පෘතුගාලය

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="si">
  <siteinfo>
    <sitename>විකිපීඩියා</sitename>
    <dbname>siwiki</dbname>
    <base>https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.14</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">මාධ්‍යය</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">විශේෂ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">පරිශීලක</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">පරිශීලක සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">විකිපීඩියා</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">විකිපීඩියා සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ගොනුව</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ගොනුව සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">සැකිල්ල</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">සැකිලි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">උදවු</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">උදවු සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ප්‍රවර්ගය</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ද්වාරය</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ද්වාරය සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="126" case="first-letter">MOS</namespace>
      <namespace key="127" case="first-letter">MOS talk</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>පෘතුගාලය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7120</id>
    <revision>
      <id>797537</id>
      <parentid>780039</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T02:50:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>797537</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16256" sha1="h8ncsj5t7306gacaaiy8autflfhi1jb" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name   = Portuguese Republic
| common_name              = Portugal
| native_name              = {{native name|pt|República Portuguesa|nbsp=omit}}
| image_flag               = Flag_of_Portugal.svg
| image_coat               = Coat of arms of Portugal.svg
| symbol_width             = 
|other_symbol = {{vunblist |''[[Coat of arms of Portugal|Selo Nacional de Portugal]]'' &lt;br /&gt;{{small|National Seal of Portugal}} &lt;br /&gt;[[File:Coat of arms of Portugal (Lesser).svg|100px|link=Coat of arms of Portugal]]}}
|other_symbol_type = [[Seal (emblem)|National seal]]
| motto                    = &lt;!-- ''None'' --&gt;
| national_anthem          = &quot;{{lang|pt|[[A Portuguesa]]}}&quot;&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;display:inline-block;margin-top:0.4em;&quot;&gt;[[File:A Portuguesa.ogg]]&lt;/div&gt;
| image_map                = {{Switcher|[[File:EU-Portugal (orthographic projection).svg|frameless]]|Show globe|[[File:EU-Portugal with islands circled.svg|upright=1.15|frameless]]|Show map of Europe|default=1}}
| map_caption              = {{map caption |location_color=dark green |region=Europe |region_color=dark grey |subregion=the [[European Union]] |subregion_color=green }}
| capital                  = [[Lisbon|ලිස්බන්]]
| coordinates              = {{Coord|38|46|N|9|9|W|type:city}}
| largest_city             = [[Lisbon|ලිස්බන්]]
| languages_type           = Official language&lt;br /&gt;{{nobold|and [[national language]]}}
|languages                 = [[Portuguese language|Portuguese]]
| languages2_type          = {{nobold|Recognized}}&lt;br /&gt;{{nobold|regional language}}
| languages2               = [[Mirandese language|Mirandese]]{{NoteTag|name=a|[[Mirandese language|Mirandese]], spoken in some villages of the municipality of [[Miranda do Douro]], was officially recognized in 1999 (''Lei n.° 7/99 de 29 de Janeiro''),&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite web | url = https://mirandes.no.sapo.pt/LMPSlei.html | archive-url = https://web.archive.org/web/20020318130143/http://mirandes.no.sapo.pt/LMPSlei.html | url-status=dead | archive-date = 18 March 2002 | title = Reconhecimento oficial de direitos linguísticos da comunidade mirandesa (Official recognition of linguistic rights of the Mirandese community) | website= Centro de Linguística da Universidade de Lisboa (UdL) | access-date= 2 December 2015 }}&lt;/ref&gt; awarding it an official right-of-use.{{big|&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;[http://bookshop.europa.eu/en/euromosaic-pbC29295845/downloads/C2-92-95-845-EN-C/C29295845ENC_001.pdf?FileName=C29295845ENC_001.pdf&amp;SKU=C29295845ENC_PDF&amp;CatalogueNumber=C2-92-95-845-EN-C The Euromosaic study, Mirandese in Portugal], europa.eu&amp;nbsp;– [[European Commission]] website. Retrieved January 2007. Link updated December 2015&lt;/ref&gt;}} [[Portuguese Sign Language]] is also recognized.}}
| ethnic_groups            = {{Unbulleted list
 |95.3%&amp;nbsp;[[Portuguese people|Portuguese]]
 |4.7%&amp;nbsp;Others
}}
| ethnic_groups_ref        = {{NoteTag|name=b|By country of citizenship}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.pordata.pt/en/Portugal/Foreign+population+with+regular+residence+as+a+percentage+of+the+resident+population+total+and+by+sex-533 |title=Foreign population with regular residence as a % of the resident population: total and by sex (2018) |publisher=[[Statistics Portugal]], [[Foreigners and Borders Service]] and [[Ministry of Internal Administration]]|access-date=18 July 2019}}&lt;/ref&gt;
| ethnic_groups_year       = 2018
| religion                 = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |84.3% [[Christianity]] |—81.0% [[Catholic Church in Portugal|Roman Catholic]] |—3.3% Other [[List of Christian denominations|Christians]] |6.8% [[Irreligion|No religion]] |0.6% Other religion |8.3% Undeclared}}
| demonym                  = Portuguese
| government_type          = [[Unitary state|Unitary]] [[Semi-presidential system|semi-presidential]] [[Constitution of Portugal|constitutional]] [[republic]]&lt;ref&gt;[http://www.constituteproject.org/constitution/Portugal_2005.pdf Constitution of Portugal, Preamble]:&lt;/ref&gt;
| leader_title1            = [[President of Portugal|ජනාධිපති]]
| leader_name1             = {{nowrap|[[Marcelo Rebelo de Sousa]]}}
| leader_title3            = {{nowrap|[[List of Presidents of the Assembly of the Republic (Portugal)|President of the Assembly]]}}
| leader_name3             = [[Eduardo Ferro Rodrigues]]
| leader_title2            = [[Prime Minister of Portugal|අගමැති]]
| leader_name2             = [[António Costa]]
| legislature              = [[Assembly of the Republic (Portugal)|Assembly of the Republic]]
| sovereignty_type         = [[History of Portugal|Establishment]]
| sovereignty_note         =
| established_event1       = [[County of Portugal#First county|Foundation]]
| established_date1        = 868
| established_event2       = [[County of Portugal#Second county|Re-founding]]
| established_date2        = 1095
| established_event3       = [[Battle of São Mamede|Sovereignty]]
| established_date3        = 24 June 1128
| established_event4       = [[Kingdom of Portugal|Kingdom]]
| established_date4        = 25 July 1139
| established_event5       = [[Portuguese Restoration War|Restoration]]
| established_date5        = 1 December 1640
| established_event6       = [[Portuguese Constitution of 1822|First Constitution]]
| established_date6        = 23 September 1822
| established_event7       = [[5 October 1910 revolution|Republic]]
| established_date7        = 5 October 1910
| established_event8       = [[Carnation Revolution|Democratization]]
| established_date8        = 25 April 1974
| established_event9       = [[Portuguese Constitution|Present constitution]]
| established_date9        = 25 April 1976{{NoteTag|name=c|[[Constitution of Portugal|Portuguese Constitution adopted in 1976]] with several subsequent minor revisions, between 1982 and 2005.}}
| established_event12      = [[Accession of Portugal to the European Union|EEC accession]]
| established_date12       = 1 January 1986
| area_km2                 = 92,212
| area_footnote            = &lt;ref&gt;{{in lang|pt}}{{cite web |title=Superfície Que municípios têm maior e menor área? |url=https://www.pordata.pt/Municipios/Superf%C3%ADcie-57 |publisher=[[Pordata]] |access-date=17 November 2020}}&lt;/ref&gt;
| area_rank                = 109th &lt;!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] --&gt;
| area_sq_mi               = 57,298
| percent_water            = 1.2 (as of 2015)&lt;ref&gt;{{cite web|title=Surface water and surface water change|access-date=2020-10-11|publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD)|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER#}}&lt;/ref&gt;
| population_estimate      = 10,295,909&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.ine.pt/xportal/xmain?xpid=INE&amp;xpgid=ine_destaques&amp;DESTAQUESdest_boui=414436913&amp;DESTAQUESmodo=2|title=Portugal registou uma taxa de crescimento efetivo positiva (0,19%), o que não acontecia desde 2009 - 2019|website=Ine.pt|access-date=15 June 2020}}&lt;/ref&gt;
| population_estimate_rank = 89th
| population_census        = 10,562,178&lt;ref&gt;{{cite web | website=Statistics Portugal - Web Portal | date=2012-11-27 | url=http://www.ine.pt/scripts/flex_definitivos/Main.html | archive-url=https://web.archive.org/web/20121127184227/http://www.ine.pt/scripts/flex_definitivos/Main.html | archive-date=27 November 2012 | url-status=dead | access-date=2020-07-11 | title=Archived copy }}&lt;/ref&gt;
| population_estimate_year = 2019
| population_census_year   = 2011
| population_density_km2   = 114.5&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://www.pordata.pt/en/Portugal/Population+density++according+to+Census-412 | title=PORDATA - Population density, according to Census}}&lt;/ref&gt;
| GDP_PPP                  = {{decrease}} $339.9&amp;nbsp;billion&lt;ref name=&quot;imf2&quot;&gt;{{cite web|title=Report for Selected Countries and Subjects – Portugal|url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2020/October/weo-report?c=182,&amp;s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&amp;sy=2018&amp;ey=2025&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;scc=0&amp;ssd=1&amp;ssc=0&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1|publisher=International Monetary Fund|access-date=5 February 2021|year=2021}}&lt;/ref&gt;
| GDP_PPP_year             = 2020
| GDP_PPP_per_capita       = {{decrease}} $33,131&lt;ref name=&quot;imf2&quot;/&gt;
| GDP_nominal              = {{decrease}} $221.7&amp;nbsp;billion&lt;ref name=&quot;imf2&quot;/&gt;
| GDP_nominal_year         = 2020
| GDP_nominal_per_capita   = {{decrease}} $21,608&lt;ref name=&quot;imf2&quot;/&gt;
| Gini                     = 31.9 &lt;!-- number only --&gt;
| Gini_year                = 2018
| Gini_change              = decrease &lt;!-- increase/decrease/steady --&gt;
| Gini_ref                 = &lt;ref&gt;{{cite web|title=Gini coefficient |url=https://www.pordata.pt/MicroPage.aspx?DatabaseName=Portugal&amp;MicroName=Índice+de+Gini+(percentagem)&amp;MicroURL=2166&amp;|publisher=PORDATA|access-date=8 June 2019|location=Portugal}}&lt;/ref&gt;
| Gini_rank                =
| HDI                      = 0.864 &lt;!-- number only --&gt;
| HDI_year                 = 2019 &lt;!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--&gt;
| HDI_change               = increase &lt;!-- increase/decrease/steady --&gt;
| HDI_ref                  = &lt;ref name=&quot;UNHDR&quot;&gt;{{cite web|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf|title=Human Development Report 2020|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=December 15, 2020|access-date=December 15, 2020}}&lt;/ref&gt;
| HDI_rank                 = 38th
| currency                 = [[Euro|යුරෝ]] ([[Euro sign|€]])
| currency_code            = EUR
| utc_offset               = {{sp}}
| time_zone                = [[Western European Time|WET]])&lt;br/&gt; UTC−1 ([[Time in Portugal#IANA time zone database|Atlantic/Azores]]
| utc_offset_DST           = +1
| time_zone_DST            = [[Western European Summer Time|WEST]])&lt;br/&gt; UTC (Atlantic/Azores
| DST_note                 = Note: [[Mainland Portugal]] and [[Madeira]] use WET/WEST, the [[Azores]] are 1 hour behind.
| date_format              = dd/mm/yyyy ([[Common Era|CE]])
| drives_on                = දකුණ
| calling_code             = [[Telephone numbers in Portugal|+351]]
| cctld                    = [[.pt]]
| footnote_a               = {{Note|a}} [[Mirandese language|Mirandese]], spoken in some villages of the municipality of [[Miranda do Douro]], was officially recognized in 1999 (''Lei n.° 7/99 de 29 de Janeiro''),&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt; awarding it an official right-of-use.{{big|&lt;ref name=&quot;auto1&quot;/&gt;}} [[Portuguese Sign Language]] is also recognized.
| footnote_b               = {{Note|b}} By country of citizenship
| footnote_c               = {{Note|c}} [[Constitution of Portugal|Portuguese Constitution adopted in 1976]] with several subsequent minor revisions, between 1982 and 2005.
| religion_year            = 2011
| today                    =
}}

'''පෘතුගාලය''' ({{බස-pt|පුර්තුගාල්}} ; {{බස-mwl|Pertual}}), නිල වශයෙන් '''පෘතුගීසි ජනරජය''' ({{බස-pt|රෙපුබ්ලීකා පොර්තුගීසා}}; {{බස-mwl|República Pertuesa}}), යනු   [[ඒකීය රාජ්‍යය |ඒකීය]] [[අර්ධ-ජනාධිපතිමය ක්‍රමය|අර්ධ-ජනාධිපතිමය]] [[ජනරජය|ජනරජයකි]]. එය පිහිටා ඇත්තේ, නිරිත දිග [[යුරෝපය|යුරෝපයේ]], [[අයිබීරියානු අර්ධද්වීපය|අයිබීරියානු අර්ධද්වීපයෙහි]] වන අතර, බටහිර දිශාවෙන් සහ දකුණු දිශාවෙන් [[අත්ලාන්තික් සාගරය|අත්ලාන්තික් සාගරයෙන්ද]], උතුරු සහ නැගෙනහිර දිශාවලින් [[ස්පාඤ්ඤය|ස්පාඤ්ඤයෙන්ද]] මායිම් වී ඇති එය,  [[ප්‍රධාන-භූමි ප්‍රදේශ යුරෝපය|  ප්‍රධාන-භූමි ප්‍රදේශ යුරෝපයෙහි]] ඉතාමත් බටහිර දිශාවෙන් පිහිටි රට වෙයි.  පෘතුගීසි සමූහාණ්ඩුවේ අතීත කාලයේ සිට අඛණ්ඩ ජනපදිකයන් වූයේ ගලේසි, ලුසිමෑනියන් සෙල්ටිසි,සයිනෙටිස්,ෆිනිෂියන්ස්,තාතජිනියන්, රෝමන්ස්, ජර්මානු යන ජන වර්ගයන්ය. මෙම ප්‍රදේශය රෝමානු අධිරාජ්‍යට සම්බන්ධ වූ අතර රෝමානු පදිංචිකරුවන් පෘතුග්‍රීසි සංස්කෘතියට අනුව හැඩ ගැසුණි. අටවන ශතවර්ෂයේදී මුස්ලිම් මුවර් විසින්ක්‍රිස්තියානි ජර්මන් රාජධානිය පිහිටුවන ලදි.1143 සහ 1249 එහි මායිම් පෘතුග්‍රීසින් යටතේ විය. 15 වන 16 වන ශත වර්ෂය තුළ වරාය ගවේෂණයන් තුළින් ගෝලීය රාජ්‍යයක් නිර්මාණය වු අතර එහි අප්‍රිකානු, ආසියානු දකුණු හා ඇමරිකානු ජාතීන් ඇතුලත් විය. 1755 පමණ සිදුවු භූමි කම්පාවෙන් හා ස්පාඤ්ඤ සහ ප්‍රංශ ආක්‍රමණයන්ගෙන් අනතුරුව එහි විශාලතම ප්‍රදේශයවන බ්‍රසීලය අහිමි විය. මේ නිසා දේශපාලන ස්ථාවර භාවය හා ආර්ථික වර්ධනය අඩාල විය.පෘතුගාලය සංවර්ධිත රටකි. ලෝකයේ ඉහළම ජීවන මට්ටම ඇති රටවල් අතුරින් පෘතුගාලයට හිමිවන්නේ 19 වන ස්ථානයයි. එය ලොව 14 වන නිදහස් රට හා 13 වන ගෝලීයකරණය වූ රට වෙයි. පෘතුගාලය ලැටින් සංගමයයේ ආරම්භක සාමාජිකයකු වන්නේය. එය සාමාජිකත්වය දරන්නේ යු‍රෝපානු සංගමය, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංගමය, ලිබරෝ ඇමරිකානු රාජ්‍ය සංවිධානය සහ නේටෝ යුරෝපීය සංගමය යන ඒවාගේය.

== ආශ්‍රිත ==
{{Portal |Portugal}}
* [[Index of Portugal-related articles]]
* [[Outline of Portugal]]{{-}}

== සටහන් ==
{{NoteFoot}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== අඩවියෙන් බැහැර පිටු ==
* [http://www.visitportugal.com/Cultures/en-US/default.html Official Travel and Tourism office website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926234753/http://www.visitportugal.com/Cultures/en-US/default.html |date=2007-09-26 }}
* [http://tempo.growiktionary.org Weather Forecast] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231112154106/http://tempo.growiktionary.org/ |date=2023-11-12 }}

{{Portugal topics|state=collapsed}}
{{Portugal geography|the country}}
{{navboxes
|title=Articles related to Portugal
|list=
{{Sovereign states of Europe}}
{{Members of the European Union (EU)}}
{{Council of Europe}}
{{North Atlantic Treaty Organisation (NATO)}}
{{Organisation for Economic Co-operation and Development}}
{{Community of Portuguese Language Countries (CPLP)|state=collapsed}}
{{World Trade Organization}}
{{Portuguese overseas empire}}
{{National personifications}}
}}
{{Coord|38|42|N|9|11|W|type:country|display=title}}{{Authority control}}

[[ප්‍රවර්ගය:පෘතුගාලය]]</text>
      <sha1>h8ncsj5t7306gacaaiy8autflfhi1jb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ස්වාභාවික දර්ශනය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16436</id>
    <revision>
      <id>797545</id>
      <parentid>797177</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T04:38:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>797545</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23664" sha1="aprqugtarliqzyzkugfpst7df8kigb8" xml:space="preserve">[[ගොනුව:Planisphæri cœleste.jpg|thumb|right|280px|ලන්දේසි සිතුවම්කරු ෆ්‍රෙඩ්රික් ද විට් (Frederik De Wit) විසින් අඳින ලද 17වෙනි සියවසෙහි ආකාශ සිතුවමක්.]]

'''ස්වාභාවික දර්ශනය''' හෝ '''ස්වභාවධර්මය පිළිබඳ දර්ශනය''' (ලතින් බසින් ෆිලෝසොෆියා නැචුරාලිස්), [[නූතන විද්‍යාව]]ට පෙර පැවති [[ස්වභාවධර්මය]] හා [[භෞතික ලෝකය]] පිළිබඳ අධ්‍යයනය හැඳින්වීම සඳහා යොදා ගනී. එය [[භෞතික විද්‍යාව]] වැනි [[ස්වභාවික විද්‍යාවන්]]හි පුරෝගාමියා ලෙස සැලකේ. 

විද්‍යාවේ විවිධ ආකාර ඓතිහාසිකව වර්ධනය වූයේ [[දර්ශනය|දර්ශනයෙන්]] හෝ වඩාත් නිවැරදිව පවසනවානම් ස්වාභාවික දර්ශනයෙනි. පුරාණ විශ්ව විද්‍යාල තුල සංස්ථාපිත ස්වාභාවික දර්ශනය පිළිබඳ පදවි මේ කාලයේ හොබවනු ලබන්නේ ප්‍රධාන වශයෙන් භෞතික විද්‍යා මහාචාර්යවරුන් මගිනි. විද්‍යාව හා විද්‍යාඥයින් පිළිබඳ සංකල්පනාව විහිදී යන්නේ දහනමවන සියවස දක්වා පමණි (වෙබ්ස්ටර්ගේ නමවැනි විද්‍යාලයීය ශබ්දකෝෂය &quot;විද්‍යාඥයා&quot; වදනේ මූලාරම්භය 1834 ලෙස දක්වයි). ඊට පෙර &quot;විද්‍යාව&quot; යන වදන හුදෙක් දැනුම යන අර්ථය සඳහා භාවිතා කෙරුණු අතර විද්‍යාඥයා යනුවෙන් වදනක් භාවිතයේ නොතිබිණි. 1687 එළි දක්වන ලද [[අයිසැක් නිව්ටන්]]ගේ විද්‍යාත්මක ග්‍රන්ථය හැඳින්වූයේ [[ස්වාභාවික දර්ශනයේ ගණිතමය මූලධර්ම]] ([[The Mathematical Principles of Natural Philosophy]]) යනුවෙනි.

__TOC__

== වදනේ ආරම්භය හා පරිණාමය ==

ස්වාභාවික දර්ශනය, අප වර්තමානයේ ව්‍යවහාර කරන [[ස්වාභාවික විද්‍යා]] (ලතින් බසින් &quot;දැනුම&quot; යනුවෙන් අරුත දෙන සයන්ෂියා-scientia යන්නෙන්) යන වදනටත් පෙර සිට භාවිතා වූ අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍රයක් හැඳින්වීමට භාවිතා කල වදනයි. එවිට එය &quot;ස්වභාවධර්මයේ ක්‍රියාකාරීත්වය&quot; පිළිබඳ දැනුම හෝ අධ්‍යනය පිළිබඳව වූවක් විය. ස්වාභාවික දර්ශනය, ස්වභාවධර්මය වටහා ගැනීමට හෝ විස්තර කිරීමට සිදු කරන, පොදු අනුභූතීන් හා විතර්කණ වල විශ්ලේෂණ හා සංශ්ලේෂණ කාර්යයන් වලට අදාල වන අතර, ''විද්‍යාව'' යන වදන දහසය වන ශත වර්ශයේදීත් ඊට ඉහතදීත් අනන්‍ය වශයෙන්ම භාවිත වූයේ දැනුම හෝ අධ්‍යයනය යන්නට පර්යාය පදයක් ලෙසිනි. &quot;ස්වාභාවික විද්‍යාව&quot; වදනෙහි භාවිත වන අයුරින් &quot;විද්‍යාව&quot; යන්න, නූතනයේදී විද්‍යාව නැමැති අර්ථය අත්කර ගත් අතර, විද්‍යාත්මක ක්‍රමය මගින් පාලනය කරනු ලබන පර්යේෂණ (විශේෂ අනුභූතීන්) තුලින් දැනුම අත්කර ගැනුම එයටම විශේෂ වූ, ස්වාභාවික දර්ශනයට වඩා ඉහලින් පිහිටි අධ්‍යයන කොටසක් බවට පත් විණි. පාදුවා සරසවියේ ස්වාභාවික දර්ශනයේ මහාචාර්ය ලෙස පත් වූ පළමු පුද්ගලයා වන්නේ [[ජැකෝපෝ සැබරෙල්ලා]] (Jacopo Zabarella) ය.

14වන හා 15වන ශතවර්ෂ වලදී, ''ස්වාභාවික දර්ශනය'' දැන් [[භෞතීය විද්‍යාව]] නමින් හැඳින්වෙන දේ හැඳින්වීමට යොදා ගන්නා ලදී. 19වන ශතවර්ශයේ මැද භාගයේ සිට, විද්‍යාඥයින්ට භෞතික විද්‍යාවටත් රසායනික විද්‍යාවට එකවර දායක වීමට අපහසු වූ විට එය ''භෞතික විද්‍යාව'' ලෙස පමණක් හැඳින්වුණ අතර ඔක්ස්ෆර්ඩ් සරසවියේ උපාධි නාමයන් සඳහා තවමත් ඒ ආකාරයෙන්ම භාවිතා වේ. ස්වාභාවික දර්ශනය, නූතන විද්‍යාවේ අනෙකුත් පුරෝගාමියා වූ ස්වාභාවික ඉතිහාසයෙන් වෙනස් වූයේ, එහි ඇතුලත්ව තිබූ තර්කණය හා ස්වභාවධර්මය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම් (හා ගැලීලියෝට පසු ප්‍රමාණාත්මක තර්කණය) හා අදාලවය. ස්වාභාවික ඉතිහාසය ඉඳුරාම ගුණාත්මක හා විස්තරාත්මක විය.

== ස්වාභාවික දර්ශනයේ විෂය පථය ==

ප්ලේටෝගේ පැරණිතම සංවාදයක් ලෙස විශ්වාස කරන ලියැවිල්ලක(''[[Charmides (dialogue)|Charmides]]'') විද්‍යාවන් නැතහොත්  ද්‍රව්‍යාත්මක ප්‍රථිපල නිපදවන දැනුම් සම්භාරයන් හා එසේ නොවන ‍දේ අතර බෙදා වෙන්කිරීමක් දක්නට ලැබේ. ස්වාභාවික දර්ශනය, දර්ශනවාදයන්හි ප්‍රායෝගික අංගයකට වඩා න්‍යායාත්මක අංගයක් ලෙස වර්ගීකරණය වී ඇත (ආචාර විද්‍යාව හා සමානවම). ස්වාභාවය පිළිබඳ වූ දර්ශනවාදී දැනුම උපයෝගී කරගන්නා හා ශාස්ත්‍රයන් සඳහා මග පෙන්වන විද්‍යාවන්  ප්‍රායෝගික ප්‍රථිපල නිපදවන නමුත් මෙම අතිරේක විද්‍යාවන් (උදා: [[ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය]] හෝ [[වෛද්‍ය විද්‍යාව]]) ස්වාභාවික දර්ශනයන් ඉක්මවා යන බව සැලකේ.

ස්වාභාවික දර්ශන අධ්‍යයනය විසින් [[විපර්යාසය]] යථාර්තය ලෙස පූර්වකල්පනය කරයි. මෙය පැහැදිලිව පසක් වන ලෙස පෙනුනත් විපර්යාසය සිදුවෙන බව ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති දර්ශනවාදීන් සිට ඇත. ප්ලේටෝගේ ගුරුවරයෙකු වන [[පාමනයිඩීස්]], ග්‍රීක දර්ශනවාදියෙකු වන [[සෙක්ස්ටස් එම්පිරිකස්]] හා ඇතැම් පෙරදිග දර්ශනවාදීන් මෙම කාණ්ඩයට අයත් වේ.  &quot;අඥෙයවාදය හා තිරස්චීන ඇදහිල්ල&quot; (Scepticism and Animal Faith) යන ග්‍රන්ථයේ ‍[[ජෝජ් සන්තානයා]] විසින් විපර්යාසයේ යථාර්තය ඔප්පු කිරීමට නොහැකි බව පෙන්වා දීමට උත්සහ කර ඇත. ඔහුගේ තර්කණය ස්ථිරසාර නම්, භෞතික විද්‍යාඥයෙකු වීමට යමෙකු විසින් තමාගේ ඉන්ද්‍රියයන් විශ්වාස කල  යුතු තරමට තමාගේ සැක සහිත බව මැඩ පවත්වා ගත යුතුය. නැතහොත් [[ප්‍රති-යථාර්තවාදය]] මත විශ්වාසය තැබිය යුතුය.

[[ෂෙලින්ග්]]ගේ සිට ස්වාභාවික විද්‍යාව තුල අධ්‍යයනයට ලක්වෙන විපර්යාස ආකාරය පරිණාමය වෙනුවට ප්‍රවර්ධනය බවට පත් වී ඇත. ප්‍රවර්ධනය යනු කලින් පැවසිය හැකි දිශානතික විපර්යාසයයි. පරිණාමය යනු වෙනස් කල නොහැකි ලෙස ඓතිහාසිකව මැදහත් තොරතුරු රාශීභූත වීමයි.

[[රෙනේ ඩෙකාට්]]ගේ ද්වෛතවාදී පාරභෞතික පද්ධතිය තුල පදාර්ථ හා මනස යනුවෙන් ද්‍රව්‍යය වර්ග දෙකක් පවතී. මෙම පද්ධතියට අනුව &quot;පදාර්ථ&quot; වන සියලු ද්‍රව්‍යය [[නිර්ණායන]] හා ස්වාභාවික &amp;mdash;එම නිසා ස්වාභාවික දර්ශනයට අයිති වන&amp;mdash;වන අතර &quot;මනස&quot; වන සියලු ද්‍රව්‍යය [[චේතනාත්මක]] හා අස්වාභාවිකය. එය දර්ශනයේ විෂය පරාසයෙන් පිටතට අයත් වේ.

==ස්වාභාවික දර්ශනයේ අංග හා විෂය කාරණාව==

ස්වාභාවික දර්ශනයේ ප්‍රධාන අංග ලෙස [[තාරකා විද්‍යාව]] හා [[අජටාකාශ විද්‍යාව]], ස්වභාවධර්මය මහා පරිමාණයෙන් අධ්‍යයනය කිරීම;[[හේතු විද්‍යාව]], (නෛසර්ගික හා සමහර අවස්ථා වලදී පරායත්ත) [[හේතූන්]]; [[ආකස්මිකය]], සම්භාවිතාව හා සසම්භාවිතාව අධ්‍යයනය; [[මූල ද්‍රව්‍ය]] පිළිබඳ අධ්‍යයනය; [[අපරිමිතය]] හා (තථ්‍ය හා අතථ්‍ය) අසීමිතය පිළිබඳ අධ්‍යයනය; [[පදාර්ථය]] පිළිබඳ අධ්‍යයනය; [[යාන්ත්‍ර විද්‍යාව]], චලනයේ හා විපර්යාසයේ පරිවර්තනය පිළිබඳ අධ්‍යයනය; [[ස්වභාවධර්මය]] හෝ විවිධ ක්‍රියා ප්‍රභව පිළිබඳ අධ්‍යයනය; ස්වාභාවික [[ගුණාංග]] පිළිබඳ අධ්‍යයනය; භෞතික [[රාශිය|රාශීන්]] පිළිබඳ අධ්‍යයනය; භෞතික වස්තූනි අතර [[සම්බන්ධතා]] පිළිබඳ අධ්‍යයනය; සහ [[කාලය හා අවකාශය පිළිබඳ දර්ශනය]] ගෙන හැර දැක්විය හැක. (ඇඩ්ලර්, 1993)

==ස්වාභාවික දර්ශනයේ ඉතිහාසය==

:'' 17වෙනි ශත වර්ෂයට පෙර ස්වාභාවික දර්ශනයේ ඉතිහාසය සඳහා [[භෞතික විද්‍යාවේ ඉතිහාසය]], [[රසායන විද්‍යාවේ ඉතිහාසය]] හා [[තාරකා විද්‍යාවේ ඉතිහාසය]] වෙත යොමු වන්න.''

===ස්වාභාවික දර්ශනය තුල විශේෂ පුද්ගලයින්===
[[Ibn al-Haytham|අල්zසන් ]]ගේ ''[[දෘෂ්ටි විද්‍යාව පිළිබඳ ග්‍රන්ථය]]'' තුලින් හා ස්වභාවධර්මය අධ්‍යයනය කිරීමට වඩා ප්‍රායෝගික හා 'ප්‍රශ්න කිරීමට ලක්වීමට ලැදි' මාර්ගයක් සඳහා යෝජනා [[ෆ්‍රැන්සිස් බේකන්]] ඉදිරිපත් කිරීම මගින් [[විද්‍යාත්මක ක්‍රමය]] බිහි වීම අතරතුර, [[රොබට් බොයිල්]], ස්වභාවධර්මය හා [[පාරභෞතිකය]] අතර වෙනස පිළිබඳව උත්පාදක කර්තව්‍යයක් ලෙස සැලකෙන ''ස්වභාවධර්මය පිළිබඳ ග්‍රාම්‍ය සංකල්පනය තුලට ස්වාධීන විමසුමක්'' (''A Free Enquiry into the Vulgarly Received Notion of Nature'')යන ග්‍රන්ථය ලියා පළ කරන ලදී. 1686 දී රචනා කරන ලද මෙම ග්‍රන්ථය ස්වාභාවික දර්ශනය, විද්‍යාව බවට පරිවර්තනය වීම සඳහා චිත්‍රය සැකසීම පිළිඹිබු කලේය. එය, [[මධ්‍යතන යුගයන්හි]] [[ගුරුකුලවාදය]] වෙතින් විප්ලවීය වෙන්වීමක් නිරූපණය කලේය. පූර්වගයා තුල පැවති [[කුලවාදී]] ආයිත්තම් කිහිපයක් ස්වාභාවික දර්ශනයේ අංග විසින් රඳවා තබා ගත් නමුත්,  ස්වාභාවික දර්ශනය තර්කානුකූල වශයෙන්ම [[අනුභූතිවාදය|ඉන්ද්‍රියානුභවික]] විය. [[ස්වභාවධර්මය]] විස්තර කිරීමට ඉන් පෙර සිදූ වූ ප්‍රයත්නයන් එසේ නොවීය. විද්‍යාව හා ස්වාභාවික දර්ශනය අතර වැදගත් ප්‍රභේදක ලක්ෂණයක් වන්නේ ස්වාභාවික දර්ශනවාදීන් පොදුවේ තමන්ගේ අදහස් ප්‍රායෝගික ආකාරයට අත්හදා බැලීමට නොසිතීමයි. ඒ වෙනුවට ඔවුහු [[ප්‍රපංච]] [[නිරීක්ෂණය|නිරීක්ෂණය]] මගින් 'දාර්ශනික' සිද්ධාන්ත වලට එළඹ ගත්හ.

මෙවැනි මාර්ගයක් ඔහුගේ සම්පරීක්ෂණාත්මක උත්සහයන්හිදීත් ඔහුගේ රචනා තුලදීත් භාවිතා කල පළමුවැන්නා වන බොයිල් සහ බේකන් (සහ මෙවැනි කාරණා වලදී බොයිල් හා බේකන් හට අනුප්‍රාණයක් වූ [[ගැලීලියෝ]]), ස්වභාව ධර්මය පිළිබඳ සතුටුදායක අවබෝධයක් ලබා ගත හැකි වන්නේ, හුදෙක් විචාරශීලී මාර්ගයක් වෙත හෝ ලබා ගන්නා ලද අධිකාරියක් වෙත කරනු ලබන අනන්‍ය ආශ්‍රේයයන් වලට වඩා, ප්‍රායෝගික සම්පරීක්ෂණාත්මක නිරීක්ෂණ තුලින් බවට නිශ්චයකට එළඹ සිටියෝය. 

ගැලීලියෝගේ 'ස්වාභාවික දර්ශනය' ඉතා සුළු වශයෙන් විද්‍යවෙන් වෙනස් වූවත්, ඔහුගේ පර්යේෂණ හා ලියැවිලි අතර සම්බන්ධය, බොයිල් පසුව අවධානය කල ආකාරයට සුපරීක්ෂාකාරීව වාර්තාගත කරනු ලබන ප්‍රායෝගික විද්‍යාත්මක පර්යේෂණාත්මක නිරීක්ෂණ දත්ත සමඟ අපිළිවෙල වීමට වඩා, ආවේණිකව දාර්ශනික වේ.

ඔහුගේ භාවිතය 'ස්වාභාවික දර්ශනය' ලෙස බොයිල් හැඳින්වූවත්, ඔහු හඳුන්වා දුන් නව්‍යකරණයන් මූල-විද්‍යාවෙන් විද්‍යාවට සංක්‍රමණය වීම නිරූපණය කරන්නන් ලෙස දැකිය හැක. මෙම නව්‍යකරණයන් අතර, පර්යේෂණාත්මක ප්‍රථිපල, අසාර්ථක වූ පර්යේෂණ වල පවා, ප්‍රකාශනයට බල කිරීමකුත්, නිරීක්ෂණාත්මක ප්‍රකාශයන් තහවුරු කර ගැනීම සඳහා පර්යේෂණ ප්‍රතිගුණනය කිරීමේ අවශ්‍යතාවයකුත් දක්නට ඇත. 

'ස්වාභාවික දර්ශනය' හා 'විද්‍යාව' වදන් අතර විලක්ෂණය ඇති වූයේ බොයිල් මිය ගිය පසු බැවින්, ඔහුගේ කර්තව්‍යයන් සඳහා 'ස්වාභාවික දර්ශනය' යන වදනේ භාවිතය, පෙර මූල-විද්‍යාවන් සමඟ කාල විරෝධී ඒකාබද්ධ වීමක් ලෙස සැලකිය හැක.

ඒ ආකාරයෙන් බොයිල් ඔහුගේ කර්තව්‍යයන් 'ස්වාභාවික දර්ශනය' ලෙස හඳුන්වන විට අප ඒවා 'විද්‍යාව' ලෙස හඳුන්වයි. එසේ උවත් බොයිල්ගේ භාවිතය ඔහුගේ කාලයට නිවැරදිය. කෙසේ උවත්, වදන් ද්විත්වයේ නූතන විලක්ෂණය හැඩ ගැස්වූ පුද්ගලයා ලෙස බොයිල් හැඳින්විය හැක. 

ඇරිස්ටෝටල්ගේ ''ඕගනුම්'' (''Organum'') තුල අපෝහනය කෙරෙහි තිබූ පුරාණ අවධාරණය නිරුපණය වී තිබෙනු දක්නට ඇත. [[ෆ්‍රැන්සිස් බේකන්]]ගේ ''නෝවුම් ඕගනුම්'' (''Novum Organum'') නැමැති නිබන්ධනය තුල අභ්‍යහනය හා පර්යේෂණ වෙත තිබෙන නවීන අවධාරණය නිරූපණය වී තිබෙනු දක්නට ඇත. 


==ආශ්‍රේය==

{{Nofootnotes|date=December 2007}}
*{{cite book|last=Adler|first=Mortimer J.|authorlink=Mortimer J. Adler|title=The Four Dimensions of Philosophy:  Metaphysical, Moral, Objective, Categorical|url=https://archive.org/details/fourdimensionsof0000adle|publisher=Macmillan|date=1993|isbn=0-02-500574-X}}
*[[Philip Kitcher]], ''Science, Truth, and Democracy.'' Oxford Studies in Philosophy of Science. Oxford; New York: Oxford University Press, 2001.  LCCN:2001036144 ISBN 0-19-514583-6
*[[Bertrand Russell]], ''[[History of Western Philosophy (Russell)|A History of Western Philosophy]] and Its Connection with Political and Social Circumstances from the Earliest Times to the Present Day'' (1945) Simon &amp; Schuster, 1972.
*{{cite book|last=Santayana|first=George|authorlink=George Santayana|title=Scepticism and Animal Faith|url=https://archive.org/details/scepticismanimal0000sant_k8s7|publisher=[[Dover Publications]]|date=1923|pages=[https://archive.org/details/scepticismanimal0000sant_k8s7/page/27 27]–41|isbn=0-486-20236-4}}
*[[David Snoke]], ''Natural Philosophy: A Survey of Physics and Western Thought.''  Access Research Network, 2003. ISBN 1-931796-25-4.[http://www.cityreformed.org/snoke/hsbook/hsbook.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070408204932/http://www.cityreformed.org/snoke/hsbook/hsbook.html |date=2007-04-08 }} [http://www.thehomeschoolmagazine.com/Homeschool_Reviews/reviews.php?rid=909] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130922132810/http://thehomeschoolmagazine.com/Homeschool_Reviews/reviews.php?rid=909 |date=2013-09-22 }}

==වැඩිදුර කියවීම්==
{{Portal|Ecology|Earth flag PD.jpg}}
{{Portal|Environment|Devils Punchbowl Waterfall, New Zealand.jpg}}
*[[Gentleman scientist]]
*[[History of science]]
*[[Natural environment]]
*[[Natural history]]
*[[ස්වභාවික විද්‍යාව]]
*[[Natural theology]]
*[[Naturalism (philosophy)]]
*[[Nature]]

==බාහිර සබැඳි==
* [http://www.amphilsoc.org/exhibitions/philhall.htm Past Exhibit in Philosophical Hall] by [[American Philosophical Society|APS]].


[[Category:History of philosophy]]
[[Category:History of physics]]
[[Category:History of science]]</text>
      <sha1>aprqugtarliqzyzkugfpst7df8kigb8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16449</id>
    <revision>
      <id>797547</id>
      <parentid>788512</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T05:11:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-43781-26</username>
        <id>80438</id>
      </contributor>
      <comment>Mama kale athana meka ape rate urumaya</comment>
      <origin>797547</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70549" sha1="4s6h2wdyoo45pui2wzlof6lpzsmrebt" xml:space="preserve">ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය දකුණු ආසියාව මහාවංශය ,දීපවංශය,පාලි ,චූලවංශය,දිවයින සිංහල ජනයා, ලක්දිවෙන්  ලංකා ආසියා හා ඉන්දියානු සාගරය ඉන්දියන් සාගරය  ඇතුළු  ඉන්දියානු උප මහාද්වීපය  හා ඒ අවට ප්‍රදේශවල ඉතිහාසය සමඟ බැඳී බලං‌ගොඩ මානවයා පවතී.බලංගොඩ මානවයා.meka harima amutuyi💩

හමු වී ඇති පැරණිතම මානව අවශේෂ වසර 125,000 ක් තරම් ඈත අතීතයකට දිව යයි .යාල ජාතික වනෝද්‍යානයේ බ්ලොක් 2 කොටසෙහි තවත් ටික දුරකට වන්නට ගොඩ බසින ලද අප්‍රිකානු චිම්පන්සියන්ගෙන් පරිනාමය වු හෝමෝසේපියන් වරුන්ගේ සාක්ෂිය. 

ශ්‍රී ලංකාව ජනාවාස වීම සම්බන්ධ තොරතුරු ඇතුළත් පැරණිතම ලියකියවිලි ලෙස  සහ වැනි  වංශකතා දැක්විය හැකිය. උතුරු ඉන්දියාවේ සිට සිංහල ජනතාවගේ පැමිණීමේ පටන් ඉතිහාසය එම වංශකතා මඟින් විස්තර කෙරේ.language hela, pali, Italian,sinhala}ක්‍රි.පූ. 6 වන සියවසේ දී තම්බපණ්ණි රාජධානිය  පිහිටුවීම.ලක්දිව රාජාවලිය.සිංහල රාජාවලියේ ආරම්භය යි. ක්‍රි. පූ. 4 වන සියවසේ දී රජකම් කළ  පණ්ඩුකාභය රජ.පණ්ඩුකාභය රජු   අනුරාධපුර රාජධානිය.අනුරාධපුර රාජධානියේ පළමු ශ්‍රී ලාංකීය පාලකයා ලෙස සැලකේ. මහින්දාගමනය මඟින් බුදු දහම රටට හඳුන්වා දීම සිදු වී ඇත්තේ ක්‍රි. පූ. 3 වන සියවසේ දී ය.

පසුව එළැඹුණු සියවස් වල දී සිදු වූ  චෝළ රාජවංශය චෝල ආක්‍රමණ  හමු වේ දිවයින වරින් වර කුඩා රාජධානි වලට බෙදී වෙන් වී යාම් සහ නැවත එක්සේසත් වීම් ද සිදු විය. අනුරාධපුර යුගයේ සිට සෙංකඩගල රාජධානිය මහනුවර යුගය. දක්වා ශ්‍රී ලංකාව රජවරුන් හා රැජිණියන් 181 දෙනෙකු විසින් පාලනය කර තිබේ. එමෙන්ම 16 වන සියවසේ පටන් රටේ ඇතැම් වෙරළබඩ ප්‍රදේශ පෘතුගීසි අධිරාජ්‍යය පෘතුගීසි , ලන්දේසි අධිරාජ්‍යය ලන්දේසි සහ බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය බ්‍රිතාන්‍යයන අධිරාජ්‍යයන් යටතේ පැවතුණි. 1597 සිට 1658 දක්වා කාලය තුළ දිවයිනේ සැලකිය යුතු කොටසක් පෘතුගීසින් යටතේ පාලනය විය.අසූ අවුරුදු යුද්ධයඅසූ අවුරුදු යුද්ධයේදී. ලන්දේසීන්ගේ මැදිහත් වීම හේතුවෙන් පෘතුගීසීන්ට සිය බල ප්‍රදේශ අහිමි විය. උඩරට සටන් වලින් අනතුරුව 1815 දී බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය යටතේ දිවයින නැවත එක්සේසත් විය.1818 හෙළයේ විමුක්ති අරගලයේ මර්මස්ථානයයි, ඌව උඩුකිඳ 1818 ඌව වෙල්ලස්ස කැරැල්ල  හා මාතලේ muslim කැරැල්ල.1848 මාතලේ කැරැල්ල ලෙස බ්‍රිතාන්‍යයන්ට එරෙහිව සන්නද්ධ නැගී සිටීම් දෙකක් ද සිදු විය. අවසානයේ 1948 වසරේ දී බ්‍රිතාන්‍යන් විසින් නිදහස් දිනය ශ්‍රී ලංකාව නිදහස ලබා දෙන ලද නමුත් 1972 වන තෙකරට බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය යටතේ ලංකා ඩොමීනියන් රාජ්‍යය ඩොමීනියන් තත්ත්වයේ පැවතුණි.

1972 දී ශ්‍රී ලංකාව ශ්‍රී ලංකාව ජනරජයක්  බවට පත් විය. අනතුරුව 1978 දී රටට නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක්  හඳුන්වා දෙනු ලැබූ අතර එමඟින් ශ්‍රී ලංකාවේ විධායක ඡනාධිපති ධූරය විධායක ජනාධිපතිවරයා රාජ්‍ය නායකයා බවට විය. 1971 ජවිපෙ කැරැල්ල
 1971 හා ශ්‍රී ලංකාවේ 1987-89 කැරැල්ල 1987  කැරැලි වලට අමතර ව 1983 දී ශ්‍රී ලංකානු සිවිල් යුද්ධය ශ්‍රී ලංකාවේ සිවිල් යුද්ධය  ආරම්භ වූ අතර වසර 25 ක් පුරා පැවති එය 2009 වසරේ දී අවසන් විය. 

ගොනුව:Ceylon MKL Bd. 3 1890 128593274.jpn xtml.thumb right alt= ceylon ,Srilanka Map. ශ්‍රී ලංකා සිතියම

==ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගය==
{{ප්‍රධාන|ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාග් ඉතිහාසය}}

බලංගොඩ මානවයා මීට වසර 125,000 කට පමණ පෙර දිවයිනට පැමිණ ඇති බවට විශ්වාස කෙරේ. [[මෙසොලිතික්]] යුගයේ දී ගල් ගුහාවල විසූ [[දඩයක්කාර-ඵලවැලරැස්කරන්නා|දඩයක්කාර හා ඵලවැල රැස්කරන්නන්]] ලෙස ඔවුන්ව හඳුනාගෙන ඇත. එවැනි ලෙන් අතුරින් සුප්‍රසිද්ධ [[බටදොඹ ලෙන]] හා [[පාහියන් ලෙන|පාහියන්ගල ලෙන]] වැනි ස්ථාන වලින් දිවයිනේ මුල් පදිංචිකරුවන් ගේ යැයි සැලකෙන කෞතුක භාණ්ඩ හමු වී තිබේ.[[ගොනුව:ස්වභාවික_ශාඛ_සාරයෙන්_වර්‍ණ_ගැන්වූ_සිතුවම්.JPG|thumb|right|alt=ස්වභාවික_ශාඛ_සාරයෙන්_වර්‍ණ_ගැන්වූ_සිතුවම්|පාහියංගල වන සෙනසුන (සිතුවම්)]]
බලංගොඩ මානවයා විසින් ඇතැම් විට දඩයම් අල්ලා ගැනීම සඳහා ගස් පුළුස්සා දැමීම හේතුවෙන් මධ්‍යම කඳුකරයේ [[හෝර්ටන් තැන්න ජාතික උද්‍යානය|හෝර්ටන් තැන්න]] නිර්මාණය වන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. කෙසේ වෙතත්, ක්‍රිස්තු පූර්ව 15,000 ට ආසන්න කාලයේ යැයි සැලකිය හැකි ඕට්ස් සහ බාර්ලි වගාවන්ට අදාළ සාක්ෂි එම ප්‍රදේශයෙන් සොයා ගැනීමෙන් ඇඟවෙන්නේ එම මුල් කාලය වන විටත් කෘෂිකර්මාන්තය දියුණු වී තිබූ බවකි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.lankalibrary.com/geo/prehistory.htm |title=WWW Virtual Library: Prehistoric basis for the rise of civilisation in Sri Lanka and southern India |publisher=Lankalibrary.com |access-date=17 August 2012}}&lt;/ref&gt;

4 cm ක් පමණ දිගින් යුත් කුඩා පාෂාණ මෙවලම්, මැටි බඳුන්, දැව අවශේෂ සහ මැටි සොහොන් බඳුන් කිහිපයක් මෙසොලිතික් යුගයේ ඒවා බවට කාල නිර්ණය කර තිබේ. එමෙන්ම [[වාරණ රජ මහා විහාරය|වාරණ රජමහා විහාරය]] ආශ්‍රිත ගුහාවක සහ කලටුවාව ප්‍රදේශයේ මෑතක දී සිදු කරන ලද කැණීම් මඟින් ක්‍රිස්තු පූර්ව 6000 පමණ යැයි සැලකෙන මානව අවශේෂ ද සොයා ගනු ලැබ ඇත. 

ක්‍රිස්තු පූර්ව 1500 තරම් පැරණි, ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික [[කුරුඳු]] [[පුරාතන මිසරය|පුරාණ ඊජිප්තුවෙන්]] හමු වී ඇති අතර එමඟින් ශ්‍රී ලංකාව හා [[ඊජිප්තුව]] අතර ඈත අතීතයේ පටන් පැවති වෙළඳාම පිළිබඳව අදහසක් ලබා ගත හැකිය. 

ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයේ දී (ක්‍රි.පූ. 1000-500) ශ්‍රී ලංකාව සංස්කෘතික අතින් [[දකුණු ඉන්දියාව]] සමඟ සමානකම් පෙන්වා තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://frontline.thehindu.com/other/article30208096.ece |title=Reading the past in a more inclusive way - Interview with Dr. Sudharshan Seneviratne |work=Frontline (2006) }}&lt;/ref&gt; මහා ශිලා සුසාන භූමි, පිඟන් මැටි, යකඩ තාක්‍ෂණය, ගොවිතැන් ක්‍රම සහ ශිලා ලිපි ඉන් සමහරකි.&lt;ref name=&quot;Seneviratne&quot;&gt;{{cite book |last=Seneviratne |first = Sudharshan|title=Social base of early Buddhism in south east India and Sri Lanka|date=1984 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Karunaratne&quot;&gt;{{cite book |last=Karunaratne |first = Priyantha|title=Secondary state formation during the early iron age on the island of Sri Lanka : the evolution of a periphery|date=2010 }}&lt;/ref&gt; [[ප්‍රාකෘත බස]] කතා කරන්නන්  සංක්‍රමණය වීමට පෙර [[වේලිර්]] වැනි ද්‍රවිඩ ජන වර්ග මඟින් මෙම සංස්කෘතික සමානකම ව්‍යාප්ත වන්නට ඇතැයි සැලකේ.&lt;ref name=&quot;Seneviratne&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Robin Conningham - Anuradhapura - The British-Sri Lankan Excavations at Anuradhapura Salgaha Watta 
Volumes 1 and 2 (1999/2006)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Sudharshan Seneviratne (1989) - Pre-State Chieftains And Servants of the State: A Case Study of Parumaka -http://dlib.pdn.ac.lk/handle/123456789/2078&lt;/ref&gt;

ශ්‍රී ලංකාවේ [[යකඩ යුගය|යකඩ යුගයේ]] ආරම්භය පිළිබඳ පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක ක්‍රිස්තු පූර්ව 900 ට පෙර ජනාවාස වී තිබූ හා අතීතයේ විශාල නගරයක් වූ [[අනුරාධපුර පෞරාණික නගරය|අනුරාධපුරයෙන්]] හමු වී තිබේ. ක්‍රිස්තු පූර්ව 900 දී එම ජනාවාසය හෙක්ටයාර 15 ක් පමණ වූ නමුත් ක්‍රිස්තු පූර්ව 700 වන විට එය හෙක්ටයාර 50 දක්වා ව්‍යාප්ත වී ඇත.&lt;ref&gt;Deraniyagala, S.U. (2003) [https://web.archive.org/web/20071110054930/http://www.arkeologi.uu.se/afr/symposium/abstracts/Deraniyagala1.htm THE URBAN PHENOMENON IN SOUTH ASIA: A SRI LANKAN PERSPECTIVE]. Urban Landscape Dynamics – symposium. Uppsala universitet&lt;/ref&gt; ඊට සමාන හා එම කාලවකවානුවටම අයත් තවත් ස්ථානයක් [[සීගිරිය]] අලිගල අවට ප්‍රදේශයෙන් ද සොයාගෙන තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.dailynews.lk/2008/11/13/fea06.asp |title=Features &amp;#124; Online edition of Daily News – Lakehouse Newspapers |publisher=Dailynews.lk |date=13 November 2008 |access-date=17 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130321030956/http://www.dailynews.lk/2008/11/13/fea06.asp |archive-date=21 March 2013 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

වන්නිල ඇත්තෝ නොහොත් [[වැදි ජනයා|වැදි ජනතාව]] ලෙස හැඳින්වෙන දඩයක්කාර හා ඵලවැල රැස්කරන්නෝ දැනටත් දිවයිනේ [[මධ්‍යම පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|මධ්‍යම]], [[ඌව පළාත|ඌව]] හා ඊසාන පෙදෙස්වල වාසය කරති. ඔවුන් බලන්ගොඩ මානවයාගෙන් ඍජුව පැවත එන්නන් විය හැකි බවට විශ්වාස කළ හැකිය. අතීත මානවයින් [[අප්‍රිකාව|අප්‍රිකාවේ]] සිට ඉන්දීය උප මහද්වීපයට ව්‍යාප්ත වූ කාලයේ දී ඔවුන් ද දිවයිනට සංක්‍රමණය වී ඇතැයි සැලකේ.

පසුකාලීනව සිංහල ශිෂ්ටාචාරය වර්ධනය වූයේ ඉන්දු ආර්ය සංක්‍රමණිකයන්ගෙන් ය. සුවිසල් [[දාගැබ්]] නිර්මාණ ශිල්පය මෙන්ම පුරාතන ලෝකයේ බෙහෙවින් ම දියුණු වාරි තාක්ෂණය ද ඔවුන් ලැබූ ජයග්‍රහණ අතර වේ. ශ්‍රී ලංකාවට නිර්මල බෞද්ධ දර්ශනය හඳුන්වා දීම සිදු වූයේ ද ඒ අවධියේ දී ය.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Sri Lanka Reader: History, Culture, Politics|last=de Silva|first=Chandra Richard|date=2011|publisher=Duke University Press|others=Holt, John, 1948-|isbn=9780822394051|location=Durham [N.C.]|chapter=A hydraulic civilization|oclc=727325955}}&lt;/ref&gt;

බෞද්ධ ග්‍රන්ථ වල සඳහන් පරිදි බුදුරජාණන් වහන්සේ දිවයිනට තෙවරක් වැඩම කළ සේක. එහිදී උන් වහන්සේ එකල ශ්‍රී ලංකාවේ සිටි නාග රජවරුන් හට ධර්මය දේශනා කළ සේක. නාග ගෝත්‍රිකයන් යනු සිය අභිමතය පරිදි මිනිස් වෙස් ගත හැකි නාග විශේෂයක් බවට විශ්වාසයක් පවතී.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Ranwella |first=K |title=The so-called Tamil kingdom of jaffna |date=5–18 June 2000 |url=http://spur.asn.au/naga.htm |access-date=28 July 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090211115802/http://spur.asn.au/naga.htm |archive-date=11 February 2009 }}&lt;/ref&gt;

දැනටත් සුරැකිව පවතින පැරණිතම වංශකතා දෙකක් වන දීපවංශයට හා මහාවංශයට අනුව ඉන්දු ආර්යයන්ගේ සංක්‍රමණයට පෙර [[යක්ෂ]], [[නාග]], [[රාක්ෂ]] සහ [[දේව]] ගෝත්‍රිකයන් දිවයිනේ වාසය කර තිබේ.

==පූර්ව අනුරාධපුර යුගය (ක්‍රි.පූ. 543–377)==
{{ප්‍රධාන|පූර්ව අනුරාධපුර යුගය}}

===ඉන්දු ආර්ය සංක්‍රමණය===
{{ප්‍රධාන|විජය රජ}}

මහාවංශය, දීපවංශය, [[ථූපවංශය]] හා චූලවංශය වැනි පාලි වංශකතා, [[මියන්මාරය|බුරුම]] වංශකතා මෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ හා [[ඉන්දියාව|ඉන්දියාවේ]] සෙල්ලිපි වාර්තා ඇසුරෙන් ක්‍රිස්තු පූර්ව 6 වන සියවසේ පටන් ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය පිළිබඳ තොරතුරු ලබා ගත හැකිය.&lt;ref name=&quot;sila&quot;&gt;[[Paranavithana]] Epigraphics Zeylanica&lt;/ref&gt;&lt;ref name=G208 &gt;{{cite journal|author=Geiger, W.|title=The Trustworthiness of the Mahavamsa|journal=The Indian Historical Quarterly|year=1930|volume=6|issue=2|page=208|url=http://enlight.lib.ntu.edu.tw/FULLTEXT/JR-ENG/gei.htm|access-date=2021-09-06|archive-date=2020-01-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200126172146/http://enlight.lib.ntu.edu.tw/FULLTEXT/JR-ENG/gei.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ක්‍රි.ව. 400 දී පමණ මහානාම හිමියන් විසින් දීපවංශය, අට්ඨකථා සහ තවත් එවැනි ලිඛිත මූලාශ්‍ර උපයෝගී කරගනිමින් රචිත මහාවංශය, එම යුගයේ [[ඉන්දියාවේ ඉතිහාසය|ඉන්දියානු ඉතිහාසය]] සමඟ හොඳින් සහසම්බන්ධ වේ. [[අශෝක අධිරාජයා|අශෝක අධිරාජ්‍යයාගේ]] රාජ්‍ය පාලනය පිළිබඳව ද එහි වාර්තා පවතී. [[ගෞතම බුද්ධ පරිනිර්වාණය|බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන්]] වසර 218 කට පසු සිදු වූ අශෝක අධිරාජ්‍යයාගේ රාජාභිෂේකයට පෙර යුගය පිළිබඳව මහාවංශයේ සඳහන් වන විස්තර පුරාවෘත්තයක හැඩය ගනී. එම ඓතිහාසික වාර්තා ආරම්භ වන්නේ විජය කුමරු ඔහුගේ අනුගාමිකයන් 700 දෙනෙක් සමඟ [[වංග දේශය|වංග දේශයේ]] සිට පැමිණීමේ කතා වස්තුවෙන් වේ. එතැන් පටන් එම රාජවංශය පිළිබඳව විස්තරාත්මක සඳහනක් මහාවංශයේ ඇතුළත් වේ. විජය යනු ඉන්දියානු කුමාරයෙක් වන අතර [[සිංහබාහු රජ|සිංහබාහු රජුගේ]] සහ ඔහුගේ සහෝදරිය වන [[සිංහසීවලී|සිංහසීවලී රැජිනගේ]] වැඩිමහල් පුත්‍රයා ය. සිංහබාහු හා සිංහසිවලී යනු කල්පිත සිංහයකුට දාව මිනිස් කුමරියකට ඉපදුණු දරුවන් දෙදෙනෙක් යනුවෙන් මහාවංශයේ සඳහන් වේ. එමෙන්ම එහි වැඩිදුරටත් සඳහන් වන්නේ විජය කුමරු දිවයිනට පැමිණ ඇත්තේ බුද්ධ පරිනිර්වාණය සිදු වූ දිනයේ දී ම බවයි.&lt;ref&gt;https://www.sangam.org/2010/08/Lanka_Struggle_2.php?uid=4027&lt;/ref&gt;

මහාවංශයට අනුව විජය කුමරුගේ ගොඩ බැසීම සිදු ව ඇත්තේ මහාතිත්ත (මාතොට හෙවත් වර්තමානයේ [[මන්නාරම]]) ප්‍රදේශයට නුදුරිනි. එහිදී ඔවුන් විසින් දිවයිනට &quot;තම්බපණ්ණි&quot; යනුවෙන් නම් තබා ඇති අතර එහි අර්ථය තඹ පැහැති වැල්ල යන්නයි. එය [[ටොලමිගේ ලෝක සිතියම|ටොලමි ගේ පුරාණ ලෝක සිතියමෙන්]] ද තහවුරු වේ. බුදුරජාණන් වහන්සේ තෙවරක් දිවයිනට වැඩම කිරීම ද මහාවංශයේ විස්තර වේ. බුදුරදුන්ගේ දෙවන ලංකාගමනය මැණික් පුටුවක් සඳහා ගැටුමක් ඇති කරගෙන සිටි නාග රජෙකු සහ ඔහුගේ බෑණා සමගි කර රටේ සිදු වීමට ගිය විශාල ව්‍යසනයක් වළක්වාලනු පිණිස සිදු වී ඇත. තෙවන වර වැඩම කළ අවස්ථාවේ දී උන් වහන්සේගේ සිරි පතුල සමනල කඳු මුදුනේ පිහිටු වූ අතර එතැන් පටන් එය [[ශ්‍රී පාදස්ථානය]] යනුවෙන් හැඳින්වේ.

වත්මන් සිංහල ජනතාව ඉන්දු ආර්යයන්ගේ සහ ස්වදේශිකයන්ගේ එකතුවෙන් සෑදුණු ජන වර්ගයක් වේ.&lt;ref&gt;{{Cite encyclopedia|url=https://www.britannica.com/topic/Sinhalese|title=Sinhalese {{!}} people|encyclopedia=Encyclopedia Britannica|access-date=2018-02-02|language=en}}&lt;/ref&gt; ඉන්දු-ආර්ය භාෂාව, සංස්කෘතිය, [[ථේරවාදය|ථේරවාදී බුදුදහම]], ප්‍රවේණි විද්‍යාව සහ භෞතික මානව විද්‍යාව මත පදනම්ව සිංහල ජනයා අසල්වැසි දකුණු ඉන්දියාවේ අනෙකුත් ජන වර්ග වලින් වෙනස් ජනවාර්ගික සමූහයක් ලෙස පිළිගැනේ.

==අනුරාධපුර යුගය (ක්‍රි.පූ. 377-ක්‍රි.ව. 1017)==
{{ප්‍රධාන|අනුරාධපුර යුගය|රජරට රාජධානියේ අනුරාධපුර යුගය}}

අනුරාධපුර රාජධානියේ මුල් අවධියේ දී ආර්ථිකය ගොවිතැන මත පදනම් වූ අතර මුල් ජනාවාස ප්‍රධාන වශයෙන් පැතිරී ගොස් තිබුණේ නැගෙනහිර, උතුරු මැද සහ ඊසානදිග ගංගා ආශ්‍රිත ප්‍රදේශ වල ය. ඊට හේතුව වසර පුරාම ගොවිතැනට අවශ්‍ය ජලය පහසුවෙන් ලබා ගත හැකි වීමයි. රටේ පාලකයා රජු වූ අතර නීතිය හා හමුදාව ඔහුගේ වගකීම් අතර විය. එමෙන්ම ජනතාවගේ විශ්වාසය රැකගැනීම සඳහා ද ඔහු කටයුතු කළ යුතු විය. [[දේවානම්පිය තිස්ස රජ|දේවානම්පියතිස්ස]] (ක්‍රි.පූ. 250-210) සිංහල රජෙක් වූ අතර ඔහු ඉන්දියාවේ [[මෞර්ය අධිරාජ්‍යය|මෞර්ය වංශයේ]] [[අශෝක අධිරාජයා|අශෝක රජු]] සමඟ හිතවත් ව කටයුතු කර ඇත. ඔහුගේ එම සබඳතා වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ක්‍රි.පූ. 247 දී පමණ [[මිහිදු මහරහතන් වහන්සේ|මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේ]] (ගිහි දිවියේ දී අශෝක රජුගේ පුත්‍රයා) විසින් බුදු දහම රටට හඳුන්වා දීම සිදු විය. අනතුරුව [[සංඝමිත්තා තෙරණිය|සංඝමිත්තා රහත් තෙරණිය]] විසින් (ගිහි දිවියේ දී අශෝක රජුගේ දියණිය) [[සිරි මහ බෝධිය, බුද්ධගයාව|ශ්‍රී මහා බෝධියේ]] [[ශ්‍රී මහා බෝධිය, අනුරාධපුර|දකුණු අංකුර ශාඛාව]] [[දඹකොළ පටුන|දඹකොළපටුන]] වරාය ([[කන්කසන්තුරේ|කන්කසන්තුරෙයිට]] බටහිරින්) හරහා වැඩම කරවීය. එම කාලය ථේරවාදී බුදු දහමේ ව්‍යාප්තියට හා ශ්‍රී ලංකාවට බෙහෙවින් වැදගත් කාලයක් විය.

[[ගොනුව:Ancient trisinhalaya-locator-map.png|thumb|alt=තුන් සිංහලේ සිතියම|තුන් සිංහලේ (රුහුණු, පිහිටි, මායා)]]

[[එළාර රජ|එළාර රජු]] (ක්‍රි.පූ. 205-161) යනු දකුණු ඉන්දියාවේ සිට පැමිණ ලක්දිව පාලනය කරමින් සිටි [[අසේල රජ|අසේල රජුව]] ඝාතනය කර [[පිහිටි රට]] හෙවත් මහවැලි ගඟට උතුරින් ශ්‍රී ලංකාවේ බලය අල්ලාගෙන පාලනය කළ දමිළ ආක්‍රමණිකයෙකි. එම කාලයේ දී [[මායා රට]] හෙවත් ශ්‍රී ලංකාවේ නිරිතදිග පෙදෙස [[කැළණිතිස්ස රජු]] විසින් පාලනය කරන ලද අතර [[රුහුණු රාජධානිය|රුහුණ]] හෙවත් ශ්‍රී ලංකාවේ ගිණිකොණ දිග පෙදෙස පාලනය කරන ලද්දේ [[කාවන්තිස්ස රජ|කාවන්තිස්ස රජු]] විසිනි. කාවන්තිස්ස රජුගේ වැඩිමල් පුත්‍රයා වූ [[දුටුගැමුණු රජ|දුටුගැමුණු රජු]] (ක්‍රි.පූ. 167-137) වයස අවුරුදු 25 දී [[විජිතපුර සටන|පළමු උත්සාහයෙන්]] ම එළාර රජු ව පැරදවීමට සමත් වූ බව මහාවංශයේ විස්තර කෙරේ. එමෙන්ම ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ ආශ්චර්යයක් ලෙස සැලකෙන [[රුවන්වැලිසෑය]] ඉදිකිරීම සිදු වී ඇත්තේ ද දුටුගැමුණු රජුගේ මග පෙන්වීමෙනි.

[[ගොනුව:Ruwanwelisaya.jpg|thumb|right|alt=රුවන්වැලිසෑය |රුවන්වැලිසෑය]]

ක්‍රි.පූ. 103 දී නැවත වතාවක් ද්‍රවිඩ ආක්‍රමණයක් සිදු වී ඇති අතර ඒ වන රජකම් කළ වළගම්බා රජු එම අවස්ථාවේ දී පසු බැස ගොස් වසර 14 කට පසුව සංවිධාන වී පැමිණ සිය රාජ්‍යත්වය නැවත අත්පත් කර ගෙන ඇත. එම වසර 14 තුළ [[පංච ද්‍රවිඩ|පංච ද්‍රවිඩයන්]] නමින් හැඳින්වෙන පාලකයන් පස් දෙනෙකු එකිනෙකා මරා ගනිමින් රාජ්‍ය පාලනය සිදු කර තිබේ. [[අනුරාධපුර මහා විහාරය|මහාවිහාර]] (ථේරවාදී) හා [[අභයගිරි විහාරය|අභයගිරි]] ([[මහායාන]]) පදනම් කරගනිමින් මූලධර්ම මත ගැටුම් ඇති වීම ද මේ අවධියේ දී සිදු වී තිබේ. [[වළගම්බා රජ|වළගම්බා රජුගේ]] (ක්‍රි.පූ. 89-77) කාලයේ දී  සිදු වූ වැදගත් ම සිදුවීමක් වන්නේ [[ත්‍රිපිටකය]] පාලි භාෂාවෙන් ග්‍රන්ථාරූඪ කිරීම යි. වළගම්බා රජුගේ පුත්‍රයෙක් වූ [[චෝර නාග රජු|චෝර නාග රජුගේ]] (ක්‍රි.පූ. 63-51) බිසව වූ අනුලා විසින් රජුට වස දී ඝාතනය කරනු ලැබ ඇත. චෝර නාගගේ හා [[කුඩා තිස්ස රජු|කුඩා තිස්සගේ]] වැන්දඹුව වූ [[අනුලා රැජිණ]] (ක්‍රි.පූ. 48-44) ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම රාජ්‍ය නායිකාව ලෙස සැලකේ. ඇය විසින් සිය පෙම්වතුන් කිහිප දෙනෙකුටම එසේ වස දී ඝාතනය කරනු ලැබ ඇති අතර [[කූටකන්න තිස්ස රජු]] (ක්‍රි.පූ. 44-22) විසින් අවසානයේ දී ඇයව ඝාතනය කර රාජ්‍යත්වය ලබා ගෙන ඇත. [[පළමුවන ලම්බකර්ණ රාජවංශය|ලම්බකර්ණ රාජ වංශයේ]] ආරම්භකයා වූ [[වසභ රජ|වසභ රජු]] (67-111) විශාල ප්‍රමාණයේ වැව් 11 ක් ඉදිකර ඇත. [[පළමුවන ගජබාහු රජ|පළමු ගජබාහු රජු]] (114-136) චෝල රාජධානිය ආක්‍රමණය කර එහි වහලුන් ලෙස රඳවා සිටි ශ්‍රී ලංකාවේ වැසියන් පිරිසක් නැවත රැගෙන පැමිණ ඇති අතර [[දළදා වහන්සේ|ශ්‍රී දන්ත ධාතූන් වහන්සේ]] නැවත ලබා ගැනීමට ද කටයුතු කර ඇත.

[[මහාසේන රජ|මහසෙන් රජුගේ]] (274-301) පාලන සමයේ දී ථේරවාදී මහා විහාර පාර්ශවයට වඩා මහායාන පාර්ශවයේ බලවත් වීමක් සිදු වී ඇත. නමුත් පසු කාලීනව මහසෙන් රජු ද මහා විහාර පාර්ශවය උදෙසා රාජ්‍ය අනුග්‍රහය දක්වා ඇත. ක්‍රි.ව. 436 සිට 452 දක්වා කාලයේ දී නැවත වරක් ආක්‍රමණික [[ෂඩ් ද්‍රවිඩයින්|ද්‍රවිඩ පාලකයන් 6 දෙනෙකු]] අතර රාජ්‍යත්වය හුවමාරු වී ඇති අතර එම පාලනයේ නිමාවත් සමඟ [[මෞර්ය රාජවංශය (අනුරාධපුර රාජධානිය)|මෞර්ය රාජවංශයේ]] ආරම්භය සිදු වී තිබේ. එහි පළමු පාලකයා වූයේ [[ධාතුසේන රජ|ධාතුසේන රජු]] (455-477) ය. [[කලා වැව]] ඔහුගේ රාජ්‍ය පාලන කාලයේ දී නිම වූවක් වන අතර [[සීගිරිය]] යනු ඔහුගේ පුත්‍රයා වූ [[පළමුවන කාශ්‍යප රජ|කාශ්‍යප රජුගේ]] (477-495) මාළිගාව පිහිටි පර්වතය වේ. පැරණි සිංහල භාෂාවෙන් රචිත ඓතිහාසික කුරුටු ගී 700 ක් පමණ වර්තමානයේ දී එහි දැකගත හැකිය.

;පරිහානිය

ක්‍රි.ව. 993 දී [[පළමුවන රාජ රාජ චෝල රජ|රාජ රාජ චෝල රජු]] විසින් දැවැන්ත චෝල හමුදාවක් එවනු ලැබ අනුරාධපුර රාජධානිය උතුරු දෙසින් යටත් කර ගනිමින් චෝල අධිරාජ්‍යයේ ආධිපත්‍යයට නතු කර ගෙන ඇත.&lt;ref name=&quot;sastri1&quot;&gt;[[#Sastri|Sastri]], pp 172–173&lt;/ref&gt; අනතුරුව ඔහුගේ පුත්‍රයා වූ [[පළමු රාජේන්ද්‍ර චෝල රජු|රාජේන්ද්‍ර චෝල රජුගේ]] අවධියේ දී සමස්ත දිවයිනම චෝල අධිරාජ්‍යය යටතේ එක් පළාතක් ලෙස සලකා පාලනය කර තිබේ.&lt;ref name=&quot;Chattopadhyaya&quot;&gt;[[#Chattopadhyaya|Chattopadhyaya]], pp 7–9&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;South India&quot;, p. 59 in ''Indian History with Objective Questions and Historical Maps''. 26th ed. 2010&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;KulkeKesavapany2009&quot;&gt;{{cite book|author1=Kulke, Hermann |author2=Kesavapany, K |author3=Sakhuja, Vijay |title=Nagapattinam to Suvarnadwipa: Reflections on the Chola Naval Expeditions to Southeast Asia|url=https://books.google.com/books?id=2swhCXJVRzwC&amp;pg=PA195|year=2009|publisher=Institute of Southeast Asian Studies|isbn=978-981-230-937-2|pages=195–}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Gunawardena2005&quot;&gt;{{cite book|author=Gunawardena, Charles A. |title=Encyclopedia of Sri Lanka|url=https://books.google.com/books?id=hWLQSMPddikC&amp;pg=PA71|year=2005|publisher=Sterling Publishers Pvt. Ltd|isbn=978-1-932705-48-5|pages=71–}}&lt;/ref&gt;

==පොළොන්නරු යුගය (1056–1232)==
{{ප්‍රධාන|පොළොන්නරු යුගය|රජරට රාජධානියේ පොළොන්නරු යුගය}}

පොළොන්නරුව රාජධානිය ශ්‍රී ලංකාවේ දෙවන ප්‍රධානතම රාජධානිය යි. අනුරාධපුර රාජධානිය චෝල ආක්‍රමණයන්ට නතු වීමෙන් අනතුරුව සිංහල රජවරුන් රුහුණු රාජධානියේ රජකම් කළ අතර [[පළමුවන විජයබාහු රජ|විජයබාහු රජු]] (1055-1110) විසින් වසර 17 ක උත්සාහයකින් අනතුරුව චෝලයන් රටින් පන්නා දමා නැවත වරක් දිවයින එක්සේසත් කර ඇත. අනතුරුව ඔහු විසින් සිය රාජධානිය ගොඩ නගා ඇත්තේ [[පොළොන්නරුව පෞරාණික නගරය|පොළොන්නරුව නගරය]] කේන්ද්‍ර කරගනිමින් ය.

විජයබාහු රජුගේ මුණුබුරෙකු වූ [[පළමුවන පරාක්‍රමබාහු රජ|පළමු පරාක්‍රමබාහු රජු]] (1153-1186) ඉතා බලවත් රජෙකු වූ අතර අතීත ශ්‍රී ලංකාවේ දැවැන්ත වාරි නිර්මාණයක් වූ [[පරාක්‍රම සමුද්‍රය]] ඔහුගේ පාලන සමයේ දී නිම කරන ලද්දකි.

අනතුරුව එළඹි කාලයේ දී නව රාජ වංශයක් ආරම්භ කරමින් [[නිශ්ශංක මල්ල රජ|නිශ්ශංකමල්ල රජු]] (1187-1196) බලය ලබා ගත් අතර පරාක්‍රමබාහු රජුගේ බිසව වූ [[ලීලාවතී රැජින]] (1153-1186, 1197-1200, 1209-1210, 1211-1212) සිව් වරක් රාජ්‍යත්වයට පත් වීය.

පොළොන්නරුව රාජධානියේ බිඳ වැටීම සිදු වූයේ [[කාලිංග මාඝ රජ|කාලිංග මාඝගේ]] (1215-1255) ආක්‍රමණය හේතුවෙනි. [[යාපනය රාජධානිය|යාපනය රාජධානියේ]] ආරම්භකයා වන්නට ඇත්තේ ද මාඝ බව විශ්වාස කෙරේ.

==සංක්‍රාන්ති යුගය (1232–1505)==
කාලිංග මාඝගේ ආක්‍රමණයෙන් පසුව සිංහල ජනතාව විශාල වශයෙන් දිවයිනේ දකුණු දෙසට සංක්‍රමණය වීමට පෙළඹී ඇත. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස දිවයිනේ උතුරු ප්‍රදේශයේ යාපනය රාජධානිය සහ දකුණු ප්‍රදේශයේ කලින් කල බිහි වූ තවත් රාජධානි කිහිපයක් ලෙස පාලන කටයුතු සිදු විය.
===යාපනය රාජධානිය (1215-1624)===
{{ප්‍රධාන|යාපනය රාජධානිය}}
ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු ප්‍රදේශයේ යාපනය අර්ධද්වීපය වටා කේන්ද්‍ර වෙමින් බිහි වූ යාපනය රාජධානිය [[ආර්යචක්‍රවර්තී රාජවංශය|ආර්ය චක්‍රවර්තී රාජ වංශය]] ලෙස ද හැඳින්වේ. 1258 දී දකුණු ඉන්දියාවේ [[පාණ්ඩ්‍ය රාජධානිය|පාණ්ඩ්‍ය අධිරාජ්‍යයට]] කප්පම් ගෙවන යටත් විජිතයක් වශයෙන් යාපනය රාජධානිය පැවති ඇති අතර 1323 දී ඉන් නිදහස ලබා ස්වාධීන වී තිබේ. 14 වන සියවසේ මුල් භාගයේ දී උපරිම ලෙස බලවත් වීමට යාපනය අධිරාජ්‍යයට හැකි වූ අතර ඒ එකල පැවති සියළු ප්‍රාදේශීය පාලන ප්‍රදේශ යාපනය සිය ප්‍රධාන රාජධානිය ලෙස පිළිගැනීම හේතුවෙන් ය. කෙසේ වෙතත් 1450 දී කෝට්ටේ රාජධානියේ රජකළ හයවන පරාක්‍රමබාහු රජුගේ උපදෙස් පරිදි [[සපුමල් කුමාරයා|සපුමල් කුමරු]] විසින් යාපනය රාජධානිය යටත් කරගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=A History of Sri Lanka|last=de Silva|pages=91–92}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book  | last = Pathmanathan  | first = S  | title = The Kingdom of Jaffna:Origins and early affiliations   | publisher = Ceylon Institute of Tamil Studies | year=  1974 | location = Colombo | page = 27  }}&lt;/ref&gt;
===දඹදෙණිය රාජධානිය (1120-1345)===
{{ප්‍රධාන|දඹදෙණිය රාජධානිය}}
[[තුන්වන විජයබාහු රජ|තුන්වන විජයබාහු රජු]] (1220-1224) විසින් පිහිටු වන ලදි. සංක්‍රාන්ති යුගයේ බිහි වූ විශිෂ්ඨ පාලකයෙක් ලෙස සැලකෙන ඔහුගේ පුත් [[දෙවන පරාක්‍රමබාහු රජ|දෙවන පරාක්‍රමබාහු රජු]] (1234-1269) විසින් කාලිංග මාඝ ව පරාජයට පත් කරන ලදී.

මෙම කාලයේ දී දඹදෙණියට අමතර ව [[යාපහුව බලකොටුව|යාපහුව]], [[තුන්වන පරාක්‍රමබාහු රජ|පොළොන්නරුව]] සහ කුරුණෑගල යන නගර ද අගනගර කරගනිමින් රජවරුන් සිය පාලන කටයුතු මෙහෙයවා තිබේ.
===ගම්පොළ රාජධානිය (1341-1408)===
{{ප්‍රධාන|ගම්පොළ රාජධානිය}}
ගම්පොළ රාජධානිය සිව්වන බුවනෙකබාහු රජු විසින් ආරම්භ කරනු ලැබ ඇති අතර [[ගඩලාදෙණිය විහාරය|ගඩලාදෙණිය]] හා [[උඩුනුවර ලංකාතිලක විහාරය|ලංකාතිලක]] විහාර එම රාජධානි සමයට අයත් ඒවා වේ.
===කෝට්ටේ රාජධානිය (1412-1597)===
{{ප්‍රධාන|කෝට්ටේ රාජධානිය}}
ගම්පොළ රාජධානියෙන් පසු ව බිහි වූ කෝට්ටේ රාජධානියේ රජකළ [[ශ්‍රී ලංකාවේ හයවන පරාක්‍රමබාහු රජු|හයවන පරාක්‍රමබාහු රජු]] විසින් යාපනය රාජධානිය යටත් කරගැනීමෙන් අනතුරුව දිවයින නැවත වරක් එක්සේසත් විය. කෝට්ටේ රාජධානියේ පිරිහීම සිදු වූයේ ප්‍රධාන වශයෙන් පෘතුගීසි ආක්‍රමණ හේතුවෙන් වන අතර සමකාලීනව බිහි වූ සීතාවක සහ මහනුවර රාජධානි ද කෝට්ටේ රාජධානියට විරුද්ධ ව කටයුතු කළේ කෝට්ටේ රජවරුන් පෘතුගීසින්ට දැක් වූ පක්ෂපාතී බව හේතුවෙනි.
===සීතාවක රාජධානිය (1521-1594)===
{{ප්‍රධාන|සීතාවක රාජධානිය}}
1521 වසරේ දී සිදු වූ [[විජයබා කොල්ලය|විජයබා කොල්ලයේ]] ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සීතාවක රාජධානිය බිහි විය. අනතුරුව එළඹි දශක හතක කාලය තුළ දිවයිනේ සැලකිය යුතු කොටසක් තම පාලනයට නතු කරගැනීමට සීතාවක රජවරුන්ට හැකියාව ලැබිණි. සීතාවක රාජධානිය පෘතුගීසින්ට එරෙහිව සාර්ථක සටන් කිහිපයකම නියැලී ඇති අතර මහනුවර රාජධානියේ නැගී සිටීමත් සමඟ පිරිහීමට ලක් විය.

==දහසයවන සියවසේ අර්බුදය (1505–1594)==
===පෘතුගීසි මැදිහත් වීම===
{{ප්‍රධාන|පෘතුගීසි ලංකාව}}

නූතන යුගයේ දී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි පළමු යුරෝපා ජාතිය වන්නේ [[පෘතුගීසි ජාතිය|පෘතුගීසීන්]] ය. 1505 දී පෘතුගීසි ජාතික [[ලොරෙන්සෝ ද අල්මේදා]] ගේ පැමිණීම සිදු වී ඇති අතර ඒ වන විට රාජධානි කිහිපයකට බෙදී වෙන් වී තිබූ දිවයිනට එම ආක්‍රමණිකයන් පළවා හැරීමට තිබූ අවස්ථා සීමිත විය. ඔවුන් විසින් 1517 දී [[කොළඹ වරාය|කොළඹ වරායට]] ආසන්නව [[කොළඹ කොටු‍ව|බලකොටුවක්]] ඉදි කරනු ලැබූ අතර අනතුරුව කෙමෙන් කෙමෙන් වෙරළබඩ ප්‍රදේශ කරා බලය ව්‍යාප්ත කිරීමට කටයුතු කර ඇත. 1592 වසර වන විට සිංහලයන් සිය අගනුවර ලෙස රට මධ්‍යයේ වූ [[මහනුවර|මහනුවර නගරයට]] රාජධානිය රැගෙන ගෙන ගිය අතර එය සතුරු ආක්‍රමණ වලට හොඳින් මුහුණ දිය හැකි ආරක්ෂිත ප්‍රදේශයක් විය. 16 වන සියවස පුරාවටම විවිධ සටන් දෙපාර්ශවය අතර පැවතී ඇත.

පෘතුගීසීන්ගේ ධර්මදූත ව්‍යාපාර හේතුවෙන් පහතරට සිංහලයන් බොහෝ දෙනෙක් ක්‍රිස්තියානි ආගම වැළඳ ගැනීමට යොමු වූ අතර එමඟින් බෞද්ධ ජනයා තුළ පෘතුගීසින්ගේ වර්ධනයට හා එහි බලපෑම් වලට තිබූ අකමැත්ත වඩාත් තීව්‍ර විය. එහි ප්‍රතිඵලය වූයේ පෘතුගීසීන්ගෙන් රට බේරා ගැනීමට හැකි ඕනෑම පිරිසක් සමඟ හිතවත් වීමට ඔවුන් පසුබට නොවීමයි. 1602 දී ලන්දේසි කපිතාන් [[ජොරිස් වෑන් ස්පිල්බර්ජන්]] දිවයිනට පැමිණි අවස්ථාවේ දී උඩරට රජු ඔහුගෙන් උදව් ඉල්ලා සිටීම මගින් ඒ බව තහවුරු වේ.&lt;ref&gt;Nira Wickramasinghe, ''Sri Lanka in the Modern Age: A History'' (2015).&lt;/ref&gt;

===ලන්දේසි මැදිහත් වීම===
{{ප්‍රධාන|ලන්දේසි ලංකාව}}

මහනුවර රජකම් කළ [[දෙවන රාජසිංහ රජ|දෙවෙනි රාජසිංහ රජු]] (1635-1687) විසින් 1638 දී වෙරළබඩ ප්‍රදේශ පාලනය කළ පෘතුගීසීන් රටින් පන්නා දැමීම සඳහා [[ලන්දේසි ජාතිය|ලන්දේසීන්]] සමඟ ගිවිසුමකට එළඹී ඇත. එහි ප්‍රධානම කොන්දේසිය වී ඇත්තේ ලන්දේසීන් විසින් අත්පත් කර ගන්නා වෙරළබඩ ප්‍රදේශ උඩරට රජුට භාර දී ඒ වෙනුවෙන් දිවයින පුරා ලන්දේසි වෙළඳ ඒකාධිකාරයක් සඳහා ඉඩකඩ ලබා දීමයි. නමුත් එම එකඟතාව දෙපාර්ශවය විසින්ම කඩ කිරීමට ලක් කර ඇත. ලන්දේසීන් විසින් 1656 දී කොළඹ හා 1658 දී යාපනය අත්පත් කරගනිමින් පෘතුගීසීන් සම්පූර්ණයෙන් ම රටින් පන්නා දැමුණු අතර 1660 වන විට ගොඩබිමට සීමා වූ මහනුවර රාජධානිය හැර දිවයිනේ අනෙකුත් ප්‍රදේශ සියල්ලම ලන්දේසීන් යටතට පත් වීම සිදු විය. [[රෙපරමාදු ආගම|රෙපරමාදු භක්තිකයන්]] වූ ඔවුන් විසින් [[කතෝලික ධර්මය|කතෝලික භක්තිකයින්]] හට සහ පෘතුගීසි පදිංචිකරුවන් හට හිංසා කරනු ලැබ ඇත. එමෙන්ම පෘතුගීසීන්ට වඩා ඔවුහු ජනතාවගෙන් අධික බදු මුදලක් අය කළ බවද සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;Nira Wickramasinghe, ''Sri Lanka in the Modern Age: A History'' (2015).&lt;/ref&gt;

==මහනුවර යුගය (1594–1815)==
{{ප්‍රධාන|සෙංකඩගල රාජධානිය}}

පෘතුගීසී පාලන සමයේ දී කෝණප්පු බණ්ඩාර විසින් සූක්ෂ්මව මෙහෙයවූ සටන් වලින් අනතුරුව මහනුවර රාජධානිය ශක්තිමත් වූ අතර ඔහු [[පළමුවන විමලධර්මසූරිය රජ|පළමු විමලධර්මසූරිය]] (1591-1604) නමින් රජකමට පත් විය.

මහනුවර රාජධානිය ආරම්භ වූ කාලයේ සිට අවසන් කාලය දක්වා ම පෘතුගීසි, ලන්දේසි හා ඉංග්‍රීසි යන ජාතීන් වලට විරුද්ධ ව සටන් කර තිබේ. මෙහි අගනුවර වූ [[මහනුවර|සෙංකඩගල නගරයේ]] සුවිශේෂී පිහිටීම හේතුවෙන් 19 වන සියවස තෙක්ම විදේශීය ආක්‍රමණ වලට හොඳින් මුහුණ දීම සඳහා අවශ්‍ය ශක්තිය ගොඩ නැගී තිබුණි.

මහනුවර රාජධානියේ අවසන් රජවරුන් දකුණු ඉන්දියානු සම්භවයක් සහිත [[මහනුවර නායක්කාරවරු|නායක්කාර් වංශිකයන්]] වූ අතර අවසන් රජු වූ [[ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජ|ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ]] රජුගේ (1798-1815) කාලයේ දී ඇති වූ අභ්‍යන්තර ගැටළු හේතුවෙන් රාජධානිය පිරිහීමට ලක් විය. එයින් අනතුරුව 1815 දී [[උඩරට ගිවිසුම]] නමින් උඩරට රදලයින් හා ඉංග්‍රීසීන් අතර ඇති කරගත් එකඟතාවයට අනුව සමස්ත දිවයින ම විදේශීය පාලනයට නතු වීම සිදු විය. එය වසර 2300 ක් පැවති සිංහල රාජවංශයේ අවසානය යි.

==යටත් විජිත ශ්‍රී ලංකාව (1815–1948)==
{{ප්‍රධාන|බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව}}බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයට දිවයින නතු වීමෙන් වසර තුනක් ඉක්ම යන්නටත් මත්තෙන් ඒ කෙරෙහි කලකිරුණු උඩරට නායකයින් විසින් [[ඌව වෙල්ලස්ස කැරැල්ල|1818 ඌව වෙල්ලස්ස කැරැල්ල]] ආරම්භ කළහ. ආරම්භයේ දී සාර්ථක බවක් පෙන්නුම් කළ ද බ්‍රිතාන්‍ය යුධ බලය හමුවේ එය අසාර්ථක විය. ඉන් අනතුරුව නැවත වරක් 1848 දී [[මාතලේ කැරැල්ල]] සිදු වූ අතර එය ද අසාර්ථක වූ නමුත් එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය දේශීය ජනයාගේ ඉල්ලීම් කිහිපයකට සාධනීය පිළිතුරු ලබා දීම සඳහා පෙළඹී තිබේ.

බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයේ දී තේ, කෝපි හා රබර් වගාව, මහාමාර්ග හා දුම්රිය මාර්ග සංවර්ධනය සහ රෝහල් පිහිටුවීම වැනි රටට වැදගත් අංශ කිහිපයක් ම ආරම්භ කිරීම ද සිදු විය.

බෝග වගාවේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ශ්‍රී ලංකාව ආසියාවේ ධනවත් රටවල් වලින් එකක් විය. තේ වගා කිරීම සඳහා බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් [[බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාව|බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාවේ]] සිට [[ඉන්දියානු දෙමළ|දෙමළ ජාතික ජනතාව]] විශාල වශයෙන් කම්කරුවන් ලෙස රැගෙන ආ අතර එය ඒ වන විට දිවයිනේ වෙරළබඩ ප්‍රදේශ වල සිටි [[ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ|දෙමළ ජනයාට]] සහ දෙමළ භාෂාව මව්බස ලෙස යොදා ගන්නා [[ශ‍්‍රී ලාංකික මුස්ලිම්|මුස්ලිම් ජනයාට]] එකතුවක් විය. එබැවින් [[සිංහල භාෂාව|සිංහල]] සහ [[දෙමළ භාෂාව|දෙමළ]] භාෂා අතර සබැඳි භාෂාවක් ලෙස [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]] භාෂාව භාවිතා වන්නට විය.

20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ දී සිදු වූ විවිධ ආණ්ඩුක්‍රම ප්‍රතිසංස්කරණ වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 1948.02.04 දින පටන් බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයෙන් [[නිදහස් දිනය (ශ්‍රී ලංකාව)|නිදහස් වීමට]] ශ්‍රී ලංකාවට හැකි විය. එය මෙතෙක් පැවති සන්නද්ධ සටන් වලට වඩා වෙනස් [[ශ්‍රී ලාංකික නිදහස් ව්‍යාපාරය|දේශපාලනික වශයෙන්]] ලැබූ ජයග්‍රහණයකි.

[[දෙවන ලෝක යුද්ධය|දෙවන ලෝක යුද්ධයට]] ශ්‍රී ලංකාව ඍජුව ම සම්බන්ධ නොවුවත් බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් [[ජපානය|ජපානයට]] එරෙහි පළමු පෙළ යුධ කඳවුරක් ලෙස පවත්වාගෙන ගිය හෙයින් ජපානය විසින් [[කොළඹ|කොළඹ නගරය]] ඉලක්ක කරගෙන බෝම්බ ප්‍රහාර එල්ල කර තිබේ. තව ද [[ත්‍රිකුණාමලය වරාය|ත්‍රීකුණාමල වරාය]] ඉන්දියන් සාගරයේ බ්‍රිතාන්‍ය යුධ කටයුතු සඳහා උපායමාර්ගික වශයෙන් වැදගත් කඳවුරක් ලෙස 1948 වන තෙක් ම භාවිතා විය.

==ශ්‍රී ලංකාව (1948-වර්තමානය)==
{{ප්‍රධාන|ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය (1948-වර්තමානය)}}

නිදහස ලැබීමෙන් අනතුරුව [[ශ්‍රී ලංකාව]] [[ලංකා ඩොමීනියන් රාජ්‍යය|ඩොමීනියන් තත්වයේ]] පැවතුන අතර තවදුරටත් රාජ්‍ය නායකයා ලෙස [[බ්‍රිතාන්‍ය රජ ලැයිස්තුව|බ්‍රිතාන්‍ය රජු හෝ රැජිණ]] ම පිළිගන්නා ලදී.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://parliament.lk/si/heads-of-state]&lt;/ref&gt; ප්‍රධාන වශයෙන් [[එක්සත් ජාතික පක්‍ෂය|එක්සත් ජාතික පක්ෂය]] සහ එයින් බෙදී ගිය කණ්ඩායමක් වූ [[ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය]] මූලික කරගත් දේශපාලන කණ්ඩායම් අතර ආණ්ඩු බලය විටින් විට හුවමාරු වීම සිදු විය. නිදහස් ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු [[ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍ය|අග්‍රාමාත්‍යවරයා]] [[ඩී.එස්. සේනානායක|ඩී.එස්. සේනානායක මහතා]] වූ අතර [[සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක]] රජය යටතේ 1972.05.22 වන දින සිට ශ්‍රී ලංකාව ජනරජයක් බවට පත් වී නව ව්‍යවස්ථාවක් යටතේ රාජ්‍ය නායකයා ලෙස [[ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිවරු ලැයිස්තුව|නාමිකව ජනාධිපතිවරයෙක්]] පත් කරගත්හ. ඒ වන තෙක් ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාණ්ඩුකාර තනතුර හෙබ වූ [[විලියම් ගොපල්ලව|විලියම් ගොපල්ලව මහතා]] එතැන් පටන් ජනාධිපති ධූරය ට පත් විය.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; 1978.09.07 දින සිට ක්‍රියාත්මක වන නව [[ශ්‍රී ලංකාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව|ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව]] යටතේ රාජ්‍ය නායකයා ලෙස [[ශ්‍රී ලංකාවේ විධායක ඡනාධිපති ධූරය|විධායක ජනාධිපති ධූරය]] හඳුන්වා දෙනු ලැබිණි. ඒ වන විට අගමැති ධූරය හෙබ වූ [[ජේ.ආර්. ජයවර්ධන|ජේ.ආර්. ජයවර්ධන මහතා]] එතැන් පටන් විධායක ජනාධිපති ලෙස පත් විය.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; එතැන් පටන් 2020 වර්ෂය දක්වා එම ව්‍යවස්ථාවට වරින් වර සංශෝධන 20 ක් එක් කර තිබේ.&lt;ref&gt;[https://parliament.lk/constitution/main]&lt;/ref&gt;

[[1971 ජවිපෙ කැරැල්ල|1971]] වසරේ දී [[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ]] ශ්‍රී ලංකාණ්ඩුවට එරෙහි සන්නද්ධ අරගලයක නිරත විය. එය අසාර්ථක වූ අතර නැවත වරක් [[ශ්‍රී ලංකාවේ 1987-89 කැරැල්ල|1987]] වසරේ දී කැරැල්ලක් ආරම්භ කළහ. වසර දෙකක් පමණ පැවති එය ද අසාර්ථක වූ අතර එම සමය අවසානයේ දී දෙපාර්ශවයේම මිනිස් ජීවිත දස දහස් ගණනින් අහිමි වී ඇත.

නිදහස් ශ්‍රී ලංකාවේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන සිදුවීම් සමුදාය වූයේ [[ශ්‍රී ලංකානු සිවිල් යුද්ධය|ශ්‍රී ලංකාවේ සිවිල් යුද්ධය]] යි. දිවයිනේ උතුරු සහ නැගෙනහිර ප්‍රදේශ වල [[දෙමළ ඊළම|දෙමළ ඊළාම්]] නමින් වෙනම රාජ්‍යයක් බිහි කිරීම සඳහා [[දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි|දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි හෙවත් LTTE සංවිධානය]] ශ්‍රී ලංකා රජයට එරෙහිව සටන් වැදුණු අතර 2009.05.19 වන දින රජයේ හමුදා වලට ජය අත් කර දෙමින් යුද්ධය අවසන් විය. වසර 25 කට වැඩි කාලයක් පැවති මෙමඟින් ද අවම වශයෙන් මිනිස් ජීවිත ලක්ෂයකට ආසන්න ප්‍රමාණයක් අහිමි වී ඇත.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Sri Lanka's war 10 years on: Finding Father Francis |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-48300279 |access-date=22 March 2021 |work=[[BBC News]] |date=18 May 2019 |location=London, U.K.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=UN rights chief seeks sanctions against Sri Lanka generals |url=https://www.france24.com/en/live-news/20210127-un-rights-chief-seeks-sanctions-against-sri-lanka-generals-1 |access-date=22 March 2021 |work=[[France 24]] |agency=[[Agence France-Presse]] |date=27 January 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Open Wounds and Mounting Dangers |url=https://www.hrw.org/report/2021/02/01/open-wounds-and-mounting-dangers/blocking-accountability-grave-abuses-sri-lanka |publisher=[[Human Rights Watch]] |access-date=22 March 2021 |location=New York, U.S.A. |date=1 February 2021}}&lt;/ref&gt;

වඩාත් මෑත කාලීනව සිදු වූ විශේෂ සිදුවීම් වනුයේ 2019.04.21 වන [[2019 ශ්‍රි ලංකාවේ බෝම්බ ප්‍රහාර|පාස්කු ඉරිදා දින එල්ල වූ ත්‍රස්ත ප්‍රහාරය]] සහ 2020-21 වසර වල දී රටට සෞඛ්‍ය හා ආර්ථික වශයෙන් ගැටළුවක් බවට පත් වූ [[කොවිඩ්-19 ව්‍යාප්ත වසංගතය|කොවිඩ්-19 වසංගත තත්ත්වය]] යි.

1978 දී හඳුන්වා දුන් ව්‍යවස්ථාවට අනුව වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාව පාලනය වන්නේ [[ඒකීය රාජ්‍ය|ඒකීය]] අර්ධ-ජනාධිපතිමය ප්‍රජාතාන්ත්‍රික ජනරජයක් ලෙසින් වන අතර 2019 වසරේ නොවැම්බර් මාසයේ සිට ජනාධිපති ධූරයේ [[ගෝඨාභය රාජපක්ෂ|ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාත්]] අග්‍රාමාත්‍ය ධූරයේ ඔහුගේ වැඩිමල් සහෝදරයා වන [[මහින්ද රාජපක්ෂ|මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාත්]] කටයුතු කරනු ලබයි


ලංකාව තුළ ඇති වූ දරැණු ආර්ථික අර්බුදය හමුවේ ඉන්ධන,ආහාර වැනි අත්‍යාවශය භාණ්ඩවල මිල ඉහළ යාම හා හිග වීම හේතු කොට ගෙන ගාලුමුවදර පිටිය මුල් කොට ගෙන ඇරබි අරගලයේ බලපෑම නිසා එවකට අගමැති ධුරය හෙබවූ මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා ඉල්ලා අස්විය.ඒසමගම කැබිනට් මණ්ඩලයද අහෝසි විය. පසුව රටේ ඇති වූ ව්‍යාකූලත්වය සිදළීම සදහා 2022 මැයි12 වැනි දින රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා (සය වන වරටත්) අග්‍රාමාත්‍යය ධුරයට පත් විය.                                                                                                 

2022/07/09 දින ජනාධිපති ගොඨාභය රාජපක්ෂ මහතාට විරුද්ධව ඇති වූ විරෝධතා හේතුවෙන් ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලය, ජනාධිපති මන්දිරය හා [[අරලියගහ මන්දිරය]] විරෝධතාකරුවන් යටතට පත්විය. මෙම තත්වය යටතේ ජනාධිපති [[ගෝඨාභය රාජපක්ෂ]] මහතා රටින් පිටව ගිය අතර 2022/07/13 දින [[රනිල් වික්‍රමසිංහ]] මහතා වැඩබලන ජනාධිපති බවට පත් විය. 2022/07/14 දින ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ඉල්ලා අස් වීමෙන් අනතුරුව 2022/07/20 දින පාර්ලිමේන්තුවේ රහස් ඡන්දයකින් [[Ranil Wickremesinghe|රනිල් වික්‍රමසිංහ]] මහතා මෙරට 08 වන විධායක ජනාධිපති ලෙස තේරී පත් විය.  අනතුරුව ඔහු විසින්  2022/07/22 වන දින [[Dinesh Gunawardena|දිනේෂ් ගුණවර්ධන]] මහතා ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍යවරයා ලෙස පත් කරනු ලැබීය.

== ආශ්‍රිත ==
{{div col|colwidth=22em}}
* [[History of Asia|ආසියාවේ ඉතිහාසය]]
* [[Outline of South Asian history]]
* [[Mahavamsa|මහාවංශය]]
* [[Architecture of ancient Sri Lanka|පුරාණ ශ්‍රී ලංකාවේ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය]]
* [[Ancient constructions of Sri Lanka]]
* [[Irrigation works in ancient Sri Lanka]]
* [[Politics of Sri Lanka|ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය]]
* [[List of presidents of Sri Lanka|ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිවරු ලැයිස්තුව]]
* [[List of prime ministers of Sri Lanka|ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍යවරු ලැයිස්තුව]]
* [[Velupillai Prabakaran|වේළුපිල්ලේ ප‍්‍රභාකරන්]]
{{div col end}}

== මූලාශ්‍රය ==
{{reflist}}

{{History of Sri Lanka bar}}
{{Sinhalese Monarchy}}
{{Sri Lankan chronicles}}
{{Sri Lanka topics}}
{{History of Asia}}

[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය| ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ අතීතය]]</text>
      <sha1>4s6h2wdyoo45pui2wzlof6lpzsmrebt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>797548</id>
      <parentid>797547</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T05:36:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leonidlednev</username>
        <id>54765</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Undid 2 revisions from [[Special:Diff/788512|788512]] until [[Special:Diff/797547|797547]]</comment>
      <origin>797548</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="71763" sha1="a0ltd2y0qthxunnhqgkuu4myw8sqax4" xml:space="preserve">{{ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය}}
'''ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය''' [[දකුණු ආසියාව]], [[අග්නිදිග ආසියාව]] හා [[ඉන්දියානු සාගරය|ඉන්දියන් සාගරය]] ඇතුළු [[ඉන්දියානු උප මහාද්වීපය]] හා ඒ අවට ප්‍රදේශවල ඉතිහාසය සමඟ බැඳී පවතී.

[[ලංකා දිවයින|ලක්දිවෙන්]] හමු වී ඇති පැරණිතම මානව අවශේෂ වසර 125,000 ක් තරම් ඈත අතීතයකට දිව යයි ([[බලං‌ගොඩ මානවයා|බලංගොඩ මානවයා]]).යාල ජාතික වනෝද්‍යානයේ බ්ලොක් 2 කොටසෙහි තවත් ටික දුරකට වන්නට ගොඩ බසින ලද අප්‍රිකානු චිම්පන්සියන්ගෙන් පරිනාමය වු හෝමෝසේපියන් වරුන්ගේ සාක්ෂිය. 

ශ්‍රී ලංකාව ජනාවාස වීම සම්බන්ධ තොරතුරු ඇතුළත් පැරණිතම ලියකියවිලි ලෙස [[මහාවංශය]], [[දීපවංශය]] සහ [[චූලවංශය]] වැනි [[පාලි]] වංශකතා දැක්විය හැකිය. උතුරු ඉන්දියාවේ සිට [[සිංහල ජනයා|සිංහල ජනතාවගේ]] පැමිණීමේ පටන් ඉතිහාසය එම වංශකතා මඟින් විස්තර කෙරේ.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Geiger, W.|title=The Trustworthiness of the Mahavamsa|journal=The Indian Historical Quarterly|year=1930|url=http://enlight.lib.ntu.edu.tw/FULLTEXT/JR-ENG/gei.htm|volume=6|issue=2|page=228|access-date=2021-09-06|archive-date=2020-01-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200126172146/http://enlight.lib.ntu.edu.tw/FULLTEXT/JR-ENG/gei.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Gunasekara, B. (1995) ''The Rajavaliya''. AES reprint. New Delhi: Asian Educational Services. p iii {{ISBN|81-206-1029-6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bps.lk/olib/wh/wh124-u.html|title=Wh124 — Buddhism in South India — Unicode|website=www.bps.lk|access-date=2016-04-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=8kuDqXDDJb0C|title=Maṇimēkalai|last=Holmstrom|first=Lakshmi|date=1996-01-01|publisher=Orient Blackswan|isbn=9788125010135|language=en}}&lt;/ref&gt; ක්‍රි.පූ. 6 වන සියවසේ දී [[තම්බපණ්ණි රාජධානිය]] පිහිටුවීම [[ලක්දිව රාජාවලිය|සිංහල රාජාවලියේ]] ආරම්භය යි. ක්‍රි. පූ. 4 වන සියවසේ දී රජකම් කළ [[පණ්ඩුකාභය රජ|පණ්ඩුකාභය රජු]] [[අනුරාධපුර රාජධානිය|අනුරාධපුර රාජධානියේ]] පළමු ශ්‍රී ලාංකීය පාලකයා ලෙස සැලකේ. [[මහින්දාගමනය]] මඟින් [[බුදු දහම]] රටට හඳුන්වා දීම සිදු වී ඇත්තේ ක්‍රි. පූ. 3 වන සියවසේ දී ය.

පසුව එළැඹුණු සියවස් වල දී සිදු වූ [[චෝළ රාජවංශය|චෝල ආක්‍රමණ]] හමු වේ දිවයින වරින් වර කුඩා රාජධානි වලට බෙදී වෙන් වී යාම් සහ නැවත එක්සේසත් වීම් ද සිදු විය. අනුරාධපුර යුගයේ සිට [[සෙංකඩගල රාජධානිය|මහනුවර යුගය]] දක්වා ශ්‍රී ලංකාව රජවරුන් හා රැජිණියන් 181 දෙනෙකු විසින් පාලනය කර තිබේ.&lt;ref name=&quot;lanka.info&quot;&gt;[http://www.kapruka.com/Sri_Lanka/ancientKings.jsp Ancient Kings and Rulers of Sri Lanka (Ceylon)]. kapruka.com {{unreliable source?|date=March 2016}}&lt;/ref&gt; එමෙන්ම 16 වන සියවසේ පටන් රටේ ඇතැම් වෙරළබඩ ප්‍රදේශ [[පෘතුගීසි අධිරාජ්‍යය|පෘතුගීසි]], [[ලන්දේසි අධිරාජ්‍යය|ලන්දේසි]] සහ [[බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය|බ්‍රිතාන්‍ය]] යන අධිරාජ්‍යයන් යටතේ පැවතුණි. 1597 සිට 1658 දක්වා කාලය තුළ දිවයිනේ සැලකිය යුතු කොටසක් පෘතුගීසින් යටතේ පාලනය විය. [[අසූ අවුරුදු යුද්ධය|අසූ අවුරුදු යුද්ධයේදී]] ලන්දේසීන්ගේ මැදිහත් වීම හේතුවෙන් පෘතුගීසීන්ට සිය බල ප්‍රදේශ අහිමි විය. උඩරට සටන් වලින් අනතුරුව 1815 දී බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය යටතේ දිවයින නැවත එක්සේසත් විය. [[1818 හෙළයේ විමුක්ති අරගලයේ මර්මස්ථානයයි, ඌව “උඩුකිඳ”|1818 ඌව වෙල්ලස්ස කැරැල්ල]] හා [[මාතලේ කැරැල්ල|1848 මාතලේ කැරැල්ල]] ලෙස බ්‍රිතාන්‍යයන්ට එරෙහිව සන්නද්ධ නැගී සිටීම් දෙකක් ද සිදු විය. අවසානයේ 1948 වසරේ දී බ්‍රිතාන්‍යන් විසින් [[නිදහස් දිනය (ශ්‍රී ලංකාව)|නිදහස]] ලබා දෙන ලද නමුත් 1972 වන තෙක් රට බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය යටතේ [[ලංකා ඩොමීනියන් රාජ්‍යය|ඩොමීනියන් තත්ත්වයේ]] පැවතුණි.

1972 දී ශ්‍රී ලංකාව [[ශ්‍රී ලංකාව|ජනරජයක්]] බවට පත් විය. අනතුරුව 1978 දී රටට නව [[ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව|ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක්]] හඳුන්වා දෙනු ලැබූ අතර එමඟින් [[ශ්‍රී ලංකාවේ විධායක ඡනාධිපති ධූරය|විධායක ජනාධිපතිවරයා]] රාජ්‍ය නායකයා බවට විය. [[1971 ජවිපෙ කැරැල්ල|1971]] හා [[ශ්‍රී ලංකාවේ 1987-89 කැරැල්ල|1987]] කැරැලි වලට අමතර ව 1983 දී [[ශ්‍රී ලංකානු සිවිල් යුද්ධය|ශ්‍රී ලංකාවේ සිවිල් යුද්ධය]] ආරම්භ වූ අතර වසර 25 ක් පුරා පැවති එය 2009 වසරේ දී අවසන් විය. 

[[ගොනුව:Ceylon MKL Bd. 3 1890 (128593274).jpg|thumb|right|alt=Srilanka Map.|ශ්‍රී ලංකා සිතියම]]

==ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගය==
{{ප්‍රධාන|ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාග් ඉතිහාසය}}

බලංගොඩ මානවයා මීට වසර 125,000 කට පමණ පෙර දිවයිනට පැමිණ ඇති බවට විශ්වාස කෙරේ. [[මෙසොලිතික්]] යුගයේ දී ගල් ගුහාවල විසූ [[දඩයක්කාර-ඵලවැලරැස්කරන්නා|දඩයක්කාර හා ඵලවැල රැස්කරන්නන්]] ලෙස ඔවුන්ව හඳුනාගෙන ඇත. එවැනි ලෙන් අතුරින් සුප්‍රසිද්ධ [[බටදොඹ ලෙන]] හා [[පාහියන් ලෙන|පාහියන්ගල ලෙන]] වැනි ස්ථාන වලින් දිවයිනේ මුල් පදිංචිකරුවන් ගේ යැයි සැලකෙන කෞතුක භාණ්ඩ හමු වී තිබේ.[[ගොනුව:ස්වභාවික_ශාඛ_සාරයෙන්_වර්‍ණ_ගැන්වූ_සිතුවම්.JPG|thumb|right|alt=ස්වභාවික_ශාඛ_සාරයෙන්_වර්‍ණ_ගැන්වූ_සිතුවම්|පාහියංගල වන සෙනසුන (සිතුවම්)]]
බලංගොඩ මානවයා විසින් ඇතැම් විට දඩයම් අල්ලා ගැනීම සඳහා ගස් පුළුස්සා දැමීම හේතුවෙන් මධ්‍යම කඳුකරයේ [[හෝර්ටන් තැන්න ජාතික උද්‍යානය|හෝර්ටන් තැන්න]] නිර්මාණය වන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. කෙසේ වෙතත්, ක්‍රිස්තු පූර්ව 15,000 ට ආසන්න කාලයේ යැයි සැලකිය හැකි ඕට්ස් සහ බාර්ලි වගාවන්ට අදාළ සාක්ෂි එම ප්‍රදේශයෙන් සොයා ගැනීමෙන් ඇඟවෙන්නේ එම මුල් කාලය වන විටත් කෘෂිකර්මාන්තය දියුණු වී තිබූ බවකි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.lankalibrary.com/geo/prehistory.htm |title=WWW Virtual Library: Prehistoric basis for the rise of civilisation in Sri Lanka and southern India |publisher=Lankalibrary.com |access-date=17 August 2012}}&lt;/ref&gt;

4 cm ක් පමණ දිගින් යුත් කුඩා පාෂාණ මෙවලම්, මැටි බඳුන්, දැව අවශේෂ සහ මැටි සොහොන් බඳුන් කිහිපයක් මෙසොලිතික් යුගයේ ඒවා බවට කාල නිර්ණය කර තිබේ. එමෙන්ම [[වාරණ රජ මහා විහාරය|වාරණ රජමහා විහාරය]] ආශ්‍රිත ගුහාවක සහ කලටුවාව ප්‍රදේශයේ මෑතක දී සිදු කරන ලද කැණීම් මඟින් ක්‍රිස්තු පූර්ව 6000 පමණ යැයි සැලකෙන මානව අවශේෂ ද සොයා ගනු ලැබ ඇත. 

ක්‍රිස්තු පූර්ව 1500 තරම් පැරණි, ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික [[කුරුඳු]] [[පුරාතන මිසරය|පුරාණ ඊජිප්තුවෙන්]] හමු වී ඇති අතර එමඟින් ශ්‍රී ලංකාව හා [[ඊජිප්තුව]] අතර ඈත අතීතයේ පටන් පැවති වෙළඳාම පිළිබඳව අදහසක් ලබා ගත හැකිය. 

ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයේ දී (ක්‍රි.පූ. 1000-500) ශ්‍රී ලංකාව සංස්කෘතික අතින් [[දකුණු ඉන්දියාව]] සමඟ සමානකම් පෙන්වා තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://frontline.thehindu.com/other/article30208096.ece |title=Reading the past in a more inclusive way - Interview with Dr. Sudharshan Seneviratne |work=Frontline (2006) }}&lt;/ref&gt; මහා ශිලා සුසාන භූමි, පිඟන් මැටි, යකඩ තාක්‍ෂණය, ගොවිතැන් ක්‍රම සහ ශිලා ලිපි ඉන් සමහරකි.&lt;ref name=&quot;Seneviratne&quot;&gt;{{cite book |last=Seneviratne |first = Sudharshan|title=Social base of early Buddhism in south east India and Sri Lanka|date=1984 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Karunaratne&quot;&gt;{{cite book |last=Karunaratne |first = Priyantha|title=Secondary state formation during the early iron age on the island of Sri Lanka : the evolution of a periphery|date=2010 }}&lt;/ref&gt; [[ප්‍රාකෘත බස]] කතා කරන්නන්  සංක්‍රමණය වීමට පෙර [[වේලිර්]] වැනි ද්‍රවිඩ ජන වර්ග මඟින් මෙම සංස්කෘතික සමානකම ව්‍යාප්ත වන්නට ඇතැයි සැලකේ.&lt;ref name=&quot;Seneviratne&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Robin Conningham - Anuradhapura - The British-Sri Lankan Excavations at Anuradhapura Salgaha Watta 
Volumes 1 and 2 (1999/2006)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Sudharshan Seneviratne (1989) - Pre-State Chieftains And Servants of the State: A Case Study of Parumaka -http://dlib.pdn.ac.lk/handle/123456789/2078&lt;/ref&gt;

ශ්‍රී ලංකාවේ [[යකඩ යුගය|යකඩ යුගයේ]] ආරම්භය පිළිබඳ පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක ක්‍රිස්තු පූර්ව 900 ට පෙර ජනාවාස වී තිබූ හා අතීතයේ විශාල නගරයක් වූ [[අනුරාධපුර පෞරාණික නගරය|අනුරාධපුරයෙන්]] හමු වී තිබේ. ක්‍රිස්තු පූර්ව 900 දී එම ජනාවාසය හෙක්ටයාර 15 ක් පමණ වූ නමුත් ක්‍රිස්තු පූර්ව 700 වන විට එය හෙක්ටයාර 50 දක්වා ව්‍යාප්ත වී ඇත.&lt;ref&gt;Deraniyagala, S.U. (2003) [https://web.archive.org/web/20071110054930/http://www.arkeologi.uu.se/afr/symposium/abstracts/Deraniyagala1.htm THE URBAN PHENOMENON IN SOUTH ASIA: A SRI LANKAN PERSPECTIVE]. Urban Landscape Dynamics – symposium. Uppsala universitet&lt;/ref&gt; ඊට සමාන හා එම කාලවකවානුවටම අයත් තවත් ස්ථානයක් [[සීගිරිය]] අලිගල අවට ප්‍රදේශයෙන් ද සොයාගෙන තිබේ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.dailynews.lk/2008/11/13/fea06.asp |title=Features &amp;#124; Online edition of Daily News – Lakehouse Newspapers |publisher=Dailynews.lk |date=13 November 2008 |access-date=17 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130321030956/http://www.dailynews.lk/2008/11/13/fea06.asp |archive-date=21 March 2013 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

වන්නිල ඇත්තෝ නොහොත් [[වැදි ජනයා|වැදි ජනතාව]] ලෙස හැඳින්වෙන දඩයක්කාර හා ඵලවැල රැස්කරන්නෝ දැනටත් දිවයිනේ [[මධ්‍යම පළාත, ශ්‍රී ලංකාව|මධ්‍යම]], [[ඌව පළාත|ඌව]] හා ඊසාන පෙදෙස්වල වාසය කරති. ඔවුන් බලන්ගොඩ මානවයාගෙන් ඍජුව පැවත එන්නන් විය හැකි බවට විශ්වාස කළ හැකිය. අතීත මානවයින් [[අප්‍රිකාව|අප්‍රිකාවේ]] සිට ඉන්දීය උප මහද්වීපයට ව්‍යාප්ත වූ කාලයේ දී ඔවුන් ද දිවයිනට සංක්‍රමණය වී ඇතැයි සැලකේ.

පසුකාලීනව සිංහල ශිෂ්ටාචාරය වර්ධනය වූයේ ඉන්දු ආර්ය සංක්‍රමණිකයන්ගෙන් ය. සුවිසල් [[දාගැබ්]] නිර්මාණ ශිල්පය මෙන්ම පුරාතන ලෝකයේ බෙහෙවින් ම දියුණු වාරි තාක්ෂණය ද ඔවුන් ලැබූ ජයග්‍රහණ අතර වේ. ශ්‍රී ලංකාවට නිර්මල බෞද්ධ දර්ශනය හඳුන්වා දීම සිදු වූයේ ද ඒ අවධියේ දී ය.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Sri Lanka Reader: History, Culture, Politics|last=de Silva|first=Chandra Richard|date=2011|publisher=Duke University Press|others=Holt, John, 1948-|isbn=9780822394051|location=Durham [N.C.]|chapter=A hydraulic civilization|oclc=727325955}}&lt;/ref&gt;

බෞද්ධ ග්‍රන්ථ වල සඳහන් පරිදි බුදුරජාණන් වහන්සේ දිවයිනට තෙවරක් වැඩම කළ සේක. එහිදී උන් වහන්සේ එකල ශ්‍රී ලංකාවේ සිටි නාග රජවරුන් හට ධර්මය දේශනා කළ සේක. නාග ගෝත්‍රිකයන් යනු සිය අභිමතය පරිදි මිනිස් වෙස් ගත හැකි නාග විශේෂයක් බවට විශ්වාසයක් පවතී.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Ranwella |first=K |title=The so-called Tamil kingdom of jaffna |date=5–18 June 2000 |url=http://spur.asn.au/naga.htm |access-date=28 July 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090211115802/http://spur.asn.au/naga.htm |archive-date=11 February 2009 }}&lt;/ref&gt;

දැනටත් සුරැකිව පවතින පැරණිතම වංශකතා දෙකක් වන දීපවංශයට හා මහාවංශයට අනුව ඉන්දු ආර්යයන්ගේ සංක්‍රමණයට පෙර [[යක්ෂ]], [[නාග]], [[රාක්ෂ]] සහ [[දේව]] ගෝත්‍රිකයන් දිවයිනේ වාසය කර තිබේ.

==පූර්ව අනුරාධපුර යුගය (ක්‍රි.පූ. 543–377)==
{{ප්‍රධාන|පූර්ව අනුරාධපුර යුගය}}

===ඉන්දු ආර්ය සංක්‍රමණය===
{{ප්‍රධාන|විජය රජ}}

මහාවංශය, දීපවංශය, [[ථූපවංශය]] හා චූලවංශය වැනි පාලි වංශකතා, [[මියන්මාරය|බුරුම]] වංශකතා මෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ හා [[ඉන්දියාව|ඉන්දියාවේ]] සෙල්ලිපි වාර්තා ඇසුරෙන් ක්‍රිස්තු පූර්ව 6 වන සියවසේ පටන් ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය පිළිබඳ තොරතුරු ලබා ගත හැකිය.&lt;ref name=&quot;sila&quot;&gt;[[Paranavithana]] Epigraphics Zeylanica&lt;/ref&gt;&lt;ref name=G208 &gt;{{cite journal|author=Geiger, W.|title=The Trustworthiness of the Mahavamsa|journal=The Indian Historical Quarterly|year=1930|volume=6|issue=2|page=208|url=http://enlight.lib.ntu.edu.tw/FULLTEXT/JR-ENG/gei.htm|access-date=2021-09-06|archive-date=2020-01-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200126172146/http://enlight.lib.ntu.edu.tw/FULLTEXT/JR-ENG/gei.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ක්‍රි.ව. 400 දී පමණ මහානාම හිමියන් විසින් දීපවංශය, අට්ඨකථා සහ තවත් එවැනි ලිඛිත මූලාශ්‍ර උපයෝගී කරගනිමින් රචිත මහාවංශය, එම යුගයේ [[ඉන්දියාවේ ඉතිහාසය|ඉන්දියානු ඉතිහාසය]] සමඟ හොඳින් සහසම්බන්ධ වේ. [[අශෝක අධිරාජයා|අශෝක අධිරාජ්‍යයාගේ]] රාජ්‍ය පාලනය පිළිබඳව ද එහි වාර්තා පවතී. [[ගෞතම බුද්ධ පරිනිර්වාණය|බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන්]] වසර 218 කට පසු සිදු වූ අශෝක අධිරාජ්‍යයාගේ රාජාභිෂේකයට පෙර යුගය පිළිබඳව මහාවංශයේ සඳහන් වන විස්තර පුරාවෘත්තයක හැඩය ගනී. එම ඓතිහාසික වාර්තා ආරම්භ වන්නේ විජය කුමරු ඔහුගේ අනුගාමිකයන් 700 දෙනෙක් සමඟ [[වංග දේශය|වංග දේශයේ]] සිට පැමිණීමේ කතා වස්තුවෙන් වේ. එතැන් පටන් එම රාජවංශය පිළිබඳව විස්තරාත්මක සඳහනක් මහාවංශයේ ඇතුළත් වේ. විජය යනු ඉන්දියානු කුමාරයෙක් වන අතර [[සිංහබාහු රජ|සිංහබාහු රජුගේ]] සහ ඔහුගේ සහෝදරිය වන [[සිංහසීවලී|සිංහසීවලී රැජිනගේ]] වැඩිමහල් පුත්‍රයා ය. සිංහබාහු හා සිංහසිවලී යනු කල්පිත සිංහයකුට දාව මිනිස් කුමරියකට ඉපදුණු දරුවන් දෙදෙනෙක් යනුවෙන් මහාවංශයේ සඳහන් වේ. එමෙන්ම එහි වැඩිදුරටත් සඳහන් වන්නේ විජය කුමරු දිවයිනට පැමිණ ඇත්තේ බුද්ධ පරිනිර්වාණය සිදු වූ දිනයේ දී ම බවයි.&lt;ref&gt;https://www.sangam.org/2010/08/Lanka_Struggle_2.php?uid=4027&lt;/ref&gt;

මහාවංශයට අනුව විජය කුමරුගේ ගොඩ බැසීම සිදු ව ඇත්තේ මහාතිත්ත (මාතොට හෙවත් වර්තමානයේ [[මන්නාරම]]) ප්‍රදේශයට නුදුරිනි. එහිදී ඔවුන් විසින් දිවයිනට &quot;තම්බපණ්ණි&quot; යනුවෙන් නම් තබා ඇති අතර එහි අර්ථය තඹ පැහැති වැල්ල යන්නයි. එය [[ටොලමිගේ ලෝක සිතියම|ටොලමි ගේ පුරාණ ලෝක සිතියමෙන්]] ද තහවුරු වේ. බුදුරජාණන් වහන්සේ තෙවරක් දිවයිනට වැඩම කිරීම ද මහාවංශයේ විස්තර වේ. බුදුරදුන්ගේ දෙවන ලංකාගමනය මැණික් පුටුවක් සඳහා ගැටුමක් ඇති කරගෙන සිටි නාග රජෙකු සහ ඔහුගේ බෑණා සමගි කර රටේ සිදු වීමට ගිය විශාල ව්‍යසනයක් වළක්වාලනු පිණිස සිදු වී ඇත. තෙවන වර වැඩම කළ අවස්ථාවේ දී උන් වහන්සේගේ සිරි පතුල සමනල කඳු මුදුනේ පිහිටු වූ අතර එතැන් පටන් එය [[ශ්‍රී පාදස්ථානය]] යනුවෙන් හැඳින්වේ.

වත්මන් සිංහල ජනතාව ඉන්දු ආර්යයන්ගේ සහ ස්වදේශිකයන්ගේ එකතුවෙන් සෑදුණු ජන වර්ගයක් වේ.&lt;ref&gt;{{Cite encyclopedia|url=https://www.britannica.com/topic/Sinhalese|title=Sinhalese {{!}} people|encyclopedia=Encyclopedia Britannica|access-date=2018-02-02|language=en}}&lt;/ref&gt; ඉන්දු-ආර්ය භාෂාව, සංස්කෘතිය, [[ථේරවාදය|ථේරවාදී බුදුදහම]], ප්‍රවේණි විද්‍යාව සහ භෞතික මානව විද්‍යාව මත පදනම්ව සිංහල ජනයා අසල්වැසි දකුණු ඉන්දියාවේ අනෙකුත් ජන වර්ග වලින් වෙනස් ජනවාර්ගික සමූහයක් ලෙස පිළිගැනේ.

==අනුරාධපුර යුගය (ක්‍රි.පූ. 377-ක්‍රි.ව. 1017)==
{{ප්‍රධාන|අනුරාධපුර යුගය|රජරට රාජධානියේ අනුරාධපුර යුගය}}

අනුරාධපුර රාජධානියේ මුල් අවධියේ දී ආර්ථිකය ගොවිතැන මත පදනම් වූ අතර මුල් ජනාවාස ප්‍රධාන වශයෙන් පැතිරී ගොස් තිබුණේ නැගෙනහිර, උතුරු මැද සහ ඊසානදිග ගංගා ආශ්‍රිත ප්‍රදේශ වල ය. ඊට හේතුව වසර පුරාම ගොවිතැනට අවශ්‍ය ජලය පහසුවෙන් ලබා ගත හැකි වීමයි. රටේ පාලකයා රජු වූ අතර නීතිය හා හමුදාව ඔහුගේ වගකීම් අතර විය. එමෙන්ම ජනතාවගේ විශ්වාසය රැකගැනීම සඳහා ද ඔහු කටයුතු කළ යුතු විය. [[දේවානම්පිය තිස්ස රජ|දේවානම්පියතිස්ස]] (ක්‍රි.පූ. 250-210) සිංහල රජෙක් වූ අතර ඔහු ඉන්දියාවේ [[මෞර්ය අධිරාජ්‍යය|මෞර්ය වංශයේ]] [[අශෝක අධිරාජයා|අශෝක රජු]] සමඟ හිතවත් ව කටයුතු කර ඇත. ඔහුගේ එම සබඳතා වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ක්‍රි.පූ. 247 දී පමණ [[මිහිදු මහරහතන් වහන්සේ|මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේ]] (ගිහි දිවියේ දී අශෝක රජුගේ පුත්‍රයා) විසින් බුදු දහම රටට හඳුන්වා දීම සිදු විය. අනතුරුව [[සංඝමිත්තා තෙරණිය|සංඝමිත්තා රහත් තෙරණිය]] විසින් (ගිහි දිවියේ දී අශෝක රජුගේ දියණිය) [[සිරි මහ බෝධිය, බුද්ධගයාව|ශ්‍රී මහා බෝධියේ]] [[ශ්‍රී මහා බෝධිය, අනුරාධපුර|දකුණු අංකුර ශාඛාව]] [[දඹකොළ පටුන|දඹකොළපටුන]] වරාය ([[කන්කසන්තුරේ|කන්කසන්තුරෙයිට]] බටහිරින්) හරහා වැඩම කරවීය. එම කාලය ථේරවාදී බුදු දහමේ ව්‍යාප්තියට හා ශ්‍රී ලංකාවට බෙහෙවින් වැදගත් කාලයක් විය.

[[ගොනුව:Ancient trisinhalaya-locator-map.png|thumb|alt=තුන් සිංහලේ සිතියම|තුන් සිංහලේ (රුහුණු, පිහිටි, මායා)]]

[[එළාර රජ|එළාර රජු]] (ක්‍රි.පූ. 205-161) යනු දකුණු ඉන්දියාවේ සිට පැමිණ ලක්දිව පාලනය කරමින් සිටි [[අසේල රජ|අසේල රජුව]] ඝාතනය කර [[පිහිටි රට]] හෙවත් මහවැලි ගඟට උතුරින් ශ්‍රී ලංකාවේ බලය අල්ලාගෙන පාලනය කළ දමිළ ආක්‍රමණිකයෙකි. එම කාලයේ දී [[මායා රට]] හෙවත් ශ්‍රී ලංකාවේ නිරිතදිග පෙදෙස [[කැළණිතිස්ස රජු]] විසින් පාලනය කරන ලද අතර [[රුහුණු රාජධානිය|රුහුණ]] හෙවත් ශ්‍රී ලංකාවේ ගිණිකොණ දිග පෙදෙස පාලනය කරන ලද්දේ [[කාවන්තිස්ස රජ|කාවන්තිස්ස රජු]] විසිනි. කාවන්තිස්ස රජුගේ වැඩිමල් පුත්‍රයා වූ [[දුටුගැමුණු රජ|දුටුගැමුණු රජු]] (ක්‍රි.පූ. 167-137) වයස අවුරුදු 25 දී [[විජිතපුර සටන|පළමු උත්සාහයෙන්]] ම එළාර රජු ව පැරදවීමට සමත් වූ බව මහාවංශයේ විස්තර කෙරේ. එමෙන්ම ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ ආශ්චර්යයක් ලෙස සැලකෙන [[රුවන්වැලිසෑය]] ඉදිකිරීම සිදු වී ඇත්තේ ද දුටුගැමුණු රජුගේ මග පෙන්වීමෙනි.

[[ගොනුව:Ruwanwelisaya.jpg|thumb|right|alt=රුවන්වැලිසෑය |රුවන්වැලිසෑය]]

ක්‍රි.පූ. 103 දී නැවත වතාවක් ද්‍රවිඩ ආක්‍රමණයක් සිදු වී ඇති අතර ඒ වන රජකම් කළ වළගම්බා රජු එම අවස්ථාවේ දී පසු බැස ගොස් වසර 14 කට පසුව සංවිධාන වී පැමිණ සිය රාජ්‍යත්වය නැවත අත්පත් කර ගෙන ඇත. එම වසර 14 තුළ [[පංච ද්‍රවිඩ|පංච ද්‍රවිඩයන්]] නමින් හැඳින්වෙන පාලකයන් පස් දෙනෙකු එකිනෙකා මරා ගනිමින් රාජ්‍ය පාලනය සිදු කර තිබේ. [[අනුරාධපුර මහා විහාරය|මහාවිහාර]] (ථේරවාදී) හා [[අභයගිරි විහාරය|අභයගිරි]] ([[මහායාන]]) පදනම් කරගනිමින් මූලධර්ම මත ගැටුම් ඇති වීම ද මේ අවධියේ දී සිදු වී තිබේ. [[වළගම්බා රජ|වළගම්බා රජුගේ]] (ක්‍රි.පූ. 89-77) කාලයේ දී  සිදු වූ වැදගත් ම සිදුවීමක් වන්නේ [[ත්‍රිපිටකය]] පාලි භාෂාවෙන් ග්‍රන්ථාරූඪ කිරීම යි. වළගම්බා රජුගේ පුත්‍රයෙක් වූ [[චෝර නාග රජු|චෝර නාග රජුගේ]] (ක්‍රි.පූ. 63-51) බිසව වූ අනුලා විසින් රජුට වස දී ඝාතනය කරනු ලැබ ඇත. චෝර නාගගේ හා [[කුඩා තිස්ස රජු|කුඩා තිස්සගේ]] වැන්දඹුව වූ [[අනුලා රැජිණ]] (ක්‍රි.පූ. 48-44) ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම රාජ්‍ය නායිකාව ලෙස සැලකේ. ඇය විසින් සිය පෙම්වතුන් කිහිප දෙනෙකුටම එසේ වස දී ඝාතනය කරනු ලැබ ඇති අතර [[කූටකන්න තිස්ස රජු]] (ක්‍රි.පූ. 44-22) විසින් අවසානයේ දී ඇයව ඝාතනය කර රාජ්‍යත්වය ලබා ගෙන ඇත. [[පළමුවන ලම්බකර්ණ රාජවංශය|ලම්බකර්ණ රාජ වංශයේ]] ආරම්භකයා වූ [[වසභ රජ|වසභ රජු]] (67-111) විශාල ප්‍රමාණයේ වැව් 11 ක් ඉදිකර ඇත. [[පළමුවන ගජබාහු රජ|පළමු ගජබාහු රජු]] (114-136) චෝල රාජධානිය ආක්‍රමණය කර එහි වහලුන් ලෙස රඳවා සිටි ශ්‍රී ලංකාවේ වැසියන් පිරිසක් නැවත රැගෙන පැමිණ ඇති අතර [[දළදා වහන්සේ|ශ්‍රී දන්ත ධාතූන් වහන්සේ]] නැවත ලබා ගැනීමට ද කටයුතු කර ඇත.

[[මහාසේන රජ|මහසෙන් රජුගේ]] (274-301) පාලන සමයේ දී ථේරවාදී මහා විහාර පාර්ශවයට වඩා මහායාන පාර්ශවයේ බලවත් වීමක් සිදු වී ඇත. නමුත් පසු කාලීනව මහසෙන් රජු ද මහා විහාර පාර්ශවය උදෙසා රාජ්‍ය අනුග්‍රහය දක්වා ඇත. ක්‍රි.ව. 436 සිට 452 දක්වා කාලයේ දී නැවත වරක් ආක්‍රමණික [[ෂඩ් ද්‍රවිඩයින්|ද්‍රවිඩ පාලකයන් 6 දෙනෙකු]] අතර රාජ්‍යත්වය හුවමාරු වී ඇති අතර එම පාලනයේ නිමාවත් සමඟ [[මෞර්ය රාජවංශය (අනුරාධපුර රාජධානිය)|මෞර්ය රාජවංශයේ]] ආරම්භය සිදු වී තිබේ. එහි පළමු පාලකයා වූයේ [[ධාතුසේන රජ|ධාතුසේන රජු]] (455-477) ය. [[කලා වැව]] ඔහුගේ රාජ්‍ය පාලන කාලයේ දී නිම වූවක් වන අතර [[සීගිරිය]] යනු ඔහුගේ පුත්‍රයා වූ [[පළමුවන කාශ්‍යප රජ|කාශ්‍යප රජුගේ]] (477-495) මාළිගාව පිහිටි පර්වතය වේ. පැරණි සිංහල භාෂාවෙන් රචිත ඓතිහාසික කුරුටු ගී 700 ක් පමණ වර්තමානයේ දී එහි දැකගත හැකිය.

;පරිහානිය

ක්‍රි.ව. 993 දී [[පළමුවන රාජ රාජ චෝල රජ|රාජ රාජ චෝල රජු]] විසින් දැවැන්ත චෝල හමුදාවක් එවනු ලැබ අනුරාධපුර රාජධානිය උතුරු දෙසින් යටත් කර ගනිමින් චෝල අධිරාජ්‍යයේ ආධිපත්‍යයට නතු කර ගෙන ඇත.&lt;ref name=&quot;sastri1&quot;&gt;[[#Sastri|Sastri]], pp 172–173&lt;/ref&gt; අනතුරුව ඔහුගේ පුත්‍රයා වූ [[පළමු රාජේන්ද්‍ර චෝල රජු|රාජේන්ද්‍ර චෝල රජුගේ]] අවධියේ දී සමස්ත දිවයිනම චෝල අධිරාජ්‍යය යටතේ එක් පළාතක් ලෙස සලකා පාලනය කර තිබේ.&lt;ref name=&quot;Chattopadhyaya&quot;&gt;[[#Chattopadhyaya|Chattopadhyaya]], pp 7–9&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;South India&quot;, p. 59 in ''Indian History with Objective Questions and Historical Maps''. 26th ed. 2010&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;KulkeKesavapany2009&quot;&gt;{{cite book|author1=Kulke, Hermann |author2=Kesavapany, K |author3=Sakhuja, Vijay |title=Nagapattinam to Suvarnadwipa: Reflections on the Chola Naval Expeditions to Southeast Asia|url=https://books.google.com/books?id=2swhCXJVRzwC&amp;pg=PA195|year=2009|publisher=Institute of Southeast Asian Studies|isbn=978-981-230-937-2|pages=195–}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Gunawardena2005&quot;&gt;{{cite book|author=Gunawardena, Charles A. |title=Encyclopedia of Sri Lanka|url=https://books.google.com/books?id=hWLQSMPddikC&amp;pg=PA71|year=2005|publisher=Sterling Publishers Pvt. Ltd|isbn=978-1-932705-48-5|pages=71–}}&lt;/ref&gt;

==පොළොන්නරු යුගය (1056–1232)==
{{ප්‍රධාන|පොළොන්නරු යුගය|රජරට රාජධානියේ පොළොන්නරු යුගය}}

පොළොන්නරුව රාජධානිය ශ්‍රී ලංකාවේ දෙවන ප්‍රධානතම රාජධානිය යි. අනුරාධපුර රාජධානිය චෝල ආක්‍රමණයන්ට නතු වීමෙන් අනතුරුව සිංහල රජවරුන් රුහුණු රාජධානියේ රජකම් කළ අතර [[පළමුවන විජයබාහු රජ|විජයබාහු රජු]] (1055-1110) විසින් වසර 17 ක උත්සාහයකින් අනතුරුව චෝලයන් රටින් පන්නා දමා නැවත වරක් දිවයින එක්සේසත් කර ඇත. අනතුරුව ඔහු විසින් සිය රාජධානිය ගොඩ නගා ඇත්තේ [[පොළොන්නරුව පෞරාණික නගරය|පොළොන්නරුව නගරය]] කේන්ද්‍ර කරගනිමින් ය.

විජයබාහු රජුගේ මුණුබුරෙකු වූ [[පළමුවන පරාක්‍රමබාහු රජ|පළමු පරාක්‍රමබාහු රජු]] (1153-1186) ඉතා බලවත් රජෙකු වූ අතර අතීත ශ්‍රී ලංකාවේ දැවැන්ත වාරි නිර්මාණයක් වූ [[පරාක්‍රම සමුද්‍රය]] ඔහුගේ පාලන සමයේ දී නිම කරන ලද්දකි.

අනතුරුව එළඹි කාලයේ දී නව රාජ වංශයක් ආරම්භ කරමින් [[නිශ්ශංක මල්ල රජ|නිශ්ශංකමල්ල රජු]] (1187-1196) බලය ලබා ගත් අතර පරාක්‍රමබාහු රජුගේ බිසව වූ [[ලීලාවතී රැජින]] (1153-1186, 1197-1200, 1209-1210, 1211-1212) සිව් වරක් රාජ්‍යත්වයට පත් වීය.

පොළොන්නරුව රාජධානියේ බිඳ වැටීම සිදු වූයේ [[කාලිංග මාඝ රජ|කාලිංග මාඝගේ]] (1215-1255) ආක්‍රමණය හේතුවෙනි. [[යාපනය රාජධානිය|යාපනය රාජධානියේ]] ආරම්භකයා වන්නට ඇත්තේ ද මාඝ බව විශ්වාස කෙරේ.

==සංක්‍රාන්ති යුගය (1232–1505)==
කාලිංග මාඝගේ ආක්‍රමණයෙන් පසුව සිංහල ජනතාව විශාල වශයෙන් දිවයිනේ දකුණු දෙසට සංක්‍රමණය වීමට පෙළඹී ඇත. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස දිවයිනේ උතුරු ප්‍රදේශයේ යාපනය රාජධානිය සහ දකුණු ප්‍රදේශයේ කලින් කල බිහි වූ තවත් රාජධානි කිහිපයක් ලෙස පාලන කටයුතු සිදු විය.
===යාපනය රාජධානිය (1215-1624)===
{{ප්‍රධාන|යාපනය රාජධානිය}}
ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු ප්‍රදේශයේ යාපනය අර්ධද්වීපය වටා කේන්ද්‍ර වෙමින් බිහි වූ යාපනය රාජධානිය [[ආර්යචක්‍රවර්තී රාජවංශය|ආර්ය චක්‍රවර්තී රාජ වංශය]] ලෙස ද හැඳින්වේ. 1258 දී දකුණු ඉන්දියාවේ [[පාණ්ඩ්‍ය රාජධානිය|පාණ්ඩ්‍ය අධිරාජ්‍යයට]] කප්පම් ගෙවන යටත් විජිතයක් වශයෙන් යාපනය රාජධානිය පැවති ඇති අතර 1323 දී ඉන් නිදහස ලබා ස්වාධීන වී තිබේ. 14 වන සියවසේ මුල් භාගයේ දී උපරිම ලෙස බලවත් වීමට යාපනය අධිරාජ්‍යයට හැකි වූ අතර ඒ එකල පැවති සියළු ප්‍රාදේශීය පාලන ප්‍රදේශ යාපනය සිය ප්‍රධාන රාජධානිය ලෙස පිළිගැනීම හේතුවෙන් ය. කෙසේ වෙතත් 1450 දී කෝට්ටේ රාජධානියේ රජකළ හයවන පරාක්‍රමබාහු රජුගේ උපදෙස් පරිදි [[සපුමල් කුමාරයා|සපුමල් කුමරු]] විසින් යාපනය රාජධානිය යටත් කරගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=A History of Sri Lanka|last=de Silva|pages=91–92}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book  | last = Pathmanathan  | first = S  | title = The Kingdom of Jaffna:Origins and early affiliations   | publisher = Ceylon Institute of Tamil Studies | year=  1974 | location = Colombo | page = 27  }}&lt;/ref&gt;
===දඹදෙණිය රාජධානිය (1120-1345)===
{{ප්‍රධාන|දඹදෙණිය රාජධානිය}}
[[තුන්වන විජයබාහු රජ|තුන්වන විජයබාහු රජු]] (1220-1224) විසින් පිහිටු වන ලදි. සංක්‍රාන්ති යුගයේ බිහි වූ විශිෂ්ඨ පාලකයෙක් ලෙස සැලකෙන ඔහුගේ පුත් [[දෙවන පරාක්‍රමබාහු රජ|දෙවන පරාක්‍රමබාහු රජු]] (1234-1269) විසින් කාලිංග මාඝ ව පරාජයට පත් කරන ලදී.

මෙම කාලයේ දී දඹදෙණියට අමතර ව [[යාපහුව බලකොටුව|යාපහුව]], [[තුන්වන පරාක්‍රමබාහු රජ|පොළොන්නරුව]] සහ කුරුණෑගල යන නගර ද අගනගර කරගනිමින් රජවරුන් සිය පාලන කටයුතු මෙහෙයවා තිබේ.
===ගම්පොළ රාජධානිය (1341-1408)===
{{ප්‍රධාන|ගම්පොළ රාජධානිය}}
ගම්පොළ රාජධානිය සිව්වන බුවනෙකබාහු රජු විසින් ආරම්භ කරනු ලැබ ඇති අතර [[ගඩලාදෙණිය විහාරය|ගඩලාදෙණිය]] හා [[උඩුනුවර ලංකාතිලක විහාරය|ලංකාතිලක]] විහාර එම රාජධානි සමයට අයත් ඒවා වේ.
===කෝට්ටේ රාජධානිය (1412-1597)===
{{ප්‍රධාන|කෝට්ටේ රාජධානිය}}
ගම්පොළ රාජධානියෙන් පසු ව බිහි වූ කෝට්ටේ රාජධානියේ රජකළ [[ශ්‍රී ලංකාවේ හයවන පරාක්‍රමබාහු රජු|හයවන පරාක්‍රමබාහු රජු]] විසින් යාපනය රාජධානිය යටත් කරගැනීමෙන් අනතුරුව දිවයින නැවත වරක් එක්සේසත් විය. කෝට්ටේ රාජධානියේ පිරිහීම සිදු වූයේ ප්‍රධාන වශයෙන් පෘතුගීසි ආක්‍රමණ හේතුවෙන් වන අතර සමකාලීනව බිහි වූ සීතාවක සහ මහනුවර රාජධානි ද කෝට්ටේ රාජධානියට විරුද්ධ ව කටයුතු කළේ කෝට්ටේ රජවරුන් පෘතුගීසින්ට දැක් වූ පක්ෂපාතී බව හේතුවෙනි.
===සීතාවක රාජධානිය (1521-1594)===
{{ප්‍රධාන|සීතාවක රාජධානිය}}
1521 වසරේ දී සිදු වූ [[විජයබා කොල්ලය|විජයබා කොල්ලයේ]] ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සීතාවක රාජධානිය බිහි විය. අනතුරුව එළඹි දශක හතක කාලය තුළ දිවයිනේ සැලකිය යුතු කොටසක් තම පාලනයට නතු කරගැනීමට සීතාවක රජවරුන්ට හැකියාව ලැබිණි. සීතාවක රාජධානිය පෘතුගීසින්ට එරෙහිව සාර්ථක සටන් කිහිපයකම නියැලී ඇති අතර මහනුවර රාජධානියේ නැගී සිටීමත් සමඟ පිරිහීමට ලක් විය.

==දහසයවන සියවසේ අර්බුදය (1505–1594)==
===පෘතුගීසි මැදිහත් වීම===
{{ප්‍රධාන|පෘතුගීසි ලංකාව}}

නූතන යුගයේ දී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි පළමු යුරෝපා ජාතිය වන්නේ [[පෘතුගීසි ජාතිය|පෘතුගීසීන්]] ය. 1505 දී පෘතුගීසි ජාතික [[ලොරෙන්සෝ ද අල්මේදා]] ගේ පැමිණීම සිදු වී ඇති අතර ඒ වන විට රාජධානි කිහිපයකට බෙදී වෙන් වී තිබූ දිවයිනට එම ආක්‍රමණිකයන් පළවා හැරීමට තිබූ අවස්ථා සීමිත විය. ඔවුන් විසින් 1517 දී [[කොළඹ වරාය|කොළඹ වරායට]] ආසන්නව [[කොළඹ කොටු‍ව|බලකොටුවක්]] ඉදි කරනු ලැබූ අතර අනතුරුව කෙමෙන් කෙමෙන් වෙරළබඩ ප්‍රදේශ කරා බලය ව්‍යාප්ත කිරීමට කටයුතු කර ඇත. 1592 වසර වන විට සිංහලයන් සිය අගනුවර ලෙස රට මධ්‍යයේ වූ [[මහනුවර|මහනුවර නගරයට]] රාජධානිය රැගෙන ගෙන ගිය අතර එය සතුරු ආක්‍රමණ වලට හොඳින් මුහුණ දිය හැකි ආරක්ෂිත ප්‍රදේශයක් විය. 16 වන සියවස පුරාවටම විවිධ සටන් දෙපාර්ශවය අතර පැවතී ඇත.

පෘතුගීසීන්ගේ ධර්මදූත ව්‍යාපාර හේතුවෙන් පහතරට සිංහලයන් බොහෝ දෙනෙක් ක්‍රිස්තියානි ආගම වැළඳ ගැනීමට යොමු වූ අතර එමඟින් බෞද්ධ ජනයා තුළ පෘතුගීසින්ගේ වර්ධනයට හා එහි බලපෑම් වලට තිබූ අකමැත්ත වඩාත් තීව්‍ර විය. එහි ප්‍රතිඵලය වූයේ පෘතුගීසීන්ගෙන් රට බේරා ගැනීමට හැකි ඕනෑම පිරිසක් සමඟ හිතවත් වීමට ඔවුන් පසුබට නොවීමයි. 1602 දී ලන්දේසි කපිතාන් [[ජොරිස් වෑන් ස්පිල්බර්ජන්]] දිවයිනට පැමිණි අවස්ථාවේ දී උඩරට රජු ඔහුගෙන් උදව් ඉල්ලා සිටීම මගින් ඒ බව තහවුරු වේ.&lt;ref&gt;Nira Wickramasinghe, ''Sri Lanka in the Modern Age: A History'' (2015).&lt;/ref&gt;

===ලන්දේසි මැදිහත් වීම===
{{ප්‍රධාන|ලන්දේසි ලංකාව}}

මහනුවර රජකම් කළ [[දෙවන රාජසිංහ රජ|දෙවෙනි රාජසිංහ රජු]] (1635-1687) විසින් 1638 දී වෙරළබඩ ප්‍රදේශ පාලනය කළ පෘතුගීසීන් රටින් පන්නා දැමීම සඳහා [[ලන්දේසි ජාතිය|ලන්දේසීන්]] සමඟ ගිවිසුමකට එළඹී ඇත. එහි ප්‍රධානම කොන්දේසිය වී ඇත්තේ ලන්දේසීන් විසින් අත්පත් කර ගන්නා වෙරළබඩ ප්‍රදේශ උඩරට රජුට භාර දී ඒ වෙනුවෙන් දිවයින පුරා ලන්දේසි වෙළඳ ඒකාධිකාරයක් සඳහා ඉඩකඩ ලබා දීමයි. නමුත් එම එකඟතාව දෙපාර්ශවය විසින්ම කඩ කිරීමට ලක් කර ඇත. ලන්දේසීන් විසින් 1656 දී කොළඹ හා 1658 දී යාපනය අත්පත් කරගනිමින් පෘතුගීසීන් සම්පූර්ණයෙන් ම රටින් පන්නා දැමුණු අතර 1660 වන විට ගොඩබිමට සීමා වූ මහනුවර රාජධානිය හැර දිවයිනේ අනෙකුත් ප්‍රදේශ සියල්ලම ලන්දේසීන් යටතට පත් වීම සිදු විය. [[රෙපරමාදු ආගම|රෙපරමාදු භක්තිකයන්]] වූ ඔවුන් විසින් [[කතෝලික ධර්මය|කතෝලික භක්තිකයින්]] හට සහ පෘතුගීසි පදිංචිකරුවන් හට හිංසා කරනු ලැබ ඇත. එමෙන්ම පෘතුගීසීන්ට වඩා ඔවුහු ජනතාවගෙන් අධික බදු මුදලක් අය කළ බවද සඳහන් වේ.&lt;ref&gt;Nira Wickramasinghe, ''Sri Lanka in the Modern Age: A History'' (2015).&lt;/ref&gt;

==මහනුවර යුගය (1594–1815)==
{{ප්‍රධාන|සෙංකඩගල රාජධානිය}}

පෘතුගීසී පාලන සමයේ දී කෝණප්පු බණ්ඩාර විසින් සූක්ෂ්මව මෙහෙයවූ සටන් වලින් අනතුරුව මහනුවර රාජධානිය ශක්තිමත් වූ අතර ඔහු [[පළමුවන විමලධර්මසූරිය රජ|පළමු විමලධර්මසූරිය]] (1591-1604) නමින් රජකමට පත් විය.

මහනුවර රාජධානිය ආරම්භ වූ කාලයේ සිට අවසන් කාලය දක්වා ම පෘතුගීසි, ලන්දේසි හා ඉංග්‍රීසි යන ජාතීන් වලට විරුද්ධ ව සටන් කර තිබේ. මෙහි අගනුවර වූ [[මහනුවර|සෙංකඩගල නගරයේ]] සුවිශේෂී පිහිටීම හේතුවෙන් 19 වන සියවස තෙක්ම විදේශීය ආක්‍රමණ වලට හොඳින් මුහුණ දීම සඳහා අවශ්‍ය ශක්තිය ගොඩ නැගී තිබුණි.

මහනුවර රාජධානියේ අවසන් රජවරුන් දකුණු ඉන්දියානු සම්භවයක් සහිත [[මහනුවර නායක්කාරවරු|නායක්කාර් වංශිකයන්]] වූ අතර අවසන් රජු වූ [[ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජ|ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ]] රජුගේ (1798-1815) කාලයේ දී ඇති වූ අභ්‍යන්තර ගැටළු හේතුවෙන් රාජධානිය පිරිහීමට ලක් විය. එයින් අනතුරුව 1815 දී [[උඩරට ගිවිසුම]] නමින් උඩරට රදලයින් හා ඉංග්‍රීසීන් අතර ඇති කරගත් එකඟතාවයට අනුව සමස්ත දිවයින ම විදේශීය පාලනයට නතු වීම සිදු විය. එය වසර 2300 ක් පැවති සිංහල රාජවංශයේ අවසානය යි.

==යටත් විජිත ශ්‍රී ලංකාව (1815–1948)==
{{ප්‍රධාන|බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව}}බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයට දිවයින නතු වීමෙන් වසර තුනක් ඉක්ම යන්නටත් මත්තෙන් ඒ කෙරෙහි කලකිරුණු උඩරට නායකයින් විසින් [[ඌව වෙල්ලස්ස කැරැල්ල|1818 ඌව වෙල්ලස්ස කැරැල්ල]] ආරම්භ කළහ. ආරම්භයේ දී සාර්ථක බවක් පෙන්නුම් කළ ද බ්‍රිතාන්‍ය යුධ බලය හමුවේ එය අසාර්ථක විය. ඉන් අනතුරුව නැවත වරක් 1848 දී [[මාතලේ කැරැල්ල]] සිදු වූ අතර එය ද අසාර්ථක වූ නමුත් එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය දේශීය ජනයාගේ ඉල්ලීම් කිහිපයකට සාධනීය පිළිතුරු ලබා දීම සඳහා පෙළඹී තිබේ.

බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයේ දී තේ, කෝපි හා රබර් වගාව, මහාමාර්ග හා දුම්රිය මාර්ග සංවර්ධනය සහ රෝහල් පිහිටුවීම වැනි රටට වැදගත් අංශ කිහිපයක් ම ආරම්භ කිරීම ද සිදු විය.

බෝග වගාවේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ශ්‍රී ලංකාව ආසියාවේ ධනවත් රටවල් වලින් එකක් විය. තේ වගා කිරීම සඳහා බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් [[බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාව|බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාවේ]] සිට [[ඉන්දියානු දෙමළ|දෙමළ ජාතික ජනතාව]] විශාල වශයෙන් කම්කරුවන් ලෙස රැගෙන ආ අතර එය ඒ වන විට දිවයිනේ වෙරළබඩ ප්‍රදේශ වල සිටි [[ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ|දෙමළ ජනයාට]] සහ දෙමළ භාෂාව මව්බස ලෙස යොදා ගන්නා [[ශ‍්‍රී ලාංකික මුස්ලිම්|මුස්ලිම් ජනයාට]] එකතුවක් විය. එබැවින් [[සිංහල භාෂාව|සිංහල]] සහ [[දෙමළ භාෂාව|දෙමළ]] භාෂා අතර සබැඳි භාෂාවක් ලෙස [[ඉංග්‍රීසි භාෂාව|ඉංග්‍රීසි]] භාෂාව භාවිතා වන්නට විය.

20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ දී සිදු වූ විවිධ ආණ්ඩුක්‍රම ප්‍රතිසංස්කරණ වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 1948.02.04 දින පටන් බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයෙන් [[නිදහස් දිනය (ශ්‍රී ලංකාව)|නිදහස් වීමට]] ශ්‍රී ලංකාවට හැකි විය. එය මෙතෙක් පැවති සන්නද්ධ සටන් වලට වඩා වෙනස් [[ශ්‍රී ලාංකික නිදහස් ව්‍යාපාරය|දේශපාලනික වශයෙන්]] ලැබූ ජයග්‍රහණයකි.

[[දෙවන ලෝක යුද්ධය|දෙවන ලෝක යුද්ධයට]] ශ්‍රී ලංකාව ඍජුව ම සම්බන්ධ නොවුවත් බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් [[ජපානය|ජපානයට]] එරෙහි පළමු පෙළ යුධ කඳවුරක් ලෙස පවත්වාගෙන ගිය හෙයින් ජපානය විසින් [[කොළඹ|කොළඹ නගරය]] ඉලක්ක කරගෙන බෝම්බ ප්‍රහාර එල්ල කර තිබේ. තව ද [[ත්‍රිකුණාමලය වරාය|ත්‍රීකුණාමල වරාය]] ඉන්දියන් සාගරයේ බ්‍රිතාන්‍ය යුධ කටයුතු සඳහා උපායමාර්ගික වශයෙන් වැදගත් කඳවුරක් ලෙස 1948 වන තෙක් ම භාවිතා විය.

==ශ්‍රී ලංකාව (1948-වර්තමානය)==
{{ප්‍රධාන|ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය (1948-වර්තමානය)}}

නිදහස ලැබීමෙන් අනතුරුව [[ශ්‍රී ලංකාව]] [[ලංකා ඩොමීනියන් රාජ්‍යය|ඩොමීනියන් තත්වයේ]] පැවතුන අතර තවදුරටත් රාජ්‍ය නායකයා ලෙස [[බ්‍රිතාන්‍ය රජ ලැයිස්තුව|බ්‍රිතාන්‍ය රජු හෝ රැජිණ]] ම පිළිගන්නා ලදී.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://parliament.lk/si/heads-of-state]&lt;/ref&gt; ප්‍රධාන වශයෙන් [[එක්සත් ජාතික පක්‍ෂය|එක්සත් ජාතික පක්ෂය]] සහ එයින් බෙදී ගිය කණ්ඩායමක් වූ [[ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය]] මූලික කරගත් දේශපාලන කණ්ඩායම් අතර ආණ්ඩු බලය විටින් විට හුවමාරු වීම සිදු විය. නිදහස් ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු [[ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍ය|අග්‍රාමාත්‍යවරයා]] [[ඩී.එස්. සේනානායක|ඩී.එස්. සේනානායක මහතා]] වූ අතර [[සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක]] රජය යටතේ 1972.05.22 වන දින සිට ශ්‍රී ලංකාව ජනරජයක් බවට පත් වී නව ව්‍යවස්ථාවක් යටතේ රාජ්‍ය නායකයා ලෙස [[ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිවරු ලැයිස්තුව|නාමිකව ජනාධිපතිවරයෙක්]] පත් කරගත්හ. ඒ වන තෙක් ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාණ්ඩුකාර තනතුර හෙබ වූ [[විලියම් ගොපල්ලව|විලියම් ගොපල්ලව මහතා]] එතැන් පටන් ජනාධිපති ධූරය ට පත් විය.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; 1978.09.07 දින සිට ක්‍රියාත්මක වන නව [[ශ්‍රී ලංකාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව|ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව]] යටතේ රාජ්‍ය නායකයා ලෙස [[ශ්‍රී ලංකාවේ විධායක ඡනාධිපති ධූරය|විධායක ජනාධිපති ධූරය]] හඳුන්වා දෙනු ලැබිණි. ඒ වන විට අගමැති ධූරය හෙබ වූ [[ජේ.ආර්. ජයවර්ධන|ජේ.ආර්. ජයවර්ධන මහතා]] එතැන් පටන් විධායක ජනාධිපති ලෙස පත් විය.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; එතැන් පටන් 2020 වර්ෂය දක්වා එම ව්‍යවස්ථාවට වරින් වර සංශෝධන 20 ක් එක් කර තිබේ.&lt;ref&gt;[https://parliament.lk/constitution/main]&lt;/ref&gt;

[[1971 ජවිපෙ කැරැල්ල|1971]] වසරේ දී [[ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ]] ශ්‍රී ලංකාණ්ඩුවට එරෙහි සන්නද්ධ අරගලයක නිරත විය. එය අසාර්ථක වූ අතර නැවත වරක් [[ශ්‍රී ලංකාවේ 1987-89 කැරැල්ල|1987]] වසරේ දී කැරැල්ලක් ආරම්භ කළහ. වසර දෙකක් පමණ පැවති එය ද අසාර්ථක වූ අතර එම සමය අවසානයේ දී දෙපාර්ශවයේම මිනිස් ජීවිත දස දහස් ගණනින් අහිමි වී ඇත.

නිදහස් ශ්‍රී ලංකාවේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන සිදුවීම් සමුදාය වූයේ [[ශ්‍රී ලංකානු සිවිල් යුද්ධය|ශ්‍රී ලංකාවේ සිවිල් යුද්ධය]] යි. දිවයිනේ උතුරු සහ නැගෙනහිර ප්‍රදේශ වල [[දෙමළ ඊළම|දෙමළ ඊළාම්]] නමින් වෙනම රාජ්‍යයක් බිහි කිරීම සඳහා [[දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි|දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි හෙවත් LTTE සංවිධානය]] ශ්‍රී ලංකා රජයට එරෙහිව සටන් වැදුණු අතර 2009.05.19 වන දින රජයේ හමුදා වලට ජය අත් කර දෙමින් යුද්ධය අවසන් විය. වසර 25 කට වැඩි කාලයක් පැවති මෙමඟින් ද අවම වශයෙන් මිනිස් ජීවිත ලක්ෂයකට ආසන්න ප්‍රමාණයක් අහිමි වී ඇත.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Sri Lanka's war 10 years on: Finding Father Francis |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-48300279 |access-date=22 March 2021 |work=[[BBC News]] |date=18 May 2019 |location=London, U.K.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=UN rights chief seeks sanctions against Sri Lanka generals |url=https://www.france24.com/en/live-news/20210127-un-rights-chief-seeks-sanctions-against-sri-lanka-generals-1 |access-date=22 March 2021 |work=[[France 24]] |agency=[[Agence France-Presse]] |date=27 January 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Open Wounds and Mounting Dangers |url=https://www.hrw.org/report/2021/02/01/open-wounds-and-mounting-dangers/blocking-accountability-grave-abuses-sri-lanka |publisher=[[Human Rights Watch]] |access-date=22 March 2021 |location=New York, U.S.A. |date=1 February 2021}}&lt;/ref&gt;

වඩාත් මෑත කාලීනව සිදු වූ විශේෂ සිදුවීම් වනුයේ 2019.04.21 වන [[2019 ශ්‍රි ලංකාවේ බෝම්බ ප්‍රහාර|පාස්කු ඉරිදා දින එල්ල වූ ත්‍රස්ත ප්‍රහාරය]] සහ 2020-21 වසර වල දී රටට සෞඛ්‍ය හා ආර්ථික වශයෙන් ගැටළුවක් බවට පත් වූ [[කොවිඩ්-19 ව්‍යාප්ත වසංගතය|කොවිඩ්-19 වසංගත තත්ත්වය]] යි.

1978 දී හඳුන්වා දුන් ව්‍යවස්ථාවට අනුව වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාව පාලනය වන්නේ [[ඒකීය රාජ්‍ය|ඒකීය]] අර්ධ-ජනාධිපතිමය ප්‍රජාතාන්ත්‍රික ජනරජයක් ලෙසින් වන අතර 2019 වසරේ නොවැම්බර් මාසයේ සිට ජනාධිපති ධූරයේ [[ගෝඨාභය රාජපක්ෂ|ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාත්]] අග්‍රාමාත්‍ය ධූරයේ ඔහුගේ වැඩිමල් සහෝදරයා වන [[මහින්ද රාජපක්ෂ|මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාත්]] කටයුතු කරනු ලබයි


ලංකාව තුළ ඇති වූ දරැණු ආර්ථික අර්බුදය හමුවේ ඉන්ධන,ආහාර වැනි අත්‍යාවශය භාණ්ඩවල මිල ඉහළ යාම හා හිග වීම හේතු කොට ගෙන ගාලුමුවදර පිටිය මුල් කොට ගෙන ඇරබි අරගලයේ බලපෑම නිසා එවකට අගමැති ධුරය හෙබවූ මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා ඉල්ලා අස්විය.ඒසමගම කැබිනට් මණ්ඩලයද අහෝසි විය. පසුව රටේ ඇති වූ ව්‍යාකූලත්වය සිදළීම සදහා 2022 මැයි12 වැනි දින රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා (සය වන වරටත්) අග්‍රාමාත්‍යය ධුරයට පත් විය.                                                                                                 

2022/07/09 දින ජනාධිපති ගොඨාභය රාජපක්ෂ මහතාට විරුද්ධව ඇති වූ විරෝධතා හේතුවෙන් ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලය, ජනාධිපති මන්දිරය හා [[අරලියගහ මන්දිරය]] විරෝධතාකරුවන් යටතට පත්විය. මෙම තත්වය යටතේ ජනාධිපති [[ගෝඨාභය රාජපක්ෂ]] මහතා රටින් පිටව ගිය අතර 2022/07/13 දින [[රනිල් වික්‍රමසිංහ]] මහතා වැඩබලන ජනාධිපති බවට පත් විය. 2022/07/14 දින ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ඉල්ලා අස් වීමෙන් අනතුරුව 2022/07/20 දින පාර්ලිමේන්තුවේ රහස් ඡන්දයකින් [[Ranil Wickremesinghe|රනිල් වික්‍රමසිංහ]] මහතා මෙරට 08 වන විධායක ජනාධිපති ලෙස තේරී පත් විය.  අනතුරුව ඔහු විසින්  2022/07/22 වන දින [[Dinesh Gunawardena|දිනේෂ් ගුණවර්ධන]] මහතා ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍යවරයා ලෙස පත් කරනු ලැබීය.

== ආශ්‍රිත ==
{{div col|colwidth=22em}}
* [[History of Asia|ආසියාවේ ඉතිහාසය]]
* [[Outline of South Asian history]]
* [[Mahavamsa|මහාවංශය]]
* [[Architecture of ancient Sri Lanka|පුරාණ ශ්‍රී ලංකාවේ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය]]
* [[Ancient constructions of Sri Lanka]]
* [[Irrigation works in ancient Sri Lanka]]
* [[Politics of Sri Lanka|ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය]]
* [[List of presidents of Sri Lanka|ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිවරු ලැයිස්තුව]]
* [[List of prime ministers of Sri Lanka|ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍යවරු ලැයිස්තුව]]
* [[Velupillai Prabakaran|වේළුපිල්ලේ ප‍්‍රභාකරන්]]
{{div col end}}

== මූලාශ්‍රය ==
{{reflist}}

{{History of Sri Lanka bar}}
{{Sinhalese Monarchy}}
{{Sri Lankan chronicles}}
{{Sri Lanka topics}}
{{History of Asia}}

[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය| ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ අතීතය]]</text>
      <sha1>a0ltd2y0qthxunnhqgkuu4myw8sqax4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කුමාර් සංගක්කාර</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24091</id>
    <revision>
      <id>797535</id>
      <parentid>797470</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T01:24:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>797535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63111" sha1="pvu0fvoydsen7vup65tl3g5rqbwdzx6" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ක්‍රිකට්ක්‍රීඩකයා චරිතාපදානය
|          playername = කුමාර් සංගක්කාර
|             country = ශ්‍රී ලංකාව
|             country_adj = ශ්‍රී ලංකා
|            fullname = කුමාර් චොක්ශානද සංගක්කාර
|               image = Kumar Sangakkara bat in hand.JPG
|             caption =

|            nickname = සංගා {{!}} GOAT of Cricket (GOAT යනු Greatest Of All Time එනම් සදාකාලිකවම ශ්‍රේෂ්ඨ)
|              living = true
|          dayofbirth = 27
|        monthofbirth = 10
|         yearofbirth = 1977
|        placeofbirth = [[මාතලේ]]
|      countryofbirth = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
|               height= මීටර් 1.78    
|             batting = වමත්
|             bowling = දකුණත් [[පිට දඟ|පා දඟ]]
|                role = [[කඩුළු රකින්නා]], පිතිකරු
|       international = true
|       testdebutdate =ජූලි 20 
|       testdebutyear = 2000
|    testdebutagainst = දකුණු අප්‍රිකාව
|             testcap = 84
|        lasttestdate = ජනවාරි 3-7

|        lasttestyear = 2015
|     lasttestagainst = නවසීලන්තය
|        odidebutdate = ජූලි 5
|        odidebutyear = 2000
|     odidebutagainst = පකිස්ථානය
|              odicap = 93
|         lastodidate = මාර්තු 18
|         lastodiyear = 2015
|      lastodiagainst = දකුණු අප්‍රිකාව 
|            odishirt = 11
|               club1 = [[නොන්ඩෙස්ක්‍රිප්ට්ස් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා සංගමය|එන්සීසී]]
|               year1 = 1997–වර්තමානය
|               club2 = [[කිංග්ස් XI පංජාබ්]]
|               year2 = 2008–2010
|               club3 = [[වොර්වික්ෂයර් ප්‍රාන්ත ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා සංගමය|වෝර්වික්ෂයර්]]
|               year3 = 2007
|               club4 = [[ඩෙකෑන් චාර්ජර්ස්]]
|               year4 = 2011
|               club5 = [[සරේ ප්‍රාන්ත පිළ]]
|               year5 = 2015–වර්තමානය
|             columns = 4
|             column1 = [[ටෙස්ට් ක්‍රිකට්|ටෙස්ට්]] තරග
|            matches1 = 130
|               runs1 = 12,203
|            bat avg1 = 58.66
|           100s/50s1 = 38/51
|          top score1 = 319
|         deliveries1 = 84
|            wickets1 = 0
|           bowl avg1 = –
|            fivefor1 = –
|             tenfor1 = –
|       best bowling1 = –
|  catches/stumpings1 = 178/20
|             column2 = [[එක් දින ජාත්‍යන්තරය|එදිජා]]
|            matches2 = 404
|               runs2 = 14,234
|            bat avg2 = 41.98
|           100s/50s2 = 25/93
|          top score2 = 169
|         deliveries2 = –
|            wickets2 = –
|           bowl avg2 = –
|            fivefor2 = –
|             tenfor2 = –
|       best bowling2 = –
|  catches/stumpings2 = 402/99
|             column3 = [[පළමු-පෙල ක්‍රිකට්|පපෙ]]
|            matches3 = 230
|               runs3 = 17,829
|            bat avg3 = 51.07
|           100s/50s3 = 52/76
|          top score3 = 319
|         deliveries3 = 246
|            wickets3 = 1
|           bowl avg3 = 150.00
|            fivefor3 = 0
|             tenfor3 = 0
|       best bowling3 = 1/13
|  catches/stumpings3 = 347/33
|             column4 = [[ලැයිස්තු ඒ ක්‍රිකට්|ලැඒ]]
|            matches4 = 504
|               runs4 = 18,141
|            bat avg4 = 42.68
|           100s/50s4 = 34/114
|          top score4 = 169
|         deliveries4 = –
|            wickets4 = –
|           bowl avg4 = –
|            fivefor4 = –
|             tenfor4 = –
|       best bowling4 = –
|  catches/stumpings4 = 506/124
|                date = 11 ජුනි
|                year = 2015
|              source = http://www.espncricinfo.com/srilanka/content/player/50710.html ඊඑස්පීඑන්ක්‍රික්ඉන්ෆෝ
|Caption=කුමාර් සංගක්කාර වර්ෂ 2012දී ICC සම්මාන උළෙලේදී  වසරේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා, වසරේ ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා සහ ලොව ජනප්‍රියම ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා යන සම්මාන ත්‍රිත්වයෙන් පිදුම් ලැබූ අවස්තාව.}}

'''[[කුමාර්]] සංගක්කාර''' (උපත 27 ඔක්තෝම්බර් 1977, [[මාතලේ]], ශ්‍රී ලංකාව) යනු [[ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම]]හි සාමාජිකයෙක් මෙන්ම හිටපු නායකයාද වේ. ඔහු මුල් පෙළ වමත් පිතිකරුවෙකි. ඔහු කඩුළු රකින්නා හා මුල් පෙළ පිතිකරුවෙක් ලෙස ක්‍රීඩා කිරීමට පුරුදුව සිටියත්, ටෙස්ට් ක්‍රීඩාවේ කඩුළු රැකීමෙන් ඉවත්වීමත් සමගම ඔහුගේ පිතිකරණයේ සැලකිය යුතු වෙනසක් ඇති විය. ඔහුගේ ක්‍රීඩා දිවියේ අවස්ථා කීපයකදිම ලොව අංක 1 ටෙස්ට් පිතිකරු බවට පත් වීමට ඔහුට හැකි විය.&lt;ref&gt;http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/489668.html&lt;/ref&gt; ලෝක කුසලානයේදි ඉන්දියාවට එරෙහිව ලද පරාජයත් සමගම ඔහු නායකත්වයෙන් ඉවත් විය. ඩොනල්ඩ් බ්‍රැඩ්මන් ට(12)  පසුව ලොව වැඩිම ටෙස්ට් ද්විතව ශතක ගණනක් රැස්කර ඇත්තේ සංගක්කාර (11) වේ. ඔහු සිය 11වන ටෙස්ට් ද්විත්ව ශතකය 2015 ජනවාරි  4 දින නවසීලන්තයෙ වෙලින්ටන් හිදී [[නවසීලන්ත ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම|නවසීලන්තයට]] ඒරෙහිව ලබාගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;http://uk.eurosport.yahoo.com/22102011/63/sangakkara-hits-double-century.html&lt;/ref&gt;

==මුල් කාලය==
කුමාරි වෙදආරච්චි චොක්ශන්ද්‍රා මුදලිගේ සහ චොක්ශාන්ද වෙදාඅරච්චි සංගක්කාරට දාව 1977දී [[මාතලේ]] දී කුමාර සංගක්කාර උපත ලබන ලදි. සංගක්කාර ඔහුගේ මූලික හා ද්වීතීක අධ්‍යාපනය ලැබුවේ [[නුවර]] නගරයේ තිබෙන ප්‍රමුඛතම පාසලක් මෙන්ම ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගනයක් (අස්ගිරිය ක්‍රීඩාංගණය) හිමි ලෝකයේ එකම පාසල වන ත්‍රිත්ව විද්‍යාලයෙනි. වරක් ඔහු වසරේ විශිෂ්ඨම ශිෂ්‍යයාට පිරිනමන The Ryde Gold Medal සම්මානයෙන්ද පිදුම් ලැබීය.&lt;ref name=teacher/&gt; 1996 වසරේ පාසලේ ප්‍රධාන ශිෂ්‍ය නායක දූරය දැරීමටද ඔහුට හැකි විය. සංගක්කාර පාසල් සමයේදී ක්‍රිකට් හා ටෙනිස් ක්‍රීඩා සඳහා විශේෂ දක්ෂතාවක් පෙන්වූ අතර ඒ හේතුවෙන් වරක් පාසලේ එවකට විදුහල්පතිව සිටි ලෙනාඩ් ද අල්විස් මහතා විසින් සංගක්කාරගේ මවට ඔහුව ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවෙන්ම ඉහලට යවන ලෙසද ඉල්ලීමක්ද කොට ඇත.&lt;ref name=teacher&gt;[http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 Cricket world.com | ''Principal Delighted With Former Student Sangakkara''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} retrieved 3 March 2008 {{Wayback | url=http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} &lt;!-- Bot retrieved archive --&gt; | date=20071202092104}&lt;/ref&gt; මොහු පිලිබඳ අමුතුවෙන් සඳහන් කිරීම අනවශ්‍යය.මේ වන විට ලොව හොදම පිතිකරුවන් අතරින් පෙරමුණ ගෙන සිටී.2015 ලෝක කුසලානයේදී තරග හතරකදී පිට පිට ශතක 4 ක් වාර්තා කරමින් , ක්‍රිකට් වාර්තා පොත  මෙතෙක් සටහන් නොවූ කඩ ඉමක් කරා ගෙනයාමට සමත්ව සිටී .
== ආශ්‍රිත==	
මොහු පිලිබඳ අමුතුවෙන් සඳහන් කිරීම අනවශ්‍යය.මේ වන විට ලොව හොදම පිතිකරුවන් අතරින් පෙරමුණ ගෙන කුසලානයේදී තරග හතරකදී පිට පිට ශතක 4 ක් වාර්තා කරමින් , ක්‍රිකට් වාර්තා පොත  මෙතෙක් සටහන් නොවූ කඩ ඉමක් කරා ගෙනයාමට සමත්ව සිටී .</text>
      <sha1>pvu0fvoydsen7vup65tl3g5rqbwdzx6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ලුණු</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25019</id>
    <revision>
      <id>797540</id>
      <parentid>796943</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T03:45:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>797540</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44630" sha1="hl2dg4no6s65n35gdz9curvliw0bsdx" xml:space="preserve">{{පරිවර්ථනය}}
{{About|common table salt}}
[[ගොනුව:Image-Zigong Salt.jpg|thumb|300px|කරදිය වාෂ්පීකරණය කොට ලුණු ලබාගැනීම (චීනය)]]

'''ලුණු''' යනු ප්‍රධාන වශයෙන්ම [[සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ්]] වලින් සමන්විත වුණු [[ඛනිජ|ඛනිජයකි]]. [[සත්වයා|සත්වයන්ට]] ජීවත් වීම සඳහා ලුණු කුඩා ප්‍රමාණවලින් අවශ්‍ය නමුදු වැඩිපුර ශරීරගතවීම භයානක ප්‍රතිඵල ගෙන දිය හැකිය. [[මූලික රස]]වලින් එකක් වන ලුණු ආහාර රසකාරකයක් ලෙස ලොව පුරාම භාවිතා කෙරෙයි. [[ලුණු දැමීම]] [[ආහාර කල් තබාගැනීම|ආහාර කල් තබාගැනීමේ]] එක් ක්‍රමයකි. 

මිනිස් පරිභෝජනය සඳහා භාවිතා කරන ලුණු අපිරිසිදු ලුණු (උදා: [[මුහුදු ලුණු]]),  පිරිසිදු ලුණු (මේස ලුණු) සහ [[අයඩීන් මිශ්‍රිත ලුණු]] වශයෙන් කිහිප ආකාරයකින් පවතියි. [[මුහුදු ජලය|මුහුදු ජලයෙන්]] හෝ පාෂාණ නිධිවලින් ලබාගන්නා සාමාන්‍ය ලුණු ස්ඵටික සුදු, ලා රෝස හෝ ලා අළු පැහැ ගනියි. ආහාරයට ගන්නා ලුණු ඒවායේ ඛනිජ අන්තර්ගතය නිසා අළු පැහැයකින් දිස්වෙයි. 

ලුණුවල අඩංගු ප්‍රධාන සංඝටක වන [[ක්ලෝරයිඩ්]] සහ [[සෝඩියම්]] අයන සියලුම ජීවීන්ට තම පැවැත්ම සඳහා කුඩා ප්‍රමාණවලින් අවශ්‍ය වෙයි. ශරීරයේ [[ජලය|ජල]] අන්තර්ගතය පාලනයට ලුණු දායක වෙයි. නමුත් අධික ලෙස ලුණු භාවිතය [[අධි රුධිර පීඩනය]] වැනි භයානක රෝග තත්ව ඇති කිරීමට හේතු වේ. මේ නිසා ආහාරයට ගන්නා සෝඩියම් ප්‍රමාණය පාලනය කිරීමට සීමා සෞඛ්‍ය බලධරයන් මගින් පනවා ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cnpp.usda.gov/Publications/DietaryGuidelines/2010/Meeting2/CommentAttachments/AHA-220e.pdf |title=American Heart Association 2010 Dietary Guidelines |date=23 January 2009 |work=2010 Dietary Guidelines |publisher=American Heart Association |accessdate=16 May 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.nrv.gov.au/nutrients/sodium.htm |title=Nutrient Reference Values for ඕස්ට්‍රේලියා and New Zealand - Sodium |work=Nutrient Reference Values for ඕස්ට්‍රේලියා and New Zealand |publisher=ඕස්ට්‍රේලියානු Government National Health and Medical Research Council/ New Zealand Ministry of Health |accessdate=16 May 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.foodnavigator-usa.com/On-your-radar/The-obesity-problem/Dietary-Guidelines-focus-on-sodium-intake-sugary-drinks-dairy-alternatives |title=Dietary Guidelines focus on sodium intake, sugary drinks, dairy alternatives |author= |date=27 April 2010 |work=Food Navigator-usa.com |publisher=Decision News Media |accessdate=16 May 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.eatwell.gov.uk/healthydiet/nutritionessentials/vitaminsandminerals/sodiumchloride/ |title=Sodium Chloride |work=Eat Well, Be Well |publisher=UK Government Food Standards Agency |accessdate=16 May 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.hc-sc.gc.ca/hl-vs/iyh-vsv/food-aliment/sodium-eng.php |title=Health Canada, Healthy Living, Sodium |year=2008 |work=Healthy Living |publisher=Health Canada |accessdate=16 May 2010}}&lt;/ref&gt;

== ඉතිහාසය ==
{{මූලික|ලුණුවල ඉතිහාසය}}
[[ගොනුව:SaltInWaterSolutionLiquid.jpg|thumb|upright|ලුණු ජලයේ දියකිරීම]]
[[ගොනුව:Table Salt (NaCl) Crystal.jpg|thumb|upright|Table salt (NaCl) crystal]]

මිනිසා විසින් අතීතයේ සිටම ආහාර කල් තබාගැනීම සඳහා බඳුන්වල ඇසිරීම, කෘත්‍රිම ශිතකරණය වැනි විවිධ ක්‍රම භාවිතා කර ඇතත්, විශේෂයෙන්ම මස් වර්ග කල් තබාගැනීම සඳහා වසර දහස් ගණනකට පෙර සිට භාවිතා කළ උපක්‍රමයක් වූ ලුණු දැමීම මේ අතරින් වඩාත්ම ජනප්‍රිය එකක් විය. &lt;ref name=Barber136&gt;{{Harvcolnb|Barber|1999|p=136}}&lt;/ref&gt; ඉතා ඈත අතීතයේ දී ලුණු කර්මාන්තය සිදු කළ බවට සාක්ෂි [[රුමේනියාව|රුමේනියාවේ]] පුරාවිද්‍යා කැණීම්වලින් හමු වී ඇත. ක්‍රිස්තු පූර්ව 6050 දී පමණ [[නියෝලිතික]] යුගයේ පැවති [[කුකුතෙනි ශිෂ්ටාචාරය|කුකුතෙනි ශිෂ්ටාචාරයේ]] මිනිසුන් ලුණු මිශ්‍රිත උල්පත් ජලය උණු කර ලුණු ලබාගත් බවට ද සාක්ෂි ලැබී තිබේ. &lt;ref&gt;[http://antiquity.ac.uk/projgall/weller/ Antiquity.ac.uk] Antiquity, Vol 79 No 306 December 2005 The earliest salt production in the world: an early Neolithic exploitation in Poiana Slatinei-Lunca, Romania Olivier Weller &amp; Gheorghe Dumitroaia&lt;/ref&gt; මෙම ලුණු කර්මාන්තය එම සමාජයේ මේ කාලයේ දී ඇති වූ ශීඝ්‍ර දියුණුවට හේතු වන්නට ඇතැයි සිතිය හැකිය. &lt;ref&gt;{{fr icon}} [http://hal.archives-ouvertes.fr/docs/00/41/60/26/PDF/archaedyn2008_weller_brigand_etal.pdf Arhives-ouvertes.fr] ArchæDyn – Dijon, 23-25 june 2008 Dynamics settlement pattern, production and trades from Neolithic to Middle Ages&lt;/ref&gt; ක්‍රිස්තු පූර්ව 6000 දී පමණ [[චීනය|චීනයේ]] [[ෂැංසි]] ප්‍රදේශවාසීන් ජලාශ මතුපිට වූ ලුණු ලබාගත් බව ලුණු කර්මාන්තය පිළිබඳ ව ඇති ආදීතම සත්‍යාපනය කරන ලද තොරතුරකි. &lt;ref name=Kurlansky&gt;{{Harvcolnb|Kurlansky|2002}}&lt;/ref&gt;

ක්‍රිස්තු පූර්ව 3000 දි පමණ ලුණු, ලුණුවල දැමූ පක්ෂීන් සහ මාළු, [[පුරාතණ ඊජිප්තුව|පුරාතණ ඊජිප්තුවේ]] සොහොන් බලි සඳහා යොදාගෙන ඇත. &lt;ref name=Kurlansky/&gt; ක්‍රිස්තු පූර්ව 2800 දී පමණ සිට ඊජිප්තුවරු [[ලෙබනන දේවදාරු]], වීදුරු සහ සායම් වර්ග ලබාගැනීම පිණිස ලුණු [[ෆීනිසියාව|ෆීනිසියානුවන්ට]] වෙළෙඳාම් කර ඇත. ෆීනිසියානුවන් මෙම ලුණු සහ ලුණු දමන ලද මාළු මධ්‍යධරණී මුහුදු මාර්ග ඔස්සේ [[උතුරු අප්‍රිකාව|උතුරු අප්‍රිකානු]] රටවලට වෙළෙඳාම සඳහා ප්‍රවාහනය කර ඇත. &lt;ref name=Kurlansky/&gt;

සහරා කාන්තාරය ඔස්සේ තවලම් ලෙස ලුණු ප්‍රවාහනය කරන ලදී. 1960 දී තවලම් මගින් ටොන් 15,000 පමණ ලුණු තොග ළෙදාම සදහා ගෙනගියේය.&lt;ref&gt;Onbekende Wereld by Wim Offeciers (based on [[Douchan Gersi]]'s travels)&lt;/ref&gt;

යුරෝපයේ හෝල්සැට් කගරයට එම නම ලැබුනේ ක්‍රිස්තු පූර්ව 800-400 අතරකාලයේ දී පමණ  පැවති ලුණු ආකර නිසායපළමු ශතවර්ශය වනවිට මෙම ප්‍රදේශ ලුණු ආකර නිසා පොහොසත්ව පැවතින.&lt;ref name=&quot;Barber136&quot; /&gt;රෝම ශිෂ්ටාචාරයේ ලුණු භාවිතය පිළිබද ද පුරාවිද්‍යාක්මක සාක්ෂි දැකගත හැක.රෝම ජාතිකයන් ලුණු දැමූ එළවළු ආහාරයට ගත් බවට සාධක ඇත.&lt;ref name=&quot;Kurlansky&quot; /&gt;{{Rp|64|date=May 2009}}

මහත්මා ගාන්ධිතුමන් 100,000 පමණ වූ ඉන්දියානු ජනයා සමග එවක පැවති ඉංග්‍රීසි පාලකයන්ට විරුද්ධව අරගලයක යෙදුවේ බ්‍රිතාන්‍ය පාලකයන් විසින් පැනවූ අසාදාරණ ලුණු බද්ධට විරුද්ධවය.

== ලුණු ප්‍රභේද ==
=== අශුද්ධ ලුණු ===
විවිධ ස්වභාවික ලුණු වර්ගයන්හි විවිධ ඛණිජ ද්‍රව්‍ය අඩංගුය,එහෙත් මේවා එකම රසක් ගෙනදේ.එනම් ලුණු රසයයි.  ස්වශාවික මුහුදු ජලය ඇසුරෙන් ලබාගන්නා ලුණු කුමන ප්‍රදේශයකින් ලබාගත්තද එකම ලුණු රස ගෙනදෙයි.සාම්ප්‍රධායික කොරියානු මුළුතැන්ගෙයි භාවිත කරන ලුණු බම්බු ලුණු ලෙස හදුන්වයි.මෙම බම්බු ලුණු කොරියානුවන් විසින් සාදාගන්නේ මෙසේය.මැටියෙන් දෙපස ආවරණය කළ බම්බුවක ලුණු බහා තැපීම මෙහිදී සිදුකරයි.උණ බම්බුවක් වැනි බම්බුවක් ගෙන එයට ලුණු දමා දෙපස මැටියෙන් ආවරණය කිරීම මෙහිදී සිදුවේ.එමගින් ලුණු වල අහිතකර රසායන දුන්‍ය ඉවත් නර පිරිසිදු ලුණු ලබාගතහැකිබව ඔවුන් විශ්වාස කරති.&lt;ref name=&quot;AsianFood&quot;&gt;{{cite book |author=Shahidi, Fereidoon; John Shi; Ho, Chi-Tang |title=Asian functional foods |publisher=CRC Press |location=Boca Raton |year=2005 |pages=575 |isbn=0-8247-5855-2}}&lt;/ref&gt;

පරිසිදු නොකළ ලුණු තුල මැග්නීසියම් හා කැල්සියම් අන්තර්ගත බැවින් තරමක තිත්ත රසක් ඇත.මෙම අශුද්ධ ලුණු ආහාර සදහා භාවිතා කිරීම ඉතා අවමය.බොහෝ විට මෙම පිරිපහදු නොකළ ලුණු විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ සදහා යොදාගනී.එසේම මෙම ලුණු වල අවශ්‍ය තරම් අයඩින් මිශ්‍ර නැත එබැවින් ආහාර සදහා එතරම් සුදුසු නැත.අයඩින් ඌනතාවයට විසදුමක් ලෙස පිරිපහදු නොකළ ලුණු භාවිතය පලක් නැත .&lt;ref&gt;[http://www.saltinstitute.org/Articles-references/References-on-salt-issues/References-on-salt-issues/References-on-food-salt-health-issues References on food salt &amp; health issues] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100919163713/http://www.saltinstitute.org/Articles-references/References-on-salt-issues/References-on-salt-issues/References-on-food-salt-health-issues |date=2010-09-19 }}. Salt Institute.&lt;/ref&gt;

අශුද්ධ ලුණු ඇතැම් රසායනික දුව්‍ය නිපදවීමට සුවද විලවුන් නිපදවීමට සබන් වර්ග නිපදවීමට ඇතැම් ඖෂධ වර්ග නිපදවීමටද යොදාගනී.

=== ශුද්ධ ලුණු ===
[[ගොනුව:Piles of Salt Salar de Uyuni Bolivia Luca Galuzzi 2006 a.jpg|thumb|left|[[බොලිවියාව|බොලිවියාවෙහි]] ලුණු ගොඩැලි.]]
ආහාර රසවත් කිරීමට හා ඇතැම් කාර්මික නිෂ්පාදනයන් සඳහා ශුද්ධ ලුණු හෙවත් පිරිසිදු සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් යොදා ගැනෙයි&lt;ref&gt;European Salt Producers' Association http://www.eu-salt.com/index3.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120119020517/http://www.eu-salt.com/index3.htm |date=2012-01-19 }}&lt;/ref&gt;) ලොව වටා ලුණු නිෂ්පාදනයෙන් 17.5% of  ආහාර නිෂ්පාදනයට යොදාගනී.&lt;ref&gt;Roskill Information Services http://www.roskill.com/reports/salt {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030618234222/http://www.roskill.com/reports/salt |date=2003-06-18 }}&lt;/ref&gt; ලුණු නිෂ්පාදනයෙන් වැඩි ප්‍රතිශතයක් කාර්මික නිෂ්පාදනයන්  සදහා යොදා ගැනීම නිසා ල්‍රණු හෙවත් සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් ආර්ථික වාටිනාකමින් ඉහළ වෙළද භාණ්ඩයක් ලෙස සැළකිය හැකිය. උදාහරණ ලෙස පල්ප කඩදාසි ඩයි වර්ග සෑදීමට අත්වැසුම් නිෂ්පාදනයේ දී හා සබන් නිෂ්පදනයේ දී ලුණු රසායනික අමුදුව්‍යයක් ලෙස හා උත්තේජකයක් ලෙස යොදාගනී.

ලුණු නිෂ්පාදනය යනු ඉතා පැරණි රසායනික කර්මාන්තයකි.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Salt made the world go round |url=http://www.salt.org.il/arch.html |access-date=2010-08-31 |archive-date=2016-04-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160405130434/http://www.salt.org.il/arch.html }}&lt;/ref&gt; ලුණු නිෂ්පාදනය කරන්නේ මුහුදු ජලය වාෂ්ප කිරීම මගින් ජලය ඉවත්කර ඉතිරිවන සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් නිස්සාරනය කරගැනීමෙනි,;&lt;ref&gt;{{Citation |title=Nauticus - Weather Curriculum |url=http://nauticus.org/currwthrless043.html |access-date=2010-08-31 |archive-date=2010-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100527221838/http://nauticus.org/currwthrless043.html }}&lt;/ref&gt; අභ්‍යන්තර විල් හෝ මුහුදු කාලයක් තිස්සේ වාෂ්පීකරණයට ලක්වීමෙන් ගොඩබිම ඇතිවන ලුණු කඳු නිර්මානයවේ.&lt;ref&gt;UK Salt Manufacturers' Association http://www.saltsense.co.uk/aboutsalt-what01.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090223185841/http://www.saltsense.co.uk/aboutsalt-what01.htm |date=2009-02-23 }}&lt;/ref&gt; 

පිරිසිදු ලුණු තුලද ස්වල්ප වශයෙන් මැග්නීසියම් හා කැල්සියම් යන මූලදුව්‍ය අඩංගුවේ.&lt;ref&gt;{{Citation |title=The Salt Manufacturers Association ::: saltsense, salt history, salt manufacture, salt uses, sodium. Key information on salt from the Salt Industry |url=http://www.saltsense.co.uk/aboutsalt-prod02.htm |access-date=2010-08-31 |archive-date=2009-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090409144219/http://www.saltsense.co.uk/aboutsalt-prod02.htm }}&lt;/ref&gt; වැඩිදුරටත් සිදුකරන වාෂ්පීකරන අවධිවලදී පිරිසිදු සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් පමණක් ලබාගැනීමේ හැකියාවද පවතී.
[[ගොනුව:Salt crystals in death valley.jpg|ලුණු ස්ඵටික.|thumb]]
[[ගොනුව:Salt-packet.jpg|thumb|අසුරුම්කල ලුණු ]]
=== මේස ලුණු ===

මේස ලුණු යනු පිරිසිදුකරන ලද ලුණුය.මෙම මේස දුණු තුල 97% ත් 99% අතර ප්‍රමාණයක සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් හෙවත් ලුණු අඩංගුය.&lt;ref&gt;Nutritional analysis provided with Tesco Table Salt, from Tesco Stores Ltd (UK) states 38.9% sodium by weight which equals 98.9% sodium chloride&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Calculating the listed 590mg of Sodium in a 1.5g [[serving size]] (of Smart &amp; Final iodized salt), it is clear that it is not 99% sodium chloride since pure NaCl should contain about 870mg of Sodium&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.wasalt.com.au/Table.html Table]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.codexalimentarius.net/download/standards/3/CXS_150e.pdf The international Codex Alimentarius Standard for Food Grade Salt]&lt;/ref&gt; මෙම ලුණු ආහාර රසවත් කිරීම සදහා යොදාගනී.මෙම මේස ලුණුවලට අයඩින් මිශ්‍ර කිරීම සිදුවේ.එමගින් මිනිස් සිරුරට අවශ්‍ය අයඩින් ප්‍රමාණය ලබාගත ඇකිය.කෙසේ වෙතත් අයඩින් මිශ්‍ර ලුණු හිරු එළියට නිරාවරණයවීමෙන් අයඩින් විනාශවේ.අයඩින් සහිත මෙස ලුණු පිෂ්ඨය හා එක්වූවිට දම්පැහැයට හැරේ.මෙමගින් ලුණුවල අට අයඩින් මිශ්‍රකර ඇද්ද යන්නවග සොයාබැලිය හැක.අයඩින් ඌනතාවය නිසා ගලගණ්ඩය වැනි රෝග සෑදේ.

=== කුළුබඩුවක් ලෙස ===

බොහෝ ආසියානු සංස්කෘතීන්වල කුළුබඩුවක් ලෙස ආහාර රසවත් කරගැනීමට ලුණු භාවිතා කරයි.&lt;ref&gt;[http://seattletimes.nwsource.com/pacificnw/2001/0729/taste.html The Seattle Times: Pacific Northwest Magazine]&lt;/ref&gt; ලෝකයේ බොහෝ රටවල් වලද විවිධ ආහාර වර්ග නිපදවීමේදී ආහාරවල රසය වැඩිකරගැනීමට ලුණු භාවිත කරයි තවද අයඩින් ඌනතාවය අවමකිරීම සදහා ආහාරයට ගන්නා ලුණු වලට අයඩින් මිශ්‍ර කිරීම සිදුවේ.

== සෞඛ්‍යමය බලපෑම් ==
[[ගොනුව:Salt1.jpg|thumb|ලුණු ලේවායක්.]]

[[සෝඩියම්]]  හා ක්ලෝරයිඩ් යනු මිනිස් සිරුරට අත්‍යවශ ඛනිඩයකි.ලුණු ආහාරයට ගැනීම මගින් සෝඩියම් හා ක්ලෝරයිඩ් මෙන්ම පොටෑසියම් මැග්නීසියම් කැල්සියම් වැනි ඛනිජයන්ද සුළු වශයෙන් සිරුරට ලැබේ.අයඩින් මිශ්‍ර ලුණු ආහාරයට ගැනීමෙන් සිරුරට අවශ්‍ය අයඩින් ප්‍රමාණය ලැබේ.

ලුණු අධිකව ආහාරයට ගැනීම විවිධ රෝගාබාධ ඇතිවීමට හේතුවේ.&lt;ref name=&quot;news.bbc.co.uk&quot;&gt;{{Citation |title=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/health/medical_notes/393201.stm |access-date=2010-08-31 |archive-date=2010-07-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100729002407/http://news.bbc.co.uk/2/hi/health/medical_notes/393201.stm }}&lt;/ref&gt;:

* හෘදය රෝග ඇතිවීම. 
* අධි රුධිර පීඩනය&lt;ref name=&quot;CookN&quot;&gt;{{cite journal|pmid=17449506|url=http://www.bmj.com/cgi/content/full/334/7599/885 |format=Free full-text|publisher=[[British Medical Journal]]|doi=10.1136/bmj.39147.604896.55|year=2007|last1=Cook|first1=NR|last2=Cutler|first2=JA|last3=Obarzanek|first3=E|last4=Buring|first4=JE|last5=Rexrode|first5=KM|last6=Kumanyika|first6=SK|last7=Appel|first7=LJ|last8=Whelton|first8=PK|title=Long term effects of dietary sodium reduction on cardiovascular disease outcomes: observational follow-up of the trials of hypertension prevention (TOHP).|volume=334|issue=7599|pages=885–8|pmc=1857760|journal=BMJ (Clinical research ed.)|ref=harv}}&lt;/ref&gt;
* වකුගඩු ආබාධ.&lt;ref name=&quot;oz&quot;&gt;ඕස්ට්‍රේලියා: Better Health Channel (ඕස්ට්‍රේලියාව, Victoria) [http://www.betterhealth.vic.gov.au/bhcv2/bhcarticles.nsf/pages/Salt?OpenDocument Salt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150220012123/http://www.betterhealth.vic.gov.au/bhcv2/bhcarticles.nsf/pages/Salt?OpenDocument |date=2015-02-20 }}&lt;/ref&gt;
* පිළිකා
* අම්ලපිත්තය.&lt;ref&gt;Everybody [http://www.everybody.co.nz/page-f8eded49-0e6d-4818-92e6-78d398ea7a79.aspx Study adds salt to suspected triggers for heartburn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100927193124/http://everybody.co.nz/page-f8eded49-0e6d-4818-92e6-78d398ea7a79.aspx |date=2010-09-27 }}&lt;/ref&gt;
* ඔස්ට්‍රිෙයෝපොරෝසීස්.&lt;ref&gt;{{Citation |title=High salt diet reduces bone density in girls |url=http://www.foodnavigator.com/news-by-product/news.asp?id=59929&amp;k=high-salt-diet |access-date=2010-08-31 |archive-date=2006-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060529090556/http://www.foodnavigator.com/news-by-product/news.asp?id=59929&amp;k=high-salt-diet }}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;SACN page 3&quot;&gt;Scientific Advisory Committee on Nutrition (SACN) ''[http://www.sacn.gov.uk/pdfs/sacn_salt_final.pdf Salt and Health] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140211084303/http://www.sacn.gov.uk/pdfs/sacn_salt_final.pdf |date=2014-02-11 }}'', page 3&lt;/ref&gt;
* උදරීය පිළිකා&quot;&lt;ref name=&quot;SACN page 18&quot;&gt;Scientific Advisory Committee on Nutrition (SACN) ''[http://www.sacn.gov.uk/pdfs/sacn_salt_final.pdf Salt and Health] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140211084303/http://www.sacn.gov.uk/pdfs/sacn_salt_final.pdf |date=2014-02-11 }}'', page 18&lt;/ref&gt; 
* මරණය&lt;ref&gt;{{Citation |title=Safety data for sodium chloride - The Physical and Theoretical Chemistry Laboratory of Oxford University |url=http://msds.chem.ox.ac.uk/SO/sodium_chloride.html |access-date=2010-08-31 |archive-date=2011-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111202084352/http://msds.chem.ox.ac.uk/SO/sodium_chloride.html }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite journal|doi=10.1016/j.legalmed.2004.06.005|title=Fatal hypernatremia after using salt as an emetic?report of three autopsy cases|year=2005|last1=Turk|first1=E|last2=Schulz|first2=F|last3=Koops|first3=E|last4=Gehl|first4=A|last5=Tsokos|first5=M|journal=Legal Medicine|volume=7|pages=47|ref=harv|pmid=15556015|issue=1}}&lt;/ref&gt;

මේ ආකාරයට අධිකව ලුණු ආහාරයට ගැනීම ශරීර සෞඛ්‍යට ඉතාමත් අහිතකරය.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www2.cochrane.org/reviews/en/ab004937.html |title=Effect of longer-term modest salt reduction on blood pressure |authors=He FJ, MacGregor GA |date=9 May 2005 |work=The Cochrane Collaboration Cochrane Reviews |publisher=The Cochrane Collaboration |accessdate=24 May 2010}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://research.nottingham.ac.uk/NewsReviews/newsDisplay.aspx?id=487 |title=Low-sodium advice for asthmatics should be taken with a pinch of salt |date=15 July 2008 |publisher= The University of Nottingham|accessdate=24 May 2010}}&lt;/ref&gt;ඇතැම් ආදිවාසී ජන කොටස් ලුණු ආහාරයට එක්කර ගන්නේ නැත.උදාහරණ ලෙස දකුණු ඇමරිකාවේ යනොමාමෝවරු දැක්විය හැක.&lt;ref&gt;[http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3659/is_200312/ai_n9310264/pg_3/?tag=content;col1 Angiotensin-Converting Enzyme Gene (ACE) Insertion/Deletion Polymorphism in Mexican Populations]{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://aje.oxfordjournals.org/cgi/content/abstract/131/3/423 Risk factors for cardiovascular mortality in Mexican Americans and non-Hispanic whites]&lt;/ref&gt;

=== ප්‍රමිතිගත ආදානය ===
[[ගොනුව:Spice 4 bg 010104.jpg|thumb|Sea salt and [[peppercorns]].]]
[[ගොනුව:Saltmill.jpg|thumb|A salt mill for sea salt.]]

එක්සත් රාජධානියේ පොෂණය සදහා විද්‍යාත්මක උපදෙස් සපයන කමිටුවක් වන (SACN) ආයතනය විසින් වැඩිහිටියකුගේ දෛනික ආහාරය තුල අඩංගුවියයුතු ලුණු ප්‍රමාණය ලෙස දක්වා ඇත්තේ දෛනික ආහාර වේලක අඩංගු විය යුත්තේ ලුණු ග්රෑම් 4ක් පමණක් බවයි.&lt;ref name=&quot;SACN&quot;&gt;Scientific Advisory Committee on Nutrition (SACN) ''[http://www.sacn.gov.uk/pdfs/sacn_salt_final.pdf Salt and Health] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140211084303/http://www.sacn.gov.uk/pdfs/sacn_salt_final.pdf |date=2014-02-11 }}''&lt;/ref&gt; අධිකව ලුණු ආහාරයට ගැනීම නොයෙක් රෝගිබාධ ඇතිවීමට හේතුවේ.
=== ලේබල්ගත කිරීම ===

එක්සත් ජනපදයේ  [[Food Standards Agency]]  ආයතනය මගින් ආහාරයක පවතින ලුණු ප්‍රමාණය අනුව ඒ ඒ ආහාරවලට අදාල වර්ණ කේත ක්‍රමයක් හඳුන්වා දුන්හ.ඒ අනුව යම් ආහාර ග්රෑම් 100 ක ලුණු ග්රෑම් 1.5 වඩා වඩියෙන් අඩංගුවේනම් එම ආහාරය අධික ලුණු අඩංගු ආහාරයක් ලෙස වර්ගීකරණය කරයි.යම් ආහාරය ග්රෑම් 100 අඩංගු ලුණු ප්‍රමාණය ග්රෑම් 1.5 සිට 0.3 දක්වා නම් එය මධ්‍යන අගයක් ලෙස සැළකෛ්.මෙම ප්‍රමිතගත කිරීම් අනුව ලුණු අධික ආහාර රතු පැහැ වර්ණ කේතයක් මගින් පෙන්වයි.මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ ලුණු අඩංගු ආහාරයක් නම් කහ පැහැයෙන්ද ලුණු අඩු ආහාරයක් නම් කොළ පැහැයෙන්ද කේතනය කරයි.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Understanding labels |url=http://www.salt.gov.uk/understanding_labels.html |access-date=2010-08-31 |archive-date=2007-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070331030341/http://www.salt.gov.uk/understanding_labels.html }}&lt;/ref&gt;

රතු පැහැයෙන් කේතනය කර ඇති ආහාර ශරීරයට හිතකර නොවන අතර කහ සහ කොළ පැහැයෙන් කේතනය කර ඇති ආහාර පරිභෝජනයට යොදාගැනීම වඩා සුදුසුය.

=== ව්‍යාපාර ===

In 2004, Britain's [[Food Standards Agency]] started a [[public health]] campaign called &quot;Salt - Watch it&quot;, which recommends no more than 6g of salt per day; it features a character called [[Sid the Slug]] and was criticised by the Salt Manufacturers Association (SMA).&lt;ref&gt;Salt Manufacturers Association press release [http://www.saltsense.co.uk/releases/rel015.htm New salt campaign under attack] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100325211142/http://www.saltsense.co.uk/releases/rel015.htm |date=2010-03-25 }}&lt;/ref&gt; The [[Advertising Standards Authority (United Kingdom)|Advertising Standards Authority]] did not uphold the SMA complaint in its adjudication.&lt;ref&gt;Advertising Standards Authority [http://www.asa.org.uk/NR/rdonlyres/EFB31ED5-A00D-4AE7-8988-F69B20DF8C6D/0/Broadcast_rulings_20_April_05.pdf Broadcast Advertising Adjudications: 20 April 2005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090326202238/http://www.asa.org.uk/NR/rdonlyres/EFB31ED5-A00D-4AE7-8988-F69B20DF8C6D/0/Broadcast_rulings_20_April_05.pdf |date=26 March 2009 }} (PDF)&lt;/ref&gt; In March 2007, the FSA launched the third phase of their campaign with the slogan &quot;Salt. Is your food full of it?&quot; fronted by comedienne [[Jenny Eclair]].&lt;ref&gt;{{Citation |title=Salt TV ads |url=http://www.salt.gov.uk/tv_ads.html |access-date=2010-08-31 |archive-date=2009-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090124172405/http://www.salt.gov.uk/tv_ads.html }}&lt;/ref&gt;

The University of Tasmania's Menzies Research Institute maintains a website&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.saltmatters.org/ Salt Matters |title=Salt Matters |author=Dr Trevor Beard |date=26 March 2009 |publisher=University of Tasmania |accessdate=17 May 2010}}&lt;/ref&gt; to educate people about the problems of a salt-laden diet.

Consensus Action on Salt and Health (CASH)&lt;ref&gt;{{cite web|title=CASH Consensus Action on Salt|url=http://www.hyp.ac.uk/cash/}}&lt;/ref&gt; established in 1996, actively campaigns to raise awareness of the harmful health effects of salt. The 2008 focus includes raising awareness of high levels of salt hidden in sweet foods and marketed towards children.&lt;ref&gt;{{cite news| title=Child health fears over high salt levels in sweet foods |url=http://www.guardian.co.uk/society/2008/jan/28/foodanddrink.healthandwellbeing |date=28 January 2008|work=The Guardian|location=London|first=Rebecca|last=Smithers|accessdate=23 May 2010}}&lt;/ref&gt;

Taxation of sodium has been proposed as a method of decreasing sodium intake and thereby improving health in countries like the United States where typical salt consumption is high.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bmj.com/cgi/content/extract/329/7471/918-c|title=Letter: Salt tax could reduce population's salt intake|date=2010-04-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.lipidsonline.org/news/article.cfm?aid=8996|title=Salt tax could massively reduce US mortality rates, healthcare costs|date=2010-04-01}}&lt;/ref&gt; 

The Salt Institute, a salt industry body, is active in promoting the use of salt,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.saltinstitute.org/ |title=Salt Institute|year=2009 |publisher=Salt Institute |accessdate=24 May 2010}}&lt;/ref&gt; and questioning or opposing restrictions on salt intake.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.saltinstitute.org/News-events-media/Releases-statements |title=Salt Institute|year=2009 |publisher=Salt Institute |accessdate=24 May 2010}}&lt;/ref&gt;

=== ආකලනය ===
{{See also|Iodised salt}}

''Iodized salt'' ([[British English|BrE]]: ''iodised salt'') is table salt mixed with a minute amount of [[potassium iodide]], [[sodium iodide]], or [[sodium iodate]]. Iodized salt is used to help reduce the incidence of [[iodine deficiency]] in humans. Iodine deficiency commonly leads to [[thyroid]] gland problems, specifically endemic [[Goitre|goiter]], a disease characterized by a swelling of the thyroid gland, usually resulting in a bulbous protrusion on the neck. While only tiny quantities of iodine are required in the [[diet (nutrition)|diet]] to prevent goiter, the [[United States]] [[Food and Drug Administration]] recommends (21 CFR 101.9 (c)(8)(iv)) 150 [[Kilogram#SI multiples|micrograms]] of iodine per day for both men and women. Iodized table salt has significantly reduced disorders of [[iodine deficiency]] in countries where it is used.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Iodized Salt |url=http://www.saltinstitute.org/37.html |access-date=2010-08-31 |archive-date=2008-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081216005054/http://www.saltinstitute.org/37.html }}&lt;/ref&gt; Iodine is important to prevent the insufficient production of [[thyroid hormone]]s ([[hypothyroidism]]), which can cause [[goitre]], [[cretinism]] in children, and [[myxedema]] in adults.

Table salt is mainly employed in cooking and as a table condiment. The amount of iodine and the specific iodine compound added to salt varies from country to country. In the [[United States]], iodized salt contains 46-77 ppm, while in the UK the iodine content of iodized salt is recommended to be 10–22 ppm.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Iodized Salt |url=http://www.saltinstitute.org/37a.html |access-date=2010-08-31 |archive-date=2008-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081216111652/http://www.saltinstitute.org/37a.html }}&lt;/ref&gt; Today, iodized salt is more common in the [[United States]], [[ඕස්ට්‍රේලියාව]] and [[නවසීලන්තය]] than in the [[United Kingdom]].

In some European countries where [[drinking water fluoridation]] is not practiced, fluorinated table salt is available. In France, 35% of sold table salt contains either [[sodium fluoride]] or [[potassium fluoride]].{{Citation needed|date=September 2009}} Another additive, especially important for [[pregnancy|pregnant]] women, is [[folic acid]] (Vitamin B&lt;sub&gt;9&lt;/sub&gt;), which gives the table salt a yellow color.

In Canada, at least one brand (Windsor salt) contains [[invert sugar]].{{Citation needed|date=July 2010}}

[[Sodium ferrocyanide]], also known as yellow prussiate of soda, is sometimes added to salt as an anti-caking agent. The additive is considered safe for human consumption.&lt;ref name=&quot;hansard.millbanksystems.com&quot;&gt;{{Citation |title=Discussions of the safety of sodium hexaferrocyanate in table salt |url=http://hansard.millbanksystems.com/written_answers/1993/may/05/table-salt |access-date=2010-08-31 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304090336/http://hansard.millbanksystems.com/written_answers/1993/may/05/table-salt }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://ec.europa.eu/food/fs/sc/scan/out70_en.pdf Ferrocyanides in salt for feed use is acceptable as regards safety for target animals and human consumer...]&lt;/ref&gt;

=== ආදේශක ===
{{මූලික|Salt substitute}}

Salt intake can be reduced by simply reducing the quantity of salty foods in a diet, without recourse to salt substitutes. Salt substitutes have a taste similar to table salt and contain mostly [[potassium chloride]], which will increase [[potassium]] intake. Excess potassium intake can cause [[hyperkalemia]]. Various diseases and [[medications]] may decrease the body's excretion of potassium, thereby increasing the risk of hyperkalemia. Those who have [[Renal failure|kidney failure]], [[Congestive heart failure|heart failure]] or diabetes should seek medical advice before using a salt substitute. One manufacturer, LoSalt, has issued an advisory statement&lt;ref&gt;LoSalt [http://www.losalt.com/docs/lo_salt_web_advice.pdf Advisory Statement] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051210181911/http://www.losalt.com/docs/lo_salt_web_advice.pdf |date=2005-12-10 }} (PDF)&lt;/ref&gt; that those taking the following prescription drugs should not use a salt substitute: [[amiloride]], [[triamterene]], Dytac, [[spironolactone]] (Aldactone), and [[eplerenone]] ([[Inspra]]).

=== ලුණු අඩු ආහාර ===
{{මූලික|Low sodium diet}}
වර්තමානයේ අධික ලුණු පරිභෝජනය නිසා ඇතිවන රෝග තත්වයන් හේතුවෙන් ලුණු අඩුවෙන් යොදා සකක් කරගන්නා ආහාර පරිභෝජනයට පුද්ගලයන් යොමුකිරීම සෞඛ්‍ය අංශ මගින් සිදුකරයි. 

== නිෂ්පාදනය ==
[[ගොනුව:2005salt.PNG|thumb|left|ලෝකයේ ලුණු නිෂ්පාදනය (2005)]]

ගෝලීය වශයෙන් ලුණු නිෂ්පාදනය අතින් 2002 වසරේදී ඉහලින්ම සිටියේ ඇමරික එක්සත් ජනපදයයි.මීට අමතරව චීනය ජර්මනිය ඉන්දියාව හා කැනඩාව යන රටවල්ද ගෝලීය ලුණු නිෂ්පාදනයේ ඉහලින්ම පිහිටි රටවල්ය..&lt;ref&gt;{{cite book|doi=10.1002/0471238961.1915040902051820.a01.pub2|title=Sodium Chloride ''in Kirk-Othmer Encyclopedia of Chemical Technology''|year=2005|last1=Feldman|first1=Susan R.|publisher=John Wiley &amp; Sons}}&lt;/ref&gt; 2007 වසර වනවිට ලෝකයේ විශාලතම ලුණු නිෂ්පාදකයා ලෙස චීනය ඉදිරියට ආවේය

== ආහාර නොවන භාවිතයන් ==
{{මූලික|Sodium chloride}}
ආහාර රසවත් කිරීම අමතරව විවිධ කාර්මික නිෂ්පාදන සදහා අමු ද්‍රව්‍යයක් ලෙස ලුණු යොදාගනී

== ආගමික මත ==
In the [[Hebrew Bible]], thirty-five verses [[Salt in the Bible|mention salt]],&lt;ref&gt;[[Strong's Concordance]]&lt;/ref&gt; the earliest being the story of [[Lot (biblical)|Lot]]'s wife, who was turned into a pillar of salt when she looked back at the cities of [[Sodom and Gomorrah]] ([[Book of Genesis|Genesis]] 19:26) as the 'Lord' destroyed them. When King [[Abimelech]] destroyed the city of [[Shechem]], he is said to have &quot;[[salting the earth|sown salt]] on it,&quot; probably as a curse on anyone who would re-inhabit it. (Judges 9:45)

In the Christian [[New Testament]], six verses mention salt. In the [[Sermon on the Mount]], [[Jesus]] referred to his followers as the &quot;[[Salt and Light|salt of the earth]]&quot;. [[Paul of Tarsus|The apostle Paul]] also encouraged Christians to &quot;let your conversation be always full of grace, seasoned with salt&quot; (Colossians 4:6).

In one of the [[Hadith]] recorded in [[Sunan Ibn Majah]], Prophet [[Muhammad]] is reported to have said that: &quot;Salt is the master of your food. God sent down four blessings from the sky - [[fire]], [[water]], [[iron]] and salt&quot;

Salt is mandatory in the rite of the [[Tridentine Mass]].&lt;ref&gt;{{CathEncy|wstitle=Salt}}&lt;/ref&gt; Salt is used in the third item (which includes an [[Exorcism]]) of the Celtic Consecration (''cf.'' [[Gallican rite]]) that is employed in the consecration of a church. Salt may be added to the water &quot;where it is customary&quot; in the Roman Catholic rite of [[Holy water]].

Salt is considered to be a very auspicious substance in [[Hindu mythology]], and is used in particular religious ceremonies like housewarmings and weddings.

In [[Judaism]], it is recommended to have either a salty bread or to add salt to the bread if this bread is unsalted when doing [[Kidush]] for [[Shabat]]. It is customary to spread some salt over the bread or to dip the bread in a little salt when passing the bread around the table after the Kidush.&lt;ref&gt;[http://www.chabad.org/library/article_cdo/aid/484194/jewish/Why-dip-in-salt.htm Chabad.org]&lt;/ref&gt; To preserve the covenant between their people and God, Jews dip the Sabbath bread in salt.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;&quot;10+1 Things you may not know about Salt&quot;, Epikouria Magazine, Fall/Winter 2006&lt;/ref&gt;

In [[Wicca]], salt is symbolic of the element Earth. It is also believed to clense an area of and harmful or negative energies.

In the native Japanese religion [[Shinto]], salt is used for [[ritual purification]] of locations and people, such as in [[sumo wrestling]].

In [[Aztec]] mythology, [[Huixtocihuatl]] was a fertility goddess who presided over salt and salt water.

The ancient Egyptians, Greeks and Romans invoked their gods with offerings of salt and water. Some think this to be the origin of [[Holy Water]] in the Christian faith.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;

== මේවාත් බලන්න ==
* 

== සටහන් ==
{{Reflist|colwidth=30em}}

== යොමුව ==
* {{Cite book|last=Kurlansky|first=Mark|year=2002|title=Salt: A World History|url=https://archive.org/details/isbn_9780965033503|place=New York|publication-place=New York|publisher=Walker &amp; Co.|isbn =0802713734|oclc=48573453|ref=harv|postscript=&lt;!--None--&gt;}}.
* {{Cite book|last=Barber|first=Elizabeth Wayland|year=1999|title=The Mummies of Ürümchi|url=https://archive.org/details/mummiesofurumchi0000barb|publication-place=New York|publisher=W.W. Norton &amp; Co.|isbn =0393320197|oclc=48426519|ref=harv|postscript=&lt;!--None--&gt;}}.

== වැඩිදුර කියවීම් ==
* Kurlansky, Mark, and S. D. Schindler. ''The Story of Salt''. New York, NY: G.P. Putnam's Sons, 2006. ISBN 0-399-23998-7—a children's book about salt.
* Laszlo, Pierre. ''Salt: Grain of Life''. Arts and traditions of the table. New York: [[Columbia University Press]], 2001.
* Department of Health, ''Dietary Reference Values for Food Energy and Nutrients for the UK: Report of the Panel on DRVs of the Committee on the Medical Aspects of Food Policy'' , The Stationery Office.

== බාහිර යොමු ==
{{Cookbook}}
{{Commons category}}
{{Wikisource|Littell's Living Age/Volume 4/Issue 34/Salt in Abyssinia|&quot;Salt in Abyssinia&quot; (1845) is an early account of the importance of salt to the diet.}}
* [http://people.virginia.edu/~jtd/iccidd/iodman/iodman5.htm Salt production methods and practices]
* [http://www.saltinstitute.org/ Salt Institute] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121022153818/http://www.saltinstitute.org/ |date=2012-10-22 }}
* [http://www.foodsubs.com/Salt.html Cook's Thesaurus: Salt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101124234412/http://foodsubs.com/Salt.html |date=2010-11-24 }} (Summary and descriptions of edible salts)
* Richard Cowen, [http://www-geology.ucdavis.edu/~cowen/~gel115/salt.html Salt in History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090221122817/http://www-geology.ucdavis.edu/~cowen/~gel115/salt.html |date=2009-02-21 }} (Draft book chapter)
* [http://apps.detnews.com/apps/history/index.php?id=17 Salt City Beneath Detroit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081213002558/http://apps.detnews.com/apps/history/index.php?id=17 |date=2008-12-13 }}

[[ප්‍රවර්ගය:රසායන ද්‍රව්‍ය]]
[[ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව]]</text>
      <sha1>hl2dg4no6s65n35gdz9curvliw0bsdx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>වස කුස්සිය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25878</id>
    <revision>
      <id>797542</id>
      <parentid>770066</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T03:52:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>797542</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4061" sha1="7lrj7hp9l10offwyk23phaawhn34vhh" xml:space="preserve">{{ඇලකුරු ශීර්ෂකය}}
'''ද පොයිසන් කිචන්''' හෙවත් '''වස කුස්සිය''' යනු,  1933 දී හිට්ලර්  [[ජර්මනිය|ජර්මනියේ]] බලයට පැමිණීමට ප්‍රථම, හිට්ලර්ව ඉතා තදින් විවේචනය කරමින් ඔහු පිළිබඳ ඉතාමත් සෘණාත්මක විමර්ශනාත්මක හෙළිදරව්වන් මාලාවක්, 1920 ගණන් වලදී හා 1930 ගණන්වල මුල් භාගයෙහිදී ප්‍රකාශයට පත් කල, ''ද [[මියුනික් පෝස්ට්]]'' නම්වූ බැවේරියානු පුවත්පතක පත්‍ර කලාවේදීන්කණ්ඩායමක් හැඳින්වීමට  [[ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර්]] විසින් භාවිතා කල පදයයි. &lt;ref&gt;Ron Rosenbaum. [http://books.google.com/books?id=CVwCHgAACAAJ&amp;dq=EXPLAINING+HITLER:+THE+SEARCH+FOR+THE+ORIGINS+OF+HIS+EVIL,+BY+RON+ROSENBAUM&amp;ei=E3tuSLu5FpOaigHf1N2xDw Explaining Hitler: The Search for the Origins of His Evil.] [[Random House]]. 1998. ISBN 9780679431510
&lt;/ref&gt;

The newspaper had been founded by the [[Bavarian Social Democratic party]], and its initial opposition to Hitler was based on ideological grounds, but quickly acquired a personal dimension both for the journalists involved and for Hitler himself. Ron Rosenbaum writes in his 1998 book about The Poison Kitchen:&lt;blockquote&gt;&quot;Their duel with Hitler lasted a dozen years and produced some of the sharpest, most penetrating insights into his character, his mind and method, then or since. Much of their work has been forgotten, but not much has been surpassed. And, as the name Poison Kitchen suggests, they succeeded in getting under Hitler's skin ....&quot;&lt;ref&gt;[http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3613/is_199809/ai_n8809790 Excerpts: Explaining Hitler: The Search for the Origins of His Evil.]{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Columbia Journalism Review]]. Sep/Oct 1998. Accessed July 5, 2008.&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;

The Poison Kitchen group became one of the few early warning voices regarding the dangers posed by the rise of the [[Nazism|Nazi]] party, although their warnings went largely unheeded at the time.

When Hitler finally came to power in 1933, ''The Munich Post'' offices were subject to a final ransacking by the [[Sturmabteilung|S.A.]] on March 9, 1933 and all the members of the paper &quot;disappeared&quot; without a trace. [http://www.history.ucsb.edu/projects/holocaust/Research/Proseminar/saratwogood.htm] The very street address was stricken from the map and remains so to this day. 

The Poison Kitchen group included Martin Gruber, Erhard Auer, Edmund Goldschagg, and Julius Zerfass, and others.

==ආශ්‍රිත==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

==අමතර මූලාශ්‍රයන්==
*[http://www.history.ucsb.edu/projects/holocaust/Research/Proseminar/saratwogood.htm History of the Poison Kitchen]

*[http://www.holocaustchronicle.org/staticpages/26.html Holocaust Chronical Article on the Poison Kitchen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110517105402/http://www.holocaustchronicle.org/staticpages/26.html |date=2011-05-17 }}

*[http://fifth.estate.rmit.edu.au/showprint.php?articleID=37 Racism: power and the press] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070908112426/http://fifth.estate.rmit.edu.au//showprint.php?articleID=37 |date=2007-09-08 }}

*''Explaining Hitler : The Search for the Origins of His Evil'' (ISBN 0-06-095339-X)

*[http://www.randomhouse.com/boldtype/1299/rosenbaum/excerpt.html An Excerpt from the Above book on the Random House website]

[[Category:German journalists]]
[[Category:20th century in Germany]]
[[Category:Adolf Hitler]]
[[Category:Anti-fascists]]</text>
      <sha1>7lrj7hp9l10offwyk23phaawhn34vhh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මලීෂ වගන්තිය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32262</id>
    <revision>
      <id>797538</id>
      <parentid>797476</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T03:11:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>797538</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40351" sha1="n505ndprme0qv5isqztc9hd0wi1c2ma" xml:space="preserve">{{autobiography|date=සැප්තැම්බර් 2011}}
&lt;!-- Please do not remove or change this AfD message until the issue is settled --&gt;
&lt;!-- The nomination page for this article already existed when this tag was added.  If this was because the article had been nominated for deletion before, and you wish to renominate it, please replace &quot;page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Maleesha Weeramanthri&quot; with &quot;page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Maleesha Weeramanthri (2nd nomination)&quot; below before proceeding with the nomination.
--&gt;{{AfDM|page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Maleesha Weeramanthri|year=2011|month=සැප්තැම්බර්|day=1|substed=yes|help=off}}
&lt;!-- For administrator use only: {{Old AfD multi|page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Maleesha Weeramanthri|date=1 සැප්තැම්බර් 2011|result='''keep'''}} --&gt;
&lt;!-- End of AfD message, feel free to edit beyond this point --&gt;
'''තද පැහැති අකුරු පෙළ'''==රෙවෝ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Revo Pathum Weeramanthri==

[[ගොනුව:උදාහරණ.jpg]]

'''කෙට් චිත්‍රපට නිර්මාණකරැවෙක්'''&lt;nowiki&gt; වශයෙන් ජංගම දුරකථනය භාවිතා කරමින් විකල්ප සිනමා  මාධ්‍ය තුළින් කේෂ්ත්‍රයට පිවිසුනු අයෙකි. 2008 වසරේ ශ්‍රී ලංකාවේ පැවැත් වූ Digital Stories - 2008 තරගයේ  අවසන් වටයේ හොදම නිර්මාණ අතරට නිර්මාණ දෙකක් ජයහණය කරන අතර {{&lt;/nowiki&gt;http://www.adicsrilanka.org/Digital_stories_2011_Home.html}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;nowiki/&gt;} 2009 වසරේ ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ කෙටි චිත්‍රපට උළලේ දෙවන ස්ථානය හා විශිෂ්ටතා සම්මාන {{http://www.lightofasiafoundation.com/index.php/light-of-asia-projects/buddhist-film-festival}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;nowiki/&gt;}හිමිකර ගනියි.  2011 වසරේද පළමු ස්ථානය හා විශිෂ්ටතා සම්මානයක් දිනාගැනීමට හැකිවිය[Light of Asia foundation |http://ylanka.com/lightofasia/wesak.php]ආසියාලෝකය{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} පදනම- ජාතික චිත්‍රරපට සංස්ථාව හා බීඑම්අයිසීඑච් යන ආයතන තරග සංවිධානය කෙරින. 2013 වසරේද ජාතික චිත්‍රපට සංස්ථාවේ වාර්ෂික කෙටි චිත්‍රපට තරගයේද ඔහුගේ ‘‘කවුද?“ කෙටි චිත්‍රපටයට ජයග්‍රහණයක් හිමි විය.</text>
      <sha1>n505ndprme0qv5isqztc9hd0wi1c2ma</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>දක්ෂිණ සාහිත්‍යය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40894</id>
    <revision>
      <id>797536</id>
      <parentid>794383</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T02:13:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>797536</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41712" sha1="9z1xhxmujmb0xzao3u1vq97olgj7sxk" xml:space="preserve">{{mergewith|දකුණු අ.එ.ජ. සාහිත්‍යය}}
'''දක්ෂිණ සාහිත්‍යය''' ('''ඇමරිකානු දකුණේ සාහිත්‍යය''' ලෙසින්ද සමහරවිට හැඳින්වේ) යන්න අර්ථදැක්වෙන්නේ  [[දක්ෂිණ එක්සත් ජනපද]] පිළිබඳ හෝ එම ප්‍රදේශයන්ගෙන් එන ලේඛකයන් විසින් හෝ රචිත [[ඇමරිකානු  සාහිත්‍යය]] ලෙසිනි. දක්ෂිණ සාහිත්‍යයෙහි ගුණාංග අතර පොදු  [[ඇමරිකානු ඉතිහාසය |දක්ෂිණ ඉතිහාසයක්]], [[පවුල]] යන්නෙහි වැදගත්කම, [[ප්‍රජාව]] සහ එය තුල යමෙකුගේ භූමිකාව පිළිබඳ හැඟීමක්, යුක්තිය පිළිබඳ හැඟීමක්, ප්‍රදේශයෙහි ප්‍රමුඛ  [[ආගම]] ([[ක්‍රිස්තියානි ධර්මය]] — [[ප්‍රොතෙස්තන්තවාදය]] බලන්න) සහ ආගම විසින් බොහෝවිට ගෙනඑන  කරදර/ශුභඵල, [[එක්සත් ජනපදයෙහි වර්ගවාදය|වාර්ගික ආතතිය]] හා බැඳි ප්‍රශ්න, භූමිය හා එය රැගෙන එන පොරොන්දු, [[සමාජ  පංතිය]] හා  තත්ත්වය පිළිබඳ හැඟීමක්, සහ  [[දක්ෂිණ ඇමරිකානු ඉංග්‍රීසි |දක්ෂිණ උපභාෂාව]] භාවිතය පිළිබඳ අවධානය යොමුකිරීම්ද අඩංගු වෙති.&lt;ref name=autogenerated1&gt;පැට්‍රීෂියා  ඉවන්ස්.[http://falcon.jmu.edu/~ramseyil/southwomen.htm &quot;සදර්න් ලිට්‍රිචර්: විමෙන් රයිටර්ස්&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081222121804/http://falcon.jmu.edu/~ramseyil/southwomen.htm |date=2008-12-22 }}.  සම්ප්‍රවේශය පෙබ. 4, 2007.&lt;/ref&gt;

[[ගොනුව:US map-South Modern.png|thumb|300px|'''නූතන අර්ථදැක්වීම''' තද රතු පැහැයෙන් දැක්වෙන ජනපදයන් දක්ෂිණ එක්සත් ජනපදය යන්නෙහි නූතන අර්ථදැක්වීමට සැමවිටම පාහේ අඩංගු වන අතර, මද රතු පැහැති ජනපද සාමාන්‍ය ලෙසින් අඩංගු වෙති. ඉරි සහිත ජනපද සමහරවිට /කලාතුරකින් දක්ෂිණ ලෙසින් සැලකෙති &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් | url=http://www.unc.edu/news/archives/jun99/reed16.htm | title=UNC-CH සර්වේස් රිවීල් වෙයා ද ‘රියල්’ සවුත් ලයිස් | author=ඩේවිඩ් විලියම්සන් | accessdate=22 පෙබ 2007 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.pfly.net/misc/GeographicMorphology.jpg&lt;/ref&gt;]]

== දක්ෂිණ සාහිත්‍යයෙහි සමාලෝචනය ==
එහි සරලතම පැවැත්ම අනුව, දක්ෂිණ සාහිත්‍යය සමන්විත වන්නේ [[ඇමරිකානු දකුණ]] පිළිබඳ ලියැවීම් වලින් වෙති  &amp;mdash;ඓතිහාසික මෙන්ම භූගෝලීය හේතූන් නිසාවෙන්, දකුණ ලෙසින් අර්ථ දැක්වෙන්නේ, [[දකුණු කැරොලයිනා]], [[ජෝර්ජියා (එ.ජ. ජනපදය)|ජෝර්ජියා]], [[ෆ්ලොරිඩා]], [[ඇලබාමා]], [[උතුරු කැරොලයිනා]], [[වර්ජිනියා]], [[ටෙනසී]], [[මිසිසිපි]], [[ලූසියෑනා]], [[ටෙක්සාස්]], [[ඔක්ලහෝමා]], [[කෙන්ටාකි]], [[බටහිර වර්ජිනියා]] සහ [[ආකැන්සාස්]] යන ජනපද වෙති.&lt;ref&gt;ජෝසප් එම්. ෆ්ලෝරා සහ ලුසින්ඩා එච්. මැක්කේතන් (සංස්.) ''ද කම්පෑනියන් ටු සදර්න් ලිට්‍රිචර්: තීම්ස්, ජන්රෙස්, ප්ලේසස්, පීප්ල්, මූව්මන්ට්ස්, ඇන්ඩ් මෝටිෆ්'', ලූසියානා ජනපද විශ්වවිද්‍යාල මුද්‍රණාලය, 2001. මෙම ජනපද මෙම අධ්‍යයනයෙහි ලැයිස්තුගත කෙරුණු ඒවාය.&lt;/ref&gt; දකුණ පිළිබඳ සිවිල් යුද්ධයට-පූර්ව  අර්ථදැක්වීම් වලට  [[මිසූරි]], [[මෙරිලන්ඩ්]], සහ [[ඩෙලවෙයා]] යන ජනපදයන්ද ඇතුළු වූහ.

දක්ෂිණ සාහිත්‍යයෙහි භූගෝලීය සංඝටකයට අමතරව, සමහරක් තේමාවන් පැනනැගී ඇත්තේ  [[එක්සත් ජනපදයෙහි වහල්භාවය|වහල්භාවය]], [[ඇමරිකානු සිවිල් යුද්ධය]], සහ  [[එක්සත් ජනපදය යළිගොඩනැඟීම | යළිගොඩනැඟීම]] යන්න පිළිබඳව දකුණු ජනපද අතර පැවැති සමාන ඉතිහාසයන් නිසාවෙනි. දකුණෙහි [[ගතානුගතික]] සංස්කෘතිය හේතුවෙන්, දක්ෂිණ සාහිත්‍යය තුල, පෞද්ගලික සහ සමාජීය ජීවිතය තුල  පවුල, ආගම, ප්‍රජාව යන්නෙහි වැදගත් බව, [[දක්ෂිණ ඇමරිකානු ඉංග්‍රීසි |දක්ෂිණ උපභාෂාව]] භාවිතය,&lt;ref name=autogenerated1 /&gt; සහ  &quot;ස්ථානය&quot; පිළිබඳ මහත් හැඟීමක්ද ජනිතවී තිබුණි.&lt;ref&gt;කේට්  කෙච්රාන්.  [http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3709/is_200204/ai_n9042248 රිවිව්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060427014501/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_qa3709/is_200204/ai_n9042248 |date=2006-04-27 }} ඔෆ්  රොබට්  බ්‍රින්ක්මෙයර්, කණි., ''රිමැපිං සදන් ලිට්‍රිචර්: කන්ටෙම්පරරි සදන් රයිටර්ස් ඇන්ඩ් ස වෙස්ට්, ජෝර්ජියා විශ්වවිද්‍යාලයීය මුද්‍රණාලය, 2000.&lt;/ref&gt;[[වර්ගය (මානවයන් වර්ගීකරණය)|වර්ගවාදී]] ගැටළු  හා බැඳි [[දක්ෂිණ එක්සත් ජනපදය |දකුනේ]] ඉතිහාසයද එහි සාහිත්‍යය තුල දිගින් දිගටම එළිදැක්විණි.&lt;ref&gt;ෆ්‍රෙඩ් හොබ්සන්. ''ඉට් නව් අයි සී: ද වයිට් සදන් රේෂල් කන්වර්ෂන් නැරෙටිව්'', ලූසියානා ජනපද විශ්වවිද්‍යාලයීය මුද්‍රණාලයය, 1999.&lt;/ref&gt;

මෙවන් පොදු තේමා පැවතුනද, ලේඛකයන් හා ඔවුන්ගේ සාහිත්‍යය &quot;දක්ෂිණ&quot; කරනුයේ කුමක්දැයි වාද විවාද පවතියි. නිදසුනක් ලෙසින්, දක්ෂිණ සාහිත්‍යයෙහි පියා යැයි තර්ක කල හැකි {{ඇයි|date=ජූනි 2010}}, [[මාක් ට්වේන්]] විසින්, ඔහුගේ ''[[ද ඇඩ්වෙන්චර්ස් ඔෆ් හකල්බරි ෆින්]]''  යන [[නවකතාව]] වෙතින්, බොහෝ දෙනා දක්ෂිණ ලේඛනය හා සමග දකින බොහෝ ගුණාංග අර්ථදැක්වීය. තමා  &quot;දක්ෂිණ ලේඛකයෙක්&quot; ලෙසින් පවා හේ හැඳින්වීය {{උපහරණ ඇවැසිය|date=ජූනි  2010}}. මෙයට අමතර ලෙසින්, බොහෝ ජනප්‍රිය දක්ෂිණ ලේඛකයින් උතුරු එ.ජ. වෙත සංක්‍රමණය වන්නේ එසේ කිරීමට ඔවුන්ට හැකි තරම් වයස්ගතවූ සැනිණි. එබැවින් භූගෝලීය කරුණු හේතු වශයෙන් සැලකිය හැකි වුවද, ලේඛකයෙකුගේ භූගෝලීය උපත  ''පමණක්'' දක්ෂිණ ලේඛක ඌරුව අර්ථදක්වන හේතුව නොවෙයි.

==දක්ෂිණ සාහිත්‍යයෙහි ඉතිහාසය==
===ආදිතම සහ  යුදට-පෙර සාහිත්‍යය ===
17වන සහ 18වන සියවස්හිදී, ඇමරිකානු ජනාවාසයන්හී දක්ෂිණ කොටසෙහිවූ ඉංග්‍රීසි ජනපදිකයෝ,   සැලකිය යුතු තරම් ඉහළ තත්ත්වයකවූ කෘතින් කිහිපයක් එලිදැක්වූහ. මේවා අතුරින් වඩාත් ජනප්‍රිය කෘතීන් දෙක වන්නේ [[වර්ජීනියා]] පිළිබඳ මුල් මතක සටහන් වන: 1610 ගණන් හා 1620 ගණන් වලදී ජේම්ස්ටවුන් ඇරඹීම පිළිබඳ [[ජේම්ස්ටවුන්හී ජෝන් ස්මිත් |කපිතාන් ජේම්ස් ස්මිත්ගේ]] විස්තරය, සහ  18වන සියවසෙහි මුල් භාගයෙහිදී [[දෙවන විලියම් බර්ඩ්|දෙවන විලියම් බර්ඩ්ගේ]] රහසේ තැබූ වතු දින සටහන්  වෙති.  ආදි දක්ෂිණ ඉතිහාසයෙහි වැදගත් කෘතීන් ලෙසට මෙම ස්මරණ සටහන් දෙකම සැලකෙති.

ඇමරිකානු නිදහසෙන් අනතුරුව, 19වන සියවසෙහිදී මුල් භාගයේදී, කපු වගාව සහ වහල් සේවය ව්‍යාප්තවීමත් සමගම, තුරුණු ජනරජයෙහි අනෙක් කොටස් වලින් නිසැක වශයෙන් වෙනස් බවක් දක්ෂිණ සමාජය සහ සංස්කෘතිය  ප්‍රදක්ෂිණා කිරීමට පටන් ගති.  මෙම [[යුදට-පෙර යුගය| යුදට-පෙර යුගයෙහිදී]], [[දකුණු කැරොලයිනා]], සහ විශේෂිත වශයෙන් චාර්ල්ස්ටන් නගරය විසින් සාක්ෂරතාව සහිත ප්‍රජාවක් යන්න අරභයා වර්ජිනියා වෙත තරගකාරීත්වයක් සපයමින් සමහරවිට එය පසු කර ගිය බවක් පෙනී යයි.  චාර්ල්ස්ටන්හී ලේඛන කලාව විමසුවොත්, නීතිඥ හා නිබන්ධක [[හියු ස්වින්ටන් ලෙගාර්]], කිවිවරුන්වූ [[පෝල් හැමිල්ටන් හේනි]] සහ  [[හෙන්රි  ටිම්රොඩ්]], සහ නවකතාකරු  [[විලියම් ගිල්මෝර් සිම්ස්]] විසින් යුදට-පෙර දක්ෂිණ සාහිත්‍යයේ අති වැදගත් කෘතීන් සම්පාදනය කල බව පෙනී යයි.

සිම්ස් විශේෂයෙන් බෙහෙවින් වැදගත් පුද්ගලයෙක් වූ අතර, සමහරවිට [[සිවිල් යුද්ධය |ඇමරිකානු සිවිල් යුද්ධයට]] පෙර බිහිවූ අතිශයින් වැදගත් දක්ෂිණ ගත්කතුවරයා විය.  යුද බිමෙහි සීමාවෙහි ජීවිතය හා ඇමරිකානු විප්ලවය පිළිබඳ ඔහුගේ නවකතා දකුණු කැරොලයිනාහී ඉතිහාසය විචිත්‍රවත්ව සටහන් කලේය.  [[ජේම්ස් ෆෙනිමෝර් කූපර්]] මෙන්ම, සිම්ස්ද  [[වෝල්ටර් ස්කොට්]] වෙතින් ඉමහත් ආභාෂයක් ලද අතර, ඔහුගේ කෘතීන් වෙත ස්කොට්ගේ වීර  [[අදභූතවාදය|අද්භූතවාදයෙහි]] මුද්‍රාව පැවතිණි.  ''ද යෙමසේ'', ''ද කින්ස්මන්'', සහ [[ටොම්-විරෝධි සාහිත්‍යය|''අන්කල් ටොම්ස් කැබින්''-විරෝධි]] නවකතාවවූ  [[ද ස්වෝර්ඩ් ඇන්ඩ් ද ඩිස්ටාෆ්]]හී , සිම්ස් විසින් වහල් සේවය හා දක්ෂිණ ජීවිතය පිළිබඳ පරමාදර්ශිකෘත සිත්තමක් ගෙනහැරපෑවේය.  දකුණු කැරොලයිනාහී ජනප්‍රිය හා ඉමහත් ගෞරවයට පාත්‍රවූ නමුදු—හා  [[එඩ්ගා ඇලන් පෝ]] වැනි විවේචකයන් විසින් මහත් ලෙස වර්ණනාකෙරුනද-- ඉමහත් ජාතික ප්‍රේක්ෂක ගණයෙහි හරසර ලැබීමට සිම්ස් කිසිලෙසින්  සමත් නොවිය.

සමහරක් විවේචකයන් විසින් පෝ සැලකෙන්නේද දක්ෂිණ ගත්කතුවරයෙක් ලෙසය— රිච්මන්ඩ්හී ඇතිදැඩිවූ ඔහු, වර්ජීනියා විශ්වවිද්‍යාලයෙහි අධ්‍යාපනය  ලද අතර, 1835 සිට 1837 දක්වා ''[[සදර්න් ලිටරරි මෙසෙන්ජර්]]'' සංස්කරණය කලේය.  එහෙත් ඔහුගේ කාව්‍යයන් හා ප්‍රබන්ධයන් විසින් සුවිශේෂිවූ දක්ෂිණ තේමාවන් හෝ විෂයයන් වස්තු බීජ කරගත්තේ විරල ලෙසිනි; &quot;දක්ෂිණ&quot; ලේඛකයෙක් ලෙසින් ඔහුගේ තරාතිරම නොපැහැදිලි බවක් දක්වයි.

මේ අතර, චෙසපීක් ප්‍රදේශය වෙතින් සැලකිය යුතු උනන්දුවක් අප වෙත ඇති කරන යුදට-පෙර ගත්කතුවරු  අතර, ඔහුගේ  ''[[ෂැලෝ බාන්]]''  නවකථාව අනුසාරයෙන් වර්ජිනියා වතු ජීවිතය පිළිබඳව විචිත්‍ර විස්තරයක් ඉස්මතු කල [[ජෝන් පෙන්ඩල්ටව් කෙනඩි]]; සහ වර්ජීනියාව තුල ෆෙඩරල් හා  බෙදුම්වාදී පාර්ශව අතර ගරිල්ලා යුද්ධයක් සංකල්පනය කරමින් රචිත ඔහුගේ 1836 කෘතියවූ  ''[[ද පාර්ටිසන් ලීඩර්]]''  වෙතින් දක්ෂිණ ජනපද වෙන්වීයෑම පිළිබඳ අනාවැකි පල කල  [[නැතෑනියල් බෙවර්ලි ටකර්]] වෙති.

මෙම යුගයේ සැලකියයුතු දක්ෂිණ ගත්කතුවරු සියළුදෙනා සුදු ජාතිකයෝ නොවූහ. යුදට-පෙර දකුණෙහි කළු වහල් සේවය පිළිබඳ මහත් ජනප්‍රිය ස්වයං-රචිත විස්තරය වූයේ  [[ෆ්‍රෙඩ්රික් ඩග්ලස්| ෆ්‍රෙඩ්රික් ඩග්ලස්ගේ]] ''[[නැරටිව් ඔෆ් ද ලයිෆ් ඔෆ් ෆ්‍රෙඩ්රික් ඩග්ලස් |ආඛ්‍යානය]]'' වෙයි.  මේ අතර,  [[හැරියට් ජේකබ්ස්]], උතුරු කැරොලිනාවේ ඇය දාසභාවය ගෙවමින් ගත කල දිවියෙහි අත්දැකීම්  [[ඉන්සිඩන්ට්ස්  ඉන් ද ලයිෆ් ඔෆ් අ ස්ලේව් ගර්ල්]] හි යළි විස්තර කලාය.  තවත් දකුණේ -උපන් පූර්ව-වහලෙකුවූ, [[විලියම් වෙල්ස් බ්‍රවුන්]] විසින්, ''ක්ලොටෙල්; ඕ, ද ප්‍රසිඩන්ට්ස් ඩෝටර්'' ලියන ලදි -- [[අප්‍රිකානු-ඇමරිකානුවා|අප්‍රිකානු-ඇමරිකානුවෙකු]] විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද පළමු නවකථාව මෙය බවට පුළුල් පිළිගැනුමක් පවතියි. [[තෝමස් ජෙෆර්සන්]] ට දාව ඔහුගේ කළු අනියම් භාර්යාවට උපන් දියණියක වන එහි මාතෘකා චරිතයෙහි ජීවිතය මෙම ග්‍රන්ථය විසින් විස්තර කෙරෙන අතර  වහල් සේවය තුල ඇය අත්විඳින අපහසුතාද විස්තර කෙරේ.

=== &quot;වැරදුනු තැත&quot; දුක විඳි කාලය===
19වන සියවසෙහි දෙවන අඩෙහිදී, දකුණ සිවිල් යුද්ධයෙන් පැරදී ගත කල දුක් බර කාලය බොහෝ සුදු ජාතික දක්ෂිණ ජනපදිකයක් හැඳින්වූයේ කටුක අධිවාසයක්  ( [[එක්සත් ජනපදය යළිගොඩනැඟීම |යළිගොඩනැඟීම]] ලෙස හැඳින්වුණි) ලෙසිනි. ටොම්-විරෝධි සාහිත්‍යය වෙනුවට  &quot;[[සන්ධානයෙහි වැරදුනු තැත]]&quot; පිළිබඳ කාව්‍යයන් හා නවකථා එළිදැක්විණි.  යුද්ධය අවසන්වූ වහාම පාහේ මෙම කාංක්ෂා සහගත සාහිත්‍යය එළිදැක්වීම ඇරඹිණි; [[ද කොන්කර්ඩ් බැනර්]]  1865 ජූනි 24 දින ප්‍රකාශයට පත් කෙරිණි. ලේඛකයන් විසින් පරමාදර්ශීකෘත කෙරුණේ පරාජයට පත් දකුණ හා එහි  නෂ්ටවූ සංස්කෘතියයි. මෙම දෘෂ්ටි කෝණය සහිත ප්‍රමුඛ ලේඛකයන් අතර,  [[හෙන්රි ටිම්රොඩ්]], [[ඩැනියෙල් බී. ලූකස්]], [[ඒබ්රම් ජෝසප් රයාන්]], සහ  [[සිඩ්නි ලේනියර්]] යන කවියෝ සහ [[තෝමස් නෙල්සන් පේජ්]] යන ප්‍රබන්ධ ලේඛකයා වූහ.  [[අප්‍රිකානු ඇමරිකානුවා|අප්‍රිකානු ඇමරිකානු]] ලේඛක [[චාල්ස් ඩබ්. චෙස්නට්]] වැනි අනෙකුන්, මෙම  [[කාංසාව]] බැහැර කරමින් [[වර්ගවාදය]] සහ මෙම කාල සීමාව තුලදී දකුණේ කළු ජාතිකයන් සූරාකෑම වෙත අවධානය යොමු කලහ.

19වන සියවසෙහි වඩාත් වැදගත් දක්ෂිණ නවකථාව යැයි කර්ක කල හැකි, ''[[ද ඇඩ්වෙන්චර්ස් ඔෆ් හකල්බරි ෆින්]]'' 1884දී [[මාක් ට්වේන්]] විසින් ප්‍රකාශයට පත් කෙරිණි . මෙම නවකථාව ගැන [[අර්නස්ට් හෙමිංවේ]] කියා සිටියේ  &quot;මාක් ට්වේන්ගේ ''හකල්බරි ෆින්'' නම් එක් ග්‍රන්ථයක් තුලින් සියළු නූතන ඇමරිකානු සාහික්‍යය  ගලා එයි&quot; යනුවෙනි. මෙම ප්‍රකාශය දක්ෂිණ සාහිත්‍යය වෙත ගැඹුරු ලෙසින් අදාල වන්නේ  මෙම නවකතාව විසින් වර්ගය හා ප්‍රචණ්ඩත්වය යන දේ හසුරුවා ඇති අවංක ආකාරය නිසාය.

[[කේට් චොපින්]] යනු පශ්චාත්-සිවිල් යුද්ධ සමයෙහි දක්ෂිණ සාහිත්‍යයෙහි තවත් කේන්ද්‍රිය තැනැත්තියකි. ලූසියෑනාහී අකාඩියාන්/කේජන්  ප්‍රජාවන් පිළිබඳ ඇයගේ ලේඛන අවධානය යොමු කල ඇය, ''[[බායු ෆෝක්]]'' (1894) සහ ''[[අ නයිට් ඉන් ඇකඩී]]'' (1897) යන කෙටිකතා සංග්‍රහයන්ගෙන් ඇයගේ සාහිත්‍යමය කීර්තියට පදනම් දැමුවාය. මෙම කතා වෙතින් විශේෂිත දක්ෂිණ සංස්කෘතිය විචිත්‍රවත් ලෙසින් හුවා දැක්වීමට අමතරව අනන්‍ය ලෙසින්  වැදගත් සහ  සංකීර්ණ ආඛ්‍යාන  රීතියක් දක්වා ඇමරිකානු කෙටිකතාවෙහි උරුමය වැඩිදියුණු කිරීම සිදුවිය. එසේ වුවද, කිසියම් වෙනස් ආකාරයක අපකීර්තියක් ඇය විසින් අත්පත් කර ගත්තේ ඇයගේ දෙවන හා අවසන් නවකතාවවූ  ''[[දි අවේකනින් (නවකතාව)|දි අවේකනින්]]'' (1899) යන්න ප්‍රකාශයට පත්වීම හා සමගමය.  මෙම නවකතාව විසින් ස්ත්‍රී ලිංගිකත්වය හා මනෝවිද්‍යාව පිළිබඳ ව අව්‍යාජ හා භාවාත්මක නොවන නිරූපණයක් කරමින් ශ්‍රාවක ජනයා කම්පනයට පත් කල අතරම (බල්සක්ගෙන් පසුව බටහිර නවකතාව අභිභවනය කල යථාර්ථවාදය පදනම් කර ගත්) බාරදූර ප්‍රභේදයක්  සහ එහි චරිතයන්හී සංකීර්ණ සහ අපිරිසුදු භාවාත්මක දිවිපෙවෙත් නිරාකරණය කරගත්තක් වෙත දක්ෂිණ නවකතාව පමුණුවාගැනුමට හේතු පාදක විය.  ඇමරිකානු සාහිත්‍යයේ ඉතාම වැදගත් කාන්තා ලේඛිකාවක් බවට වර්තමානයේ ඇය සැලකෙනවාට අමතරව, ප්‍රාග්-සිවිල් යුද්ධ දකුණෙහි ඉතා වැදගත් වාර්තාකරුවන් අතුරින් එක් අයෙකු ලෙසින් හා කාන්තා අත්දැකීම්හී සංකීර්ණත්වය එලෙසින්ම හා අවමන්කිරීමකින් තොරව සැලකූ පළමු ලේඛකයන් කිහිප දෙනාගෙන් කෙනෙකු ලෙසින් සැලකෙයි. 

20වන සියවෙසහි පළමු භාගෙයහිදී, නීතිඥවරයෙකු, දේශපාලනඥවරයෙකු, දේවගැතිවරයෙකු, කථිකයෙකු, නළුවෙකු, සහ ගත්කතුවරයෙකු වූ  [[තෝමස් ඩික්සන්, කණි.]] අතින් බොහෝ නවකතා, නාට්‍ය, දේශනා, සහ ප්‍රබන්ධ -නොවන කෘති සම්පාදනය වූ අතර මේවා ඇඑජ පුරා පොදු ජනතාව අතර බොහෝ ලෙසින් ජනප්‍රිය විය. [[එක්සත් ජනපදය යළිගොඩනැගීමේ යුගය|යළිගොඩනැගීම]] පිළිබඳ නවකතා ග්‍රන්ථත්‍රිකයන් ලිවීම සම්බන්ධයෙන් ඩික්සන් වර්තමානයෙහි සිහිපත් කෙරෙන අතර, ''[[ද ක්ලැන්ස්මන්]]''  (1905) යන නම් ලද එයින් එකක්වූ ග්‍රන්ථයක්, [[ඩී. ඩබ්. ග්‍රිෆිත්|ඩී.ඩබ්.ග්‍රිෆිත්ගේ]] අපකීර්තිමත් 1915 චිත්‍රපටය  ''[[ද බර්ත් ඔෆ් අ නේෂන්]]'' නිර්මාණයට ඉවහල් වූවා යැයි සැලකෙයි. සමස්තයක් වශයෙන් ගත් කල ඔහුගේ ජීවිත කාලය තුලදී ඩික්සක් විසින් නවකතා 22ක්, බොහෝ නාට්‍ය සහ [http://www.imdb.com/name/nm0228746/#writer චිත්‍රපට අත්පිටපත්], ක්‍රිස්තියානි දේශන, සහ  ප්‍රබන්ධ-නොවන කෘති කිහිපයක් රචනා කෙරිණි.

===දක්ෂිණ පුනරුදය ===
{{මූලික|දක්ෂිණ පුනරුදය }}
1920 ගණන් සහ 1930 ගණන් වලදී, අනෙකුන් අතර, [[විලියම් ෆෝක්නර්]], [[කැත්රින් ඈන් පෝටර්]], [[කැරොලයින් ගෝර්ඩ්න්]], [[ඇලන් ටේට්]], [[තෝමස් වුල්ෆ්]], [[රොබර්ට් පෙන් වොරන්]], සහ  [[ටෙනසි විලියම්ස්]] වැනි ලේඛකයන් ඉස්මතු වීම නිසාවෙන් දක්ෂිණ සාහිත්‍යයෙහි පුනරුදයක් ඇරඹිණි. [[දක්ෂිණ පුනරුදය|දක්ෂිණ පුනරුදයට]] දායකත්වය සැපයූ ලේඛකයන් විසින් [[ඇමරිකානු සිවිල් යුද්ධය]] සහ  [[වහල් සේවය]] වෙතින් පවත්වාගත් පරතරය හේතුවෙන්, ඔවුන් බොහෝදුරට දකුණු ගැන තම ලියවීම්හී විෂය මූලික  වූහ. 1920 ගණන් වලදී, දක්ෂිණ  කාව්‍ය ශාස්ත්‍රය  [[වැන්ඩබිල්ට්| වැන්ඩබිල්ට් විශ්වවිද්‍යාලයේ]] &quot;[[ෆියුජිටිව්ස් (කවියන්)|ෆියුජිටිව්ස් ]]&quot; නිසාවෙන් පෝෂණය විය. ප්‍රබන්ධ-නොවන කෘතීන් අරභයා, [[එච්.එල්. මෙන්කෙන් | එච්.එල්. මෙන්කෙන්ගේ]] ජනප්‍රියත්වය ජාතියපුරා ඉහළ නැගියේ, සංස්කෘතික අගයයක් ඇති කිසිවක් බිහිකිරීමට දකුණ අසමත්වී ඇතැයි දක්වමින් ඔහුගේ උපහාසාත්මක ලේඛන ශෛලීයය තුලින් පාඨකයින් කම්පනයට හා ආකූලත්වයට පත් කෙරුණු නිසාය. මෙන්කෙන්ගේ  &quot;ද සහාරා ඔෆ් ද  බෝසාට්&quot; රචනයට ප්‍රතිචාර දක්වමින්  , [[සදර්න් ඇග්රේරියන්ස්]] (මොවුන්ද බොහෝ ලෙසින් වැන්ඩබිල්ට්  ආශ්‍රිතව පදනම්ව සිටියහ) නමැති කණ්ඩායම විසින්  දක්ෂිණ කාර්මිකතාවය හා නාගරීකරණය පිළිබඳ සංවේගයට පත්වෙමින් දකුණේ ගොවිජන ඉතිහාසයට යළි අවතීර්ණ විය යුතු බව කියා සිටියහ. නිර්මාණශීලතාව සහ කාර්මිකතාවය නොගැලපුනු බව පලකල සිටි ඔවුහූ  දකුණෙහි වැසියාගේ විශ්‍රාන්ති සුව පැවැත්මට ඉඩ සැලසිය හැකි දිවිමගක් කරා යළි අවතීර්ණ විය යුතු බව (ඇග්රේරියන්ස්වරු සිතුවේ නිර්මාණශීලත්වය සඳහා මෙම ගුණාංගය සහෝපකාරී වන බවක්ය) උදක්ම දක්වා සිටියහ.  1949දී [[සාහිත්‍යය සඳහා නොබෙල් ත්‍යාගය]] දිනූ  1949 ෆෝක්නර් වැනි ලේඛකයින් විසින් ඔවුන්ගේ ලේඛනයන් වෙත, [[සවිඥානකතා ප්‍රවාහ ලේඛනය| සවිඥානකතා ප්‍රවාහය]] වැනි නව ශිල්පක්‍රම සහ සංකීර්ණ ආඛායාන ශිල්පක්‍රමද භාවිතා කලහ.  නිදසුනක් ලෙසින්, ඔහුගේ  ''[[ඈස් අයි ලේ ඩයිං (නවකතාව)|ඈස් අයි ලේ ඩයිං]]'' නවකතාව පැවසෙන්නේ අභාවප්‍රාප්ත ඇඩී සිට ඇයගේ බාල පුතා දක්වා වෙනස්වන ආඛ්‍යායිකයන් (පොතේ ගුරුන්) මාලාවක් භාවිතා කරමිනි.

1930 ගණන් වල අගභාගය තුල දක්නට ලැබුණේ දක්ෂිණ නවකතා අතුරින් අති ජනප්‍රිය ඒවා අතුරින් එකක් වන [[මාග්‍රට්  මිචල්|මාග්‍රට් මිචල්ගේ]]  ''[[ගෝන් විත් ද වින්ඩ්]]''  ප්‍රකාශයට පත්වීමය. 1936දී ප්‍රකාශයට පත්කෙරුණු [[නවකතාව]], විගසින්  අතිශයින් අලෙවි වූ පොතක් විය.  1937දී එය පලිට්සර් ත්‍යාගය දිනාගත් අතර, 1939දී එය ඇසුරෙන් තැනුනු හා එලෙසින්ම ජනප්‍රියවූ  [[ගෝන් විත් ද වින්ඩ් (චිත්‍රපටය)|චිත්‍රපටයෙහි]] මංගල දර්ශනය පැවැත්විණි. විවිධ ප්‍රභේදයන් ඔස්සේ දක්ෂිණ සාහිත්‍යය ජනප්‍රියත්වය ලඟාකර ගති; [[එල්වීරා ගාර්නර්]] වැනි ලේඛකයින්/සන්නිදර්ශකයින් විසින් කෙරුණු , 1937දී ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණු ''ඉසිකීල්'' වැනි ළමුන් සඳහාවූ ග්‍රන්ථ,  දකුණෙන් පිටත ප්‍රේක්ෂක ගණයාද පිනවූහ.

===ප්‍රාග් දෙවන ලෝක යුද්ධ දක්ෂිණ සාහිත්‍යය ===
දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් අනතුරුව දක්ෂිණ සාහිත්‍යය තේමානුගත ලෙසින් දියුණුවට පත්වූයේ එය විසින් [[අප්‍රිකානු-ඇමරිකානු  සිවිල් අයිතිවාසිකම්  ව්‍යාපාරය (1955–1968)|ඇමරිකානු සිවිල් අයිතිවාසිකම් ව්‍යාපාරය]] නිසාවෙන් දකුණේ ඇතිවූ සමාජීය හා සංස්කෘතික වෙනස් කම් වැලඳගත් නිසාය. මෙයට අමතරව, [[සෝරා නීල් හර්ස්ටන්]] සහ [[ස්ටර්ලින් ඇලන් බ්‍රවුන්]] වැනි අප්‍රිකානු ඇමරිකානුවන් සහ වෙනත් ඇත්තියන් අතර  [[ඉඩෝරා වෙල්ටී]], [[ෆ්ලැනරි ඔකොනර්]], [[ඇලන් ග්ලාස්ගෝ]], [[කාර්ස්න් මැක්කකලර්ස්]], [[කැත්රින් ඈන් පෝටර්]], සහ  [[ෂර්ලි ඈන් ග්‍රවු]] වැනි කාන්තාවන් යන්නාවූ, කාන්තා සහ [[අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යය |අප්‍රිකානු ඇමරිකානු ලේඛකයන්]] බොහෝ ප්‍රමාණයක් දක්ෂිණ සාහිත්‍යයේ කොටස් කරුවන් ලෙස පිළිගැනුම ඇරඹිණි. මෙම කාලසීමාවෙහි අනෙකුත් ප්‍රසිද්ධ දක්ෂිණ ලේඛකයන් අතර [[රේනොල්ඩ්ස් ප්‍රයිස්]], [[ජේම්ස් ඩිකී]], [[විලියම් ප්‍රයිස් ෆොක්ස්]], [[ඩේවිස් ග්‍රබ්]], [[වෝකර් පර්සි]], සහ  [[විලියම් ස්ටයිරන්]] වූහ. බොහෝ ලෙසින් වර්ණනාවට පත් 20වන සියවසෙහි දක්ෂිණ නවකතා අතුරින් එකක් වන, [[හාර්පර් ලී]] විසින් රචිත ''[[ටු කිල් අ මොකිංබර්ඩ්]]'' යන්න 1960දී ප්‍රකාශයට පත්වීමත් සමගම , [[පලිට්සර් ත්‍යාගය]] දිනාගති. නිව් ඕර්ලන්ස්හී ජන්මලාභය ලද හා හාපර් ලී ගේ මිතුරු, [[ටෲමන් කපෝටේ]] පවා 20වන සියවසෙහි මැද භාගයෙහිදී මහත් සඵලත්වයක් ලද්දේ  [[බ්‍රෙක්ෆස්ට්_ඇට්_ටිෆනි%27s_(වෘත්තාන්ත කථාව)|බ්‍රෙක්ෆස්ට් ඇට් ටිෆනි]] සහ පසුව  [[ඉන් කෝල්ඩ් බ්ලඩ්]] අනුසාරයෙනි. 1960 ගණන් වල තවද ජනප්‍රිය නවකතාවක් වූයේ,  [[නිව් ඕර්ලන්ස්]] වාසී  [[ජෝන් කෙනඩිටූල්]] විසින් 1960 ගණන් වලදී ලියන ලද නමුත් 1980 වන තුරු ප්‍රකාශයට පත් නොකෙරුණු ''[[අ  කන්ෆෙඩරසි ඔෆ් ඩන්සර්ස්]]'' වෙයි. එය විසින් 1981 දී  [[ප්‍රබන්ධ සඳහා පලිට්සර් ත්‍යාගය|පලිට්සර් ත්‍යාගය]] දිනා ගත් අතර ඉන් අනතුරුව  [[ශ්‍රද්ධාපන සම්භාව්‍ය කෘතිය|ශ්‍රද්ධාපන සම්භාව්‍ය කෘතියක්]] බවට පත් විය.

== ආශ්‍රිත==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව}}

== බාහිර සබැඳි ==
* [http://thefsw.org ද ෆෙලෝෂිප් ඔෆ් සදර්න් රයිටර්ස්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120707203347/http://thefsw.org/ |date=2012-07-07 }}
* [http://docsouth.unc.edu/southlit/ Library of Southern Literature, University of North Carolina] ඇමරිකන් සදර්න් ලිට්‍රිචර් ප්‍රී-1929.
* [http://www.ageefilms.org/southern_books.html ලිස්ට් ඔෆ් ද 125 ග්‍රේටස්ට් සදර්න් බුක්ස්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200130203200/http://www.ageefilms.org/southern_books.html |date=2020-01-30 }}
* [http://www.geckosgeorgia.com/georgia-authors.php ලිස්ට් ඔෆ් ජෝර්ජියා ඕතර්ස්]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120315014710/http://www.geckosgeorgia.com/georgia-authors.php |date=2012-03-15 }}
* [http://www.gwtw.org/csl.html ද සෙන්ටර් ෆෝ සදර්න් ලිට්‍රිචර්]
* [http://www.missq.msstate.edu/sssl/ A Checklist of Scholarship on Southern Literature] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081206001445/http://www.missq.msstate.edu/sssl/view.php?f=writers |date=2008-12-06 }} ඇන් චෙක්ලිය්ට් ඔෆ් ස්කොලෂිප් ඔය් රයිටර්ස් ඇෂොෂිටෙඩ් විත් ඇමරිකන් සවුත්. අනුග්‍රහය මිසිසිපි ක්වාර්ටර්ලි.
* [http://www.deadmule.com/holmans-house-darrell-grayson සදර්න් පොයෙට්‍රි ෆ්‍රොම් හොල්මන් ප්‍රිසන් ඩෙත් රෝ ඉන්මේට් ඩැරල් ග්‍රේසන්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120805234034/http://www.deadmule.com/holmans-house-darrell-grayson/ |date=2012-08-05 }}
* &quot;[http://southernspaces.org/browse/poets-in-place පොයෙට්ස් ඉන් පැලස්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100922161223/http://www.southernspaces.org/browse/poets-in-place |date=2010-09-22 }},&quot; ''සදර්න් ස්පේසර්ස්'' හිදී.
*[[Lucinda MacKethan]], [http://southernspaces.org/2004/genres-southern-literature &quot;Genres of Southern Literature&quot;], ''Southern Spaces'', 16 February 2004. http://southernspaces.org/2004/genres-southern-literature</text>
      <sha1>9z1xhxmujmb0xzao3u1vq97olgj7sxk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ස්ටුර්ට් මිල්න්ර් බැරි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44818</id>
    <revision>
      <id>797543</id>
      <parentid>690696</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T04:35:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>797543</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10938" sha1="je786yfogpfe5fl8mar07uptrid36o7" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = Philip Stuart Milner-Barry
| image = Stuart_Milner_Barry.jpg
| title = [[Officer of the Order of the British Empire]]&lt;br/&gt;[[Companion of the Order of the Bath]]&lt;br/&gt;[[Knight Commander of the Royal Victorian Order]]
| birth_date = {{Birth date|1906|9|20|df=y}}
| death_date = {{Death date and age|1995|3|25|1906|9|20|df=y}}
| birth_place = හේඩන්, ලන්ඩන් 
| death_place = ලොවිශාම්, ලන්ඩන් 
| occupation = විකේතකයෙකු, සිවිල්  සේවකයෙකු සහ චෙස් ක්‍රීඩකයෙකු
| nationality = ඉංග්‍රීසි 
}}

සර්  ෆිලිප් '''ස්ටුර්ට් මිල්න්ර් බැරි''' [[Royal Victorian Order|KCVO]], [[Order of the Bath|CB]], [[Order of the British Empire|OBE]] (1906 සැප්තැම්බර් 20  &amp;ndash; 1995 මාර්තු 25 ) බ්‍රිතාන්‍ය චෙස් ක්‍රීඩකයෙකු, චෙස්  රචකයෙකු,
දෙවන ලෝක යුදසමයේ විකේතකයෙකු සහ සිවිල් සෙවකයෙකි.ඔහු දෙවන ලෝක යුද්ධයට පෙර සහ පසු එංගලන්තයේ ජාතික කන්ඩායම නියෝජනයකරන ලදී.ඔහු දෙවන ලෝක  යුදසමයේ බ්ලේට්ච්ලි උද්‍යානයෙ සේවය කල අතර ජර්මන් එනිග්මා යාන්ත්‍රනය මගින් ගුප්ත කේතනයකල(encrypted) පනිවිඩ විකේතනය කල &quot;HUT 6&quot;හි ප්‍රදානියා විය. තවද  බ්‍රිතාන්‍ය අගමැති [[වින්ස්ටන් චර්චිල්]] වෙත ඔවුන්ගේ කාර්යන් සදහා තවත් සම්පත් අවශ්‍ය බවට ඉල්ලීම් කල ප්‍රදාන විශේෂඥන් හතරදෙනා අතුරෙන් කෙනෙකි.පසුව ඔහු බ්‍රිතාන්‍ය භාණ්ඩාගාරයෙ සේවයකල අතර පසුව බ්‍රිතාන්‍ය  ගෞරව  සේවයෙ පරිපාලනය කරන ලදී.
චෙස් ක්‍රීඩාව වෙනුවෙන් ඔහු එංගලන්තය  නියෝජනය කල අතර, ඔහුගේ නමින් චෙස් ක්‍රීඩාවේ අරඹයන් තුනක් පවතී.

==ළමා කාලය සහ අද්‍යපනය==
ලන්ඩනයෙ හේඩන්හිදී සයදෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලක දෙවැනි දරුවා ලෙස උපත ලද ෆිලිප් ස්ටුර්ට්ගේ පියා එඩ්වඩ් ලිඔපෝල්ඩ් මිල්න්ර් බැරි 1917 මියගිය අතර මව එඩිත් මේරි විය,&lt;ref name=&quot;odnb&quot;&gt;Ralph Erskine, &quot;Barry, Sir (Philip) Stuart Milner- (1906&amp;ndash;1995)&quot; in the [[Oxford Dictionary of National Biography]], 2004&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;times&quot;&gt;&quot;Sir Stuart Milner-Barry - Obituary&quot;, ''The Times'', 28 March 1995&lt;/ref&gt; 
සහජ කුශතලාවකින් යුතු ඔහු බ්‍රිතාන්‍ය පිරිමි බාලක ශූරතාව 1923 දිනාගන්නා ලදී.&lt;ref name=&quot;indep&quot;&gt;William Hartston, [http://www.findarticles.com/p/articles/mi_qn4158/is_19950329/ai_n13974120 &quot;Obituary: Sir Stuart Milner-Barry&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924095134/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_qn4158/is_19950329/ai_n13974120 |date=2015-09-24 }}, [[The Independent]], 29 March 1995&lt;/ref&gt;
ඔහු මුලික අද්‍යාපනය චෙල්තම් විද්‍යාලයෙන් ලැබූ අතර කේම්බ්‍රිජ් විශ්වවිද්‍යාලයෙ ට්‍රිනිටි විද්‍යාලය සදහා ශිෂ්‍යත්වයක් දිනාගන්නා ලදී.එහිදී සම්භාව්‍ය  විෂයයන් සහ සදාචාරාත්මක විද්‍යාව සදහා ප්‍රථම පන්තියේ උපාධියක් ලබාගන්නාලදී.&lt;ref name=&quot;odnb&quot;/&gt; විශ්වවිද්‍යාල කණ්ඩායමට ක්‍රීඩා කල  අතර එහිදී ඔහු චෙස් ප්‍රහේලිකා ගණනක් හදුන්වාදුන් තවත් චෙස් ක්‍රීඩකයෙකු වන  C. H. O'D.  ඇලෙක්සැන්ඩර්  හදුනාගන්නා ලදී.
&lt;ref name=&quot;chess&quot;&gt;William Hartson, [http://www.findarticles.com/p/articles/mi_qn4158/is_19950330/ai_n13974265 &quot;Chess&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924095135/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_qn4158/is_19950330/ai_n13974265 |date=2015-09-24 }}, ''[[The Independent]]'', 30 March 1995&lt;/ref&gt; 
එතරම් ප්‍රියතාවයක් නොදැක්කවුවත් 1929 සිට 1938 දක්වා ඔහු නගරයේ ව්‍යාපාර වස්තු තැරැව්කරුවා විය.&lt;ref name=&quot;times&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Gordon Welchman, ''The Hut Six Story: Breaking the Enigma Codes'', p. 84, first edition 1982; revised edition: M &amp; M Baldwin, December 1997, ISBN 0-947712-34-8&lt;/ref&gt; 1938 සිට 1954 හැරී ගොම්බ්ලෙක් පත්වනතුරුම ටයිම්ස් සගරාවට චෙස් වාර්තාකරු විය .&lt;ref name=&quot;odnb&quot;/&gt;

===පුර්ව චෙස් ක්‍රීඩා දායකත්වය===
ඔහුගේ ජාත්‍යන්තර තලයට පිවිසීම 1932 ඇලෙක්සැන්ඩර් අලෙහ්කන් ජයග්‍රහණය කල  ලන්ඩන් චෙස් තරගාවලියෙදී සිදුවිය.මිල්න්ර් බැරිගේ අන්තර්ජාතික තරගාවලියකදී ලබාගත් හොදම ප්‍රතිපල 1937-1939 දක්වා පිටපිටම අවුරුදු 3ම  මාර්ගරට් ශූරතාවලියේදී සහ ජාත්‍යන්තර හෙස්ටින්ග් චෙස් තරගාවලියෙදී 1938දී ලබාගන්නා ලදී.මෙම අවස්ථා හතරේදීම ඔහු ඉහළ ප්‍රතිපල ලබාගත්  අතර ඔහුගේ ලකුණු(චෙස් මිනුම් අනුව) 2538 සහ 2565 අතර විය.&lt;ref&gt;http://www.chessmetrics.com, the Milner-Barry player file.&lt;/ref&gt; මේ අනුව ඔහු ජාත්‍යන්තර මාස්ටර්(International Master) ගනයට ඔසවා තැබිය නමුත් ඔහුට මෙම පදවිය නිල වශයෙන් හිමි නොවීය.ඔහු ජාත්‍යන්තර ශ්‍රේණිගතකිරීම් අනුව 1941 ජුනි සහ අගෝස්තු අතර අංක 65 පසුවිය.

1937 සහ 1939 වසර වලදී චෙස් ඔලිම්පියඩ් තරගාවලිය වෙනුවෙන් එන්ගලන්තය නියෝජනය කරන ලද්දේ ඔහුයි.ආර්ජන්‍ටිනාවෙ  බුවනොර්ස් අයර්ස්  හිදී  පවත්වන්නට යෙදුනු තරගාවලියෙදී 1939 ජමනියට එරෙහිව එන්ගලන්තය යුද ප්‍රකාශ කිරීම නිසා මේනිසා මිල්න්ර් බැරි , හියු ඇලෙක්සැන්ඩර් (එවකට බ්‍රිතාන්‍ය චෙස් ශුර) සහ  හැරී ගොම්බ්ලෙක් ඇතුළු කණ්ඩායම එන්ගලන්තයට තරහාවලිය අවසන් නොකොටම ලගා විය .

==බ්ලේට්ච්ලි උද්‍යානය==
[[File:Hut6.jpg|thumb|280px|The original [[Hut 6]] building (photographed in 2004). Milner-Barry joined Hut 6 in early 1940, and worked in the section throughout World War II. He became head of Hut 6 in Autumn 1943.]]
සියරට පැමිණීමත් සමග ඔහු  බ්ලේට්ච්ලි උද්‍යානයෙ  රජයේ කේත සහ අංක විද්‍යාලයට(Government Code and Cypher School ) ඇතුලත් විය.

==දෙවන ලෝක යුදයට පසු==

==පසුකාලින චෙස් ක්‍රීඩා දායකත්වය==
{{Chess diagram|=
| tright
|
|=
 |rd| |bd|qd|kd| | |rd|=
 |pd|pd|pd|pd| |pd|pd|pd|=
 | | |nd| |pd|nd| | |=
 | | | | | | | | |=
 | |bd|pl|pl| | | | |=
 | | |nl| | | | | |=
 |pl|pl|ql| |pl|pl|pl|pl|=
 |rl| |bl| |kl|bl|nl|rl|=
| Milner-Barry Variation of the [[Nimzo-Indian Defence]]
}}
{{algebraic notation|pos=secleft}}

===ඔලිම්පික් ප්‍රතිපල===
Milner-Barry's detailed results while competing for England in chess Olympiads are as follows:
* [[7th Chess Olympiad|Stockholm 1937]]: board 3, 3/9 (+2 =2 -5);
* [[8th Chess Olympiad|Buenos Aires 1939]]: board 3, 4/5 (+3 =2 -0);
* [[10th Chess Olympiad|Helsinki 1952]]: board 3, 5.5/12 (+2 =7 -3);
* [[12th Chess Olympiad|Moscow 1956]]: board 4, 6/12 (+5 =2 -5).
Overall, he scored (+12 =13 -13), 18.5/38, for 48.7 per cent.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.olimpbase.org/players/hrvhhxfr.html|title=OlimpBase: Men's Chess Olympiads: Philip Stuart Milner-Barry|last=Bartelski|first=Wojciech|publisher=OlimpBase|accessdate=20 October 2010}}&lt;/ref&gt;

==අවසාන කාලය==

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist|2}}

==මේවාද බලන්න==
* [http://janus.lib.cam.ac.uk/db/node.xsp?id=EAD%2FGBR%2F0014%2FMNBY The Papers of Sir (Philip) Stuart Milner-Barry] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130312203324/http://janus.lib.cam.ac.uk/db/node.xsp?id=EAD%2FGBR%2F0014%2FMNBY |date=2013-03-12 }}
* {{chessgames player|id=13278|name=Philip Stuart Milner-Barry}}
* [http://www.chessvibes.com/?p=248&amp;lp_lang_pref=nl/feed/feed/feed/feed/feed/ Milner-Barry and his Attack]
* [http://www.westlondonchess.com/history/gazette_051.pdf West London Chess Club Gazette February 1946]{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (PDF)

[[ප්‍රවර්ගය:1906 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:1995 මරණ]]</text>
      <sha1>je786yfogpfe5fl8mar07uptrid36o7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ස්වාධීන කාන්තාවන්ගේ සංසදය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52259</id>
    <revision>
      <id>797544</id>
      <parentid>778897</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T04:38:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>797544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60919" sha1="nhefxgel8u9u8wfr9n1sa5qqfmp922n" xml:space="preserve">{{COI}}
{{තොරතුරුකොටුව ලාභ-නොලබන
| Non-profit_name = ස්වාධීන කාන්තාවන්ගේ සංසදය&lt;br&gt;Independent Women's Forum 
| Non-profit_logo = [[ගොනුව:Independent Women's Forum (logo).jpg|250px]]
| Non-profit_type = [[501(c)#501.28c.29.283.29|501(c)(3)]]&lt;ref name=&quot;GuideStar&quot;&gt;&quot;Independent Women's Forum.&quot; GivingExpress Program. [[GuideStar]]. [http://www.guidestar.org/pqShowGsReport.do?partner=amex&amp;ein=54-1670627]&lt;/ref&gt;
| founded_date = 1992
| founder = රොසාලි සිල්බමන්, බාබරා ඔල්සන්, අනීතා කේ. බ්ලෙයාර්
| location = [[වොෂින්ටන් ඩී.සී.]]
| origins = 
| key_people = සබ්‍රිනා ස්ක්‍රැෆර්, කෙරී ලූකස්,&lt;ref name=&quot;Staff&quot;&gt;{{Citation |title=&quot;Staff List.&quot; Independent Women's Forum. IWF.org |url=http://www.iwf.org/about/staff_list.asp |access-date=2014-04-01 |archive-date=2012-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121015135532/http://www.iwf.org/about/staff_list.asp }}&lt;/ref&gt; හෙදර් හිගින්ස්, ක්‍රිස්ටිනා හෆ් සමර්ස්, ලින් වී. චෙනී, වෙන්ඩි ලී ග්‍රෑම්, මිඩ්ජ් ඩෙක්ටර්,කේට් ඕ. බ්‍රයන්&lt;ref name=&quot;BoD&quot;&gt;[http://www.iwf.org/board/ &quot;Board of Directors.&quot; Independent Women's Forum. IWF.org]&lt;/ref&gt;
| area_served = එක්සත් ජනපදය, [[ඉරාකය]], [[ඇෆ්ගනිස්තානය]]
| focus = කාන්තාවන්ගේ අයිතිවාසිකම්, කාන්තා සම තත්වය, දේපල හිමිකම, නිදහස් වෙළඳපල, [[ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය]], [[විදේශ ප්‍රතිපත්තිය]],&lt;ref name=&quot;GuideStar&quot; /&gt; [[ගෘහාශ්‍රිත හිංසනය]], සරසවි කාරණා, සනීපාරක්ෂාව, [[කම්කරු ප්‍රතිපත්තිය]]&lt;ref name=&quot;Voices&quot;&gt;&quot;The Voices of the Independent Women's Forum.&quot; Independent Women's Forum. IWF.org. [http://iwf.org/experts/default.asp] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071008052224/http://www.iwf.org/experts/default.asp |date=2007-10-08 }}&lt;/ref&gt;
| method = අධ්‍යාපනික වැඩසටහන් පැවැත්වීම, සම්මාන පිරිනැමීම, ප්‍රධානයන් සිදුකිරීම, දේශපාලන පරිකථනය කිරීම
| revenue = අමෙරිකා ඩොලර් 1,317,157 (2004 වසරේදී)&lt;ref name=&quot;IRS2004&quot;&gt;&quot;IRS Form 990: Independent Women's Forum.&quot; Hosted by the Foundation Center. 26 July 2005. [http://dynamodata.fdncenter.org/990_pdf_archive/541/541670627/541670627_200412_990.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080626045811/http://dynamodata.fdncenter.org/990_pdf_archive/541/541670627/541670627_200412_990.pdf |date=2008-06-26 }}&lt;/ref&gt;
| endowment = 
| num_volunteers = 
| num_employees = 
| num_members = 
| owner = 
| Non-profit_slogan = &quot;සියලු ගැටළු ගැහැණියගේද ගැටළු වේ &quot;
| homepage = [http://www.iwf.org/ IWF.org]
| dissolved = 
| footnotes = 
}}
'''ඉන්ඩිපෙන්ඩන්ට් වුමන්ස් ෆෝරම්''' (සිංහල තේරුම:ස්වාධීන කාන්තාවන්ගේ සංසදය) යනු කාන්තාවන් පිලිබඳවවූ ප්‍රතිපත්තිමය ගැටඑ ඉලක්ක කරගත් [[කන්සවෙටිව්]] දේශපාලන මතධාරී [[ලාභ නොපතන සංවිධාන|ලාභය අරමුණු කර නොගත්]] ඇමරිකානු සංවිධානයකි. &lt;ref name=Schreiber&gt;
[http://www.oup.com/us/catalog/general/subject/CulturalStudies/WomensStudies/HistoryPoliticsSociety/?view=usa&amp;ci=9780195331813 Righting Feminism: Conservative Women and American Politics] by Ronnee Schreiber,
Oxford University Press&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;See also:
* [http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/02/20/AR2007022001458.html Washington Post] - &quot;The idea for the IWF was to provide a conservative alternative to feminist tenets.&quot;
* [http://www.theconservativevoice.com/article/22261.html The Conservative Voice] &quot;However, our visitor from another planet would be surprised to discover there are many groups out there that represent conservative women who believe in equality but shun socialism and big government. One of those organizations is the Independent Women's Forum.&quot;
* [http://findarticles.com/p/articles/mi_m2294/is_2002_Oct/ai_n27580159/pg_1?tag=artBody;col1 Sex Roles: A Journal of Research]{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }},  Oct, 2002  by Ronnee Schreiber &quot;In this article I examine two national conservative women's organizations--the Concerned Women for America (CWA) and the Independent Women's Forum (IWF)--to show how conservative women leaders link gender identity and policy preferences. I describe these organizations below. Like feminists, these women, through their organizations, not only act collectively as women, but also bring a &quot;woman's perspective&quot; to policy issues. Although some scholars have not denied the impact of right-wing movements on feminist goals and activities (Conover &amp; Gray, 1983; Klatch, 1987; Marshall, 1995), others have characterized conservative women as victims of false consciousness, pawns of conservative men or right-wing funders (Dworkin, 1983; Hammer, 2002), or women's auxillar[ies] of the conservative elite&quot; (Kaminer, 1996), thus diminishing the attention and serious consideration appropriate to such a political force.&quot;
* [http://www.mediatransparency.org/recipientprofile.php?recipientID=163 RECIPIENT PROFILE - Media Transparency] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090215065132/http://mediatransparency.org/recipientprofile.php?recipientID=163 |date=2009-02-15 }}
* [http://www.sourcewatch.org/index.php?title=Independent_Women%27s_Forum Source Watch]&lt;/ref&gt; 1992 දී ක්‍රියාවේදිනියක වන [[රොසාලි සිල්බමන්]] විසින්  &quot;[[ස්ත්‍රි වාදය|ස්ත්‍රි වාදය]] පිලිබඳ වූ මූලප්‍රඥප්තියෙහි මධ්‍යස්ථ විකල්පය&quot;ට අනුබල දීමක් වශයෙන්,  ක්ලැරන්ස් තෝමස්ගේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ නාමයෝජනාවට සමගාමීව මෙය ස්ථාපනය කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;wapo-silberman&quot;&gt;{{cite news | work = [[Washington Post]] | title = Rosalie Silberman; Created Independent Women's Forum | first = Joe | last = Holley | date = February 21, 2007 | accessdate = February 4, 2013 | url =http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/02/20/AR2007022001458.html}}&lt;/ref&gt;

මොවුන් පෙනී සිටිනු ලබනුයේ [[සම ස්ත්‍රි වාදය]] උදෙසා වන අතර, මෙම &quot;[[සම ස්ත්‍රි වාදය]]&quot; යන්න IWF හි කතුවරියක වන [[ක්‍රිස්ටිනා හෆ් සමර්ස්]] විසින්, මධ්‍යස්ථ ස්ත්‍රි වාදය, ලිංගික ස්ත්‍රි වාදයෙන් වෙන් කර හඳුන්වා දීමට භාවිතා කර ඇත. එනම් මෙහිදි ඇය, [[ලිංගික විචයනය]] හා [[පුරුෂාධිපත්‍යය]] එරෙහිව නැගී සිටියාය..&lt;ref name=&quot;feministlookslike&quot;&gt;[http://www.iwf.org/campus/show/18944.html This Is What a Feminist Looks Like?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927151047/http://www.iwf.org/campus/show/18944.html |date=2011-09-27 }}, Allison Kasic, Independent Women's Forum, 7 April 2005&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Sommers&quot;&gt;Hoff Sommers, Christina, ''[[Who Stole Feminism? How Women Have Betrayed Women]]'' (Touchstone/Simon &amp; Schuster, 1995), p. 22&lt;/ref&gt; 
සමර්ස්ට අනුව ලිංගික ස්ත්‍රි වාදී දර්ශනය, &quot;නූතන දාර්ශනිකයන් හා නායකයින් අතරෙහි බහුලව පැතිර පවත්නා මතවාදය&quot; වන අතරම, එය   &quot;ඇමරිකානු කාන්තාවන්   පීඩනයට පත්ව ඇති  අප්‍රධාන පිරිසක්&quot; යන මිථ්‍යාව මත රඳා පවතී.&quot;&lt;ref&gt;&quot;An Interview with Christina Hoff Sommers, Allison Kasic.&quot; Independent Women's Forum. 9 February 2007. [http://www.iwf.org/inkwell/show/18031.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927151004/http://www.iwf.org/inkwell/show/18031.html |date=2011-09-27 }}&lt;/ref&gt;එමෙන්ම සමර්ස්ගේ සම ස්ත්‍රි වාදය, ප්‍රති-ස්ත්‍රි වාදී සංකල්පයක් ලෙසද විචාරකයන් විසින් පෙන්නා දී ඇත.&lt;ref&gt;Pozner, Jennifer. &quot;Female Anti-Feminism for Fame and Profit.&quot; Excerpted from ''Uncovering the Right on Campus''. Center for Campus Organizing. 1997. [http://organizenow.net/cco/right/antifem.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070713021252/http://organizenow.net/cco/right/antifem.html |date=2007-07-13 }}&lt;/ref&gt; 

[[2012 එක්සත් ජනපද ජනපති මැතිවරණ]]යේදී, මෙම සංවිධානය ඔවුන් ගේ වෙබ් අඩවියෙන් සහ දේශපාලන දැන්වීම් පෙළක් ඔස්සේ [[බරාක් ඔබාමා|බරාක් ඔබාමා]] ට එරෙහිව වාචික නැගී සීටිමක් සිදු කරනු ලැබුවේ , ජනපතිතුමන්  වංක ප්‍රේමවන්තයෙකු හට සම කරමින්ය. .&lt;ref&gt;{{cite news | url = http://www.csmonitor.com/USA/Elections/President/2012/0906/GOP-ad-asks-women-Is-Obama-the-boyfriend-you-need-to-dump | title = GOP ad asks women: 'Is Obama the boyfriend you need to dump?' | work = [[Christian Science Monitor]] | date = September 6, 2012}}&lt;/ref&gt;

==සම්භවය සහ ඉතිහාසය==
1992 දී [[රොසාලි සිල්බමන්]], [[බාබරා ඔල්සන්]] සහ [[අනීතා කේ. බ්ලෙයාර්]] විසින් ස්ථාපනය කරන ලද ස්වාධීන කාන්තාවන්ගේ සංසදය, [[ක්ලැරන්ස් තෝමස්]]ට එල්ල වූ ලිංගික හිරිහැර කිරීම් සහ අනෙකුත් 	අකටයුතුකම් යන චෝදනාවන්ට එදිරිව  &quot;විනිසුරු තෝමස් වෙනුවෙන් කාන්තාවන්&quot; යන [[ඇඩ්-හොක්]] කණ්ඩායම ලෙස ආරම්භ විය. 1996 දී සංවිධානය සතුව  මධ්‍යාහ්න භෝජනයේදී නිරතුරුවම හමුවී අදහස් හුවමාරු කරගත්, අත්දැකීම් බහුල  සාමාජිකයෝ 700  ක් පමණ සිටියහ.&lt;ref name=&quot;60minutes&quot;&gt;{{cite news | url = http://www.lexisnexis.com/uk/nexis/results/docview/docview.do?docLinkInd=true&amp;risb=21_T3788349597&amp;format=GNBFI&amp;sort=RELEVANCE&amp;startDocNo=1&amp;resultsUrlKey=29_T3788328552&amp;cisb=22_T3788328551&amp;treeMax=true&amp;treeWidth=0&amp;csi=166768&amp;docNo=4 | title = Independent Women; Independent Women's Forum Members speak out on their views of feminism vs. the traditional | work = [[60 Minutes]] | date = August 11, 1996}}&lt;/ref&gt; සිල්බර්මන් කාන්තා සංවිධානයේ ප්‍රථම සභාපතිනිය විය. ඊට පසු එක්වූ නායකයන් අතරට [[නැන්සි ප්ෆොටෙන්හර්]] සහ [[අනිටා බ්ලෙයාර්]] ද ඇතුලත් වී ඇතුළත් වී ඇත. [[සබ්‍රිනා ස්ක්‍රැෆර්]] සංවිධානයේ වර්තමාන විධායක අධ්‍යක්ෂකවරිය වේ..&lt;ref&gt;{{cite news | last = McVeigh | first = Karen | title = Does the GOP have a problem with women? | work = [[The Guardian]] | date = January 10, 2012 | url = http://www.guardian.co.uk/world/2012/jan/10/gop-women-problem}}&lt;/ref&gt;  IWF, වොෂීන්ටන් සමූහ ආණ්ඩුවෙහි  කැපී පෙනෙන සංවිධානයක් ලෙසද හදුන්වා දිය හැකිය.&quot;&lt;ref name=&quot;60minutes&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ronnee&quot;&gt;Ronnee Schreiber, 'Pro-Women, Pro-Palin, Antifeminist: Conservative Women and Conservative Movement Politics', in ''Crisis of Conservatism? The Republican Party, the Conservative Movement, &amp; American Politics After Bush'', Gillian Peele, Joel D. Aberbach (eds.), Oxford: [[Oxford University Press]], 2011, pp. 134-135&lt;/ref&gt; 2006 දී සංවිධානයේ සාමාජිකයන් 20,337 ක් සහ ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 1.05 ක අය වැය වාර්තාවක්ද තිබුණි..&lt;ref name=Schreiber /&gt;

==අනිකුත්  ස්ත්‍රිවාදී කණ්ඩායම් වලට එරෙහි වීම්==
IWF , බොහොමයක් දැඩි ස්ත්‍රීවාදී ආකල්ප වලට විරෝධය  දක්වන අතරම, එවන් අදහස් &quot;[[රැඩිකල් ස්ත්‍රීවාදය]]&quot; ලෙසද හඳුන්වා දෙනු ලබයි.. IWF ට අනුබද්ධ  ලේඛකයින්ගේ තර්කයට අනුව,ලිංගික පරතරය මත ආදායම වෙනස් වනු ලබන්නේ, හුදෙක් ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය නිසා නොව, කාන්තාවන් සතුව දැඩි ඉල්ලුමක්, ඔවුන්ගේ රැකියාවන්හි නම්‍යශීලීභාවයට, අඩු පැය ගණනකට සහ අවම ගමනාගමනයට ඇති බැවින්ය.
නිදහස් කාන්තා සංසදයේ උප සභාපතිනිය වන [[කැරී ලූකස්]],[[දලාස්]] උදෑසන ප්‍රවෘත්තිවලට ලියන ලද &quot;[[ආදායමෙහි ස්ත්‍රී පුරුෂ අන්තරය]] සහ කාන්තාවන්ගේ සිය අභිමත&quot;  යන ලිපියෙහි දක්වා ඇත්තේ, කාන්තාවන් තම රැකියාවන්හි, ඇති නම්‍යශීලීබව සහ ස්වකීය සාධනය කෙරෙහි හුදෙක් තම වැටුප  කෙන්ද්‍ර කරගත් පුරුෂයින්ට වඩා  ප්‍රමුඛතාවක් දෙනු ලබන බවයි. කාන්තාවෝ බොහෝ දුර ගමන් කිරීමට සහ නිරතුරුවම රැකියා ස්ථාන මාරු කිරීමට සිදුවන  රැකියා ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට නැඔුරු වී ඇති අතරම පුරුෂයින් ට සාපේක්ෂව බොහෝ නිවාඩු ගැනීමට මෙන්ම අවම කාලයක් රැකියා ස්ථානයේ රැදී සිටීමටද තැත් කරති.නමුත්, පුරුෂ පාක්ෂිකයෝ විසමානුපාතිකව බොහොමයක් කිලිටි, භයානක සහ දොම්නස් සහගත රැකියා වල යෙදෙති.
.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web | last = Lukas | first = Carrie| title = Women's own choices may be behind wage gap | work= [[Dallas Morning News]] | date = April 15, 2007 | url = http://www.dallasnews.com/sharedcontent/dws/dn/opinion/points/stories/DN-lukas_15edi.ART.State.Edition1.4306e69.html}}&lt;/ref&gt;

කන්සවෙටිව් මතධාරීහු, ස්වාධීන කාන්තාවන්ගේ සංසදයට නන් අයුරින් ප්‍රශසා කලෝය.[[ලින්ඩා චාවේස්]]ද &quot;වුමන්ස් ෆිගර්ස්&quot; එනම් 1999 දී මුද්‍රනය කරන ලද ඇමරිකානු කාන්තාවන්ගේ ආර්ථික සංවර්ධනය පිළිබඳව නිදර්ශන සහිත මාර්ගෝපදේශය නමැති ග්‍රන්ථයේ , ස්වාධීන කාන්තාවන්ගේ  සංසදය මඟින් රචිත, ස්ත්‍රීවාදීන්ගේ වූඩූ ආර්ථික විද්‍යාව නම් බොරුව හෙළිදරව් කිරීම “ යන ලිපිය මහත් සේ අගය කලාය.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web | last = Chavez | first = Linda | title = How to spend Equal Pay Day | work = Jewish World Review | date = April 6, 1999 | authorlink = Linda Chavez | url = http://www.jewishworldreview.com/cols/chavez040699.asp}}&lt;/ref&gt; &quot;[[කැපිටලිස්ට්]]&quot; සඟරාවට අදහස් දැක්වූ, [[ජෝන් ස්ටොස්සෙල්]] විසින්, 2007 දී [[මයිකල් බර්ගාඩ්]] විසින් රචිත කාන්තා  ප්‍රගති සාක්ෂියෙන් උපුටා ගනිමින් සඳහන් කලේ, “ ඇමෙරිකානු කාන්තාවන් මෙතරම් විකල්ප රාශීයක් හෝ  උසස් ජීවින තත්වයක්  කිසිදා හිමි කරගෙන නොමැති බවය.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web | last = Stossel | first = John | authorlink = John Stossel | title = Women's Progress: Damsels in Distress? | work = Capitalism Magazine | date = December 5, 2006 | url = http://www.capmag.com/article.asp?ID=4852}}&lt;/ref&gt;

සමහර ලේඛකයින් විසින් තරයේ ප්‍රකාශ කර සිටින්නේ, ස්වාධීන කාන්තාවන්ගේ සංසදය මගින් ස්ත්‍රීවාදී අලංකාරෝක්තියන්, හුදෙක් [[ප්‍රති-ස්ත්‍රීවාදී]]   පරමාර්ථයන් මුදුන් පත් කර ගැනීමට භාවිතා කරනු ලබන බවයි.&lt;ref&gt;{{cite news | publisher = [[NPR]] | url = http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=94369835 | title = Sarah Palin: New Face Of Feminism? | date = September 7, 2008 | work = [[All Things Considered]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | url = http://www.oup.com/us/catalog/general/subject/CulturalStudies/WomensStudies/HistoryPoliticsSociety/?view=usa&amp;ci=9780195331813 | title = Righting Feminism: Conservative Women and American Politics | first= Ronnee | last = Schreiber | publisher = [[Oxford University Press]] | year = 2008 | isbn = 9780195331813}}&lt;/ref&gt; නිදහස් කාන්තා සංසදය වනාහී රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති කණ්ඩායමේ [[හුරු අත]] බවත්, ව්‍යාජ ලෙස පුරුෂයින්ගේ නිදහස ස්ත්‍රීන්ටද තිබිය යුතුය යන්නට සහයෝගය ලබා දුන්නද, එම සිද්ධාන්තයේ කෙළවර කාන්තාවන් භයානක ඉරණමකට ලක් වීමට බොහෝ ඉඩකඩ ඇති බවට එක් [[නිව්යෝක් ටයිම්ස්]] සඟරාවක කතුවැකියකද සඳහන් කර ඇත.&quot;&lt;ref name=&quot;nyt-editorial&quot;&gt;{{cite news | work = [[New York Times]] | date = February 2, 2013 | accessdate = February 4, 2013 | title = Dangerous Gun Myths | url = http://www.nytimes.com/2013/02/03/opinion/sunday/dangerous-gun-myths.html}}&lt;/ref&gt;

==දේශීය ප්‍රතිපත්ති සහ වැඩසටහන්==
===එක්සත් ජනපදයේ  සෞඛ්‍ය ආරක්ෂක ප්‍රතිපත්තිය  ===
2009 දී මොවුන් විසින් &quot;[[යූ ටියුබ්]]&quot; වෙබ් අඩවියේ පළ කරන ලද &quot;එක්සත් ජනපද රජය සෞඛ්‍ය ආරක්ෂාව සඳහා අරමුදල් සැපයූවේ නම්, පියයුරු පිළිකා වැළඳී ඇමරිකානු කාන්තාවන් 300,000 මිය යාමට ඉඩ තිබුන&quot; යන්න තේමා කරගත් දේශපාලනමය දැන්වීමක්, ප්‍රාන්ත  8ක් තුල වාද විවාදයට ලක් විය.&lt;ref name=Maddow&gt;{{cite video|title=Rachel Maddow Show|url=http://www.msnbc.msn.com/id/26315908/#32651482|publisher=MSNBC (Microsoft and NBC Universal)|accessdate=2009-09-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|author=Kurokawa, Nicole|title=IWF in the News: Battling Cancer Under Obamacare|url=http://www.iwf.org/iwfmedia/show/21946.html|date=August 20, 2009|publisher=Independent Women's Forum|accessdate=2009-09-17|archive-date=2009-09-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090917171749/http://www.iwf.org/iwfmedia/show/21946.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
නිදහස් තතු ගවේශකයින් විසින්, IWF දැන්වීම &quot;පැරණි සංඛ්‍යා ලේඛනයන්, දෝෂ සහිත තර්කයන් සහ සාවද්‍ය වක්‍රෝක්තීන්&quot; මත රදා පතින බවට සොයා ගැනීමෙන් අනතුරුව,මෙය කාන්තාවන් තමා තුල ඇති භයංකාර හැගීම් තුලට වැරදි සහගත ලෙස පොලඹවන සුලු බවට ලේබල් ගත කරන ලදී.&lt;ref name=&quot;factcheck&quot;&gt;{{cite web | publisher = [[FactCheck.org]] | title = A False Appeal to Women’s Fears | url =http://www.factcheck.org/2009/09/a-false-appeal-to-womens-fears/ | date =September 4, 2009 | accessdate = February 4, 2013}}&lt;/ref&gt;

===අධ්‍යාපන ප්‍රතිපත්තිය සහ විශ්වවිද්‍යාල වැඩ සටහන්===
ප්‍රාථමික, ද්වීතික සහ  උසස් අධ්‍ය්‍යාපනයන්ට අදාල විවිධ ගැටළු කේන්ද්‍ර කර ගනිමින් පවත්වනු ලබන අධ්‍යාපන ප්‍රතිපත්ති පිළිබඳ සාකච්ඡාවන් සඳහා සංසදය ක්‍රියාකාරී වේ.

====9 වන මාතෘකාව බලාත්මක කිරීම====
සංවිධානය ආරම්භයෙන් මදකට අනතුරුව, මොවුහු ජාතික [[රෙස්ලින්]] පුහුණුකරුවන්ගේ සංගමය වැනි පිරිස් සමග එක් වී [[එක්සත් ජනපද අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ සිවිල් අයිතිවාසිකම් පිලිබඳ කාර්‍යාලය]] මගින් බලාත්මක කරන ලද ලිංගික සමානතාව පිලිබඳව වූ ව්‍යවස්ථාව ඉදිරිපත් කර ඇති ආකාරයට එරෙහිව නැගී සිටියහ.මෙම 1972වන  නීතියෙන් ප්‍රකාශ වනුයේ,එක්සත් ජනපදයේ වෙසෙන කිසිදු පුද්ගලයෙකුව, ස්ත්‍රි පුරුෂ භාවය මත පදනම් ව, අධ්‍යාපන  වැඩසටහනකින් හෝ ෆෙඩරල් මූල්‍ය ආධාර ලැබෙන කිසිදු ක්‍රියාකාරකමකමකින් බැහැර කිරීම,ප්‍රතිලාභ ලබා නොදීම, අන් අයගෙන් වෙනස්කොට සැළකීම ආදිය සිදු කල නොහැකි බවය.&quot;&lt;ref&gt;{{UnitedStatesCode|20|1681}}&lt;/ref&gt; IWF හි ජ්‍යෙෂ්ඨ සාමාජිකාවක වන ක්‍රිස්ටීන් ස්ටෝල්බා ට අනුව, මෙම නීතිය අපේක්ෂා නොකරන ලද  ඍණාත්මක 	ප්‍රතිවිපාක රාශියකට තුඩු දී ඇත.&lt;ref&gt;&quot;Transcript: Interview With Scott Palmer, Christine Stolba.&quot; ''Sunday Morning''. CNN. 30 June 2002. [http://transcripts.cnn.com/TRANSCRIPTS/0206/30/sm.22.html]&lt;/ref&gt; කණ්ඩායමෙහි මතය තහවුරු කිරීම උදෙසා,ස්ටෝල්බා,තරයේ ප්‍රකාශ කර සිටියේ,
:''අප සංවිධානය, [[9වන වගන්තිය]]ට විරුද්ධ බවට නිරතුරුවම  දෝෂාරෝපනයට ලක්වේ. ඒත් අප 9වන මාතෘකාවට විරුද්ධ නැත..... අප විරුද්ධ වන්නේ සිවිල් අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ කාර්යාලය මඟින් එය බලාත්මක කිරීමට යොදා ගත් ආකාරයට පමණය. ඔවුන්ගේ ව්‍යවස්ථාවට අනුකූලව පාසැල් මඟින්  මෙය බලාත්මක කරනු ලබන්නේ  සංඛ්‍යාංක වලට අනුකූලවය..... අපගේ සාමාන්‍ය බුද්ධිය හා සංගණන දත්තයන් මගින්ද, පිළිඔිඔු වන්නේ පිරිමින් ගැහැණුන්ට වඩා මළල ක්‍රීඩාවන්ට ඇල්මක් දක්වන බවය. ඒත් මෙහි පිරිමි ළමුන් ගණනට වඩා ගැහැණු ළමුන් ගණන වැඩිය. එම නිසා මෙය හුදෙක් සංඛ්‍යා හා කෙරෙන  ක්‍රීඩාවක් පමණක් වන අතර මළල ක්‍රීඩකයන් ගණන  එයට සමානුපාතික විය යුතුය. මෙය කිරීමට පහසුම ක්‍රමය නම් පිරිමි කණ්ඩායම් ගණන අඩුකිරීමයි.''&lt;ref&gt;{{Citation |title=Benson, Dave. &quot;Taking a Hit.&quot; ''Fort Wayne News Sentinel''. 2007 |url=http://fwnextweb1.fortwayne.com/ns/projects/title9/title910.php |access-date=2014-04-01 |archive-date=2012-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120211200000/http://fwnextweb1.fortwayne.com/ns/projects/title9/title910.php }}&lt;/ref&gt;

පිරිමි ළමුන් බොහෝවිට පාසැල් මළල ක්‍රීඩා  වැඩසටහන් වලට  ගැහැණු ළමුන්ට වඩා සාභාගිවීමට ඇල්මක් දක්වයි යන සංගමයේ අදහස ගෙනහැර පෑම උදෙසා ස්වාධීන කාන්තාවන්ගේ සංසදය විසින් කාන්තා පාසැල් වල සිසුවියන් මළල ක්‍රීඩා කටයුතු වල නියැලීමේ ප්‍රතිශතය,  එවැනිම මළල ක්‍රීඩා කටයුතු වලට උපාධි අපේක්ෂිත සිසුවියන් සහභාගි වීමේ ප්‍රතිශතය හා සසඳා බැලීම සඳහා සමීක්ෂණයක් පැවැත්විය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙසට, [[මිශ්‍ර පාසැල්]] වල සිසුවියෝ ‍ ‍බොහෝ දුරට මළල ක්‍රීඩිකාවන් වීමට ඉඩ ප්‍රස්ථාව හිමි කර ගන්නා බව සොයා ගන්නා ලදි. ජෙරම් රූබ්කින්, 1992 දී [[ඇමරිකන් ස්පෙක්ටේටර්]] හි  ලිපියක  වූ සමීක්ෂණයක් උපුටා දක්වමින් පවසා සිටියේ ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය මත පුද්ගලයින් වෙනස් කොට සැලකීම, [[මිශ්‍ර පාසැල්]]  වලින් පැමිණෙන මළල ක්‍රීඩිකාවන් ප්‍රමාණය පහළ මට්ටමක තබා ගැනීමට හේතු වේ නම්, මුළු කාන්තා සහභාගි වීමේ ප්‍රතිශතය, ජාතික කාන්තාවන්ගේ සාමාන්‍යයෙන් හරි අඩකට, [[බ්‍රයන් මවුර්]], [[මවුන්ට් හොල්යෝක්]], [[වෙල්ලෙස්ලි]] සහ [[ස්මිත්]] හිදී සමාන වීමට හේතුව කිමෙක්ද යන්නය.. &lt;ref&gt;&quot;Gender Benders.&quot; ''American Spectator''. 1 April 1999. Hosted by the [[Center for Individual Rights]]. [http://www.cir-usa.org/articles/82.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121031140404/http://www.cir-usa.org/articles/82.html |date=2012-10-31 }}&lt;/ref&gt;

2012  ජනවාරි මාසයේදී 9 වන මාතෘකාවෙහි 40 වන සංවත්සරය සටහන් කරමින් ස්වාධීන කාන්තාවන්ගේ සංගමයේ විධායක අධ්‍යක්ෂකවරිය වන සබ්‍රිනා ස්කැෆර්(ආ) ප්‍රකාශ කර සිටියේ, &quot;කෙතරම් සමාන තත්වයන් යටතේ වුවද  කාන්තාවන්ට හා පුරුෂයින්ට ‍ වෙනස් හැකියාවන් සහ අභිමතයන් ඇත යන්න, ස්ත්‍රීවාදීන් විසින් පිළිගනු ඇති බවට ඇය බලාපොරොත්තු වන බවය. මෙයට හේතු වනුයේ,  නාමිකව ව්‍යවස්ථා සම්පාදනය වුවද එයින් කාන්තාවන් හා පිරිමින් කිසිදා සම තත්ත්වයන්ට පත් කල නොහැකි වීමය.&lt;ref&gt;Schaeffer, Sabrina. &quot;Title IX and the Trouble With Quotas.&quot; ''The Huffington Post''. 18 January 2012. [http://www.huffingtonpost.com/sabrina-schaeffer/title-ix_b_1213915.html]&lt;/ref&gt;

====පාසැල් තේරීම වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම====
ඇමරිකානු රාජ්‍ය මූලික,මධ්‍යම සහ උසස් පාසැල් වල පිරිමි දරුවන්ගේ විභාග ලකුණු මට්ටම් පහළ වැටිමට පිළියමක් වශයෙන්, ස්වාධීන කාන්තාවන්ගේ සංසදය මඟින් “පාසැල් තේරීම උදෙසා කාන්තාවන්” නැමති ව්‍යාපෘතිය ක්‍රියාත්මක කරන ලදි. මෙම ප්‍රයත්නය කාන්තා අධ්‍යාපන සමානතා පනතෙහි සෘනාත්මක ඵලයද අරමුණු කොට සිදු කරනු ලබයි.ස්වාධීන කාන්තාවන්ගේ සංසදය මඟින් ප්‍රකාශීත  ක්‍රිස්ටා කේෆර් ගේ වාර්තාවකට අනුව,
:''[[කාන්තාවන්ගේ අධ්‍යාපන සමානතා පනත]] යනු නැති ප්‍රශ්නයකට දුන් පිළිතුරකි.මෙම  වැඩසටහන හුදෙක් මුල්‍යමය නාස්තියක් වන අතර එම මුදල්  වඩාත් උග්‍ර ගැටළු කෙරෙහි යෙදවීමට හැකියාව තිබිණි. උදාහරණයක් ලෙස පිරිමි දරුවන්ගේ සාක්ෂරතාව දියුණු කිරීමට හෝ එය නැවතත් බදු ගෙවන්නන් හට ලබාදීමට හෝ ඉඩ තිබුණි. පාසැලේදී  ගැහැණු දරුවන් බොහෝ කඩිසරව හා උද්යෝගයෙන් අධ්‍යාපන කටයුතු වල යෙදෙන මුත් පිරිමි දරුවෝ බොහෝ විට අධ්‍යාපනය හා හැසිරීම ආශ්‍රිත ගැටළු වලින් පෙලෙනු ලබති.''&lt;ref&gt;Lips, Dan. &quot;Outdated Federal 'Gender Equity' Program Illustrates Need for More School Choice.&quot; ''School Reform News''. Heartland Institute. 1 June 2007. [http://www.heartland.org/Article.cfm?artId=21235] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929090932/http://www.heartland.org/Article.cfm?artId=21235 |date=2007-09-29 }}&lt;/ref&gt;

එමෙන්ම, මෙම ව්‍ය‍ාපෘතිය [[ජාතික කාන්තාවන්ගේ සංවිධානය]] විසින්,  බාලක හා බාලිකා පාසල්  වෙන් වෙන්ව පවත්වා ගැනීම අනුමත කල නොහැකි නූතන [[වෙන්කොට සැලකීම්]] වලට උදාහරණයක් යැයි පවසමින් එල්ල කරන ලද වාග් ප්‍රහාරයන්ට ප්‍රතිවිරෝධී ආකල්පයක්ද විය.&lt;ref&gt;&quot;NOW Opposes Single-Sex Public Education as 'Separate and Unequal.'&quot; National Organization for Women. NOW.org. 24 October 2006. [http://www.now.org/press/10-06/10-24.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061120185539/http://www.now.org/press/10-06/10-24.html |date=2006-11-20 }}&lt;/ref&gt;

====2006 දී ඩූක් සරසවියෙහිවූ ලක්‍රෝස් නඩුව====
[[Image:Duke Chapel 4 16 05.jpg|thumb|upright|IWF, [[ඩූක් සරසවි]]යේ විභාග වෙමින් පැවති ස්ත්‍රී දූෂණ නඩුවේදී සැකකරුවන්ට මාධ්‍ය ආවරණය දීම විවේචනය කරන ලදි..]]
2006 මාර්තු මස [[ඩූක් සරසවියේ]] ලක්‍රෝස්  ක්‍රීඩකයන්හට [[ස්ත්‍රී දූෂණ චෝදනා]] එල්ලවීමෙන් අනතුරුව මෙම නඩුවට හවුල් වී ඇති පාර්ෂවයන් මාධ්‍ය මඟින් හෙළිදරව් කිරීම පිළිබඳව ස්වාධීන කාන්තාවන්ගේ සංසදය විසින්ගේ ජනතාවගේ අවධානයට  යොමුකර සිටියේ නඩුවේ අවසන් නීතිමය ප්‍රතිඵලය කවර වුවද ඔවුන්ගේ ආත්ම ගෞරවය වෙත මෙයින් දැඩි පහරක් එල්ල වූ බැවින්ය. 
.  2006 අප්‍රියල් මස දී, මෙම සංවිධානයෙහි කැරී ලූකස් ප්‍රකාශ කර සිටියේ මෙසේය,
:''ඩූක්හිදී එක් කාන්තාවක් පිරිමි තිදෙනෙකු හට තමන්ව දූෂණය කලා යැයි චෝදනා එල්ල කළාය. එයින් දෙදෙනෙකු හට නඩු පැවරිය හැකි විය. චෝදනා එල්ල වූ පුද්ගලයන්ගේ නම් අපි දන්නෙමු. අපි ඔවුන්ගේ ඡායාරූපද දැක ඇත්තෙමු. ඔවුන්ගේ ජීවිත නැවත වරක් තිබූ ආකාරයටම නැවත පත් නොවනු ඇත. සාක්ෂි මත ඔවුන් මෙම සාහසික අපරාධය කල බවට පෙන්නුම් කෙරෙනු ඇත. එහෙම වුවොත්, ඔවුන් ඉතා දැඩි ලෙස දඬුවමට ලක්විය යුතුවන අතර ලක්වනුද ඇත.එනමුත් මාධ්‍යය විසින් චූදිතයන්ගේ ගිණුමට මෙම අපරාධය බැර කොට හමාර අතර දැන් දැන් හෙළිවන කරුණු වලට අනුව චූදිතයා නිර්දෝෂී වීමටද ‍ ‍බොහෝ ඉඩක් පවතී.''&lt;ref&gt;{{cite web | last = Lukas | first = C | title = One in Four? Rape myths do injustice, too | publisher = Independent Women's Forum | url = http://www.iwf.org/news/show/19076.html | date = 2006-04-27 | accessdate = 2009-05-16 }}&lt;/ref&gt;

තීරු ලපි කතුවරයකු වන මයිකල් ගෝන(ර්), [[ඇලන් කේයස්]]ගේ ඕගනයසේෂන් [[රීනිව් ඇමෙරිකා]]” හි පළකර ඇති ආකාරයට  IWF  මඟින් පාසැල් හා දිස්ත්‍රික් ඇටනි විසින් වැරදි  ලෙස හැසිරවූ නඩුව පිළිබඳ අදහස් දක්වමින් කියා සිටියේ &quot;ස්වාධීන කාන්තාවන්ගේ සංසදයෙහි චාලට් ඇලන් කලින්ම පැහැදිලි කල ආකාරයට , ඇත්තෙන්ම මෙහිදී අපහරණයට ලක් වූයේ ක්‍රීඩකයන් වන අතර 2006 වසරේ අප්‍රියල් මස, IWF වෙබ් අඩවියේ පලවූ ඇයගේ ලිපියට අනුව හදිසියේ වැරදි සහගත කීරණයන්ට නොඑළඔී ඉදිරියට ගත යුතු ක්‍රියාමාර්ග සහ සාක්ෂි පිළිබඳව දැඩි අවධානයක් යොමු කල යුතු බව පෙන්වා දී ඇත.&quot;&lt;ref&gt;Gaynor, Michael. &quot;Duke case: Fair, smart and right from the start independent women.&quot; Renew America. 16 March 2007. [http://www.renewamerica.us/columns/gaynor/070316] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071222102551/http://www.renewamerica.us/columns/gaynor/070316 |date=2007-12-22 }}&lt;/ref&gt;

====සරසවි වැඩසටහන්‍====
මෙම සංවිධානය අවධාරනය කර සිටින්නේ, සම්ප්‍රදායික පවුලේ භූමිකා සහ සංස්කෘතික මිමි සිවිල් සමාජය උදෙසා අත්‍යවශ්‍ය බවය. විශේෂයෙන්ම   ස්වාධීන කාන්තාවන්ගේ සංසදය මඟින් තරුණ කාන්තාවන් හට [[පුරුෂයන් ආශ්‍රය කිරීම]],විවාහ යෝජනා කිරීම්,  [[විවාහය]] වැනි සෞඛ්‍යමත් ආකල්පයන් වැළඳ ගැනීමටද දිරිමත් කරනු ලබයි.  &lt;ref&gt;Fletcher, Michael A. &quot;Campus Romance, Unrequited.&quot; ''[[Washington Post]]''. 26 July 2001. [http://www.americanvalues.org/html/campus_romance_unrequited.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130120221737/http://www.americanvalues.org/html/campus_romance_unrequited.html |date=2013-01-20 }}&lt;/ref&gt; මෙම අදහස පෙන්නුම් කිරීමට ජනප්‍රිය මෙන්ම විවාදයට තුඩු දුන් කාර්යන්හිදී මොවුන් නියැලී ඇති අතර විශ්ව විද්‍යාලයන්හි දැන්වීම් ව්‍යාපාර,  විස්තර පත්‍ර බෙදා හැරීම ආදීන්ට අනුග්‍රහය දැක්වීම මඟින් ඔවුන්ගේ  අදහස්  තව දුරටත් ව්‍යාප්ත කරනු ලබයි. එවන් එක් ප්‍රයත්නයක් නම් “පොදු ස්ත්‍රීවාදී මත 10ක්” යන උණුසුම් ශීර්ෂපාඨය ඇතුලත් දැන්වීම් බෙදාහැරිමය.&lt;ref&gt;Young, Cathy. &quot;Ad Anger.&quot; ''[[Reason (magazine)|Reason]]''. 31 May 2001. [http://www.reason.com/news/show/31927.html]&lt;/ref&gt; එමෙන්ම  ස්වාධීන කාන්තාවන්ගේ සංසදය මඟින් වොෆින්ටන් D.C හිදී, ආධුනික පුහුණු පාඨමාලාද පවත්වනු ලබන අතර කාන්තා උපාධි අපේක්ෂිකාවන් හට වාර්ෂික රචනා තරඟයක් උදෙසාද අනුග්‍රහය දක්වනු ලබයි.&lt;ref&gt;&quot;Mrs. Cheney Honors IWF Essay Contest Winners.&quot; Independent Women's Forum. IWF.org. 23 May 2006. [http://www.iwf.org/issues/issues_detail.asp?ArticleID=894] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926225955/http://www.iwf.org/issues/issues_detail.asp?ArticleID=894 |date=2007-09-26 }}&lt;/ref&gt;

විශ්ව විද්‍යාලවල වර්ධනය වෙමින් පවතින දුසිරිත් වලට එරෙහිව සහ ඊව් එන්සල(ර්)  විසින් ආරම්භ කරන ලද [[වැලන්ටයින් දිනය|වැලන්ටයින් දින ව්‍යාපාරය]] වෙනුවෙන් IWF  &quot;ටේක් බැක් ද ඩේට්&quot; යන සරසවි වැඩසටහන ආරම්භ කරන ලද්දේ ආදරය හා ප්‍රේමය වෙනුවෙන් වූ දිනය  “[[ද වජයිනා මොනොලොග්]]” වැනි ක්‍රියාකාරකම් තුලින් අශීලාචාරකම් හා දුසිරිත් ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා යොදා ගත් රැඩිකල් ස්ත්‍රීවාදීන්ගෙන්, [[වැලන්ටයින් දිනය|වැලන්ටයින් දිනය]] නැවතත් අත්පත්කරගැනීම සඳහාය.&quot;&lt;ref name=&quot;TBTD&quot;&gt;&quot;She Thinks Campus Corner: Take Back the Date.&quot; Independent Women's Forum. IWF.org. [http://www.iwf.org/campuscorner/tbtd.asp] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517211625/http://www.iwf.org/campuscorner/tbtd.asp |date=2008-05-17 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Harris, Lynn. &quot;Broadsheet: Take Back the Date.&quot; ''[[Salon.com]]''. 7 February 2007. [http://www.salon.com/mwt/broadsheet/2007/02/07/take_back_the_date/index.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080312225242/http://www.salon.com/mwt/broadsheet/2007/02/07/take_back_the_date/index.html |date=2008-03-12 }}&lt;/ref&gt; විශේෂයෙන් විවාදයට තුඩුදුන් ඓව්ට් හි &quot;ටේක් බැක් ද ඩේට්&quot; යන නාට්‍යය වෙනුවෙන් අදහස් දක්වම්න් කියා සිටියේ &quot;නාට්‍යය මඟින් හොඳ කර්තව්‍යක් උදෙසා මුදල් ඉපැයූවද අධික ලිංගිකත්වය ඉස්මතු වූ මෙම නාටකය ස්ත්‍රීවාදී ව්‍යාපාරයන්හි ධනාත්මක දායකත්වය සහ කාන්තාවන් පහත හෙලීම යන කාරණා දෙකටම ප්‍රතිවිරෝධී ලෙස ක්‍රියාත්මක වූ බවය.&quot;&lt;ref name=&quot;TBTD&quot; /&gt; මොවුන්ගේ වැඩසටහනින් [[වැලන්ටයින් දිනය]] වෙනු‍වෙන් දෙනු ලැබූ පණිවිඩය වූයේ:
:'' &quot;පුරුෂයනි: ගැහැණුන්ව ඇවිදීමට කැටුව යන්න. දොරවල් විවෘත කර දෙන්න. මල් අරන් දෙන්න. කාන්තාවනි: පිරිමින්ට ඔබ කැටුව යාමට ඉඩදෙන්න. ඔබ  ඔහුට කැමති නම් ඔබද ඔහුව ඇවිදීමට කැටුව යන්න. ස්වාධීන කාන්තාවන්ගේ සංසදයෙහි දර්ශනය සරසවිය තුල පතුරුවා නැවතත් පෞරුෂත්වය සහ පෞද්ගලික වගකීම් යලිත් සිසුන් අතර ස්ථාපනය කරන්න&quot; යන්නය.''&lt;ref name=&quot;TBTD&quot; /&gt;
[[ද ගාඩියන්]] සඟරාවේ පලවු ලිපියක විවේචකයකු  දක්වා තිබූණේ එම වැඩසටහන &quot;හුදෙක් ස්ත්‍රීත්වය පිළිබඳ යල් පැන ගිය මතයන්ගෙන් සමන්විත වූ නිරර්ථක උත්සහයක්&quot; පමණක් බවය.&lt;ref&gt;[http://www.guardian.co.uk/women/story/0,,1832128,00.html Valenti, Jessica. &quot;Chastity is Chic.&quot; ''The Guardian''. 28 July 2006]&lt;/ref&gt;

===ආයුධ දැරීමේ හා ළග තබා ගැනීමේ අයිතිය===
IWF මහජනතාවගේ [[ආයුධ දැරීමේ හා ළග තබා ගැනිමේ අයිතිය]]ට පක්ෂව කතා කරනු ලබයි. සංසදයේ පාරිවේණික අධ්‍යයනයන් පිළිබඳ ගවුල් සිල්බන් මධ්‍යස්ථානයේ අධ්‍යක්ෂවරයෙකු වන ඇලිසන් කාසික් &quot;[[ටවුන්හෝල්.කොම්]]&quot; යන වෙබ් අඩවියට ලිපියක් ලියමින් පවසා සිටියේ පුද්ගලයින්ට අවි ආයුධ දැරීමට හ‍ා ළඟ තබා ගැනීමට අයිතියක් ඇති බවට එක්සත් ජනපද ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව දෙවන වරටත් සංශෝධනයක් කිරීමට හේතු වූ,  [[අන්ටෝනීයන් ස්කැලියාගේ, කොළොම්බියා දිස්ත්‍රික්කයට එරෙහිව හෙලර්]] යන නඩුවෙහි විනිශ්චය ප්‍රශංසාවට ලක් කරමිනි. කාසික්, විස්තර කළ ආකාරයට, ඇය මෙම නඩුව පිළිබඳව උනන්දු වන්නේ හුදෙක් විනිශ්චකරු විසින් &quot; ඇමෙරිකානු ජනතාව විසින් පිස්තෝලය වඩාත්ම ඵලදායි ආත්ම ආරක්ෂාව ගෙනදෙන  ආයුධයක් ලෙස&quot; පෙන්වා දුන්  බැවින්ය.වොෂිංටනයේ සියළුම පුරවැසියන් ඔවුන්ට හිමි වු මේ නව නිදහස අනිවාර්යෙයන්ම භුක්ති විදිය යුතුය.විශේෂයෙන්ම කාන්තාවන්ට තුවක්කුව පරම ආරක්ෂාව ගෙන දෙන්නකි.&quot;&lt;ref&gt;Kasic, Allison. &quot;DC Gun Ban Lift Empowers Women.&quot; ''Townhall.com''. 7 July 2008. [http://townhall.com/columnists/allisonkasic/2008/07/07/dc_gun_ban_lift_empowers_women/page/full/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306201322/http://townhall.com/columnists/allisonkasic/2008/07/07/dc_gun_ban_lift_empowers_women/page/full |date=2016-03-06 }}&lt;/ref&gt; 2012 ජනවාරියේදී,  IWF හි  ජ්‍යෙෂ්ඨ සාමාජිකාවක වන ඇනා රිටිගර්ස්,  අනවසර  පිස්තෝල අවසරපත් දරන්නන්හට අන්තර් [[රාජ්‍යය පරස්පරතාවය]]ක් ලැබෙන ෆෙඩරල් ව්‍යවස්ථාවන්ට රුකුලක් වන ලෙස තරයේ ප්‍රකාශ කර සිටියේ මෙම ගැටළුව විශේෂයෙන් වැදගත්වන්නේ  කාන්තාවන්ට  බවය. 

&lt;blockquote&gt;''බොහොමයක් සිද්ධීන්වල කාන්තාවන්ට තමාට පහරදීමට පැමිණෙන පුද්ගලයින්ට එදිරිවීමට හෝ පලවා හැරිම‍ට කායික ශක්තියක් නොතිබිණ. ගමනාගමනයේදී විශේෂයෙන් සංචාරක කාන්තාන් සතු , තම වටපිටාව හා අපරාධ රටා පිළබඳ  ඇති  අවම දැනුම හේතුවෙන්, කාන්තාවන් දුර්වල කරන අස්පර්ශණීය සාධකවල ප්‍රබලතාවය ද වැඩි වේ. කාන්තාවන්ට තම ආත්ම ආරක්ෂාව සලසා ගතහැකි හොඳම ආක‍ාරය ද උදුරාගත් පසු, ඔවුන් වඩ වඩාත් අපරාධකරුවන් වෙත ඉලක්ක ගත වේ.&lt;ref&gt;Rittgers, Anna. &quot;Pistol Packin' Mamas.&quot; ''Washington Times''. 3 January 2012. [http://www.washingtontimes.com/news/2012/jan/3/pistol-packin-mamas/]&lt;/ref&gt;''&lt;/blockquote&gt;

==ජාත්‍යන්තර වැඩසටහන්==
[[Image:Condi IWF.jpg|thumb|2006 දී [[කොණ්ඩලීසා රයිස්]] තම &quot; [[වුවන් ඔෆ් වැලර්]] &quot; ත්‍යාගය ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව IWF ප්‍රේක්ෂකයින් අමතමින්]]
ආරම්භයේ පටන්ම, IWF මගින් විවිධ සම්මේලන, මණ්ඩල හා අනෙකුත් වැඩසටහන්වලට අනුග්‍රහය දක්වමින්, තම අන්තර්ජාතික  ප්‍රේක්ෂකයින් වෙත පණිවිඩයක් ලබාදීමට උත්සාහ දැරීය. එය මූලික වශයෙන්ම [[ඉරාකය]], [[ඇෆ්ගනිස්ථානය]]  වැනි රටවල්වල ක්‍රියාකාරකම් හා උත්සව පවත්වමින්, [[ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය]]  වෙනුවෙන් කාන්තා දායකත්වය ප්‍රවර්ධනය කිරීම අරමුණු කොට ගෙන තිබිණ.&lt;ref name=&quot;Optimism&quot;&gt;Lukas, Carrie and Lida Noory. &quot;Afghan Optimism.&quot; ''[[National Review]] Online''. 9 February 2006. [http://article.nationalreview.com/?q=N2ZiZTg0N2ZhYmUzN2Y1OGVlNTg4NTg3MjhjMDY0ZmQ=]&lt;/ref&gt;

2004 ඔක්තෝබර් මාසයේදී, [[ස්ත්‍රීවාදී  බහුතර සංවිධානය]] [[එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය කටයුතු පිළිබඳ දෙපාර්තමේන්තුව]] මගින් ඉරාකයේ කාන්තාවන්ට &quot;නායකත්ව පුහුණුව, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ඉගැන්වීම, සන්ධාන ගොඩනැංවීමට සහායදීම &quot; ආදිය සඳහා ප්‍රතිපාදන වෙන් කිරීමට එරෙහි වූ අතර, ඔවුන් පවස‍ා  සිටියේ IWF යනු එක්සත් ජනපද ‍ ෆෙඩරල ආණ්ඩුවට සම්බන්ධව, දේශපාලනික වංචාවන් කරමින් පවත්නා ඉතා කුඩා කණ්ඩායමක් පමණක් බවය&quot;&lt;ref&gt;&quot;State Department Funds Anti-Women's Rights Group To Train Iraqi Women.&quot; ''Feminist Daily News Wire''. Feminist Majority Foundation. 5 October 2004. [http://www.feminist.org/news/newsbyte/printnews.asp?id=8669] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050206235931/http://www.feminist.org/news/newsbyte/printnews.asp?id=8669 |date=2005-02-06 }}&lt;/ref&gt; එමෙන්ම IWF මගින්  ඉරාකයේ විවිධ කර්තව්‍යයන් සිදු කරන්නේ [[ඇමෙරිකානු මුස්ලිම් සම්මේලනය]]ත්, [[ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ආරක්ෂා කර ගැනීමේ සංවිධානය]]ත් සමඟ එක්ව &quot;[[නව-කන්ස්වෙට්ව්]]&quot; සංවිධානයක් උදෙසා යන්නය.

==ආධාර ලැබීමේ  ප්‍රභවයන්==
IWF පවත්වා ගෙන යනු ලබන්නේ අනිකුත් ධානපති සංවිධ‍ාන වලින් ලැබෙන ආධාරමතය. මොවුන් විශාලවශයෙන් [කන්සවටිව්]  ව්‍යාපාරය මගින් ලැබෙන අධාර මත යැපෙන බැවින් &quot;[[සංනිවේදන විනිවිදභාවයේ  නුහුරු අත]]&quot; ලෙසද හදුන්වනු ලබයි.&lt;ref name=&quot;mediatransparency&quot;&gt;[http://www.mediatransparency.org/recipientgrants.php?recipientID=163 Recipient Grants: Independent Women's Forum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080620171614/http://www.mediatransparency.org/recipientgrants.php?recipientID=163 |date=2008-06-20 }}, ''[[Media Transparency]]'', accessed 19 May 2008&lt;/ref&gt; මුදල් ලැබීමේ ප්‍රභවයන්ට &quot;[[රිචඩ් මෙලන් ස්කයිෆේ]]ගේ, [[ස්කයිෆේ]]  සංවිධාන 4ක්ද ඇතුළත් වේ. පහළින් දැක්වෙනුයේ සියළුම ආධාර ලැබෙන ප්‍රභවයන් සහ ප්‍රමාණයන්ය.

&lt;!-- AS OF 19 MAY 2008 THE LAST KNOWN DONATION WAS ON 31 DEC 2006. PLEASE UPDATE THIS LIST USING THE MEDIA TRANSPARENCY REFERENCE --&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
! සමාගම !! පරිත්‍යාග !! මුළු(ඇ.ඩො.)
|-
| [[සාරා ස්කයිෆේ පදනම]]* || 10 || 1,675,000
|-
| [[බ්‍රැන්ඩි අධ්‍යාපන පදනම]] || 6 || 1,604,000
|-
| [[රැන්ඩොල්ෆ් පදනම]] || 14 || 1,559,000
|-
| [[ජෝන් එම්. ඔලීන් පදනම]] || 11 || 776,000
|-
| [[ලින්ඩේ සහ හැරී බ්‍රැඩ්ලේ පදනම]] || 15 || 490,000
|-
| [[කාසල් රොක් පදනම]] || 5 || 300,000
|-
| [[කාතේජ් පදනම]]* || 3 || 300,000
|-
| [[ජැකලින් හියුම් පදනම]] || 6 || 265,000
|-
| [[විලියම් එච්. ඩෝනර් පදනම]] || 5 || 200,000
|-
| [[ස්කයිෆේ පවුල් පදනම]]* || 1 || 100,000
|-
| [[ජේඑම් පදනම]] || 5 || 95,000
|-
| [[ක්ලව්ඩි ආර්. ලැම්බේ ත්‍යාගශීලී පදනම]] || 4 || 70,000
|-
| [[ශෙල්බි කියුලොම් ඩේවිස් පදනම]] || 6 || 61,000
|-
| [[ගිල්ඩර්  පදනම]] || 1 || 50,000
|-
| [[ඉයර්හාර්ට් පදනම]] || 2 || 35,000
|-
| [[රුත් සහ ලොවෙට් පීටර්ස් පදනම]] || 1 || 25,000
|-
| [[රෝ පදනම]] || 5 || 22,500
|-
| [[හිකරි පදනම]] || 4 || 17,500
|-
| [[විලියම් ඊ. සයිමන් පදනම]] || 2 || 6,000
|-
| '''මුළු''' || 106 || 7,651,000
|}

&lt;small&gt;* ස්කයිෆේ පදනම්&lt;/small&gt;

==මණ්ඩල සාමාජිකයින්==
[[File:Heather Higgins (cropped).jpg|thumb|upright|IWF සභාපතිනි [[හෙදර් හිගින්ස්]] ,&quot;[[රියල් ටයිම් විත් බිල් මේහර්]]&quot; වැඩසටහනට පෙනී සිටිමින්]]''.
මණ්ඩලය සමන්විත වන්නේ, අයෝජන අරමුදලේ විධායක නිලධාරියක වන [[හෙදර් හිගින්ස්]] සහ මේරී ආනෝල්ඩ්,කැරොල් ටී. ක්‍රෝෆෝල්ඩ්, ජෙනීෆර් ඇශ්වර්ත් ඩින්,රැන්ඩි පැරිස් කෙන්ඩ්‍රික්,[[ලෑරි කුඩ්ලෝ]] යන අයගෙන්ය. මෙම කාර්‍යය මණ්ඩලය විශ්‍රාමලත් අධ්‍යක්ෂකයින්ගේද ප්‍රශංසාවට ලක් විය. මොවුන් අතර [[එක්සත් ජනපදයේ දෙවන කාන්තාව]] වන [[ලින් වී. චෙනී]], [[නව කන්ස්වෙටිව්]] රචකයෙකු වන [[මිඩ්ජ් ඩෙක්ටර්]],කිම්බර්ලි ඕ. ඩෙනිස්,[[මර්කටස් මධ්‍යස්ථානයේ වෙන්ඩි ලී ග්‍රැම්]], එලිසබෙත් ලූරී, [[වොෂින්ටන්]]හි &quot;[[නැෂනල් රීවිව්]]&quot;   කතුවරියක වන [[කේට් ඕ. බ්‍රයන්]],සහ ලුවිස් වී. ඔලිවර් ද විය .&lt;ref name=&quot;BoD&quot; /&gt;

==මේවාද බලන්න==
{{portal|Conservatism}}
*[[Women in conservatism in the United States]]
{{clear}}

==සටහන්==
{{reflist|2}}

==වැඩිදුර කියවීමට==
*{{cite journal |last1= Spindel |first1= Barbara |last2= |first2= |year= 2003 |title= කන්සවෙටිව් වාදය 'යෝග්‍ය මධ්‍යයක්' ලෙසට: ස්වාධීන කාන්තාවන්ගේ සංසදය, දේශපාලනය, සහ සංනිවෙදනය |සඟරාව= [[Social Text]] |volume= 21 |issue= 4 |pages= 99&amp;ndash;125|publisher= [[Duke University Press]]|doi= |url= |accessdate= }}

== බාහිර සබැඳි ==
* [http://www.iwf.org/ Official site]
* ''[http://www.unz.org/Pub/WomensQuarterly The Women's Quarterly] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120521161717/http://www.unz.org/Pub/WomensQuarterly |date=2012-05-21 }}'', IWF සඟරා එකතුවෙන්  [[UNZ.org]]</text>
      <sha1>nhefxgel8u9u8wfr9n1sa5qqfmp922n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>හුයි-බින් ජෑං</title>
    <ns>0</ns>
    <id>69134</id>
    <revision>
      <id>797546</id>
      <parentid>790811</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T05:01:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>797546</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34372" sha1="nw5b5mr48a2vcqt6iaiypza32n5211l" xml:space="preserve">{{hatnote|මෙම [[කොරියානු නම|කොරියානු නාමය]] තුළ, පවුල් නාමය [[ජං (කොරියානු වාසගම)|ජෑං]], වන අතර ''හුයි-බින්'' යන්න [[කොරියානු රජවරුන්ගේ රාජකීය වංශවත් බිසව|උපබිසෝවරුන් සඳහා වන තනතුරක්]] මිස පෞද්ගලික නාමයක් නොවේ.}}
{{තොරතුරුකොටුව රාජකීයයා
| name= හුයි-බින් ජෑං, ජොසොන්හි රාජකීය වංශවත් බිසව
| succession=රාජකීය වංශවත් බිසව ශ්‍රේණිය 1
| reign=දෙසැම්බර් 1686 - අප්‍රේල් 1688&lt;br/&gt;1694 - නොවැම්බර් 1701
| reign-type=ධුරකාලය
| succession1=[[ජොසොන්|ජොසොන්හි]] [[අගබිසව]]
| reign1=මැයි 1688 - 1694 (වර්ෂ 6)
| reign1-type=ධුරකාලය
| father=ජෑං හ්යොං
| mother= [[යුන් මැතිණිය]]
| spouse= [[ජෝසුන්හි සුක්ජොං රජ|ජොසොන්හි සුක්ජොං රජු]]
| issue=[[ජෝසුන්හි ග්යොංජොං රජ|ජොසොන්හි ග්යොංජොං රජු]], [[ජොසොන්|ජොසොන්හි]] යි සොංසු කුමරු
| birth_date=3 නොවැම්බර් 1659
| birth_place= [[දකුණු කොරියාව]]
| death_date=9 නොවැම්බර් 1701 (42 වියේදී)
| death_place=ච්වි සොන් දං, [[චංදොක්ගුං]], [[දකුණු කොරියාව]]
| place of burial=දේබින්ම්යෝ, සියෝර්යොං, [[ගෝයැං]], [[ග්යොංගි]]
| posthumous name=
| house= 
|consort = yes}}
{{තොරතුරුකොටුව කොරියානු නම
|hangul=희빈장씨
|hanja=禧嬪張氏
|rr=හුයිබින් ජැංසි
|mr=හූයිබින් චෑංසි
 | hangulborn = 장옥정
 | hanjaborn  = 張玉貞
 | rrborn     = ජෑං ඔක්-ජොං
 | mrborn     = චෑං ඔක්-චෝං
}}
'''හුයි-බින් ජෑං''' (3 නොවැම්බර් 1659 – 9 නොවැම්බර් 1701) හෙවත් ඉන්දොං ජෑං වංශයේ රාජකීය වංශවත් හුයි බිසව යනු [[ජොසොන්]] රාජවංශයේ වඩාත් සුප්‍රකට රාජකීය උපබිසෝවරුන් අතරින් අයෙකි.

==චරිතාපදානය==
ඇගේ පෞද්ගලික නාමය '''ජැං ඔක්-ජොං''' ([[හංගුල්]]:장옥정; [[හන්ජා]]:張玉貞) විය. ඇය ජැං හ්යොං ([[හංගුල්]]:장형;[[හන්ජා]]:張炯) සහ ඔහුගේ දෙවන බිරිඳ වූ පප්යොං යුන් වංශයේ යුන් මැතිණියගේ දියණියයි. ඇය ජොසොන් රාජ්‍යයේ අතිශය රූමත් කාන්තාවන්ගෙන් අයකු යැයි සැලකෙන අතර, ඇගේ කාන්තිය වාර්ෂික වාර්තාවල ද සඳහන් කොට තිබේ. ඇය අයත් වූයේ [[චුංගින්]] හෙවත් මධ්‍යම පන්තියටයි.

දොංප්යොං කුමරුගේ (සුක්ජොං රජුගේ වරක් ඉවත් කළ පළමු මස්සිනායි) නිර්දේශය මත ඔක්-ජොං පළමුව ජංන්‍යොල් (ඉන්ජෝ රජුගේ දෙවන අගබිසව) ප්‍රධාන මව්බිසවගේ [[ගුංන්යෝ|පරිවාර පාලිකාවක්]] ලෙස පත්කෙරිණි. සිය සුළු-මී-මිත්තණිය ([[ජංන්‍යොල් අගබිසව|ජංන්‍යොල් ප්‍රධාන මව්බිසව]]) හමුවීමට ගිය ගමනක දී, [[ජෝසුන්හි සුක්ජොං රජ|සුක්ජොං රජු]] ඔක්-ජොංව දැක ඇයට ප්‍රසාදය ලත් සං-ගූං තනතුර ලබාදුන්නේ ය. නමුත් රජු ඇයට ප්‍රියකළ ද, ඇය සහ ඇගේ පවුල ප්‍රතිපාක්ෂික සොරොන් පක්ෂයට අයත් වූ නිසාත්, මව්බිසව (සුක්ජොංගේ මව) නොරොන් පාක්ෂිකාවක වූ නිසාත්, ඇය රජුව පොළඹවාවි යන බියෙන් යුතුව ඔක්-ජොංව මාලිගයෙන් පිටුවහල් කරන ලදී. 1683දී මව්බිසව මියයන තෙක්ම ඇය මාලිගයෙන් පිටත රැඳී සිටි අතර, පසුව ඉන්හ්යොන් අගබිසව (සුක්ජොංගේ නීත්‍යානුකූල බිසව) විසින් ඇයට නැවත මාලිගයට පැමිණීමට අවසර දෙන ලදී. 1686දී ඇය සුක්ජොංගේ උපබිසවක් බවට පත්ව ''සුක්-වොන්'' (숙원, 淑媛) තනතුරට පත්වූවා ය.&lt;ref&gt;''සුක්-වොන්'' යනු රජුගේ උපබිසවක් සඳහා වූ 8වන උසස්ම නිලයයි.&lt;/ref&gt; 1688දී, ඇයව ''සෝ-උයි'' (소의, 昭儀) තනතුරට උසස් කරන ලද්දේ පුත්‍රයකුට (අනාගත [[ජෝසුන්හි ග්යොංජොං රජ|ග්යොංජොං රජු]]) පසුව වූ අතර එම වසරේම ඉන්හ්යොන් අගබිසව මාලිගයෙන් පිටුවහල් කරන ලදී. මෙම සිද්ධියෙන් පසු, 1688දී, ඇයව නැවත තනතුරින් උසස් කොට &quot;රූමත්&quot; යන අරුතැති &quot;හුයි&quot; යන උපසර්ගය සමග බින් ( 빈, 嬪) යන උපබිසෝ තනතුරට උසස් කෙරිණි. අවසානයේ ඇයව අගබිසවගේ තනතුරට උසස් කෙරිණි. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ගිසා හ්වංගුක් නැමැති රුධිර වැගිරීම්වලින් යුත් අරගලයක් ඇති විය.&lt;ref&gt;http://academic.naver.com/view.nhn?doc_id=16555216&amp;dir_id=0&amp;page=0&amp;query=Gisa%20Hwanguk&amp;ndsCategoryId=10102&amp;library=94{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

සුක්ජොං රජුට සිය සිහසුනට අනුප්‍රාප්තිකයකු පත් කිරීමට කල්පනා කළේ විය. ඒ නිසා සුක්ජොං සිය වැඩිමහල් පුතු වූ ජැං හුයි-බින්ගේ පුත් ග්යොංජොංහට කිරුළහිමි කුමරු තනතුර ලබාදීමට අදහස් කළේ ය. නමුත් ග්යොංජොං උපබිසවකට දාව උපත ලද නිසා මෙය සිදුකළ නොහැකි විය. මේ හේතුවෙන් සුක්ජොං රජු එකල පැවති සාමාන්‍ය ක්‍රමවේදය අනුව ඉන්හ්යොන් අගබිසවට ජැං හුයි-බින්ගේ දරුවාව හදාගන්නා ලෙස පැවසී ය. ග්යොංජොං උපත ලද සමයේ ඉන්හ්යොන් අගබිසව තවමත් 21වන වියේ පසු වූ නිසා, රාජසභාව ද මෙම නුසුදුසු පත්කිරීමට විරෝධය පෑහ. [[ඉන්හ්යොන් අගබිසව]] ග්යොංජොංව සිය පුතු ලෙස හදාවඩා ගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කළ බැවින්, ඇයව දේශපාලන උපායයක් මගින් ධුරයෙන් පහ කෙරිණි. මේ අරගලය හේතුවෙන් අගබිසව තනතුරින් නෙරපා හැරියා පමණක් නොව, සොඉන්හි රාජ්‍ය නිලධාරීන්වද පිටුවහල් කොට වස ලබා දෙන ලදී. එසේම නොරොන් පක්ෂයේ නායකයා ඝාතනය වූ අතර අගබිසවගේ පියාව ද පිටුවහල් කොට පසුව මරණයට පත්කෙරිණි. මෙම මෙම කැළඹීම ගිසා සහ්වා ලෙස හඳුන්වයි. අනතුරුව ජෑං හුයි-බින් උපබිසව අගබිසවගේ තනතුරට පත්කෙරුණු අතර, නාමින් පක්ෂය මාලිගයේ බලයට පත් වූහ.&lt;ref&gt;https://archive.org/stream/historyofkorea02hulbuoft#page/156/mode/2up&lt;/ref&gt;

පසුකලෙක 1694දී, ජෑං හුයි-බින් කෙරෙහි රජුගේ ප්‍රසාදය හීන විය.&lt;ref&gt;(ග්‍රන්ථය, ඊස්ට් ඒෂියා: අ කල්චරල්,‍ සෝෂියල්, ඇන්ඩ් පොලිටිකල් හිස්ට්‍රි, 3වැන්න පි. 255&lt;/ref&gt; රජුට නාමින් පක්ෂය අප්‍රිය වූ අතර, ජෑං පවුලේ බලය වර්ධනය විය. එසේම ඔහු ඉන්හ්යොන් අගබිසවගේ විවෘත ආධාරකාරියක වූ චෝයි ආර්යාවට (පසුව [[සුක්-බින් චෝයි]]), එනම් යෝනිංගූම් (අනාගත රජ [[ජෝසුන්හි යොංජෝ රජ|යොංජෝ]]) කුමරුගේ මෑණියන්ට ප්‍රියකරන්නට විය. ඔහු ක්‍රමයෙන් ජෑංව ධූරයෙන් ඉවත් කිරීමට පියවර ගත්තේ ය. පළමුව, ඔහු අගබිසවගේ සොයුරා සහ ඇගේ පක්ෂයේ නායකයින්ව ඉත් කිරීමට කටයුතු කළේ ය. අනතුරුව ඉන්හ්යොන් අගබිසව නැවත මාලිගයට කැඳවී ය. ඉන්හ්යොන් අගබිසව මුලින් අන්දොංහි කුඩා මාලිගයකටත්, අනතුරුව මල්බෙරි මාලිගයටත් අවසානයේ ප්‍රධාන මාලිගයටත් රැගෙන යන ලදී.

හිටපු අගබිසව වූ ජෑං ඔක්-ජොංව නැවත හුයි-බින් උපබිසෝ තනතුර තෙක් පහත හෙළිණි. ඇගේ සේවිකාවක නොරොන් නායකයකුගේ වහලෙකුගේ නාම හැඳුනුම් ඵලකයක් සොරකම් කොට එය ජෑං හුයි-බින්ගේ පියාගේ සොහොන අසල වළලා එය නොරොන්වරුන් බලයට පත්වීමට කළ හූනියමක් ලෙස ප්‍රසිද්ධ කළා ය. මේ පිළිබඳ විමර්ශනය කිරීමෙන් පසු, රජු මේ ප්‍රයෝගය වටහා ගත් අතර, මාලිගයේ ඇතැම් උපදේශකයන් සමහරක් පිටුවහල් කිරීම හෝ මරණයට පත්කිරීමට පියවර ගත්තේ ය.&lt;ref name=&quot;archive.org&quot;&gt;https://archive.org/stream/historyofkorea02hulbuoft#page/160/mode/2up&lt;/ref&gt;

1701දී, ඉන්හ්යොන් අගබිසව ‍හඳුනා නොගත් රෝගයකින් මියගියා ය. වාර්තා අනුව සුක්ජොං රජු විසින් ජෑං හුයි-බින් ඇගේ කුටිය තුළ යකැදුරුවරියක සමග අගබිසව මැරීමට ශාපකරමින් හූනියමක් කළ බව සොයාගෙන ඇත.&lt;ref&gt;හ්යේග්යොං ආර්යාවගේ මතක සටහන්, පි.246&lt;/ref&gt; ඇය කිරුළහිමි කුමරුගේ මව වීම නිසා ඇගේ පක්ෂයෙන් ඇයට සමාව දෙන ලෙස රජුට නොයෙකුත් ආයාචනා කළ නමුත්, රජු ඇය, ඇගේ මව සහ සොහොයුරා ඇතුළු සහායකයින් සියල්ල මරාදැමීමට නියෝග කළේ ය. කෝපයෙන් යුතුව, රජු ඇගේ ඥාතීන් සහ ආධාරකරුවන් පිළිබඳ විමර්ශනය කොට ඔවුනට ද මරණ දඬුවම ලබා දෙන ලදී. අගේ පක්ෂය ඇයට සමාව දෙන මෙන් රජුට පෙත්සම් ඉදිරිපත් කළ ද ඔවුට ප්‍රතිචාර ලෙස රජු සොරොන් (ඇගේ පක්ෂය) නායකයින් මරාදමුවේ ය. මෙම සිදුවීමේ දී පුද්ගලයින් 1700ක් මිය යන ලදී.&lt;ref name=&quot;archive.org&quot;/&gt; කිරුළහිමි කුමරු පිළිබඳ සිතා ජෑං හුයි-බින්ට වසදී මරණයට පත් කිරීමට වූ දඬුවමට විරුද්ධ වූ මාලිග සේවකයින්ව පිටුවහල් කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{cite book|last=ලී|first=බේ-යොං|date=ඔක්තෝබර් 20, 2008|title=විමෙන් ඉන් කොරියන් හිස්ට්‍රි|location=|publisher=එව්හා වුමන්ස් යුනිවර්සිටි ප්‍රෙස්|pages=109–111|isbn=978-8973007721}}&lt;/ref&gt; මීට සමගාමීව, සිය විසි හත්වන රාජ්‍ය වර්ෂයේ දසවන මාසයේ හත්වන දිනයේ (1701 නොවැම්බර් 7) සුක්ජොං රජු උපබිසෝවරුන්ව අගබිසවක් දක්වා උසස් විය නොහැකි ලෙස නීතියක් ප්‍රකාශයට පත්කළේ ය. 1701 නොවැම්බර් 9වන දින ජෑං හුයි-බින් (10වන චන්ද්‍ර මාසයේ 10වන දිනයේ) චංදොක් මාලිගයේ ඇගේ පෞද්ගලික නවාතැන වූ ච්වි සොන් දං තුළ දී වස පානය කොට මරණයට පත් කෙරිණි. එවිට ඇය 42 වියේ පසුවූවා ය.

අගබිසෝ තනතුර වෙනුවෙන් දැක් වූ අධික බල තණ්හාව හේතුවෙන් ජෑං හුයි-බින් ප්‍රකට වූවා ය. ඇතැමුන් පවසන්නේ ඇය එකල පැවති දේශපාලන අරගලයක පීඩිතයකු බවයි. බිඳවැටෙමින් තිබූ පක්ෂයක සාමාජිකාවක් ලෙස ඇගේ කථාව පසුව විකෘති කොට රචනා කරන්නට ඇත. එවැනි එක් කථාවක් ලෙස ඇය ඇගේ පුතුට (කිරුළ හිමි කුමරු (අනාගත [[ජෝසුන්හි ග්යොංජොං රජ|ග්යොංජාං රජු]])) දරුණු ලෙස තුවාල කළ නිසා ඔහුට උරුකරුවකු බිහිකළ නොහැකි වූ බවට වූ කථාන්දරය දැක්විය හැක.&lt;ref&gt;ජැං &quot;හුයි-බින්&quot; දරුණු ලෙස දුර්වල ග්යොංජොංට පීඩා කළ අතර ඒ හේතුවෙන් ඔහු බෙලහීන පුද්ගලයකු බවට පත් විය. http://www.royalark.net/Korea/korea6.htm&lt;/ref&gt;

ඇගේ දේහය සියෝර්යුංහි දේබින්ම්යෝ සොහොන්ගැබෙහි භූමදාන කරන ලදී.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://www.exploringkorea.com/daebinmyo-tomb-at-seooreung-tombs/ |access-date=2016-10-15 |archive-date=2023-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230521165847/https://www.exploringkorea.com/daebinmyo-tomb-at-seooreung-tombs/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.gogung.go.kr/fgn/jsp/en/html/academic/academic4-2.jsp&lt;/ref&gt; (ලිපිනය: 334-92, සියෝර්යුං-රෝ, දෝග්යැං-ගු, ගෝයැං-සි, ග්යොංගි-දෝ) මුලින් ඇයව භූමදාන කළේ මුන්හ්යොං-රි, ඔපෝ-ම්යොන්, ග්වංජු-ගුන්, ග්යොංගි-දෝහි ය. 1969 ජූනි මස එය දේබින්ම්යෝ වෙත ගෙන යන ලදී.&lt;ref&gt;සියෝර්යුං සොහොන්වල දේබින්යෝ සොහොන්ගැබ http://www.exploringkorea.com/daebinmyo-tomb-at-seooreung-tombs/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230521165847/https://www.exploringkorea.com/daebinmyo-tomb-at-seooreung-tombs/ |date=2023-05-21 }}&lt;/ref&gt; ඇගේ අනුස්මරණ ඵලකය චිල්ගුංහි දේබිගුං හෙවත් &quot;රාජකීය උපබිසවගේ 7වන මාලිගයේ&quot; තැන්පත් කරන ලදී.

එසේවුවද, ඇය [[ජෝසුන්හි ග්යොංජොං රජ|කිරුළහිමි කුමරුගේ]] මෑණියන් වූ නිසා, ඇයට &quot;ඔක්සන් ආර්යාව, මාලිගයේ මහා උපබිසව; ඉන්දොං ජං වංශයේ ප්‍රාන්ත මහා උපබිසව&quot; (대빈궁옥산부대빈장씨 大嬪宮玉山府大嬪張氏) යන මරණාපර නාමය ලබා දෙන ලදී.

==පෙළපත==
{{ahnentafel top|width=100%}}
{{ahnentafel-compact5 
|style=font-size: 90%; line-height: 110%; 
|border=1 
|boxstyle=padding-top: 0; padding-bottom: 0; 
|boxstyle_1=background-color: #fcc; 
|boxstyle_2=background-color: #fb9; 
|boxstyle_3=background-color: #ffc; 
|boxstyle_4=background-color: #bfc; 
|boxstyle_5=background-color: #9fe; 
|1= 1. '''ජෑං ඔක්-ජොං (장옥정 張玉貞)'''&lt;br/&gt;රාජකීය හී උපබිසව (희빈 禧嬪)
|2= 2. [[:ko:장형 (조선)|ජෑං හ්යොං (장형 張烱)]]&lt;br/&gt;[[යොංගුයිජොං|ප්‍රධාන රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභික (의정부영의정 議政府領議政)]]
|3= 3. යූන් මැතිණිය (파평 윤씨 坡平 尹氏)&lt;br/&gt;පසන් මැතිණිය (파산부부인 坡山府夫人)&lt;br/&gt;ජොංග්යොං මැතිණිය (정경부인 貞敬夫人)
|4= 4. ජෑං ඉයුං-ඉන් (장응인 張應仁)&lt;br/&gt;තෙවත රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභික (의정부우의정 議政府右議政)
|5= 5. පාක් මැතිණිය (남포 박씨 藍浦 朴氏)&lt;br/&gt;ජොංග්යොං මැතිණිය (정경부인 貞敬夫人)
|6= 6. යූන් සොං-රිප්&lt;br/&gt;윤성립 (尹成立)
|8= 8. ජැං සු (장수 張壽)&lt;br/&gt;[[ජ්වාඋයිජොං]] (의정부좌의정 議政府左議政)]]
|10= 10. පාක් ෂිම්&lt;br/&gt;박심
|12= 12. යූන් මැතිතුමා&lt;br/&gt;파평 윤씨 (坡平 尹氏)
|16= 16. ජෑං සේ-පිල්&lt;br/&gt;장세필 (張世弼)
|20= 20. පාක් මැතිතුමා&lt;br/&gt;남포 박씨 (藍浦 朴氏)
|24= 24. යූන් මැතිතුමා&lt;br/&gt;파평 윤씨 (坡平 尹氏)
}}&lt;/center&gt;
{{ahnentafel bottom}}

===දරුවන්===
ජෑං හීබින් බිසව [[ජෝසුන්හි සුක්ජොං රජ|සුක්ජොං රජුට]] දාව පුතුන් තිදෙනකු වැදුවා ය:
*කිරුළහිමි යි යුන් කුමරු, පසුව [[‍ජෝසුන්හි ග්යොංජොං රජ|ග්යොංජොං රජු]] බවට පත් විය.
*යි සොංසු කුමරු (성수왕자) - මතභේදාත්මක ය.

===තනතුරු===
* '''1659 - 1686''': ජෑං ඔක්-ජොං (장옥정).
* '''1686 - 1688'''&lt;nowiki&gt;: ජෑං සුක්‍-වොන් ආර්යාව, 4වන ශ්‍රේණියේ උපබිසව (장 숙원).&lt;/nowiki&gt;
* '''1688'''&lt;nowiki&gt;: ජෑං සෝ-උයි ආර්යාව, 2වන ශ්‍රේණියේ උපබිසව (장 소의).&lt;/nowiki&gt;
* '''1688'''&lt;nowiki&gt;: ජෑං හුයි-බින් ආර්යාව, ඉන්දොං ජැං වංශයේ රාජකීය වංශවත් හුයි බිසව (장 희빈).&lt;/nowiki&gt;
* '''1688 මැයි - 1694''': බු-ඔක් අගබිසව, ජොසොන්හි අගබිසව, ධුරයෙන් පහකෙරිණි.
* '''1694 - 1701''': ජෑං හුයි-බින් ආර්යාව (장 희빈) ලෙසට ධුරයෙන් පහත හෙළිණි.

===ඇගේ සම්පූර්ණ මරණාපර නාමය===
* ඔක්සන් ආර්යාව, මාලිගයේ මහා උපබිසවඉන්දොං ජං වංශයේ ප්‍රාන්ත මහා උපබිසව
* 대빈궁옥산부대빈장씨
* 大嬪宮玉山府大嬪張氏

==ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය තුළ==
* [[කිම් ජි-මී]] විසින් 1961 චිත්‍රපටයක් වූ ''ජෑං හුයි-බින්'' තුළ,&lt;ref&gt;{{cite web|title=ලේඩි ජෑං (''ජෑංහුයිබින්'') (1961)|url=http://www.kmdb.or.kr/eng/md_basic.asp?nation=K&amp;p_dataid=00675|work=[[කොරියන් මූවී ඩේටාබේස්]]|accessdate=2013-01-26}}&lt;/ref&gt;
* [[නම් ජොං-ඉම්]] විසින් 1968 චිත්‍රපටයක් වූ ''[[ෆෙම් ෆැටල්, ජෑං හී-බින්]]'' තුළ,&lt;ref&gt;{{cite web|title=ෆෙම් ෆැටල්, ජෑං හී-බින් (''යොහ්වා, ජෑං හී-බින්'') (1968)|url=http://www.kmdb.or.kr/eng/md_basic.asp?nation=K&amp;p_dataid=01627|work=[[කොරියන් මූවී ඩේටාබේස්]]|accessdate=2013-01-26}}&lt;/ref&gt; 
* [[යෝන් යුහ්-ජුං]] විසින් 1971 [[මුන්හ්වා විකාශන සංස්ථාව|MBC]] නාළිකාවේ රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ ''ජෑං හුයි-බින්'' තුළ,&lt;ref name=jhb&gt;{{cite web|script-title=ko:'죽지 않는' 장희빈 벌써 9명, 김태희가 뒤 이을까|url=http://star.ohmynews.com/NWS_Web/OhmyStar/at_pg.aspx?CNTN_CD=A0001780449|work=[[ඕමයිනිව්ස්]]|language=කොරියානු|accessdate=2013-01-26|date=22 සැප්තැම්බර් 2012}}&lt;/ref&gt; 
* [[ලී මි-සූක්]] විසින් 1981 [[මුන්හ්වා විකාශන සංස්ථාව|MBC]] නාළිකාවේ රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ ''විමෙන් ඉන් හිස්ට්‍රි: ජෑං හුයි-බින්'' තුළ&lt;ref name=jhb /&gt;
* ජොන් ඉන්-හ්වා විසින් 1988 [[මුන්හ්වා විකාශන සංස්ථාව|MBC]] නාළිකාවේ රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ ''500 ඉයර්ස් ඔෆ් ජොසොන්: ක්වීන් ඉන්හ්යොන්'' තුළ&lt;ref name=jhb /&gt;
* ජුං සුන්-ක්යුං විසින් 1995 [[සෝල් විකාශන පද්ධතිය|SBS]] රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ ''ජෑං හුයි-බින්'' තුළ,&lt;ref name=jhb /&gt;
* [[කිම් හ්යේ-සූ]] විසින් 2002 [[:en:KBS2|KBS2]] නාළිකාවේ රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ ''රෝයල් ස්ටෝරි: ජෑං හුයි-බින්'' තුළ,&lt;ref name=jhb /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=ටීවී ඩ්‍රාමාස් - ඇක්ට්‍රසස් ලයින් අප් ෆෝ අවෝඩ් සෙරමනි ටේක්ඕවර්|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2003/12/29/2003122961019.html|work=[[ද චෝසුන් ඉල්බෝ]]|accessdate=2013-04-02|date=29 දෙසැම්බර් 2003}}&lt;/ref&gt;
* [[ලී සො-යොන් (නිළිය)|ලී සො-යොන්]] විසින් 2010 [[මුන්හ්වා විකාශන සංස්ථාව|MBC]] නාළිකාවේ රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ ''[[දොං යි (රූපවාහිනී කතාමාලාව)|දොං යි]]'' තුළ,&lt;ref&gt;{{cite web|last=ලී|first=ගා-ඔන්|title=හන් හ්යෝ-ජූ සේස් ෂී &quot;හෝල්ඩ් ෆාස්ට්&quot; ටු හර් රෝල් ඉන් ''දොං යි''|url=http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2010050716003369984|work=10ඒෂියා|accessdate=2013-01-26|date=7 මැයි 2010}}&lt;/ref&gt; 
* චෝයි වූ-රි විසින් 2012 [[:en:TVN (South Korea)|tvN]] නාළිකාවේ රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ ''[[ක්වීන් ඉන්-හ්යුන්’ස් මෑන්]]'' තුළ,
* [[කිම් තේ-හී]] විසින් 2013 [[සෝල් විකාශන පද්ධතිය|SBS]] නාළිකාවේ රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ ''[[ජෑං ඔක්-ජොං, ලිවිං බයි ලව්]]'' තුළ,&lt;ref&gt;{{cite web|last=හෝ|first=ස්ටුවර්ට්|title=කිම් තේ හී කාස්ට් ඉන් හර් ෆස්ට් හිස්ටොරික් ඩ්‍රාමා, ''ජෑං ඔක් ජොං'' ඈස් ජොසොන් ඩයිනාස්ටි'ස් ඉන්ෆේමස් ලේඩි ජෑං හී බින්|url=http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=16901|work=ඊනිව්ස්වර්ල්ඩ්|publisher=CJ E&amp;M|date=8 ඔක්තෝබර් 2012|accessdate=2013-01-23}}&lt;/ref&gt;
* ෂින්හ්වා නැමැති පොප් සංගීත කණ්ඩායමේ සාමාජිකයින් විසින් [[:en:jTBC|jTBC]] නාළිකාවේ විවිධාංග වැඩසටහනක් වූ ''ෂින්හ්වා බ්‍රෝඩ්කාස්ට්'' තුළ හාස්‍යානුකරණය කොට ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web|last=හොං|first=ග්‍රේස් ඩැන්බි|title=ෂින්හ්වා ට්‍රාන්ස්ෆෝම්ස් ඉන්ටු රෝයල් කොන්ක්‍යුබයින්ස් ෆෝ ''ෂින්හ්වා බ්‍රෝඩ්කාස්ට්''|url=http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=13251|accessdate=2012-12-16|work=ඊනිව්ස්වර්ල්ඩ්|date=24 අගෝස්තු 2012|publisher=CJ E&amp;M}}&lt;/ref&gt;
* [[ඕ යොන්-ආ]] විසින් 2015 [[සෝල් විකාශන පද්ධතිය|SBS]] නාළිකවේ රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ &quot;[[ජැක්ජොට් (2016 රූපවාහිනී කතාමාලාව)|ජැක්පොට්]]&quot; වැනි නිර්මාණ තුළ ඇගේ චරිතය නිරූපණය කොට ඇත.

==අමතර තොරතුරු==

===ජෑංගේ මව, යුන් මැතිණිය===
ජෑං හුයි-බින්ගේ මව වූ යූන් මැතිණිය පප්යොං යුන් වංශයට අයත් වූවා ය. පාජු නගරයේ, පප්යොං-ම්‍යොන් වාසස්ථාන කරගත් පප්යොං (파평/坡平) යූන් වංශය, යුන් වංශ අතුරින් වඩාත්ම ප්‍රකට වංශයයි. මුල්කාලීන ජොසොන් යුගවලදී පප්යොං යුන් කාන්තාවන් කිහිප දෙනකුම අගබිසෝ තනතුරට පත්ව ඇත. ඒ අතර පහත අය ප්‍රධාන වේ:
* පප්යොං යුන් වංශයේ ජොංහුයි අගබිසව (정희왕후 윤씨) - [[ජෝසුන්හි සේජෝ රජ|සේජෝ රජුගේ]] අගබිසවයි.
* පප්යොං යුන් වංශයේ මුන්ජොං අගබිසව (문정왕후 윤씨) - [[ජෝසුන්හි ජුංජොං රජ|ජුංජොං රජුගේ]] අගබිසවයි.

මෙම වංශයේ ආරම්භක පූර්වජයා ලෙස සැලකෙන්නේ වංගොන් හට ගොර්යෝ රාජවංශය පිහිටුවීමට උපකාර කළ යුන් සින්-දල් සෙන්පතියායි.

===ජෑංගේ සොහොන: දේබින්ම්යෝ===
දේබින්ම්යෝ යනු ම්යෝ වර්ගයේ සො‍හොනකි. ඇයව මුලින් භූමදාන කෙරුණේ මුන්හ්යොං-රි ඔපො-ම්යොන් ග්වංජු-ගුන් ග්යොංගි-දෝ පෙදෙසේ ය. නමුත්රජයට නගරය පුළුල් කිරීමට අවශ්‍ය වූ බැවින් 1969 ජූනි මස දී එය දැන් පිහිටි ස්ථානයට රැගෙන විත් ඇත. ජෑං හුයි-බින්ගේ සොහොන්ගැබ වන දේබින්ම්යෝ පිහිටියේ ම්යොංර්යුං  (명릉; ර්යුං යන්න රජුන්ගේ සහ රැජිනියන්ගේ සොහොන්ගැබ් සඳහා භාවිත වේ) සොහොන් පිහිටි සියෝර්යුං සොහොන් අතර ය. මෙම සොහොන් අතර [[ජෝසුන්හි සුක්ජොං රජ|සුක්ජොං රජු]], [[ඉන්හ්යොන් අගබිසව]], සහ [[ඉන්වොන් අගබිසව|ඉන්වොන් අගබිසවගේ]] සොහොන් ද ඇත. සොහොන්ගැබට පිටුපසින්, යිශාල ගලක් සහ පයින් ගසක් ඇති අතර, මෙම ගස ගල්පොත්ත පළුදු කරමින් වැඩී ඇත. මෙය ජෑං හුයි-බින්ගේ ශක්තිමත් බව නිසා සිදු වන බවට මතයක් පැතිරී ඇත. ඇතැම් කොරියානු වෙබ්අඩවි සඳහන් කොට ඇත්තේ ජෑං හුයි-බින් ශක්තිමත් කාන්තාවක වූ බැවින්, පෙම්වතකු සොයන තනිකඩ තරුණ කාන්තාවක් ජෑං හුයි-බින්ගේ සොහොන්ගැබ වෙත ගොස් වන්දනාමාන කළ විට ඇයට ඉක්මණින් පෙම්වතකු මුණගැසෙන බවයි.&lt;ref&gt;කිං සුක්ජොං ඇන්ඩ් ජෑං හී බින්’ස් ටූම්බ්ස් http://www.dramasrok.com/2010/06/king-sukjong-jang-hee-bins-tombs/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161021043822/http://www.dramasrok.com/2010/06/king-sukjong-jang-hee-bins-tombs/ |date=2016-10-21 }}&lt;/ref&gt;

==මූලාශ්‍ර==
{{Reflist|30em}}

11. බුක් හිස්ට්‍රි ඔෆ් කොරියා ජෑං හී බින්  https://archive.org/stream/historyofkorea02hulbuoft#page/156/mode/2up

{{DEFAULTSORT:Jang, Hui-bin}}
[[Category:ජොසොන් රාජවංශයේ ජනයා]]
[[Category:17වන සියවසේ කොරියානු ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජොසොන් රාජවංශයේ රාජකීය බිසෝවරු]]
[[Category:1701 මරණ]]
[[Category:1659 උපත්]]
[[Category:කොරියානු කාන්තාවන්]]</text>
      <sha1>nw5b5mr48a2vcqt6iaiypza32n5211l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>71739</id>
    <revision>
      <id>797539</id>
      <parentid>592901</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T03:18:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>797539</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19760" sha1="0xpcytet7fpkafvojlg70e1r6bscpqd" xml:space="preserve">[[ගොනුව:Society for Human Resource Management headquarters, 1800 Duke Street, Alexandria, Virginia.jpg|thumb|ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාවේ වර්ජිනියාහි පිහිටි මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමයේ මූලස්ථානය]]
{{තොරතුරුකොටුව සංවිධානය|image=Shrm logo.jpg|size=120px|motto=&quot;ප්‍රමුඛ පුද්ගලයන්. ප්‍රමුඛ සංවිධාන.&quot;|formation=1948|type=වෘත්තීය සංවිධානයකි|headquarters=&lt;span style=&quot;font-size: 14.08px; background-color: rgb(254, 252, 224);&quot;&gt;ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාව&lt;/span&gt;[[Alexandria, Virginia|, ]]වර්ජිනියාව, එක්සත් ජනපදය|membership=285,000+|leader_title=සභාපති/විධායක නිලධාරී|leader_name=හෙන්රි ජී. (හෑන්ක්) ජැක්සන්|num_staff=400|website=www.shrm.org}}'''මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමය''' '''(SHRM)''' වෘත්තීය [[මානව සම්පත්]] සාමාජිකත්වය ලබාගෙන ඇති අතර එහි මූලස්ථානය ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාවේ වර්ජිනියාහි පිහිටා තිබේ .මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමය විසින් වෘත්තියක් ලෙස මානව සම්පත් භූමිකාව ප්‍රවර්ධනය කිරීම සහ අධ්‍යාපනය ලබාදීම, සහතික කිරීම ආදිය සිදුකරනු ලැබේ. එලෙසම එම කොංග්‍රසය විසින් ශ්‍රම කළමනාකරණය හා සම්බන්ධ ගැටළු සඳහා බලපෑම් සිදුකරන අතර සිය සාමාජිකයන්ට ජාලයක් ලෙස සම්බන්ධව පවතී. 

== ඉතිහාසය ==
සේවක පරිපාලනය සඳහා වූ ඇමෙරිකානු සංගමය (ASPA) ලෙස 1948 වර්ෂයේදී ආරම්භ කරන ලද අතර මෙම සංවිධානය 1964 වර්ෂය වන තෙක් ස්වේච්ඡා  සංවිධානයක් ලෙස ක්‍රියාත්මක විය. එහි මූලස්ථානය බෙරියාවේ ඔහිඕහි ස්ථාපිත කරන ලද අතර අනතුරුව කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයන් බඳවා ගැනීම ආරම්භ විය. වර්ෂ 1984 දී මෙම මූලස්ථානය පිහිටි ස්ථානය වෙනස්කොට ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාවේ වර්ජිනියාව වෙත ගෙන යන ලදි. වර්ෂ 1989 දී මෙම සංවිධානය එහි නම මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමය ලෙස වෙනස් කරන ලදි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=SHRM History|url=http://www.shrm.org/about/history/pages/default.aspx/|work=SHRM.org|accessdate=4 December 2013}}&lt;/ref&gt;

මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමය එහි ආදායම ඩොලර් මිලියන 114.56 ට රැගෙන එමින් 2015 වර්ෂයේදී එක්සත් ජනපදය තුල දොළොස් වන විශාලතම සංගමය බවට පත්විය. එක්සත් ජනපදය තුල මෙන්ම ලෝකය වටා පවතින ශාඛා 575 කට වැඩි ගණනකින් මෙම සංගමය සමන්විත වන අතර එම ශාඛා මගින් සාමාජිකයන්ට අවශ්‍ය සහතික කිරීම්, අධ්‍යාපනය සහ ජාලකරණ අවස්ථාද සපයනු ලැබේ. මෙම සංවිධානය දැනට මාතෘකා කිහිපයක් වෙත අවධානය යොමු කර තිබේ. එම මාතෘකා අතර කම්කරුවන්ගේ නව අතිකාල රෙගුලාසි දෙපාර්තමේන්තුව, සෞඛ්‍ය සේවා ප්‍රතිසංස්කරණය, කුසලතා පරතරය, සේවා ස්ථානයෙහි නම්‍යශීලී බව, ලිංගික හැඩගැස්මෙහි නොවෙනස්කම්, සහ අනුපූරණ සාධාරණාත්වය යන මාතෘකාද ඇතුලත්වේ. &lt;ref&gt;{{cite web|title=California SHRM|url=https://www.shrm.org/hr-today/public-policy/hr-public-policy-issues/Documents/SHRM 2016 Public Policy Guide.pdf|work=SHRM.org|accessdate=29 August 2016}}&lt;/ref&gt; 

අද වන විට මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමය සතුව රටවල් 165 ක් පුරාවට කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයින් 400 කට අධික සංඛ්‍යාවක් සහ සාමාජිකයින් 285,000 කට අධික සංඛ්‍යාවක් ඇත. සංගමයේ සභාපති සහ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරියා ලෙස හෙන්රි ජී (හෑන්ක්) ජැක්සන් කටයුතු කරයි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Henry G. Jackson Bio|url=http://www.shrm.org/about/boardofdirectors/Pages/Henry_J_Bio.aspx|work=SHRM.org|accessdate=26 August 2016}}&lt;/ref&gt;

== පර්යේෂණය ==
මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමයේ සමීක්ෂණ පිලිබඳ පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානය විසින් මානව සම්පත් වෘත්තීය සහ ව්‍යාපාරික ණය ගනුදෙනුකරුවන්  සඳහා උද්ගත වන සේවා ස්ථාන ගැටළු සහ ඔවුන්ගේ ඇගයීම පිළිබඳව මූලික පර්යේෂණයක් සම්පාදනය කර ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Research|url=https://www.shrm.org/hr-today/trends-and-forecasting/research-and-surveys/pages/default.aspx|work=SHRM.org|accessdate=31 August 2016}}&lt;/ref&gt; එහි පර්යේෂණ සමීක්ෂණයන් අතර වාර්ෂික සේවක ප්‍රතිලාභ පිලිබඳ සමීක්ෂණය&lt;ref&gt;{{cite web|title=Employee Benefits Survey|url=http://www.bloomberg.com/news/articles/2016-08-30/seriously-don-t-come-to-work-if-you-re-sick|work=Bloomberg|accessdate=31 August 2016}}&lt;/ref&gt;, සේවකයින්ගේ රැකියාවේ තෘප්තිමත්භාවය සහ කැපවීම පිලිබඳ සමීක්ෂණය, සහ ජාතික රැකියා නියුක්තිකයින්ගේ මාසික ප්‍රධාන දර්ශක වාර්තාව (LINE) යන සමීක්ෂණයන් ඇතුලත්වේ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=LINE Report|url=http://www.careercast.com/jobs-rated/best-job-hunting-tips-2016-experts|work=Career Cast|accessdate=31 August 2016}}&lt;/ref&gt; මීට අමතරව නිවෙස් ආශ්‍රීත නිෂ්පාදන සමීක්ෂණය කිරීමට මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමය විසින් ආයතන සඳහා සකස් කරන ලද පර්යේෂණ සේවා පවත්වනු ලබයි.

== සම්මේලන ==
මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමය මගින් වාර්ෂික සම්මේලන සහ කලාපීය ශිෂ්‍ය සම්මේලන පවත්වනු ලැබේ. මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමයේ රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාව විසින් තනි තනි වශයෙන් රාජ්‍ය සම්මේලන සංවිධානය කෙරේ.
[[ගොනුව:2014_SHRM_Annual_Conference_and_Exposition.JPG|thumb|ඕලන්ඩෝහි පිහිටි ඔරේන්ජ් ප්‍රාන්ත සම්මේලන මධ්‍යස්ථානයෙහිදී 2014 වර්ෂයේදී පැවති මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමයේ වාර්ෂික සම්මේලනය සහ ප්‍රදර්ශනය. ]]
මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමය මගින් සිදුකරන ලද ජාතික සම්මේලන අන්තර්ගතවේ :
* '''වාර්ෂික සම්මේලනය සහ ප්‍රදර්ශනය&lt;ref&gt;{{cite web|title=Annual Conference|url=http://annual.shrm.org/|work=SHRM.org|accessdate=31 August 2016}}&lt;/ref&gt; :''' මෙය මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමය මගින් පවත්වනු ලබන විශාලතම සම්මේලනය වන අතර සෑම වසරකම 15,000 කට අධික පිරිසක් මේ සඳහා සහභාගීවේ. ජූනි මාසයේදී පැවති මෙම සමුළුවෙහි ප්‍රධාන කථිකයින් ලෙස ඩියුක් විශ්වවිද්‍යාලයේ පිරිමි පැසිපන්දු පුහුණුකරුවා වන, මයික් ඛ්‍රසීසෙව්ස්කි (2015); රොබින් රොබර්ට්ස් (නිවේදක) සමඟ ABC හි ගුඩ් මොර්නින්ග් ඇමෙරිකා (2014); සහ හිලරි ක්ලින්ටන් (2012) ඇතුලත්කර තිබිණි. මීට සමගාමීව සැසි සියගණනක් සහ මානව සම්පත් වෙළඳපොලවල් පැවැත්විණි . 
* '''සේවානියුක්ති ප්‍රඥප්තිය සහ නීති සම්පාදන සමුළුව&lt;ref&gt;{{cite web|title=Employment Law &amp; Legislative Conference|url=https://conferences.shrm.org/legislative-conference|work=SHRM.org|accessdate=31 August 2016}}&lt;/ref&gt; : '''මෙය සෑම මාර්තු මසකම පාහේ වොෂින්ටන්හි, කොලොම්බියාවේදී පවත්වනු ලබන අතර මෙහිදී රැකියා ස්ථානයෙහිදී බලපාන රැකියා නීති සහ නීති සම්පාදනය පිලිබඳව සැසි පැවැත්වේ.
* '''නිපුණතා කළමනාකරණ සමුළුව සහ ප්‍රදර්ශනය &lt;ref&gt;{{cite web|title=Talent Management Conference|url=http://conferences.shrm.org/talent-conference|work=SHRM.org|accessdate=4 December 2014}}&lt;/ref&gt;:'''මෙය අප්‍රියෙල් මාසයේදී පැවැත්වූ අතර මෙම සම්මේලනය සාමාජිකයින් බඳවාගන්නන්, මානව සම්පත් පිලිබඳව ප්‍රාඥයන් සහ බඳවාගැනීම් සම්බන්ධ කළමනාකරුවන් සඳහා නිර්මාණය කරන ලදි.
* '''නායකත්ව සංවර්ධන සංසදය &lt;ref&gt;{{cite web|title=Leadership Development Forum|url=https://conferences.shrm.org/leadership-development-forum|work=SHRM.org|accessdate=29 August 2016}}&lt;/ref&gt;:''' මෙය සෑම වසරකම සැප්තැම්බර් මස පවත්වනු ලබන අතර මෙම සංසදය මානව සම්පත් නායකත්වය සඳහා බලාසිටින මධ්‍යම මට්ටමේ කළමනාකරුවන් සඳහා නිර්මාණය කරන ලදි.
* '''විවිධත්වය සහ අන්තහ්කරණ සමුළුව සහ ප්‍රදර්ශනය &lt;ref&gt;{{cite web|title=Diversity Conference|url=https://conferences.shrm.org/diversity-conference|work=SHRM.org|accessdate=31 August 2016}}&lt;/ref&gt;: '''මෙය ඔක්තෝබර් මස පැවැති අතර විවිධත්වය සහ අන්තහ්කරණය සඳහා වන පුළුල් ක්‍රමවේදයන් පිලිබඳව කැමැත්තක් දක්වන විවිධත්වය සහ අන්තහ්කරණය පිලිබඳ වෘත්තිකයන් සහ මානව සම්පත් වෘත්තිකයන් සඳහා පවත්වන ලදි.

== ගැටළු සඳහා බලපාන ක්‍රියාකාරකම් ==
සේවා ස්ථාන නීතිය හා යහ පිළිවෙත් සම්බන්ධයෙන් මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමයේ රාජ්‍ය ආයතන කවයන් පවතී. උදාහරණයක් ලෙස , 2008 වර්ෂයේ අප්‍රියෙල් මස, පවුල සහ වෛද්‍ය නිවාඩු පනතෙහි පරිපාලනය කටයුතු වල වෙනස්කම් ඇති කිරීමට පළමුව එහි නියෝජිතයන් එක්සත් ජනපද සෙනේට් සභාව හමුවේ පෙනී සිට පෙත්සමක් ගොනුකර ඇති බව  මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමය මාධ්‍ය නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් පවසයි.&lt;ref&gt;http://www.shrm.org/press_published/CMS_025255.asp#P-4_0 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080414203537/http://shrm.org/press_published/CMS_025255.asp#P-4_0 |date=2008-04-14 }} SHRM Press Release: Who Does the Work When Employees Take FMLA Leave?&lt;/ref&gt;

මීට අමතරව, මෙම සංවිධානය එහි ධනාත්මක ක්‍රියාවන් සඳහා අනුකූල කිරීමට සමාගම් විසින් තබාගැනීමට අවශ්‍ය වාර්තා හා වෙනස්කම් විරෝධී වන නීතිමය කටයුතු සම්බන්ධයෙන් අරමුණු කොටගෙන කාලීන &quot;රැකියා අයදුම්කරු&quot; යන යෙදුමෙහි අර්ථ දැක්වීම සංශෝධනය කරන ආකාරය තීරණය කරන අවස්ථාවේදී ආයතනය විසින් සලකා බැලිය යුතු යෝජනා වලට අදාල සාධක සමාන රැකියා අවස්ථා පිලිබඳ කොමිෂන් සභාව වෙත තත්ත්ව පත්‍රිකාවක් මගින් ඉදිරිපත් කර ඇති බව 2003 වර්ෂයේ නොවැම්බර් මස නිකුත්කරන ලද මානව සම්පත් සඟරාවේ සඳහන් වේ. &lt;ref&gt;{{Citation |title=HR Magazine, November 2003: SHRM submits definition of 'job applicant' to EEOC |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m3495/is_11_48/ai_111170596 |access-date=2017-03-06 |archive-date=2006-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060506195736/http://findarticles.com/p/articles/mi_m3495/is_11_48/ai_111170596 }}&lt;/ref&gt;

වර්ෂ 2003 දී, මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමය විසින් සමාන රැකියා අවස්ථා පිළිබඳ කොමිසමෙහි (EEOC) සඵලතාවය මැන බැලීමේ මිනුම් දණ්ඩක් ලෙස ඉ-තැපැල් සමීක්ෂණයක් සිදු කරන ලද අතර එමගින් කොමිසමට සිය මෙහෙයුම් වර්ධනය කර ගත හැක්කේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව ප්‍රතිචාර ලැබිණි. මෙම සමීක්ෂණයේ ප්‍රතිඵල 2003 වර්ෂයේ සැප්තැම්බර් මස 8 වන දින, පැවති රැස්වීමකදී EEOC වෙත ඉදිරිපත් කරන ලදි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.eeoc.gov/abouteeoc/meetings/9-8-03/olson.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080526002324/http://www.eeoc.gov/abouteeoc/meetings/9-8-03/olson.html|archivedate=14 September 2007|title=Securing EEOC's Continued Effectiveness|author=Camille A. Olson|date=8 September 2003|work=|publisher=[[EEOC]]|accessdate=4 February 2011}}&lt;/ref&gt;

2006 වර්ෂයේ නොවැම්බර් මස, ආබාධ සහිත ජනතාවගේ රැකියා දිරිගැන්වීම සහ ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා කම්කරු එක්සත් ජනපද දෙපාර්තමේන්තුවේ 
ආබාධිත රැකියා ප්‍රතිපත්ති කාර්යාලය (ODEP) මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමය සමග එක්ව සන්ධානයක් පිහිටුවන ලදි.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dol.gov/opa/media/press/odep/odep20061963.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070914132201/http://www.dol.gov/opa/media/press/odep/odep20061963.htm|archivedate=14 September 2007|title=U.S. Department of Labor Forms Alliance with SHRM to Promote Employment of Workers with Disabilities|author=Peggy Abrahamson|date=13 November 2006|work=|publisher=[[U.S. Department of Labor]]|accessdate=4 February 2011}}&lt;/ref&gt;

වර්ෂ 2015 දී සහ 2016 දී, මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමය එක්සත් ජනපදයේ කම්කරු පක්ෂයේ සාධාරණ කම්කරු ප්‍රමිති අතිකාල නියාමන දෙපාර්තමේන්තුවට විරුද්ධව කටයුතු කරන ලදි. සේවක අතිකාල හා ඒ සඳහා සුදුසුකම් ලබන සේවක සංඛ්‍යාව තීරණය කිරීම සදහා වන නීතිය යටතේ වැටුප් බොහෝ සෙයින් ඉහළ නංවාලිය හැකිය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.benefitspro.com/2016/06/30/shrm-tells-congress-to-hold-off-on-overtime-rule-c?slreturn=1473446349|archivedate=30 June  2016|title=Securing EEOC's Continued Effectiveness|author=Dan Cook|date=30 June 2016|work=BenefitsPro|accessdate=9 September 2016}}&lt;/ref&gt;

== තවදුරටත් බලන්න ==
&lt;div&gt;මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගම් ලැයිස්තුව&lt;br&gt;
&lt;/div&gt;

== ආශ්‍රිත  ==
{{reflist|2}}

== බාහිර සබැඳි ==
* නිල වෙබ් අඩවිය</text>
      <sha1>0xpcytet7fpkafvojlg70e1r6bscpqd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1953 ඉරාන කුමන්ත්‍රණය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>191887</id>
    <revision>
      <id>797532</id>
      <parentid>796876</parentid>
      <timestamp>2026-08-09T23:59:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>797532</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11783" sha1="jlxjskb1sevti4kabimhi63buvkb68x" xml:space="preserve">{{Infobox military conflict
| conflict          = 1953 Iranian coup d'état
| partof            = the [[Abadan Crisis]] and the [[Cold War]]
| image             = Operationajax.jpg
| image_size        = 300px
| caption           = Coup supporters celebrate victory in Tehran
| date              = 15–19 August 1953
| place             = [[Tehran]], [[Pahlavi Iran|Imperial State of Iran]]
| result            = &lt;div style=&quot;font-size: inherit&quot;&gt;Imperial State victory
* Overthrow of Prime Minister [[Mohammad Mosaddegh]]
* General [[Fazlollah Zahedi]] appointed as prime minister of post-coup military government&lt;ref&gt;{{cite book |last=Parsa |first=Misagh |title=Social origins of the Iranian revolution |url=https://archive.org/details/socialoriginsofi0000pars |publisher=Rutgers University Press |date=1989 |page=[https://archive.org/details/socialoriginsofi0000pars/page/160 160] |isbn=0-8135-1411-8 |oclc=760397425}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Samad |first1=Yunas |last2=Sen |first2=Kasturi |title=Islam in the European Union: Transnationalism, Youth and the War on Terrors |url=https://archive.org/details/isbn_9780195472516 |publisher=Oxford University Press |year=2007 |page=[https://archive.org/details/isbn_9780195472516/page/86 86] |isbn=978-0-19-547251-6}}&lt;/ref&gt; by Shah [[Mohammad Reza Pahlavi]]
* [[Monarchy of Iran|Monarchy]] [[Absolute monarchy|increased]] in power relative to government
* Pro-[[Western Bloc|Western]] [[anti-communist]] dictatorship established
&lt;/div&gt;
| status            = 
| combatants_header = Government-Insurgents
| combatant1        = {{flagicon image|Flag of Iran (1925).svg}} [[Government of Mosaddegh]] supporters
| combatant2        = {{ubli|{{flagdeco|Iran|1925}} [[Pahlavi dynasty|House of Pahlavi]] supporters|{{flagdeco|United States|1912}} [[United States]]{{efn|group=lower-alpha|name=&quot;C&quot;}}|{{flagdeco|United Kingdom}} [[United Kingdom]]{{efn|group=lower-alpha|name=&quot;C&quot;|Covertly}}}}
| commander1        = {{ubli|{{flagicon image|Flag of Iran (1925).svg}} [[Mohammad Mosaddegh]]{{Surrendered}}|{{flagicon image|Flag of Iran (1925).svg}}  [[Gholam Hossein Sadighi]]{{POW}}|{{flagicon image|Flag of Iran (1925).svg}} [[Hossein Fatemi]]{{executed}}|{{flagicon image|Flag of Iran (1925).svg}} [[Taghi Riahi]]{{POW}}}} {{flagicon image|Civil_flag_of_Iran_(1933–1964).svg}} [[Khosro Roozbeh]]{{executed}}
| commander2        = {{ubli|{{flagdeco|Iran|1925}} [[Mohammad Reza Pahlavi]]|{{flagdeco|Iran|1925}} [[Fazlollah Zahedi]]|{{flagdeco|Iran|1925}} [[Nematollah Nassiri]]{{POW}}|{{flagdeco|Iran|1925}} [[Shaban Jafari]]|{{flagdeco|Iran|1925}} [[Assadollah Rashidian]]|{{flagdeco|Iran|1925}} [[Mahmud Mir-Djalali]]|{{flagdeco|United States|1912}} [[Dwight D. Eisenhower]]|{{flagdeco|United States|1912}} [[Allen Dulles]]|{{flagdeco|United States|1912}} [[Kermit Roosevelt Jr.]]|{{flagdeco|United Kingdom}} [[Winston Churchill]]|{{flagdeco|United Kingdom}} [[Anthony Eden]]|{{flagdeco|United Kingdom}} [[John Sinclair (British Army officer)|John Sinclair]]}}
| units1            = {{ubli|{{flagicon image|Flag of Iran (1925).svg}} Factions of the [[Iranian Imperial Army]]|{{flagicon image|Flag of Iran (1925).svg}} [[Mosaddegh]]'s supporters}} {{flagicon image|Red_flag.svg}} [[Tudeh Military Network]]
| units2            = {{ubli|{{flagdeco|Iran|1925}} [[Iranian Imperial Guard|Imperial Guard]]|{{flagdeco|Iran|1925}} [[Imperial Iranian Army]]|{{flagicon image|Imperial Standard of the Shahanshah of Iran.svg}} [[Pahlavi dynasty|Royalists]]|{{flagicon image|Flag of the U.S. Central Intelligence Agency.svg}} [[Central Intelligence Agency|CIA]]|[[Secret Intelligence Service|MI6]]}}
| strength1         = 
| strength2         = 
| casualties3       = 200–300 killed{{sfn|Wilford|2013|p=166}}&lt;ref name=Ward2009&gt;{{cite book|author=Steven R. Ward|title=Immortal: A Military History of Iran and Its Armed Forces|url=https://books.google.com/books?id=8eUTLaaVOOQC&amp;pg=PA189|year=2009|publisher=Georgetown University Press|isbn=978-1-58901-587-6|page=189}}&lt;/ref&gt;
| notes             = {{Reflist|group=lower-alpha}}
| campaignbox       = 
}}
{{Covert United States involvement in regime change}}
{{Mohammad Reza Pahlavi series}}

'''1953 ඉරාන කුමන්ත්‍රණය''' යනු 1953 අගෝස්තු 19 වන දින, [[coup d'état|කුමන්ත්‍රණයකින්]] [[Prime Minister of Iran|ඉරාන අගමැති]] [[Mohammad Mosaddegh|මොහොමඩ් මොසඩ්ඩෙග්]] බලයෙන් පහ කරන ලදී. එමගින් ඉරානයේ [[Shah|ෂා රජු]] වූ [[Mohammad Reza Pahlavi|මොහොමඩ් රේසා පහ්ලවිගේ]] පාලනය ශක්තිමත් වීම සිදුවිය. එය [[United Kingdom|එක්සත් රාජධානිය]] ([[MI6]]) විසින් '''ඔපරේෂන් බූට්''' (Operation Boot)&lt;ref&gt;{{cite report |title=Clandestine Service history: overthrow of Premier Mossadeq of Iran, November 1952-August 1953 |first=Donald Newton |last=Wilber |publisher=[[Central Intelligence Agency|මධ්‍යම බුද්ධි ඒජන්සිය]] |oclc=48164863 |date=March 1954 |page=iii |url=http://web.payk.net/politics/cia-docs/published/one-main/main.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20090702032442/http://web.payk.net/politics/cia-docs/published/one-main/main.html |archive-date=2 July 2009 |access-date=6 June 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;CN-IC-01&quot;&gt;{{cite book|title=Ends of British Imperialism: The Scramble for Empire, Suez, and Decolonization|year=2007|publisher=I.B.Tauris|isbn=978-1-84511-347-6|pages=775 of 1082|url=https://books.google.com/books?id=NQnpQNKeKKAC&amp;pg=PA775}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;FP 2013&quot;&gt;{{cite journal |last=Byrne |first=Malcolm |date=18 August 2013 |title=CIA Admits It Was Behind Iran's Coup |url=https://foreignpolicy.com/2013/08/19/cia-admits-it-was-behind-irans-coup/ |journal=Foreign Policy |access-date=8 May 2017 |archive-date=17 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201217150740/https://foreignpolicy.com/2013/08/19/cia-admits-it-was-behind-irans-coup/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;The CIA's history of the 1953 coup in Iran is made up of the following documents: a historian's note, a summary introduction, a lengthy narrative account written by Dr. Donald N. Wilber, and, as appendices, five planning documents he attached. {{cite web|archive-date=25 January 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130125113825/http://www.nytimes.com/library/world/mideast/041600iran-cia-index.html |date=18 June 2000 |first=James |last=Risen |title=Secrets of History: The C.I.A. in Iran |url=https://www.nytimes.com/library/world/mideast/041600iran-cia-index.html |work=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt; නමින් සහ [[United States|එක්සත් ජනපදය]] ([[CIA]]) විසින් '''ටීපී-අජැක්ස් ව්‍යාපෘතිය''' (TP-AJAX Project){{sfn|Wilford|2013|p=164. {{&quot;'}}TP' was the CIA country prefix for Iran, while 'AJAX' seems, rather prosaically, to have been a reference to the [[Ajax (cleaning product)|popular household cleanser]], the implication being that the operation would scour Iran of communist influence&quot;}} හෝ '''ඔපරේෂන් අජැක්ස්''' (Operation Ajax) නමින් හැඳින්වූ උසි ගැන්වීම යටතේ සිදුවිය.

== අමතර අවධානයට ==
{{Portal|Iran|United States|United Kingdom}}
{{columns-list|
* [[Iranian revolution]], the Islamic revolution, which occurred 25 years later, deposing the Shah.
* [[Iranian Constitutional Revolution]] of 1909.
* [[Muhammad Kazim Khurasani]]
* [[Mirza Husayn Tehrani]]
* [[Abdallah Mazandarani]]
* [[Mirza Ali Aqa Tabrizi]]
* [[Mirza Sayyed Mohammad Tabatabai]]
* [[Seyyed Abdollah Behbahani]]
* [[Ruhollah Khomeini]]
* [[Islamic fundamentalism in Iran]]
* [[1957 alleged Jordanian military coup attempt]]
* [[1981 Bahraini coup d'état attempt]]
* [[CIA activities in Iran]]
* [[Iran crisis of 1946]]
* [[List of modern conflicts in the Middle East]]
* [[Special Activities Division]]
* [[United States involvement in regime change]]
* ''[[Coup 53]]'' documentary by [[Taghi Amirani]]
* [[1979 Iranian Revolution conspiracy theory]]
* [[1954 Guatemalan coup d'état]]
}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist}}

== බාහිර සබැඳි ==
{{Commons category}}
{{Spoken Wikipedia|En-1953IranCoup-article.ogg|date=2017-11-21}}
* {{cite encyclopedia |title=Coup d'État of 1332 Š./1953 |last=Gasiorowski |first=Mark J. |url=http://www.iranicaonline.org/articles/coup-detat-1953 |encyclopedia=Encyclopædia Iranica |volume=VI, Fasc. 4 |pages=354–356 |year=2009 |via=Iranica online}}
* [http://www.iranchamber.com/history/mmosaddeq/mohammad_mosaddeq.php Dr. Mohammad Mosaddeq: Symbol of Iranian Nationalism and Struggle Against Imperialism] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260412131621/https://www.iranchamber.com/history/mmosaddeq/mohammad_mosaddeq.php |date=2026-04-12 }}, Iran Chamber Society
* [https://nsarchive.gwu.edu/briefing-book/iran/2017-08-08/1953-iran-coup-new-us-documents-confirm-british-approached-us-late 1953 Iran Coup: New U.S. Documents Confirm British Approached U.S. in Late 1952 About Ousting Mosaddeq]–Provided by the [[National Security Archive|ජාතික ආරක්ෂක ලේඛනාගාරය]], via GWU.
* [https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB28/ The Secret CIA History of the Iran Coup, 1953]. Provided by the [[National Security Archive|ජාතික ආරක්ෂක ලේඛනාගාරය]], via GWU.
* David S. Robarge (CIA staff historian), [https://www.cia.gov/library/center-for-the-study-of-intelligence/csi-publications/csi-studies/studies/vol48no2/article10.html Review of ''All the Shah's Men''], Center for the Study of Intelligence, Studies, 48 (2). {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090513184255/https://www.cia.gov/library/center-for-the-study-of-intelligence/csi-publications/csi-studies/studies/vol48no2/article10.html |date=13 May 2009}}
* Radio Free Europe. [https://www.rferl.org/a/25075099.html From The Archives: The 1953 Iranian Coup]. Photos
* {{cite news |last=Fadaee |first=Simin |date=18 August 2023 |title=70 years ago, an Anglo-US coup condemned Iran to decades of oppression – but now the people are fighting back |url=http://theconversation.com/70-years-ago-an-anglo-us-coup-condemned-iran-to-decades-of-oppression-but-now-the-people-are-fighting-back-211698 |access-date=18 August 2023 |website=The Conversation}}

{{Changes in political power in Iran}}
{{Dwight D. Eisenhower}}
{{Cold War}}
{{Middle East conflicts}}
{{Iran–United States relations}}
{{Cold War coups}}

{{Authority control}}

[[Category:Coups d'état in Iran]]
[[Category:BP]]
[[Category:Central Intelligence Agency operations]]
[[Category:CIA activities in Iran]]
[[Category:Cold War conflicts]]
[[Category:Cold War history of Iran]]
[[Category:Cold War intelligence operations]]
[[Category:Conflicts in 1953]]
[[Category:History of the foreign relations of the United States]]
[[Category:Iran–United Kingdom relations]]
[[Category:Iran–United States relations]]
[[Category:Mohammad Mosaddegh]]
[[Category:Mohammad Reza Pahlavi]]
[[Category:Military history of Pahlavi Iran]]
[[Category:United Kingdom intelligence operations]]
[[Category:1950s coups d'état]]
[[Category:1953 in Iran|Coup d'etat]]
[[Category:1953 in the United Kingdom]]
[[Category:1953 in the United States]]
[[Category:August 1953 in Asia]]
[[Category:False flag operations]]
[[Category:United States intelligence operations]]
[[Category:United States involvement in regime change]]

{{අසම්පූර්ණ}}</text>
      <sha1>jlxjskb1sevti4kabimhi63buvkb68x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>වන් ගෝල් ෆේස්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>196073</id>
    <revision>
      <id>797541</id>
      <parentid>797478</parentid>
      <timestamp>2026-08-10T03:51:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>797541</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13600" sha1="6yvipglf8ogmqiuflxxk6c8w2ajir4q" xml:space="preserve">
{{තොරතුරුකොටුව ගොඩනැගිල්ල
| name = වන් ගෝල් ෆේස්&lt;br/&gt;One Galle Face
| native_name = 
| native_name_lang = 
| image = File:UG-LK Photowalk - OneGalleFace and surroundings - 2017-03-12 (13).jpg
| image_size = 300px
| caption = 
| map_caption = මධ්‍යම කොළඹ පිහිටීම
| location = 1A, සෙන්ටර් පාර, ගාලු මුවදොර, [[කොම්පඤ්ඤ වීදිය|කොළඹ 02]], [[ශ්‍රී ලංකාව]]
| coordinates = {{Coord|06|55|40|N|79|50|41|E|region:SL|display=inline,title}}
| status = 
| inauguration_date = 
| completion_date = 2017-2019
| building_type = මිශ්‍ර භාවිතය
| antenna_spire = 
| roof = 
| top_floor = 51
| floor_count = 51 (මහල් නිවාස කුළුණු දෙකක්) 3,733 (නේවාසික)&lt;br&gt; 33 (කාර්යාල අවකාශය 58,166) (කාර්යාල කුළුණ)&lt;br&gt; 31 (හෝටලය)&lt;br&gt; 7 (මාල්) (වාණිජ අවකාශය 74,746) &lt;ref name=&quot;sha-la&quot;&gt;{{Cite web|url = https://www1.hkexnews.hk/listedco/listconews/sehk/2020/0427/2020042701439.pdf|title = ෂැන්ග්‍රි-ලා හෝටල් සහ නිවාඩු නිකේතන වාර්ෂික වාර්තාව 2019-20 |website=Shangri-La හෝටල් සහ නිවාඩු නිකේතන |ප්‍රකාශකයා = ෂැන්ග්‍රි-ලා හෝටල් සහ නිවාඩු නිකේතන ආසියාව }}&lt;/ref&gt;
| elevator_count = 
| cost = {{US$|608 million}}&lt;ref name=&quot;s45&quot;&gt;{{cite magazine |magazine= daily ft.lk | title=Historic $ 608 m One Galle Face mall opens |url= http://www.ft.lk/front-page/Historic-608-m-One-Galle-Face-mall-opens/44-689285#:~:text=Shangri%2DLa%20yesterday%20ceremoniously%20opened,biggest%20venture%20in%20South%20Asia. |year=2019 |access-date= 2019-11-09 |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20101107001617/http://www.ft.lk/front-page/Historic-608-m-One-Galle-Face-mall-opens/44-689285#:~:text=Shangri%2DLa%20yesterday%20ceremoniously%20opened,biggest%20venture%20in%20South%20Asia. |archive-date= 2010-11-07 }}&lt;/ref&gt;
| floor_area = {{convert|490,000|sqft|abbr=on|order=flip}}&lt;ref name=&quot;s45&quot; /&gt;
| architect = චාඕ ට්සේ ඈන් සහ හවුල්කරුවන් (හෝටලය)&lt;br&gt; [[හැන්ඩල් ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පීන්]] (හෝටලය)&lt;br&gt; LRF නිර්මාණකරුවන් (හෝටලය; අභ්‍යන්තරය)&lt;br&gt; [[DP ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පීන්]] (නේවාසික, සිල්ලර, කාර්යාල)&lt;br&gt; සිතියම් නිර්මාණය (නේවාසික; සැලසුම්)&lt;br&gt; BTR (හොංකොං) (නේවාසික, කාර්යාල; අභ්‍යන්තරය)&lt;br&gt; DDG (සිල්ලර; අභ්‍යන්තරය)&lt;br&gt; MICD සහකාර (සියල්ල)&lt;br&gt; බෙන්ස්ලි නිර්මාණ චිත්‍රාගාර (සියල්ල; භූ දර්ශනය)
| structural_engineer = 
| main_contractor = වෝ හප් ඉන්ටර්නැෂනල් (අදියර 1)&lt;br/&gt; [[චීන වරාය ඉංජිනේරු විද්‍යාව]] (අදියර 2 සහ 3)
| owner = [[Shangri-La Hotels and Resorts|Shangri-La]] {{small|(90%)}}&lt;ref name=&quot;sha-la&quot; /&gt;
| landlord = 
| references = 
}}
[[ගොනුව:UG-LK Photowalk - OneGalleFace and surroundings - 2017-03-12 (13).jpg|thumb|වන් ගෝල් ෆේස් ගොඩනැගිල්ල සහ ඒ අවට ඇති අනෙකුත් ගොඩනැගිලි, 2017 දී ය.]]
'''One Galle Face''' යනු [[ශ්‍රී ලංකාව|ශ්‍රී ලංකාවේ]] [[කොළඹ]] [[ගාලු මුවදොර පිටිය]] අසල පිහිටි මිශ්‍ර-භාවිත ගොඩනැගිලි සංකීර්ණයකි. එය ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු ජාත්‍යන්තරව සංවර්ධනය කර කළමනාකරණය කරන ලද මිශ්‍ර භාවිත ව්‍යාපෘතිය වන අතර එය 2019 නොවැම්බර් 8 වන දින නිල වශයෙන් විවෘත කරන ලදී. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Historic $ 608 m One Galle Face mall opens {{!}} Daily FT |url=http://www.ft.lk/front-page/Historic---608-m-One-Galle-Face-mall-opens/44-689285 |access-date=2019-11-09 |website=www.ft.lk |language=en}}&lt;/ref&gt; මෙම පහසුකම අහස සිඹින ගොඩනැගිලි නොහොත් ගගනචුම්බිත ගොඩනැගිලි (ඉංග්‍රීසි Skyscraper) හතරකින් සමන්විත වන අතර, ඉන් එකක් ව්‍යාපාර සඳහා කාර්යාල පිහිටුවීම සඳහා ද, දෙකක් නේවාසික සංරචකය සඳහා ද, සහ සිව්වැන්න හෝටලයක කොටසක් ලෙස ද වෙන්කර ඇත. වන් ගෝල් ෆේස් සාප්පු සංකීර්ණයක් ද ව්‍යාපෘතියේ කොටසකි. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Shangri La Colombo hotel on stream; other plans on hold |url=http://www.sundaytimes.lk/140202/business-times/shangri-la-colombo-hotel-on-stream-other-plans-on-hold-81588.html |access-date=10 August 2017 |website=Sunday times.lk}}&lt;/ref&gt; මෙම පරිශ්‍රය සම්පූර්ණයෙන්ම ෂැන්ග්‍රි-ලා සමූහය සතුය. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://archives1.sundayobserver.lk/2017/03/12/shangri-la-opens-luxury-paradise-apartments-viewing|title=Shangri-La opens luxury paradise apartments for viewing|last=Joseph|first=Dishan|date=12 March 2017|access-date=21 May 2017|publisher=[[Sunday Observer (Sri Lanka)|Sunday Observer]]}}&lt;/ref&gt;

නේවාසික සංරචකයේ නිවුන් කුළුණු වල උස {{Convert|194|m|ft|abbr=on}} වන අතර ඒවා රටේ 4 වන උසම ව්‍යුහයන් ලෙස පිළිගනු ලැබේ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.dailymirror.lk/article/Lotus-Tower-A-controversy-standing-tall--129600.html|title=Lotus Tower - A controversy standing tall?|last=Wickramasinghe|first=Kamanthi|date=25 May 2017|access-date=28 May 2017|publisher=[[Daily Mirror (Sri Lanka)|Daily Mirror]]}}&lt;/ref&gt; කුළුණු වල මහල් 51 බැගින් වන අතර, නිදන කාමර දෙක, තුන හෝ හතරක මහල් නිවාස ඒකක තිබෙන අතර, එහි භූමි ප්‍රමාණ {{Convert|1733|ft2|m2|abbr=on|order=flip}}, {{Convert|2745|ft2|m2|abbr=on|order=flip}}, සහ {{Convert|3541|ft2|m2|abbr=on|order=flip}} වන් ය. ඊට අමතරව පෙන්ට්හවුස් වර්ගයේ නේවාසික කොටස් 16 ක් ද ඇතුළත් වේ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.ft.lk/article/559109/Standard-Chartered-introduces-mortgage-loans-for-Shangri-La-s-The-Residences-at-One-Galle-Face|title=Standard Chartered introduces mortgage loans for Shangri-La’s The Residences at One Galle Face|date=4 August 2016|access-date=21 May 2017|publisher=[[Daily FT]]}}&lt;/ref&gt;

2017 නොවැම්බර් 16 වන දින කොළඹ ෂැන්ග්‍රි-ලා  විවෘත කරන ලද අතර, එසේ කරන ලද ව්‍යාපෘති සංරචක හතරෙන් පළමුවැන්න එයයි. &lt;ref name=&quot;sundayleader&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.thesundayleader.lk/2017/11/17/shangri-la-hotel-colombo-opens-in-grand-style/|title=Shangri-La Hotel Colombo opens in grand style|date=17 November 2017|access-date=10 February 2018|publisher=thesundayleader.lk|agency=The Sunday Leader|archive-date=10 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180210180622/http://www.thesundayleader.lk/2017/11/17/shangri-la-hotel-colombo-opens-in-grand-style/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; හෝටලයේ කාමර 500 ක් සහ සේවා සපයන ලද මහල් නිවාස 41 ක් ඇත. &lt;ref name=&quot;sundayleader&quot; /&gt;

== සාප්පු සංකීර්ණය ==
[[ගොනුව:Colombo_One_Galle_Face.jpg|දකුණ|thumb|250x250පික්| සාප්පු සංකීර්ණයේ ප්‍රධාන පිවිසුම (ගාලු මුවදොර මුහුණ ලා පිහිටා ඇත)]]
මෙම සාප්පු සංකීර්ණය වර්ග මීටර් 46,000 කින් සමන්විත වේ. සාප්පු සඳහා ඉඩ කුලී පදනමට ලබා ගත හැකි අතර මහල් හතක් අතර එය බෙදා හැර තිබේ. වන් ගෝල් ෆේස් හි වර්ග මීටර් 1,600ක වපසරියකින් යුත් (PVR සිනමාස් විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන) බහුකාර්ය චිත්‍රපට ශාලා පරිශ්‍රයක්, අවන්හල් පරිශ්‍රයක් (ෆුඩ් ස්ටුඩියෝ), සුපිරි වෙළඳසැලක් (කීල්ස්) සහ සිල්ලර, විනෝදාස්වාද සහ භෝජන අලෙවිසැල් ඒකක 300 ක පමණ ප්‍රමාණයක් ඇත. &lt;ref name=&quot;dailymirror&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.dailymirror.lk/article/Shangri-La-Hotels-Lanka-s-The-Mall-at-One-Galle-Face-signs-mega-deal-with-Odel-133590.html|title=Shangri-La Hotels Lanka’s ‘The Mall at One Galle Face’ signs mega deal with Odel|date=27 July 2017|access-date=10 February 2018|publisher=dailymirror.lk|agency=Daily Mirror}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;ceylontoday1&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.ceylontoday.lk/print20170401CT20170630.php?id=35214|title=Shangri-La’s One Galle Face ‘Best Mixed Use Development’|date=30 November 2017|access-date=10 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180210235100/http://www.ceylontoday.lk/print20170401CT20170630.php?id=35214|archive-date=10 February 2018|publisher=ceylontoday.lk|agency=Ceylon Today}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;adaderanabiz&quot;&gt;{{Cite news|url=http://bizenglish.adaderana.lk/the-mall-at-one-galle-face-transforms-sri-lankas-retail-landscape/|title=The Mall At One Galle Face Transforms Sri Lanka’s Retail Landscape|date=9 February 2018|access-date=10 February 2018|publisher=Ada Derana Biz|agency=Ada Derana}}&lt;/ref&gt; 2017 ජූලි මාසයේදී සොෆ්ට්ලොජික් සාප්පු සංකීර්ණයේ පළමු තහවුරු කරන ලද කුලී නිවැසියන්ගෙන් එකක් බවට පත් වූ අතර, ඔඩෙල් විසින් {{Convert|54,454|sqft|sqm|order=flip}} බිම් ප්‍රමාණයකින් යුත් බහු මට්ටමේ දෙපාර්තමේන්තු ගබඩාවක් විවෘත කරන ලදි. &lt;ref name=&quot;dailymirror&quot; /&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.sundaytimes.lk/article/1027451/giant-odel-store-at-shangri-la-mall-at-galle-face-colombo|title=Giant ODEL store at Shangri-La mall at Galle Face, Colombo|date=11 July 2017|access-date=10 February 2018|publisher=Times Online|agency=Sunday Times|archive-date=10 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180210180739/http://www.sundaytimes.lk/article/1027451/giant-odel-store-at-shangri-la-mall-at-galle-face-colombo|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;adaderanabiz&quot; /&gt; කීල්ස් සුපර් විසින් සාප්පු සංකීර්ණය තුළ සුපිරි වෙළඳසැලක් ද පවත්වාගෙන යනු ඇත. &lt;ref name=&quot;adaderanabiz&quot; /&gt; 2019 නොවැම්බර් 8 වන දින [[ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපති|ජනාධිපති]] [[මෛත්‍රීපාල සිරිසේන|මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මහතා]] විසින් මෙම සාප්පු සංකීර්ණය මහජනතාව සඳහා විවෘත කරන ලද අතර එය රටේ ජනාධිපතිවරයා ලෙස ඔහුගේ අවසන් පදවි ප්‍රාප්ති උත්සවය ද සනිටුහන් කළේය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Shangri La's One Gall Face Mall is set to be opened on November 8 |url=http://www.colombopage.com/archive_19B/Sep26_1569479711CH.php |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20190929100457/http://www.colombopage.com/archive_19B/Sep26_1569479711CH.php |archive-date=September 29, 2019 |access-date=29 September 2019 |website=Colombopage}}&lt;/ref&gt;
 

== ආශ්රිත ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|2}}
[[ප්‍රවර්ගය:Buildings and structures in Colombo]]
[[ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</text>
      <sha1>6yvipglf8ogmqiuflxxk6c8w2ajir4q</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>