015), [[:en:State_Duma|MP]] (2000–2007), and [[:en:Congress_of_People's_Deputies_of_the_Soviet_Union|deputy of the Soviet Union]] (1989–1991).<ref>[https://vz.ru/news/2025/1/1/1306688.html Умер Виктор Алкснис] {{in lang|ru}}</ref> * [[:en:Geoffrey_Bell|Geoffrey Bell]], 85, English economist and banker.<ref>[https://announcements.telegraph.co.uk/marketplace/advert/bell-notices_60616 Bell]</ref> * [[:en:William_Carter_(photographer)|William Carter]], 90, American photographer.<ref>[https://www.legacy.com/us/obituaries/sfgate/name/william-carter-obituary?id=57234019 William Carter]</ref> * [[:en:Leo_Dan|Leo Dan]], 82, Argentine singer, composer and actor (''[[:en:Story_of_a_Poor_Young_Man_(1968_film)|Story of a Poor Young Man]]'', ''[[:en:Cómo_te_extraño|Cómo te extraño]]'').<ref>[https://caracol.com.co/2025/01/01/fallecio-leo-dan-cantante-y-compositor-argentino-a-sus-82-anos/ Luto en la música: Falleció Leo Dan, cantante y compositor argentino, a sus 82 años] {{in lang|es}}</ref> * [[:en:Jean-Michel_Defaye|Jean-Michel Defaye]], 92, French composer and pianist.<ref>[https://www.lefigaro.fr/musique/le-compositeur-francais-jean-michel-defaye-arrangeur-de-leo-ferre-est-mort-a-l-age-de-92-ans-20250102 Le compositeur français Jean-Michel Defaye, arrangeur de Léo Ferré, est mort à l’âge de 92 ans] {{in lang|fr}}</ref> * [[:en:Roswitha_Erlenwein|Roswitha Erlenwein]], 94, German politician, member of the [[:en:Bürgerschaft_of_Bremen|Bürgerschaft of Bremen]] (1983–1995).<ref>[https://trauer.weser-kurier.de/traueranzeigen-suche/roswitha-erlenwein Roswitha Erlenwein] {{in lang|de}}</ref> * [[:en:Joan_Guinovart|Joan Guinovart]], 77, Spanish biochemist.<ref>[https://www.lavanguardia.com/mediterranean/20250101/10250580/scientist-joan-guinovart-founder-irb-barcelona-passes-away-spain-health-biochemistry-institute-barcelona.html Spanish scientist Joan Guinovart, founder of IRB Barcelona, dies]</ref> * [[:en:Pradeep_Hemsingh_Jadhav|Pradeep Hemsingh Jadhav]], 70, Indian politician, [[:en:Maharashtra_Legislative_Assembly|MLA]] (2004–2019).<ref>[https://www.loksatta.com/maharashtra/former-kinwat-mahur-mla-and-ncp-leader-pradeep-naik-died-of-cardiac-arrest-in-hyderabad-sud-02-4802496/ माजी आमदार प्रदीप नाईक यांचे निधन, दहेली तांडा येथे गुरुवारी अंत्यसंस्कार] {{in lang|mr}}</ref> * [[:en:Kaak_(cartoonist)|Kaak]], 84, Indian cartoonist (''[[:en:Jansatta|Jansatta]]'', ''[[:en:Navbharat_Times|Navbharat Times]]'', ''[[:en:Dainik_Jagran|Dainik Jagran]]''), heart attack.<ref>[https://indianexpress.com/article/cities/delhi/cartoonist-harish-chandra-shukla-dies-of-heart-attack-9754900/ Renowned cartoonist Harish Chandra Shukla dies of heart attack]</ref> * [[:en:Vladimir_Kosykh|Vladimir Kosykh]], 74, Russian politician, [[:en:State_Duma|MP]] (1993–1995).<ref>[https://v102.ru/news/138318.html Депутат первого созыва Госдумы РФ Владимир Косых скончался в Волгограде] {{in lang|ru}}</ref> * [[:en:Elke_Leonhard|Elke Leonhard]], 75, German politician, [[:en:Bundestag|MP]] (1990–2005).<ref>[https://www.volksfreund.de/region/rheinland-pfalz/ehemalige-spd-parlamentarierin-elke-leonhard-ist-tot_aid-122953033 Ehemalige Parlamentarierin Elke Leonhard ist tot] {{in lang|de}}</ref> * [[:en:David_Lodge_(author)|David Lodge]], 89, British author (''[[:en:Changing_Places|Changing Places]]'', ''[[:en:Small_World:_An_Academic_Romance|Small World: An Academic Romance]]'', ''[[:en:The_Picturegoers|The Picturegoers]]'').<ref>[https://www.penguin.co.uk/articles/2025/01/david-lodge-obituary David Lodge, 1935–2025]</ref> * [[:en:Michael_Loewe|Michael Loewe]], 102, British historian, [[:en:Sinology|Sinologist]] and writer.<ref>{{Citation |title=Dr Michael Loewe (1922-2025) |url=https://www.ames.cam.ac.uk/news/dr-michael-loewe-1922-2025 |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250116140831/https://www.ames.cam.ac.uk/news/dr-michael-loewe-1922-2025 }}</ref> * [[:en:K._S._Manilal|K. S. Manilal]], 86, Indian botany scholar and taxonomist.<ref>[https://www.telegraphindia.com/india/renowned-botanist-and-padmashree-awardee-k-s-manilal-passes-away-at-86-in-kerala/cid/2074690 Renowned Botanist and Padmashree awardee K S Manilal passes away at 86 in Kerala]</ref> * [[:en:Rosita_Missoni|Rosita Missoni]], 93, Italian knitwear designer, co-founder of [[:en:Missoni|Missoni]].<ref>[https://www.theguardian.com/fashion/2025/jan/02/rosita-missoni-italian-fashion-designer-dies-aged-93 Italian fashion designer and ‘colour genius’ Rosita Missoni dies aged 93]</ref> * [[:en:Henry_P._Monaghan|Henry P. Monaghan]], 90, American legal scholar.<ref>[https://www.law.columbia.edu/faculty/henry-p-monaghan Henry Paul Monaghan]</ref> * [[:en:Joseph_Monninger|Joseph Monninger]], 71, American novelist (''[[:en:The_Letters_(novel)|The Letters]]''), lung cancer.<ref>[https://www.kirkusreviews.com/news-and-features/articles/author-joseph-monninger-dies-at-71/ Author Joseph Monninger Dies at 71]</ref> * [[:en:Chad_Morgan|Chad Morgan]], 91, Australian country singer and guitarist (''[[:en:The_Sheik_of_Scrubby_Creek|The Sheik of Scrubby Creek]]'').<ref>[https://countrytown.com/news/aussie-music-legend-chad-morgan-passes-away/kzMph4aJiIs/02-01-25 Country Music Legend Chad Morgan Passes Away]</ref> * [[:en:JuJu_Mucciaccio|JuJu Mucciaccio]], 86, American recreation director.<ref>[https://www.legacy.com/us/obituaries/bostonglobe/name/anthony-mucciaccio-obituary?id=57177010 Anthony Payl "JuJu" Mucciaccio]</ref> * [[:en:Viktor_Nastashevskyi|Viktor Nastashevskyi]], 67, Ukrainian footballer ([[:en:FC_Dynamo_Kyiv|Dynamo Kyiv]], [[:en:FC_CSKA_Kyiv|CSKA Kyiv]], [[:en:FC_Kryvbas_Kryvyi_Rih_(1959–2013)|Kryvbas Kryvyi Rih]]).<ref>[https://www.footboom1.com/ukrainian/high/1735741430-ne-stalo-viktora-nastashevskoho.html Не стало Виктора Насташевского...] {{in lang|ru}}</ref> * [[:en:Noh_Haeng-seok|Noh Haeng-seok]], 36, South Korean footballer ([[:en:Gwangju_FC|Gwangju]], [[:en:Daegu_FC|Daegu]], [[:en:Busan_IPark|Busan IPark]]).<ref>[https://www.jnilbo.com/75817567489 노행석(전 광주FC 선수)씨 본인상] {{in lang|ko}}</ref> * [[:en:Gilbert_Normand|Gilbert Normand]], 81, Canadian politician, [[:en:Member_of_Parliament_(Canada)|MP]] (1997–2004).<ref>[https://cimtchau.ca/nouvelles/lancien-depute-federal-gilbert-normand-seteint/ L’ancien député fédéral, Gilbert Normand, s’éteint] {{in lang|fr}}</ref> * [[:en:Sally_Oppenheim-Barnes|Sally Oppenheim-Barnes, Baroness Oppenheim-Barnes]], 96, British politician, [[:en:Department_of_Trade_and_Industry_(United_Kingdom)|minister of state for consumer affairs]] (1979–1982), [[:en:House_of_Commons_of_the_United_Kingdom|MP]] (1970–1987), and member of the [[:en:House_of_Lords|House of Lords]] (1989–2019).<ref>{{Citation |title=Former Gloucester MP dies |url=https://gloucesternewscentre.co.uk/former-gloucester-mp-dies/ |access-date=2025-01-16 |archive-date=2025-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250102123714/https://gloucesternewscentre.co.uk/former-gloucester-mp-dies/ }}</ref> * [[:en:John_B._O'Reilly_Jr.|John B. O'Reilly Jr.]], 76, American politician, mayor of [[:en:Dearborn,_Michigan|Dearborn, Michigan]] (2007–2022).<ref>[https://www.fox2detroit.com/news/former-longtime-dearborn-mayor-john-jack-oreilly-jr-has-died-says-family Former longtime Dearborn Mayor John 'Jack' O'Reilly Jr. has died, says family]</ref> * [[:en:Nora_Orlandi|Nora Orlandi]], 91, Italian musician and film composer (''[[:en:The_Strange_Vice_of_Mrs._Wardh|The Strange Vice of Mrs. Wardh]]'', ''[[:en:Johnny_Yuma_(film)|Johnny Yuma]]'', ''[[:en:Clint_the_Stranger|Clint the Stranger]]'').<ref>[https://www.spettakolo.it/2025/01/01/addio-a-nora-orlandi-aveva-91-anni/ Addio a Nora Orlandi, aveva 91 anni] {{in lang|it}}</ref> * [[:en:Wayne_Osmond|Wayne Osmond]], 73, American singer ([[:en:The_Osmonds|The Osmonds]]) and songwriter ("[[:en:Crazy_Horses|Crazy Horses]]", "[[:en:Let_Me_In_(The_Osmonds_song)|Let Me In]]"), stroke.<ref>[https://kslnewsradio.com/2168326/wayne-osmond-dies-at-73-years-old/ Wayne Osmond dies at 73]</ref> * [[:en:Vittorio_Pomilio|Vittorio Pomilio]], 91, Italian basketball player ([[:en:Stella_Azzurra_Roma|Stella Azzurra Roma]], [[:en:Italy_men's_national_basketball_team|national team]]).<ref>[https://www.rainews.it/tgr/abruzzo/articoli/2025/01/addio-a-vittorio-pomilio-francavilla-al-mare-chieti-abruzzo-basket-91f4a972-34e3-4854-b708-ea04ae0c6e4c.html Addio a Vittorio Pomilio] {{in lang|it}}</ref> * [[:en:Igor_Poznič|Igor Poznič]], 57, Slovenian footballer ([[:en:NK_Maribor|NK Maribor]], [[:en:NK_Mura|Mura]], [[:en:Slovenia_national_football_team|national team]]).<ref>[https://siol.net/sportal/nogomet/igor-poznic-1967-2025-651878 Slovenski nogomet žaluje, umrl legendarni napadalec Maribora Igor Poznič] {{in lang|sl}}</ref> * [[:en:Ripken_(dog)|Ripken]], 8, American retrieval dog ([[:en:Durham_Bulls|Durham Bulls]]).<ref>[https://www.wral.com/news/local/ripken-bat-dog-death/ Ripken, beloved dog to NC State and Durham Bulls fans, dies on New Year's Day]</ref> * [[:en:Louis_Schittly|Louis Schittly]], 86, French physician and humanitarian ([[:en:Médecins_Sans_Frontières|Médecins Sans Frontières]]).<ref>[https://www.lalsace.fr/culture-loisirs/2025/01/02/louis-schittly-medecin-paysan-sundgauvien-prix-nobel-de-la-paix-1999 Louis Schittly, « médecin-paysan » sundgauvien, cofondateur de médecin sans frontières, est décédé] {{in lang|fr}}</ref> * [[:en:Maria_Grazia_Sestero|Maria Grazia Sestero]], 82, Italian politician, [[:en:Chamber_of_Deputies_(Italy)|deputy]] (1992–1994).<ref>[https://www.lastampa.it/torino/2025/01/01/news/morta_maria_grazia_sestero-14914789/ Addio a Maria Grazia Sestero, l'ex deputata e assessora comunista innamorata della politica e della scuola] {{in lang|it}}</ref> * [[:en:Zdzisław_Skupień|Zdzisław Skupień]], 86, Polish mathematician.<ref>[https://www.afterall.com/obituaries/d-18930839/zdzisaw-skupie/january-2025 Zdzisław Skupień] {{in lang|pl}}</ref> * [[:en:Tom_Wyatt|Tom Wyatt]], 78, Australian horticulturalist.<ref>[https://www.tuckersfunerals.com.au/event/wyatt-thomas-allen/ Wyatt, Thomas Allen]{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == යොමු කිරීම් == {{reflist}} ipm776a8egsh8j2fyusui859rpmc1fi 0 179777 796580 793614 2026-08-04T11:34:38Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 796580 wikitext text/x-wiki {{බහුවිධ රූපය | perrow = 2 | width = 200 | image1 = 96-Wheels-SpindleBridge.jpg | caption1 = ආචෙන් (1996) | image2 = Unicup6084RWTH.jpg | caption2 = RollAix වාදකයින්<!--RollAix Showturngruppe--> අයිස් මත, [[RWTH Aachen University|RWTH Aachen U.]] (2009) }} '''වීල් ජිම්නාස්ටික්''' (ජර්මානු: [[:de:Rhönradturnen|Rhönradturnen]]) යනු [[ජර්මනිය|ජර්මනියේ]] ආරම්භ වූ [[ජිම්නාස්ටික්]] ආකාරයකි. වීල් ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩකයින් [[ශාරීරික ව්‍යායාම|අභ්‍යාස]] කරන්නේ '''රෝන්රාඩ්''', '''ජිම්නාස්ටික් වීල්''', '''ජිම් වීල්''' හෝ '''ජර්මානු වීල්''' ලෙස හඳුන්වන විශාල රෝදයක් හෝ වළල්ලක වන අතර එය මුලින් '''අයිරෝ වීල්''', '''ගුවන් වීල්''' සහ '''රොන් දණ්ඩ''' ලෙසද හැඳින්වේ. == රෝද නිර්මාණය == විශාල රෝදය සමාන්තරව රවුම් දෙකකින් සමන්විත වන අතර, ඒවා කටු හයකින් එකට රාමු කර ඇත. දෙකක් සරල නල වන අතර, දෙකක් හසුරුවකින් සමන්විත වන අතර දෙකක් පාද ආධාරකයක් ඇත. රෝදයේ විෂ්කම්භය ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩකයාගේ දිග මත රඳා පවතී, එබැවින් ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩකයාට සම්පූර්ණයෙන්ම දිගු කළ විට ග්‍රහණයන් මත රැඳී සිටිය හැකිය. රෝද 130 සිට 245cm දක්වා විෂ්කම්භයකින් ලබා ගත හැකිය. රෝදවල බර කිලෝග්‍රෑම් 40 ත් 60 ත් අතර වේ. ඒවා විවිධ ගැඹුරකින් සහ වර්ණවලින් ලබා ගත හැකිය. == විනය<ref name="auto">{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Sollohub |first=Maria |date=2022-08-15 |title=Gym Wheel Regulations 2023 |url=https://wheelgymnastics.sport/gym-wheel-regulations-2023/ |access-date=2024-08-14 |website=IRV {{!}} International Wheel Gymnastics Federation |language=en-US}}</ref> == [[ගොනුව:バーン.jpg|thumb|සරල රේඛාව විනය]] * '''සරල රේඛාව''': සරල රේඛාවේදී, රෝදය රිම් දෙකෙහිම චලනය වේ. බිම සමඟ ස්පර්ශ වන රිම් මගින් ඇද ගන්නා ලද මනඃකල්පිත රේඛා සමාන්තර වේ. සංගීතය ඇතුව හෝ නැතිව සරල රේඛා වාදනය කළ හැක. ලෝක ශූරතාවලියේදී ජ්‍යෙෂ්ඨ ක්‍රීඩකයින් (අවුරුදු 18 ට වැඩි) සංගීතය සමඟ රඟ දක්වන අතර, කනිෂ්ඨ ක්‍රීඩකයින් සංගීතය නොමැතිව රඟ දක්වයි.[[ගොනුව:2017-06-05_Turnfest,_Turnfestgala_II_(76)_(freddy2001).jpg|thumb|සර්පිලාකාරය විනය (කුඩා සර්පිලාකාර)]] * '''සර්පිලාකාරය''': රෝදය එක් දාරයක් මත චලනය වන අතර බොහෝ කුසලතා සඳහා රෝද දාරය බිම සමඟ ස්පර්ශ වන විට ආසන්න වශයෙන් වෘත්තාකාර මාර්ගයක් සොයා ගනී. සර්පිලාකාරයක මූලද්‍රව්‍ය කාණ්ඩ 3 ක් ඇත. "විශාල සර්පිලාකාරයේ" රෝදයේ මාර්ගය රෝදයේ විෂ්කම්භයට වඩා විශාල වන අතර රෝදය සහ බිම අතර කෝණය අංශක 60° ට වඩා විශාල වේ. "කුඩා සර්පිලාකාරයේ" කෝණය 30° ට වඩා අඩු වන අතර රෝදයේ මාර්ගය රෝදයේ විෂ්කම්භයට වඩා කුඩා වේ. "සිරස් සර්පිලාකාරය" තුළ රෝදය පාහේ කෙළින් ස්ථානයක ගමන් කරයි. බිම මත රෝදයේ මාර්ගය අතිශයින් කුඩාය. රෝදය කල්පවත්නා අක්ෂය වටා භ්‍රමණය වේ. * '''වෝල්ට්''': ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩකයා රෝදය චලනය කරයි. දිවීමකින් පසු ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩකයා රෝදය සවි කරයි, එහිදී ඔහුට/ඇයට ගොඩබෑමේ පැදුරක් මත විවිධ බැසීම් සිදු කළ හැකිය. ඩිස්මවුන්ට් සඳහා උදාහරණ වන්නේ ටක්/පයික්/කෙළින් ඉදිරිපස සොමර්සෝල්ට් ය. == ජාත්‍යන්තර වීල් ජිම්නාස්ටික් සම්මේලනය (IRV) == {{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය | logo = IRV_LOGO.svg | formation = 1995 ජනවාරි | purpose = ජිම් වීල් සහ සයිර් වීල් ක්‍රීඩා ජාත්‍යන්තර මට්ටමින් පැවැත්වීම. | headquarters = බර්න්, ස්විට්සර්ලන්තය | language = ඉංග්‍රීසි | leader_name = මතියස් රීච්, ස්විට්සර්ලන්තය | name = ජාත්‍යන්තර වීල් ජිම්නාස්ටික් සම්මේලනය (IRV) | native_name = Internationaler Rhönradturnverband | founder = ස්විට්සර්ලන්තය, ජපානය, ජර්මනිය, නෙදර්ලන්තය | founding_location = බාසල්, ස්විට්සර්ලන්තය | website = https://wheelgymnastics.sport/ }}ජාත්‍යන්තර වීල් ජිම්නාස්ටික් සම්මේලනය (කෙටි IRV), පිළිවෙලින් මුල් ජාත්‍යන්තර රෝන්රාඩ්ටර්න්වර්බෑන්ඩ් යනු ක්‍රීඩා සයිර් වීල් සහ ජිම් වීල් සඳහා සම්මේලනයකි. එය 1995 දී බාසල් හිදී ජර්මනිය, ස්විට්සර්ලන්තය, [[ජපානය]] සහ නෙදර්ලන්තය යන සාමාජිකයින් විසින් නිර්මාණය කරන ලදී. === සාමාජිකයින් === සාමාජිකයන් පහත සඳහන් රටවල ජාතික සම්මේලනයයි.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Henning |date=2019-05-18 |title=Members & Clubs |url=https://wheelgymnastics.sport/members-and-clubs/ |access-date=2024-08-15 |website=IRV {{!}} International Wheel Gymnastics Federation |language=en-US}}</ref> සාමාජිකත්වය වර්ග 4 ක් ඇත (ප්‍රවේශ සාමාජික, ලෝකඩ සාමාජික, රිදී සාමාජික සහ රන් සාමාජික). මට්ටම ඉහළ යන තරමට රටට ගෙවීමට සිදුවන අතර ඔවුන්ට IRV වලින් වැඩි ලාභයක් ලබා ගත හැකිය. <ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |last=Henning |date=2022-01-23 |title=Membership Pass |url=https://wheelgymnastics.sport/members-and-clubs/membership-pass/ |access-date=2024-08-15 |website=IRV {{!}} International Wheel Gymnastics Federation |language=en-US}}</ref> * {{ධජය|ජර්මනිය}} (1995 සිට, රන් සාමාජික) * {{ධජය|ස්විට්සර්ලන්තය}} (1995 සිට, රන් සාමාජික) * {{ධජය|එක්සත් ජනපද}} (2009 සිට, රන් සාමාජික) * {{ධජය|ජපානය}} (1995 සිට, ලෝකඩ සාමාජික) * {{ධජය|නෙදර්ලන්තය}} (1995 සිට, ලෝකඩ සාමාජික) * {{ධජය|නෝර්වේ}} (1997 සිට, ලෝකඩ සාමාජික) * {{ධජය|ඔස්ට්‍රියාව}} (2003 සිට, ලෝකඩ සාමාජික) * {{ධජය|කොලොම්බියාව}} (2011 සිට, ලෝකඩ සාමාජික) * {{ධජය|ඊශ්‍රායලය}} (2012 සිට, ලෝකඩ සාමාජික) * {{ධජය|ඩෙන්මාර්කය}} (2015 සිට, ලෝකඩ සාමාජික) * {{ධජය|ප්‍රංශය}} (2024 සිට, ලෝකඩ සාමාජික) === ක්‍රියාකාරකම් === ලෝක ශූරතාවලිය වැනි සියලුම ජාත්‍යන්තර තරඟ සංවිධානය කරනු ලබන්නේ IRV විසිනි. ලකුණු ලබා ගැනීමේ රෙගුලාසි, තරඟ සංකල්ප සහ පුහුණු වැඩසටහන් සංවර්ධනය කිරීම සඳහා ද සම්මේලනය වගකිව යුතුය. විවිධ සාමාජිකයින්ගේ විශාල ව්‍යාපෘති සමහර විට අර්ධ වශයෙන් මූල්‍යමය වශයෙන් සහාය වන අතර වෙබ් අඩවියේ නිවේදනය කරනු ලැබේ. IRV හි මෙහෙවර වන්නේ ජිම් වීල් සහ සයිරර් වීල් ලොව පුරා ව්‍යාප්ත කිරීමයි.<ref>{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Articles of Association |url=https://wheelgymnastics.sport/files/uploads/2020/04/IRV-Articles-of-Association-01.01.2015.pdf |website=wheelgymnastics.sport |publisher=International Wheel Gymnastics Federation}}</ref> == මූලාශ්‍ර == [[ප්‍රවර්ගය:ජ'මානු නව නිපැයුම්]] [[ප්‍රවර්ගය:සර්කස් කුසලතා]] [[ප්‍රවර්ගය:CS1 German-language sources (de)]] <references /> == බාහිර සබැඳි == * [http://www.usawheelgymnastics.com/ මුල් පිටුව] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250318081319/https://www.usawheelgymnastics.com/ |date=2025-03-18 }} * [http://www.rhoenrad.com/ සිමර්මන් රෝන්රාඩ්බෝ] * [https://rhonrad.eu/ Rhonrad.eu: නිවස] (ඡායාරූප) [[ප්‍රවර්ගය:Gymnastics disciplines]] 15ocx7xxa4nrtqyyncl1pu55s6n15f3 2 195452 796570 793622 2026-08-04T05:53:05Z CommonsDelinker 157 [[:c:COM:WEBHOST|Personal file]] by non-contributors ([[:c:COM:CSD#F10|F10]]), හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:The Squirrel Conspiracy|The Squirrel Conspiracy]] විසින් [[c:File:1977_මහමැතිවරණ_අත්පත්‍රිකාව_2.png|1977_මහමැතිවරණ_අත්පත්‍රිකාව_2.png]] ගොනුව මකාදමා ඇත 796570 wikitext text/x-wiki == '''''වර්නන් විජේසිංහ සහෝදරයා''''' == === '''''වෘත්තීය සමිති ක්‍රියාධර, ලංකා ‌වෙළඳ ‌සේවක සංගමයේ හිටපු ‌ලේකම්''''' === [[ගොනුව:Vernon Wijesinghe.png|වම|thumb|වර්නන් විජේසිංහ සහෝදරයා]] [[ගොනුව:1977 මහමැතිවරණ අත්පත්‍රිකාව 1.png|වම|thumb]] '''ලංකා වෙළඳ සේවක සංගමය'''                    ලංකා වෙළඳ සේවක සංගමය හෙවත් '''සීඑම්යූ'''ව ආරම්භ කළේ 1928 දී, ශ්‍රී ලංකාවේ කම්කරු ව්‍යාපාරයේ පියා ලෙසින් හඳුන්වන දිවංගත ජ්‍යේෂ්ඨ කම්කරු නායක ඒ.ඊ.ගුණසිංහයන් විසිනි. එකල පෞද්ගලික අංශයේ ලිපිකාර සහ සමසේවා සේවකයින්ගෙන් සමන්විත සුළු සාමාජික පිරිසක් සහිත වෘත්තීය සමිතියක් ලෙස පැවති සීඑම්යූව ලිපිකාර සහ කාර්මික කම්කරුවන් 30,000 කට අධික සාමාජික පිරිසකගෙන් සමන්විත දැවැන්ත වෘත්තීය සමිතියක් බවට පත්කරන ලද්දේ, 1948 දී සීඑම්යූවේ ප්‍රධාන ලේකම් ධූරයට පත්වූ, දිවංගත ජ්‍යේෂ්ඨ කම්කරු නායක බාලා තම්පෝ සහෝදරයා විසිනි. කාර්මික කම්කරුවන් එක්වීම නිසා බහුතර කම්කරු සංවිධානයක් වූ බැවින් 1984 දී සීඑම්යූවේ නම ලංකා වෙළඳ කාර්මික සහ පොදු කම්කරු සංගමය ලෙස වෙනස් කරන ලදී.            1960, 70, 80, දශකයන්හි ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රභලතම මෙන්ම ප්‍රමුඛතම වෘත්තීය සමිතියක් බවට පත්වූ සීඑම්යූව තම දැවැන්ත සාමාජික ශක්තියත්, බාලා සහෝදරයා ප්‍රමුඛ නිලධාරීන්ගේ දූරදර්ෂී නායකත්වය සහ කැපවීමත් නිසා, ලාංකීය කම්කරුවන් අදටත් බුක්ති විඳින, ඉතා වටිනා කම්කරු අණපනත් ඇතුළුව, කම්කරු අයිතීන් රැසක් වැඩකරන ජනතාවට උරුමකර දීමට පෙරමුණ ගන්නා ලදී. මෙම ‌‌ඓතිහාසික ජයග්‍රහණයන්හි පෙරමුණේ බාලා සහෝදරයා සිටි අතර ඒ පසුපස ඔහුට දැවැන්ත ශක්තියක් ධෛර්‍යයක් වෙමින්, තම පෞද්ගලික ජීවිතය පසෙකළා සීඑම්යූව වෙනුවෙන් ඇපකැපවී සේවය කළ පූර්ණකාලීන නිලධාරි මණ්ඩලයක්  විය. එයින් ප්‍රමුඛස්ථානය ගත්තේ බාලා සහෝදරයාගේ දකුණත බඳු වූ, ඔහුගේ බිරිඳ වූ, මේ වික්‍රමසූරිය සහෝදරියයි. එසේම, මෙම දැවැන්ත කාර්යභාරය රැකියාව ලෙස නොව තම පෞද්ගලික ජීවිතය ලෙස සලකා වචනයේ පරිසමාප්ත අර්ථයෙන්ම පූර්ණකාලීනව සීඑම්යූවට සේවය කළ තවත් එක් චරිතයක් නම් '''වර්නන්''' '''විජේසිංහ''' සහෝදරයාය. මේ තුලින් ඔබ වෙත ගෙන එන්නේ, සීඑම්යූ සංගමය වෙනුවෙන්, තම පෞද්ගලික සුඛවිහරනය කැපකර, දිවියේ නිමාව තෙක්, පීඩිත කම්කරු පංතියට විමුක්තිය ලබාදීමට ඇපකැපවූ ඔහු ගැන, මා හට සොයාගැනීමට හැකිවූ තොරතුරු බිඳකි. 2026 පෙබරවාරි 19 දිනට ඔහු, අප අතරින් වෙන්ව වසර 40 ක් සපිරෙන බැවින් අප්‍රකට නමුත් අමිල සේවයක් කම්කරු පංතිය වෙනුවෙන් ඉටුකල, අපට අමතකව යන, නව පරපුර නොදන්නා, මෙවන් සැබෑ මිනිසුන් ගැන වූ ඉතිහාසය, කාලයේ වැලිතලාවෙන් වැසීයාමට නොදී ජනගත කිරීමට ගන්නා උත්සාහයකි මේ. '''වර්නන්ගේ සීඑම්යූ ආගමනය'''            වර්නන් සහෝදරයා වෘත්තීය සමිති ව්‍යාපාරයට පැමිණියේ 1960 දශකයේ ලංකාදීප, සිලෝන් ඩේලි මිරර්. වනිතා විත්ති වැනි පුවත්පත් පළකළ  "ද ටයිම්ස් ඔෆ් සිලෝන්" පුවත්පත් සමාගමේ මාණ්ඩලික වාර්ථාකරුවෙකු ලෙස සේවය කරන කාලයේදීය. ඔහු ටයිම්ස් පුවත්පතේ වාර්ථාකරණ කාර්ය මණ්ඩලයට සම්බන්ධ වූ විට ඔහුට වෘත්තීය අරගල පිළිබඳ වාර්ථාකරණය  පවරන ලදී. ඔහු, එය මෙහෙවරක් කළ හැකි කාර්යයක් ලෙස සතුටින් බාරගත් නමුත්, දවසේ වෘත්තීය සමිති ක්ෂේත්‍රයේ අරගලයන්හි අරමුණ පිළිබඳ නිවැරදි දැක්මක් සහිත වාර්ථාකරණයක් ඇති කිරීමට ඔහු දැරූ උත්සාහයන් කිසි විටෙකත් සාර්ථක වූයේ නැත. මාධ්‍ය ලෝකයට සත්‍ය වාර්ථාකරණයක් අවශ්‍ය නොවීය. වඩාත් බරපතල කරුන නම්, වෘත්තීය අරගලයේ හඬ හාම්පුතුන්ගේ හඬ හරහා පමණක් ඇසියයුතු බවට වූ ජ්‍යෙෂ්ඨ මාධ්‍යවේදීන්ගේ ප්‍රවේශයේ කිසිදු වෙනසක් ඇති කිරීමට ඔවුන් ඉඩ නොදීමයි. එවකට පැවති සෑම ආරවුලක් සහ වර්ජනයක්ම ඔහු ආවරණය කළ අතර ඒ තුලින් වර්නන් ඔහුගේ හදවත සහ සිත්ගත් වෘත්තීය සමිති ව්‍යාපාරයට සමීප විය. මුලින් ඔහු ටයිම්ස් හි වෙනත් වෘත්තීය සමිතියක සාමාජිකත්වය ලබා සිටි නමුත් එම වෘත්තීය සමිතියේ වැරදි ක්‍රියාකලාපයන් සහ දුර්වලතාවයන් හේතුවෙන්, සීඑම්යූ සංගමයේ සාමාජිකත්වය ලබාගන්නා ලදී. පසුව සීඑම්යූ ටයිම්ස් ශාඛාවේ සභාපති ධූරයට පත්වූ ඔහු, එවකට ටයිම්ස් ආයතනය තුල බොහෝ හිරිහැරයට ලක්ව සිටි සීඑම්යූ ශාඛාව, පුවත්පත් අංශයේ බලවත්ම වෘත්තීය සමිතිය බවට පත් වන තෙක් එයට නායකත්වය දුන්නේය.   ඔහු යටතේ සංවිධානය වූ CMU හි ටයිම්ස් ශාඛාව, සියලුම කම්කරු කොටස්, මාධ්‍යවේදීන්, කාර්යාල සේවකයින් සහ අඩුම වැටුප් ලබන පිරිසිදු කරන්නන් ද යන සියලු සේවකයින් ඇතුළත් පුවත්පත් අංශයේ එකම වෘත්තීය සමිතිය  විය.            1962 ඔක්තෝබර් මාසයේ පැවැත්වූ සීඑම්යූ මහාමණ්ඩල රැස්වීමෙන් සීඑම්යූ සංගමයේ විධායක සභිකයෙකු ලෙස තේරී පත්වූ ඔහු 1964 පැවැත්වූ සීඑම්යූ 07 වන නියෝජිත සම්මේළනයෙන් එහි උප සභාපති ලෙස තේරීපත්වීය.                                                1965 වසරේ, ටයිම්ස් කළමනාකාරිත්වය විසින්,1000/= ක වැටුප් වැඩිවීමක් (එකල විශාල මුදලකි.) සමග උසස්වීමක් ලබා දෙන බවට වූ යෝජනාව ද නොතකා වර්නන් සහෝදරයා, තම හොඳ වැටුප් සහිත ටයිම්ස් රැකියාවෙන් ඉවත් වී සීඑම්යූ මූලස්ථානයේ පූර්ණකාලීන නිලධාරියෙකු වීමට තීරණය කළේය. (1965 ලිපිකරුවෙකුගේ සාමාන්‍ය මාසික වැටුප රු.250 පමණ විය.)  ඒ් අනුව, 1965 ඔක්තෝබර් මාසයේ පැවැත්වූ සීඑම්යූ 08 වන නියෝජිත සම්මේළනයේදී සීඑම්යූ සංගමයේ පූර්ණකාලීන උප සභාපති වශයෙන් ඔහු සේවයට එක්වීය. '''          ''' වර්නන් ටයිම්ස් ආයතනයෙන් ඉවත් වී සීඑම්යූවට එක්වීම ගැන එවකට ටයිම්ස් ආයතනයේ සාමාන්‍යාධිකාරී පාක් නඩේසන් මහතා ප්‍රකාශකර ඇත්තේ, එය "සීඑම්යූ වේ ලාභය මෙන්ම ටයිම්ස් හී පාඩුව" බවයි. 1969 පැවැත්වූ සීඑම්යූ 10 වන නියෝජිත සම්මේළනයෙන්  සීඑම්යූ හි පූර්ණකාලීන  උපලේකම් වශයෙන් පත්වූ වර්නන් සහෝදරයා 1976 වසරේ පැවැත්වූ සීඑම්යූ 14 වන නියෝජිත සම්මේළනයෙන් සීඑම්යූ හි සභාපති ලෙස ද, 1980 පැවැත්වූ 16 වන නියෝජිත සම්මේළනයෙන් සීඑම්යූ හි ඒකාබද්ධ ලේකම් ලෙස ද තේරී පත්වීය.  එතැන් සිට, 1986  පෙබරවාරි 19 දින පිළිකා රෝගයෙන් මියයන තෙක් ඔහු සීඑම්යූවේ ඒකාබද්ධ ලේකම් ලෙස කටයුතු කරමින් සංගමයේ සාමාජිකයින් හට ඉමහත් සේවයක් කරන ලදී. 1965 සිට 1970 දක්වා කාලය තුළ, සීඑම්යූ ව , ප්‍රධාන වශයෙන් රාජ්‍ය සංස්ථා ඇතුලත්ව, මාසයකට වැඩි කාලයක් ඇදීගිය වැඩවර්ජන 79 ක් පැවැත්වූ අතර, විජේසිංහ සහෝදරයා දිවයින පුරා වැඩවර්ජනයේ යෙදී සිටි සීඑම්යූ ශාඛා වෙත ගොස් ඔවුන්ගේ අවශ්‍යතා සපුරාලීම සඳහා තම කාලය හා ශක්තිය උරිමයෙන් කැප කළේය. '''සාමාජිකයින් වෙනුවෙන්'''            සීඑම්යූ ශාඛාවල වාර්ෂික මහා සභා රැස්වීම් හෝ වෙනත් ඕනෑම රැස්වීමකට සහභාගී වීමට අවශ්‍ය වූ විට, දිවා රෑ නොබලා එවකට සීඑම්යූහි ශාඛාවන් තිබූ යාපනයට, ත්‍රිකුණාමලයට, තලවාකැලේට, පොළොන්නරුවට, පුල්මුඩේට, පුත්තලමට, ගාල්ලට, මහනුවරට, නුවරඑළියට, අගලවත්තට හෝ වෙනත් ඕනෑම තැනකට යෑමට ඔහු පසුබට නොවීය. සංගමය වෙනුවෙන් ඔහු තම දරුපවුල පවා නොසලකා හැර කැපවී සේවය කළ විශිෂ්ඨ නායකයෙකි.            වර්නන් සහෝදරයා සාමාජිකයින්ට ආදරය කළ නායකයෙක් වූ අතර සාමාජිකයන් ද ඔහුට ආදරය කළහ. ඔහු ශාඛා නායකයින්ගේ වැරදි ඉවසා සිටි අතර ඉතා ඉවසිලිවන්තව ඔවුන්ට මඟ පෙන්වීය.  ඔවුන්ගේ ආරවුල් සහ ඔවුන්ගේ පෞද්ගලික දුෂ්කරතා වලදී පවා ඔහුගේ උපදෙස් සහ සහාය පැතූ සෑම සාමාජිකයෙකුම ඔහු දිරිමත් කළේය.            ඔහු ජ්‍යේෂ්ඨ නායකයෙකු සහ සැබෑ සහෝදරයෙකු ලෙස කිසි විටෙකත් ඔහුගේ කනිෂ්ඨයන් කිසිවෙකු අධෛර්‍යමත් කළේ නැත, ඒ වෙනුවට ඔහු, ඔවුන්ගේ වැරදි, හොඳින්, විශ්වාසයකින් හා ඵලදායී ලෙස විවේචනය කිරීමෙන් ඔවුන්ට උපදෙස් දුන්නේය. ඔහු, අප සියල්ලන්ම මිනිසුන් ලෙස සැලකූ අතර කිසිවෙකු නොසලකා හැරියේ නැත. ඒ හේතුවෙන් වෙනත් වෘත්තීය සමිති  නායකයින් පවා වර්නන් සහෝදරයෙකු ලෙස සැලකූහ.            සාකච්ඡාකරුවෙකු ලෙස වර්නන් අති දක්ෂයෙකු විය. කම්කරු නීති සම්පාදනය පිළිබඳ ඔහුගේ අවබෝධය, ආරවුලක් හෝ වැඩ වර්ජනයක් සහිත ශාඛාවක් සඳහා ඔහුගේ කැපවීම, විශිෂ්ඨ විය. බොහෝ දෙනෙක් බලාපොරොත්තු සුන්වීමෙන් අත්හැර දැමූ, මාස ගණනක් දිග්ගැස්සුනු සාකච්ඡා හරහා බොහෝ විට ඔහු විරුද්ධවාදී සේවා යෝජකයින්ට ඒත්තු ගැන්වූයේ සේවකයින්ගේ යහපත සමාගමේ යහපත ද බව ය. එසේම, නොසැලකිලිමත් ලෙස වැඩ වර්ජන හෝ අනවශ්‍ය ලෙස දීර්ඝ වූ ආරවුල් වල අන්තරායන් ගැන ඔහු සේවකයින්ට ද අනතුරු ඇඟවීය. ඔහු කථිකයෙකු නොවූ නමුත් යථාර්තවාදී ව කතා කළ නිසා ගැටලුවක් විශ්ලේෂණය කර, බොහෝ විට කෝපයට පත් සේවකයින්හට ගැටලුවක සියලු පැති පැහැදිලි කර, සන්සුන්, එකතු වූ තීරණයක් ලබා ගැනීමට ඔහුට හැකි විය. කම්කරුවන්ගේ අවශ්‍යතා ඉල්ලා සිටින විට, පසුබැසිය යුත්තේ කවදාදැයි ඔහු මැනවින් දැන සිටියේය.            ඔහුගේ වෘත්තීය සමිතිවාදය කාර්යාලයට සහ වේදිකාවට පමණක් සීමා නොවීය. එය ඔහුගේ කොටසක් විය. සේවකයින්ගේ  පෞද්ගලික  ගැටළු  ඔහුගේම විය.  සීඑම්යූ හි  කරුණාවන්ත  උපදෙස්  ඇති තැනැත්තා  ඔහුය.              වසර 20 කට වැඩි කාලයක් සීඑම්යූ ව වෙනුවෙන් ප්‍රමුඛ කාර්යභාරයක් ඉටු කළ ඔහු සීඑම්යූවේ එවකට පළකළ ඉංග්‍රීසි පුවත්පත වූ "ද වෑන්ගාඩ්" පුවත්පතේ කතෘවරයා ද විය. ඔහුගේ සේවය ඉතාමත් වටිනා කාලයක, 1986 පෙබරවාරි 19 දින, වයස අවුරුදු 54 දී ඔහු මරණයට පත්වීම සීඑම්යූවට විශාල පාඩුවක් විය. ඔහු වෘත්තීය සමිතියට කළ සේවය මැනිය නොහැකි අතර, ඔහු වැනි දක්ෂ හා නොසැලෙන පූර්ණකාලීන නිලධාරීන් සොයා ගැනීම  ඉතා දුෂ්කරය. '''දේශපාලන ජීවිතය'''            එවකට සීඑම්යූවේ දේශපාලන අංශය ලෙස පැවති විප්ලවීය මාක්ස්වාදී පක්ෂයේ සාමාජිකයෙකු වූ වර්නන් 1977 පැවති මහ මැතිවරණයේදී සීඑම්යූව නියෝජනය කරමින් උතුරු කොළඹ ආසනයට ස්වාධීනව තරඟ කර 04 වන ස්ථානයට පත්වීය. ඔහුගේ ජීවිතයේ වසර 30 කට වැඩි කාලයක් ඔහු වැඩකරන ජනතාව වෙනුවෙන් වැය කරන ලදී. "'''එකා සැමටත් සැම එකාටත්'''" යනුවෙන් වූ සීඑම්යූ හි තේමා පාඨය අර්ථවත් කරන වර්නන්  විජේසිංහ යනු සැමට එක මිනිසෙකු පිළිබඳ හොඳම උදාහරණයයි. ඔහු මිනිසුන් අතර සැබෑ මිනිසෙකි. සීඑම්යූ සංගමය සතු පැරණි ලිපිලේඛන සහ පුවත්පත් තොරතුරු ඇසුරින් සකස් කළේ, සීඑම්යූ සංගමයේ වත්මන් පරිපාලන ලේකම් '''අනුර කුමාර රත්නායක සහෝදරයා''' විසිනි. 2026 ජූනි 12 මූලාශ්‍ර - සීඑම්යූ සංගමයේ පැරණි ලිපිලේඛන සහ පැරණි පුවත්පත් ලිපි 03cvv0cvl0x1nvybtm7jgzd33hz71uv 796571 796570 2026-08-04T05:53:08Z CommonsDelinker 157 [[:c:COM:WEBHOST|Personal file]] by non-contributors ([[:c:COM:CSD#F10|F10]]), හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:The Squirrel Conspiracy|The Squirrel Conspiracy]] විසින් [[c:File:1977_මහමැතිවරණ_අත්පත්‍රිකාව_1.png|1977_මහමැතිවරණ_අත්පත්‍රිකාව_1.png]] ගොනුව මකාදමා ඇත 796571 wikitext text/x-wiki == '''''වර්නන් විජේසිංහ සහෝදරයා''''' == === '''''වෘත්තීය සමිති ක්‍රියාධර, ලංකා ‌වෙළඳ ‌සේවක සංගමයේ හිටපු ‌ලේකම්''''' === [[ගොනුව:Vernon Wijesinghe.png|වම|thumb|වර්නන් විජේසිංහ සහෝදරයා]] '''ලංකා වෙළඳ සේවක සංගමය'''                    ලංකා වෙළඳ සේවක සංගමය හෙවත් '''සීඑම්යූ'''ව ආරම්භ කළේ 1928 දී, ශ්‍රී ලංකාවේ කම්කරු ව්‍යාපාරයේ පියා ලෙසින් හඳුන්වන දිවංගත ජ්‍යේෂ්ඨ කම්කරු නායක ඒ.ඊ.ගුණසිංහයන් විසිනි. එකල පෞද්ගලික අංශයේ ලිපිකාර සහ සමසේවා සේවකයින්ගෙන් සමන්විත සුළු සාමාජික පිරිසක් සහිත වෘත්තීය සමිතියක් ලෙස පැවති සීඑම්යූව ලිපිකාර සහ කාර්මික කම්කරුවන් 30,000 කට අධික සාමාජික පිරිසකගෙන් සමන්විත දැවැන්ත වෘත්තීය සමිතියක් බවට පත්කරන ලද්දේ, 1948 දී සීඑම්යූවේ ප්‍රධාන ලේකම් ධූරයට පත්වූ, දිවංගත ජ්‍යේෂ්ඨ කම්කරු නායක බාලා තම්පෝ සහෝදරයා විසිනි. කාර්මික කම්කරුවන් එක්වීම නිසා බහුතර කම්කරු සංවිධානයක් වූ බැවින් 1984 දී සීඑම්යූවේ නම ලංකා වෙළඳ කාර්මික සහ පොදු කම්කරු සංගමය ලෙස වෙනස් කරන ලදී.            1960, 70, 80, දශකයන්හි ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රභලතම මෙන්ම ප්‍රමුඛතම වෘත්තීය සමිතියක් බවට පත්වූ සීඑම්යූව තම දැවැන්ත සාමාජික ශක්තියත්, බාලා සහෝදරයා ප්‍රමුඛ නිලධාරීන්ගේ දූරදර්ෂී නායකත්වය සහ කැපවීමත් නිසා, ලාංකීය කම්කරුවන් අදටත් බුක්ති විඳින, ඉතා වටිනා කම්කරු අණපනත් ඇතුළුව, කම්කරු අයිතීන් රැසක් වැඩකරන ජනතාවට උරුමකර දීමට පෙරමුණ ගන්නා ලදී. මෙම ‌‌ඓතිහාසික ජයග්‍රහණයන්හි පෙරමුණේ බාලා සහෝදරයා සිටි අතර ඒ පසුපස ඔහුට දැවැන්ත ශක්තියක් ධෛර්‍යයක් වෙමින්, තම පෞද්ගලික ජීවිතය පසෙකළා සීඑම්යූව වෙනුවෙන් ඇපකැපවී සේවය කළ පූර්ණකාලීන නිලධාරි මණ්ඩලයක්  විය. එයින් ප්‍රමුඛස්ථානය ගත්තේ බාලා සහෝදරයාගේ දකුණත බඳු වූ, ඔහුගේ බිරිඳ වූ, මේ වික්‍රමසූරිය සහෝදරියයි. එසේම, මෙම දැවැන්ත කාර්යභාරය රැකියාව ලෙස නොව තම පෞද්ගලික ජීවිතය ලෙස සලකා වචනයේ පරිසමාප්ත අර්ථයෙන්ම පූර්ණකාලීනව සීඑම්යූවට සේවය කළ තවත් එක් චරිතයක් නම් '''වර්නන්''' '''විජේසිංහ''' සහෝදරයාය. මේ තුලින් ඔබ වෙත ගෙන එන්නේ, සීඑම්යූ සංගමය වෙනුවෙන්, තම පෞද්ගලික සුඛවිහරනය කැපකර, දිවියේ නිමාව තෙක්, පීඩිත කම්කරු පංතියට විමුක්තිය ලබාදීමට ඇපකැපවූ ඔහු ගැන, මා හට සොයාගැනීමට හැකිවූ තොරතුරු බිඳකි. 2026 පෙබරවාරි 19 දිනට ඔහු, අප අතරින් වෙන්ව වසර 40 ක් සපිරෙන බැවින් අප්‍රකට නමුත් අමිල සේවයක් කම්කරු පංතිය වෙනුවෙන් ඉටුකල, අපට අමතකව යන, නව පරපුර නොදන්නා, මෙවන් සැබෑ මිනිසුන් ගැන වූ ඉතිහාසය, කාලයේ වැලිතලාවෙන් වැසීයාමට නොදී ජනගත කිරීමට ගන්නා උත්සාහයකි මේ. '''වර්නන්ගේ සීඑම්යූ ආගමනය'''            වර්නන් සහෝදරයා වෘත්තීය සමිති ව්‍යාපාරයට පැමිණියේ 1960 දශකයේ ලංකාදීප, සිලෝන් ඩේලි මිරර්. වනිතා විත්ති වැනි පුවත්පත් පළකළ  "ද ටයිම්ස් ඔෆ් සිලෝන්" පුවත්පත් සමාගමේ මාණ්ඩලික වාර්ථාකරුවෙකු ලෙස සේවය කරන කාලයේදීය. ඔහු ටයිම්ස් පුවත්පතේ වාර්ථාකරණ කාර්ය මණ්ඩලයට සම්බන්ධ වූ විට ඔහුට වෘත්තීය අරගල පිළිබඳ වාර්ථාකරණය  පවරන ලදී. ඔහු, එය මෙහෙවරක් කළ හැකි කාර්යයක් ලෙස සතුටින් බාරගත් නමුත්, දවසේ වෘත්තීය සමිති ක්ෂේත්‍රයේ අරගලයන්හි අරමුණ පිළිබඳ නිවැරදි දැක්මක් සහිත වාර්ථාකරණයක් ඇති කිරීමට ඔහු දැරූ උත්සාහයන් කිසි විටෙකත් සාර්ථක වූයේ නැත. මාධ්‍ය ලෝකයට සත්‍ය වාර්ථාකරණයක් අවශ්‍ය නොවීය. වඩාත් බරපතල කරුන නම්, වෘත්තීය අරගලයේ හඬ හාම්පුතුන්ගේ හඬ හරහා පමණක් ඇසියයුතු බවට වූ ජ්‍යෙෂ්ඨ මාධ්‍යවේදීන්ගේ ප්‍රවේශයේ කිසිදු වෙනසක් ඇති කිරීමට ඔවුන් ඉඩ නොදීමයි. එවකට පැවති සෑම ආරවුලක් සහ වර්ජනයක්ම ඔහු ආවරණය කළ අතර ඒ තුලින් වර්නන් ඔහුගේ හදවත සහ සිත්ගත් වෘත්තීය සමිති ව්‍යාපාරයට සමීප විය. මුලින් ඔහු ටයිම්ස් හි වෙනත් වෘත්තීය සමිතියක සාමාජිකත්වය ලබා සිටි නමුත් එම වෘත්තීය සමිතියේ වැරදි ක්‍රියාකලාපයන් සහ දුර්වලතාවයන් හේතුවෙන්, සීඑම්යූ සංගමයේ සාමාජිකත්වය ලබාගන්නා ලදී. පසුව සීඑම්යූ ටයිම්ස් ශාඛාවේ සභාපති ධූරයට පත්වූ ඔහු, එවකට ටයිම්ස් ආයතනය තුල බොහෝ හිරිහැරයට ලක්ව සිටි සීඑම්යූ ශාඛාව, පුවත්පත් අංශයේ බලවත්ම වෘත්තීය සමිතිය බවට පත් වන තෙක් එයට නායකත්වය දුන්නේය.   ඔහු යටතේ සංවිධානය වූ CMU හි ටයිම්ස් ශාඛාව, සියලුම කම්කරු කොටස්, මාධ්‍යවේදීන්, කාර්යාල සේවකයින් සහ අඩුම වැටුප් ලබන පිරිසිදු කරන්නන් ද යන සියලු සේවකයින් ඇතුළත් පුවත්පත් අංශයේ එකම වෘත්තීය සමිතිය  විය.            1962 ඔක්තෝබර් මාසයේ පැවැත්වූ සීඑම්යූ මහාමණ්ඩල රැස්වීමෙන් සීඑම්යූ සංගමයේ විධායක සභිකයෙකු ලෙස තේරී පත්වූ ඔහු 1964 පැවැත්වූ සීඑම්යූ 07 වන නියෝජිත සම්මේළනයෙන් එහි උප සභාපති ලෙස තේරීපත්වීය.                                                1965 වසරේ, ටයිම්ස් කළමනාකාරිත්වය විසින්,1000/= ක වැටුප් වැඩිවීමක් (එකල විශාල මුදලකි.) සමග උසස්වීමක් ලබා දෙන බවට වූ යෝජනාව ද නොතකා වර්නන් සහෝදරයා, තම හොඳ වැටුප් සහිත ටයිම්ස් රැකියාවෙන් ඉවත් වී සීඑම්යූ මූලස්ථානයේ පූර්ණකාලීන නිලධාරියෙකු වීමට තීරණය කළේය. (1965 ලිපිකරුවෙකුගේ සාමාන්‍ය මාසික වැටුප රු.250 පමණ විය.)  ඒ් අනුව, 1965 ඔක්තෝබර් මාසයේ පැවැත්වූ සීඑම්යූ 08 වන නියෝජිත සම්මේළනයේදී සීඑම්යූ සංගමයේ පූර්ණකාලීන උප සභාපති වශයෙන් ඔහු සේවයට එක්වීය. '''          ''' වර්නන් ටයිම්ස් ආයතනයෙන් ඉවත් වී සීඑම්යූවට එක්වීම ගැන එවකට ටයිම්ස් ආයතනයේ සාමාන්‍යාධිකාරී පාක් නඩේසන් මහතා ප්‍රකාශකර ඇත්තේ, එය "සීඑම්යූ වේ ලාභය මෙන්ම ටයිම්ස් හී පාඩුව" බවයි. 1969 පැවැත්වූ සීඑම්යූ 10 වන නියෝජිත සම්මේළනයෙන්  සීඑම්යූ හි පූර්ණකාලීන  උපලේකම් වශයෙන් පත්වූ වර්නන් සහෝදරයා 1976 වසරේ පැවැත්වූ සීඑම්යූ 14 වන නියෝජිත සම්මේළනයෙන් සීඑම්යූ හි සභාපති ලෙස ද, 1980 පැවැත්වූ 16 වන නියෝජිත සම්මේළනයෙන් සීඑම්යූ හි ඒකාබද්ධ ලේකම් ලෙස ද තේරී පත්වීය.  එතැන් සිට, 1986  පෙබරවාරි 19 දින පිළිකා රෝගයෙන් මියයන තෙක් ඔහු සීඑම්යූවේ ඒකාබද්ධ ලේකම් ලෙස කටයුතු කරමින් සංගමයේ සාමාජිකයින් හට ඉමහත් සේවයක් කරන ලදී. 1965 සිට 1970 දක්වා කාලය තුළ, සීඑම්යූ ව , ප්‍රධාන වශයෙන් රාජ්‍ය සංස්ථා ඇතුලත්ව, මාසයකට වැඩි කාලයක් ඇදීගිය වැඩවර්ජන 79 ක් පැවැත්වූ අතර, විජේසිංහ සහෝදරයා දිවයින පුරා වැඩවර්ජනයේ යෙදී සිටි සීඑම්යූ ශාඛා වෙත ගොස් ඔවුන්ගේ අවශ්‍යතා සපුරාලීම සඳහා තම කාලය හා ශක්තිය උරිමයෙන් කැප කළේය. '''සාමාජිකයින් වෙනුවෙන්'''            සීඑම්යූ ශාඛාවල වාර්ෂික මහා සභා රැස්වීම් හෝ වෙනත් ඕනෑම රැස්වීමකට සහභාගී වීමට අවශ්‍ය වූ විට, දිවා රෑ නොබලා එවකට සීඑම්යූහි ශාඛාවන් තිබූ යාපනයට, ත්‍රිකුණාමලයට, තලවාකැලේට, පොළොන්නරුවට, පුල්මුඩේට, පුත්තලමට, ගාල්ලට, මහනුවරට, නුවරඑළියට, අගලවත්තට හෝ වෙනත් ඕනෑම තැනකට යෑමට ඔහු පසුබට නොවීය. සංගමය වෙනුවෙන් ඔහු තම දරුපවුල පවා නොසලකා හැර කැපවී සේවය කළ විශිෂ්ඨ නායකයෙකි.            වර්නන් සහෝදරයා සාමාජිකයින්ට ආදරය කළ නායකයෙක් වූ අතර සාමාජිකයන් ද ඔහුට ආදරය කළහ. ඔහු ශාඛා නායකයින්ගේ වැරදි ඉවසා සිටි අතර ඉතා ඉවසිලිවන්තව ඔවුන්ට මඟ පෙන්වීය.  ඔවුන්ගේ ආරවුල් සහ ඔවුන්ගේ පෞද්ගලික දුෂ්කරතා වලදී පවා ඔහුගේ උපදෙස් සහ සහාය පැතූ සෑම සාමාජිකයෙකුම ඔහු දිරිමත් කළේය.            ඔහු ජ්‍යේෂ්ඨ නායකයෙකු සහ සැබෑ සහෝදරයෙකු ලෙස කිසි විටෙකත් ඔහුගේ කනිෂ්ඨයන් කිසිවෙකු අධෛර්‍යමත් කළේ නැත, ඒ වෙනුවට ඔහු, ඔවුන්ගේ වැරදි, හොඳින්, විශ්වාසයකින් හා ඵලදායී ලෙස විවේචනය කිරීමෙන් ඔවුන්ට උපදෙස් දුන්නේය. ඔහු, අප සියල්ලන්ම මිනිසුන් ලෙස සැලකූ අතර කිසිවෙකු නොසලකා හැරියේ නැත. ඒ හේතුවෙන් වෙනත් වෘත්තීය සමිති  නායකයින් පවා වර්නන් සහෝදරයෙකු ලෙස සැලකූහ.            සාකච්ඡාකරුවෙකු ලෙස වර්නන් අති දක්ෂයෙකු විය. කම්කරු නීති සම්පාදනය පිළිබඳ ඔහුගේ අවබෝධය, ආරවුලක් හෝ වැඩ වර්ජනයක් සහිත ශාඛාවක් සඳහා ඔහුගේ කැපවීම, විශිෂ්ඨ විය. බොහෝ දෙනෙක් බලාපොරොත්තු සුන්වීමෙන් අත්හැර දැමූ, මාස ගණනක් දිග්ගැස්සුනු සාකච්ඡා හරහා බොහෝ විට ඔහු විරුද්ධවාදී සේවා යෝජකයින්ට ඒත්තු ගැන්වූයේ සේවකයින්ගේ යහපත සමාගමේ යහපත ද බව ය. එසේම, නොසැලකිලිමත් ලෙස වැඩ වර්ජන හෝ අනවශ්‍ය ලෙස දීර්ඝ වූ ආරවුල් වල අන්තරායන් ගැන ඔහු සේවකයින්ට ද අනතුරු ඇඟවීය. ඔහු කථිකයෙකු නොවූ නමුත් යථාර්තවාදී ව කතා කළ නිසා ගැටලුවක් විශ්ලේෂණය කර, බොහෝ විට කෝපයට පත් සේවකයින්හට ගැටලුවක සියලු පැති පැහැදිලි කර, සන්සුන්, එකතු වූ තීරණයක් ලබා ගැනීමට ඔහුට හැකි විය. කම්කරුවන්ගේ අවශ්‍යතා ඉල්ලා සිටින විට, පසුබැසිය යුත්තේ කවදාදැයි ඔහු මැනවින් දැන සිටියේය.            ඔහුගේ වෘත්තීය සමිතිවාදය කාර්යාලයට සහ වේදිකාවට පමණක් සීමා නොවීය. එය ඔහුගේ කොටසක් විය. සේවකයින්ගේ  පෞද්ගලික  ගැටළු  ඔහුගේම විය.  සීඑම්යූ හි  කරුණාවන්ත  උපදෙස්  ඇති තැනැත්තා  ඔහුය.              වසර 20 කට වැඩි කාලයක් සීඑම්යූ ව වෙනුවෙන් ප්‍රමුඛ කාර්යභාරයක් ඉටු කළ ඔහු සීඑම්යූවේ එවකට පළකළ ඉංග්‍රීසි පුවත්පත වූ "ද වෑන්ගාඩ්" පුවත්පතේ කතෘවරයා ද විය. ඔහුගේ සේවය ඉතාමත් වටිනා කාලයක, 1986 පෙබරවාරි 19 දින, වයස අවුරුදු 54 දී ඔහු මරණයට පත්වීම සීඑම්යූවට විශාල පාඩුවක් විය. ඔහු වෘත්තීය සමිතියට කළ සේවය මැනිය නොහැකි අතර, ඔහු වැනි දක්ෂ හා නොසැලෙන පූර්ණකාලීන නිලධාරීන් සොයා ගැනීම  ඉතා දුෂ්කරය. '''දේශපාලන ජීවිතය'''            එවකට සීඑම්යූවේ දේශපාලන අංශය ලෙස පැවති විප්ලවීය මාක්ස්වාදී පක්ෂයේ සාමාජිකයෙකු වූ වර්නන් 1977 පැවති මහ මැතිවරණයේදී සීඑම්යූව නියෝජනය කරමින් උතුරු කොළඹ ආසනයට ස්වාධීනව තරඟ කර 04 වන ස්ථානයට පත්වීය. ඔහුගේ ජීවිතයේ වසර 30 කට වැඩි කාලයක් ඔහු වැඩකරන ජනතාව වෙනුවෙන් වැය කරන ලදී. "'''එකා සැමටත් සැම එකාටත්'''" යනුවෙන් වූ සීඑම්යූ හි තේමා පාඨය අර්ථවත් කරන වර්නන්  විජේසිංහ යනු සැමට එක මිනිසෙකු පිළිබඳ හොඳම උදාහරණයයි. ඔහු මිනිසුන් අතර සැබෑ මිනිසෙකි. සීඑම්යූ සංගමය සතු පැරණි ලිපිලේඛන සහ පුවත්පත් තොරතුරු ඇසුරින් සකස් කළේ, සීඑම්යූ සංගමයේ වත්මන් පරිපාලන ලේකම් '''අනුර කුමාර රත්නායක සහෝදරයා''' විසිනි. 2026 ජූනි 12 මූලාශ්‍ර - සීඑම්යූ සංගමයේ පැරණි ලිපිලේඛන සහ පැරණි පුවත්පත් ලිපි iscim23venon3kw3rgf1ilq3lbe9b69 796572 796571 2026-08-04T05:53:10Z CommonsDelinker 157 [[:c:COM:WEBHOST|Personal file]] by non-contributors ([[:c:COM:CSD#F10|F10]]), හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:The Squirrel Conspiracy|The Squirrel Conspiracy]] විසින් [[c:File:Vernon_Wijesinghe.png|Vernon_Wijesinghe.png]] ගොනුව මකාදමා ඇත. 796572 wikitext text/x-wiki == '''''වර්නන් විජේසිංහ සහෝදරයා''''' == === '''''වෘත්තීය සමිති ක්‍රියාධර, ලංකා ‌වෙළඳ ‌සේවක සංගමයේ හිටපු ‌ලේකම්''''' === '''ලංකා වෙළඳ සේවක සංගමය'''                    ලංකා වෙළඳ සේවක සංගමය හෙවත් '''සීඑම්යූ'''ව ආරම්භ කළේ 1928 දී, ශ්‍රී ලංකාවේ කම්කරු ව්‍යාපාරයේ පියා ලෙසින් හඳුන්වන දිවංගත ජ්‍යේෂ්ඨ කම්කරු නායක ඒ.ඊ.ගුණසිංහයන් විසිනි. එකල පෞද්ගලික අංශයේ ලිපිකාර සහ සමසේවා සේවකයින්ගෙන් සමන්විත සුළු සාමාජික පිරිසක් සහිත වෘත්තීය සමිතියක් ලෙස පැවති සීඑම්යූව ලිපිකාර සහ කාර්මික කම්කරුවන් 30,000 කට අධික සාමාජික පිරිසකගෙන් සමන්විත දැවැන්ත වෘත්තීය සමිතියක් බවට පත්කරන ලද්දේ, 1948 දී සීඑම්යූවේ ප්‍රධාන ලේකම් ධූරයට පත්වූ, දිවංගත ජ්‍යේෂ්ඨ කම්කරු නායක බාලා තම්පෝ සහෝදරයා විසිනි. කාර්මික කම්කරුවන් එක්වීම නිසා බහුතර කම්කරු සංවිධානයක් වූ බැවින් 1984 දී සීඑම්යූවේ නම ලංකා වෙළඳ කාර්මික සහ පොදු කම්කරු සංගමය ලෙස වෙනස් කරන ලදී.            1960, 70, 80, දශකයන්හි ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රභලතම මෙන්ම ප්‍රමුඛතම වෘත්තීය සමිතියක් බවට පත්වූ සීඑම්යූව තම දැවැන්ත සාමාජික ශක්තියත්, බාලා සහෝදරයා ප්‍රමුඛ නිලධාරීන්ගේ දූරදර්ෂී නායකත්වය සහ කැපවීමත් නිසා, ලාංකීය කම්කරුවන් අදටත් බුක්ති විඳින, ඉතා වටිනා කම්කරු අණපනත් ඇතුළුව, කම්කරු අයිතීන් රැසක් වැඩකරන ජනතාවට උරුමකර දීමට පෙරමුණ ගන්නා ලදී. මෙම ‌‌ඓතිහාසික ජයග්‍රහණයන්හි පෙරමුණේ බාලා සහෝදරයා සිටි අතර ඒ පසුපස ඔහුට දැවැන්ත ශක්තියක් ධෛර්‍යයක් වෙමින්, තම පෞද්ගලික ජීවිතය පසෙකළා සීඑම්යූව වෙනුවෙන් ඇපකැපවී සේවය කළ පූර්ණකාලීන නිලධාරි මණ්ඩලයක්  විය. එයින් ප්‍රමුඛස්ථානය ගත්තේ බාලා සහෝදරයාගේ දකුණත බඳු වූ, ඔහුගේ බිරිඳ වූ, මේ වික්‍රමසූරිය සහෝදරියයි. එසේම, මෙම දැවැන්ත කාර්යභාරය රැකියාව ලෙස නොව තම පෞද්ගලික ජීවිතය ලෙස සලකා වචනයේ පරිසමාප්ත අර්ථයෙන්ම පූර්ණකාලීනව සීඑම්යූවට සේවය කළ තවත් එක් චරිතයක් නම් '''වර්නන්''' '''විජේසිංහ''' සහෝදරයාය. මේ තුලින් ඔබ වෙත ගෙන එන්නේ, සීඑම්යූ සංගමය වෙනුවෙන්, තම පෞද්ගලික සුඛවිහරනය කැපකර, දිවියේ නිමාව තෙක්, පීඩිත කම්කරු පංතියට විමුක්තිය ලබාදීමට ඇපකැපවූ ඔහු ගැන, මා හට සොයාගැනීමට හැකිවූ තොරතුරු බිඳකි. 2026 පෙබරවාරි 19 දිනට ඔහු, අප අතරින් වෙන්ව වසර 40 ක් සපිරෙන බැවින් අප්‍රකට නමුත් අමිල සේවයක් කම්කරු පංතිය වෙනුවෙන් ඉටුකල, අපට අමතකව යන, නව පරපුර නොදන්නා, මෙවන් සැබෑ මිනිසුන් ගැන වූ ඉතිහාසය, කාලයේ වැලිතලාවෙන් වැසීයාමට නොදී ජනගත කිරීමට ගන්නා උත්සාහයකි මේ. '''වර්නන්ගේ සීඑම්යූ ආගමනය'''            වර්නන් සහෝදරයා වෘත්තීය සමිති ව්‍යාපාරයට පැමිණියේ 1960 දශකයේ ලංකාදීප, සිලෝන් ඩේලි මිරර්. වනිතා විත්ති වැනි පුවත්පත් පළකළ  "ද ටයිම්ස් ඔෆ් සිලෝන්" පුවත්පත් සමාගමේ මාණ්ඩලික වාර්ථාකරුවෙකු ලෙස සේවය කරන කාලයේදීය. ඔහු ටයිම්ස් පුවත්පතේ වාර්ථාකරණ කාර්ය මණ්ඩලයට සම්බන්ධ වූ විට ඔහුට වෘත්තීය අරගල පිළිබඳ වාර්ථාකරණය  පවරන ලදී. ඔහු, එය මෙහෙවරක් කළ හැකි කාර්යයක් ලෙස සතුටින් බාරගත් නමුත්, දවසේ වෘත්තීය සමිති ක්ෂේත්‍රයේ අරගලයන්හි අරමුණ පිළිබඳ නිවැරදි දැක්මක් සහිත වාර්ථාකරණයක් ඇති කිරීමට ඔහු දැරූ උත්සාහයන් කිසි විටෙකත් සාර්ථක වූයේ නැත. මාධ්‍ය ලෝකයට සත්‍ය වාර්ථාකරණයක් අවශ්‍ය නොවීය. වඩාත් බරපතල කරුන නම්, වෘත්තීය අරගලයේ හඬ හාම්පුතුන්ගේ හඬ හරහා පමණක් ඇසියයුතු බවට වූ ජ්‍යෙෂ්ඨ මාධ්‍යවේදීන්ගේ ප්‍රවේශයේ කිසිදු වෙනසක් ඇති කිරීමට ඔවුන් ඉඩ නොදීමයි. එවකට පැවති සෑම ආරවුලක් සහ වර්ජනයක්ම ඔහු ආවරණය කළ අතර ඒ තුලින් වර්නන් ඔහුගේ හදවත සහ සිත්ගත් වෘත්තීය සමිති ව්‍යාපාරයට සමීප විය. මුලින් ඔහු ටයිම්ස් හි වෙනත් වෘත්තීය සමිතියක සාමාජිකත්වය ලබා සිටි නමුත් එම වෘත්තීය සමිතියේ වැරදි ක්‍රියාකලාපයන් සහ දුර්වලතාවයන් හේතුවෙන්, සීඑම්යූ සංගමයේ සාමාජිකත්වය ලබාගන්නා ලදී. පසුව සීඑම්යූ ටයිම්ස් ශාඛාවේ සභාපති ධූරයට පත්වූ ඔහු, එවකට ටයිම්ස් ආයතනය තුල බොහෝ හිරිහැරයට ලක්ව සිටි සීඑම්යූ ශාඛාව, පුවත්පත් අංශයේ බලවත්ම වෘත්තීය සමිතිය බවට පත් වන තෙක් එයට නායකත්වය දුන්නේය.   ඔහු යටතේ සංවිධානය වූ CMU හි ටයිම්ස් ශාඛාව, සියලුම කම්කරු කොටස්, මාධ්‍යවේදීන්, කාර්යාල සේවකයින් සහ අඩුම වැටුප් ලබන පිරිසිදු කරන්නන් ද යන සියලු සේවකයින් ඇතුළත් පුවත්පත් අංශයේ එකම වෘත්තීය සමිතිය  විය.            1962 ඔක්තෝබර් මාසයේ පැවැත්වූ සීඑම්යූ මහාමණ්ඩල රැස්වීමෙන් සීඑම්යූ සංගමයේ විධායක සභිකයෙකු ලෙස තේරී පත්වූ ඔහු 1964 පැවැත්වූ සීඑම්යූ 07 වන නියෝජිත සම්මේළනයෙන් එහි උප සභාපති ලෙස තේරීපත්වීය.                                                1965 වසරේ, ටයිම්ස් කළමනාකාරිත්වය විසින්,1000/= ක වැටුප් වැඩිවීමක් (එකල විශාල මුදලකි.) සමග උසස්වීමක් ලබා දෙන බවට වූ යෝජනාව ද නොතකා වර්නන් සහෝදරයා, තම හොඳ වැටුප් සහිත ටයිම්ස් රැකියාවෙන් ඉවත් වී සීඑම්යූ මූලස්ථානයේ පූර්ණකාලීන නිලධාරියෙකු වීමට තීරණය කළේය. (1965 ලිපිකරුවෙකුගේ සාමාන්‍ය මාසික වැටුප රු.250 පමණ විය.)  ඒ් අනුව, 1965 ඔක්තෝබර් මාසයේ පැවැත්වූ සීඑම්යූ 08 වන නියෝජිත සම්මේළනයේදී සීඑම්යූ සංගමයේ පූර්ණකාලීන උප සභාපති වශයෙන් ඔහු සේවයට එක්වීය. '''          ''' වර්නන් ටයිම්ස් ආයතනයෙන් ඉවත් වී සීඑම්යූවට එක්වීම ගැන එවකට ටයිම්ස් ආයතනයේ සාමාන්‍යාධිකාරී පාක් නඩේසන් මහතා ප්‍රකාශකර ඇත්තේ, එය "සීඑම්යූ වේ ලාභය මෙන්ම ටයිම්ස් හී පාඩුව" බවයි. 1969 පැවැත්වූ සීඑම්යූ 10 වන නියෝජිත සම්මේළනයෙන්  සීඑම්යූ හි පූර්ණකාලීන  උපලේකම් වශයෙන් පත්වූ වර්නන් සහෝදරයා 1976 වසරේ පැවැත්වූ සීඑම්යූ 14 වන නියෝජිත සම්මේළනයෙන් සීඑම්යූ හි සභාපති ලෙස ද, 1980 පැවැත්වූ 16 වන නියෝජිත සම්මේළනයෙන් සීඑම්යූ හි ඒකාබද්ධ ලේකම් ලෙස ද තේරී පත්වීය.  එතැන් සිට, 1986  පෙබරවාරි 19 දින පිළිකා රෝගයෙන් මියයන තෙක් ඔහු සීඑම්යූවේ ඒකාබද්ධ ලේකම් ලෙස කටයුතු කරමින් සංගමයේ සාමාජිකයින් හට ඉමහත් සේවයක් කරන ලදී. 1965 සිට 1970 දක්වා කාලය තුළ, සීඑම්යූ ව , ප්‍රධාන වශයෙන් රාජ්‍ය සංස්ථා ඇතුලත්ව, මාසයකට වැඩි කාලයක් ඇදීගිය වැඩවර්ජන 79 ක් පැවැත්වූ අතර, විජේසිංහ සහෝදරයා දිවයින පුරා වැඩවර්ජනයේ යෙදී සිටි සීඑම්යූ ශාඛා වෙත ගොස් ඔවුන්ගේ අවශ්‍යතා සපුරාලීම සඳහා තම කාලය හා ශක්තිය උරිමයෙන් කැප කළේය. '''සාමාජිකයින් වෙනුවෙන්'''            සීඑම්යූ ශාඛාවල වාර්ෂික මහා සභා රැස්වීම් හෝ වෙනත් ඕනෑම රැස්වීමකට සහභාගී වීමට අවශ්‍ය වූ විට, දිවා රෑ නොබලා එවකට සීඑම්යූහි ශාඛාවන් තිබූ යාපනයට, ත්‍රිකුණාමලයට, තලවාකැලේට, පොළොන්නරුවට, පුල්මුඩේට, පුත්තලමට, ගාල්ලට, මහනුවරට, නුවරඑළියට, අගලවත්තට හෝ වෙනත් ඕනෑම තැනකට යෑමට ඔහු පසුබට නොවීය. සංගමය වෙනුවෙන් ඔහු තම දරුපවුල පවා නොසලකා හැර කැපවී සේවය කළ විශිෂ්ඨ නායකයෙකි.            වර්නන් සහෝදරයා සාමාජිකයින්ට ආදරය කළ නායකයෙක් වූ අතර සාමාජිකයන් ද ඔහුට ආදරය කළහ. ඔහු ශාඛා නායකයින්ගේ වැරදි ඉවසා සිටි අතර ඉතා ඉවසිලිවන්තව ඔවුන්ට මඟ පෙන්වීය.  ඔවුන්ගේ ආරවුල් සහ ඔවුන්ගේ පෞද්ගලික දුෂ්කරතා වලදී පවා ඔහුගේ උපදෙස් සහ සහාය පැතූ සෑම සාමාජිකයෙකුම ඔහු දිරිමත් කළේය.            ඔහු ජ්‍යේෂ්ඨ නායකයෙකු සහ සැබෑ සහෝදරයෙකු ලෙස කිසි විටෙකත් ඔහුගේ කනිෂ්ඨයන් කිසිවෙකු අධෛර්‍යමත් කළේ නැත, ඒ වෙනුවට ඔහු, ඔවුන්ගේ වැරදි, හොඳින්, විශ්වාසයකින් හා ඵලදායී ලෙස විවේචනය කිරීමෙන් ඔවුන්ට උපදෙස් දුන්නේය. ඔහු, අප සියල්ලන්ම මිනිසුන් ලෙස සැලකූ අතර කිසිවෙකු නොසලකා හැරියේ නැත. ඒ හේතුවෙන් වෙනත් වෘත්තීය සමිති  නායකයින් පවා වර්නන් සහෝදරයෙකු ලෙස සැලකූහ.            සාකච්ඡාකරුවෙකු ලෙස වර්නන් අති දක්ෂයෙකු විය. කම්කරු නීති සම්පාදනය පිළිබඳ ඔහුගේ අවබෝධය, ආරවුලක් හෝ වැඩ වර්ජනයක් සහිත ශාඛාවක් සඳහා ඔහුගේ කැපවීම, විශිෂ්ඨ විය. බොහෝ දෙනෙක් බලාපොරොත්තු සුන්වීමෙන් අත්හැර දැමූ, මාස ගණනක් දිග්ගැස්සුනු සාකච්ඡා හරහා බොහෝ විට ඔහු විරුද්ධවාදී සේවා යෝජකයින්ට ඒත්තු ගැන්වූයේ සේවකයින්ගේ යහපත සමාගමේ යහපත ද බව ය. එසේම, නොසැලකිලිමත් ලෙස වැඩ වර්ජන හෝ අනවශ්‍ය ලෙස දීර්ඝ වූ ආරවුල් වල අන්තරායන් ගැන ඔහු සේවකයින්ට ද අනතුරු ඇඟවීය. ඔහු කථිකයෙකු නොවූ නමුත් යථාර්තවාදී ව කතා කළ නිසා ගැටලුවක් විශ්ලේෂණය කර, බොහෝ විට කෝපයට පත් සේවකයින්හට ගැටලුවක සියලු පැති පැහැදිලි කර, සන්සුන්, එකතු වූ තීරණයක් ලබා ගැනීමට ඔහුට හැකි විය. කම්කරුවන්ගේ අවශ්‍යතා ඉල්ලා සිටින විට, පසුබැසිය යුත්තේ කවදාදැයි ඔහු මැනවින් දැන සිටියේය.            ඔහුගේ වෘත්තීය සමිතිවාදය කාර්යාලයට සහ වේදිකාවට පමණක් සීමා නොවීය. එය ඔහුගේ කොටසක් විය. සේවකයින්ගේ  පෞද්ගලික  ගැටළු  ඔහුගේම විය.  සීඑම්යූ හි  කරුණාවන්ත  උපදෙස්  ඇති තැනැත්තා  ඔහුය.              වසර 20 කට වැඩි කාලයක් සීඑම්යූ ව වෙනුවෙන් ප්‍රමුඛ කාර්යභාරයක් ඉටු කළ ඔහු සීඑම්යූවේ එවකට පළකළ ඉංග්‍රීසි පුවත්පත වූ "ද වෑන්ගාඩ්" පුවත්පතේ කතෘවරයා ද විය. ඔහුගේ සේවය ඉතාමත් වටිනා කාලයක, 1986 පෙබරවාරි 19 දින, වයස අවුරුදු 54 දී ඔහු මරණයට පත්වීම සීඑම්යූවට විශාල පාඩුවක් විය. ඔහු වෘත්තීය සමිතියට කළ සේවය මැනිය නොහැකි අතර, ඔහු වැනි දක්ෂ හා නොසැලෙන පූර්ණකාලීන නිලධාරීන් සොයා ගැනීම  ඉතා දුෂ්කරය. '''දේශපාලන ජීවිතය'''            එවකට සීඑම්යූවේ දේශපාලන අංශය ලෙස පැවති විප්ලවීය මාක්ස්වාදී පක්ෂයේ සාමාජිකයෙකු වූ වර්නන් 1977 පැවති මහ මැතිවරණයේදී සීඑම්යූව නියෝජනය කරමින් උතුරු කොළඹ ආසනයට ස්වාධීනව තරඟ කර 04 වන ස්ථානයට පත්වීය. ඔහුගේ ජීවිතයේ වසර 30 කට වැඩි කාලයක් ඔහු වැඩකරන ජනතාව වෙනුවෙන් වැය කරන ලදී. "'''එකා සැමටත් සැම එකාටත්'''" යනුවෙන් වූ සීඑම්යූ හි තේමා පාඨය අර්ථවත් කරන වර්නන්  විජේසිංහ යනු සැමට එක මිනිසෙකු පිළිබඳ හොඳම උදාහරණයයි. ඔහු මිනිසුන් අතර සැබෑ මිනිසෙකි. සීඑම්යූ සංගමය සතු පැරණි ලිපිලේඛන සහ පුවත්පත් තොරතුරු ඇසුරින් සකස් කළේ, සීඑම්යූ සංගමයේ වත්මන් පරිපාලන ලේකම් '''අනුර කුමාර රත්නායක සහෝදරයා''' විසිනි. 2026 ජූනි 12 මූලාශ්‍ර - සීඑම්යූ සංගමයේ පැරණි ලිපිලේඛන සහ පැරණි පුවත්පත් ලිපි 3mqle4navmcgyar59fxhe2hbxt0ue7s 0 195498 796576 796295 2026-08-04T08:36:42Z InternetArchiveBot 63598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 796576 wikitext text/x-wiki {{තොරතුරුකොටුව ජනාවාසය | name = බාරීකොට් | official_name = | native_name = {{nq| بریکوټ}} | native_name_lang = ps | settlement_type = [[නගරය]] | image_skyline = File:Barikot Swat.jpg | image_caption = ''පුළුල් දර්ශනය'': [[බාරීකොට්]] | mapsize = | map_alt = | pushpin_map = Pakistan#Gandhara#Khyber Pakhtunkhwa | pushpin_label_position = top | pushpin_map_alt = | pushpin_relief = yes | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|34.677471|N|72.211675|E|type:city_region:PK|display=title}} | elevation_m = 808 | subdivision_type = රට | subdivision_name = {{flagu|පාකිස්තානය}} | subdivision_type1 = [[පාකිස්තානයේ පළාත්|පළාත]] | subdivision_name1 = {{flag|ඛයිබර් පාඛ්තුන්ඛ්වා}} | subdivision_type2 = [[පාකිස්තානයේ දිස්ත්‍රික්ක|දිස්ත්‍රික්කය]] | subdivision_name2 = [[ස්වාට් දිස්ත්‍රික්කය|ස්වාට්]] | subdivision_type3 = [[ටේසිල්]] | subdivision_name3 = [[බාරීකොට් ටේසිල්|බාරීකොට්]] | established_title = ස්ථාපනය | established_date = | founder = | seat_type = | seat = | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_footnotes = | area_total_km2 = | population_total = 115,045 | population_as_of = 2023 | population_footnotes = | population_density_km2 = | demographics1_title1 = භාෂා(ව) | timezone1 = [[පාකිස්තානයේ වේලාව|PST]] | utc_offset1 = +5 | postal_code = 19240 | area_code = | website = <!-- {{URL|website}} --> | demographics1_info1 = [[පශ්තෝ භාෂාව|පශ්තෝ]] }} '''බාරීකොට්''' ( {{Langx|ur|<big>بریکوٹ</big>}} ) ( පැෂ්ටෝ : <big>بریکوټ</big> ) යනු [[පාකිස්ථානය|පාකිස්තානයේ]] ඛයිබර් පඛ්තුන්ඛ්වා හි ස්වාට් ගඟේ මැද ප්‍රදේශය අසල පිහිටි නගරයකි. එය මින්ගෝරා සහ [[බුත්කාර ස්තූපය|බුත්කාර ස්තූපයේ]] සිට කි.මී. 20 (සැත 12) දුරින් පිහිටා ඇත. එය මධ්‍යම ස්වාට් නිම්නයට පිවිසෙන නගරය වන අතර එහි ජනගහනය ආසන්න වශයෙන් 25,000 කි. බාරීකොට් යනු [[මහා ඇලෙක්සැන්ඩ' රජ|මහා ඇලෙක්සැන්ඩර්]] විසින් අල්ලා ගන්නා ලද පුරාණ බලකොටුවක පිහිටීමක් වන අතර, ක්‍රි.ව. දක්වා දිවෙන [[තඹ යුගය|කැල්කොලිතික්]] අවශේෂ සමඟ {{Circa|ක්‍රි.පූ. 1700}}, දක්වා දිවෙන අතර, [[ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගය|මුල් ඓතිහාසික යුගයේ]] ඉතිහාසය {{Circa|ක්‍රි.පූ. 600}} පමණ පැරණි ය. ගිසෙප් ටකී විසින් ආරම්භ කරන ලද ඉතාලි පුරාවිද්‍යා මෙහෙයුම (ISMEO ලෙස නම් කරන ලදී) 1984 සිට බාරීකොට් යටතේ පැරණි ''බසිරා'' නගරයේ නටබුන් කැණීම් කරමින් සිටී <ref name="AGI">{{Cite news|url=https://international.agi.it/international/pakistan_unearths_the_city_defeated_by_alexander_the_great-1007847/news/2016-08-16/|title=Pakistan unearths the city defeated by Alexander the Great|date=16 August 2016|work=AGI – Agenzia Giornalistica Italia|access-date=13 September 2017|language=it|archive-date=13 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170913232113/https://international.agi.it/international/pakistan_unearths_the_city_defeated_by_alexander_the_great-1007847/news/2016-08-16/|url-status=dead}}</ref> == ආශ්‍රේයයන් == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}{{Gandhara}} [[ප්‍රවර්ගය:Short description is different from Wikidata]] [[ප්‍රවර්ගය:කෙටි විස්තරයක් සහිත ලිපි]] [[ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානයේ ස්තූප]] ot2n6k1vrtni975c6elir0kovu4od9o